Wikipedia kcgwiki https://kcg.wikipedia.org/wiki/A%CC%B1tsak_Wat_Wu MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Media Wat khwo A‌̱lyiat A‌̱tyunta̱m A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m Wukipedia A‌̱lyiat Wukipedia Fail A‌̱lyiat fail MediaWiki A‌̱lyiat MediaWiki Ta‌̱mpi‌̱let A‌̱lyiat ta‌̱mpi‌̱let Beang A‌̱lyiat beang Sa A‌̱lyiat nsa TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk A̱bwa 0 83 42591 15248 2026-05-12T02:33:27Z Genesis shan 44 42591 wikitext text/x-wiki {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwa]]/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwa]]/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwa]]/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwa]]/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwa]]/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox|item=Q10856}} [[Fail:Treron vernans male - Kent Ridge Park.jpg|thumb|A̱bwa a̱ byia̱ a̱shong fwuo ma̱ng ci̱ncat ku li nang a̱sa̱khwot a̱kwop a̱ni]] '''A̱bwa''' wu (á̱kpa: '''a̱yaabwa''' ''ba'') neet mi̱ sot a̱ka̱man. [[Category:A̱yaabwa| ]] [[Category:Kwaí a̱ka̱man]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Kuburut]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Fiji]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Gini]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Tongga]] 2cqd6n6y185ffrabnxy7o07ohyybjqg 42592 42591 2026-05-12T02:35:02Z Genesis shan 44 42592 wikitext text/x-wiki {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwa]]/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwa]]/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwa]]/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwa]]/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwa]]/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox|item=Q10856}} [[Fail:Treron vernans male - Kent Ridge Park.jpg|thumb|A̱bwa a̱ byia̱ a̱shong fwuo ma̱ng ci̱ncat ku li nang a̱sa̱khwot a̱kwop a̱ni]] '''A̱bwa''' wu (á̱kpa: '''a̱yaabwa''' ''ba'') neet mi̱ sot a̱ka̱man. ==Yafang== {{Reflist}} [[Category:A̱yaabwa| ]] [[Category:Kwaí a̱ka̱man]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Kuburut]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Fiji]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Gini]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Tongga]] lvrdzeengxliyqgul5lp7k5pxpkjvvz 42593 42592 2026-05-12T02:36:08Z Genesis shan 44 42593 wikitext text/x-wiki {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwa]]/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwa]]/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwa]]/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwa]]/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwa]]/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox|item=Q10856}} [[Fail:Treron vernans male - Kent Ridge Park.jpg|thumb|A̱bwa a̱ byia̱ a̱shong fwuo ma̱ng ci̱ncat ku li nang a̱sa̱khwot a̱kwop a̱ni]] '''A̱bwa''' wu (á̱kpa: '''a̱yaabwa''' ''ba'') neet mi̱ sot a̱ka̱man. ==Yafang== {{Reflist}} [[Category:A̱yaabwa| ]] [[Category:Kwaí a̱ka̱man]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Kuburut]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Fiji]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Gini]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Tongga]] o9indb5kqc4k3584f5gkmie2xgtolw6 42596 42593 2026-05-12T02:42:46Z Genesis shan 44 42596 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox|item=Q10856}} [[Fail:Treron vernans male - Kent Ridge Park.jpg|thumb|A̱bwa a̱ byia̱ a̱shong fwuo ma̱ng ci̱ncat ku li nang a̱sa̱khwot a̱kwop a̱ni]] '''A̱bwa''' wu (á̱kpa: '''a̱yaabwa''' ''ba'') neet mi̱ sot a̱ka̱man. ==Yafang== {{Reflist}} [[Category:A̱yaabwa| ]] [[Category:Kwaí a̱ka̱man]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Kuburut]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Fiji]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Gini]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Tongga]] cg48aa7rhrs23m1s234m0599gmajx0h 42597 42596 2026-05-12T02:44:56Z Genesis shan 44 42597 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwa/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwa/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwa/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox|item=Q10856}} [[Fail:Treron vernans male - Kent Ridge Park.jpg|thumb|A̱bwa a̱ byia̱ a̱shong fwuo ma̱ng ci̱ncat ku li nang a̱sa̱khwot a̱kwop a̱ni]] '''A̱bwa''' wu (á̱kpa: '''a̱yaabwa''' ''ba'') neet mi̱ sot a̱ka̱man. ==Yafang== {{Reflist}} [[Category:A̱yaabwa| ]] [[Category:Kwaí a̱ka̱man]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Kuburut]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Fiji]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Gini]] [[Category:A̱yaalama a̱byin Tongga]] 82b9w49sn89oofykf3iiphnh31xn4f7 Tsaai a̱yit 0 775 42579 38143 2026-05-12T00:51:43Z Kambai Akau 15 /* */ 42579 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[A̱ka̱za̱nki-a̱yit]] ===Ya̱fang=== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nyám]] 18dhc698yvcrce678ieu631uhtfr36r 2022 0 3008 42594 39767 2026-05-12T02:39:29Z Genesis shan 44 42594 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''2022''' (MMXXII) {{audio|Kcg-2022.ogg|fa̱k|help=no}} yet zunzwuo a̱lyia̱ ja, a̱wot a̱lyia̱ ka̱ si̱ yet a̱lyia̱ tai kya ka̱ ku tsa kyiak neet A̱tuk A̱sa̱ba̱t mi̱ ka̱la̱nda Gi̱ringori ji, ka̱ si̱ yet a̱lyia̱ 2022 mi̱ di̱ sot ndyia̱ nang á̱ ngyei Ce Konyan hu ku ''Common Era'' (CE) mbeang A̱lyia̱ A̱tyoli ka ku ''Anno Domini'' (AD) a̱ni, ka̱ si̱ bu yet a̱lyia̱ 22 a̱si̱ miliniyom 3 hu bi̱ri̱ng ma̱ng a̱si̱ sa̱ncuri 21 wu, a̱wot ka̱ si̱ ba̱ yet a̱lyia̱ 3 kpa̱m ndyia̱ swak 2020 hu meang. [[Sa:2022]] [[Sa:Ndyia̱]] byrub06kio0l83pxeqnnztfhhdzpy4f 42595 42594 2026-05-12T02:41:46Z Genesis shan 44 42595 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[2022/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[2022/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[2022/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[2022/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[2022/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[2022/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''2022''' (MMXXII) {{audio|Kcg-2022.ogg|fa̱k|help=no}} yet zunzwuo a̱lyia̱ ja, a̱wot a̱lyia̱ ka̱ si̱ yet a̱lyia̱ tai kya ka̱ ku tsa kyiak neet A̱tuk A̱sa̱ba̱t mi̱ ka̱la̱nda Gi̱ringori ji, ka̱ si̱ yet a̱lyia̱ 2022 mi̱ di̱ sot ndyia̱ nang á̱ ngyei Ce Konyan hu ku ''Common Era'' (CE) mbeang A̱lyia̱ A̱tyoli ka ku ''Anno Domini'' (AD) a̱ni, ka̱ si̱ bu yet a̱lyia̱ 22 a̱si̱ miliniyom 3 hu bi̱ri̱ng ma̱ng a̱si̱ sa̱ncuri 21 wu, a̱wot ka̱ si̱ ba̱ yet a̱lyia̱ 3 kpa̱m ndyia̱ swak 2020 hu meang. [[Sa:2022]] [[Sa:Ndyia̱]] hpl7h41j25mbmj37rg6rzaujnzwn6h4 A̱ya̱shuk-tswam 0 4343 42601 31260 2026-05-12T09:19:00Z Kambai Akau 15 42601 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Ferreiro ou metalúrgico tradicional.jpg|thumb|A [[blacksmith]] using pliers]] [[Image:Tool-pliers.jpg|thumb|Slip joint pliers]] [[File:Verwendung einer Elektrozange.gif|thumb|Cutting wire with [[diagonal pliers]]/side cutters]] '''A̱ya̱shuk''' [ə̀jə̀ʃúɡ] wu (á̱kpa: '''a̱yaaya̱shuk''' ba) yet kyangta̱m bwak hwa á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nhu di̱ ba̱ng nkyang mi̱cet, ka̱ doot á̱ ku nyia̱ nggu neet di̱ kyangba̱ng a̱gba̱gbai ntswam wa di̱n Ce A̱kpeap hu hwa mi̱ [[Yurop]].<ref name="EB">{{cite web|title=Hand Tools:Tongs, pincers, and pliers|url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/254115/hand-tool/39226/Tongs-pincers-and-pliers|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=14 Zwat Tsat 2013}}</ref> A̱yaaya̱shuk ba byia̱ ta̱m di̱ ba ma̱ng ta̱shuk ntangka̱i nkyang ma̱ a̱di̱di̱t. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 8wtjd5oethi53lv5hijw6g0woazog6t 42602 42601 2026-05-12T09:28:21Z Kambai Akau 15 /* */ 42602 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Ferreiro ou metalúrgico tradicional.jpg|thumb|[[A̱fwu]] a̱ghyang shyia̱ di̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱ya̱shuk]] [[Image:Tool-pliers.jpg|thumb|Tangka̱j a̱ya̱shuk ghyang]] [[File:Verwendung einer Elektrozange.gif|thumb|Tyat a̱ywan-ndong ma̱ng a̱ya̱shuk]] '''A̱ya̱shuk''' [ə̀jə̀ʃúɡ] wu (á̱kpa: '''a̱yaaya̱shuk''' ba) yet kyangta̱m bwak hwa á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nhu di̱ ba̱ng nkyang mi̱cet, ka̱ doot á̱ ku nyia̱ nggu neet di̱ kyangba̱ng a̱gba̱gbai ntswam wa di̱n Ce A̱kpeap hu hwa mi̱ [[Yurop]].<ref name="EB">{{cite web|title=Hand Tools:Tongs, pincers, and pliers|url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/254115/hand-tool/39226/Tongs-pincers-and-pliers|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=14 Zwat Tsat 2013}}</ref> A̱yaaya̱shuk ba byia̱ ta̱m di̱ ba ma̱ng ta̱shuk ntangka̱i nkyang ma̱ a̱di̱di̱t. Da̱ a̱ka̱nyiung, a̱ya̱shuk yet a̱baat liva sa-a̱son wa á̱ nyian ma̱ng tswam a̱ni nang á̱ ni̱ fwuop ma̱ a̱ga̱sat wu a̱ni kpa̱mkpaan ma̱ng jhyi nliva na, si̱ a̱hwa ku ba̱ tyia̱ nunu ku tyai da̱ a̱ma̱nta a̱ga̱sat ka, a̱wot mbwak na si̱ byia̱ a̱swap di̱ nfam ghyáng na.<ref name=EB /> [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] oezmzoy89kfmhoyhufegh8pewewumxl 42603 42602 2026-05-12T09:30:01Z Kambai Akau 15 /* */ 42603 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Ferreiro ou metalúrgico tradicional.jpg|thumb|[[A̱fwu]] a̱ghyang shyia̱ di̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱ya̱shuk]] [[Image:Tool-pliers.jpg|thumb|Tangka̱j a̱ya̱shuk ghyang]] [[File:Verwendung einer Elektrozange.gif|thumb|Tyat a̱ywan-ndong ma̱ng a̱ya̱shuk]] '''A̱ya̱shuk''' [ə̀jə̀ʃúɡ] wu (á̱kpa: '''a̱yaaya̱shuk''' ba) yet kyangta̱m bwak hwa á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nhu di̱ ba̱ng nkyang mi̱cet, ka̱ doot á̱ ku nyia̱ nggu neet di̱ kyangba̱ng a̱gba̱gbai ntswam wa di̱n Ce A̱kpeap hu hwa mi̱ [[Yurop]].<ref name="EB">{{cite web|title=Hand Tools:Tongs, pincers, and pliers|url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/254115/hand-tool/39226/Tongs-pincers-and-pliers|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=14 Zwat Tsat 2013}}</ref> A̱yaaya̱shuk ba byia̱ ta̱m di̱ ba ma̱ng ta̱shuk ntangka̱i nkyang ma̱ a̱di̱di̱t. Da̱ a̱ka̱nyiung, a̱ya̱shuk yet a̱baat liva sa-a̱son wa á̱ nyian ma̱ng tswam a̱ni nang á̱ ni̱ fwuop ma̱ a̱ga̱sat wu a̱ni kpa̱mkpaan ma̱ng jhyi nliva na, si̱ a̱hwa ku ba̱ tyia̱ nunu ku tyai da̱ a̱ma̱nta a̱ga̱sat ka, a̱wot mbwak na si̱ byia̱ a̱swap di̱ nfam ghyáng na.<ref name=EB /> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] [[Sa:Nkyang]] 57cvpoirbhxfxcjfr4scopwkxdfzr0j 42604 42603 2026-05-12T09:30:23Z Kambai Akau 15 /* */ 42604 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Ferreiro ou metalúrgico tradicional.jpg|thumb|[[A̱fwu]] a̱ghyang shyia̱ di̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱ya̱shuk]] [[Image:Tool-pliers.jpg|thumb|Tangka̱i a̱ya̱shuk ghyang]] [[File:Verwendung einer Elektrozange.gif|thumb|Tyat a̱ywan-ndong ma̱ng a̱ya̱shuk]] '''A̱ya̱shuk''' [ə̀jə̀ʃúɡ] wu (á̱kpa: '''a̱yaaya̱shuk''' ba) yet kyangta̱m bwak hwa á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nhu di̱ ba̱ng nkyang mi̱cet, ka̱ doot á̱ ku nyia̱ nggu neet di̱ kyangba̱ng a̱gba̱gbai ntswam wa di̱n Ce A̱kpeap hu hwa mi̱ [[Yurop]].<ref name="EB">{{cite web|title=Hand Tools:Tongs, pincers, and pliers|url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/254115/hand-tool/39226/Tongs-pincers-and-pliers|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=14 Zwat Tsat 2013}}</ref> A̱yaaya̱shuk ba byia̱ ta̱m di̱ ba ma̱ng ta̱shuk ntangka̱i nkyang ma̱ a̱di̱di̱t. Da̱ a̱ka̱nyiung, a̱ya̱shuk yet a̱baat liva sa-a̱son wa á̱ nyian ma̱ng tswam a̱ni nang á̱ ni̱ fwuop ma̱ a̱ga̱sat wu a̱ni kpa̱mkpaan ma̱ng jhyi nliva na, si̱ a̱hwa ku ba̱ tyia̱ nunu ku tyai da̱ a̱ma̱nta a̱ga̱sat ka, a̱wot mbwak na si̱ byia̱ a̱swap di̱ nfam ghyáng na.<ref name=EB /> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] [[Sa:Nkyang]] 433bveyrp6nm2igan4xsh3hnfl3xm5y 42605 42604 2026-05-12T09:31:58Z Kambai Akau 15 /* */ 42605 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ya̱shuk/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ya̱shuk/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ya̱shuk/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya̱shuk/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ya̱shuk/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ya̱shuk/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Ferreiro ou metalúrgico tradicional.jpg|thumb|[[A̱fwu]] a̱ghyang shyia̱ di̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱ya̱shuk]] [[Image:Tool-pliers.jpg|thumb|Tangka̱i a̱ya̱shuk ghyang]] [[File:Verwendung einer Elektrozange.gif|thumb|Tyat a̱ywan-ndong ma̱ng a̱ya̱shuk]] '''A̱ya̱shuk''' [ə̀jə̀ʃúɡ] wu (á̱kpa: '''a̱yaaya̱shuk''' ba) yet kyangta̱m bwak hwa á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nhu di̱ ba̱ng nkyang mi̱cet, ka̱ doot á̱ ku nyia̱ nggu neet di̱ kyangba̱ng a̱gba̱gbai ntswam wa di̱n Ce A̱kpeap hu hwa mi̱ [[Yurop]].<ref name="EB">{{cite web|title=Hand Tools:Tongs, pincers, and pliers|url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/254115/hand-tool/39226/Tongs-pincers-and-pliers|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=14 Zwat Tsat 2013}}</ref> A̱yaaya̱shuk ba byia̱ ta̱m di̱ ba ma̱ng ta̱shuk ntangka̱i nkyang ma̱ a̱di̱di̱t. Da̱ a̱ka̱nyiung, a̱ya̱shuk yet a̱baat liva sa-a̱son wa á̱ nyian ma̱ng tswam a̱ni nang á̱ ni̱ fwuop ma̱ a̱ga̱sat wu a̱ni kpa̱mkpaan ma̱ng jhyi nliva na, si̱ a̱hwa ku ba̱ tyia̱ nunu ku tyai da̱ a̱ma̱nta a̱ga̱sat ka, a̱wot mbwak na si̱ byia̱ a̱swap di̱ nfam ghyáng na.<ref name=EB /> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] [[Sa:Nkyang]] puvhyemeacen531rydko7c2uro4vvr0 1 0 5470 42586 39713 2026-05-12T02:22:34Z Genesis shan 44 42586 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak da̱ 0, ku da̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badida̱i yang kwok fang. a̱wot 1 wa yet a̱ndum fang kuzang nkyang https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1 n8qv17vlis5m6k4gfged6h02nfz2c37 42587 42586 2026-05-12T02:23:58Z Genesis shan 44 42587 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak da̱ 0, ku da̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badi̱da̱i yang kwok fang. a̱wot 1 wa yet a̱ndum fang kuzang nkyang https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1 cfvx3d48lylfqhqui0k5nebi6t3r81j 42588 42587 2026-05-12T02:25:59Z Genesis shan 44 42588 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak di̱ 0, ku di̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badi̱da̱i yang kwok fang. a̱wot 1 wa yet a̱ndum fang kuzang nkyang https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1 16nin9cdift0b4mbvqm0i0qydtwlw19 42589 42588 2026-05-12T02:27:39Z Genesis shan 44 42589 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak di̱ 0, ku di̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badi̱da̱i vak kwok fang a̱ni. a̱wot 1 wa yet a̱ndum fang kuzang nkyang https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1 6qqg2e7y4v9y598veaz3fkm5fo0n2el 42590 42589 2026-05-12T02:28:49Z Genesis shan 44 42590 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak di̱ 0, ku di̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badi̱da̱i vak kwok fang a̱ni. a̱wot 1 wa yet a̱mgba̱m a̱tsan kwok fang kuzang nkyang mi̱ swanta huni https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1 ff2jjbqiwenw840243soiv0553v1436 42599 42590 2026-05-12T02:47:15Z Genesis shan 44 42599 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak di̱ 0, ku di̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badi̱da̱i vak kwok fang a̱ni. a̱wot 1 wa yet a̱mgba̱m a̱tsan kwok fang kuzang nkyang mi̱ swanta huni https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1 0xk3omdsxsfc3adua72ubq7o7mj8rmk 42600 42599 2026-05-12T02:49:54Z Genesis shan 44 42600 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[1/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[1/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[1/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[1/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[1/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[1/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak di̱ 0, ku di̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badi̱da̱i vak kwok fang a̱ni. a̱wot 1 wa yet a̱mgba̱m a̱tsan kwok fang kuzang nkyang mi̱ swanta huni https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1 ==Yafang== {{Reflist}} f71brrmt36tv2yarel400x9fa9usw47 0 0 5478 42583 39718 2026-05-12T02:16:15Z Genesis shan 44 42583 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''0''' (sa̱khat) {{audio|Kcg-0.ogg|fa̱k|help=no}}) yet a̱buk nyan ja, ji̱ byia̱ tyok nji bah a̱wot da̱ nji si̱ ngyong a̱pyia̱ nji di̱ Mi̱ nwai tyia̱ nji kyang ku zwunzwuo a̱zaghyi nji. '''0''' jija nang á̱ mban a̱ma̱lyim zwunzwuo (1) jhyiung ba̱ng si̱ nat zwunzwuo (9) a̱kubunyuung a̱wot a̱si̱ di̱ shyia̱ nfang (10) nswak, ncyi (100), ncyikwob (100) ba̱ng si̱ naat ba̱t. [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] iqt4mg4uo1h4xuoisuj66ripwtfgrxy 42584 42583 2026-05-12T02:18:18Z Genesis shan 44 42584 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''0''' (sa̱khat) {{audio|Kcg-0.ogg|fa̱k|help=no}}) yet a̱buk nyan ja, ji̱ byia̱ tyok nji bah a̱wot da̱ nji si̱ ngyong a̱pyia̱ nji di̱ Mi̱ nwai tyia̱ nji kyang ku zwunzwuo a̱zaghyi nji ku lilyip nji bah. Zwunzwuo '''0''' ji ja nang á̱ mban a̱ma̱lyim zwunzwuo (1) jhyiung ba̱ng si̱ nat zwunzwuo (9) a̱kubunyuung a̱wot a̱si̱ di̱ shyia̱ nfang (10) nswak, ncyi (100), ncyikwob (100) ba̱ng si̱ naat ba̱t. [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] knkesqlq0at2xt6d7wytsgtf96flpp9 42585 42584 2026-05-12T02:20:14Z Genesis shan 44 42585 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''0''' (sa̱khat) {{audio|Kcg-0.ogg|fa̱k|help=no}}) yet a̱buk nyan ja, ji̱ byia̱ tyok nji bah a̱wot da̱ nji si̱ ngyong a̱pyia̱ nji di̱ Mi̱ nwai tyia̱ nji kyang ku zwunzwuo a̱zaghyi nji ku lilyip nji bah. Zwunzwuo '''0''' ji ja nang á̱ nkwok ban a̱ma̱lyim zwunzwuo (1) jhyiung ba̱ng si̱ nat zwunzwuo (9) a̱kubunyuung a̱wot a̱si̱ di̱ shyia̱ nfang (10) nswak, ncyi (100), ncyikwob (100) ba̱ng si̱ naat ba̱t. [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] hhogo7bihf3p0ez7mm91z0um2sqwlif 42598 42585 2026-05-12T02:46:38Z Genesis shan 44 42598 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[0/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[0/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[0/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[0/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[0/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[0/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''0''' (sa̱khat) {{audio|Kcg-0.ogg|fa̱k|help=no}}) yet a̱buk nyan ja, ji̱ byia̱ tyok nji bah a̱wot da̱ nji si̱ ngyong a̱pyia̱ nji di̱ Mi̱ nwai tyia̱ nji kyang ku zwunzwuo a̱zaghyi nji ku lilyip nji bah. Zwunzwuo '''0''' ji ja nang á̱ nkwok ban a̱ma̱lyim zwunzwuo (1) jhyiung ba̱ng si̱ nat zwunzwuo (9) a̱kubunyuung a̱wot a̱si̱ di̱ shyia̱ nfang (10) nswak, ncyi (100), ncyikwob (100) ba̱ng si̱ naat ba̱t. [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] ndyeij9gcac729m0eptbnzvnxsud7vd A̱ka̱la̱nzeam 0 7406 42543 42521 2026-05-11T14:05:03Z Kambai Akau 15 42543 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱la̱nzeam/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱la̱nzeam/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱la̱nzeam/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱la̱nzeam/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱la̱nzeam/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Aka̱la̱nzeam/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱ka̱la̱nzeam''' [ə̀kə́lə́nzéʲâm] ka ([[Species:Taraxacum officinale|'''''Taraxacum officinale''''']]), yet kyangtang-a̱byin kywat hwa á̱ nyian kan ma̱ng a̱nhu a̱ni. Ka̱ si̱ mi̱n swuan swak ndyia̱ a̱feang bah, a̱wot ka̱ si̱ shyia̱ mi̱ kwai ''Asteraceae'' ji ja. Nkywat nka na byia̱ li a̱sa̱khwot-a̱ka̱waa hwa, na̱ si̱ bu li nang a̱ka̱la̱u nia a̱ni na̱ ni̱ bwuak yet sum ku byia̱ a̱sa̱khwot a̱zi̱ri̱fa a̱ni, nang wun hu ni̱ kwok seang a̱ni. A̱tsak a̱vwuo neet nka wu, wuwa yet nfam [[Yurop|Yuro]]-[[A̱siya]], a̱wot mat cet za̱kwa nka hu ma̱ng hyohyoot tang-ghwut, a̱ka̱la̱nzeam si̱ seang kat kpa̱mkpaan ma̱ng kuzang tsung-a̱byin swanta ji. Á̱nietbishyi bya ku si̱ kwok bai ndyo nfam a̱tak [[Afi̱rika]], bibyin [[A̱merika]], [[A̱si̱ti̱relya]], ma̱ng [[Zi̱lan A̱fai|Niyu Zi̱lan]]. Ka̱ tang-ghwut di̱ nfam swanta na na̱ yet ta̱mpi̱ret a̱ni na̱ si̱ byia̱ mbyin na̱ swan lyilyiit a̱ni. Ka̱ doot ka̱ laai a̱ ghwut ma̱ ntangka̱i a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t a̱wot ka̱ dam fam ku ta̱fa̱k bah, ku a̱vwuo ka̱ fi̱ri̱m ba̱t a̱ni, ku a̱vwuo ka̱ nwai byia̱ lywei mi̱ wun a̱ni bah. Da̱ a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t á̱ ngyei a̱ka̱la̱nzeam ka̱ yet ja̱m ja, ma̱nang ma̱ a̱byin á̱kwop nvwuo ku fwuong nyinyang a̱ni, ma di̱ nfam ka̱ ku neet gbangbang a̱ni, á̱niet a̱bya tsa nwuan nka nang kyang ku byia̱ ta̱m di̱ fam kwak a̱ka̱man ma̱ng nkyangcet na̱ kyiat nkyuo-kywat nkyangtang-a̱byin a̱ni. Mi̱ zop jhyang, á̱ si̱ ta̱taat nyia̱ kikya yet la̱mba naai di̱ yet a̱tsatsak a̱vwuo nshyiat [[nkyuo-nkywat]] a̱ni. Shimba á̱ nwuan nkyuo-nkywat a̱ka̱la̱nzeam nang kyayak ba̱ng a̱fa hwa da̱ a̱vwuo a̱banyám jini ji̱ kyiat nna a̱ni di̱n jen a̱kwoi ji, á̱ bu si̱ nfi̱k nyia̱ na̱ sang nkyangnok vam jhyang a̱wot si̱ a̱hwa si̱ maai tyia̱ [[shwai|shwaí]] ji̱ sang gbi̱ngban tyei mman shanshm a̱ni.<ref>{{cite journal|last1= Vanderplanck |first1= M. |last2= Gilles |first2= H. |last3= Nonclercq |first3= D. |last4= Duez |first4= P. |last5= Gerbaux |first5= P. |title= Asteraceae Paradox: Chemical and Mechanical Protection of Taraxacum Pollen |journal= Insects|date= 2020 |volume= 11 |issue= 5 |page= 304 |doi= 10.3390/insects11050304 |doi-access= free |pmid= 32422920 |pmc= 7290674 }}</ref> Á̱ ni̱ nyia̱ ta̱m ma̱ng a̱kikyuo nka ba, nkywat nka na, ma̱ng a̱ni̱nan nka ba á̱ nyia̱ a̱ki̱kan mali. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] featwe28wppjisg3l9q6jmmaspiovd0 42544 42543 2026-05-11T20:37:40Z Kambai Akau 15 /* */ 42544 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱la̱nzeam/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱la̱nzeam/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱la̱nzeam/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱la̱nzeam/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱la̱nzeam/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Aka̱la̱nzeam/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱ka̱la̱nzeam''' [ə̀kə́lə́nzéʲâm] ka ([[Species:Taraxacum officinale|'''''Taraxacum officinale''''']]), yet kyangtang-a̱byin kywat hwa á̱ nyian kan ma̱ng a̱nhu a̱ni. Ka̱ si̱ mi̱n swuan swak ndyia̱ a̱feang bah, a̱wot ka̱ si̱ shyia̱ mi̱ kwai ''Asteraceae'' ji ja. Nkywaat nka na byia̱ li a̱sa̱khwot-a̱ka̱waa hwa, na̱ si̱ bu li nang a̱ka̱la̱u nia a̱ni na̱ ni̱ bwuak yet sum ku byia̱ a̱sa̱khwot a̱zi̱ri̱fa a̱ni, nang wun hu ni̱ kwok seang a̱ni. A̱tsak a̱vwuo neet nka wu, wuwa yet nfam [[Yurop|Yuro]]-[[A̱siya]], a̱wot mat cet za̱kwa nka hu ma̱ng hyohyoot tang-ghwut, a̱ka̱la̱nzeam si̱ seang kat kpa̱mkpaan ma̱ng kuzang tsung-a̱byin swanta ji. Á̱nietbishyi bya ku si̱ kwok bai ndyo nfam a̱tak [[Afi̱rika]], bibyin [[A̱merika]], [[A̱si̱ti̱relya]], ma̱ng [[Zi̱lan A̱fai|Niyu Zi̱lan]]. Ka̱ tang-ghwut di̱ nfam swanta na na̱ yet ta̱mpi̱ret a̱ni na̱ si̱ byia̱ mbyin na̱ swan lyilyiit a̱ni. Ka̱ doot ka̱ laai a̱ ghwut ma̱ ntangka̱i a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t a̱wot ka̱ dam fam ku ta̱fa̱k bah, ku a̱vwuo ka̱ fi̱ri̱m ba̱t a̱ni, ku a̱vwuo ka̱ nwai byia̱ lywei mi̱ wun a̱ni bah. Da̱ a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t á̱ ngyei a̱ka̱la̱nzeam ka̱ yet ja̱m ja, ma̱nang ma̱ a̱byin á̱kwop nvwuo ku fwuong nyinyang a̱ni, ma di̱ nfam ka̱ ku neet gbangbang a̱ni, á̱niet a̱bya tsa nwuan nka nang kyang ku byia̱ ta̱m di̱ fam kwak a̱ka̱man ma̱ng nkyangcet na̱ kyiat nkyuo-nkywaat nkyangtang-a̱byin a̱ni. Mi̱ zop jhyang, á̱ si̱ ta̱taat nyia̱ kikya yet la̱mba naai di̱ yet a̱tsatsak a̱vwuo nshyiat [[nkyuo-nkywaat]] a̱ni. Shimba á̱ nwuan nkyuo-nkywaat a̱ka̱la̱nzeam nang kyayak ba̱ng a̱fa hwa da̱ a̱vwuo a̱banyám jini ji̱ kyiat nna a̱ni di̱n jen a̱kwoi ji, á̱ bu si̱ nfi̱k nyia̱ na̱ sang nkyangnok vam jhyang a̱wot si̱ a̱hwa si̱ maai tyia̱ [[shwai|shwaí]] ji̱ sang gbi̱ngban tyei mman shanshm a̱ni.<ref>{{cite journal|last1= Vanderplanck |first1= M. |last2= Gilles |first2= H. |last3= Nonclercq |first3= D. |last4= Duez |first4= P. |last5= Gerbaux |first5= P. |title= Asteraceae Paradox: Chemical and Mechanical Protection of Taraxacum Pollen |journal= Insects|date= 2020 |volume= 11 |issue= 5 |page= 304 |doi= 10.3390/insects11050304 |doi-access= free |pmid= 32422920 |pmc= 7290674 }}</ref> Á̱ ni̱ nyia̱ ta̱m ma̱ng a̱kikyuo nka ba, nkywat nka na, ma̱ng a̱ni̱nan nka ba á̱ nyia̱ a̱ki̱kan mali. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] e6vj2aibjv7hvqij1kzelw3lp173y0l Nkyuo-nkywaat 0 7410 42545 2026-05-11T20:45:39Z Kambai Akau 15 Created page with "{{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nkyuo-nkywaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nkyuo-nkywaat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nkyuo-nkywaat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nkyuo-nkywaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nkyuo-nkywaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nkyuo-nkywaat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta..." 42545 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nkyuo-nkywaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nkyuo-nkywaat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nkyuo-nkywaat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nkyuo-nkywaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nkyuo-nkywaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nkyuo-nkywaat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Misc pollen colorized.jpg|thumb|Si̱kan ghwughwu nkyuo-nkywaat neet di̱ maiki̱rosi̱kwop ili̱kti̱ron ku tyia̱ bwobwat a̱ni Colorized [[scanning electron microscope]] image of pollen grains from a variety of common plants: sunflower (''[[Common sunflower|Helianthus annuus]]''), morning glory (''[[Ipomoea purpurea]]''), prairie hollyhock (''[[Sidalcea malviflora]]''), oriental lily (''[[Lilium auratum]]''), evening primrose (''[[Oenothera fruticosa]]''), and castor bean (''[[Ricinus]] communis'').]] [[File:Pollen Tube.svg|thumb|Pollen tube diagram]] '''Nkyuo-nkywaat''' yet kyang hwa lu yet mi̱ nkyuo a̱ni nang ntangka̱i nkywaat ma̱ a̱di̱di̱t á̱si̱ nkyangtang-a̱byin na̱ byia̱ zwá a̱ni saat mat tyei mman.<ref>{{cite web |title=Best and Worst Flowers for People With Allergies |url=https://www.webmd.com/allergies/best-worst-plants |website=WebMD.com |access-date=2023-10-30}}</ref> It consists of pollen grains (highly reduced [[Gametophyte#Heterospory|microgametophytes]]), which produce male [[gamete]]s (sperm cells). izcxyp7sal85wc8ypmrsgx351fnoyeq 42546 42545 2026-05-11T20:51:53Z Kambai Akau 15 /* */ 42546 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nkyuo-nkywaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nkyuo-nkywaat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nkyuo-nkywaat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nkyuo-nkywaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nkyuo-nkywaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nkyuo-nkywaat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Misc pollen colorized.jpg|thumb|Si̱kan ghwughwu nkyuo-nkywaat nkyangtang-a̱byin na̱ shyia̱ koji neet mi̱ maiki̱rosi̱kwop ili̱kti̱ron ku tyia̱ bwobwat a̱ni: nkywaatmam (''Helianthus annuus]''), ''Ipomoea purpurea'', ''Sidalcea malviflora'', ''Lilium auratum'', ''Oenothera fruticosa'', ma̱ng ''Ricinus communis''.]] [[File:Pollen Tube.svg|thumb|Ghwughwu nkyuo-nkywaat]] '''Nkyuo-nkywaat''' yet kyang hwa lu yet mi̱ nkyuo a̱ni nang ntangka̱i nkywaat ma̱ a̱di̱di̱t á̱si̱ nkyangtang-a̱byin na̱ byia̱ zwá a̱ni saat mat tyei mman.<ref>{{cite web |title=Best and Worst Flowers for People With Allergies |url=https://www.webmd.com/allergies/best-worst-plants |website=WebMD.com |access-date=2023-10-30}}</ref> It consists of pollen grains (highly reduced [[Gametophyte#Heterospory|microgametophytes]]), which produce male [[gamete]]s (sperm cells). oknof8wlismrg00xw7boo9l65nl7ks3 42547 42546 2026-05-11T20:55:27Z Kambai Akau 15 /* */ 42547 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nkyuo-nkywaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nkyuo-nkywaat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nkyuo-nkywaat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nkyuo-nkywaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nkyuo-nkywaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nkyuo-nkywaat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Misc pollen colorized.jpg|thumb|Si̱kan ghwughwu nkyuo-nkywaat nkyangtang-a̱byin na̱ shyia̱ koji neet mi̱ maiki̱rosi̱kwop ili̱kti̱ron ku tyia̱ bwobwat a̱ni: nkywaatmam (''Helianthus annuus]''), ''Ipomoea purpurea'', ''Sidalcea malviflora'', ''Lilium auratum'', ''Oenothera fruticosa'', ma̱ng ''Ricinus communis''.]] [[File:Pollen Tube.svg|thumb|Ghwughwu nkyuo-nkywaat]] '''Nkyuo-nkywaat''' na yet kyang hwa lu yet mi̱ nkyuo a̱ni nang ntangka̱i nkywaat ma̱ a̱di̱di̱t á̱si̱ nkyangtang-a̱byin na̱ byia̱ zwá a̱ni saat mat tyei mman.<ref>{{cite web |title=Best and Worst Flowers for People With Allergies |url=https://www.webmd.com/allergies/best-worst-plants |website=WebMD.com |access-date=2023-10-30}}</ref> Na̱ byia̱ nkyuo-nkywaat, na̱ tyei a̱yaa-''gamete'' á̱sam (swáng a̱shyi) a̱ni. oxrptixoiqvofiphz4d8s1e1r1xmh0s 42548 42547 2026-05-11T20:56:41Z Kambai Akau 15 /* */ 42548 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nkyuo-nkywaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nkyuo-nkywaat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nkyuo-nkywaat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nkyuo-nkywaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nkyuo-nkywaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nkyuo-nkywaat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Misc pollen colorized.jpg|thumb|Si̱kan ghwughwu nkyuo-nkywaat nkyangtang-a̱byin na̱ shyia̱ koji neet mi̱ maiki̱rosi̱kwop ili̱kti̱ron ku tyia̱ bwobwat a̱ni: nkywaatmam (''Helianthus annuus]''), ''Ipomoea purpurea'', ''Sidalcea malviflora'', ''Lilium auratum'', ''Oenothera fruticosa'', ma̱ng ''Ricinus communis''.]] [[File:Pollen Tube.svg|thumb|Ghwughwu nkyuo-nkywaat]] '''Nkyuo-nkywaat''' na yet kyang hwa lu yet mi̱ nkyuo a̱ni nang ntangka̱i nkywaat ma̱ a̱di̱di̱t á̱si̱ nkyangtang-a̱byin na̱ byia̱ zwá a̱ni saat mat tyei mman.<ref>{{cite web |title=Best and Worst Flowers for People With Allergies |url=https://www.webmd.com/allergies/best-worst-plants |website=WebMD.com |access-date=2023-10-30}}</ref> Na̱ byia̱ nkyuo-nkywaat, na̱ tyei a̱yaa-''gamete'' á̱sam (swáng a̱shyi) a̱ni. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nkap nkyangtang-a̱byin]] [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] e6i6nm1cmumsno4jaaju7zwotctw4sp 42554 42548 2026-05-11T21:34:28Z Kambai Akau 15 /* */ 42554 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nkyuo-nkywaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nkyuo-nkywaat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nkyuo-nkywaat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nkyuo-nkywaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nkyuo-nkywaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nkyuo-nkywaat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Misc pollen colorized.jpg|thumb|Si̱kan ghwughwu nkyuo-nkywaat nkyangtang-a̱byin na̱ shyia̱ koji neet mi̱ maiki̱rosi̱kwop ili̱kti̱ron ku tyia̱ bwobwat a̱ni: nkywaatmam (''Helianthus annuus]''), ''Ipomoea purpurea'', ''Sidalcea malviflora'', ''Lilium auratum'', ''Oenothera fruticosa'', ma̱ng ''Ricinus communis''.]] [[File:Pollen Tube.svg|thumb|Ghwughwu nkyuo-nkywaat]] '''Nkyuo-nkywaat''' na yet kyang hwa lu yet mi̱ nkyuo a̱ni nang ntangka̱i nkywaat ma̱ a̱di̱di̱t á̱si̱ nkyangtang-a̱byin na̱ byia̱ zwá a̱ni saat mat tyei mman.<ref>{{cite web |title=Best and Worst Flowers for People With Allergies |url=https://www.webmd.com/allergies/best-worst-plants |website=WebMD.com |access-date=2023-10-30}}</ref> Na̱ byia̱ nkyuo-nkywaat, na̱ tyei a̱yaa-''gamete'' á̱sam (swáng-swuan a̱shyi) a̱ni. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nkap nkyangtang-a̱byin]] [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] 8twut9ofl2pcrcnf64kouoar1zy4rb6 Sa:Nkap nkyangtang-a̱byin 14 7411 42549 2026-05-11T20:56:53Z Kambai Akau 15 Created page with "[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]" 42549 wikitext text/x-wiki [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] 7mvdglqfdsigublv4mks9xvtewc9hm8 A̱la̱gba 0 7412 42550 2026-05-11T21:27:06Z Kambai Akau 15 Created page with "[[File:Carex utriculata 1.jpg|thumb|''[[Carex utriculata]]'' with smut fungus affecting individual seeds]] '''A̱la̱gba''' [ə̀lə̀g͡bà] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba''' ba) yet ''fungi'' ku byia̱ a̱di̱di̱t swáng-swuan wa ma̱ng ku ni̱ byia̱ za̱kwa byia̱ a̱yaatelyosi̱po ma̱ a̱di̱di̱t a̱ni. Di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t a̱yaala̱gba ba yet a̱yaa-''Ustilaginomycete'' (''phylum'' Basidiomycota) bya a̱wot ba̱ si̱ byiạ a̱yaaoda 7 mami 15 ba ma̱ a..." 42550 wikitext text/x-wiki [[File:Carex utriculata 1.jpg|thumb|''[[Carex utriculata]]'' with smut fungus affecting individual seeds]] '''A̱la̱gba''' [ə̀lə̀g͡bà] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba''' ba) yet ''fungi'' ku byia̱ a̱di̱di̱t swáng-swuan wa ma̱ng ku ni̱ byia̱ za̱kwa byia̱ a̱yaatelyosi̱po ma̱ a̱di̱di̱t a̱ni. Di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t a̱yaala̱gba ba yet a̱yaa-''Ustilaginomycete'' (''phylum'' Basidiomycota) bya a̱wot ba̱ si̱ byiạ a̱yaaoda 7 mami 15 ba ma̱ a̱ba-''phylum'' ka. A̱lyiak a̱yaala̱gba nang á̱ wa̱i a̱ni shyia̱ ma̱ a̱yaaoda a̱feang bya, a̱yaa-''Ustilaginale'' ma̱ng a̱yaa-''Tilletiale'' ba.<ref name="Kijpornyongpan2018">{{cite journal |last1=Kijpornyongpan |first1=T. |last2=Mondo |first2=S.J. |last3=Barry |first3=K. |last4=Sandor |first4=L. |last5=Lee |first5=J. |last6=Lipzen |first6=A. |last7=Pangilinan |first7=J. |last8=LaButti |first8=K. |last9=Hainaut |first9=M. |last10=Henrissat |first10=H. |last11=Grigoriev |first11=I.V. |last12=Aime |first12=M.C. |title=Broad Genomic Sampling Reveals a Smut Pathogenic Ancestry of the Fungal Clade Ustilaginomycotina. |journal=Molecular Biology and Evolution |date=2018 |volume=109 |issue=8 |pages=1127-39. |doi=10.1093/molbev/msy072}}</ref> Kpa̱mkpaan ma̱ng nci̱ri̱ng, á̱ ni̱ tyei a̱yaala̱gba ba mi̱ sot jhyiung ja ma̱ng a̱yaa-''basidiomycete'' á̱ghyang ba da̱nian tai mba hu di̱ fam tyei sum di̱ wam a̱ni.<ref>Schumann G. L., D'Arcy C. J,. 2006. Essential Plant Pathology. The American Phytopathological Society. St. Paul. Ng. 28-29.</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] tfjlis4qvyrdsdls7ajr6pxguqz9y9v 42551 42550 2026-05-11T21:28:41Z Kambai Akau 15 /* */ 42551 wikitext text/x-wiki [[File:Carex utriculata 1.jpg|thumb|''Carex utriculata'' ma̱ng ''fungus'' a̱la̱gba ku byian zwá ji a̱nyanyin a̱ni]] '''A̱la̱gba''' [ə̀lə̀g͡bà] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba''' ba) yet ''fungi'' ku byia̱ a̱di̱di̱t swáng-swuan wa ma̱ng ku ni̱ byia̱ za̱kwa byia̱ a̱yaatelyosi̱po ma̱ a̱di̱di̱t a̱ni. Di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t a̱yaala̱gba ba yet a̱yaa-''Ustilaginomycete'' (''phylum'' Basidiomycota) bya a̱wot ba̱ si̱ byiạ a̱yaaoda 7 mami 15 ba ma̱ a̱ba-''phylum'' ka. A̱lyiak a̱yaala̱gba nang á̱ wa̱i a̱ni shyia̱ ma̱ a̱yaaoda a̱feang bya, a̱yaa-''Ustilaginale'' ma̱ng a̱yaa-''Tilletiale'' ba.<ref name="Kijpornyongpan2018">{{cite journal |last1=Kijpornyongpan |first1=T. |last2=Mondo |first2=S.J. |last3=Barry |first3=K. |last4=Sandor |first4=L. |last5=Lee |first5=J. |last6=Lipzen |first6=A. |last7=Pangilinan |first7=J. |last8=LaButti |first8=K. |last9=Hainaut |first9=M. |last10=Henrissat |first10=H. |last11=Grigoriev |first11=I.V. |last12=Aime |first12=M.C. |title=Broad Genomic Sampling Reveals a Smut Pathogenic Ancestry of the Fungal Clade Ustilaginomycotina. |journal=Molecular Biology and Evolution |date=2018 |volume=109 |issue=8 |pages=1127-39. |doi=10.1093/molbev/msy072}}</ref> Kpa̱mkpaan ma̱ng nci̱ri̱ng, á̱ ni̱ tyei a̱yaala̱gba ba mi̱ sot jhyiung ja ma̱ng a̱yaa-''basidiomycete'' á̱ghyang ba da̱nian tai mba hu di̱ fam tyei sum di̱ wam a̱ni.<ref>Schumann G. L., D'Arcy C. J,. 2006. Essential Plant Pathology. The American Phytopathological Society. St. Paul. Ng. 28-29.</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] 3eqh2ub7ceo7bdz0u3t21pmlx7jbp8x 42552 42551 2026-05-11T21:29:37Z Kambai Akau 15 /* A̱ya̱fang */ 42552 wikitext text/x-wiki [[File:Carex utriculata 1.jpg|thumb|''Carex utriculata'' ma̱ng ''fungus'' a̱la̱gba ku byian zwá ji a̱nyanyin a̱ni]] '''A̱la̱gba''' [ə̀lə̀g͡bà] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba''' ba) yet ''fungi'' ku byia̱ a̱di̱di̱t swáng-swuan wa ma̱ng ku ni̱ byia̱ za̱kwa byia̱ a̱yaatelyosi̱po ma̱ a̱di̱di̱t a̱ni. Di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t a̱yaala̱gba ba yet a̱yaa-''Ustilaginomycete'' (''phylum'' Basidiomycota) bya a̱wot ba̱ si̱ byiạ a̱yaaoda 7 mami 15 ba ma̱ a̱ba-''phylum'' ka. A̱lyiak a̱yaala̱gba nang á̱ wa̱i a̱ni shyia̱ ma̱ a̱yaaoda a̱feang bya, a̱yaa-''Ustilaginale'' ma̱ng a̱yaa-''Tilletiale'' ba.<ref name="Kijpornyongpan2018">{{cite journal |last1=Kijpornyongpan |first1=T. |last2=Mondo |first2=S.J. |last3=Barry |first3=K. |last4=Sandor |first4=L. |last5=Lee |first5=J. |last6=Lipzen |first6=A. |last7=Pangilinan |first7=J. |last8=LaButti |first8=K. |last9=Hainaut |first9=M. |last10=Henrissat |first10=H. |last11=Grigoriev |first11=I.V. |last12=Aime |first12=M.C. |title=Broad Genomic Sampling Reveals a Smut Pathogenic Ancestry of the Fungal Clade Ustilaginomycotina. |journal=Molecular Biology and Evolution |date=2018 |volume=109 |issue=8 |pages=1127-39. |doi=10.1093/molbev/msy072}}</ref> Kpa̱mkpaan ma̱ng nci̱ri̱ng, á̱ ni̱ tyei a̱yaala̱gba ba mi̱ sot jhyiung ja ma̱ng a̱yaa-''basidiomycete'' á̱ghyang ba da̱nian tai mba hu di̱ fam tyei sum di̱ wam a̱ni.<ref>Schumann G. L., D'Arcy C. J,. 2006. Essential Plant Pathology. The American Phytopathological Society. St. Paul. Ng. 28-29.</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] e4pvgy2jyja4lmvvctrrc2mbr6x2t93 42553 42552 2026-05-11T21:33:39Z Kambai Akau 15 /* */ 42553 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱la̱gba/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Carex utriculata 1.jpg|thumb|''Carex utriculata'' ma̱ng ''fungus'' a̱la̱gba ku byian zwá ji a̱nyanyin a̱ni]] '''A̱la̱gba''' [ə̀lə̀g͡bà] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba''' ba) yet ''fungi'' ku byia̱ a̱di̱di̱t swáng-swuan wa ma̱ng ku ni̱ byia̱ za̱kwa byia̱ a̱yaatelyosi̱po ma̱ a̱di̱di̱t a̱ni. Di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t a̱yaala̱gba ba yet a̱yaa-''Ustilaginomycete'' (''phylum'' Basidiomycota) bya a̱wot ba̱ si̱ byiạ a̱yaaoda 7 mami 15 ba ma̱ a̱ba-''phylum'' ka. A̱lyiak a̱yaala̱gba nang á̱ wa̱i a̱ni shyia̱ ma̱ a̱yaaoda a̱feang bya, a̱yaa-''Ustilaginale'' ma̱ng a̱yaa-''Tilletiale'' ba.<ref name="Kijpornyongpan2018">{{cite journal |last1=Kijpornyongpan |first1=T. |last2=Mondo |first2=S.J. |last3=Barry |first3=K. |last4=Sandor |first4=L. |last5=Lee |first5=J. |last6=Lipzen |first6=A. |last7=Pangilinan |first7=J. |last8=LaButti |first8=K. |last9=Hainaut |first9=M. |last10=Henrissat |first10=H. |last11=Grigoriev |first11=I.V. |last12=Aime |first12=M.C. |title=Broad Genomic Sampling Reveals a Smut Pathogenic Ancestry of the Fungal Clade Ustilaginomycotina. |journal=Molecular Biology and Evolution |date=2018 |volume=109 |issue=8 |pages=1127-39. |doi=10.1093/molbev/msy072}}</ref> Kpa̱mkpaan ma̱ng nci̱ri̱ng, á̱ ni̱ tyei a̱yaala̱gba ba mi̱ sot jhyiung ja ma̱ng a̱yaa-''basidiomycete'' á̱ghyang ba da̱nian tai mba hu di̱ fam tyei sum di̱ wam a̱ni.<ref>Schumann G. L., D'Arcy C. J,. 2006. Essential Plant Pathology. The American Phytopathological Society. St. Paul. Ng. 28-29.</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] 6aelan43c85n5kiu5axgh9rlgglqaqj 42555 42553 2026-05-11T21:37:05Z Kambai Akau 15 /* */ 42555 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱la̱gba/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Carex utriculata 1.jpg|thumb|''Carex utriculata'' ma̱ng ''fungus'' a̱la̱gba ku byian zwá ji a̱nyanyin a̱ni]] '''A̱la̱gba''' [ə̀lə̀g͡bà] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba''' ba) yet ''fungi'' ku byia̱ a̱di̱di̱t swáng-swuan wa ma̱ng ku ni̱ byia̱ za̱kwa byia̱ a̱yaatelyosi̱po ma̱ a̱di̱di̱t a̱ni. Di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t a̱yaala̱gba ba yet a̱yaa-''Ustilaginomycete'' (''phylum'' Basidiomycota) bya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ a̱yaaoda 7 mami 15 ba ma̱ a̱ba-''phylum'' ka. A̱lyiak a̱yaala̱gba nang á̱ wa̱i a̱ni shyia̱ ma̱ a̱yaaoda a̱feang bya, a̱yaa-''Ustilaginale'' ma̱ng a̱yaa-''Tilletiale'' ba.<ref name="Kijpornyongpan2018">{{cite journal |last1=Kijpornyongpan |first1=T. |last2=Mondo |first2=S.J. |last3=Barry |first3=K. |last4=Sandor |first4=L. |last5=Lee |first5=J. |last6=Lipzen |first6=A. |last7=Pangilinan |first7=J. |last8=LaButti |first8=K. |last9=Hainaut |first9=M. |last10=Henrissat |first10=H. |last11=Grigoriev |first11=I.V. |last12=Aime |first12=M.C. |title=Broad Genomic Sampling Reveals a Smut Pathogenic Ancestry of the Fungal Clade Ustilaginomycotina. |journal=Molecular Biology and Evolution |date=2018 |volume=109 |issue=8 |pages=1127-39. |doi=10.1093/molbev/msy072}}</ref> Kpa̱mkpaan ma̱ng nci̱ri̱ng, á̱ ni̱ tyei a̱yaala̱gba ba mi̱ sot jhyiung ja ma̱ng a̱yaa-''basidiomycete'' á̱ghyang ba da̱nian tai mba hu di̱ fam tyei sum di̱ wam a̱ni.<ref>Schumann G. L., D'Arcy C. J,. 2006. Essential Plant Pathology. The American Phytopathological Society. St. Paul. Ng. 28-29.</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] l9gc10188mq5b7ry0lyta4u3ltijrhz A̱la̱gba sang a̱tyin 0 7413 42556 2026-05-11T21:47:58Z Kambai Akau 15 Created page with "{{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|Ala̱gba sang a̱tyin/Tu..." 42556 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀gbà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''Cassytha filiformis''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, [[University of Hawaiʻi at Mānoa]] |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref> 6zxhjprxwmdwdkq99ritjg8djcrb5w9 42557 42556 2026-05-11T21:59:37Z Kambai Akau 15 /* */ 42557 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀gbà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''Cassytha filiformis''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref> oqidc30qww5xrqz588zuu24twbnjcu5 42558 42557 2026-05-11T22:10:40Z Kambai Akau 15 /* */ 42558 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀gbà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''Cassytha filiformis''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref> A̱ yet tangka̱i a̱ban hwa ku si̱ mi̱n swuan di̱ mi̱n kyangtang-a̱byin ghyang bah. Á̱nietnzop mi̱ Fi̱lorida (di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[A̱byin Badundung A̱merika]]) ku ta̱taat nyia̱ a̱la̱gba sang a̱tyin nvwuong sunsong swuo-a̱kwon (''Diastrophus nebulosus'') di̱n vak ta̱gbung suswuo-a̱kwon ji (a̱cyuang mwuat a̱ ghwut a̱ni da̱ nkyangtang-a̱byin) nang sunsong ji ni̱ tyei mman nji na a̱ni. pnr0af2g4xe7yon34f2vscktzn6buuk 42559 42558 2026-05-11T22:12:16Z Kambai Akau 15 /* */ 42559 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀gbà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''Cassytha filiformis''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref> A̱ yet tangka̱i a̱ban hwa ku si̱ mi̱n swuan di̱ mi̱n kyangtang-a̱byin ghyang bah. Á̱nietnzop mi̱ Fi̱lorida (di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[A̱byin Badundung A̱merika]]) ku ta̱taat nyia̱ a̱la̱gba sang a̱tyin nvwuong sunsong swuo-a̱kwon (''Diastrophus nebulosus'') di̱n vak ta̱gbung suswuo-a̱kwon ji (a̱cyuang mwuat a̱ ghwut a̱ni da̱ nkyangtang-a̱byin) nang sunsong ji ni̱ tyei mman nji na a̱ni. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] mq2txiwpedzl5qq8rc5ib580ec1m78m 42560 42559 2026-05-11T22:12:37Z Kambai Akau 15 /* */ 42560 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀gbà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''''Cassytha filiformis''''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref> A̱ yet tangka̱i a̱ban hwa ku si̱ mi̱n swuan di̱ mi̱n kyangtang-a̱byin ghyang bah. Á̱nietnzop mi̱ Fi̱lorida (di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[A̱byin Badundung A̱merika]]) ku ta̱taat nyia̱ a̱la̱gba sang a̱tyin nvwuong sunsong swuo-a̱kwon (''Diastrophus nebulosus'') di̱n vak ta̱gbung suswuo-a̱kwon ji (a̱cyuang mwuat a̱ ghwut a̱ni da̱ nkyangtang-a̱byin) nang sunsong ji ni̱ tyei mman nji na a̱ni. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] 8cffu8h4jwsds6lodb3p6ks4b32y2w7 42561 42560 2026-05-11T22:21:32Z Kambai Akau 15 /* */ 42561 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀gbà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''''Cassytha filiformis''''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref> A̱ yet tangka̱i a̱ban hwa ku si̱ mi̱n swuan di̱ mi̱n kyangtang-a̱byin ghyang bah. Á̱nietnzop mi̱ Fi̱lorida (di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[A̱byin Badundung A̱merika]]) ku ta̱taat nyia̱ a̱la̱gba sang a̱tyin nvwuong sunsong swuo-a̱kwon (''Diastrophus nebulosus'') di̱n vak ta̱gbung suswuo-a̱kwon ji (a̱cyuang mwuat a̱ ghwut a̱ni da̱ nkyangtang-a̱byin) nang sunsong ji ni̱ tyei mman nji na a̱ni. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Cassytha filimoris 1.jpg|Bwuok ''C. filiformis'' da̱ ''Ceratiola'', a̱tak-a̱tyin Fi̱lorida. File:Starr 031108-0293 Cassytha filiformis.jpg|''C. filiformis'' a̱ kup a̱kwon a̱ni,<br/>Caspersen Beach, Fi̱lorida jenshyung </gallery> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] h4cm8vy730hsmbp19nnlvyojjxmme6y 42562 42561 2026-05-11T22:26:10Z Kambai Akau 15 /* */ 42562 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀g͡bà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''''Cassytha filiformis''''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref> A̱ yet tangka̱i a̱ban hwa ku si̱ mi̱n swuan di̱ mi̱n kyangtang-a̱byin ghyang bah. Á̱nietnzop mi̱ Fi̱lorida (di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[A̱byin Badundung A̱merika]]) ku ta̱taat nyia̱ a̱la̱gba sang a̱tyin nvwuong sunsong swuo-a̱kwon (''Diastrophus nebulosus'') di̱n vak ta̱gbung suswuo-a̱kwon ji (a̱cyuang mwuat a̱ ghwut a̱ni da̱ nkyangtang-a̱byin) nang sunsong ji ni̱ tyei mman nji na a̱ni. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Cassytha filimoris 1.jpg|Bwuok ''C. filiformis'' da̱ ''Ceratiola'', a̱tak-a̱tyin Fi̱lorida. File:Starr 031108-0293 Cassytha filiformis.jpg|''C. filiformis'' a̱ kup a̱kwon a̱ni,<br/>Caspersen Beach, Fi̱lorida jenshyung </gallery> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] j8bqfttm122ubooj8x0cm04z2s7ohms 42563 42562 2026-05-11T22:26:31Z Kambai Akau 15 /* */ 42563 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀g͡bà sàŋ ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''''Cassytha filiformis''''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref> A̱ yet tangka̱i a̱ban hwa ku si̱ mi̱n swuan di̱ mi̱n kyangtang-a̱byin ghyang bah. Á̱nietnzop mi̱ Fi̱lorida (di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[A̱byin Badundung A̱merika]]) ku ta̱taat nyia̱ a̱la̱gba sang a̱tyin nvwuong sunsong swuo-a̱kwon (''Diastrophus nebulosus'') di̱n vak ta̱gbung suswuo-a̱kwon ji (a̱cyuang mwuat a̱ ghwut a̱ni da̱ nkyangtang-a̱byin) nang sunsong ji ni̱ tyei mman nji na a̱ni. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Cassytha filimoris 1.jpg|Bwuok ''C. filiformis'' da̱ ''Ceratiola'', a̱tak-a̱tyin Fi̱lorida. File:Starr 031108-0293 Cassytha filiformis.jpg|''C. filiformis'' a̱ kup a̱kwon a̱ni,<br/>Caspersen Beach, Fi̱lorida jenshyung </gallery> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] e7ye6qdcw2r3w32k0lwrq1syavikwrs A̱lu 0 7414 42564 2026-05-11T22:39:52Z Kambai Akau 15 Created page with "{{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱lu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱lu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱lu/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱lu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱lu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Alu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱lu''' [ə̀lú] ka (á̱k..." 42564 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱lu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱lu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱lu/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱lu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱lu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Alu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱lu''' [ə̀lú] ka (á̱kpa: '''a̱ka̱lu''' na) ([[Species:Vitex doniana|'''''Vitex doniana''''']]) yet tangka̱i a̱kwon hwa ku neet mi̱ fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hwa a̱ni. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] f3cgd54wyepfcegwya3huxkozu3btyy 42565 42564 2026-05-11T22:45:53Z Kambai Akau 15 /* */ 42565 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱lu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱lu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱lu/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱lu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱lu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Alu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱lu''' [ə̀lú] ka (á̱kpa: '''a̱ka̱lu''' na) ([[Species:Vitex doniana|'''''Vitex doniana''''']]) yet tangka̱i a̱kwon hwa ku neet mi̱ fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hwa a̱ni. Á̱ ngyei sum nka hu '''lu''', a̱shyim kikyuo wu '''a̱ka̱lu''', a̱wot a̱kwon ka, '''a̱kwon-a̱lu''', mi̱ á̱ si̱ ngyei a̱sa̱khwot sum na '''a̱sa̱khwot-a̱lu''' ku '''ba̱di'''. Á̱ cyui a̱kwon kani mat sum nka hwa ma̱ng a̱kikyuo nka ba.<ref name="Purdue">{{cite web|date=2022-02-01|title=''Vitex doniana''|url=http://www.purdue.edu/hla/sites/famine-foods/famine_food/vitex-doniana/|access-date=2022-02-01|website=Purdue University Famine Foods}}</ref><ref name="UPENN">{{cite web|title=Category 3: Wild Food Plants Attracting Additional Consumer Categories (during food shortage periods) ''Vitex doniana'' (Sweet)|url=http://www.africa.upenn.edu/faminefood/category3/cat3_Vitex_doniana.htm|access-date=2022-02-01|website=The Africa Center}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] 0wjpg5ugipw4i9o31exq3d6pygj9453 A̱nupe (nwap) 0 7415 42566 2026-05-11T23:05:07Z Kambai Akau 15 Created page with "{{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱nupe (nwap)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱nupe (nwap)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱nupe (nwap)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱nupe (nwap)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱nupe (nwap)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱nupe (nwap)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Mab..." 42566 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱nupe (nwap)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱nupe (nwap)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱nupe (nwap)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱nupe (nwap)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱nupe (nwap)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱nupe (nwap)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱nupe''' ba ([[Kpat (a̱lyem)|Kpat:]] ''Nufawa'', [[A̱ghwangkpang (a̱lyem)|A̱ghwangkpang:]] ''Tapa'') yet [[nwap]] hwa di̱ [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] a̱byin [[Naijeriya]]. Bibya yet a̱gba̱ndang nwap wu ma̱ [[Si̱tet Naija|A̱byin Naija]] ma̱ng a̱tsatsak a̱di̱dei nwap ma̱ [[Si̱tet Kwara|Kwara]]. A̱nupe ba bu shyia̱ ma̱ [[Si̱tet Kogi|A̱byin Kogi]] ma̱ng Fam Badundung A̱byin Naijeriya hu.{{sfn|Nadel|2018|loc=chapter 1}}<ref>{{Cite journal|last=Yahaya, Mohammed Kuta|date=2003|title=The Nupe People of Nigeria|journal=Studies of Tribes and Tribals|volume=1|issue=2|pages=95–110|doi=10.1080/0972639x.2003.11886489|s2cid=158674479|issn=0972-639X}}</ref> 0sfy37qxarpwk2tx2a6cmklf3ddyr9o 42567 42566 2026-05-11T23:06:29Z Kambai Akau 15 /* */ 42567 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱nupe (nwap)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱nupe (nwap)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱nupe (nwap)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱nupe (nwap)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱nupe (nwap)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱nupe (nwap)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱nupe''' ba ([[Kpat (a̱lyem)|Kpat:]] ''Nufawa'', [[A̱ghwangkpang (a̱lyem)|A̱ghwangkpang:]] ''Tapa'') yet [[nwap]] hwa di̱ [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] a̱byin [[Naijeriya]]. Bibya yet a̱gba̱ndang nwap wu ma̱ [[Si̱tet Nija|A̱byin Naija]] ma̱ng a̱tsatsak a̱di̱dei nwap ma̱ [[Si̱tet Kwara|Kwara]]. A̱nupe ba bu shyia̱ ma̱ [[Si̱tet Kogi|A̱byin Kogi]] ma̱ng Fam Badundung A̱byin Naijeriya hu.{{sfn|Nadel|2018|loc=chapter 1}}<ref>{{Cite journal|last=Yahaya, Mohammed Kuta|date=2003|title=The Nupe People of Nigeria|journal=Studies of Tribes and Tribals|volume=1|issue=2|pages=95–110|doi=10.1080/0972639x.2003.11886489|s2cid=158674479|issn=0972-639X}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nnwap mi̱ Naijeriya]] 9xqf7vnzi2i6n8m0zk7cwha73rw1bs2 42568 42567 2026-05-11T23:09:02Z Kambai Akau 15 /* */ 42568 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱nupe (nwap)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱nupe (nwap)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱nupe (nwap)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱nupe (nwap)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱nupe (nwap)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱nupe (nwap)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱nupe''' ba ([[Kpat (a̱lyem)|Kpat:]] ''Nufawa'', [[A̱ghwangkpang (a̱lyem)|A̱ghwangkpang:]] ''Tapa'') yet [[nwap]] hwa di̱ [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] a̱byin [[Naijeriya]]. Bibya yet a̱gba̱ndang nwap wu ma̱ [[Si̱tet Nija|A̱byin Naija]] ma̱ng a̱tsatsak a̱di̱dei nwap ma̱ [[Si̱tet Kwara|A̱byin Kwara]]. A̱nupe ba bu shyia̱ ma̱ [[Si̱tet Kogi|A̱byin Kogi]] ma̱ng Fam Badundung A̱byin Naijeriya hu.{{sfn|Nadel|2018|loc=chapter 1}}<ref>{{Cite journal|last=Yahaya, Mohammed Kuta|date=2003|title=The Nupe People of Nigeria|journal=Studies of Tribes and Tribals|volume=1|issue=2|pages=95–110|doi=10.1080/0972639x.2003.11886489|s2cid=158674479|issn=0972-639X}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nnwap mi̱ Naijeriya]] rc1202r6qnoigbwtjlybhhylqtbtws4 A̱mgba̱la̱m 0 7416 42569 2026-05-11T23:21:27Z Kambai Akau 15 Created page with "{{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba..." 42569 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ [[shuk]] a̱tyok. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] q9jz03pwg87bldlknd8dibq2kczjp3q 42570 42569 2026-05-11T23:29:40Z Kambai Akau 15 /* */ 42570 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ shuk a̱tyok. Kyang ku kwak nggu bai ndyo a̱ni, huhwa yet saai a̱nwai mi̱ kwa kpa̱mkpaan na̱ng shuk ji, nang á̱ ngyei ''tunica vaginalis'' a̱ni, ku neet kyang á̱ ngyei ''peritoneum'' a̱ni. Ka̱nan zwan nshyia̱ a̱ja bah, a̱ ni̱ cong a̱pyia̱ nggu di̱ mi̱n bwok ma̱ a̱lyia̱ ntsa ka. Shimba a̱yaamgba̱la̱m ba ni̱ ghwut á̱sam bya, á̱ mbyia̱ jen jhyang nang gu ni̱ ghwut á̱nap mameang a̱zanunyuo a̱byan ka.<ref>{{Cite journal |last1=Sarkar |first1=Santanu |last2=Panja |first2=Soumyajyoti |last3=Kumar |first3=Sandeep |date=February 2016 |title=Hydrocele of the Canal of Nuck (Female Hydrocele): A Rare Differential for Inguino-Labial Swelling |journal=Journal of Clinical and Diagnostic Research |volume=10 |issue=2 |pages=PD21–PD22 |doi=10.7860/JCDR/2016/16710.7284 |issn=2249-782X |pmc=4800595 |pmid=27042529}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] 28zr5rejfmkj7ufvwp9z8azojo5d9c7 42571 42570 2026-05-11T23:29:54Z Kambai Akau 15 42571 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ shuk a̱tyok. Kyang ku kwak nggu bai ndyo a̱ni, huhwa yet saai a̱nwai mi̱ kwa kpa̱mkpaan na̱ng shuk ji, nang á̱ ngyei ''tunica vaginalis'' a̱ni, ku neet kyang á̱ ngyei ''peritoneum'' a̱ni. Ka̱nan zwan nshyia̱ a̱ja bah, a̱ ni̱ cong a̱pyia̱ nggu di̱ mi̱n bwok ma̱ a̱lyia̱ ntsa ka. Shimba a̱yaamgba̱la̱m ba ni̱ ghwut á̱sam bya, á̱ mbyia̱ jen jhyang nang gu ni̱ ghwut á̱nap mameang a̱zanunyuo a̱byan ka.<ref>{{Cite journal |last1=Sarkar |first1=Santanu |last2=Panja |first2=Soumyajyoti |last3=Kumar |first3=Sandeep |date=February 2016 |title=Hydrocele of the Canal of Nuck (Female Hydrocele): A Rare Differential for Inguino-Labial Swelling |journal=Journal of Clinical and Diagnostic Research |volume=10 |issue=2 |pages=PD21–PD22 |doi=10.7860/JCDR/2016/16710.7284 |issn=2249-782X |pmc=4800595 |pmid=27042529}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] [[Sa:Zwán]] 8ptkhkmv47191ueopkoa06m5nk1ihgs 42572 42571 2026-05-11T23:32:02Z Kambai Akau 15 /* */ 42572 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ shuk a̱tyok. Kyang ku kwak nggu bai ndyo a̱ni, huhwa yet saai a̱nwai mi̱ kwa kpa̱mkpaan na̱ng shuk ji, nang á̱ ngyei ''tunica vaginalis'' a̱ni, ku neet kyang á̱ ngyei ''peritoneum'' a̱ni. Ka̱nang zwan nshyia̱ a̱ja bah, a̱ ni̱ cong a̱pyia̱ nggu di̱ mi̱n bwok ma̱ a̱lyia̱ ntsa ka. Shimba a̱yaamgba̱la̱m ba ni̱ ghwut á̱sam bya, á̱ mbyia̱ jen jhyang nang gu ni̱ ghwut á̱nap mameang a̱zanunyuo a̱byan ka.<ref>{{Cite journal |last1=Sarkar |first1=Santanu |last2=Panja |first2=Soumyajyoti |last3=Kumar |first3=Sandeep |date=February 2016 |title=Hydrocele of the Canal of Nuck (Female Hydrocele): A Rare Differential for Inguino-Labial Swelling |journal=Journal of Clinical and Diagnostic Research |volume=10 |issue=2 |pages=PD21–PD22 |doi=10.7860/JCDR/2016/16710.7284 |issn=2249-782X |pmc=4800595 |pmid=27042529}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] [[Sa:Zwán]] ss9snotbawt47qjvgk199i2yrb9sfyg 42573 42572 2026-05-11T23:36:40Z Kambai Akau 15 /* */ 42573 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fayil:What is Hydrocele.webm|thumb|A̱mgba̱la̱m]] '''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ shuk a̱tyok. Kyang ku kwak nggu bai ndyo a̱ni, huhwa yet saai a̱nwai mi̱ kwa kpa̱mkpaan na̱ng shuk ji, nang á̱ ngyei ''tunica vaginalis'' a̱ni, ku neet kyang á̱ ngyei ''peritoneum'' a̱ni. Ka̱nang zwan nshyia̱ a̱ja bah, a̱ ni̱ cong a̱pyia̱ nggu di̱ mi̱n bwok ma̱ a̱lyia̱ ntsa ka. Shimba a̱yaamgba̱la̱m ba ni̱ ghwut á̱sam bya, á̱ mbyia̱ jen jhyang nang gu ni̱ ghwut á̱nap mameang a̱zanunyuo a̱byan ka.<ref>{{Cite journal |last1=Sarkar |first1=Santanu |last2=Panja |first2=Soumyajyoti |last3=Kumar |first3=Sandeep |date=February 2016 |title=Hydrocele of the Canal of Nuck (Female Hydrocele): A Rare Differential for Inguino-Labial Swelling |journal=Journal of Clinical and Diagnostic Research |volume=10 |issue=2 |pages=PD21–PD22 |doi=10.7860/JCDR/2016/16710.7284 |issn=2249-782X |pmc=4800595 |pmid=27042529}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] [[Sa:Zwán]] dogmf8o4ywd5w8hjyc04x0prbq9do0n 42574 42573 2026-05-11T23:36:57Z Kambai Akau 15 /* */ 42574 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:What is Hydrocele.webm|thumb|A̱mgba̱la̱m]] '''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ shuk a̱tyok. Kyang ku kwak nggu bai ndyo a̱ni, huhwa yet saai a̱nwai mi̱ kwa kpa̱mkpaan na̱ng shuk ji, nang á̱ ngyei ''tunica vaginalis'' a̱ni, ku neet kyang á̱ ngyei ''peritoneum'' a̱ni. Ka̱nang zwan nshyia̱ a̱ja bah, a̱ ni̱ cong a̱pyia̱ nggu di̱ mi̱n bwok ma̱ a̱lyia̱ ntsa ka. Shimba a̱yaamgba̱la̱m ba ni̱ ghwut á̱sam bya, á̱ mbyia̱ jen jhyang nang gu ni̱ ghwut á̱nap mameang a̱zanunyuo a̱byan ka.<ref>{{Cite journal |last1=Sarkar |first1=Santanu |last2=Panja |first2=Soumyajyoti |last3=Kumar |first3=Sandeep |date=February 2016 |title=Hydrocele of the Canal of Nuck (Female Hydrocele): A Rare Differential for Inguino-Labial Swelling |journal=Journal of Clinical and Diagnostic Research |volume=10 |issue=2 |pages=PD21–PD22 |doi=10.7860/JCDR/2016/16710.7284 |issn=2249-782X |pmc=4800595 |pmid=27042529}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] [[Sa:Zwán]] c1langwi2n4mzlkrtsvjukweu5ficlv 42575 42574 2026-05-11T23:37:51Z Kambai Akau 15 /* */ 42575 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:What is Hydrocele.webm|thumb|A̱mgba̱la̱m]] '''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ shuk a̱tyok. Kyang ku kwak nggu bai ndyo a̱ni, huhwa yet saai a̱nwai mi̱ kwa kpa̱mkpaan na̱ng shuk ji, nang á̱ ngyei ''tunica vaginalis'' a̱ni, ku neet kyang á̱ ngyei ''peritoneum'' a̱ni. Ka̱nang zwan nshyia̱ a̱ja bah, a̱ ni̱ cong a̱pyia̱ nggu di̱ mi̱n bwok ma̱ a̱lyia̱ ntsa ka. Shimba a̱yaamgba̱la̱m ba ni̱ ghwut á̱sam bya, á̱ mbyia̱ jen jhyang nang gu ni̱ ghwut á̱nap mameang a̱zanunyuo a̱byan ka.<ref>{{Cite journal |last1=Sarkar |first1=Santanu |last2=Panja |first2=Soumyajyoti |last3=Kumar |first3=Sandeep |date=Zwat Sweang 2016 |title=Hydrocele of the Canal of Nuck (Female Hydrocele): A Rare Differential for Inguino-Labial Swelling |journal=Journal of Clinical and Diagnostic Research |volume=10 |issue=2 |pages=PD21–PD22 |doi=10.7860/JCDR/2016/16710.7284 |issn=2249-782X |pmc=4800595 |pmid=27042529}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Zwán]] [[Sa:Zwán]] mjidtf1rwce4x9d41z697o317rccsba A̱ka̱za̱nki-a̱yit 0 7417 42576 2026-05-12T00:32:52Z Kambai Akau 15 /* */ 42576 wikitext text/x-wiki '''A̱ka̱za̱nki-a̱yit''' ka (á̱kpa: '''á̱ka̱za̱nki-a̱yit''' na) (subgenus [[Species:Hippotigris|'''''Hippotigris''''']]) yet tangka̱i nyam-a̱yit Afi̱rika hwa ku byia̱ ndyuut a̱dyundyung ma̱ng a̱sai mi̱ vam a̱ni. Á̱ mbyia̱ ntangka̱i ntat nvwuo nia na̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni: a̱ka̱za̱nki-a̱yit Gi̱revi ka (''Equus grevyi''), a̱ka̱za̱nki-a̱byin kyai ka (''E. quagga''), ma̱ng a̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱fan ka (''E. zebra''). mnseg5m3fupab6ylj7k9ruhbrn38ku2 42577 42576 2026-05-12T00:45:08Z Kambai Akau 15 /* */ 42577 wikitext text/x-wiki '''A̱ka̱za̱nki-a̱yit''' ka (á̱kpa: '''á̱ka̱za̱nki-a̱yit''' na) (subgenus [[Species:Hippotigris|'''''Hippotigris''''']]) yet tangka̱i nyam-a̱yit Afi̱rika hwa ku byia̱ ndyuut a̱dyundyung ma̱ng a̱sai mi̱ vam a̱ni. Á̱ mbyia̱ ntangka̱i ntat nvwuo nia na̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni: a̱ka̱za̱nki-a̱yit Gi̱revi ka (''Equus grevyi''), a̱ka̱za̱nki-a̱byin kyai ka (''E. quagga''), ma̱ng a̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱fan ka (''E. zebra''). Á̱ka̱za̱nki-a̱yit na shyia̱ mi̱ jenut jhyiung ja ''Equus'' ma̱ng [[tsaai]] mbeang [[a̱ka̱za̱nki]], a̱wot susot tsat ji ja si̱ yet mi̱ nyám kwai Equidae ji ji̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni. Ndyuut a̱ka̱za̱nki-a̱yit na ni̱ bai di̱ tangka̱i-tangka̱i hwa, konyan ma̱ng si̱ nggu. Á̱nietdam ma̱ a̱di̱di̱t ku ghwut ma̱ng ntyorit ma̱ a̱di̱di̱t tazwa jat ndyuut nani, a̱wot a̱lyiak sheda wu si̱ tak nyia̱ na̱ ni̱ nvwuong cuncung nywai. Á̱ka̱za̱nki-a̱yit nshyia̱ di̱ nfam Afi̱rika a̱tyin ma̱ng a̱tak a̱wot á̱ bu si̱ mi̱n shyia̱ nna mi̱ nkyai á̱kwop ma̱ng á̱ga̱fi̱p, nkyai á̱kwop, nkyai-a̱ka̱kwon, nkyai á̱ga̱fi̱p, ma̱ng da̱ a̱ka̱vwuo na̱ byia̱ a̱ka̱fan a̱ni. hwzlr34ktampag7j5yejsczixjlnjkt 42578 42577 2026-05-12T00:49:44Z Kambai Akau 15 /* */ 42578 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱za̱nki-a̱yit/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱za̱nki-ka̱yit/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱za̱nki-ka̱jit/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Aka̱za̱nki-uyit/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱ka̱za̱nki-a̱yit''' ka (á̱kpa: '''á̱ka̱za̱nki-a̱yit''' na) (subgenus [[Species:Hippotigris|'''''Hippotigris''''']]) yet tangka̱i nyam-a̱yit Afi̱rika hwa ku byia̱ ndyuut a̱dyundyung ma̱ng a̱sai mi̱ vam a̱ni. Á̱ mbyia̱ ntangka̱i ntat nvwuo nia na̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni: a̱ka̱za̱nki-a̱yit Gi̱revi ka (''Equus grevyi''), a̱ka̱za̱nki-a̱byin kyai ka (''E. quagga''), ma̱ng a̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱fan ka (''E. zebra''). Á̱ka̱za̱nki-a̱yit na shyia̱ mi̱ jenut jhyiung ja ''Equus'' ma̱ng [[tsaai]] mbeang [[a̱ka̱za̱nki]], a̱wot susot tsat ji ja si̱ yet mi̱ nyám kwai Equidae ji ji̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni. Ndyuut a̱ka̱za̱nki-a̱yit na ni̱ bai di̱ tangka̱i-tangka̱i hwa, konyan ma̱ng si̱ nggu. Á̱nietdam ma̱ a̱di̱di̱t ku ghwut ma̱ng ntyorit ma̱ a̱di̱di̱t tazwa jat ndyuut nani, a̱wot a̱lyiak sheda wu si̱ tak nyia̱ na̱ ni̱ nvwuong cuncung nywai. Á̱ka̱za̱nki-a̱yit nshyia̱ di̱ nfam Afi̱rika a̱tyin ma̱ng a̱tak a̱wot á̱ bu si̱ mi̱n shyia̱ nna mi̱ nkyai á̱kwop ma̱ng á̱ga̱fi̱p, nkyai á̱kwop, nkyai-a̱ka̱kwon, nkyai á̱ga̱fi̱p, ma̱ng da̱ a̱ka̱vwuo na̱ byia̱ a̱ka̱fan a̱ni. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nyám-a̱yit]] [[Sa:Nyám]] qljabu7bs1p34s7wq2rzztfne2kafra 42580 42578 2026-05-12T00:53:05Z Kambai Akau 15 /* */ 42580 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱za̱nki-a̱yit/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱za̱nki-ka̱yit/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱za̱nki-ka̱jit/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Aka̱za̱nki-uyit/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Plains Zebra Equus quagga.jpg|thumb|A̱sorong a̱ka̱za̱nki-a̱yit kyai ("Equus quagga")]] [[File:Cape Mountain Zebra - Equus zebra zebra.webm|thumb|A̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱zafan]] '''A̱ka̱za̱nki-a̱yit''' ka (á̱kpa: '''á̱ka̱za̱nki-a̱yit''' na) (subgenus [[Species:Hippotigris|'''''Hippotigris''''']]) yet tangka̱i nyam-a̱yit Afi̱rika hwa ku byia̱ ndyuut a̱dyundyung ma̱ng a̱sai mi̱ vam a̱ni. Á̱ mbyia̱ ntangka̱i ntat nvwuo nia na̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni: a̱ka̱za̱nki-a̱yit Gi̱revi ka (''Equus grevyi''), a̱ka̱za̱nki-a̱byin kyai ka (''E. quagga''), ma̱ng a̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱zafan ka (''E. zebra''). Á̱ka̱za̱nki-a̱yit na shyia̱ mi̱ jenut jhyiung ja ''Equus'' ma̱ng [[tsaai]] mbeang [[a̱ka̱za̱nki]], a̱wot susot tsat ji ja si̱ yet mi̱ nyám kwai Equidae ji ji̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni. Ndyuut a̱ka̱za̱nki-a̱yit na ni̱ bai di̱ tangka̱i-tangka̱i hwa, konyan ma̱ng si̱ nggu. Á̱nietdam ma̱ a̱di̱di̱t ku ghwut ma̱ng ntyorit ma̱ a̱di̱di̱t tazwa jat ndyuut nani, a̱wot a̱lyiak sheda wu si̱ tak nyia̱ na̱ ni̱ nvwuong cuncung nywai. Á̱ka̱za̱nki-a̱yit nshyia̱ di̱ nfam Afi̱rika a̱tyin ma̱ng a̱tak a̱wot á̱ bu si̱ mi̱n shyia̱ nna mi̱ nkyai á̱kwop ma̱ng á̱ga̱fi̱p, nkyai á̱kwop, nkyai-a̱ka̱kwon, nkyai á̱ga̱fi̱p, ma̱ng da̱ a̱ka̱vwuo na̱ byia̱ a̱ka̱fan a̱ni. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nyám-a̱yit]] [[Sa:Nyám]] 29caox3knn87i1apfmcr7lvrt4afkkh 42581 42580 2026-05-12T00:54:04Z Kambai Akau 15 42581 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱za̱nki-a̱yit/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱za̱nki-ka̱yit/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱za̱nki-ka̱jit/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Aka̱za̱nki-uyit/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Plains Zebra Equus quagga.jpg|thumb|A̱sorong a̱ka̱za̱nki-a̱yit kyai ("Equus quagga")]] [[File:Cape Mountain Zebra - Equus zebra zebra.webm|thumb|A̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱zafan]] '''A̱ka̱za̱nki-a̱yit''' ka (á̱kpa: '''á̱ka̱za̱nki-a̱yit''' na) (subgenus [[Species:Hippotigris|'''''Hippotigris''''']]) yet tangka̱i nyam-a̱yit Afi̱rika hwa ku byia̱ ndyuut a̱dyundyung ma̱ng a̱sai mi̱ vam a̱ni. Á̱ mbyia̱ ntangka̱i ntat nvwuo nia na̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni: a̱ka̱za̱nki-a̱yit Gi̱revi ka (''Equus grevyi''), a̱ka̱za̱nki-a̱byin kyai ka (''E. quagga''), ma̱ng a̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱zafan ka (''E. zebra''). Á̱ka̱za̱nki-a̱yit na shyia̱ mi̱ jenut jhyiung ja ''Equus'' ma̱ng [[tsaai]] mbeang [[a̱ka̱za̱nki]], a̱wot susot tsat ji ja si̱ yet mi̱ nyám kwai Equidae ji ji̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni. Ndyuut a̱ka̱za̱nki-a̱yit na ni̱ bai di̱ tangka̱i-tangka̱i hwa, konyan ma̱ng si̱ nggu. Á̱nietdam ma̱ a̱di̱di̱t ku ghwut ma̱ng ntyorit ma̱ a̱di̱di̱t tazwa jat ndyuut nani, a̱wot a̱lyiak sheda wu si̱ tak nyia̱ na̱ ni̱ nvwuong cuncung nywai. Á̱ka̱za̱nki-a̱yit nshyia̱ di̱ nfam Afi̱rika a̱tyin ma̱ng a̱tak a̱wot á̱ bu si̱ mi̱n shyia̱ nna mi̱ nkyai á̱kwop ma̱ng á̱ga̱fi̱p, nkyai á̱kwop, nkyai-a̱ka̱kwon, nkyai á̱ga̱fi̱p, ma̱ng da̱ a̱ka̱vwuo na̱ byia̱ a̱ka̱fan a̱ni. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nyám a̱yit]] [[Sa:Nyám]] eqph6j2e4kcuyn7h69ep0pt2nafth2g 42582 42581 2026-05-12T00:55:00Z Kambai Akau 15 42582 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱za̱nki-a̱yit/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱za̱nki-ka̱yit/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱za̱nki-ka̱jit/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Aka̱za̱nki-uyit/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Plains Zebra Equus quagga.jpg|thumb|A̱sorong a̱ka̱za̱nki-a̱yit kyai ("Equus quagga")]] [[File:Cape Mountain Zebra - Equus zebra zebra.webm|thumb|A̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱zafan]] '''A̱ka̱za̱nki-a̱yit''' ka (á̱kpa: '''á̱ka̱za̱nki-a̱yit''' na) (subgenus [[Species:Hippotigris|'''''Hippotigris''''']]) yet tangka̱i nyam-a̱yit Afi̱rika hwa ku byia̱ ndyuut a̱dyundyung ma̱ng a̱sai mi̱ vam a̱ni. Á̱ mbyia̱ ntangka̱i ntat nvwuo nia na̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni: a̱ka̱za̱nki-a̱yit Gi̱revi ka (''Equus grevyi''), a̱ka̱za̱nki-a̱byin kyai ka (''E. quagga''), ma̱ng a̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱zafan ka (''E. zebra''). Á̱ka̱za̱nki-a̱yit na shyia̱ mi̱ jenut jhyiung ja ''Equus'' ma̱ng [[tsaai]] mbeang [[a̱ka̱za̱nki]], a̱wot susot tsat ji ja si̱ yet mi̱ nyám kwai Equidae ji ji̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni. Ndyuut a̱ka̱za̱nki-a̱yit na ni̱ bai di̱ tangka̱i-tangka̱i hwa, konyan ma̱ng si̱ nggu. Á̱nietdam ma̱ a̱di̱di̱t ku ghwut ma̱ng ntyorit ma̱ a̱di̱di̱t tazwa jat ndyuut nani, a̱wot a̱lyiak sheda wu si̱ tak nyia̱ na̱ ni̱ nvwuong cuncung nywai. Á̱ka̱za̱nki-a̱yit nshyia̱ di̱ nfam Afi̱rika a̱tyin ma̱ng a̱tak a̱wot á̱ bu si̱ mi̱n shyia̱ nna mi̱ nkyai á̱kwop ma̱ng á̱ga̱fi̱p, nkyai á̱kwop, nkyai-a̱ka̱kwon, nkyai á̱ga̱fi̱p, ma̱ng da̱ a̱ka̱vwuo na̱ byia̱ a̱ka̱fan a̱ni. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nyám a̱yit]] [[Sa:Nyám]] 6z63pim5rdt83ygbjry085h3ifd02xf