Wikipedia
kcgwiki
https://kcg.wikipedia.org/wiki/A%CC%B1tsak_Wat_Wu
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
first-letter
Media
Wat khwo
A̱lyiat
A̱tyunta̱m
A̱lyiat a̱tyunta̱m
Wukipedia
A̱lyiat Wukipedia
Fail
A̱lyiat fail
MediaWiki
A̱lyiat MediaWiki
Ta̱mpi̱let
A̱lyiat ta̱mpi̱let
Beang
A̱lyiat beang
Sa
A̱lyiat nsa
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
A̱bwa
0
83
42591
15248
2026-05-12T02:33:27Z
Genesis shan
44
42591
wikitext
text/x-wiki
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwa]]/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwa]]/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwa]]/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwa]]/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwa]]/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox|item=Q10856}}
[[Fail:Treron vernans male - Kent Ridge Park.jpg|thumb|A̱bwa a̱ byia̱ a̱shong fwuo ma̱ng ci̱ncat ku li nang a̱sa̱khwot a̱kwop a̱ni]]
'''A̱bwa''' wu (á̱kpa: '''a̱yaabwa''' ''ba'') neet mi̱ sot a̱ka̱man.
[[Category:A̱yaabwa| ]]
[[Category:Kwaí a̱ka̱man]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Kuburut]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Fiji]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Gini]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Tongga]]
2cqd6n6y185ffrabnxy7o07ohyybjqg
42592
42591
2026-05-12T02:35:02Z
Genesis shan
44
42592
wikitext
text/x-wiki
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwa]]/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwa]]/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwa]]/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwa]]/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwa]]/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox|item=Q10856}}
[[Fail:Treron vernans male - Kent Ridge Park.jpg|thumb|A̱bwa a̱ byia̱ a̱shong fwuo ma̱ng ci̱ncat ku li nang a̱sa̱khwot a̱kwop a̱ni]]
'''A̱bwa''' wu (á̱kpa: '''a̱yaabwa''' ''ba'') neet mi̱ sot a̱ka̱man.
==Yafang==
{{Reflist}}
[[Category:A̱yaabwa| ]]
[[Category:Kwaí a̱ka̱man]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Kuburut]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Fiji]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Gini]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Tongga]]
lvrdzeengxliyqgul5lp7k5pxpkjvvz
42593
42592
2026-05-12T02:36:08Z
Genesis shan
44
42593
wikitext
text/x-wiki
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwa]]/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwa]]/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwa]]/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwa]]/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwa]]/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox|item=Q10856}}
[[Fail:Treron vernans male - Kent Ridge Park.jpg|thumb|A̱bwa a̱ byia̱ a̱shong fwuo ma̱ng ci̱ncat ku li nang a̱sa̱khwot a̱kwop a̱ni]]
'''A̱bwa''' wu (á̱kpa: '''a̱yaabwa''' ''ba'') neet mi̱ sot a̱ka̱man.
==Yafang==
{{Reflist}}
[[Category:A̱yaabwa| ]]
[[Category:Kwaí a̱ka̱man]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Kuburut]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Fiji]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Gini]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Tongga]]
o9indb5kqc4k3584f5gkmie2xgtolw6
42596
42593
2026-05-12T02:42:46Z
Genesis shan
44
42596
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox|item=Q10856}}
[[Fail:Treron vernans male - Kent Ridge Park.jpg|thumb|A̱bwa a̱ byia̱ a̱shong fwuo ma̱ng ci̱ncat ku li nang a̱sa̱khwot a̱kwop a̱ni]]
'''A̱bwa''' wu (á̱kpa: '''a̱yaabwa''' ''ba'') neet mi̱ sot a̱ka̱man.
==Yafang==
{{Reflist}}
[[Category:A̱yaabwa| ]]
[[Category:Kwaí a̱ka̱man]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Kuburut]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Fiji]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Gini]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Tongga]]
cg48aa7rhrs23m1s234m0599gmajx0h
42597
42596
2026-05-12T02:44:56Z
Genesis shan
44
42597
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox|item=Q10856}}
[[Fail:Treron vernans male - Kent Ridge Park.jpg|thumb|A̱bwa a̱ byia̱ a̱shong fwuo ma̱ng ci̱ncat ku li nang a̱sa̱khwot a̱kwop a̱ni]]
'''A̱bwa''' wu (á̱kpa: '''a̱yaabwa''' ''ba'') neet mi̱ sot a̱ka̱man.
==Yafang==
{{Reflist}}
[[Category:A̱yaabwa| ]]
[[Category:Kwaí a̱ka̱man]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Kuburut]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Fiji]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Gini]]
[[Category:A̱yaalama a̱byin Tongga]]
82b9w49sn89oofykf3iiphnh31xn4f7
Tsaai a̱yit
0
775
42579
38143
2026-05-12T00:51:43Z
Kambai Akau
15
/* */
42579
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[A̱ka̱za̱nki-a̱yit]]
===Ya̱fang===
{{Reflist}}
{{Swánga̱lyiatwuki}}
[[Sa:Nyám]]
18dhc698yvcrce678ieu631uhtfr36r
2022
0
3008
42594
39767
2026-05-12T02:39:29Z
Genesis shan
44
42594
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''2022''' (MMXXII) {{audio|Kcg-2022.ogg|fa̱k|help=no}} yet zunzwuo a̱lyia̱ ja, a̱wot a̱lyia̱ ka̱ si̱ yet a̱lyia̱ tai kya ka̱ ku tsa kyiak neet A̱tuk A̱sa̱ba̱t mi̱ ka̱la̱nda Gi̱ringori ji, ka̱ si̱ yet a̱lyia̱ 2022 mi̱ di̱ sot ndyia̱ nang á̱ ngyei Ce Konyan hu ku ''Common Era'' (CE) mbeang A̱lyia̱ A̱tyoli ka ku ''Anno Domini'' (AD) a̱ni, ka̱ si̱ bu yet a̱lyia̱ 22 a̱si̱ miliniyom 3 hu bi̱ri̱ng ma̱ng a̱si̱ sa̱ncuri 21 wu, a̱wot ka̱ si̱ ba̱ yet a̱lyia̱ 3 kpa̱m ndyia̱ swak 2020 hu meang.
[[Sa:2022]]
[[Sa:Ndyia̱]]
byrub06kio0l83pxeqnnztfhhdzpy4f
42595
42594
2026-05-12T02:41:46Z
Genesis shan
44
42595
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[2022/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[2022/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[2022/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[2022/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[2022/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[2022/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''2022''' (MMXXII) {{audio|Kcg-2022.ogg|fa̱k|help=no}} yet zunzwuo a̱lyia̱ ja, a̱wot a̱lyia̱ ka̱ si̱ yet a̱lyia̱ tai kya ka̱ ku tsa kyiak neet A̱tuk A̱sa̱ba̱t mi̱ ka̱la̱nda Gi̱ringori ji, ka̱ si̱ yet a̱lyia̱ 2022 mi̱ di̱ sot ndyia̱ nang á̱ ngyei Ce Konyan hu ku ''Common Era'' (CE) mbeang A̱lyia̱ A̱tyoli ka ku ''Anno Domini'' (AD) a̱ni, ka̱ si̱ bu yet a̱lyia̱ 22 a̱si̱ miliniyom 3 hu bi̱ri̱ng ma̱ng a̱si̱ sa̱ncuri 21 wu, a̱wot ka̱ si̱ ba̱ yet a̱lyia̱ 3 kpa̱m ndyia̱ swak 2020 hu meang.
[[Sa:2022]]
[[Sa:Ndyia̱]]
hpl7h41j25mbmj37rg6rzaujnzwn6h4
A̱ya̱shuk-tswam
0
4343
42601
31260
2026-05-12T09:19:00Z
Kambai Akau
15
42601
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Ferreiro ou metalúrgico tradicional.jpg|thumb|A [[blacksmith]] using pliers]]
[[Image:Tool-pliers.jpg|thumb|Slip joint pliers]]
[[File:Verwendung einer Elektrozange.gif|thumb|Cutting wire with [[diagonal pliers]]/side cutters]]
'''A̱ya̱shuk''' [ə̀jə̀ʃúɡ] wu (á̱kpa: '''a̱yaaya̱shuk''' ba) yet kyangta̱m bwak hwa á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nhu di̱ ba̱ng nkyang mi̱cet, ka̱ doot á̱ ku nyia̱ nggu neet di̱ kyangba̱ng a̱gba̱gbai ntswam wa di̱n Ce A̱kpeap hu hwa mi̱ [[Yurop]].<ref name="EB">{{cite web|title=Hand Tools:Tongs, pincers, and pliers|url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/254115/hand-tool/39226/Tongs-pincers-and-pliers|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=14 Zwat Tsat 2013}}</ref> A̱yaaya̱shuk ba byia̱ ta̱m di̱ ba ma̱ng ta̱shuk ntangka̱i nkyang ma̱ a̱di̱di̱t.
[[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]]
8wtjd5oethi53lv5hijw6g0woazog6t
42602
42601
2026-05-12T09:28:21Z
Kambai Akau
15
/* */
42602
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Ferreiro ou metalúrgico tradicional.jpg|thumb|[[A̱fwu]] a̱ghyang shyia̱ di̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱ya̱shuk]]
[[Image:Tool-pliers.jpg|thumb|Tangka̱j a̱ya̱shuk ghyang]]
[[File:Verwendung einer Elektrozange.gif|thumb|Tyat a̱ywan-ndong ma̱ng a̱ya̱shuk]]
'''A̱ya̱shuk''' [ə̀jə̀ʃúɡ] wu (á̱kpa: '''a̱yaaya̱shuk''' ba) yet kyangta̱m bwak hwa á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nhu di̱ ba̱ng nkyang mi̱cet, ka̱ doot á̱ ku nyia̱ nggu neet di̱ kyangba̱ng a̱gba̱gbai ntswam wa di̱n Ce A̱kpeap hu hwa mi̱ [[Yurop]].<ref name="EB">{{cite web|title=Hand Tools:Tongs, pincers, and pliers|url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/254115/hand-tool/39226/Tongs-pincers-and-pliers|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=14 Zwat Tsat 2013}}</ref> A̱yaaya̱shuk ba byia̱ ta̱m di̱ ba ma̱ng ta̱shuk ntangka̱i nkyang ma̱ a̱di̱di̱t. Da̱ a̱ka̱nyiung, a̱ya̱shuk yet a̱baat liva sa-a̱son wa á̱ nyian ma̱ng tswam a̱ni nang á̱ ni̱ fwuop ma̱ a̱ga̱sat wu a̱ni kpa̱mkpaan ma̱ng jhyi nliva na, si̱ a̱hwa ku ba̱ tyia̱ nunu ku tyai da̱ a̱ma̱nta a̱ga̱sat ka, a̱wot mbwak na si̱ byia̱ a̱swap di̱ nfam ghyáng na.<ref name=EB />
[[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]]
oezmzoy89kfmhoyhufegh8pewewumxl
42603
42602
2026-05-12T09:30:01Z
Kambai Akau
15
/* */
42603
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Ferreiro ou metalúrgico tradicional.jpg|thumb|[[A̱fwu]] a̱ghyang shyia̱ di̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱ya̱shuk]]
[[Image:Tool-pliers.jpg|thumb|Tangka̱j a̱ya̱shuk ghyang]]
[[File:Verwendung einer Elektrozange.gif|thumb|Tyat a̱ywan-ndong ma̱ng a̱ya̱shuk]]
'''A̱ya̱shuk''' [ə̀jə̀ʃúɡ] wu (á̱kpa: '''a̱yaaya̱shuk''' ba) yet kyangta̱m bwak hwa á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nhu di̱ ba̱ng nkyang mi̱cet, ka̱ doot á̱ ku nyia̱ nggu neet di̱ kyangba̱ng a̱gba̱gbai ntswam wa di̱n Ce A̱kpeap hu hwa mi̱ [[Yurop]].<ref name="EB">{{cite web|title=Hand Tools:Tongs, pincers, and pliers|url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/254115/hand-tool/39226/Tongs-pincers-and-pliers|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=14 Zwat Tsat 2013}}</ref> A̱yaaya̱shuk ba byia̱ ta̱m di̱ ba ma̱ng ta̱shuk ntangka̱i nkyang ma̱ a̱di̱di̱t. Da̱ a̱ka̱nyiung, a̱ya̱shuk yet a̱baat liva sa-a̱son wa á̱ nyian ma̱ng tswam a̱ni nang á̱ ni̱ fwuop ma̱ a̱ga̱sat wu a̱ni kpa̱mkpaan ma̱ng jhyi nliva na, si̱ a̱hwa ku ba̱ tyia̱ nunu ku tyai da̱ a̱ma̱nta a̱ga̱sat ka, a̱wot mbwak na si̱ byia̱ a̱swap di̱ nfam ghyáng na.<ref name=EB />
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]]
[[Sa:Nkyang]]
57cvpoirbhxfxcjfr4scopwkxdfzr0j
42604
42603
2026-05-12T09:30:23Z
Kambai Akau
15
/* */
42604
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Ferreiro ou metalúrgico tradicional.jpg|thumb|[[A̱fwu]] a̱ghyang shyia̱ di̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱ya̱shuk]]
[[Image:Tool-pliers.jpg|thumb|Tangka̱i a̱ya̱shuk ghyang]]
[[File:Verwendung einer Elektrozange.gif|thumb|Tyat a̱ywan-ndong ma̱ng a̱ya̱shuk]]
'''A̱ya̱shuk''' [ə̀jə̀ʃúɡ] wu (á̱kpa: '''a̱yaaya̱shuk''' ba) yet kyangta̱m bwak hwa á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nhu di̱ ba̱ng nkyang mi̱cet, ka̱ doot á̱ ku nyia̱ nggu neet di̱ kyangba̱ng a̱gba̱gbai ntswam wa di̱n Ce A̱kpeap hu hwa mi̱ [[Yurop]].<ref name="EB">{{cite web|title=Hand Tools:Tongs, pincers, and pliers|url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/254115/hand-tool/39226/Tongs-pincers-and-pliers|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=14 Zwat Tsat 2013}}</ref> A̱yaaya̱shuk ba byia̱ ta̱m di̱ ba ma̱ng ta̱shuk ntangka̱i nkyang ma̱ a̱di̱di̱t. Da̱ a̱ka̱nyiung, a̱ya̱shuk yet a̱baat liva sa-a̱son wa á̱ nyian ma̱ng tswam a̱ni nang á̱ ni̱ fwuop ma̱ a̱ga̱sat wu a̱ni kpa̱mkpaan ma̱ng jhyi nliva na, si̱ a̱hwa ku ba̱ tyia̱ nunu ku tyai da̱ a̱ma̱nta a̱ga̱sat ka, a̱wot mbwak na si̱ byia̱ a̱swap di̱ nfam ghyáng na.<ref name=EB />
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]]
[[Sa:Nkyang]]
433bveyrp6nm2igan4xsh3hnfl3xm5y
42605
42604
2026-05-12T09:31:58Z
Kambai Akau
15
/* */
42605
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ya̱shuk/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ya̱shuk/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ya̱shuk/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya̱shuk/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ya̱shuk/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ya̱shuk/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:Ferreiro ou metalúrgico tradicional.jpg|thumb|[[A̱fwu]] a̱ghyang shyia̱ di̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱ya̱shuk]]
[[Image:Tool-pliers.jpg|thumb|Tangka̱i a̱ya̱shuk ghyang]]
[[File:Verwendung einer Elektrozange.gif|thumb|Tyat a̱ywan-ndong ma̱ng a̱ya̱shuk]]
'''A̱ya̱shuk''' [ə̀jə̀ʃúɡ] wu (á̱kpa: '''a̱yaaya̱shuk''' ba) yet kyangta̱m bwak hwa á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nhu di̱ ba̱ng nkyang mi̱cet, ka̱ doot á̱ ku nyia̱ nggu neet di̱ kyangba̱ng a̱gba̱gbai ntswam wa di̱n Ce A̱kpeap hu hwa mi̱ [[Yurop]].<ref name="EB">{{cite web|title=Hand Tools:Tongs, pincers, and pliers|url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/254115/hand-tool/39226/Tongs-pincers-and-pliers|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=14 Zwat Tsat 2013}}</ref> A̱yaaya̱shuk ba byia̱ ta̱m di̱ ba ma̱ng ta̱shuk ntangka̱i nkyang ma̱ a̱di̱di̱t. Da̱ a̱ka̱nyiung, a̱ya̱shuk yet a̱baat liva sa-a̱son wa á̱ nyian ma̱ng tswam a̱ni nang á̱ ni̱ fwuop ma̱ a̱ga̱sat wu a̱ni kpa̱mkpaan ma̱ng jhyi nliva na, si̱ a̱hwa ku ba̱ tyia̱ nunu ku tyai da̱ a̱ma̱nta a̱ga̱sat ka, a̱wot mbwak na si̱ byia̱ a̱swap di̱ nfam ghyáng na.<ref name=EB />
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]]
[[Sa:Nkyang]]
puvhyemeacen531rydko7c2uro4vvr0
1
0
5470
42586
39713
2026-05-12T02:22:34Z
Genesis shan
44
42586
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak da̱ 0, ku da̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badida̱i yang kwok fang. a̱wot 1 wa yet a̱ndum fang kuzang nkyang
https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1
n8qv17vlis5m6k4gfged6h02nfz2c37
42587
42586
2026-05-12T02:23:58Z
Genesis shan
44
42587
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak da̱ 0, ku da̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badi̱da̱i yang kwok fang. a̱wot 1 wa yet a̱ndum fang kuzang nkyang
https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1
cfvx3d48lylfqhqui0k5nebi6t3r81j
42588
42587
2026-05-12T02:25:59Z
Genesis shan
44
42588
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak di̱ 0, ku di̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badi̱da̱i yang kwok fang. a̱wot 1 wa yet a̱ndum fang kuzang nkyang
https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1
16nin9cdift0b4mbvqm0i0qydtwlw19
42589
42588
2026-05-12T02:27:39Z
Genesis shan
44
42589
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak di̱ 0, ku di̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badi̱da̱i vak kwok fang a̱ni. a̱wot 1 wa yet a̱ndum fang kuzang nkyang
https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1
6qqg2e7y4v9y598veaz3fkm5fo0n2el
42590
42589
2026-05-12T02:28:49Z
Genesis shan
44
42590
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak di̱ 0, ku di̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badi̱da̱i vak kwok fang a̱ni. a̱wot 1 wa yet a̱mgba̱m a̱tsan kwok fang kuzang nkyang mi̱ swanta huni
https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1
ff2jjbqiwenw840243soiv0553v1436
42599
42590
2026-05-12T02:47:15Z
Genesis shan
44
42599
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwom A̱byin Yuki̱ren/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak di̱ 0, ku di̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badi̱da̱i vak kwok fang a̱ni. a̱wot 1 wa yet a̱mgba̱m a̱tsan kwok fang kuzang nkyang mi̱ swanta huni
https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1
0xk3omdsxsfc3adua72ubq7o7mj8rmk
42600
42599
2026-05-12T02:49:54Z
Genesis shan
44
42600
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[1/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[1/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[1/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[1/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[1/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[1/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''1''' (a̱nyiung, nyiung, jhyiung) {{audio|Kcg-1.ogg|fa̱k|help=no}}) yet la̱mba hwa ku shei yong a̱pyia̱ ku maai a̱ni, aw̱ot ku si̱ bu yet nyan a̱tsan fang ja. 1 si̱ bu yet zwunzwuo fa̱ng nkyang ja nang a̱ ntsaai fa̱ng kuzangkyang a̱ni. Kidee jini, fang nkyang di̱ ma̱ng yet kyang nyung yet fang da̱ 1 hwa. da̱ a̱ka̱vwuo nang fang nkyiak di̱ 0, ku di̱ a̱sa̱ra̱i nvak, ku a̱ba̱mbwuon a̱ni yet a̱tsan kya ma̱ng a̱badi̱da̱i vak kwok fang a̱ni. a̱wot 1 wa yet a̱mgba̱m a̱tsan kwok fang kuzang nkyang mi̱ swanta huni
https://kcg.wikipedia.org/wiki/Wat_khwo:RecentChangesLinked/1
==Yafang==
{{Reflist}}
f71brrmt36tv2yarel400x9fa9usw47
0
0
5478
42583
39718
2026-05-12T02:16:15Z
Genesis shan
44
42583
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''0''' (sa̱khat) {{audio|Kcg-0.ogg|fa̱k|help=no}}) yet a̱buk nyan ja, ji̱ byia̱ tyok nji bah a̱wot da̱ nji si̱ ngyong a̱pyia̱ nji di̱ Mi̱ nwai tyia̱ nji kyang ku zwunzwuo a̱zaghyi nji. '''0''' jija nang á̱ mban a̱ma̱lyim zwunzwuo (1) jhyiung ba̱ng si̱ nat zwunzwuo (9) a̱kubunyuung a̱wot a̱si̱ di̱ shyia̱ nfang (10) nswak, ncyi (100), ncyikwob (100) ba̱ng si̱ naat ba̱t.
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
iqt4mg4uo1h4xuoisuj66ripwtfgrxy
42584
42583
2026-05-12T02:18:18Z
Genesis shan
44
42584
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''0''' (sa̱khat) {{audio|Kcg-0.ogg|fa̱k|help=no}}) yet a̱buk nyan ja, ji̱ byia̱ tyok nji bah a̱wot da̱ nji si̱ ngyong a̱pyia̱ nji di̱ Mi̱ nwai tyia̱ nji kyang ku zwunzwuo a̱zaghyi nji ku lilyip nji bah. Zwunzwuo '''0''' ji ja nang á̱ mban a̱ma̱lyim zwunzwuo (1) jhyiung ba̱ng si̱ nat zwunzwuo (9) a̱kubunyuung a̱wot a̱si̱ di̱ shyia̱ nfang (10) nswak, ncyi (100), ncyikwob (100) ba̱ng si̱ naat ba̱t.
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
knkesqlq0at2xt6d7wytsgtf96flpp9
42585
42584
2026-05-12T02:20:14Z
Genesis shan
44
42585
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''0''' (sa̱khat) {{audio|Kcg-0.ogg|fa̱k|help=no}}) yet a̱buk nyan ja, ji̱ byia̱ tyok nji bah a̱wot da̱ nji si̱ ngyong a̱pyia̱ nji di̱ Mi̱ nwai tyia̱ nji kyang ku zwunzwuo a̱zaghyi nji ku lilyip nji bah. Zwunzwuo '''0''' ji ja nang á̱ nkwok ban a̱ma̱lyim zwunzwuo (1) jhyiung ba̱ng si̱ nat zwunzwuo (9) a̱kubunyuung a̱wot a̱si̱ di̱ shyia̱ nfang (10) nswak, ncyi (100), ncyikwob (100) ba̱ng si̱ naat ba̱t.
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
hhogo7bihf3p0ez7mm91z0um2sqwlif
42598
42585
2026-05-12T02:46:38Z
Genesis shan
44
42598
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[0/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[0/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[0/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[0/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[0/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[0/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''0''' (sa̱khat) {{audio|Kcg-0.ogg|fa̱k|help=no}}) yet a̱buk nyan ja, ji̱ byia̱ tyok nji bah a̱wot da̱ nji si̱ ngyong a̱pyia̱ nji di̱ Mi̱ nwai tyia̱ nji kyang ku zwunzwuo a̱zaghyi nji ku lilyip nji bah. Zwunzwuo '''0''' ji ja nang á̱ nkwok ban a̱ma̱lyim zwunzwuo (1) jhyiung ba̱ng si̱ nat zwunzwuo (9) a̱kubunyuung a̱wot a̱si̱ di̱ shyia̱ nfang (10) nswak, ncyi (100), ncyikwob (100) ba̱ng si̱ naat ba̱t.
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
ndyeij9gcac729m0eptbnzvnxsud7vd
A̱ka̱la̱nzeam
0
7406
42543
42521
2026-05-11T14:05:03Z
Kambai Akau
15
42543
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱la̱nzeam/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱la̱nzeam/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱la̱nzeam/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱la̱nzeam/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱la̱nzeam/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Aka̱la̱nzeam/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱ka̱la̱nzeam''' [ə̀kə́lə́nzéʲâm] ka ([[Species:Taraxacum officinale|'''''Taraxacum officinale''''']]), yet kyangtang-a̱byin kywat hwa á̱ nyian kan ma̱ng a̱nhu a̱ni. Ka̱ si̱ mi̱n swuan swak ndyia̱ a̱feang bah, a̱wot ka̱ si̱ shyia̱ mi̱ kwai ''Asteraceae'' ji ja. Nkywat nka na byia̱ li a̱sa̱khwot-a̱ka̱waa hwa, na̱ si̱ bu li nang a̱ka̱la̱u nia a̱ni na̱ ni̱ bwuak yet sum ku byia̱ a̱sa̱khwot a̱zi̱ri̱fa a̱ni, nang wun hu ni̱ kwok seang a̱ni.
A̱tsak a̱vwuo neet nka wu, wuwa yet nfam [[Yurop|Yuro]]-[[A̱siya]], a̱wot mat cet za̱kwa nka hu ma̱ng hyohyoot tang-ghwut, a̱ka̱la̱nzeam si̱ seang kat kpa̱mkpaan ma̱ng kuzang tsung-a̱byin swanta ji. Á̱nietbishyi bya ku si̱ kwok bai ndyo nfam a̱tak [[Afi̱rika]], bibyin [[A̱merika]], [[A̱si̱ti̱relya]], ma̱ng [[Zi̱lan A̱fai|Niyu Zi̱lan]]. Ka̱ tang-ghwut di̱ nfam swanta na na̱ yet ta̱mpi̱ret a̱ni na̱ si̱ byia̱ mbyin na̱ swan lyilyiit a̱ni. Ka̱ doot ka̱ laai a̱ ghwut ma̱ ntangka̱i a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t a̱wot ka̱ dam fam ku ta̱fa̱k bah, ku a̱vwuo ka̱ fi̱ri̱m ba̱t a̱ni, ku a̱vwuo ka̱ nwai byia̱ lywei mi̱ wun a̱ni bah.
Da̱ a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t á̱ ngyei a̱ka̱la̱nzeam ka̱ yet ja̱m ja, ma̱nang ma̱ a̱byin á̱kwop nvwuo ku fwuong nyinyang a̱ni, ma di̱ nfam ka̱ ku neet gbangbang a̱ni, á̱niet a̱bya tsa nwuan nka nang kyang ku byia̱ ta̱m di̱ fam kwak a̱ka̱man ma̱ng nkyangcet na̱ kyiat nkyuo-kywat nkyangtang-a̱byin a̱ni. Mi̱ zop jhyang, á̱ si̱ ta̱taat nyia̱ kikya yet la̱mba naai di̱ yet a̱tsatsak a̱vwuo nshyiat [[nkyuo-nkywat]] a̱ni. Shimba á̱ nwuan nkyuo-nkywat a̱ka̱la̱nzeam nang kyayak ba̱ng a̱fa hwa da̱ a̱vwuo a̱banyám jini ji̱ kyiat nna a̱ni di̱n jen a̱kwoi ji, á̱ bu si̱ nfi̱k nyia̱ na̱ sang nkyangnok vam jhyang a̱wot si̱ a̱hwa si̱ maai tyia̱ [[shwai|shwaí]] ji̱ sang gbi̱ngban tyei mman shanshm a̱ni.<ref>{{cite journal|last1= Vanderplanck |first1= M. |last2= Gilles |first2= H. |last3= Nonclercq |first3= D. |last4= Duez |first4= P. |last5= Gerbaux |first5= P. |title= Asteraceae Paradox: Chemical and Mechanical Protection of Taraxacum Pollen |journal= Insects|date= 2020 |volume= 11 |issue= 5 |page= 304 |doi= 10.3390/insects11050304 |doi-access= free |pmid= 32422920 |pmc= 7290674 }}</ref>
Á̱ ni̱ nyia̱ ta̱m ma̱ng a̱kikyuo nka ba, nkywat nka na, ma̱ng a̱ni̱nan nka ba á̱ nyia̱ a̱ki̱kan mali.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
featwe28wppjisg3l9q6jmmaspiovd0
42544
42543
2026-05-11T20:37:40Z
Kambai Akau
15
/* */
42544
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱la̱nzeam/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱la̱nzeam/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱la̱nzeam/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱la̱nzeam/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱la̱nzeam/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Aka̱la̱nzeam/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱ka̱la̱nzeam''' [ə̀kə́lə́nzéʲâm] ka ([[Species:Taraxacum officinale|'''''Taraxacum officinale''''']]), yet kyangtang-a̱byin kywat hwa á̱ nyian kan ma̱ng a̱nhu a̱ni. Ka̱ si̱ mi̱n swuan swak ndyia̱ a̱feang bah, a̱wot ka̱ si̱ shyia̱ mi̱ kwai ''Asteraceae'' ji ja. Nkywaat nka na byia̱ li a̱sa̱khwot-a̱ka̱waa hwa, na̱ si̱ bu li nang a̱ka̱la̱u nia a̱ni na̱ ni̱ bwuak yet sum ku byia̱ a̱sa̱khwot a̱zi̱ri̱fa a̱ni, nang wun hu ni̱ kwok seang a̱ni.
A̱tsak a̱vwuo neet nka wu, wuwa yet nfam [[Yurop|Yuro]]-[[A̱siya]], a̱wot mat cet za̱kwa nka hu ma̱ng hyohyoot tang-ghwut, a̱ka̱la̱nzeam si̱ seang kat kpa̱mkpaan ma̱ng kuzang tsung-a̱byin swanta ji. Á̱nietbishyi bya ku si̱ kwok bai ndyo nfam a̱tak [[Afi̱rika]], bibyin [[A̱merika]], [[A̱si̱ti̱relya]], ma̱ng [[Zi̱lan A̱fai|Niyu Zi̱lan]]. Ka̱ tang-ghwut di̱ nfam swanta na na̱ yet ta̱mpi̱ret a̱ni na̱ si̱ byia̱ mbyin na̱ swan lyilyiit a̱ni. Ka̱ doot ka̱ laai a̱ ghwut ma̱ ntangka̱i a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t a̱wot ka̱ dam fam ku ta̱fa̱k bah, ku a̱vwuo ka̱ fi̱ri̱m ba̱t a̱ni, ku a̱vwuo ka̱ nwai byia̱ lywei mi̱ wun a̱ni bah.
Da̱ a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t á̱ ngyei a̱ka̱la̱nzeam ka̱ yet ja̱m ja, ma̱nang ma̱ a̱byin á̱kwop nvwuo ku fwuong nyinyang a̱ni, ma di̱ nfam ka̱ ku neet gbangbang a̱ni, á̱niet a̱bya tsa nwuan nka nang kyang ku byia̱ ta̱m di̱ fam kwak a̱ka̱man ma̱ng nkyangcet na̱ kyiat nkyuo-nkywaat nkyangtang-a̱byin a̱ni. Mi̱ zop jhyang, á̱ si̱ ta̱taat nyia̱ kikya yet la̱mba naai di̱ yet a̱tsatsak a̱vwuo nshyiat [[nkyuo-nkywaat]] a̱ni. Shimba á̱ nwuan nkyuo-nkywaat a̱ka̱la̱nzeam nang kyayak ba̱ng a̱fa hwa da̱ a̱vwuo a̱banyám jini ji̱ kyiat nna a̱ni di̱n jen a̱kwoi ji, á̱ bu si̱ nfi̱k nyia̱ na̱ sang nkyangnok vam jhyang a̱wot si̱ a̱hwa si̱ maai tyia̱ [[shwai|shwaí]] ji̱ sang gbi̱ngban tyei mman shanshm a̱ni.<ref>{{cite journal|last1= Vanderplanck |first1= M. |last2= Gilles |first2= H. |last3= Nonclercq |first3= D. |last4= Duez |first4= P. |last5= Gerbaux |first5= P. |title= Asteraceae Paradox: Chemical and Mechanical Protection of Taraxacum Pollen |journal= Insects|date= 2020 |volume= 11 |issue= 5 |page= 304 |doi= 10.3390/insects11050304 |doi-access= free |pmid= 32422920 |pmc= 7290674 }}</ref>
Á̱ ni̱ nyia̱ ta̱m ma̱ng a̱kikyuo nka ba, nkywat nka na, ma̱ng a̱ni̱nan nka ba á̱ nyia̱ a̱ki̱kan mali.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
e6vj2aibjv7hvqij1kzelw3lp173y0l
Nkyuo-nkywaat
0
7410
42545
2026-05-11T20:45:39Z
Kambai Akau
15
Created page with "{{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nkyuo-nkywaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nkyuo-nkywaat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nkyuo-nkywaat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nkyuo-nkywaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nkyuo-nkywaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nkyuo-nkywaat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta..."
42545
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nkyuo-nkywaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nkyuo-nkywaat/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nkyuo-nkywaat/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nkyuo-nkywaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nkyuo-nkywaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nkyuo-nkywaat/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:Misc pollen colorized.jpg|thumb|Si̱kan ghwughwu nkyuo-nkywaat neet di̱ maiki̱rosi̱kwop ili̱kti̱ron ku tyia̱ bwobwat a̱ni Colorized [[scanning electron microscope]] image of pollen grains from a variety of common plants: sunflower (''[[Common sunflower|Helianthus annuus]]''), morning glory (''[[Ipomoea purpurea]]''), prairie hollyhock (''[[Sidalcea malviflora]]''), oriental lily (''[[Lilium auratum]]''), evening primrose (''[[Oenothera fruticosa]]''), and castor bean (''[[Ricinus]] communis'').]]
[[File:Pollen Tube.svg|thumb|Pollen tube diagram]]
'''Nkyuo-nkywaat''' yet kyang hwa lu yet mi̱ nkyuo a̱ni nang ntangka̱i nkywaat ma̱ a̱di̱di̱t á̱si̱ nkyangtang-a̱byin na̱ byia̱ zwá a̱ni saat mat tyei mman.<ref>{{cite web |title=Best and Worst Flowers for People With Allergies |url=https://www.webmd.com/allergies/best-worst-plants |website=WebMD.com |access-date=2023-10-30}}</ref> It consists of pollen grains (highly reduced [[Gametophyte#Heterospory|microgametophytes]]), which produce male [[gamete]]s (sperm cells).
izcxyp7sal85wc8ypmrsgx351fnoyeq
42546
42545
2026-05-11T20:51:53Z
Kambai Akau
15
/* */
42546
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nkyuo-nkywaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nkyuo-nkywaat/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nkyuo-nkywaat/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nkyuo-nkywaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nkyuo-nkywaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nkyuo-nkywaat/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:Misc pollen colorized.jpg|thumb|Si̱kan ghwughwu nkyuo-nkywaat nkyangtang-a̱byin na̱ shyia̱ koji neet mi̱ maiki̱rosi̱kwop ili̱kti̱ron ku tyia̱ bwobwat a̱ni: nkywaatmam (''Helianthus annuus]''), ''Ipomoea purpurea'', ''Sidalcea malviflora'', ''Lilium auratum'', ''Oenothera fruticosa'', ma̱ng ''Ricinus communis''.]]
[[File:Pollen Tube.svg|thumb|Ghwughwu nkyuo-nkywaat]]
'''Nkyuo-nkywaat''' yet kyang hwa lu yet mi̱ nkyuo a̱ni nang ntangka̱i nkywaat ma̱ a̱di̱di̱t á̱si̱ nkyangtang-a̱byin na̱ byia̱ zwá a̱ni saat mat tyei mman.<ref>{{cite web |title=Best and Worst Flowers for People With Allergies |url=https://www.webmd.com/allergies/best-worst-plants |website=WebMD.com |access-date=2023-10-30}}</ref> It consists of pollen grains (highly reduced [[Gametophyte#Heterospory|microgametophytes]]), which produce male [[gamete]]s (sperm cells).
oknof8wlismrg00xw7boo9l65nl7ks3
42547
42546
2026-05-11T20:55:27Z
Kambai Akau
15
/* */
42547
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nkyuo-nkywaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nkyuo-nkywaat/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nkyuo-nkywaat/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nkyuo-nkywaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nkyuo-nkywaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nkyuo-nkywaat/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:Misc pollen colorized.jpg|thumb|Si̱kan ghwughwu nkyuo-nkywaat nkyangtang-a̱byin na̱ shyia̱ koji neet mi̱ maiki̱rosi̱kwop ili̱kti̱ron ku tyia̱ bwobwat a̱ni: nkywaatmam (''Helianthus annuus]''), ''Ipomoea purpurea'', ''Sidalcea malviflora'', ''Lilium auratum'', ''Oenothera fruticosa'', ma̱ng ''Ricinus communis''.]]
[[File:Pollen Tube.svg|thumb|Ghwughwu nkyuo-nkywaat]]
'''Nkyuo-nkywaat''' na yet kyang hwa lu yet mi̱ nkyuo a̱ni nang ntangka̱i nkywaat ma̱ a̱di̱di̱t á̱si̱ nkyangtang-a̱byin na̱ byia̱ zwá a̱ni saat mat tyei mman.<ref>{{cite web |title=Best and Worst Flowers for People With Allergies |url=https://www.webmd.com/allergies/best-worst-plants |website=WebMD.com |access-date=2023-10-30}}</ref> Na̱ byia̱ nkyuo-nkywaat, na̱ tyei a̱yaa-''gamete'' á̱sam (swáng a̱shyi) a̱ni.
oxrptixoiqvofiphz4d8s1e1r1xmh0s
42548
42547
2026-05-11T20:56:41Z
Kambai Akau
15
/* */
42548
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nkyuo-nkywaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nkyuo-nkywaat/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nkyuo-nkywaat/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nkyuo-nkywaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nkyuo-nkywaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nkyuo-nkywaat/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:Misc pollen colorized.jpg|thumb|Si̱kan ghwughwu nkyuo-nkywaat nkyangtang-a̱byin na̱ shyia̱ koji neet mi̱ maiki̱rosi̱kwop ili̱kti̱ron ku tyia̱ bwobwat a̱ni: nkywaatmam (''Helianthus annuus]''), ''Ipomoea purpurea'', ''Sidalcea malviflora'', ''Lilium auratum'', ''Oenothera fruticosa'', ma̱ng ''Ricinus communis''.]]
[[File:Pollen Tube.svg|thumb|Ghwughwu nkyuo-nkywaat]]
'''Nkyuo-nkywaat''' na yet kyang hwa lu yet mi̱ nkyuo a̱ni nang ntangka̱i nkywaat ma̱ a̱di̱di̱t á̱si̱ nkyangtang-a̱byin na̱ byia̱ zwá a̱ni saat mat tyei mman.<ref>{{cite web |title=Best and Worst Flowers for People With Allergies |url=https://www.webmd.com/allergies/best-worst-plants |website=WebMD.com |access-date=2023-10-30}}</ref> Na̱ byia̱ nkyuo-nkywaat, na̱ tyei a̱yaa-''gamete'' á̱sam (swáng a̱shyi) a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nkap nkyangtang-a̱byin]]
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
e6i6nm1cmumsno4jaaju7zwotctw4sp
42554
42548
2026-05-11T21:34:28Z
Kambai Akau
15
/* */
42554
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nkyuo-nkywaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nkyuo-nkywaat/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nkyuo-nkywaat/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nkyuo-nkywaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nkyuo-nkywaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nkyuo-nkywaat/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:Misc pollen colorized.jpg|thumb|Si̱kan ghwughwu nkyuo-nkywaat nkyangtang-a̱byin na̱ shyia̱ koji neet mi̱ maiki̱rosi̱kwop ili̱kti̱ron ku tyia̱ bwobwat a̱ni: nkywaatmam (''Helianthus annuus]''), ''Ipomoea purpurea'', ''Sidalcea malviflora'', ''Lilium auratum'', ''Oenothera fruticosa'', ma̱ng ''Ricinus communis''.]]
[[File:Pollen Tube.svg|thumb|Ghwughwu nkyuo-nkywaat]]
'''Nkyuo-nkywaat''' na yet kyang hwa lu yet mi̱ nkyuo a̱ni nang ntangka̱i nkywaat ma̱ a̱di̱di̱t á̱si̱ nkyangtang-a̱byin na̱ byia̱ zwá a̱ni saat mat tyei mman.<ref>{{cite web |title=Best and Worst Flowers for People With Allergies |url=https://www.webmd.com/allergies/best-worst-plants |website=WebMD.com |access-date=2023-10-30}}</ref> Na̱ byia̱ nkyuo-nkywaat, na̱ tyei a̱yaa-''gamete'' á̱sam (swáng-swuan a̱shyi) a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nkap nkyangtang-a̱byin]]
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
8twut9ofl2pcrcnf64kouoar1zy4rb6
Sa:Nkap nkyangtang-a̱byin
14
7411
42549
2026-05-11T20:56:53Z
Kambai Akau
15
Created page with "[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]"
42549
wikitext
text/x-wiki
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
7mvdglqfdsigublv4mks9xvtewc9hm8
A̱la̱gba
0
7412
42550
2026-05-11T21:27:06Z
Kambai Akau
15
Created page with "[[File:Carex utriculata 1.jpg|thumb|''[[Carex utriculata]]'' with smut fungus affecting individual seeds]] '''A̱la̱gba''' [ə̀lə̀g͡bà] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba''' ba) yet ''fungi'' ku byia̱ a̱di̱di̱t swáng-swuan wa ma̱ng ku ni̱ byia̱ za̱kwa byia̱ a̱yaatelyosi̱po ma̱ a̱di̱di̱t a̱ni. Di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t a̱yaala̱gba ba yet a̱yaa-''Ustilaginomycete'' (''phylum'' Basidiomycota) bya a̱wot ba̱ si̱ byiạ a̱yaaoda 7 mami 15 ba ma̱ a..."
42550
wikitext
text/x-wiki
[[File:Carex utriculata 1.jpg|thumb|''[[Carex utriculata]]'' with smut fungus affecting individual seeds]]
'''A̱la̱gba''' [ə̀lə̀g͡bà] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba''' ba) yet ''fungi'' ku byia̱ a̱di̱di̱t swáng-swuan wa ma̱ng ku ni̱ byia̱ za̱kwa byia̱ a̱yaatelyosi̱po ma̱ a̱di̱di̱t a̱ni. Di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t a̱yaala̱gba ba yet a̱yaa-''Ustilaginomycete'' (''phylum'' Basidiomycota) bya a̱wot ba̱ si̱ byiạ a̱yaaoda 7 mami 15 ba ma̱ a̱ba-''phylum'' ka. A̱lyiak a̱yaala̱gba nang á̱ wa̱i a̱ni shyia̱ ma̱ a̱yaaoda a̱feang bya, a̱yaa-''Ustilaginale'' ma̱ng a̱yaa-''Tilletiale'' ba.<ref name="Kijpornyongpan2018">{{cite journal |last1=Kijpornyongpan |first1=T. |last2=Mondo |first2=S.J. |last3=Barry |first3=K. |last4=Sandor |first4=L. |last5=Lee |first5=J. |last6=Lipzen |first6=A. |last7=Pangilinan |first7=J. |last8=LaButti |first8=K. |last9=Hainaut |first9=M. |last10=Henrissat |first10=H. |last11=Grigoriev |first11=I.V. |last12=Aime |first12=M.C. |title=Broad Genomic Sampling Reveals a Smut Pathogenic Ancestry of the Fungal Clade Ustilaginomycotina. |journal=Molecular Biology and Evolution |date=2018 |volume=109 |issue=8 |pages=1127-39. |doi=10.1093/molbev/msy072}}</ref> Kpa̱mkpaan ma̱ng nci̱ri̱ng, á̱ ni̱ tyei a̱yaala̱gba ba mi̱ sot jhyiung ja ma̱ng a̱yaa-''basidiomycete'' á̱ghyang ba da̱nian tai mba hu di̱ fam tyei sum di̱ wam a̱ni.<ref>Schumann G. L., D'Arcy C. J,. 2006. Essential Plant Pathology. The American Phytopathological Society. St. Paul. Ng. 28-29.</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
tfjlis4qvyrdsdls7ajr6pxguqz9y9v
42551
42550
2026-05-11T21:28:41Z
Kambai Akau
15
/* */
42551
wikitext
text/x-wiki
[[File:Carex utriculata 1.jpg|thumb|''Carex utriculata'' ma̱ng ''fungus'' a̱la̱gba ku byian zwá ji a̱nyanyin a̱ni]]
'''A̱la̱gba''' [ə̀lə̀g͡bà] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba''' ba) yet ''fungi'' ku byia̱ a̱di̱di̱t swáng-swuan wa ma̱ng ku ni̱ byia̱ za̱kwa byia̱ a̱yaatelyosi̱po ma̱ a̱di̱di̱t a̱ni. Di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t a̱yaala̱gba ba yet a̱yaa-''Ustilaginomycete'' (''phylum'' Basidiomycota) bya a̱wot ba̱ si̱ byiạ a̱yaaoda 7 mami 15 ba ma̱ a̱ba-''phylum'' ka. A̱lyiak a̱yaala̱gba nang á̱ wa̱i a̱ni shyia̱ ma̱ a̱yaaoda a̱feang bya, a̱yaa-''Ustilaginale'' ma̱ng a̱yaa-''Tilletiale'' ba.<ref name="Kijpornyongpan2018">{{cite journal |last1=Kijpornyongpan |first1=T. |last2=Mondo |first2=S.J. |last3=Barry |first3=K. |last4=Sandor |first4=L. |last5=Lee |first5=J. |last6=Lipzen |first6=A. |last7=Pangilinan |first7=J. |last8=LaButti |first8=K. |last9=Hainaut |first9=M. |last10=Henrissat |first10=H. |last11=Grigoriev |first11=I.V. |last12=Aime |first12=M.C. |title=Broad Genomic Sampling Reveals a Smut Pathogenic Ancestry of the Fungal Clade Ustilaginomycotina. |journal=Molecular Biology and Evolution |date=2018 |volume=109 |issue=8 |pages=1127-39. |doi=10.1093/molbev/msy072}}</ref> Kpa̱mkpaan ma̱ng nci̱ri̱ng, á̱ ni̱ tyei a̱yaala̱gba ba mi̱ sot jhyiung ja ma̱ng a̱yaa-''basidiomycete'' á̱ghyang ba da̱nian tai mba hu di̱ fam tyei sum di̱ wam a̱ni.<ref>Schumann G. L., D'Arcy C. J,. 2006. Essential Plant Pathology. The American Phytopathological Society. St. Paul. Ng. 28-29.</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
3eqh2ub7ceo7bdz0u3t21pmlx7jbp8x
42552
42551
2026-05-11T21:29:37Z
Kambai Akau
15
/* A̱ya̱fang */
42552
wikitext
text/x-wiki
[[File:Carex utriculata 1.jpg|thumb|''Carex utriculata'' ma̱ng ''fungus'' a̱la̱gba ku byian zwá ji a̱nyanyin a̱ni]]
'''A̱la̱gba''' [ə̀lə̀g͡bà] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba''' ba) yet ''fungi'' ku byia̱ a̱di̱di̱t swáng-swuan wa ma̱ng ku ni̱ byia̱ za̱kwa byia̱ a̱yaatelyosi̱po ma̱ a̱di̱di̱t a̱ni. Di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t a̱yaala̱gba ba yet a̱yaa-''Ustilaginomycete'' (''phylum'' Basidiomycota) bya a̱wot ba̱ si̱ byiạ a̱yaaoda 7 mami 15 ba ma̱ a̱ba-''phylum'' ka. A̱lyiak a̱yaala̱gba nang á̱ wa̱i a̱ni shyia̱ ma̱ a̱yaaoda a̱feang bya, a̱yaa-''Ustilaginale'' ma̱ng a̱yaa-''Tilletiale'' ba.<ref name="Kijpornyongpan2018">{{cite journal |last1=Kijpornyongpan |first1=T. |last2=Mondo |first2=S.J. |last3=Barry |first3=K. |last4=Sandor |first4=L. |last5=Lee |first5=J. |last6=Lipzen |first6=A. |last7=Pangilinan |first7=J. |last8=LaButti |first8=K. |last9=Hainaut |first9=M. |last10=Henrissat |first10=H. |last11=Grigoriev |first11=I.V. |last12=Aime |first12=M.C. |title=Broad Genomic Sampling Reveals a Smut Pathogenic Ancestry of the Fungal Clade Ustilaginomycotina. |journal=Molecular Biology and Evolution |date=2018 |volume=109 |issue=8 |pages=1127-39. |doi=10.1093/molbev/msy072}}</ref> Kpa̱mkpaan ma̱ng nci̱ri̱ng, á̱ ni̱ tyei a̱yaala̱gba ba mi̱ sot jhyiung ja ma̱ng a̱yaa-''basidiomycete'' á̱ghyang ba da̱nian tai mba hu di̱ fam tyei sum di̱ wam a̱ni.<ref>Schumann G. L., D'Arcy C. J,. 2006. Essential Plant Pathology. The American Phytopathological Society. St. Paul. Ng. 28-29.</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
e4pvgy2jyja4lmvvctrrc2mbr6x2t93
42553
42552
2026-05-11T21:33:39Z
Kambai Akau
15
/* */
42553
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱la̱gba/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:Carex utriculata 1.jpg|thumb|''Carex utriculata'' ma̱ng ''fungus'' a̱la̱gba ku byian zwá ji a̱nyanyin a̱ni]]
'''A̱la̱gba''' [ə̀lə̀g͡bà] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba''' ba) yet ''fungi'' ku byia̱ a̱di̱di̱t swáng-swuan wa ma̱ng ku ni̱ byia̱ za̱kwa byia̱ a̱yaatelyosi̱po ma̱ a̱di̱di̱t a̱ni. Di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t a̱yaala̱gba ba yet a̱yaa-''Ustilaginomycete'' (''phylum'' Basidiomycota) bya a̱wot ba̱ si̱ byiạ a̱yaaoda 7 mami 15 ba ma̱ a̱ba-''phylum'' ka. A̱lyiak a̱yaala̱gba nang á̱ wa̱i a̱ni shyia̱ ma̱ a̱yaaoda a̱feang bya, a̱yaa-''Ustilaginale'' ma̱ng a̱yaa-''Tilletiale'' ba.<ref name="Kijpornyongpan2018">{{cite journal |last1=Kijpornyongpan |first1=T. |last2=Mondo |first2=S.J. |last3=Barry |first3=K. |last4=Sandor |first4=L. |last5=Lee |first5=J. |last6=Lipzen |first6=A. |last7=Pangilinan |first7=J. |last8=LaButti |first8=K. |last9=Hainaut |first9=M. |last10=Henrissat |first10=H. |last11=Grigoriev |first11=I.V. |last12=Aime |first12=M.C. |title=Broad Genomic Sampling Reveals a Smut Pathogenic Ancestry of the Fungal Clade Ustilaginomycotina. |journal=Molecular Biology and Evolution |date=2018 |volume=109 |issue=8 |pages=1127-39. |doi=10.1093/molbev/msy072}}</ref> Kpa̱mkpaan ma̱ng nci̱ri̱ng, á̱ ni̱ tyei a̱yaala̱gba ba mi̱ sot jhyiung ja ma̱ng a̱yaa-''basidiomycete'' á̱ghyang ba da̱nian tai mba hu di̱ fam tyei sum di̱ wam a̱ni.<ref>Schumann G. L., D'Arcy C. J,. 2006. Essential Plant Pathology. The American Phytopathological Society. St. Paul. Ng. 28-29.</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
6aelan43c85n5kiu5axgh9rlgglqaqj
42555
42553
2026-05-11T21:37:05Z
Kambai Akau
15
/* */
42555
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱la̱gba/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:Carex utriculata 1.jpg|thumb|''Carex utriculata'' ma̱ng ''fungus'' a̱la̱gba ku byian zwá ji a̱nyanyin a̱ni]]
'''A̱la̱gba''' [ə̀lə̀g͡bà] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba''' ba) yet ''fungi'' ku byia̱ a̱di̱di̱t swáng-swuan wa ma̱ng ku ni̱ byia̱ za̱kwa byia̱ a̱yaatelyosi̱po ma̱ a̱di̱di̱t a̱ni. Di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t a̱yaala̱gba ba yet a̱yaa-''Ustilaginomycete'' (''phylum'' Basidiomycota) bya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ a̱yaaoda 7 mami 15 ba ma̱ a̱ba-''phylum'' ka. A̱lyiak a̱yaala̱gba nang á̱ wa̱i a̱ni shyia̱ ma̱ a̱yaaoda a̱feang bya, a̱yaa-''Ustilaginale'' ma̱ng a̱yaa-''Tilletiale'' ba.<ref name="Kijpornyongpan2018">{{cite journal |last1=Kijpornyongpan |first1=T. |last2=Mondo |first2=S.J. |last3=Barry |first3=K. |last4=Sandor |first4=L. |last5=Lee |first5=J. |last6=Lipzen |first6=A. |last7=Pangilinan |first7=J. |last8=LaButti |first8=K. |last9=Hainaut |first9=M. |last10=Henrissat |first10=H. |last11=Grigoriev |first11=I.V. |last12=Aime |first12=M.C. |title=Broad Genomic Sampling Reveals a Smut Pathogenic Ancestry of the Fungal Clade Ustilaginomycotina. |journal=Molecular Biology and Evolution |date=2018 |volume=109 |issue=8 |pages=1127-39. |doi=10.1093/molbev/msy072}}</ref> Kpa̱mkpaan ma̱ng nci̱ri̱ng, á̱ ni̱ tyei a̱yaala̱gba ba mi̱ sot jhyiung ja ma̱ng a̱yaa-''basidiomycete'' á̱ghyang ba da̱nian tai mba hu di̱ fam tyei sum di̱ wam a̱ni.<ref>Schumann G. L., D'Arcy C. J,. 2006. Essential Plant Pathology. The American Phytopathological Society. St. Paul. Ng. 28-29.</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
l9gc10188mq5b7ry0lyta4u3ltijrhz
A̱la̱gba sang a̱tyin
0
7413
42556
2026-05-11T21:47:58Z
Kambai Akau
15
Created page with "{{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|Ala̱gba sang a̱tyin/Tu..."
42556
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀gbà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''Cassytha filiformis''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, [[University of Hawaiʻi at Mānoa]] |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref>
6zxhjprxwmdwdkq99ritjg8djcrb5w9
42557
42556
2026-05-11T21:59:37Z
Kambai Akau
15
/* */
42557
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀gbà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''Cassytha filiformis''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref>
oqidc30qww5xrqz588zuu24twbnjcu5
42558
42557
2026-05-11T22:10:40Z
Kambai Akau
15
/* */
42558
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀gbà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''Cassytha filiformis''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref>
A̱ yet tangka̱i a̱ban hwa ku si̱ mi̱n swuan di̱ mi̱n kyangtang-a̱byin ghyang bah. Á̱nietnzop mi̱ Fi̱lorida (di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[A̱byin Badundung A̱merika]]) ku ta̱taat nyia̱ a̱la̱gba sang a̱tyin nvwuong sunsong swuo-a̱kwon (''Diastrophus nebulosus'') di̱n vak ta̱gbung suswuo-a̱kwon ji (a̱cyuang mwuat a̱ ghwut a̱ni da̱ nkyangtang-a̱byin) nang sunsong ji ni̱ tyei mman nji na a̱ni.
pnr0af2g4xe7yon34f2vscktzn6buuk
42559
42558
2026-05-11T22:12:16Z
Kambai Akau
15
/* */
42559
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀gbà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''Cassytha filiformis''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref>
A̱ yet tangka̱i a̱ban hwa ku si̱ mi̱n swuan di̱ mi̱n kyangtang-a̱byin ghyang bah. Á̱nietnzop mi̱ Fi̱lorida (di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[A̱byin Badundung A̱merika]]) ku ta̱taat nyia̱ a̱la̱gba sang a̱tyin nvwuong sunsong swuo-a̱kwon (''Diastrophus nebulosus'') di̱n vak ta̱gbung suswuo-a̱kwon ji (a̱cyuang mwuat a̱ ghwut a̱ni da̱ nkyangtang-a̱byin) nang sunsong ji ni̱ tyei mman nji na a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
mq2txiwpedzl5qq8rc5ib580ec1m78m
42560
42559
2026-05-11T22:12:37Z
Kambai Akau
15
/* */
42560
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀gbà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''''Cassytha filiformis''''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref>
A̱ yet tangka̱i a̱ban hwa ku si̱ mi̱n swuan di̱ mi̱n kyangtang-a̱byin ghyang bah. Á̱nietnzop mi̱ Fi̱lorida (di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[A̱byin Badundung A̱merika]]) ku ta̱taat nyia̱ a̱la̱gba sang a̱tyin nvwuong sunsong swuo-a̱kwon (''Diastrophus nebulosus'') di̱n vak ta̱gbung suswuo-a̱kwon ji (a̱cyuang mwuat a̱ ghwut a̱ni da̱ nkyangtang-a̱byin) nang sunsong ji ni̱ tyei mman nji na a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
8cffu8h4jwsds6lodb3p6ks4b32y2w7
42561
42560
2026-05-11T22:21:32Z
Kambai Akau
15
/* */
42561
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀gbà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''''Cassytha filiformis''''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref>
A̱ yet tangka̱i a̱ban hwa ku si̱ mi̱n swuan di̱ mi̱n kyangtang-a̱byin ghyang bah. Á̱nietnzop mi̱ Fi̱lorida (di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[A̱byin Badundung A̱merika]]) ku ta̱taat nyia̱ a̱la̱gba sang a̱tyin nvwuong sunsong swuo-a̱kwon (''Diastrophus nebulosus'') di̱n vak ta̱gbung suswuo-a̱kwon ji (a̱cyuang mwuat a̱ ghwut a̱ni da̱ nkyangtang-a̱byin) nang sunsong ji ni̱ tyei mman nji na a̱ni.
<gallery mode="packed" heights="150">
File:Cassytha filimoris 1.jpg|Bwuok ''C. filiformis'' da̱ ''Ceratiola'', a̱tak-a̱tyin Fi̱lorida.
File:Starr 031108-0293 Cassytha filiformis.jpg|''C. filiformis'' a̱ kup a̱kwon a̱ni,<br/>Caspersen Beach, Fi̱lorida jenshyung
</gallery>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
h4cm8vy730hsmbp19nnlvyojjxmme6y
42562
42561
2026-05-11T22:26:10Z
Kambai Akau
15
/* */
42562
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀g͡bà sàŋ-ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''''Cassytha filiformis''''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref>
A̱ yet tangka̱i a̱ban hwa ku si̱ mi̱n swuan di̱ mi̱n kyangtang-a̱byin ghyang bah. Á̱nietnzop mi̱ Fi̱lorida (di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[A̱byin Badundung A̱merika]]) ku ta̱taat nyia̱ a̱la̱gba sang a̱tyin nvwuong sunsong swuo-a̱kwon (''Diastrophus nebulosus'') di̱n vak ta̱gbung suswuo-a̱kwon ji (a̱cyuang mwuat a̱ ghwut a̱ni da̱ nkyangtang-a̱byin) nang sunsong ji ni̱ tyei mman nji na a̱ni.
<gallery mode="packed" heights="150">
File:Cassytha filimoris 1.jpg|Bwuok ''C. filiformis'' da̱ ''Ceratiola'', a̱tak-a̱tyin Fi̱lorida.
File:Starr 031108-0293 Cassytha filiformis.jpg|''C. filiformis'' a̱ kup a̱kwon a̱ni,<br/>Caspersen Beach, Fi̱lorida jenshyung
</gallery>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
j8bqfttm122ubooj8x0cm04z2s7ohms
42563
42562
2026-05-11T22:26:31Z
Kambai Akau
15
/* */
42563
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱gba sang a̱tyin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ala̱gba sang a̱tyin/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱la̱gba sang a̱tyin''' [ə̀lə̀g͡bà sàŋ ǝ̀tʲín] wu (á̱kpa: '''a̱yaala̱gba sang a̱tyin''' ba) ([[Species:Cassytha filiformis|'''''Cassytha filiformis''''']]) yet a̱ban wa mi̱ kwai ''Lauraceae'' ji.<ref name="WFO"/> Á̱ shyiat nggu mi̱ susop khwong ja di̱ nfam ti̱ropik na koji mi̱ swanta hu bi̱ri̱ng ma̱ng bibyin [[A̱merika]] hu, Ndomalaya, A̱si̱ti̱relasiya, Polinesiya ma̱ng fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hu.<ref name="PD">{{cite journal |last1=Nelson |first1=Scot C. |title=''Cassytha filiformis'' |url=https://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/PD-42.pdf |date=Zwat A̱natat 2008 |journal=Plant Disease |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaiʻi at Mānoa |volume=42 |pages=1–10}}</ref><ref name="Flora">{{cite web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=200008689 |title=''Cassytha filiformis'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 35. 1753. |date=n.d. |website= Flora of North America |publisher=eFlora |access-date=<!-- ori date unknown -->}}</ref><ref>{{cite book |last1=Correll |first1=Donovan Stewart |last2=Johnston |first2=Marshall Conring |date=1970 |title=Manual of the Vascular Plants of Texas |publisher= University of Texas at Dallas }}</ref>
A̱ yet tangka̱i a̱ban hwa ku si̱ mi̱n swuan di̱ mi̱n kyangtang-a̱byin ghyang bah. Á̱nietnzop mi̱ Fi̱lorida (di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[A̱byin Badundung A̱merika]]) ku ta̱taat nyia̱ a̱la̱gba sang a̱tyin nvwuong sunsong swuo-a̱kwon (''Diastrophus nebulosus'') di̱n vak ta̱gbung suswuo-a̱kwon ji (a̱cyuang mwuat a̱ ghwut a̱ni da̱ nkyangtang-a̱byin) nang sunsong ji ni̱ tyei mman nji na a̱ni.
<gallery mode="packed" heights="150">
File:Cassytha filimoris 1.jpg|Bwuok ''C. filiformis'' da̱ ''Ceratiola'', a̱tak-a̱tyin Fi̱lorida.
File:Starr 031108-0293 Cassytha filiformis.jpg|''C. filiformis'' a̱ kup a̱kwon a̱ni,<br/>Caspersen Beach, Fi̱lorida jenshyung
</gallery>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
e7ye6qdcw2r3w32k0lwrq1syavikwrs
A̱lu
0
7414
42564
2026-05-11T22:39:52Z
Kambai Akau
15
Created page with "{{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱lu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱lu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱lu/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱lu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱lu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Alu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱lu''' [ə̀lú] ka (á̱k..."
42564
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱lu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱lu/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱lu/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱lu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱lu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Alu/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱lu''' [ə̀lú] ka (á̱kpa: '''a̱ka̱lu''' na) ([[Species:Vitex doniana|'''''Vitex doniana''''']]) yet tangka̱i a̱kwon hwa ku neet mi̱ fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hwa a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
f3cgd54wyepfcegwya3huxkozu3btyy
42565
42564
2026-05-11T22:45:53Z
Kambai Akau
15
/* */
42565
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱lu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱lu/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱lu/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱lu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱lu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Alu/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱lu''' [ə̀lú] ka (á̱kpa: '''a̱ka̱lu''' na) ([[Species:Vitex doniana|'''''Vitex doniana''''']]) yet tangka̱i a̱kwon hwa ku neet mi̱ fam ti̱ropik [[Afi̱rika]] hwa a̱ni. Á̱ ngyei sum nka hu '''lu''', a̱shyim kikyuo wu '''a̱ka̱lu''', a̱wot a̱kwon ka, '''a̱kwon-a̱lu''', mi̱ á̱ si̱ ngyei a̱sa̱khwot sum na '''a̱sa̱khwot-a̱lu''' ku '''ba̱di'''. Á̱ cyui a̱kwon kani mat sum nka hwa ma̱ng a̱kikyuo nka ba.<ref name="Purdue">{{cite web|date=2022-02-01|title=''Vitex doniana''|url=http://www.purdue.edu/hla/sites/famine-foods/famine_food/vitex-doniana/|access-date=2022-02-01|website=Purdue University Famine Foods}}</ref><ref name="UPENN">{{cite web|title=Category 3: Wild Food Plants Attracting Additional Consumer Categories (during food shortage periods) ''Vitex doniana'' (Sweet)|url=http://www.africa.upenn.edu/faminefood/category3/cat3_Vitex_doniana.htm|access-date=2022-02-01|website=The Africa Center}}</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
0wjpg5ugipw4i9o31exq3d6pygj9453
A̱nupe (nwap)
0
7415
42566
2026-05-11T23:05:07Z
Kambai Akau
15
Created page with "{{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱nupe (nwap)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱nupe (nwap)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱nupe (nwap)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱nupe (nwap)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱nupe (nwap)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱nupe (nwap)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Mab..."
42566
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱nupe (nwap)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱nupe (nwap)/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱nupe (nwap)/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱nupe (nwap)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱nupe (nwap)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱nupe (nwap)/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱nupe''' ba ([[Kpat (a̱lyem)|Kpat:]] ''Nufawa'', [[A̱ghwangkpang (a̱lyem)|A̱ghwangkpang:]] ''Tapa'') yet [[nwap]] hwa di̱ [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] a̱byin [[Naijeriya]]. Bibya yet a̱gba̱ndang nwap wu ma̱ [[Si̱tet Naija|A̱byin Naija]] ma̱ng a̱tsatsak a̱di̱dei nwap ma̱ [[Si̱tet Kwara|Kwara]]. A̱nupe ba bu shyia̱ ma̱ [[Si̱tet Kogi|A̱byin Kogi]] ma̱ng Fam Badundung A̱byin Naijeriya hu.{{sfn|Nadel|2018|loc=chapter 1}}<ref>{{Cite journal|last=Yahaya, Mohammed Kuta|date=2003|title=The Nupe People of Nigeria|journal=Studies of Tribes and Tribals|volume=1|issue=2|pages=95–110|doi=10.1080/0972639x.2003.11886489|s2cid=158674479|issn=0972-639X}}</ref>
0sfy37qxarpwk2tx2a6cmklf3ddyr9o
42567
42566
2026-05-11T23:06:29Z
Kambai Akau
15
/* */
42567
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱nupe (nwap)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱nupe (nwap)/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱nupe (nwap)/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱nupe (nwap)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱nupe (nwap)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱nupe (nwap)/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱nupe''' ba ([[Kpat (a̱lyem)|Kpat:]] ''Nufawa'', [[A̱ghwangkpang (a̱lyem)|A̱ghwangkpang:]] ''Tapa'') yet [[nwap]] hwa di̱ [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] a̱byin [[Naijeriya]]. Bibya yet a̱gba̱ndang nwap wu ma̱ [[Si̱tet Nija|A̱byin Naija]] ma̱ng a̱tsatsak a̱di̱dei nwap ma̱ [[Si̱tet Kwara|Kwara]]. A̱nupe ba bu shyia̱ ma̱ [[Si̱tet Kogi|A̱byin Kogi]] ma̱ng Fam Badundung A̱byin Naijeriya hu.{{sfn|Nadel|2018|loc=chapter 1}}<ref>{{Cite journal|last=Yahaya, Mohammed Kuta|date=2003|title=The Nupe People of Nigeria|journal=Studies of Tribes and Tribals|volume=1|issue=2|pages=95–110|doi=10.1080/0972639x.2003.11886489|s2cid=158674479|issn=0972-639X}}</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nnwap mi̱ Naijeriya]]
9xqf7vnzi2i6n8m0zk7cwha73rw1bs2
42568
42567
2026-05-11T23:09:02Z
Kambai Akau
15
/* */
42568
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱nupe (nwap)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱nupe (nwap)/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱nupe (nwap)/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱nupe (nwap)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱nupe (nwap)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱nupe (nwap)/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱nupe''' ba ([[Kpat (a̱lyem)|Kpat:]] ''Nufawa'', [[A̱ghwangkpang (a̱lyem)|A̱ghwangkpang:]] ''Tapa'') yet [[nwap]] hwa di̱ [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] a̱byin [[Naijeriya]]. Bibya yet a̱gba̱ndang nwap wu ma̱ [[Si̱tet Nija|A̱byin Naija]] ma̱ng a̱tsatsak a̱di̱dei nwap ma̱ [[Si̱tet Kwara|A̱byin Kwara]]. A̱nupe ba bu shyia̱ ma̱ [[Si̱tet Kogi|A̱byin Kogi]] ma̱ng Fam Badundung A̱byin Naijeriya hu.{{sfn|Nadel|2018|loc=chapter 1}}<ref>{{Cite journal|last=Yahaya, Mohammed Kuta|date=2003|title=The Nupe People of Nigeria|journal=Studies of Tribes and Tribals|volume=1|issue=2|pages=95–110|doi=10.1080/0972639x.2003.11886489|s2cid=158674479|issn=0972-639X}}</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nnwap mi̱ Naijeriya]]
rc1202r6qnoigbwtjlybhhylqtbtws4
A̱mgba̱la̱m
0
7416
42569
2026-05-11T23:21:27Z
Kambai Akau
15
Created page with "{{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba..."
42569
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ [[shuk]] a̱tyok.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
q9jz03pwg87bldlknd8dibq2kczjp3q
42570
42569
2026-05-11T23:29:40Z
Kambai Akau
15
/* */
42570
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ shuk a̱tyok. Kyang ku kwak nggu bai ndyo a̱ni, huhwa yet saai a̱nwai mi̱ kwa kpa̱mkpaan na̱ng shuk ji, nang á̱ ngyei ''tunica vaginalis'' a̱ni, ku neet kyang á̱ ngyei ''peritoneum'' a̱ni. Ka̱nan zwan nshyia̱ a̱ja bah, a̱ ni̱ cong a̱pyia̱ nggu di̱ mi̱n bwok ma̱ a̱lyia̱ ntsa ka. Shimba a̱yaamgba̱la̱m ba ni̱ ghwut á̱sam bya, á̱ mbyia̱ jen jhyang nang gu ni̱ ghwut á̱nap mameang a̱zanunyuo a̱byan ka.<ref>{{Cite journal |last1=Sarkar |first1=Santanu |last2=Panja |first2=Soumyajyoti |last3=Kumar |first3=Sandeep |date=February 2016 |title=Hydrocele of the Canal of Nuck (Female Hydrocele): A Rare Differential for Inguino-Labial Swelling |journal=Journal of Clinical and Diagnostic Research |volume=10 |issue=2 |pages=PD21–PD22 |doi=10.7860/JCDR/2016/16710.7284 |issn=2249-782X |pmc=4800595 |pmid=27042529}}</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
28zr5rejfmkj7ufvwp9z8azojo5d9c7
42571
42570
2026-05-11T23:29:54Z
Kambai Akau
15
42571
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ shuk a̱tyok. Kyang ku kwak nggu bai ndyo a̱ni, huhwa yet saai a̱nwai mi̱ kwa kpa̱mkpaan na̱ng shuk ji, nang á̱ ngyei ''tunica vaginalis'' a̱ni, ku neet kyang á̱ ngyei ''peritoneum'' a̱ni. Ka̱nan zwan nshyia̱ a̱ja bah, a̱ ni̱ cong a̱pyia̱ nggu di̱ mi̱n bwok ma̱ a̱lyia̱ ntsa ka. Shimba a̱yaamgba̱la̱m ba ni̱ ghwut á̱sam bya, á̱ mbyia̱ jen jhyang nang gu ni̱ ghwut á̱nap mameang a̱zanunyuo a̱byan ka.<ref>{{Cite journal |last1=Sarkar |first1=Santanu |last2=Panja |first2=Soumyajyoti |last3=Kumar |first3=Sandeep |date=February 2016 |title=Hydrocele of the Canal of Nuck (Female Hydrocele): A Rare Differential for Inguino-Labial Swelling |journal=Journal of Clinical and Diagnostic Research |volume=10 |issue=2 |pages=PD21–PD22 |doi=10.7860/JCDR/2016/16710.7284 |issn=2249-782X |pmc=4800595 |pmid=27042529}}</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
[[Sa:Zwán]]
8ptkhkmv47191ueopkoa06m5nk1ihgs
42572
42571
2026-05-11T23:32:02Z
Kambai Akau
15
/* */
42572
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ shuk a̱tyok. Kyang ku kwak nggu bai ndyo a̱ni, huhwa yet saai a̱nwai mi̱ kwa kpa̱mkpaan na̱ng shuk ji, nang á̱ ngyei ''tunica vaginalis'' a̱ni, ku neet kyang á̱ ngyei ''peritoneum'' a̱ni. Ka̱nang zwan nshyia̱ a̱ja bah, a̱ ni̱ cong a̱pyia̱ nggu di̱ mi̱n bwok ma̱ a̱lyia̱ ntsa ka. Shimba a̱yaamgba̱la̱m ba ni̱ ghwut á̱sam bya, á̱ mbyia̱ jen jhyang nang gu ni̱ ghwut á̱nap mameang a̱zanunyuo a̱byan ka.<ref>{{Cite journal |last1=Sarkar |first1=Santanu |last2=Panja |first2=Soumyajyoti |last3=Kumar |first3=Sandeep |date=February 2016 |title=Hydrocele of the Canal of Nuck (Female Hydrocele): A Rare Differential for Inguino-Labial Swelling |journal=Journal of Clinical and Diagnostic Research |volume=10 |issue=2 |pages=PD21–PD22 |doi=10.7860/JCDR/2016/16710.7284 |issn=2249-782X |pmc=4800595 |pmid=27042529}}</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
[[Sa:Zwán]]
ss9snotbawt47qjvgk199i2yrb9sfyg
42573
42572
2026-05-11T23:36:40Z
Kambai Akau
15
/* */
42573
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fayil:What is Hydrocele.webm|thumb|A̱mgba̱la̱m]]
'''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ shuk a̱tyok. Kyang ku kwak nggu bai ndyo a̱ni, huhwa yet saai a̱nwai mi̱ kwa kpa̱mkpaan na̱ng shuk ji, nang á̱ ngyei ''tunica vaginalis'' a̱ni, ku neet kyang á̱ ngyei ''peritoneum'' a̱ni. Ka̱nang zwan nshyia̱ a̱ja bah, a̱ ni̱ cong a̱pyia̱ nggu di̱ mi̱n bwok ma̱ a̱lyia̱ ntsa ka. Shimba a̱yaamgba̱la̱m ba ni̱ ghwut á̱sam bya, á̱ mbyia̱ jen jhyang nang gu ni̱ ghwut á̱nap mameang a̱zanunyuo a̱byan ka.<ref>{{Cite journal |last1=Sarkar |first1=Santanu |last2=Panja |first2=Soumyajyoti |last3=Kumar |first3=Sandeep |date=February 2016 |title=Hydrocele of the Canal of Nuck (Female Hydrocele): A Rare Differential for Inguino-Labial Swelling |journal=Journal of Clinical and Diagnostic Research |volume=10 |issue=2 |pages=PD21–PD22 |doi=10.7860/JCDR/2016/16710.7284 |issn=2249-782X |pmc=4800595 |pmid=27042529}}</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
[[Sa:Zwán]]
dogmf8o4ywd5w8hjyc04x0prbq9do0n
42574
42573
2026-05-11T23:36:57Z
Kambai Akau
15
/* */
42574
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:What is Hydrocele.webm|thumb|A̱mgba̱la̱m]]
'''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ shuk a̱tyok. Kyang ku kwak nggu bai ndyo a̱ni, huhwa yet saai a̱nwai mi̱ kwa kpa̱mkpaan na̱ng shuk ji, nang á̱ ngyei ''tunica vaginalis'' a̱ni, ku neet kyang á̱ ngyei ''peritoneum'' a̱ni. Ka̱nang zwan nshyia̱ a̱ja bah, a̱ ni̱ cong a̱pyia̱ nggu di̱ mi̱n bwok ma̱ a̱lyia̱ ntsa ka. Shimba a̱yaamgba̱la̱m ba ni̱ ghwut á̱sam bya, á̱ mbyia̱ jen jhyang nang gu ni̱ ghwut á̱nap mameang a̱zanunyuo a̱byan ka.<ref>{{Cite journal |last1=Sarkar |first1=Santanu |last2=Panja |first2=Soumyajyoti |last3=Kumar |first3=Sandeep |date=February 2016 |title=Hydrocele of the Canal of Nuck (Female Hydrocele): A Rare Differential for Inguino-Labial Swelling |journal=Journal of Clinical and Diagnostic Research |volume=10 |issue=2 |pages=PD21–PD22 |doi=10.7860/JCDR/2016/16710.7284 |issn=2249-782X |pmc=4800595 |pmid=27042529}}</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
[[Sa:Zwán]]
c1langwi2n4mzlkrtsvjukweu5ficlv
42575
42574
2026-05-11T23:37:51Z
Kambai Akau
15
/* */
42575
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mgba̱la̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mgba̱la̱m/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mgba̱la̱m/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mgba̱la̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mgba̱la̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amgba̱la̱m/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:What is Hydrocele.webm|thumb|A̱mgba̱la̱m]]
'''A̱mgba̱la̱m''' [ə̀mɡ͡bə̀lə̀m] wu (á̱kpa: '''a̱yaamgba̱la̱m''' ba) yet a̱nwai nia na̱ tung mi̱ wa vam a̱tyubishyi hu. A̱mgba̱la̱m shuk wu, a̱ yet tangka̱i hu á̱ lyen á̱ swak a̱ni, yet tung a̱nwai hwa mi̱ shuk a̱tyok. Kyang ku kwak nggu bai ndyo a̱ni, huhwa yet saai a̱nwai mi̱ kwa kpa̱mkpaan na̱ng shuk ji, nang á̱ ngyei ''tunica vaginalis'' a̱ni, ku neet kyang á̱ ngyei ''peritoneum'' a̱ni. Ka̱nang zwan nshyia̱ a̱ja bah, a̱ ni̱ cong a̱pyia̱ nggu di̱ mi̱n bwok ma̱ a̱lyia̱ ntsa ka. Shimba a̱yaamgba̱la̱m ba ni̱ ghwut á̱sam bya, á̱ mbyia̱ jen jhyang nang gu ni̱ ghwut á̱nap mameang a̱zanunyuo a̱byan ka.<ref>{{Cite journal |last1=Sarkar |first1=Santanu |last2=Panja |first2=Soumyajyoti |last3=Kumar |first3=Sandeep |date=Zwat Sweang 2016 |title=Hydrocele of the Canal of Nuck (Female Hydrocele): A Rare Differential for Inguino-Labial Swelling |journal=Journal of Clinical and Diagnostic Research |volume=10 |issue=2 |pages=PD21–PD22 |doi=10.7860/JCDR/2016/16710.7284 |issn=2249-782X |pmc=4800595 |pmid=27042529}}</ref>
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Zwán]]
[[Sa:Zwán]]
mjidtf1rwce4x9d41z697o317rccsba
A̱ka̱za̱nki-a̱yit
0
7417
42576
2026-05-12T00:32:52Z
Kambai Akau
15
/* */
42576
wikitext
text/x-wiki
'''A̱ka̱za̱nki-a̱yit''' ka (á̱kpa: '''á̱ka̱za̱nki-a̱yit''' na) (subgenus [[Species:Hippotigris|'''''Hippotigris''''']]) yet tangka̱i nyam-a̱yit Afi̱rika hwa ku byia̱ ndyuut a̱dyundyung ma̱ng a̱sai mi̱ vam a̱ni. Á̱ mbyia̱ ntangka̱i ntat nvwuo nia na̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni: a̱ka̱za̱nki-a̱yit Gi̱revi ka (''Equus grevyi''), a̱ka̱za̱nki-a̱byin kyai ka (''E. quagga''), ma̱ng a̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱fan ka (''E. zebra'').
mnseg5m3fupab6ylj7k9ruhbrn38ku2
42577
42576
2026-05-12T00:45:08Z
Kambai Akau
15
/* */
42577
wikitext
text/x-wiki
'''A̱ka̱za̱nki-a̱yit''' ka (á̱kpa: '''á̱ka̱za̱nki-a̱yit''' na) (subgenus [[Species:Hippotigris|'''''Hippotigris''''']]) yet tangka̱i nyam-a̱yit Afi̱rika hwa ku byia̱ ndyuut a̱dyundyung ma̱ng a̱sai mi̱ vam a̱ni. Á̱ mbyia̱ ntangka̱i ntat nvwuo nia na̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni: a̱ka̱za̱nki-a̱yit Gi̱revi ka (''Equus grevyi''), a̱ka̱za̱nki-a̱byin kyai ka (''E. quagga''), ma̱ng a̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱fan ka (''E. zebra''). Á̱ka̱za̱nki-a̱yit na shyia̱ mi̱ jenut jhyiung ja ''Equus'' ma̱ng [[tsaai]] mbeang [[a̱ka̱za̱nki]], a̱wot susot tsat ji ja si̱ yet mi̱ nyám kwai Equidae ji ji̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni. Ndyuut a̱ka̱za̱nki-a̱yit na ni̱ bai di̱ tangka̱i-tangka̱i hwa, konyan ma̱ng si̱ nggu. Á̱nietdam ma̱ a̱di̱di̱t ku ghwut ma̱ng ntyorit ma̱ a̱di̱di̱t tazwa jat ndyuut nani, a̱wot a̱lyiak sheda wu si̱ tak nyia̱ na̱ ni̱ nvwuong cuncung nywai. Á̱ka̱za̱nki-a̱yit nshyia̱ di̱ nfam Afi̱rika a̱tyin ma̱ng a̱tak a̱wot á̱ bu si̱ mi̱n shyia̱ nna mi̱ nkyai á̱kwop ma̱ng á̱ga̱fi̱p, nkyai á̱kwop, nkyai-a̱ka̱kwon, nkyai á̱ga̱fi̱p, ma̱ng da̱ a̱ka̱vwuo na̱ byia̱ a̱ka̱fan a̱ni.
hwzlr34ktampag7j5yejsczixjlnjkt
42578
42577
2026-05-12T00:49:44Z
Kambai Akau
15
/* */
42578
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱za̱nki-a̱yit/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱za̱nki-ka̱yit/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱za̱nki-ka̱jit/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Aka̱za̱nki-uyit/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱ka̱za̱nki-a̱yit''' ka (á̱kpa: '''á̱ka̱za̱nki-a̱yit''' na) (subgenus [[Species:Hippotigris|'''''Hippotigris''''']]) yet tangka̱i nyam-a̱yit Afi̱rika hwa ku byia̱ ndyuut a̱dyundyung ma̱ng a̱sai mi̱ vam a̱ni. Á̱ mbyia̱ ntangka̱i ntat nvwuo nia na̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni: a̱ka̱za̱nki-a̱yit Gi̱revi ka (''Equus grevyi''), a̱ka̱za̱nki-a̱byin kyai ka (''E. quagga''), ma̱ng a̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱fan ka (''E. zebra''). Á̱ka̱za̱nki-a̱yit na shyia̱ mi̱ jenut jhyiung ja ''Equus'' ma̱ng [[tsaai]] mbeang [[a̱ka̱za̱nki]], a̱wot susot tsat ji ja si̱ yet mi̱ nyám kwai Equidae ji ji̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni. Ndyuut a̱ka̱za̱nki-a̱yit na ni̱ bai di̱ tangka̱i-tangka̱i hwa, konyan ma̱ng si̱ nggu. Á̱nietdam ma̱ a̱di̱di̱t ku ghwut ma̱ng ntyorit ma̱ a̱di̱di̱t tazwa jat ndyuut nani, a̱wot a̱lyiak sheda wu si̱ tak nyia̱ na̱ ni̱ nvwuong cuncung nywai. Á̱ka̱za̱nki-a̱yit nshyia̱ di̱ nfam Afi̱rika a̱tyin ma̱ng a̱tak a̱wot á̱ bu si̱ mi̱n shyia̱ nna mi̱ nkyai á̱kwop ma̱ng á̱ga̱fi̱p, nkyai á̱kwop, nkyai-a̱ka̱kwon, nkyai á̱ga̱fi̱p, ma̱ng da̱ a̱ka̱vwuo na̱ byia̱ a̱ka̱fan a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nyám-a̱yit]]
[[Sa:Nyám]]
qljabu7bs1p34s7wq2rzztfne2kafra
42580
42578
2026-05-12T00:53:05Z
Kambai Akau
15
/* */
42580
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱za̱nki-a̱yit/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱za̱nki-ka̱yit/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱za̱nki-ka̱jit/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Aka̱za̱nki-uyit/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Plains Zebra Equus quagga.jpg|thumb|A̱sorong a̱ka̱za̱nki-a̱yit kyai ("Equus quagga")]]
[[File:Cape Mountain Zebra - Equus zebra zebra.webm|thumb|A̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱zafan]]
'''A̱ka̱za̱nki-a̱yit''' ka (á̱kpa: '''á̱ka̱za̱nki-a̱yit''' na) (subgenus [[Species:Hippotigris|'''''Hippotigris''''']]) yet tangka̱i nyam-a̱yit Afi̱rika hwa ku byia̱ ndyuut a̱dyundyung ma̱ng a̱sai mi̱ vam a̱ni. Á̱ mbyia̱ ntangka̱i ntat nvwuo nia na̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni: a̱ka̱za̱nki-a̱yit Gi̱revi ka (''Equus grevyi''), a̱ka̱za̱nki-a̱byin kyai ka (''E. quagga''), ma̱ng a̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱zafan ka (''E. zebra''). Á̱ka̱za̱nki-a̱yit na shyia̱ mi̱ jenut jhyiung ja ''Equus'' ma̱ng [[tsaai]] mbeang [[a̱ka̱za̱nki]], a̱wot susot tsat ji ja si̱ yet mi̱ nyám kwai Equidae ji ji̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni. Ndyuut a̱ka̱za̱nki-a̱yit na ni̱ bai di̱ tangka̱i-tangka̱i hwa, konyan ma̱ng si̱ nggu. Á̱nietdam ma̱ a̱di̱di̱t ku ghwut ma̱ng ntyorit ma̱ a̱di̱di̱t tazwa jat ndyuut nani, a̱wot a̱lyiak sheda wu si̱ tak nyia̱ na̱ ni̱ nvwuong cuncung nywai. Á̱ka̱za̱nki-a̱yit nshyia̱ di̱ nfam Afi̱rika a̱tyin ma̱ng a̱tak a̱wot á̱ bu si̱ mi̱n shyia̱ nna mi̱ nkyai á̱kwop ma̱ng á̱ga̱fi̱p, nkyai á̱kwop, nkyai-a̱ka̱kwon, nkyai á̱ga̱fi̱p, ma̱ng da̱ a̱ka̱vwuo na̱ byia̱ a̱ka̱fan a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nyám-a̱yit]]
[[Sa:Nyám]]
29caox3knn87i1apfmcr7lvrt4afkkh
42581
42580
2026-05-12T00:54:04Z
Kambai Akau
15
42581
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱za̱nki-a̱yit/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱za̱nki-ka̱yit/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱za̱nki-ka̱jit/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Aka̱za̱nki-uyit/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Plains Zebra Equus quagga.jpg|thumb|A̱sorong a̱ka̱za̱nki-a̱yit kyai ("Equus quagga")]]
[[File:Cape Mountain Zebra - Equus zebra zebra.webm|thumb|A̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱zafan]]
'''A̱ka̱za̱nki-a̱yit''' ka (á̱kpa: '''á̱ka̱za̱nki-a̱yit''' na) (subgenus [[Species:Hippotigris|'''''Hippotigris''''']]) yet tangka̱i nyam-a̱yit Afi̱rika hwa ku byia̱ ndyuut a̱dyundyung ma̱ng a̱sai mi̱ vam a̱ni. Á̱ mbyia̱ ntangka̱i ntat nvwuo nia na̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni: a̱ka̱za̱nki-a̱yit Gi̱revi ka (''Equus grevyi''), a̱ka̱za̱nki-a̱byin kyai ka (''E. quagga''), ma̱ng a̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱zafan ka (''E. zebra''). Á̱ka̱za̱nki-a̱yit na shyia̱ mi̱ jenut jhyiung ja ''Equus'' ma̱ng [[tsaai]] mbeang [[a̱ka̱za̱nki]], a̱wot susot tsat ji ja si̱ yet mi̱ nyám kwai Equidae ji ji̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni. Ndyuut a̱ka̱za̱nki-a̱yit na ni̱ bai di̱ tangka̱i-tangka̱i hwa, konyan ma̱ng si̱ nggu. Á̱nietdam ma̱ a̱di̱di̱t ku ghwut ma̱ng ntyorit ma̱ a̱di̱di̱t tazwa jat ndyuut nani, a̱wot a̱lyiak sheda wu si̱ tak nyia̱ na̱ ni̱ nvwuong cuncung nywai. Á̱ka̱za̱nki-a̱yit nshyia̱ di̱ nfam Afi̱rika a̱tyin ma̱ng a̱tak a̱wot á̱ bu si̱ mi̱n shyia̱ nna mi̱ nkyai á̱kwop ma̱ng á̱ga̱fi̱p, nkyai á̱kwop, nkyai-a̱ka̱kwon, nkyai á̱ga̱fi̱p, ma̱ng da̱ a̱ka̱vwuo na̱ byia̱ a̱ka̱fan a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Nyám a̱yit]]
[[Sa:Nyám]]
eqph6j2e4kcuyn7h69ep0pt2nafth2g
42582
42581
2026-05-12T00:55:00Z
Kambai Akau
15
42582
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱za̱nki-a̱yit/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱za̱nki-ka̱yit/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱za̱nki-ka̱jit/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱za̱nki-uyit/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Aka̱za̱nki-uyit/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Plains Zebra Equus quagga.jpg|thumb|A̱sorong a̱ka̱za̱nki-a̱yit kyai ("Equus quagga")]]
[[File:Cape Mountain Zebra - Equus zebra zebra.webm|thumb|A̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱zafan]]
'''A̱ka̱za̱nki-a̱yit''' ka (á̱kpa: '''á̱ka̱za̱nki-a̱yit''' na) (subgenus [[Species:Hippotigris|'''''Hippotigris''''']]) yet tangka̱i nyam-a̱yit Afi̱rika hwa ku byia̱ ndyuut a̱dyundyung ma̱ng a̱sai mi̱ vam a̱ni. Á̱ mbyia̱ ntangka̱i ntat nvwuo nia na̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni: a̱ka̱za̱nki-a̱yit Gi̱revi ka (''Equus grevyi''), a̱ka̱za̱nki-a̱byin kyai ka (''E. quagga''), ma̱ng a̱ka̱za̱nki-a̱yit a̱zafan ka (''E. zebra''). Á̱ka̱za̱nki-a̱yit na shyia̱ mi̱ jenut jhyiung ja ''Equus'' ma̱ng [[tsaai]] mbeang [[a̱ka̱za̱nki]], a̱wot susot tsat ji ja si̱ yet mi̱ nyám kwai Equidae ji ji̱ ni̱ shyia̱ a̱cet a̱ni. Ndyuut a̱ka̱za̱nki-a̱yit na ni̱ bai di̱ tangka̱i-tangka̱i hwa, konyan ma̱ng si̱ nggu. Á̱nietdam ma̱ a̱di̱di̱t ku ghwut ma̱ng ntyorit ma̱ a̱di̱di̱t tazwa jat ndyuut nani, a̱wot a̱lyiak sheda wu si̱ tak nyia̱ na̱ ni̱ nvwuong cuncung nywai. Á̱ka̱za̱nki-a̱yit nshyia̱ di̱ nfam Afi̱rika a̱tyin ma̱ng a̱tak a̱wot á̱ bu si̱ mi̱n shyia̱ nna mi̱ nkyai á̱kwop ma̱ng á̱ga̱fi̱p, nkyai á̱kwop, nkyai-a̱ka̱kwon, nkyai á̱ga̱fi̱p, ma̱ng da̱ a̱ka̱vwuo na̱ byia̱ a̱ka̱fan a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
==A̱ka̱fwuop nta==
{{Swánga̱lyiatwuki}}
[[Sa:Nyám a̱yit]]
[[Sa:Nyám]]
6z63pim5rdt83ygbjry085h3ifd02xf