Wikipedia
kiwiki
https://ki.wikipedia.org/wiki/Main_Page
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Kuru (ũrũaru)
0
6147
23569
21938
2026-04-08T07:42:06Z
CommonsDelinker
66
Removing [[:c:File:Model_of_a_three_dimensional_structure_for_PrPSc.jpg|Model_of_a_three_dimensional_structure_for_PrPSc.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Túrelio|Túrelio]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: https://www.eurekase
23569
wikitext
text/x-wiki
'''Kuru''' nĩ mũrimũ wa kũmoca kwa tombo na ũtarĩ ndawa ũrĩa kabere wa gomeraga rũrĩrĩ rwa Fore, andũ arĩa matũũraga Papua New Guinea. Arwaru a mũrimũ wa Kuru marĩ na kũhuka kwa ũthatharigi (gũtebeba) kuuma kũmoca kwa tombo, oho nĩ mainainaga mũno.
Kiugo kuru kiumanĩte na kiugo kia rũrĩrĩ rwa Fore ''kuria'' kana ''guria'' ("gũtebeba") nĩ ũndũ wa kũinaina kwa mwĩrĩ, na nĩ gĩcunjĩ kĩnene kĩa marũrũ ma mũrimũ ũcio. Ningĩ nĩ ĩĩtagwo "ũrwaru wa gũtheka" tondũ wa gũtheka kwa andũ arĩa marĩ na mũrimũ ũcio. Rĩu nĩ gwĩtĩkĩrĩkĩte mũno atĩ kuru nĩ ĩna kĩhumo gatagatĩ ka andũ a mũhĩrĩga wa Fore wa Papua New Guinea kũgerera ũndũire wa ũrĩi wa ciĩimba cia andũ. Andũ a mbarĩ arĩa makuĩte nĩ marugagwo na njĩra cia kĩndũire na kũrĩo, harĩa metĩkagia nĩ makũricũria roho wa akui. Atumia na ciana nĩo kaingĩ marĩaga tombo, kĩĩga kĩrĩa kĩarĩ na tũcũmbĩrĩ twa tũũmbe mingini('prions' kana maranatha nyonju), na kwoguo magĩtũma kuru ĩthereme. Nĩ ũndũ ũcio, ũrũaru ũcio nĩ wagomeire na njĩra nene mũno harĩ atumia na ciana.
[[File:Prion_subdomain-colored_sec_structure.png|thumb|Ũhoro wa tene wa PrP<sup>c</sup> subdomain- Residues 125-228. Ona atĩ nĩ kũrĩ na alpha helices (rora ruoro).]]
[[File:Cerebellum_of_kuru_victim.png|thumb|Cerebellum ya mũrwaru wa kuru]]
3faldlbhl9paktbacdjxa9iaf421rqx
Kĩamariga (Armageddon)
0
6936
23564
2026-04-07T16:07:15Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1312054835|Armageddon]]"
23564
wikitext
text/x-wiki
'''Kĩamariga''' (na rũthiomi rwa Kĩhibirania: '''הַר מְגִדּוֹ''' ''Hari-magedoni'', na kĩarabu '''الملحمة الكبرى''' ''mbaara nene'' ) nĩ [[kĩng'ũki]] kĩa ũrirũ mũnene kũng'ethera [[thĩ]] ng'ima ĩrĩa ĩkoragwo ĩkĩcũngĩrĩra kũngʼangʼana kwa mbũtũ na [[mbirarũ]] cia ita ciothe na kũciarwo kwa [[Embenatha Rũngarũ|watho]] kana baraũ mwerũ wa kũramata thĩ.
[[File:Johannes_op_Patmos_Saint_John_on_Patmos_Berlin,_Staatlichen_Museen_zu_Berlin,_Gemaldegalerie_HR.jpg|thumb|''Mũtũmwo Johana Mũhunjia kũu Patomo''. Mbica ya Hieronymus Bosch (1505).]]
[[File:JPF-TelMegiddo.JPG|thumb|Maganjo igũrũ rĩa Tel Megido]]
itr4shkk4b8fjjymimguon5wduamcrw
23565
23564
2026-04-07T16:12:10Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1312054835|Armageddon]]"
23565
wikitext
text/x-wiki
'''Kĩamariga''' (na rũthiomi rwa Kĩhibirania: '''הַר מְגִדּוֹ''' ''Hari-magedoni'', na kĩarabu '''الملحمة الكبرى''' ''mbaara nene'' ) nĩ [[kĩng'ũki]] kĩa ũrirũ mũnene kũng'ethera [[thĩ]] ng'ima ĩrĩa ĩkoragwo ĩkĩcũngĩrĩra kũngʼangʼana kwa mbũtũ na [[mbirarũ]] cia ita ciothe na kũciarwo kwa [[Embenatha Rũngarũ|watho]] kana baraũ mwerũ wa kũramata thĩ.
Ing'uki imwe cianakũĩrwo nĩ [[Kũandĩka|acani]] gũkorwo ciamariga nĩ ta [[Corona(covid 19)|Corona]], na [[Hukabĩ (mũkingo)|mũkingo]].
[[File:Johannes_op_Patmos_Saint_John_on_Patmos_Berlin,_Staatlichen_Museen_zu_Berlin,_Gemaldegalerie_HR.jpg|thumb|''Mũtũmwo Johana Mũhunjia kũu Patomo''. Mbica ya Hieronymus Bosch (1505).]]
[[File:JPF-TelMegiddo.JPG|thumb|Maganjo igũrũ rĩa Tel Megido]]
id5vewq6c598ss5j2heogzcajdpr60k
Mũtaratara wa Mathugumo
0
6937
23566
2026-04-07T16:33:02Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1343951353|Urinary system]]"
23566
wikitext
text/x-wiki
[[File:Urinary system.svg|thumb|
# Mũtaratara wa mathugumo ma mũndũ 2. [[Higo]] 3. 4. matharigo 5. Gĩthũngi 6. Kĩnyatha
]]
'''Mũtaratara wa mathugumo''', nĩ mwahũ [[Mũimũro(excretion)|mũimũro]] ka [[nyamű]] cia [[Ihĩndĩ|mahĩndĩ]]. Thĩĩ-inĩ wa [[Mũndũ|andũ]] mũtaratara ũyũ wĩna [[higo]], matharigo, gĩthũngi na kĩnyatha. Wĩra wamo nĩ kũruta mathugumo thĩĩ-inĩ wa [[Mwĩrĩ (muoyo)|mwĩrĩ]], kũrũmbũiya kĩguũ kĩa thakame, na kũramata igĩna cia [[kongwa]] ona ũgagatu wa thakame.
eo08m8ghibm31ar4ampahxm8mylczde
23567
23566
2026-04-07T16:33:38Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1343951353|Urinary system]]"
23567
wikitext
text/x-wiki
[[File:Urinary system.svg|thumb|
# Mũtaratara wa mathugumo ma mũndũ 2. [[Higo]] 3. 4. matharigo 5. Gĩthũngi 6. Kĩnyatha
]]
'''Mũtaratara wa mathugumo''', nĩ mwahũ [[Mũimũro(excretion)|mũimũro]] ka [[nyamű]] cia [[Ihĩndĩ|mahĩndĩ]]. Thĩĩ-inĩ wa [[Mũndũ|andũ]] mũtaratara ũyũ wĩna [[higo]], matharigo, gĩthũngi na kĩnyatha. Wĩra wamo nĩ kũruta mathugumo thĩĩ-inĩ wa [[Mwĩrĩ (muoyo)|mwĩrĩ]], kũrũmbũiya kĩguũ kĩa thakame, na kũramata igĩna cia [[kongwa]] ona ũgagatu wa thakame.
[[File:3DPX-002331_Urinary_collecting_system_3DFile.stl|thumb|Ngerekano ya 3D ya mũtaratara wa mathugumo]]
rb3fq6u5a006ihhjcs9t4mjktm80n8b
23568
23567
2026-04-07T16:36:02Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1343951353|Urinary system]]"
23568
wikitext
text/x-wiki
[[File:Urinary system.svg|thumb|
# Mũtaratara wa mathugumo ma mũndũ 2. [[Higo]] 3. 4. matharigo 5. Gĩthũngi 6. Kĩnyatha 7. 8. 9. 10. 11. 12. [[Ini]] 13. 14. [[Rũhĩndũ(rũhonge)|Rũhonge]]
]]
'''Mũtaratara wa mathugumo''', nĩ mwahũ [[Mũimũro(excretion)|mũimũro]] ka [[nyamű]] cia [[Ihĩndĩ|mahĩndĩ]]. Thĩĩ-inĩ wa [[Mũndũ|andũ]] mũtaratara ũyũ wĩna [[higo]], matharigo, gĩthũngi na kĩnyatha. Wĩra wamo nĩ kũruta mathugumo thĩĩ-inĩ wa [[Mwĩrĩ (muoyo)|mwĩrĩ]], kũrũmbũiya kĩguũ kĩa thakame, na kũramata igĩna cia [[kongwa]] ona ũgagatu wa thakame.
[[File:3DPX-002331_Urinary_collecting_system_3DFile.stl|thumb|Ngerekano ya 3D ya mũtaratara wa mathugumo]]
4rxb6qb3xhft43vhtne85bsmado8zwc