Wikipedia kiwiki https://ki.wikipedia.org/wiki/Main_Page MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Mithemba ya miti 0 1916 23642 23326 2026-05-03T14:47:57Z Sinatrasona 5365 23642 wikitext text/x-wiki == Mĩthemba ya Mĩtĩ == * '''Kĩthangũko''' == Ngerekano == <ref>Thabai (stinging nettle)</ref>'''thabai/ hatha - stinging nettles. Green herb like njegeni but edible.''' Uyu ti muti ni kihuti. Kiirikanaga ni kiri uteithio hari marungo, na no kihoorerie murimu wa marungo (arthritis). Mukenia Muthanduku Muiri Mukima Mubau Muthithinda Muroha Muthiti <references /> 2. [[Mũhathĩ (Spirostachys africana)]] 3[[Mũgũmo|. Mũgũmo]] 4. [[Mũrarachi (Calodendrum capense)]] 5. [[Mũguĩ]] 6. [[Mũgagatio]] 7.[[Mũthaitĩ]] 8. [[Mũgũka]] 9.[[Mũtĩ wa Ténéré|Ténéré]] 10. [[Mũkũyũ (Ficus sycomorus)]] szze02dtdy0hgezzkwezft5bf4ekl0h Kĩnacandĩ 0 6939 23641 23572 2026-05-03T14:20:09Z Sinatrasona 5365 23641 wikitext text/x-wiki [[File:Octopus2.jpg|thumb|Kĩnacandĩ]] [[File:Moving Octopus Vulgaris 2005-01-14.ogv|thumb|Kĩnacandĩ [[Mũhandũko(locomotion)|gĩkĩceera]]]] '''Kĩnacandĩ''' (kana ''''Ichakasatọ'''<nowiki/>' na rũthiomi rwa [[Nigeria|'''Igbo''']]) nĩ [[nyamű]] itarĩ mahĩndĩ ĩrĩ [[Ihati|mahati]] manana mena mĩgwĩ ĩhana [[Ũrebeta|gĩcandĩ]]. Kĩnacandĩ gĩkoragwo rũrĩrĩ rwa ũtĩrĩngĩ wa [[Bururi wa Rũraya|'''''kĩrũraya''''']] wĩtagwo '''octopoda.''' Kĩnacandĩ gĩkoragwo na [[Riitho|maitho]] merĩ na [[kanua]] gatagatĩ ka mahati manana. Mũnyogondere wa kĩnacandĩ nĩ mwega ũ atĩ noa ahote kwĩmirũria mathenya-inĩ maiĩngĩ. [[File:North_Pacific_Giant_Octopus.JPG|alt=Captured specimen of a giant octopus|thumb|Kĩnacandĩ kĩrimũ kuuma [[Gĩkweeti (iria inene)|Iria inene rĩa Gĩtutura]] thĩinĩ wa Echizen Matsushima Aquarium, Japan]] d4jxt5n3fu1lsl3wid61d9kemvpc2xg Mũtũndũ wa Njora (Mũtĩ) 0 6980 23643 2026-05-03T14:51:21Z Sinatrasona 5365 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1347466527|Croton macrostachyus]]" 23643 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|name=|image=|image_caption=|genus=Croton|species=macrostachyus|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name = iucn>Botanic Gardens Conservation International (BGCI) & IUCN SSC Global Tree Specialist Group. 2019. ''Croton macrostachyus''. [[The IUCN Red List of Threatened Species]] 2019: e.T146216193A146216195. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2019-2.RLTS.T146216193A146216195.en. Accessed 25 November 2022.</ref>|authority=Hochst. ex Delile|synonyms=*''Croton acuminatus'' <small>R.Br.</small> *''Croton butaguensis'' <small>De Wild.</small> *''Croton guerzesiensis'' <small>Beille ex A.Chev.</small> *''Croton guerzesiensis'' <small>Beille</small> nom. illeg. *''Croton macrostachyus'' var. ''mollissimus'' <small>Chiov.</small> *''Oxydectes macrostachya'' <small>(Hochst. ex Delile) Kuntze</small> *''Rottlera schimperi'' <small>Hochst. & Steud.</small>|synonyms_ref=<ref name = powo>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:342917-1 ''Croton macrostachyus'' Hochst. ex Delile] ''Plants of the World Online'', Kew Science. Accessed 25 November 2022.</ref>}} [[File:Croton_¿_species_%3F_(14957518411).jpg|right|thumb|C. macrostachyus]] '''Mũtũndũ wa Njora ''(Croton macrostachyus)''''' nĩ mũthemba wa [[mĩmera]] ĩrĩa ĩciaraga mĩrĩma ya [[Abĩrika]]. == Ũhoro wa gũtaarĩria == ''Croton macrostachyus'' nĩ [[Mithemba ya miti|mũtĩ]] mũthemba wa kĩthangũko. Kaingĩ nĩ ĩkoragwo na ũraihu wa mita 6 nginya 12, na rĩmwe nĩ ĩkoragwo ĩiyũragia mita 30. Nĩ ĩrĩ na thũmbĩ ĩrathambũrũka, ĩgathundũka, na ĩgathumbũrũka, na ĩrĩ na gĩthũri kĩa gĩthukĩ kĩrĩa kĩngĩkũra nginya 100 cm na ũraihu.&nbsp; == Ũhũthĩri == ''Mũtũndũ wa Njora'' nĩ ĩhũthĩrĩtwo mũno, ta mĩtĩ ya [[Mwĩa (theremaro)|waaki]], mĩtĩ ya ithaka, mĩthaiga ya [[ũrigitani]] kana ta Mathaga. jyye7c845clcfdpw7hti0zlegw4kng6 Ũrũmbũa ũĩĩ 0 6981 23644 2026-05-03T15:21:21Z Sinatrasona 5365 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1350133428|Irrigation]]" 23644 wikitext text/x-wiki [[File:Fields_SW_from_Sevilla.jpg|thumb|Ũrũmbũa wa mĩgũnda ya Andalusia, bũrũri-inĩ wa [[Bururi wa Rũraya|Ecibanyora]]. Mũharatĩ wa ũrũmbũa wĩ mwena wa ũmotho.]] '''Kũhũũnia''' nĩ ũminjia wa [[koiri]] na [[maaĩ]] na gĩkĩro kĩramate na itanya rĩa gũteithĩrĩria [[mĩmera]] gũkũra, kaingĩ icigo hena ũkunderu wa [[Mbura]]. O ho ũrũmbũa nĩ ũhũthĩkaga mĩhango-inĩ ya kũgitĩra mĩmera kumana na mbaa, kũhukia thawani na kũmata kwa tĩĩri. Ningĩ, ũrũmbũa nĩ ũhũthĩkĩte kũhorohia mahiũ, kũnyihia rũkũngũ, kũmiria [[Mũtaratara wa Kĩamaikũ|kĩamaikũ]], na kũthaitĩra mĩhang'o ya [[Ngware (mahiga)|ngware]]. [[Kĩrũhihi]] nĩ ũhũthĩkaga kũbacĩrĩra mĩhang'o ya kũramata maaĩ mangĩkĩrũka. [[File:Bisse.jpg|thumb|Ũrũmbwa kuuma irĩma-inĩ cia Alps]] 9o8pnjq2j06hj2usex10vt5qa4snum6 Ũrũmbũa 0 6982 23645 2026-05-03T15:21:52Z Sinatrasona 5365 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1350133428|Irrigation]]" 23645 wikitext text/x-wiki [[File:Fields_SW_from_Sevilla.jpg|thumb|Ũrũmbũa wa mĩgũnda ya Andalusia, bũrũri-inĩ wa [[Bururi wa Rũraya|Ecibanyora]]. Mũharatĩ wa ũrũmbũa wĩ mwena wa ũmotho.]] '''Ũrũmbũa''' nĩ ũminjia wa [[koiri]] na [[maaĩ]] na gĩkĩro kĩramate na itanya rĩa gũteithĩrĩria [[mĩmera]] gũkũra, kaingĩ icigo hena ũkunderu wa [[Mbura]]. O ho ũrũmbũa nĩ ũhũthĩkaga mĩhango-inĩ ya kũgitĩra mĩmera kumana na mbaa, kũhukia thawani na kũmata kwa tĩĩri. Ningĩ, ũrũmbũa nĩ ũhũthĩkĩte kũhorohia mahiũ, kũnyihia rũkũngũ, kũmiria [[Mũtaratara wa Kĩamaikũ|kĩamaikũ]], na kũthaitĩra mĩhang'o ya [[Ngware (mahiga)|ngware]]. [[Kĩrũhihi]] nĩ ũhũthĩkaga kũbacĩrĩra mĩhang'o ya kũramata maaĩ mangĩkĩrũka. [[File:Bisse.jpg|thumb|Ũrũmbwa kuuma irĩma-inĩ cia Alps]] 7torxdoaqpo843ml2t9xb3uw3tly98y Tĩĩri 0 6983 23646 2026-05-03T15:49:37Z Sinatrasona 5365 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1352122037|Soil]]" 23646 wikitext text/x-wiki [[File:Stagnogley.JPG|thumb|[[Kĩnyenya (kĩũga)|Kanyenya]] karonania mĩthemba ĩtatũ ya tĩĩri thĩinĩ wa Northern Ireland]] '''Tĩĩri''',('నేల' na rũthiomi rwa [[India|Terungu]]) o na gũtuĩka timũhaka ĩkorwo ''''''thĩ,'''''' nĩ ngora ĩrĩ makũmbĩ maiganona ma [[mũoyo]], maganjo wa mahiga, [[maaĩ]], na indo ingĩ iria ithaitagĩraga ũtũrĩre wa [[mĩmera]] na [[nyamű]] cia tĩĩĩri. [[File:Estructura-suelo.jpg|alt= This is a diagram and related photograph of soil layers from bedrock to soil.|thumb|A, B, na C nĩ maronania mũthanga, na nĩ guo mwandĩki wa maũndũ ma gĩthaka, Vasily Dokuchaev (1846-1903), ũrĩa warĩ ithe wa thoome ya tĩri [[Bururi wa Rũraya|Rũraya]]. Thĩinĩ wa mũhiano ũyũ, A nĩ Top soil (mũthanga wa igũrũ); B nĩ regolith([[Mũtahato|nyamũtahato]]); C nĩ saprolite (ũratahato); gĩcunjĩ kĩrĩa kĩrĩ gĩtina nĩ Ihiga ria [[kĩrĩrĩ]].]] tqdukul6loe7bnv9nzdig3yr5xz15bz