Уикипедия kkwiki https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Таспа Арнайы Талқылау Қатысушы Қатысушы талқылауы Уикипедия Уикипедия талқылауы Сурет Сурет талқылауы МедиаУики МедиаУики талқылауы Үлгі Үлгі талқылауы Анықтама Анықтама талқылауы Санат Санат талқылауы Портал Портал талқылауы Жоба Жоба талқылауы TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Topic 0 2590 3582234 3514020 2026-04-12T09:45:08Z Itsasau 145636 /* Өзендері */ 3582234 wikitext text/x-wiki {{Мемлекет |Қазақша атауы = Түркия Республикасы |Шынайы атауы = {{lang-tr|Türkiye Cumhuriyeti}} |Атау септігі = Түркия |Елтаңба = Emblem of Turkey.svg |Байрақ = Flag of Turkey.svg |Ұраны = Yurtta Barış, Dünyada Barış<br />({{lang-kz|«Жұртта бейбіт, Дүниеде бейбіт»}}) |Әнұранның аты = İstiklâl Marşı |Аудио = |Картада = Turkey (orthographic projection).svg |карта тақырыбы = |lat_dir = N|lat_deg =39 |lat_min = 3 |lat_sec = 0 |lon_dir = E|lon_deg =34 |lon_min = 57 |lon_sec =0 |region = TR |CoordScale = 8000000 |Тілі = [[Түрік тілі]] |Мемлекеттік діні = Зайырлы мемлекет |Үкімет түрі = [[Президенттік республика]] |Құрылды = |Тәуелсіздік күні = [[29 қазан]] [[1923 жыл]] |Тәуелсіздігін алды = |Астанасы = [[Анкара]] |Ірі қалалары = [[Ыстанбұл]], Анкара, [[Измир]], [[Бурса]], [[Адана]], [[Газиантеп]], [[Анталия]], [[Кония]] |Басшы қызметі = [[Түркия президенті|Президенті]]<br />[[Түркия вице-президенті|Вице-президенті]]<br />[[Түркия ұлы ұлттық мәжілісі|Ұлттық мәжіліс спикері]] |Басшылары = [[Режеп Тайып Ердоған|Режеп Ердоған]]<br />[[Жевдет Йылмаз]]<br />[[Нуман Куртулмуш]] |Жер аумағы = 783 356 |Жер аумағы бойынша орны = 36-шы |Судың үлесі = 1,3 |Этнохороним = түрік, түріктер |Жұрты = {{өсім}} 82 003 882<ref name="The Results of Address Based Population Registration System, 2018">{{cite web|url=http://www.tuik.gov.tr/Start.do;jsessionid=y1xhcJTNnwHwghhJn71hm0M1yxwbr6kLTVQNSfwQvL5bVpRh1h6c!298425837|title=The Results of Address Based Population Registration System, 2018|publisher=Turkish Statistical Institute|access-date=8 March 2018}}</ref> |Халық саны бойынша орны = 19-шы |Сарап жылы = 2018 |Санақ бойынша халық саны = |Санақ жылы = |Халық тығыздығы = 105<ref name="Population density in Turkey">{{cite web|url=http://www.turkstat.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1591|title=Annual growth rate and population density of provinces by years, 2007–2015|publisher=Turkish Statistical Institute|access-date=10 November 2016}}</ref> |Тығыздық бойынша орны = 107-ші |ЖІӨ (АҚТ) = {{құлдырау}} $2,274&nbsp;трлн.<ref name=IMF-WEO>{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=79&pr.y=14&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=186&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, April 2019 |publisher=International Monetary Fund |website=IMF.org |access-date=10 April 2019}}</ref> |ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы = 2019 |ЖІӨ (АҚТ) орны = 13-ші |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) = {{құлдырау}} 27,391<ref name=IMF-WEO /> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны = 45-ші |ЖІӨ (номинал) = {{құлдырау}} 706,237&nbsp;млрд.<ref name=IMF-WEO /> |ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы = 2019 |ЖІӨ (номинал) бойынша орны = 17-ші |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) = {{құлдырау}} 8,507<ref name=IMF-WEO /> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны = 60-шы |АДИ = {{өсім}} 0,791<ref name=HDI>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf |title=2018 Human Development Report |access-date=29 September 2018 }}</ref> |АДИ жылдық есебі = 2017 |АДИ бойынша орны = 64-ші |АДИ деңгейі = <span style="color:#090;">жоғары</span> |Әуе компаниясы = [[Turkish Airlines]] |Валютасы = [[Түрік лирасы]] ('''TRY''', [[ISO 4217|949 коды]]) |Интернет үйшігі = [[.tr]] |ISO = TR |Телефон коды = 90 |Уақыт белдеуі = [[UTC+03:00|UTC+3]] |Түсініктемелер = }} '''Түркия''' ({{lang-tr|Türkiye}}), ресми аталуы '''Түркия Республикасы''' ({{lang-tr|Türkiye Cumhuriyeti}}) — [[Азия]] мен [[Еуропа]] құрлықтарында орналасқан мемлекет. Жер көлемі жағынан 37-ші орын алады (783,562 км²). Халық саны – 82 003 882 адам. Тәуелсіздігін [[1923]]-ші жылы алған, астанасы Анкара қаласы. [[Осман империясы]]ның ыдырауының нәтижесінде пайда болды. [[Кіші Азия|Кіші Азия түбегінде]] орналасқан, оны [[Қара теңіз|Қара]], [[Жерорта теңізі|Жерорта]], [[Эгей теңізі|Эгей]] мен [[Мәрмәр теңізі|Мәрмәр]] теңіздері жан-жақтан қоршайды. Шығысында [[Грузия]], [[Әзірбайжан]], [[Иран]]мен және [[Армения]]мен, батысында [[Болгария]]мен, [[Грекия]]мен, оңтүстігінде [[Ирак]] және [[Сирия]]мен шекаралас. == Географиясы == [[Сурет:Tuerkei topo.jpg|200px|нобай|солға|Түркия ғарыштан көрінісі]] [[Сурет:KackarDagi fromNorth hory.jpg|200px|нобай|солға|Тавр таулары]] Географиялық орны, табиғат жағдайы. Түркия дүниенің екі бөлігінде орналасқан мемлекет. Жерінің 97 % -ы Азияда, ал 3 %-ы Еуропада жатыр. Батысы мен шығысы 1600 км-ге, солтүстігі мен оңтүстігі 550 км-ге созылған. Жағалауын солтүстігінде [[Қара теңіз]], батысында [[Эгей теңізі]], оңтүстігінде [[Жерорта теңізі]] сулары шайып жатыр. Жағрафиялық орнының ерекшелігі - Еуропа мен Азия құрлықтарының тоғысқан жерінде орналасқандығы. Босфор бұғазы үстінде салынған көпір Азия мен Еуропа құрлықтарын жалғастырып тұр. Көпір 1973 жылы қазан айының 30-ында Түркия Республикасының 50 жылдық құрметіне ашылған. Ұзындығы 1074 м, биіктігі 64 м. Оның құрылысында түріктермен қатар ағылшындар, немістер, жапондықтар еңбек етті. Қазір бұл көпір жаңа Түркияның нышаны сияқты. Босфор, Дарданелл бұғаздары мен Мәрмәр теңізі халықаралық маңызы бар су жолдары. Босфор, Дарданелл бұғаздары тек Азия мен Еуропа арасындағы шекара емес, сонымен қатар Қара теңізді Дүниежүзілік мұхитпен жалғастырып жатқан су жолы жүйесі. Түркияның «Анадолы» деп аталатын бөлігі Кіші Азия түбегінде, қалған бөлігі Еуропаның Балқан түбегінде орналасқан. Босфор бұғазының жарлауытты жағалауларында Түркияның үлкен ірі портты қаласы [[Ыстамбұл]] орналасқан. Түркияның құрлықтағы шекарасының ұзындығы 618 км, шығысында Армения, Грузия, Әзірбайжан, Иранмен оңтүстігінде Ирак, Сириямен, батысында Грекия, Болгариямен, солтүстігінде Қара теңіз арқылы Румыния, Украина, Ресей Федерациясымен шектеседі. == Жер бедері == Түркияның Еуропадағы Шығыс Фракия немесе Румеслей деп аталатын бөлігі биіктігі 1000 м-дей үстіртті төбелі болып келеді. Азия бөлігін (Кіші азия немесе Анадолы) түгелдей Кіші азия таулы қыраты алып жатыр. Елде ойпатты жерлер аз, тек теңіз жағалаулары мен өзен атырауларында онша үлкен емес жерлерді қамтиды. Қара теңіз жағалауына қатарласа ұзындығы 1000 км-ге созылған Понти таулары алып жатыр. Понти тауларының орташа биіктігі 2500 м., шығысындағы Качкар тауының биіктігі 3931 м. жартасты болып келетін альпілік шатқал тармақтарын асып өтетін тау аңғарларының болмауы елді мекендердің қарым-қатынасын қиындатады. Түркияның оңтүстігінде Жерорта теңізі жағалауында [[Тавр]] күрделі тау жотасы орналасқан. Тавр таулары Батыс, Орталық және Шығыс Тавр жоталары болып бөлінеді. Батыс [[Тавр таулары]]. [[Анталия]] бұғазы мен ойпатын доға тәрізді қоршап жатыр. Ең биік жері Бедағ (3086 м.) тауы. Тау жоталары арасында тұщы көлдерден Бейшехир, Эгридир, Сугла, ал тұзды көлдерден Аджиғөл, Ақшекер бар. Орталық Тавр тау жоталары Батыс Тавр тауларына қарағанда жер бедері альпілік және биік болып келеді. Көптеген тау жоталарының биіктігі 3000 м-ден биік батысында Жерорта теңізіне жарасты болып құлай енеді. Мерсин тауының оңтүстігінде Адана аллювиальды ойпаты орналасқан. Шығыс Тавр. Тау жоталары Мұрат өзені мен [[Ван]] көлінен Шығыс шекараға дейінгі аралықта жатыр. Осы аралықта Джило тау торабының биіктігі 4168 м. Тау жоталары Фыратт және Джиле өзендерінің аңғарымен тілімделген. Шығыс Таврдан оңтүстікке қарай кең алқапты Диярбақыр қазаншұңқыры алып жатыр. Шығыс Анадолының табиғаты әсем, теңіз деңгейінен 1720 м биіктікте Ван көлі орналасқан. Елдің солтүстік шығысында Армения Республикасымен шекаралас ауданда Түркия Республикасының ең биік шыңы Үлкен Ағры тауы орналасқан. Ол сөнген жанартау, оның биіктігі 5165 м. Үлкен Ағры тауының қасында тағы бір сөнген жанартау Кіші Арғы 3925 м. орналасқан. Түркия аумағының көп жер бөлігі сейсмикалық аймаққа жатады. Эгей теңізі аумағы мен елдің шығысында жер сілкінулер жиі болып тұрады. Түрік территориясының максималды ұзындығы батыстан шығысқа қарай 1600 км, солтүстіктен оңтүстікке қарай 600 км. Оны үш жағынан теңіздер шайып жатыр: солтүстігінде – Қара теңіз, батысында – Эгей теңізі, оңтүстігінде – Жерорта теңізі. Түркияның еуропалық және азиялық бөліктері бір-бірінен Қара теңізден Эгейге теңіз жолын құрайтын және Мәрмәр теңізін, Босфор мен Дарданеллді қамтитын су жүйесі арқылы бөлінген. Босфор мен Алтын мүйіздің оңтүстік бөлігінде (Мармара теңізі) әлемдегі ең әдемі қалалардың бірі және Түркияның ең көп халқы бар қала - Ыстамбұл (бұрынғы Константинополь) орналасқан. == Пайдалы қазбалары == Түркия жерінде 100-ден астам түрлі пайдалы қазбалар кездеседі. Олар: хром, мұнай, тас көмір және т.б. Елде темір, қорғасын, мырыш, сынап кендері көп. Тұз көлінде көп тұз өндіріледі. Әлемдегі сынап қорының 25 пайызы Түркияға тиесілі. == Климаты == Түркия — Континентік климат белдеуінде орналасқан тау елі. Ел орталығында климат шұғыл-континенттік. Қыста суық болады, ал жазда ыстық. Тек қана теңіз жағалауында климат Субтропикалық болады. Жерорта мен Эгей теңіздерінде ауа райы өте ыстық болады. Осы аумақты Жерортатеңіздік климат белдеуі алып жатыр. Жаздын орташа температурасы + 29-31 С° құрайды. Қыста жауын-шашын көп жауады. Ауа температурасы +15 С°. Ашық күн болмайды. Ауасы салқын болуы мүмкін. Қар өте сирек жауады. Жерорта теңізі жағалауында орташа температура +18 С°. Эгей теңізінде ауа-райы салқын тек қана қыс айларында болады. Жазда өте ыстық. Орташа ылғалдылық 60% құрайды. Қара теңізде климат қоныржай-теңіздік. Мұнда көп жауын-шашын болады. Жазда ашық күн көп болады, ал қыста жиі-жиі жауын-шашын жауады. Оңтүстiк-шығысты Тропикалық климат белдеуі алып жатыр. Мұнда жауын-шашын өте аз жауады және жыл бойы ыстық болады. == Ішкі сулары == [[Сурет:Salda_Gölü_2.jpg|200px|нобай|[[Салда (көл)]]]] Түркияның жер бедерінің әр түрлі болуына байланысты ішкі сулары да әркелкі таралған. Республика аумағында ішкі сулар бірнеше түрге бөлінеді. Олар: [[өзен]]дер, [[көл]]дер, [[жер асты суы]], [[мұздық]]тар және [[бөген]]дер мен [[канал]]дар. === Өзендері === Түркия аумағында ірілі-ұсақты көп өзен бар. Олардың ішінде бір ғана өзеннің ([[Қызылырмақ ]]ұзындығы 1000 км-ден асады. Басқа өзендер: [[Ефрат]], [[Сакария]], Мұрат, Қарасу, Тигр). Республиканың барлық өзендері [[Қара теңіз]]ге және [[Эгей теңізі]]не құяды. == Көл мен бөгендері == [[Сурет:Lakevanlandsat.jpeg|200px|нобай|солға|[[Ван көлі]]]] [[Сурет:Lake Tuz.jpg|200px|нобай|солға|[[Тұз көлі]]]] Түркияда көлдер және бөгеттердiң жиыны орналасқан. Елдiң 11% аумағын көл және батпақтар алып жатыр. Бұл көлдердiң көпшiлiгi Мәрмәр және Жерорта теңiздері, Орталық және Шығыс Анадолы өлкелерінде жайғасқан. Ірі көлдері Ван (ұзындығы 119 км, аумағы 3755 ш.ш.), Тұз (80км, 1665 ш.ш.), Эгридир (50км, 482 ш.ш.), Бейшехир (45км,650 ш.ш.) және т. б. == Өсімдіктері мен жануарлары == Түркияда өсімдіктердің 6 700 түрі бар. Үштен екі түрі тек қана осы жерде өседі. Қара теңіз жағасында қалың орман өсіп тұр. Осы жерде Армян емені, сәнді үйеңкі және шамшат өседі. Жерорта теңіз жағасында бұта көп және жерортатеңіздік қарағайлар өседі. Ал грек жаңғағы, бадам және емен сирек кездеседі. Эгей теңізі жағалауында мәңгі жасыл ағаштар өсіп тұр. Орталығында құрғақшылыққа төзімді бұталар мен ағаштар бар. Елде жануарлардың көп түрі бар. Тау ормандарында марал, кербұғы, елік, жабайы шошқа, қабылан мен аюлар кездеседі. Далада бауырымен жорғалаушылар тіршілік етеді. == Тарихы == [[Сурет:Troy1.jpg|нобай|оңға|334px|Аңызға айналған Троя қабырғалар]] XI ғасырдың соңында [[Кіші Азия]] түбегіне [[Орта Азия]]дан [[Оғыздар|оғыздардан]] тараған көшпенді [[Селжүктер|селжұқ тайпалары]] кірді. Сол кездегі ірі, қуатты [[Византия империясы]] да оларға тойтарыс бере алмады. [[1071 жыл|1071]] жылы Манцикерт (түрікше Маназкерт) маңындағы шайқаста [[Селжүктер|селжұқтар]] византиялықтарды күйретті. Нәтижесінде селжұқтар олардың Кіші Азиядағы, Сирия мен [[Палестина]]дағы иеліктерін тартып алды. Бірақ та Ирак, Иран, Сирия, Палестина, Кіші Азияны қамтыған [[Селжұқ әулеті|Селжұқ империясы]] біраздан кейін бірнеше бөлікке бөлінді. Оның Кіші Азиядағы бөлігі өзін Конья сұлтандығы деп жариялады, оның астанасы Конья (бұрынғы Иконий) қаласында болды. Крестшілердің жорықтарына, Кіші Азия мен Қиыр Шығыстың корольдіктеріне (Антиохия, Кіші Әрменстан, т.б.) тойтарыс бере алған Конья сұлтандығын 1318 жылда Хулагу хандығы құлатты. Соған дейін, XII ғасырдың басында, [[Шыңғысхан]]ның және оның ұрпақтарының шабуылдарынан құтылып, Хорасаннан, Сырдария жағасынан Сүлеймен шахтың басшылығымен оғыздардан тараған [[қайы]] тайпасы Арменияға, одан кейін, оның баласы Ертұғырыл бейдің кезінде Кіші Азияға көшіп кетті де, Конья сұлтаны [[Ала-ад-дин Кейқубат]] Византиямен соғыста көмектесті, сондықтан ол оғыз қайыларына Ангора([[Анкара]]) мен Брусса ([[Бурса]]) қалаларының арасындағы жерлерді берді. Ертұғырылдың баласы Осман бей Византиямен күресте оның Кіші Азиядағы көптеген жерлерін тартып алды. Содан кейін, 1299 жылы Осман Конья сұлтандығынан тәуелсіздігін жариялап, [[Осман империясы]]н құрды. [[Босфор бұғазы]] үстінде салынған көпір Азия мен Еуропа материктерін жалғастырып тұр. Көпір 1973 жылы қазан айының 30-да Түркия Республикасының 50 жылдық құрметіне ашылған. Ұзындығы 1074 м, биіктігі 64 м. Оның құрылысында түріктермен қатар ағылшындар, немістер, жапондықтар еңбек етті. Босфор бұғазының жарлауытты жағалауларында Түркияның үлкен ірі портты қаласы Ыстамбұл орналасқан. Ертеде Ыстамбұл Шығыс Рим империясының (Византияның) елордасы болған. Қала ол кезде [[Константинополь]] деп аталатын, 1453 жылы қаланы түріктер басып алып, жаңадан [[Ыстамбұл]] деп атаған. Генерал [[Мұстафа Кемал Ататүрік]]тің басқаруымен түрік халқының ұлт – азаттық көтерілісі нәтижесінде (1918 – 1923 ж.) 1923 жылы қазанның 29-да Түркия Республикасы құрылып, Түркия Республикасының тұңғыш президенті болып [[Мұстафа Кемал Ататүрік]] сайланды. == Түркияның әкімшілік бөлінуі == {{Толық мақала|Түркияның әкімшілік бөлінуі}} Аудандар: * [[Эгей ауданы]] * [[Қара теңіз ауданы]] * [[Орталық Анатолия ауданы]] * [[Шығыс Анатолия ауданы]] * [[Мәрмәр ауданы]] * [[Жерорта теңіз ауданы]] * [[Оңтүстік-Шығыс Анатолия ауданы]] === Ірі қалалар === {| class="sortable wikitable" style="text-align:right;" |----- | align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Орыны''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Қала''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1990''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2000''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2007''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2008'''|| align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2009'''|| align="center" bgcolor="#98FB98"| '''Провинция''' |- |1 || align="left" | [[Ыстанбұл]] || 6 629 431 || 8 803 468 || 10 861 463 || 10 878 360 || 10 895 257 || align="left" | [[Ыстамбұл (ил)]] |- |2 || align="left" | [[Анкара]] || 2 583 963 || 3 203 362 || 3 842 737 || 3 894 182 || 3 945 627 || align="left" | [[Анкара (ил)]] |- |3 || align="left" | [[Измир]] || 1 758 780 || 2 232 265 || 2 644 531 || 2 672 126 || 2 699 721 || align="left" | [[Измир (ил)]] |- |4 || align="left" | [[Бурса]] || 834 576 || 1 194 687 || 1 537 040 || 1 589 530 || 1 642 020 || align="left" | [[Бурса (ил)]] |- |5 || align="left" | [[Адана]] || 916 150 || 1 130 710 || 1 506 272 || 1 517 787 || 1 529 302 || align="left" | [[Адана (ил)]] |- |6 || align="left" | [[Газиантеп]] || 603 434 || 853 513 || 1 192 023 || 1 235 815 || 1 279 607 || align="left" | [[Газиантеп (ил)]] |- |7 || align="left" | [[Кония]]|| 513 346 || 742 690 || 973 791 || 980 973 || 988 155 || align="left" | [[Кония (ил)]] |- |8 || align="left" | [[Анталия]] || 378 208 || 603 190 || 877 945 || 911 497 || 945 049 || align="left" | [[Анталия (ил)]] |- |9 || align="left" | [[Кайсери]] || 425 776 || 536 392 || 775 594 || 781 119 || 786 644 || align="left" | [[Кайсери (ил)]] |- |10 || align="left" | [[Мерсин]] || 481 459 || 633 691 || 692 300 || 696 518 || 700 736 || align="left" | [[Мерсин (ил)]] |- |11|| align="left" | [[Ескишехир]] || 413 082 || 482 793 || 581 408 || 599 796 || 618 184 || align="left" | [[Ескишехир (ил)]] |- |12|| align="left" | [[Диярбакыр]] || 373 810 || 545 963 || 613 332 || 613 821 || 614 310 || align="left" | [[Диярбакыр (ил)]] |- |13 || align="left" | [[Денизли]] || 237 918 || 357 557 || 465 947 || 479 381 || 492 815 || align="left" | [[Денизли (ил)]] |- |14 || align="left" | [[Шанлыурфа]] || 276 528 || 385 588 || 472 238 || 468 993 || 465 748 || align="left" | [[Шанлыурфа (ил)]] |- |15 || align="left" | [[Самсун]] || 322 982 || 388 509 || 459 781 || 461 640 || 463 499 || align="left" | [[Самсун (ил)]] |- |16 || align="left" | [[Есенюрт]]|| 70 280 || 148 981 || 335 316 || 373 017 || 410 718 || align="left" | [[Стамбул (ил)]] |- |17 || align="left" | [[Малатия]]|| 270 412 || 381 081 || 419 212 || 411 181 || 403 150 || align="left" | [[Малатия (ил)]] |- |18 || align="left" | [[Адапазары]]|| 272 039 || 283 752 || 382 226 || 390 624 || 399 022 || align="left" | [[Сакария (ил)]] |- |19 || align="left" | [[Кахраманмараш]]|| 228 129 || 326 198 || 380 805 || 385 672 || 390 539 || align="left" | [[Кахраманмараш (ил)]] |- |20 || align="left" | [[Ерзерум]]|| 242 391 || 361 235 || 361 160 || 359 752 || 358 344 || align="left" | [[Ерзурум (ил)]] |- |21 || align="left" | [[Ван]] || 155 623 || 284 464 || 331 986 || 342 139 || 352 292 || align="left" | [[Ван (ил)]] |- |22 || align="left" | [[Елазығ]]|| 204 603 || 266 495 || 319 381 || 312 584 || 305 787 || align="left" | [[Елазығ (ил)]] |- |23 || align="left" | [[Батман (қала)|Батман]]|| 147 347 || 246 678 || 293 024 || 298 342 || 303 660 || align="left" | [[Батман (ил)]] |- |24 || align="left" | [[Султанбейли]]|| 82 298 || 175 700 || 272 758 || 282 026 || 291 294 || align="left" | [[Стамбул (ил)]] |- |25 || align="left" | [[Измит]] || 190 741 || 195 699 || 285 470 || 287 970 || 290 470 || align="left" | [[Коджаели (ил)]] |- |26 || align="left" | [[Сивас]] || 223 115 || 251 776 || 294 402 || 288 693 || 282 984 || align="left" | [[Сивас (ил)]] |- |27 || align="left" | [[Гебзе]]|| 159 116 || 253 487 || 270 614 || 274 271 || 277 928 || align="left" | [[Коджаели (ил)]] |- |28 || align="left" | [[Маниса]] || 158 928 || 214 949 || 281 890 || 278 967 || 276 044 || align="left" | [[Маниса (ил)]] |- |29 || align="left" | [[Балыкесир]] || 170 589 || 215 436 || 241 404 || 247 072 || 252 740 || align="left" | [[Балыкесир (ил)]] |- |30 || align="left" | [[Санджактепе]]|| 46 013 || 144 351 || 223 755 || 227 602 || 231 449 || align="left" | [[Стамбул (ил)]] |- |31 || align="left" | [[Тарсус]]|| 187 508 || 216 382 || 229 921 || 228 471 || 227 021 || align="left" | [[Мерсин (ил)]] |- |32 || align="left" | [[Трабзон]] || 161 886 || 214 949 || 230 693 || 220 860 || 211 027 || align="left" | [[Трабзон (ил)]] |- |33 || align="left" | [[Чорум]]|| 116 810 || 161 321 || 202 322 || 206 572 || 210 822 || align="left" | [[Чорум (ил)]] |- |34 || align="left" | [[Чорлу]]|| 74 681 || 141 525 || 190 792 || 200 577 || 210 362 || align="left" | [[Текирдағ (ил)]] |- |35 || align="left" | [[Каяпынар]]|| 10 958 || 68 150 || 166 905 || 185 626 || 204 347 || align="left" | [[Диярбакыр (ил)]] |- |36 || align="left" | [[Османие]] || 122 307 || 173 977 || 180 477 || 189 112 || 197 747 || align="left" | [[Османие (ил)]] |- |37 || align="left" | [[Адыяман]]|| 100 045 || 178 538 || 191 627 || 193 250 || 194 873 || align="left" | [[Адыяман (ил)]] |- |38 || align="left" | [[Күтахия]]|| 130 944 || 166 665 || 212 934 || 202 118 || 191 302 || align="left" | [[Күтахия (ил)]] |- |39 || align="left" | [[Кырыккале]]|| 185 431 || 205 078 || 193 526 || 192 341 || 191 156 || align="left" | [[Кырыккале (ил)]] |- |40 || align="left" | [[Антакия]] || 123 871 || 144 910 || 186 243 || 188 310 || 190 377 || align="left" | [[Хатай (ил)|Хатай]] |- |41 || align="left" | [[Бейликдүзү]]|| 15 202 || 97 985 || 186 789 || 185 633 || 184 477 || align="left" | [[Стамбул (ил)]] |- |42 || align="left" | [[Бүйүкчекмедже]]|| 54 475 || 97 615 || 144 666 || 163 140 || 181 614 || align="left" | [[Стамбул (ил)]] |- |43 || align="left" | [[Искендерун]] || 154 807 || 159 149 || 177 294 || 176 374 || 175 454 || align="left" | [[Хатай (ил)|Хатай]] |- |44 || align="left" | [[Айдын]] || 107 011 || 143 267 || 168 216 || 171 242 || 174 268 || align="left" | [[Айдын (ил)]] |- |45 || align="left" | [[Ушак]] || 105 270 || 137 001 || 172 709 || 173 053 || 173 397 || align="left" | [[Ушак (ил)]] |- |46 || align="left" | [[Арнавуткөй]]|| 42 749 || 98 930 || 141 143 || 156 333 || 171 523 || align="left" | [[Стамбул (ил)]] |- |47 || align="left" | [[Аксарай]]|| 90 698 || 129 949 || 153 570 || 161 323 || 169 076 || align="left" | [[Аксарай (ил)]] |- |48 || align="left" | [[Ыспарта]] || 112 117 || 148 496 || 184 735 || 175 815 || 166 895 || align="left" | [[Ыспарта (ил)]] |- |49 || align="left" | [[Афионкарахисар]] || 95 643 || 128 516 || 159 967 || 163 207 || 166 447 || align="left" | [[Афьонкарахисар (ил)]] |- |50 || align="left" | [[Инегөл]]|| 73 258 || 119 710 || 154 698 || 158 575 || 162 452 || align="left" | [[Бурса (ил)]] |- |} == Саясаты == [[Сурет:Recep Tayyip Erdogan in Ukraine.jpg|нобай|right|160px|[[Режеп Тайып Ердоған]] Президент]] 1923-2018 жылдар аралығында Түркия парламенттік өкілетті демократиялы ел болды. [[Президенттік республика|Президенттік жүйе]] 2017 жылы референдумда қабылданды; жаңа жүйе 2018 жылы өтетін президенттік сайлаудан бастап күшіне енді және президентке [[атқарушы билік]]ке толық бақылау береді, соның ішінде жарлықтар шығару, өзінің кабинетін тағайындау, бюджет құру, Парламентті тарату, мерзімінен бұрын сайлау тағайындау, шенеуніктер мен соттарды тағайындау. Премьер-министрдің лауазымы жойылып, оның өкілеттіктері (Министрлер Кабинетінің өкілеттіктерімен бірге) президентке берілді, ол мемлекет басшысы болып табылады және тікелей сайлау арқылы бес жылға сайланады. Режеп Тайып Ердоған — тікелей дауыс беру арқылы сайланған тұңғыш президент. Түркия Конституциясы елдің құқықтық базасын реттейді. Онда Мемлекеттік басқарудың негізгі қағидаттары баяндалады және Түркия біртұтас орталықтандырылған мемлекет ретінде жарияланады. Атқарушы билікті президент жүзеге асырады, ал заң шығарушы билік Түркияның Ұлы Ұлттық жиналысы деп аталатын бір палаталы парламентке тиесілі. Сот билігі номиналды түрде атқарушы және заң шығарушы билікке тәуелсіз, бірақ 2007, 2010 және 2017 жылдардағы референдумдардан кейін күшіне енген конституциялық өзгерістер Президент пен билеуші партияға [[судья]]лар мен [[прокурор]]ларды тағайындау немесе қызметінен босату туралы кең өкілеттіктер берді. Конституциялық сотқа заңдар мен жарлықтардың Конституцияға сәйкестігі туралы шешім қабылдау тапсырылды. Мемлекеттік Кеңес әкімшілік істер бойынша соңғы сатыдағы трибунал, ал басқалары үшін Жоғарғы апелляциялық сот. [[Сурет:TBMM, August 2022.jpg|солға|нобай|300x300 нүкте|[[Анкара]]дағы Түркияның Ұлы Ұлттық Мәжілісі]] Екі жыныстың да жалпыға бірдей [[сайлау құқығы]] бүкіл Түркияда 1933 жылдан бастап және көптеген елдерден бұрын қолданылып келеді және 18 жасқа толған әрбір түрік азаматы дауыс беруге құқылы. Партиялық тізім бойынша 85 сайлау округінен пропорционалды өкілдік жүйесі бойынша төрт жылға сайланатын 600 парламент мүшелері бар. Конституциялық Сот антисекулярлық немесе [[сепаратизм|сепаратистік]] деп санайтын саяси партияларды мемлекеттік қаржыландырудан айыруы немесе олардың өмір сүруіне мүлде тыйым сала алады. Сайлау шегі — дауыстардың он пайызын құрайды. Ататүрік реформаларының жақтаушылары [[Исламизм|исламшылдар]]дан ерекшеленетін [[кемализм|кемалистер]] деп аталады, олар діннің заң шығарудағы, білім берудегі және қоғамдық өмірдегі рөліне қатысты екі түрлі пікірді білдіреді. Кемалистік көзқарас мемлекеттің экономикаға, білімге және басқа да мемлекеттік қызметтерге араласу қажеттілігін сақтай отырып, зайырлы [[конституция]]сы және батыстық мәдениеті бар [[демократия]] нысанын қолдайды. 1923 жылы [[республика]] ретінде құрылғаннан бері Түркия [[зайырлылық]]тың күшті дәстүрін қалыптастырды. Алайда, 1980-ші жылдардан бастап табыстардың теңсіздігі және таптардың айырмашылығы сияқты мәселелер исламизмнің пайда болуына алып келді, бұл қозғалыс үкіметтің саясатындағы дін үшін үлкен рөлді қолдайды және теория жүзінде билік, қауымдық ынтымақтастық және әлеуметтік әділеттілік міндеттерін қолдайды; дегенмен, іс жүзінде туындаған нәрсеге жиі дау туындайды. Режеп Тайып Ердоған мен АКП кезіндегі Түркия барған сайын [[Авторитаризм|авторитарлы]] ел ретінде сипатталады. === Заң === [[Сурет:PalaceOfJusticeIstanbul_(1).jpg|нобай|240px|Ыстамбұл Чағлаян әділет сарайы — Стамбулдың Шишли ауданындағы сот ғимараты.]] Түркияның сот жүйесі континенталды Еуропа жүйесімен толығымен біріктірілген. Мысалы, Түркияның Азаматтық кодексі негізінен Швейцарияның Азаматтық кодексі мен міндеттемелер кодексінің және Германияның Сауда кодексінің элементтерін қосу арқылы өзгертілді. Әкімшілік кодекстің француздық, ал Қылмыстық кодекстің итальяндық аналогымен ұқсастықтары бар.<ref name=mymerhaba.com>{{cite web|title=Turkish Legal System|url=http://www.mymerhaba.com/Turkish-Legal-System-in-Turkey-213.html|website=mymerhaba.com/|access-date=14 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140922212352/http://www.mymerhaba.com/Turkish-Legal-System-in-Turkey-213.html|archive-date=22 September 2014|url-status=dead}}</ref> Түркия билікті бөлу принципін қабылдады. Осы қағидаға сәйкес, сот билігін түрік ұлтының атынан тәуелсіз соттар жүзеге асырады. Соттардың тәуелсіздігі мен ұйымдастырылуы, судьялар мен прокурорлардың қызмет ету мерзімінің қауіпсіздігі, судьялар мен прокурорлардың кәсібі, судьялар мен мемлекеттік айыптаушылардың, әскери соттардың және олардың ұйымдарының қадағалауы, жоғары соттардың өкілеттіктері мен міндеттері Түркия Конституциясымен реттеледі.<ref name=uhdigm.adalet.gov.tr>{{cite web|title=The Judicial System of Turkey|url=http://www.uhdigm.adalet.gov.tr/THE_JUDICIAL_SYSTEM_OF_TURKEY_AND_ORGANISATION_OF_THE_MINISTRY_OF_JUSTICE.pdf|website=uhdigm.adalet.gov.tr/|publisher=Ministry of Justice|access-date=14 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303211859/http://www.uhdigm.adalet.gov.tr/THE_JUDICIAL_SYSTEM_OF_TURKEY_AND_ORGANISATION_OF_THE_MINISTRY_OF_JUSTICE.pdf|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Түркия Конституциясының 142-бабына сәйкес соттардың ұйымдастырылуы, міндеттері мен юрисдикциясы, олардың функциялары мен сот процедуралары заңмен реттеледі. Жоғарыда аталған түрік конституциясы мен онымен байланысты заңдарға сәйкес Түркиядағы сот жүйесін үш негізгі санат бойынша жіктеуге болады: сот, әкімшілік сот және әскери сот. Әр санатқа бірінші сатыдағы соттар мен жоғары соттар кіреді. Сонымен қатар, Юрисдикциялық даулар соты бір сот жүйесінің құзырына жататын дәрежеге жатқызуға болмайтын істер бойынша шешім шығарады.<ref name=uhdigm.adalet.gov.tr /> Түркиядағы құқық қорғау қызметін бірнеше департаменттер (мысалы, Бас қауіпсіздік басқармасы және Жандармерия бас қолбасшылығы) және мекемелер жүзеге асырады, олардың барлығы [[Түркия президенті]]нің немесе көбіне Ішкі істер министрінің басшылығымен әрекет етеді. Әділет министрлігі жариялаған сандарға сәйкес 2008 жылдың қараша айындағы түрік түрмелерінде 100000 адам бар, бұл 2000 жылдан екі есеге өскен.<ref>{{cite web|title=General Directorate of Judicial Records|url=http://www.adlisicil.adalet.gov.tr/resmiistatistik.html#|website=adlisicil.adalet.gov|access-date=25 November 2016|archive-date=26 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170726172153/http://www.adlisicil.adalet.gov.tr/resmiistatistik.html|url-status=dead}}</ref> AKP мен Ердоған басқарған жылдары, атап айтқанда 2013 жылдан бастап, судьялар мен прокурорларды жоғарылатуға және олардың қоғамдық парызды орындауға саяси араласуына байланысты түрік сот жүйесінің тәуелсіздігі мен тұтастығына Түркияда және одан тыс жерлерде институттар, парламентшілер мен журналистер күмән туғызатын болды.<ref name=EU2015>{{cite web|url=http://www.ab.gov.tr/files/5%20Ekim/2015_turkey_report.pdf|title=European Commission: Turkey 2015 report|work=European Commission|date=10 November 2015|access-date=6 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160818052601/http://www.ab.gov.tr/files/5%20Ekim/2015_turkey_report.pdf|archive-date=18 August 2016|url-status=dead}}</ref><ref name=EP2016>{{cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//NONSGML+TA+P8-TA-2016-0133+0+DOC+PDF+V0//EN|title=European Parliament resolution of 14 April 2016 on the 2015 report on Turkey|work=European Parliament|date=14 April 2016|access-date=6 July 2016}}</ref><ref name=TI2016>{{cite web|url=http://www.transparency.org/news/pressrelease/turkeys_institutions_are_failing_to_comply_with_good_governance_principles|title=Turkey's institutions are failing to comply with good governance principles and combat corruption|work=Transparency International|date=7 April 2016|access-date=6 July 2016}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://europe.newsweek.com/zaman-newspaper-turkey-free-speech-477859|title=As ISIS attacks mount, Turkey steps up its war on free speech|magazine=Newsweek|date=6 July 2016|access-date=6 July 2016}}</ref> Түркияның Еуропалық Комиссиясының 2015 жылғы баяндамасында "сот жүйесінің тәуелсіздігі мен биліктің бөліну принципін құрметтеу бұзылып, судьялар мен прокурорлар қатты саяси қысымға ұшырады" делінген.<ref name=EU2015 /> === Шетелдік қатынастар === [[Сурет:EU and Turkey Locator Map.png|нобай|1950 жылы Еуропа Кеңесінің алғашқы мүшелерінің бірі болғаннан кейін, Түркия 1963 жылы ЕЭК-нің қауымдастырылған мүшесі болды, 1995 жылы ЕО Кеден одағына кірді және 2005 жылы [[Еуропа одағы|Еуропалық Одақ]]пен толық мүшелік келіссөздерін бастады.]] Түркия [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] (1945), [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы|ЭЫДҰ]] (1961), [[Ислам ынтымақтастық ұйымы|ИӘҰ]] (1969), [[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы|ЕҚЫҰ]] (1973), [[Экономикалық Ынтымақтастық Ұйымы|ЭКО]] (1985), [[Қара теңіз экономикалық ынтымақтастығы ұйымы|ҚТЭЫҰ]] (1992), [[D-8 Экономикалық Ынтымақтастық Ұйымы|D-8]] (1997) және [[Үлкен жиырмалық]]тың негізін қалаушы мүшесі болып табылады (1999). Түркия 1951–1952, 1954–1955, 1961 және 2009–2010 жылдары [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі|БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі]]нің мүшесі болды. 2012 жылы Түркия [[Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы|ШЫҰ]]-ның диалог бойынша серіктесі болды, ал 2013 жылы [[Азиядағы Ынтымақтастық Диалогы|АЫД]] мүшесі болды. Дәстүрлі батыстық бағытына сәйкес Еуропамен қарым-қатынас әрдайым түрік сыртқы саясатының орталық бөлігі болды. Түркия 1950 жылы Еуропа Кеңесінің алғашқы мүшелерінің бірі болды, 1959 жылы ЕЭК қауымдастық мүшелігіне (Еуропалық Одақтың негізін қалаушы) қатысуға өтініш берді және 1963 жылы қауымдастырылған мүше болды. Онжылдықтардағы саяси келіссөздерден кейін Түркия толық мүшелікке өтініш білдірді ЕЭК 1987 ж., [[Батыс Еуропалық Одақ]]тың қауымдастырылған мүшесі болды, 1992 ж. ЕО Кедендік одағына кірді және ЕО-мен 2005 ж. бастап ресми түрде қосылу туралы келіссөздер жүргізді. Түркияның кипрлық дауда [[Солтүстік Кипр]]ды қолдауы Түркияның ЕО-мен қарым-қатынасын қиындатады және елдің ЕО-ға кіруге өтінімі үшін басты кедергі болып қалады. Түркияның сыртқы саясатының басқа анықтаушы аспектісі елдің АҚШ-пен бұрыннан келе жатқан стратегиялық одақтастығы болды. 1947 жылғы [[Трумэн доктринасы]] Американың [[қырғи қабақ соғысы]] кезінде Түркия мен Грекияның қауіпсіздігіне кепілдік беру ниетін тұжырымдап, нәтижесінде АҚШ-тың ауқымды әскери және экономикалық қолдауы болды. 1948 жылы екі ел де Еуропа экономикасын қалпына келтіру бойынша [[Маршалл жоспары]]на және [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы|ЕЭЫДҰ]]-ға енгізілді. Қырғи қабақ соғыс кезінде Кеңес Одағы тарапынан туындаған ортақ қауіп Түркияның 1952 жылы НАТО-ға мүшелігіне әкеліп, АҚШ-пен тығыз екіжақты қатынастарды қамтамасыз етті. Кейіннен Түркия Америка Құрама Штаттарының саяси, экономикалық және дипломатиялық қолдауынан, оның ішінде Еуропалық Одаққа кіру сияқты маңызды мәселелерден пайда көрді. Қырғи қабақ соғыс аяқталғаннан кейін Түркияның геостратегиялық маңызы [[Таяу Шығыс]]қа, [[Кавказ]]ға және [[Балқан түбегі]]не жақын болуға бағытталды. [[Сурет:NATO Ministers of Defense and of Foreign Affairs meet at NATO headquarters in Brussels 2010.jpg|нобай|солға|[[Түрік қарулы күштері]] жалпы алғанда [[NATO]]-дағы АҚШ-тың Қарулы Күштерінен кейінгі екінші үлкен әскери күш болып табылады. Түркия бұл одаққа 1952 жылы қосылды.<ref name=ministryofforeign>{{cite web|title=Turkey's Relations with NATO|url=http://www.mfa.gov.tr/nato.en.mfa|website=mfa.gov.tr|access-date=12 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022051313/http://www.mfa.gov.tr/nato.en.mfa|archive-date=22 October 2014|url-status=dead}}</ref>]] 1991 жылы Түркия ортақ мәдени және тілдік мұрамен бөлісетін Кеңес Одағының [[Түркі тілді аумақтар|түркі мемлекеттері]]нің тәуелсіздігі Түркияға өзінің экономикалық және саяси қатынастарын [[Орталық Азия]]ға тереңдетуге мүмкіндік берді, бұл [[Әзірбайжан]]дағы [[Баку]]ден Түркиядағы [[Джейхан]] портына мұнай мен табиғи газдың миллиардтаған долларлық құбырын салуды аяқтауға мүмкіндік берді. Баку-Тбилиси-Джейхан құбыры Түркияның Каспий теңізі бассейнінен Еуропаға дейінгі энергетикалық құбырға айналу жөніндегі сыртқы саяси стратегиясының бір бөлігі болып табылады. Алайда 1993 жылы Түркия Бірінші Таулы Қарабақ соғысы кезінде Әзірбайжанға (Кавказ аймағындағы түркі мемлекеті) қолдау көрсетіп, [[Армения]]мен өзінің құрлықтағы шекарасын жауып тастады және ол жабық күйінде қалып отыр. Армения өз кезегінде 2020 жылы Таулы Қарабақ соғыстан кейін Түркияға сауда санкцияларын енгізді. 2020 жылдың 31 желтоқсанынан бастап Түркияның қақтығыста Әзірбайжанды қолдауы салдарынан Түркиядан импорттауға тыйым салынды. AKP үкіметі кезінде Түркияның ықпалы Таяу Шығыстың бұрынғы Осман территорияларында және Балқанда "стратегиялық тереңдік" доктринасына негізделген ([[Ахмет Давутоғлу]] Түркияның аймақтық сыртқы саясат мәселелеріне көбірек қатысуын анықтау үшін ұсынған терминология), [[неоосманизм]] деп те аталады. 2010 жылғы желтоқсандағы [[Араб көктемі]]нен кейін AKP үкіметінің зардап шеккен елдердегі кейбір саяси оппозициялық топтарды қолдау жөніндегі таңдауы кейбір араб мемлекеттерімен шиеленіске әкелді, мысалы, [[Сирия азаматтық соғысы|Сирияда азаматтық соғыс]] басталғаннан бері Түркиямен көршілес Сирия және президент [[Мұхаммед Мурси]] биліктен тайдырылғаннан кейінгі [[Египет]]. [[Сурет:Participants at the 2015 G20 Summit (Presidencia de la Nación Argentina).jpg|нобай|оңға|2015 жылы G20 саммиті Түркияның Анталия қаласында өтті, [[Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы|ЭЫДҰ]]-ның құрылтайшысы (1961) және [[G20]] (1999).]] 2021 жылы Түркияның Сирияда да, Египетте де елшісі жоқ.<ref>{{cite web|url=http://www.turkishweekly.net/op-ed/3216/on-relations-between-turkey-and-egypt.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20141005012801/http://www.turkishweekly.net/op-ed/3216/on-relations-between-turkey-and-egypt.html|url-status=dead|archive-date=5 October 2014|title=On Relations between Turkey and Egypt|author=Yaşar Yakış|publisher=Turkish Weekly|date=29 September 2014|access-date=19 November 2014}}</ref> 2010 жылы Газадағы флотилия шабуылынан кейін [[Израиль]]мен дипломатиялық қатынастар үзілді, бірақ 2016 жылдың маусымында келісім жасалғаннан кейін қалыпқа келтірілді.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-36639834|title=Israel and Turkey end rift over Gaza flotilla killings|publisher=BBC|date=27 June 2016|access-date=27 June 2016|work=BBC News}}</ref> Бұл саяси алауыздықтар жақында бай [[табиғи газ]] кен орындары табылған [[Левант|Шығыс Жерорта теңізі]]нде бірнеше одақтастарымен Түркияны қалдырды;<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/2014/10/29/cyprus-energy-turkey-idUSL5N0SO3LK20141029|title=Greece, Egypt, Cyprus urge Turkey to quit gas search off island|newspaper=Reuters|date=29 October 2014|access-date=19 November 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/2014/11/08/egypt-energy-cyprus-greece-idUSL6N0SY0FW20141108|title=Egypt, Greece, Cyprus pledge to boost energy cooperation|newspaper=Reuters|date=8 November 2014|access-date=19 November 2014}}</ref> бұрынғы сыртқы істер министрі (кейін премьер-министр) Ахмет Давутоғлұ өзінің «көршілермен нөлдік проблемалар»<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.tr/policy-of-zero-problems-with-our-neighbors.en.mfa|title=Policy of Zero Problems with our Neighbors|publisher=Turkish Ministry of Foreign Affairs|access-date=19 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022050726/http://www.mfa.gov.tr/policy-of-zero-problems-with-our-neighbors.en.mfa|archive-date=22 October 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://foreignpolicy.com/2013/08/22/how-turkey-went-from-zero-problems-to-zero-friends/|title=How Turkey Went From 'Zero Problems' to Zero Friends|author=Piotr Zalewsky|magazine=Foreign Policy|date=22 August 2013|access-date=19 November 2014}}</ref> сыртқы саясат доктринасында қойған бастапқы мақсаттарынан күрт айырмашылығы бар.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-30111043|title=Erdogan's 'New Turkey' drifts towards isolation|author=Mark Lowen|publisher=BBC|date=20 November 2014|access-date=22 November 2014|work=BBC News}}</ref> 2015 жылы Түркия, [[Сауд Арабиясы]] мен [[Катар]] Сирия президенті [[Башар әл-Асад]]қа қарсы «стратегиялық одақ» құрды.<ref>{{cite news |url=http://weekly.ahram.org.eg/News/12392/21/Gulf-allies-and-%E2%80%98Army-of-Conquest%E2%80%99.aspx |title=Gulf allies and 'Army of Conquest' |author=Gareth Porter |newspaper=[[Al-Ahram Weekly]] |date=28 May 2015|author-link=Gareth Porter }}</ref> Алайда 2016 жылы Ресеймен жақындағаннан кейін Түркия Сириядағы қақтығысты шешуге қатысты ұстанымын қайта қарады.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-38449551|title=Syria conflict: Turkey and Russia 'agree ceasefire plan'|publisher=BBC|date=28 December 2016|work=BBC News}}</ref><ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2016/12/28/middleeast/syria-ceasefire-russia-turkey/|title=Turkey and Russia agree on draft Syria ceasefire, report says|publisher=CNN|date=28 December 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2016/12/29/middleeast/syria-ceasefire-russia-turkey-analysis/|title=How Russia and Turkey brokered peace in Syria – and sidelined the US|publisher=CNN|date=30 December 2016}}</ref> 2018 жылдың қаңтарында түрік әскерилері мен Түркия қолдаушы күштер, соның ішінде Еркін Сирия армиясы мен Ахрар аш-Шам,<ref>"[https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2018/02/syria-operation-olive-branch-kurdish-fighters-fsa-afrin-ypg.html Kurdish fighters join Turkey's Afrin operation]". ''Al-Monitor.'' 16 February 2018.</ref> Сирияға АҚШ-тың қолдауындағы YPG-ді Африн анклавынан ығыстыруға бағытталған интервенцияны бастады.<ref>"[https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/recep-tayyip-erdogan-syria-kurdish-force-drown-turkey-us-sdp-ypg-pkk-a8160111.html Recep Tayyip Erdogan vows to 'drown' Syrian Kurdish force set up by US]". ''The Independent''. 15 January 2018.</ref><ref>"[https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-turkey/turkey-to-u-s-end-support-for-syrian-kurd-ypg-or-risk-confrontation-idUSKBN1FE297 Turkey to U.S.: End support for Syrian Kurd YPG or risk confrontation]". Reuters. 25 January 2018.</ref> 2020 жылы Түркия ГНА-ның өтініші бойынша Ливияға ашық түрде араласты.<ref>{{cite news |title=Will The Egyptian And Turkish Militaries Clash In Libya? |url=https://www.forbes.com/sites/pauliddon/2020/07/09/will-the-egyptian-and-turkish-militaries-clash-in-libya/ |work=Forbes |date=9 July 2020}}</ref> Түркияның [[Грекия]]мен және [[Кипр]]мен теңіз шекаралары және Жерорта теңізінің шығысында бұрғылау құқығы туралы талас бар.<ref>{{cite news |title=Cyprus: EU 'appeasement' of Turkey in exploration row will go nowhere |url=https://www.reuters.com/article/us-greece-turkey-eu-cyprus-idUSKCN25D1FZ |work=Reuters |date=17 August 2020}}</ref><ref>{{cite news |title=Turkey threatens Greece over disputed Mediterranean territorial claims |url=https://www.dw.com/en/turkey-threatens-greece-over-disputed-mediterranean-territorial-claims/a-54828554 |work=Deutsche Welle |date=5 September 2020}}</ref> Түркия [[Ливия]]дағы [[Триполи]]де орналасқан Ұлттық келісім үкіметін (GNA) мойындайды және қолдайды, оны 2014 жылдан бері азаматтық соғысқа ұшырады. == Қарулы күштері == ''Толық мақаласы: '''[[Түрік қарулы күштері]]''''' ''Тағы қараңыз: [[Түркияның қорғаныс өнеркәсібі]]'' [[Сурет:ANKA_TUSAS.jpg|thumb|TAI Anka — бұл Түрік аэроғарыш өнеркәсібі жасаған ұшқышсыз ұшу аппараттарының тобы.]] Түрік қарулы күштері құрлық, әскери-теңіз күштері мен әскери-әуе күштерінен тұрады. Жандармерия мен жағалау күзеті ішкі істер органдарының бөлігі ретінде бейбіт уақытта жұмыс істейді, дегенмен олар соғыс уақытында сәйкесінше Армия мен Әскери-теңіз күштерінің қолбасшылығына бағынады, бұл кезде олар ішкі құқық қорғау және әскери функцияларға ие.<ref name="TSK_Organisation">{{cite web|url=http://www.tsk.mil.tr/eng/genel_konular/savunmaorganizasyonu.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090218082358/http://www.tsk.mil.tr/eng/genel_konular/savunmaorganizasyonu.htm|archive-date=18 February 2009|title=Turkish Armed Forces Defense Organization|author=Turkish General Staff|author-link=Turkish Armed Forces|publisher=Turkish Armed Forces|access-date=15 December 2006|year=2006}}</ref> Бас штабтың бастығын Президент тағайындайды. Министрлер кеңесі Парламент алдында ұлттық қауіпсіздік және қарулы күштердің елді қорғауға лайықты дайындығы мәселелеріне жауап береді. Алайда, соғыс жариялау және түрік қарулы күштерін шетелдерге орналастыру немесе шетелдік қарулы күштердің Түркияда орналасуына рұқсат беру тек парламентте. [[Сурет:TCG_Anadolu_(L-400).jpg|thumb|right|TCG Anadolu (L-400) амфибиялық шабуыл кемесі (LHD және V/STOL [[Ұшақ тасығыш|әуе кемесі]]) [[Ыстанбұл]]дағы Седеф кеме жасау зауытында. Қазір Түркия әскери-теңіз күштері TCG Trakya деп аталатын егіз кеменің құрылысын жоспарлап отыр.<ref name="SavunmaSanayiST-2">{{cite web|url=https://www.savunmasanayist.com/deniz-kuvvetlerinden-tcg-trakya-aciklamasi/|title=Deniz Kuvvetlerinden TCG Trakya açıklaması|author=Anıl Şahin|publisher=SavunmaSanayiST.com|date=14 February 2019}}</ref><ref name="DenizHaber1">{{cite web|url=https://www.denizhaber.com/guncel/tcg-trakya-ne-zaman-bitecek-h81915.html|title=TCG Trakya ne zaman bitecek?|author=Ahmet Doğan|publisher=DenizHaber.com|date=9 November 2019}}</ref>]] Түркияның жыл сайынғы ер азаматы, әйтпесе әскери қызметке құқығы жоқ, білімі мен жұмыс орнына байланысты үш аптадан бір жылға дейінгі мерзім ішінде қарулы күштерде қызмет етуге міндетті. Түркия ар-ожданға байланысты әскери қызметтен бас тартуды мойындамайды және әскери қызметке азаматтық балама ұсынбайды. Түркия НАТО-дағы ең үлкен әскери күшке АҚШ-тың Қарулы Күштерінен кейінгі екінші орында тұр, ол НАТО-ның 2011 жылғы бағалауы бойынша шамамен 495000 орналастырылатын күшке ие. Түркия — [[Бельгия]], [[Германия]], [[Италия]] және [[Нидерланд]]пен бірге одақтастықтың ядролық бөлісу саясатының бөлігі болып табылатын НАТО-ға мүше бес елдің бірі. Жалпы алғанда, [[Инджирлик әуе базасы]]нда 90 [[B61 ядролық бомба]] бар, олардың 40-ы ядролық қақтығыс жағдайында Түрік әуе күштерін пайдалануға бөлінген, бірақ оларды қолдану НАТО-ның мақұлдауын қажет етеді. Түркия Корея соғысынан кейін БҰҰ мен НАТО жанындағы халықаралық миссияларда, соның ішінде [[Сомали]], [[Югославия]] мен [[Африка Мүйізі]]ндегі бітімгершілік миссияларында күштерін сақтап келеді. Түркия [[Шығанақ соғысы|Бірінші Парсы шығанағы соғысы]]нда коалиция күштерін қолдады. Түркия қарулы күштері халықаралық қауіпсіздік күштеріне, Косово Күштеріне, Еурокорпустарға және ЕО әскери топтарына әскери персонал ұсынады. 1974 жылдан бастап Солтүстік Кипрде Түркияның 36000 әскері тұрады. Соңғы жылдары Түркия [[Ирак]]тың солтүстігіндегі [[Пешмерга]] күштері мен Сомали Қарулы Күштеріне қауіпсіздік пен дайындық кезінде көмектесті. [[Албания]], [[Ирак]], [[Катар]] және [[Сомали]]де түрік қарулы күштерінің шетелдегі әскери базалары бар.<ref>{{cite web|url=https://www.trtworld.com/turkey/turkey-to-open-it-s-largest-military-base-in-somalia-10967|title=Turkey to open its largest military base in Somalia|publisher=TRT World|date=30 September 2017}}</ref> == Экономикасы == {{Толық мақала|Түркия экономикасы}} [[Сурет:View of Levent financial district from Istanbul Sapphire.jpg|нобай|Түркияның ең ірі қаласы және қаржы орталығы — [[Ыстанбұл]]дың Еуропалық жағындағы [[Бешикташ]] ауданының [[Левент]] кварталындағы зәулім ғимараттар.]] Түркия — номиналды [[ЖІӨ (номинал) бойынша елдер тізімі|ЖІӨ бойынша әлемде жиырмасыншы]] және [[Аларман қабілет тепетендігі|АҚТ]] бойынша [[ЖІӨ (АҚТ) бойынша елдер тізімі|он бірінші орын]]да тұрған, табысы орташадан жоғары экономикасы бар [[Жаңа индустриалды елдер|жаңа индустриялы ел]]. [[Дүниежүзілік банк]]тің бағалауы бойынша [[Аларман қабілет тепетендігі|АҚТ]] бойынша Түркияның жан басына шаққандағы ЖІӨ-і 2021 жылы 32278 долларды құрайды, ал 2018 жылы түріктердің шамамен 14,4% -ы ұлттық кедейлік шегінен төмен өмір сүрген. Дүниежүзілік банктің мәліметтері бойынша Түркиядағы жұмыссыздық 2019 жылы 13,6% құрады, ал Түркиядағы орта тап халқы 1993 - 2010 жылдар аралығында 18% - дан 41% - ға дейін өсті. 2021 жылғы қаңтардағы жағдай бойынша Түркиядағы сыртқы резервтер 51 миллиард долларды құрайды. 1995 жылы [[Еуропа Одағы пен Түркия арасындағы Кеден одағы|ЕО–Түркия Кеден одағы]] тарифтік ставкаларды кеңінен ырықтандыруға әкелді және Түркияның сыртқы сауда саясатының маңызды тіректерінің бірін құрады. [[Түркиядағы автомобиль өнеркәсібі]] айтарлықтай ауқымды және 2015 жылы 1,3 миллионнан астам моторлы көлік шығарды, бұл әлемдегі [[Автокөлік шығаратын елдер тізімі|ең ірі 14-ші өндіруші]] болып табылады. Түрік [[верфь]]тері 10000 [[Дедвейт|двт]]-қа дейінгі химиялық және [[мұнай танкері|мұнай танкерлері]]н шығарумен қатар, олардың мега яхталары да өте танымал. [[Beko]] және [[Vestel]] сияқты түрік брендтері Еуропадағы тұрмыстық электроника мен [[тұрмыстық техника]]ның ең ірі өндірушілерінің бірі болып табылады және осы салаларға қатысты жаңа технологияларға зерттеулер мен әзірлемелерге қомақты қаражат салады. [[Сурет:Otokar Territo U IAA 2016 (1) Travelarz.JPG|нобай|[[TEMSA]], [[Otokar]] және [[BMC]] сияқты түрік автомобиль компаниялары әлемдегі ең ірі фургон, автобус және жүк көліктері өндірушілерінің бірі болып табылады.]] Түрік экономикасының басқа маңызды салалары — [[банк]], [[құрылыс]], [[тұрмыстық техника]], [[электроника]], тоқыма, [[мұнай]] өңдеу, мұнай-химия өнімдері, [[тамақ]], тау-кен, [[темір]] және [[болат]], [[машина жасау]]. Алайда, ауыл шаруашылығы жұмыспен қамтылғандардың төрттен бірін құраған. 2004 жылы жалпы қолда бар кірістің 46 пайызын кіріс алушылардың 20 пайызы алады деп есептеген, ал ең төменгі 20 пайызы 6 пайызын ғана алған. Тікелей шетелдік инвестициялар (ТШИ) 2012 жылы 8,3 миллиард долларды құрады, бұл көрсеткіш 2013 жылы 15 миллиард долларға дейін өседі деп күтілді. 2016 жылғы экономикалық дағдарыста AKP үкіметі кезінде 2002 жылдан бастап инвестицияға тартылған үлкен қарыздар тұрақты экономикалық өсуге салғаннан гөрі негізінен құрылыста жұмсалған болып шықты. Түркияның жалпы сыртқы қарызы 2017 жылдың желтоқсан айының соңында 453,2 миллиард долларға жетті. Түркияның жылдық есеп айырысу тапшылығы 2017 жылғы желтоқсанның аяғында 47,3 миллиард долларды құрады, бұл өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 33,1 миллиард долларды құрады. Carbon Tracker-дің айтуынша, 2020 жылы Түркияда көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларын салу үшін ақша ысырап болды. Халықаралық энергетикалық агенттіктің басшысы Фатих Бирол қазба отынына субсидиялар, мысалы денсаулық сақтау жүйесіне бағытталуы керек деді. Қазба отынын субсидиялар ХХІ ғасырдың алғашқы екі он жылдығында ЖІӨ-нің шамамен 0,2% құрады және таза энергия субсидиясынан асып түсті. 2018 жылы қазба отынын тұтынудың сыртқы шығындары ЖІӨ-нің 1,5% -на тең деп бағаланды. 2020 жылы [[Еуропа қайта құру және даму банкі]] көмірден әділ көшуді қолдауға ұсыныс жасады. === Туризм === [[Сурет:Marmaris harbor (aerial view), Muğla Province, southwest Turkey, Mediterranean.jpg|нобай|Түрік Ривьерасындағы [[Мармарис]]]] ХХІ ғасырда [[Түркиядағы туризм]] жыл сайын артты және экономиканың маңызды бөлігі болып табылады. Қазіргі уақытта Түркия мәдениет және туризм министрлігі Turkey Home (Түркия үйі) жобасы аясында түрік туризмін насихаттайды. Түркия соңғы жылдары Еуропадан, әсіресе Германия мен Ресейден келетін шетелдік туристердің ең жоғары пайызымен әлемдегі алғашқы ондыққа кіреді. 2019 жылы Түркия халықаралық туристік келушілер саны бойынша [[Туристік сапарлар бойынша елдердің тізімі|әлемде алтыншы орын]]ды иеленді, елге 51,2 миллион шетелдік турист келді. Түркияда [[Түркиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі|ЮНЕСКО-ның 17 Әлемдік мұрасы]] және [[Түркиядағы Әлемдік мұра нысандарының болжамды тізімі|51 Әлемдік мұра ескерткіші]] бар. Түркияда туристік сервис өте жақсы дамыған. Елде көп теңіздік курорттар мен көз тартарлық орындар бар. Ең әйгілі орындар. Олар: * [[Ыстанбұл]] — ({{lang-tr|Istanbul}}) - Ислам мен Византиялық мәдениет мұралары. * [[Каппадокия]] — ({{lang-tr|Kappadokya}}) -Түркияның ең ғажап жері. Каппадокия - бұл табиғи мұраларға бай өлке. * [[Эгей теңізі]] — ({{lang-tr|Ege denizi}}) - Антикалық мұралары және қираған көнегрекиялықтар мен римдік ескі қалалар. * [[Жерорта теңізі]] — ({{lang-tr|Ak deniz}}) - Теңіздік курорттар Түркияның оңтүстік жағасы. және т.б == Демография == Түркияның мекен-жайға негізделген халықты тіркеу жүйесінің мәліметтері бойынша, 2011 жылы елдегі халық саны 74,7 миллион адамды құрады, олардың төрттен үш бөлігі ірі және шағын қалаларда тұрды. 2011 жылғы есеп бойынша, халық саны жыл сайын 1,35 пайызға өсуде. Түркияның орташа квадрат метріне 97 адамнан келеді. 15-64 жас аралығындағы адамдар жалпы халықтың 67,4 пайызын құрайды; 0–14 аралығындағы жас тобы 25,3 пайызға сәйкес келеді; 65 жастан асқан қарт адамдар 7,3 пайызды құрайды. [[Түркия Республикасының Конституциясы|Түркия Конституциясы]]ның 66-бабы "түрік" сөзін "түрік мемлекетімен байланысты кез-келген адам" деп анықтайды; сондықтан "түрік" терминін Түркия [[Азаматтық|азаматы]] ретінде заңды қолдану [[Этникалық топ|этникалық]] анықтамадан өзгеше. Алайда ел азаматтарының шамамен 70-80 пайызы этникалық түріктер. Түркияда ең аз дегенде 47 этностың өкілі бар деп есептеледі. Халықтың этникалық құрамы туралы сенімді мәліметтер жоқ, өйткені түріктердің санақ көрсеткіштері этникалық статистиканы қамтымайды. [[Күрдтер]] - түрікке жатпайтын ең ірі этнос, бұл халықтың 12-25 пайызының арасында. Нақты сан дау тақырыбы болып қалады; Сервет Мутлудың айтуынша, «көбінесе бұл бағалаулар ғылыми фактілер мен эрудициялардан гөрі күрдшіл немесе түрікшіл жанашырлық пен көзқарасты көрсетеді». Мутлудың 1990 жылғы зерттеуінде күрдтер халықтың шамамен 12 пайызын құраса, Мехрдад Изади бұл көрсеткішті 25 пайызға орналастырды. [[Ағры]], [[Батман]], [[Бингөл]], [[Битлис]], [[Диярбакыр]], [[Елазығ]], [[Хаккяри]], [[Ығдыр]], [[Мардин]], [[Муш]], [[Сиирт]], [[Шырнак]], [[Тунджели]] және [[Ван]] провинцияларында күрдтер көпшілікті құрайды; [[Шанлыурфа провинциясы]]ндағы көпшілік (47%); және [[Карс провинциясы]]ндағы үлкен азшылық (20%). Сонымен қатар, ішкі көші-қонға байланысты күрдтердің диаспоралық қауымдастықтары Түркияның орталық және батысындағы барлық ірі қалаларда бар. Стамбулда шамамен үш миллион күрд бар, бұл оны әлемдегі ең үлкен күрд халқы тұратын қалаға айналдырады. Күрд емес азшылықтар халықтың шамамен 7–12 пайызын құрайды деп саналады. [[Лозанна бітім шарты|Лозанна келісімі]]нде мойындалған үш «мұсылман емес» азшылық топтары [[армяндар]], [[гректер]] және [[еврейлер]] болды. Басқа этникалық топтарға [[албандар]], [[арабтар]], [[ассириялықтар]], [[босниялықтар]], [[Адығтар|черкестер]], [[грузиндер]], [[лаздар]], [[помактар]] ​​және [[сығандар]] жатады. Сондай-ақ, Түркия [[меглино-румындар]]дан тұратын мұсылман қауымының отаны болып табылады. 2011 жылы [[Сирия азаматтық соғысы|Сирияда азаматтық соғыс]] басталғанға дейін [[Түркиядағы арабтар]]дың саны 1 миллионнан 2 миллионнан асқан. 2020 жылдың сәуіріндегі жағдай бойынша Түркияда 3,6 миллион сириялық босқындар бар, олар негізінен арабтар, олардың қатарында сириялық күрдтер, сириялық [[түрікмендер]] және Сирияның басқа да этникалық топтары бар. Олардың басым көпшілігі уақытша тұруға рұқсаты бар Түркияда тұрады. Түркия үкіметі [[Сирия ұлттық армиясы]]на қосылған босқындарға Түркия азаматтығын берді. == Қызықты мәліметтер == * Түркияның бастамасымен [[ЮНЕСКО]] Әлем Мәдени мұрасы тізіміне 1982 жылдан бері Ыстамбұлдың тарихи жерлері, Сафранболу қаласы, Хаттушаш Хэт астанасы, Немрут тауы, Ксантос Летон, Дивриги Ұлы мешіті мен емханасы, Троя ежелгі қаласы, Памуккале Хиераполис, Гөреме Ұлттық саябағы мен Каппадокия алынған болатын.<ref name="test">[http://www.trtalbanian.com/trtworld/kz/newsDetail.aspx?HaberKodu=44050f41-b3ee-4b3e-a719-bd05dacee0c5&title=%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%B5%20-%20%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%20%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%20%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 Қайнар көз]</ref> * Ыстанбұл — бұл екі құрлықтың, Еуропа мен Азияның арасында орналасқан жалғыз қала. Мыңдаған жылдар бойы Ыстамбұл тарихтағы үш империяның астанасы болды. Олар: Рим, Византия және Осман империялары. Көптеген археологтар мен інжілшілтер Нұх пайғамбардың кемесi Шығыс Түркиядағы Арарат тауында қалған деп есептейді. Әлемдегі барлық орман жаңғағының 70%-ын Түркия өндіреді. Хазіреті Мария өмірінің соңғы жылдарын Түркияда өткізді. == Галерея == <gallery class="center"> Сурет:Ataturk1930s.jpg|[[Мұстафа Кемал Ататүрік]] Сурет:Anit Kabir (6526103103).jpg|[[Анытқабір]] Сурет:Aya_Sophia_(7144824757).jpg|[[Айя София]] Сурет:ANKARA_KOCATEPE_CAMİİ.jpg|Анкара мешіті Сурет:Ethnography_Museum_of_Ankara.jpg|Этнография Сурет:DolmabahceMainGate.JPG|[[Долмабахче сарайы]] Сурет:TR_Izmir_asv2020-02_img31_Konak_Square.jpg|[[Измир]] Сурет:Pamukkale_30.jpg|[[Памуккале]] Сурет:Eskişehir-Aycan.jpg| Көше Сурет:Antalya falezler.jpg|[[Анталия]] Сурет:Alanya.jpg| [[Алания]] Сурет:Bluemosquefront.jpg|[[Ыстанбұл]] Сурет:Diyarbakir P1050751 20080427135832.JPG|[[Диярбақыр]] Сурет:Turkishcoffee.jpg|Түрік кофе Сурет:Celsus-Bibliothek2.jpg|[[Эфес]] қаласы Сурет:Cappadocia March 2006.jpg|[[Каппадокия]] қаласы Сурет:Kappadokien002-01.jpg|Каппадокияның ландшафты Сурет:Bellini, Gentile - Sultan Mehmet II.jpg|[[II Мехмет|Сұлтан Мехмет II]] Сурет:Whirlingdervishes.JPG|Дәруіштер Сурет:İstanbul Üniversitesi.JPG|[[Ыстанбұл университеті]] </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Навигациялық блок |тақырып = Түркия |тақырып_стиль = background:{{түс|{{PAGENAME}}}}; |state = collapsed |Азия елдері |Еуропа елдері |Орта Шығыс елдері |Жерорта теңізімен шектесетін елдер |Қара теңіз бойындағы елдер |G20 |Еуропа кеңесі |Түркі кеңесі |ТҮРКСОЙ |ГУАМ |Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы |Қара теңіз экономикалық ынтымақтастығы ұйымы |ЭЫҰ |Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы |Ислам ынтымақтастық ұйымы }} [[Санат:Түркия|*]] qcfxxxxl8t6a4liyd8w1jhjim85sc12 0 3743 3582242 3324907 2026-04-12T09:50:48Z Itsasau 145636 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582242 wikitext text/x-wiki {{Shortcut1|Грамматика}} '''Синтаксис''' ( {{lang-el|σύνταξις}} - құру, тәртіп, амал-тәсіл ) - [[сөз тіркесі]] туралы, [[сөйлем]] туралы ғылым. Сөйлеу дағдысы бойынша сөздер өзара белгілі бір жүйемен тіркеседі. Сол тіркестердің де, сөйлемдердің де өз жүйелері, өз заңдары болады. '''Синтаксис''' сөйлеудің қалыптасу ережелерін зерттейді. [[Қазақ тілі]]нің синтаксисі [[грамматика]]лық ілім ретінде екі салада зерттеліп келеді: сөз тіркесінің '''синтаксисі''', сөйлемнің '''синтаксисі'''. Соңғысы өз ішінен жай [[сөйлем]] '''синтаксисі''', [[құрмалас сөйлем]] синтаксисі болып жіктеледі. * '''Синтаксистік байланыс''' — сөздерді түрліше [[грамматика]]лық тәсілдер арқылы мағыналық, [[форма]]лық жақтарынан өзара байланысқа түсіретін, [[сөз тіркесі]]н, сөйлем жүйесін кұрастыратын [[форма]]лардың көрінісі. [[Сөз]]дер негізінен бір-біріне бағыныңқылық және тең дәрежеде қатынас жасау арқылы Синтаксистік байланысқа түседі. Синтаксистік байланыстың екі түрі қалыптасқан: ** '''Синтетикалық байланыс''' — [[сөз]]дердің [[қосымша]]<nowiki/>лар арқылы бір-біріне бағына байланысуы:'' жасымда ескермедім, өмірде кездесу, түсініп сөйлеу.'' '''Синтетикалық байланыс''' сабақтаса байланысу арқылы жүзеге асады. ** '''Аналитикалық байланыс''' — [[сөз]]дердің [[қосымша]]сыз, орын тәртібі, [[интонация]] арқылы тең дәрежеде байланысуы:'' темір пеш, ағаш курек, осы ауыл.'' '''Аналитикалық байланыс''' салаласа байланысу арқылы жүзеге асады. * '''Синтаксистік емес категориялар''' — жасалу формасы жағынан сөйлемдегі басқа формаларға тәуелді емес, яғни [[сөйлем]]дегі бір сөздің басқа сөздерге бағыныштылығы байқалмайтын лингвистикалық категориялар. Бұған, мысалы, [[сын есім]] шырайларын, [[етістік]]тің етіс түрлерін, [[зат есім]]дердің көпше түрін жаткызуға болады. '''Синтаксистік категорияларға''' қарама-қайшы құбылыс. * '''Синтаксистік категориялар''' — [[сөйлем]]дегі бір [[сөз]]дің не [[форма]]ның басқа сөзге не [[форма]]ға бағыныштылығын білдіретін лингвистикалық категориялар. Мысалы: [[зат есім]]нің [[септік жалғау]]лары, синтаксистік Жақ категориясы, байланыс түрлері т.б. '''Синтаксистік емес категорияларға''' қарама-қайшы құбылыс. * '''Синтаксистік қатынастар''' — синтаксистік құрылымдардың (сөз тіркестері, [[сөйлем]]дер) компоненттері арасындағы қатынастар. Синтаксистік қатынастар компоненттердің категориалды-[[семантика]]лық, [[грамматика]]лық қасиеттеріне негізделеді. Синтаксистік қатынастардың көп кездесетін түрлері предикативтік, атрибутив/атрибутивтік, [[объект]]ілік, [[пысықтауыш]]тық т. б. қатынастарға байланысты. * '''Синтаксистік құрылым''' — белгілі грамматикалық белгілердің негізінде бірлескен синтаксистік тілдік құралдардың тұтастығы. Синтаксистік құрылым атқаратын қызметінің сипатына қарай әр түрде кездеседі. Мысалы: сөз тіркесінің синтаксистік құрылымы есімді немесе етістікті тіркестерден әр түрлі жолдармен жасалса, жай сөйлемнің синтаксистік құрылымы жеке сөздер мен синтагмалық топтардан жасалып, предикаттық, айқындауыштық немесе жақты, жақсыз, қыстырынды т. б. құрылымдарда көрінеді. * '''Синтаксистік мағына''' — синтаксистік категориялар мен құралдардын ішкі мазмұны. [[Сөйлем]]дегі, сөз тіркестеріндегі [[тіл]] құралдарының өзара байланысынан, қарым-қатынасынан туады. Мысалы: [[предикат]]тық ([[баяндауыш]]тық) мағына, [[бастауыш]]тық (тәуелсіз заттық) мағына, [[толықтауыш]]тық (тәуелді заттық) мағына, анықтауыштық (заттың тәуелді белгісі) мағына, пысықтауыштық (белгінің белгісі) мағына т. б. түрде көрінеді. * '''Синтаксистік талдау''' — [[сөйлем]]ді түрлеріне, [[сөз]] тіркестеріне, [[сөйлем мүшелері]]<nowiki/>не қарай талдау. ==Тағы қараңыз:== Аралас байланыс * [[Парадигма]] * [[Синтагматика]] * [[Парадигматика]] * [[Лексика]] * [[Морфология]] * [[Орфография]] ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Лингвистика]] [[Санат:Қазақ тілі]] [[Санат:Грамматика]] [[Санат:Синтаксис]] {{Stub}} ceolc509h8dwisc03ypv4w6zoh43ykf 0 5101 3582092 3462252 2026-04-12T05:38:27Z RaiymbekZh 170385 /* Өмірбаяны */ 3582092 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = Би | Қазақша есімі = Әйтеке би | Шынайы есімі = Әйтеке Байбекұлы | Суреті = Stamp of Kazakhstan 444.jpg | Атауы = | Сурет ені = | Титулы = [[Кіші жүз]] биі | Лақап аты = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = [[? жыл|?]] | Басқаруын аяқтады = [[1700 жыл|1700]] | Басқарған кезеңі = | Ізашары = | Ізбасары = | Тәж кигізу жорасы = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Реті_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Діні = [[Ислам]] | Азаматтығы = | Туған күні = 1644 | Туған жері = [[Қызылша]], {{туғанжері|Нұрата ауданы|Нұрата ауданында}}, [[Навои облысы]], [[Өзбекстан]] | Қайтыс болған күні = 1700 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Нұрата ауданы|Нұрата ауданында}}, [[Навои облысы]], [[Өзбекстан]] | Жерленді = | Династия = [[Төртқара]] | Туған кездегі есімі = Айтық | Әкесі = [[Байбек Ақшаұлы]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = }} '''Әйтеке Би Байбекұлы''' (1644–1700) — қазақ халқының бірлігін нығайтуға үлкен үлес қосқан атақты үш бидің бірі, мемлекет қайраткері. '''[[Алшын]]''' тайпасының [[Әлімұлы]] рулар бірлестігінің [[Төртқара|Төртқара руынан]] шыққан.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref> [[Әмір Темір|Әмір-Темірдің]] бас кеңесшісі [[Ораз қажы|Ораз қажының]] бесінші ұрпағы. Бүкіл [[парсы]], [[өзбек]], [[қырғыз]], қазақ жұрты "Синесоф буа"(жаны пәк жан) атаған [[Сейітқұл Тоқпанұлы|Сейітқұл әулиенің]] үшінші үрпағы. [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілқайыр ханға]] дейін Кіші жүздің сөзін ұстаған қазақтың биі. Есім мен Жәңгір хандардың тұсында [[Самарқанды|Самарқанды]] билеген [[Жалаңтөс |Жалаңтөс батырдың]] жақын туысы. Әйтеке бес жасында молдадан оқып сауатын ашқан.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор [[Нысанбаев Әбдімәлік|Ә. Нысанбаев]] – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref> == Өмірбаяны == ===Балалық шағы=== Шешендік қасиетінің ашылуына әкесі мен [[Қосуақ би|Қосуақ бидің]] ықпалдары тиеді. Жеті жасынан бастап Әйтеке Жалаңтөс батыр мен атасы [[Ақша хан|Ақша ханның]] тәрбиесінде болады. Ол алғаш [[Ұлықбек]] медресесінде, кейін Жалаңтөс салдырған әйгілі "Тіллә-кари"(Алтынмен апталған), "Шердор" (Арыстанды) медресесінде білім алады. Нәтитжесінде дін, құқық, аспан әлемі, тарих, математика пәндерін, [[араб]], [[парсы]], [[шағатай]], [[өзбек]] тілдерін меңгеріп шыққан.Әйтеке бидің шын есімі Айтық. ===Ел басқарушы би=== Ақша бабасынан елшілік, ел басқару жолдарын үйренеді. Ал Жалаңтөс әскери қолбасшылық дағдыларына үйреткен. Медресені тамамдаған Әйтеке туған ауылына оралып, әкесімен ел басқару істеріне араласа бастайды. 21 жасында [[Бұқара]] мен [[Самарқан]] төңірегіндегі қазақ, өзбек, қарақалпақтардың бас биі болады. Ал жиырма бес жасында [[Кіші жүз]] халқы оны бас би етіп сайлайды. 1680 жылы [[Салқам Жәңгір|Салқам Жәңгірдің]] ұлы Тәукені хан етіп сайлауға айрықша ат салысады. Кейін [[Тәуке хан]] құқықты "[[Хан кеңесі|Хан кеңесін]]" сайлап, Әйтеке Кіші жүз атынан осы кеңестің мүшесі болып сайланған. Осы тұста елге жаңа заң үлгілерін жасау керек болды. Тәуке хан, [[Әнет баба]], [[Соқыр Абыз]], [[Майлы]], [[Төле]], [[Қазыбек би|Қазыбек]] т.б. билердің қатысуымен 1684 жылы "[[Жеті жарғы]]" қабылданды. Бұл заңдар жинағы қазақ қоғамындағы [[феодализм|феодализмді]] нығайту бағытында маңызды рөл атқарды. Әйтеке ресми түрде хан кеңесшісі болды. Ол орталықтандырылған біртұтас қазақ хандығын құру жолында белсене ат салысты. Төле және Қазыбек билермен бірге Тәуке ханнан [[Абылай|Абылайға]] дейін қазақ мемлекеттігінің эстафетасын алып өткен секілді. Қазақ елінің [[үш жүз|үш жүзінің]] бірлікте, тату өмір сүруінің қамын ойлаған қамқоршы болды. Өзін дана, әділ би, аузы дуалы шешен, ішкі жөне халықаралық күрделі мәселелерді шешуде төреші, [[жоңғар]] басқыншыларына табанды қарсылық көрсетуді ұйымдастыру жолында үлкен үлес қосқан озық ойлы қайраткер ретінде таныта білді.<ref>Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7</ref> ===Кіші жүз биі=== Әйтеке би 25 жасынан бастап Кіші жүздің бас биі ретінде алғашында [[Ордабасы|Ордабасыда]], сонан кейін [[Күлтөбе]] мен [[Ұлытау|Ұлытауда]] жыл сайын өткізілетін үш жүздің басшылары мен беделді адамдары бас қосқан жиындарға тұрақты қатысып тұрады. Тәуке ханнан бастап дәстүр тапқан бұл жиындарда ұлт бірлігін нығайту мәселелері талқыланып, жүздер мен рулардың арасындағы өзара келіспеушіліктен туындайтын даулар шешілетін болған. Қызу айтыс-тартыстар ушығып кетер тұста тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні іспетті жұрт тоқтасар бәтуаны Әйтеке би айтады екен. ==Жеті жарғы== "[[Жеті жарғы|Жеті жарғыда]]" Әйтеке ұсынған баптардың ішінде — "сүйек құны", "өнер құны" белгілі. 1685 жылы Әлі сұлтан мен қарапайым халық арасындағы үлкен жанжал дауға айналып кете жаздайды. Әлі сұлтанның тентек ұлы бір кедейдің сұлу, ақын, әнші-домбырашы қызына дегеніме көнбедің деп өшігіп, бір күні қыз қызыл орамал тартып, үйден ұзай бергенде, бүркітін шүйітіп, қастандық жасайды. Бүркіт қыздың басын мылжалап өлтіреді. Ашынған ағайындары төреден құн сұрайды. Әлі сұлтан оларды маңына жолатпай, барған билерді ит қосып қуып жібереді. Ақыры ел арасы екіге жарыла бастайды.Ең соңында құн сұраушылар жағы Әйтеке биге келіп өтініш жасайды. Ол қасына сіргелі батыры [[Жабай|Қазыбекұлы Жабайды]], байбақты батыры Шоланды ілестіріп Әлі сүлтанға барады. Әйтекенің айбарынан ығысатын Әлі сұлтан амалсыз құн төлеуге келіседі. Әйтеке қыз құнына қосымша оның өнерлі екенін айтып, "өнер құнын" және қыздың жоқтаушыларын келеке қылып, сүйек сындырғаны үшін "сүйек құнын" төлеуді талап етеді. Бұл екі құнның әрқайсысы негізгі құнның жартысына тең екен. Сөйтіп, Әйтекенің қаһарынан қаймыққан Әлі сұлтан толық екі құн төлеуге мәжбүр болады. Бүл оның ата дәстүр-салтына жетіктігімен бірге, өнерлі адамға айрықша құрметін көрсетеді.<ref>«Маңғыстау» энциклопедиясына, Компьютерлік-баспа орталығы, 2007 </ref> ==Ұрпақтары== Ел аузында Әйтеке айтқан билік, [[шешендік сөздер]], [[толғау|толғаулар]], [[бата|баталар]] көп сақталған. Биді халық "айыр тілді Әйтеке" деп атаған. Әйтеке қайтыс болғаннан кейін Нұрата тауларын мекендеген [[Алшын]]-[[Төртқара]] ауылдарының көпшілігі [[Сырдария|Сыр]] бойына көшіп кеткен. Одан тараған алтыншы-жетінші ұрпақтары мен аталастары [[Қызылорда]], [[Ақтөбе]] облыстарында, бірқатарлары [[Өзбекстан|Өзбекстандағы]] Нұрата ауданында тұрады. [[Ақтөбе облысы|Ақтөбе облысының]] бұрынғы [[Қарабұтақ]] және [[Комсомол]] аудандары біріктіріліп, қазір [[Әйтеке би ауданы]] аталады. Қазақстанның ірі қалаларында Әйтеке би аты көшелерге берілген.<ref> Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3 </ref> <ref>Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы</ref> Әйтеке би Байбекұлы Навои облысы, Нұрата ауданында жерленген. ==Ел аузынан== '''Әйтеке би Байбекұлы''' - '''[[Алшын]]нан''' шыққан қазақтың атақты шешен биі. Шежіреде [[Алшын]] Алау әмірден Қыдуар/Құдияр тентек, одан Қадырқожа тарайды. Қадырқожаның Қайырбай атты баласы кедей болып, Қаракесек атанады. Қаракесектен [[Әлім]] тарайды. Әлімнен Шекті, Төртқара, Шөмекей, Кете, Қаракесек пен Қарасақал рулары тарайды. Төртқараның бабасы Қарамашақтан Ораз, Оразгелді, Жаншұқыр, Қараш. Ораз [[Мекке|Меккеге]] үш рет барып [[Қажы]] атанған, Әмір-Темірдің бас кеңесшісі болған кісі. Сол Ораздың бауыры Қараштан - Ақпан, Тоқпан. Тоқпаннан Сейітқұл туған. Сейітқұлдан сегіз ұл болған. Соның бірі кезінде [[Самарқан]] шаһарын 40 жылдай билеген атақғы [[Жалаңтөс баһадүр]] еді. Жалаңтөс батыр және оның ерлігі, ел билеудегі беделі жөнінде жазба деректер аз емес. Сейітқүл әулиенің енді бір баласы Ақша. Одан - Шан, Байбек, Қонысбек, Жоламан, Бекбембет, Бөкенші үрпақтары өсіп-өнген. Байбектен Кешубай, Кашқын, Әйтеке туған. Әйтекеден Қонысбай, Жалтыр деген екі ұл қалған. Бұлардан тараған ұрпақтар ұзақ жылдар Самарқан, Нұрата тауының төңірегін мекен еткен. Әйтеке жеті жасынан атасы Ақша ханның тәрбиесінде болған. Ел басқару ісіне, басқа елдерден келген қонақтарды қабылдау, халық арасындағы дау-дамай, келісім, бітім істеріне қатыстырып отырған. Екінші жағынан ауыл молдаларына оқытқан. Он жасынан бастап атасы оны Жалантөс батырдың балаларымен бірге Бұқардағы медресеге оқуға береді. Ол оқуды үздік тамамдайды. [[Араб тілі|Араб]], [[парсы тілі|парсы]] тілдерін үйреніп шығады. "Әйтеке жиырма бес жасында [[Төртқара]] еліне би болады. Ал отыз жасында 24 рудан құралған бүкіл Кіші жүздің, яғни, 18 рулы '''[[Алшын]]''' ([[Әлімұлы]] және [[Байұлы]]) мен 7 рудан құралған - Жетірудың Төбе биі болып сайланады". <ref>"Халық кеңесі" Дэкэзан 1993, жазушы Н. Әбутәлиев</ref> содан бұл дүниеден өткенше ел билігімде жүреді.<ref> Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2 </ref> Ел арасында Әйтекенің ең алғаш рет билік, тапқырлығымен көзге түсуін жұрт былай аңыздайды: ==Әйтеке би жайлы ел аңыздары== ===Әйтеке би жайлы ел аңызы(Балалық шақ)=== Әйтеке бала кезінде үш жолаушыға кездеседі. Сонда ол: :- Ассалаумағалейкум, ақалар! - деп, үлкендерге ізетпен сәлем береді. :- Жолаушының жасы үлкені: :- Сәлемет бол балам, мынау қай ауыл? :- Сейітқұл ауылы. :- Өзің кімнің баласысың? :- Байбектің баласымын. :- Есімің кім? :- Есімім Айтық. :- Қосуақ бидің үйі қайда? :- Анау астында, онда не шаруаларыңыз бар еді? - деп, сұрайды бала. :- Даулы болып келеміз, - дейді әлгі қарт жолаушы. - Ойнап жүрген баламызды сол ауылдың бір жолаушысының аты теуіп өлтірді. Соның құнын даулап келеміз. Әйтеке болса, сәл ойланып тұрып: :- Балаңызды ат босағада тепсе - бүтін күн, жабықта тепсе - жарты күн, түзде тепсе - төрттің бірін аласыздар. Қосуақ би де осыны айтар, осыны айтпаса қосып айтар. Жолдарыңыз болсын - дейді. Үш жолаушы қырдан асып, Қосуақ бидің үйіне барады. Үйлерінің дауларын баян етеді. Қосуақ би, далада ойнап жүрген Әйтеке баланың кесімін айтып, балаңызды ат түзде тепсе - төрттің бірін шыдар - деп, әлгі күн даулап барғандарды риза етіпті. Сонда әлген баланың әкесі: - Япырмай, осы билікті бізге ең әуелі далада ойнап жүрген бала айтып еді, түбі сол бала әділ би болар - деген екен. ===Әйтеке би жайлы ел аңызы=== Ертеде ұлы жүздің бір жігітіне атастырып құда түсіп қоиған орта: бір қызы арғынның жігітімен қашып кетеді. Екі ел арасында басталады. Бірінің бірі жылқысын барымталап кетеді. Төбелес шығады. Екі жақтың кісілері Төле би мен Қазыбекке жүгініседі. :- Аға болып алдымен туасың, :Барымталап жылқымды қуасың :Артымнан ерген еркемсің, :Ағаңның көзі тірісінде :Жеңгеңді неге ертесің? - деп өкпе артады. Екеуі ұзақ-ұзақ сөз жарыстырады, бір мәммәл келе қоймайды. Сонда ортадан Әйтеке би тұрып: :- Сабыр етіңдер ағайын! Ашу бар жерде ақыл тұрмайды. :- Ашу деген ағын су, :Туысқан сон сөз қуыспау керек. :Алдын ашсаң арқырар. :Сөз қуған бөлеге жолымды, :Ақыл деген дария, :Жол қуған олжаға жолығады. :Алдын тоссаң тоқырар. :Төле сен, жылқысын қайыр! :Кісі бірге туыспау керек, :Қазыбек, сен жесірін қайыр! - десе, Төле би оған деп, екеуін келістіріп қол алыстырыпты. Ел Әйтекенің бұл билігіне риза болып, екі жағы бітімге келіп, тиышталыпты. ===Қосымша ақпарат=== Әйтеке ержете келе билікті мақал-нақылмен мәнерлеп, айтатын, дауды еділ шешіп кесе-кесе сөйлейтін өте әділетті, білгір шешен би болған. Сон-дыктан да ол аға би атанып Кіші жүз елін ұзақ жылдар басқарған. [[Тәуке хан|Тәуке ханның]] [[Төле би]], [[Қазыбек би]] сияқты кеңесші бас билерінің бірі, "[[Жеті жарғы]]" заңын жасасқан азамат.<ref>Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1</ref> Халық жырауы [[Қазанғап Байболұлы]]ның Төле биге арнаған дастанында Төле биге, Қаз дауысты [[Қазыбек би|Қазыбекке]] мінездеме береді де, Әйтеке биге келгенде былай термелейді Онан да өткен Әйтеке, Қудан үшқыр, құланнан. Мүндай шешен болмайды, Бір сөзін жүз мақалдап, Сипаттап қандай тіркейді. Түршіктіріп денеңді, Барған сайын өрлейді. Таудай сөзге тарыдай, Қию тауып сөйлейді. Ерегіссе біреумен Қара жерге жерлейді Қанша ділмәр дегендер, Ширегіне келмейді...<ref>"Қазақ әдебиеті" 4 қантар, 1991</ref> Әйтеке бидің шешендік сөздерін қастерлей жинап, ол жөнінде зерттеу мақала жазған білгір ғалым Балтабай Адамбаев былай жазады: "Қазақ руларының басын біріктіріп бір орталыққа бағындырған және туысқан қазақ, қарақалпақ, кырғыз халыктарын одақтастырып, жоңғар- қалмақ шапқыншылығына қарсы бірыңғай халық майданын құрған Тәуке ханның кеңесші, көмекшілерінің бірі Әйтеке болған. Сайып келгенде, Әйтеке - шешендігімен бірге кезінде ел басқарған, заң жасасқан, феодалдық қазақ мемлекетін құрысып, нығайтуға үлес қосқан қоғам қайраткері" <ref>Б. Адамбаев "Ел аузынан" 1989, 48-6.</ref> ===Әйтеке би жайлы ел аңызы=== Әйтеке бидің артында қалған қайсыбір шешендік мұраларды алып қарасақ, одан ел қамын, өзінің тузған халқының зар-мұңын жеп айтқан ой-пікірін аңғарамыз. Бұған оның [[Ормамбет би|Ормамбет биге]] айтыпты дейтін мына сөзі дәл ел: :- Бай болсаң, халқына пайдаң тисін; :-Батыр болсаң, жауға найзаң тисін. :-Бай болып елге пайдаң тимесе, :-Батыр болып жауға найзаң тимесе,- :-Елден бөтен үйің күйсін! Әйтеке Байбекұлы бірде Қазыбек биге жолығысады. Сонда ел билігіне араласып, атағы жайылып қалған Қаз дауысты Қазыбек би: Атадан жақсы ұл туса, <br>Елінің оңы болады. <br>Атадан жаман ұл туса, <br>Көшінің соңы болады,- деген, сен сол үлдың қайсысы боласың? - депті. Сонда Әйтеке би: <br>Ораздының көрісі, <br>Қартайғанда қазына болады. <br>Араздының көрісі, <br>Қартайғанда қазымыр болады,- демекші, сіз өзіңіз соның қайсысы боласыз? - деп, қалжыңдап қарсы сұрақ қойыпты. Қаз дауысты Қазыбек Әйтекенің батылдығына риза бопты: - Е, е, бауырым, халқым сөзімді тыңдаса, қазынасы болармын, - дейді. Әйтеке: <br>- Мен де халқым құп алса, елімнің оң сөйлер, ұлы болармын, - депті оған. <ref>Даланың дара ділмарлары.-Алматы: ЖШС "Қазақстан" баспа үйі", 2001, - 592 бет. ISBN 5-7667-5647</ref><ref> Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2 </ref> == Тағы қараңыз == * [[Төле би]] * [[Қазыбек би]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{wikify}} [[Санат:Қазақ би-шешендері]] f8ru60xffpezkzwucqrqsfuy67ocqaq 3582095 3582092 2026-04-12T06:10:52Z Rasulbek Adil 176232 3582095 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = Би | Қазақша есімі = Әйтеке би | Шынайы есімі = Әйтеке Байбекұлы | Суреті = Stamp of Kazakhstan 444.jpg | Атауы = | Сурет ені = | Титулы = [[Кіші жүз]] биі | Лақап аты = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = [[? жыл|?]] | Басқаруын аяқтады = [[1700 жыл|1700]] | Басқарған кезеңі = | Ізашары = | Ізбасары = | Тәж кигізу жорасы = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Реті_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Діні = [[Ислам]] | Азаматтығы = | Туған күні = 1644 | Туған жері = [[Қызылша]], {{туғанжері|Нұрата ауданы|Нұрата ауданында}}, [[Навои облысы]], [[Өзбекстан]] | Қайтыс болған күні = 1700 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Нұрата ауданы|Нұрата ауданында}}, [[Навои облысы]], [[Өзбекстан]] | Жерленді = | Династия = [[Төртқара]] | Туған кездегі есімі = Айтық | Әкесі = [[Байбек Ақшаұлы]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = }} '''Әйтеке Би Байбекұлы''' (1644–1700) — қазақ халқының бірлігін нығайтуға үлкен үлес қосқан атақты үш бидің бірі, мемлекет қайраткері. '''[[Алшын]]''' тайпасының [[Әлімұлы]] рулар бірлестігінің [[Төртқара|Төртқара руынан]] шыққан.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө. Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref> [[Әмір Темір|Әмір-Темірдің]] бас кеңесшісі [[Ораз қажы|Ораз қажының]] бесінші ұрпағы. Бүкіл [[парсы]], [[өзбек]], [[қырғыз]], қазақ жұрты "Синесоф буа"(жаны пәк жан) атаған [[Сейітқұл Тоқпанұлы|Сейітқұл әулиенің]] үшінші үрпағы. [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілқайыр ханға]] дейін Кіші жүздің сөзін ұстаған қазақтың биі. Есім мен Жәңгір хандардың тұсында [[Самарқанды|Самарқанды]] билеген [[Жалаңтөс |Жалаңтөс батырдың]] жақын туысы. Әйтеке бес жасында молдадан оқып сауатын ашқан.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор [[Нысанбаев Әбдімәлік|Ә. Нысанбаев]] – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref> == Өмірбаяны == ===Балалық шағы=== Шешендік қасиетінің ашылуына әкесі мен [[Қосуақ би|Қосуақ бидің]] ықпалдары тиеді. Жеті жасынан бастап Әйтеке Жалаңтөс батыр мен атасы [[Ақша хан|Ақша ханның]] тәрбиесінде болады. Ол алғаш [[Ұлықбек]] медресесінде, кейін Жалаңтөс салдырған әйгілі "Тіллә-кари"(Алтынмен апталған), "Шердор" (Арыстанды) медресесінде білім алады. Нәтитжесінде дін, құқық, аспан әлемі, тарих, математика пәндерін, [[араб]], [[парсы]], [[шағатай]], [[өзбек]] тілдерін меңгеріп шыққан.Әйтеке бидің шын есімі Айтық. ===Ел басқарушы би=== Ақша бабасынан елшілік, ел басқару жолдарын үйренеді. Ал Жалаңтөс әскери қолбасшылық дағдыларына үйреткен. Медресені тамамдаған Әйтеке туған ауылына оралып, әкесімен ел басқару істеріне араласа бастайды. 21 жасында [[Бұқара]] мен [[Самарқан]] төңірегіндегі қазақ, өзбек, қарақалпақтардың бас биі болады. Ал жиырма бес жасында [[Кіші жүз]] халқы оны бас би етіп сайлайды. 1680 жылы [[Салқам Жәңгір|Салқам Жәңгірдің]] ұлы Тәукені хан етіп сайлауға айрықша ат салысады. Кейін [[Тәуке хан]] құқықты "[[Хан кеңесі|Хан кеңесін]]" сайлап, Әйтеке Кіші жүз атынан осы кеңестің мүшесі болып сайланған. Осы тұста елге жаңа заң үлгілерін жасау керек болды. Тәуке хан, [[Әнет баба]], [[Соқыр Абыз]], [[Майлы]], [[Төле]], [[Қазыбек би|Қазыбек]] т.б. билердің қатысуымен 1684 жылы "[[Жеті жарғы]]" қабылданды. Бұл заңдар жинағы қазақ қоғамындағы [[феодализм|феодализмді]] нығайту бағытында маңызды рөл атқарды. Әйтеке ресми түрде хан кеңесшісі болды. Ол орталықтандырылған біртұтас қазақ хандығын құру жолында белсене ат салысты. Төле және Қазыбек билермен бірге Тәуке ханнан [[Абылай|Абылайға]] дейін қазақ мемлекеттігінің эстафетасын алып өткен секілді. Қазақ елінің [[үш жүз|үш жүзінің]] бірлікте, тату өмір сүруінің қамын ойлаған қамқоршы болды. Өзін дана, әділ би, аузы дуалы шешен, ішкі жөне халықаралық күрделі мәселелерді шешуде төреші, [[жоңғар]] басқыншыларына табанды қарсылық көрсетуді ұйымдастыру жолында үлкен үлес қосқан озық ойлы қайраткер ретінде таныта білді.<ref>Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7</ref> ===Кіші жүз биі=== Әйтеке би 25 жасынан бастап Кіші жүздің бас биі ретінде алғашында [[Ордабасы|Ордабасыда]], сонан кейін [[Күлтөбе]] мен [[Ұлытау|Ұлытауда]] жыл сайын өткізілетін үш жүздің басшылары мен беделді адамдары бас қосқан жиындарға тұрақты қатысып тұрады. Тәуке ханнан бастап дәстүр тапқан бұл жиындарда ұлт бірлігін нығайту мәселелері талқыланып, жүздер мен рулардың арасындағы өзара келіспеушіліктен туындайтын даулар шешілетін болған. Қызу айтыс-тартыстар ушығып кетер тұста тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні іспетті жұрт тоқтасар бәтуаны Әйтеке би айтады екен. ==Жеті жарғы== "[[Жеті жарғы|Жеті жарғыда]]" Әйтеке ұсынған баптардың ішінде — "сүйек құны", "өнер құны" белгілі. 1685 жылы Әлі сұлтан мен қарапайым халық арасындағы үлкен жанжал дауға айналып кете жаздайды. Әлі сұлтанның тентек ұлы бір кедейдің сұлу, ақын, әнші-домбырашы қызына дегеніме көнбедің деп өшігіп, бір күні қыз қызыл орамал тартып, үйден ұзай бергенде, бүркітін шүйітіп, қастандық жасайды. Бүркіт қыздың басын мылжалап өлтіреді. Ашынған ағайындары төреден құн сұрайды. Әлі сұлтан оларды маңына жолатпай, барған билерді ит қосып қуып жібереді. Ақыры ел арасы екіге жарыла бастайды.Ең соңында құн сұраушылар жағы Әйтеке биге келіп өтініш жасайды. Ол қасына сіргелі батыры [[Жабай|Қазыбекұлы Жабайды]], байбақты батыры Шоланды ілестіріп Әлі сүлтанға барады. Әйтекенің айбарынан ығысатын Әлі сұлтан амалсыз құн төлеуге келіседі. Әйтеке қыз құнына қосымша оның өнерлі екенін айтып, "өнер құнын" және қыздың жоқтаушыларын келеке қылып, сүйек сындырғаны үшін "сүйек құнын" төлеуді талап етеді. Бұл екі құнның әрқайсысы негізгі құнның жартысына тең екен. Сөйтіп, Әйтекенің қаһарынан қаймыққан Әлі сұлтан толық екі құн төлеуге мәжбүр болады. Бүл оның ата дәстүр-салтына жетіктігімен бірге, өнерлі адамға айрықша құрметін көрсетеді.<ref>«Маңғыстау» энциклопедиясына, Компьютерлік-баспа орталығы, 2007 </ref> ==Ұрпақтары== Ел аузында Әйтеке айтқан билік, [[шешендік сөздер]], [[толғау|толғаулар]], [[бата|баталар]] көп сақталған. Биді халық "айыр тілді Әйтеке" деп атаған. Әйтеке қайтыс болғаннан кейін Нұрата тауларын мекендеген [[Алшын]]-[[Төртқара]] ауылдарының көпшілігі [[Сырдария|Сыр]] бойына көшіп кеткен. Одан тараған алтыншы-жетінші ұрпақтары мен аталастары [[Қызылорда]], [[Ақтөбе]] облыстарында, бірқатарлары [[Өзбекстан|Өзбекстандағы]] Нұрата ауданында тұрады. [[Ақтөбе облысы|Ақтөбе облысының]] бұрынғы [[Қарабұтақ]] және [[Комсомол]] аудандары біріктіріліп, қазір [[Әйтеке би ауданы]] аталады. Қазақстанның ірі қалаларында Әйтеке би аты көшелерге берілген.<ref> Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3 </ref> <ref>Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы</ref> Әйтеке би Байбекұлы Навои облысы, Нұрата ауданында жерленген. ==Ел аузынан== '''Әйтеке би Байбекұлы''' - '''[[Алшын]]нан''' шыққан қазақтың атақты шешен биі. Шежіреде [[Алшын]] Алау әмірден Қыдуар/Құдияр тентек, одан Қадырқожа тарайды. Қадырқожаның Қайырбай атты баласы кедей болып, Қаракесек атанады. Қаракесектен [[Әлім]] тарайды. Әлімнен Шекті, Төртқара, Шөмекей, Кете, Қаракесек пен Қарасақал рулары тарайды. Төртқараның бабасы Қарамашақтан Ораз, Оразгелді, Жаншұқыр, Қараш. Ораз [[Мекке|Меккеге]] үш рет барып [[Қажы]] атанған, Әмір-Темірдің бас кеңесшісі болған кісі. Сол Ораздың бауыры Қараштан - Ақпан, Тоқпан. Тоқпаннан Сейітқұл туған. Сейітқұлдан сегіз ұл болған. Соның бірі кезінде [[Самарқан]] шаһарын 40 жылдай билеген атақғы [[Жалаңтөс баһадүр]] еді. Жалаңтөс батыр және оның ерлігі, ел билеудегі беделі жөнінде жазба деректер аз емес. Сейітқүл әулиенің енді бір баласы Ақша. Одан - Шан, Байбек, Қонысбек, Жоламан, Бекбембет, Бөкенші үрпақтары өсіп-өнген. Байбектен Кешубай, Кашқын, Әйтеке туған. Әйтекеден Қонысбай, Жалтыр деген екі ұл қалған. Бұлардан тараған ұрпақтар ұзақ жылдар Самарқан, Нұрата тауының төңірегін мекен еткен. Әйтеке жеті жасынан атасы Ақша ханның тәрбиесінде болған. Ел басқару ісіне, басқа елдерден келген қонақтарды қабылдау, халық арасындағы дау-дамай, келісім, бітім істеріне қатыстырып отырған. Екінші жағынан ауыл молдаларына оқытқан. Он жасынан бастап атасы оны Жалантөс батырдың балаларымен бірге Бұқардағы медресеге оқуға береді. Ол оқуды үздік тамамдайды. [[Араб тілі|Араб]], [[парсы тілі|парсы]] тілдерін үйреніп шығады. "Әйтеке жиырма бес жасында [[Төртқара]] еліне би болады. Ал отыз жасында 24 рудан құралған бүкіл Кіші жүздің, яғни, 18 рулы '''[[Алшын]]''' ([[Әлімұлы]] және [[Байұлы]]) мен 7 рудан құралған - Жетірудың Төбе биі болып сайланады". <ref>"Халық кеңесі" Дэкэзан 1993, жазушы Н. Әбутәлиев</ref> содан бұл дүниеден өткенше ел билігімде жүреді.<ref> Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2 </ref> Ел арасында Әйтекенің ең алғаш рет билік, тапқырлығымен көзге түсуін жұрт былай аңыздайды: ==Әйтеке би жайлы ел аңыздары== ===Әйтеке би жайлы ел аңызы(Балалық шақ)=== Әйтеке бала кезінде үш жолаушыға кездеседі. Сонда ол: :- Ассалаумағалейкум, ақалар! - деп, үлкендерге ізетпен сәлем береді. :- Жолаушының жасы үлкені: :- Сәлемет бол балам, мынау қай ауыл? :- Сейітқұл ауылы. :- Өзің кімнің баласысың? :- Байбектің баласымын. :- Есімің кім? :- Есімім Айтық. :- Қосуақ бидің үйі қайда? :- Анау астында, онда не шаруаларыңыз бар еді? - деп, сұрайды бала. :- Даулы болып келеміз, - дейді әлгі қарт жолаушы. - Ойнап жүрген баламызды сол ауылдың бір жолаушысының аты теуіп өлтірді. Соның құнын даулап келеміз. Әйтеке болса, сәл ойланып тұрып: :- Балаңызды ат босағада тепсе - бүтін күн, жабықта тепсе - жарты күн, түзде тепсе - төрттің бірін аласыздар. Қосуақ би де осыны айтар, осыны айтпаса қосып айтар. Жолдарыңыз болсын - дейді. Үш жолаушы қырдан асып, Қосуақ бидің үйіне барады. Үйлерінің дауларын баян етеді. Қосуақ би, далада ойнап жүрген Әйтеке баланың кесімін айтып, балаңызды ат түзде тепсе - төрттің бірін шыдар - деп, әлгі күн даулап барғандарды риза етіпті. Сонда әлген баланың әкесі: - Япырмай, осы билікті бізге ең әуелі далада ойнап жүрген бала айтып еді, түбі сол бала әділ би болар - деген екен. ===Әйтеке би жайлы ел аңызы=== Ертеде ұлы жүздің бір жігітіне атастырып құда түсіп қоиған орта: бір қызы арғынның жігітімен қашып кетеді. Екі ел арасында басталады. Бірінің бірі жылқысын барымталап кетеді. Төбелес шығады. Екі жақтың кісілері Төле би мен Қазыбекке жүгініседі. :- Аға болып алдымен туасың, :Барымталап жылқымды қуасың :Артымнан ерген еркемсің, :Ағаңның көзі тірісінде :Жеңгеңді неге ертесің? - деп өкпе артады. Екеуі ұзақ-ұзақ сөз жарыстырады, бір мәммәл келе қоймайды. Сонда ортадан Әйтеке би тұрып: :- Сабыр етіңдер ағайын! Ашу бар жерде ақыл тұрмайды. :- Ашу деген ағын су, :Туысқан сон сөз қуыспау керек. :Алдын ашсаң арқырар. :Сөз қуған бөлеге жолымды, :Ақыл деген дария, :Жол қуған олжаға жолығады. :Алдын тоссаң тоқырар. :Төле сен, жылқысын қайыр! :Кісі бірге туыспау керек, :Қазыбек, сен жесірін қайыр! - десе, Төле би оған деп, екеуін келістіріп қол алыстырыпты. Ел Әйтекенің бұл билігіне риза болып, екі жағы бітімге келіп, тиышталыпты. ===Қосымша ақпарат=== Әйтеке ержете келе билікті мақал-нақылмен мәнерлеп, айтатын, дауды еділ шешіп кесе-кесе сөйлейтін өте әділетті, білгір шешен би болған. Сон-дыктан да ол аға би атанып Кіші жүз елін ұзақ жылдар басқарған. [[Тәуке хан|Тәуке ханның]] [[Төле би]], [[Қазыбек би]] сияқты кеңесші бас билерінің бірі, "[[Жеті жарғы]]" заңын жасасқан азамат.<ref>Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1</ref> Халық жырауы [[Қазанғап Байболұлы]]ның Төле биге арнаған дастанында Төле биге, Қаз дауысты [[Қазыбек би|Қазыбекке]] мінездеме береді де, Әйтеке биге келгенде былай термелейді Онан да өткен Әйтеке, Қудан үшқыр, құланнан. Мүндай шешен болмайды, Бір сөзін жүз мақалдап, Сипаттап қандай тіркейді. Түршіктіріп денеңді, Барған сайын өрлейді. Таудай сөзге тарыдай, Қию тауып сөйлейді. Ерегіссе біреумен Қара жерге жерлейді Қанша ділмәр дегендер, Ширегіне келмейді...<ref>"Қазақ әдебиеті" 4 қантар, 1991</ref> Әйтеке бидің шешендік сөздерін қастерлей жинап, ол жөнінде зерттеу мақала жазған білгір ғалым Балтабай Адамбаев былай жазады: "Қазақ руларының басын біріктіріп бір орталыққа бағындырған және туысқан қазақ, қарақалпақ, кырғыз халыктарын одақтастырып, жоңғар- қалмақ шапқыншылығына қарсы бірыңғай халық майданын құрған Тәуке ханның кеңесші, көмекшілерінің бірі Әйтеке болған. Сайып келгенде, Әйтеке - шешендігімен бірге кезінде ел басқарған, заң жасасқан, феодалдық қазақ мемлекетін құрысып, нығайтуға үлес қосқан қоғам қайраткері" <ref>Б. Адамбаев "Ел аузынан" 1989, 48-6.</ref> ===Әйтеке би жайлы ел аңызы=== Әйтеке бидің артында қалған қайсыбір шешендік мұраларды алып қарасақ, одан ел қамын, өзінің тузған халқының зар-мұңын жеп айтқан ой-пікірін аңғарамыз. Бұған оның [[Ормамбет би|Ормамбет биге]] айтыпты дейтін мына сөзі дәл ел: :- Бай болсаң, халқына пайдаң тисін; :-Батыр болсаң, жауға найзаң тисін. :-Бай болып елге пайдаң тимесе, :-Батыр болып жауға найзаң тимесе,- :-Елден бөтен үйің күйсін! Әйтеке Байбекұлы бірде Қазыбек биге жолығысады. Сонда ел билігіне араласып, атағы жайылып қалған Қаз дауысты Қазыбек би: Атадан жақсы ұл туса, <br>Елінің оңы болады. <br>Атадан жаман ұл туса, <br>Көшінің соңы болады,- деген, сен сол үлдың қайсысы боласың? - депті. Сонда Әйтеке би: <br>Ораздының көрісі, <br>Қартайғанда қазына болады. <br>Араздының көрісі, <br>Қартайғанда қазымыр болады,- демекші, сіз өзіңіз соның қайсысы боласыз? - деп, қалжыңдап қарсы сұрақ қойыпты. Қаз дауысты Қазыбек Әйтекенің батылдығына риза бопты: - Е, е, бауырым, халқым сөзімді тыңдаса, қазынасы болармын, - дейді. Әйтеке: <br>- Мен де халқым құп алса, елімнің оң сөйлер, ұлы болармын, - депті оған. <ref>Даланың дара ділмарлары.-Алматы: ЖШС "Қазақстан" баспа үйі", 2001, - 592 бет. ISBN 5-7667-5647</ref><ref> Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2 </ref> == Тағы қараңыз == * [[Төле би]] * [[Қазыбек би]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{wikify}} [[Санат:Қазақ би-шешендері]] 7wjdaea2ugwjh5wf1allav065b1q53x 0 6124 3581846 2902263 2026-04-11T16:58:26Z Сқақ Зере 179730 3581846 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Korshi 2006 03.jpg|thumb|«Көрші» журналының 1-ші нөмірі]] «Көрші» журналы&nbsp;— [[қазақ тілі]]нде [[Кириллица|кирил]] жазуымен шығатын айлық басылым, [[2006]]&nbsp;ж. [[наурыз]]да жарық көрген. Шығарушы орындар: [[Шыңжаң Ұйғыр аутономиялық ауданы]] шетелдермен мәдени байланыс қоғамы, Қазақстан [[Ұлттық Кітапхана]]сы жанындағы «Рух—Мирас» қоғамдық бірлестігі. Бас редакторлары: [[Әуелқан Қалиұлы]] ([[Қытай]]), [[Мұрат Әуезов]] ([[Қазақстан]]). Редакция алқасы: * Диң Шяулүн * Әуелқан Қалиұлы * [[Мұрат Мұхтарұлы Әуезов|Мұрат Әуезов]] ([[Қазақстан]]) * Чын Жыфың * [[Мұхтар Мағауин]] ([[Қазақстан]]) * Жақып Мырзақанұлы * [[Клара Шайсұлтанқызы Хафизова|Клара Хафизова]] ([[Қазақстан]]) * Ибраһим Қошқари ([[Қазақстан]]) * Меллат Әбізханұлы == Сыртқы сілтемелер == * [http://russian.xjts.cn/eco/node_25720.htm «Көрші» журналының ресми торабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101001172754/http://russian.xjts.cn/eco/node_25720.htm |date=2010-10-01 }} [[Санат:Қазақстан журналдары]] [[Санат:Қытай]] 94vxdvq03gwm4xn7aqppe6v0metm3xf 0 13870 3581684 3317804 2026-04-11T12:46:07Z Amherst99 4439 3581684 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Elixir M2U51264DS8HC3G-5T 20060320.jpg|right|thumb|Example of [[read/write memory|writable]] [[volatile memory|volatile]] random access memory: [[Synchronous]] [[Dynamic RAM]] [[DIMM|modules]], primarily used as main memory in [[personal computers]], [[workstation]]s, and [[server]]s.]] {{Memory types}} '''Жедел жадтау құрылғысы''' (ЖЖҚ, {{lang-en|random-access memory}}, RAM) — сақтау аймағы, ол өңделуге тиіс бағдарламалар мен деректерді уақытша орналастыру үшін пайдаланылады. ЖЖҚ-ны [[компьютер]] бағдарламалық жасақтамаларды іске қосатын есептеу үрдістерін орындау үшін пайдаланады. Сонымен қатар ЖЖҚ-да бейнебетте көрінетін [[Дерек|деректер]] уақытша сақталады. ЖЖҚ көлемінің артуы компьютерде күрделі бағдарламаларды іске қосуға және үлкен [[Файл|файлдарды]] өңдеуге мүмкіндік бермейді. Компьютер сөндірілген кезде ЖЖҚ-да сақталған деректер жойылып кетеді. Есте сақтау құрылғысында деректер тасығыш ретінде магниттік таспалар мен дискілер, оптикалық дискілер, шалаөткізгіш құрылымдар, магниттік қабықшалар (пленкалар), т.б. пайдаланылады. Есте сақтау құрылғысының негізгі параметрлері — сыйымдылық (бір уақытта сақталатын ақпарат мөлшері — бірнеше ондаған байттан бірнеше Гбайтқа дейін) және айналу уақыты (үзіліссіз екі айналым аралығындағы ең аз уақыт — ондаған наносекундтан бірнеше милисекундқа дейін). Жедел жады (ЖЖ)– ақпаратты сақтау құрылғысы. Компьютер тоққа қосылып тұрғанда ғана ЖЖ-да ақпарат сақталады, яғни ол уақытта жады және RAM (Random Access Memory) деп аталады. Бұл жады екі бөлікке бөлінеді: біріншісі қолданбалы программалар мен операциялық жүйелер үшін қолданылады, ал екіншісі (жоғарғы жады) қызмет көрсету мақсаттары үшін (ДК құрылғыларын тестілеу программаларын және операциялық жүйені алғаш жүктейтін, экранға бейнені жіберетін программаларды сақтауға арналған). [[Тұрақты жадтау құрылғысы]](ТЖҚ, {{lang-en|read-onlу memorу}}, ROM) – ақпаратты тұрақты есте сақтауға арналған, яғни арнаулы құрылғының көмегіме бір рет жазылады да сонан соң одан тек оқуға болады. ТЕСҚ-сы компьютерді тоққа қосқан соң өзін тексеретін процедура – енгізу-шығару базалық жүйесін (BIOS) қамтиды. Жедел жадының көлемі үшін қатты дискінің сыйымдылығы көрсетіледі. Қатты магниттік дискіге жинақтауыш (НЖМД немесе винчестер) компьютермен жұмыс жасағанда пайдаланатын ақпаратты сақтауға арналған. Тоққа қосылмаған жағдайда да ақпарат қатты дискіде сақталып тұрады, диск сыйымдылығы біршама үлкен. Қажет болса дискіні бірнеше бөліктерге бөлуге болады, әр бөлігі бөлек логикалық дискінің ролін атқарады. Ақпаратты бір ДК-ден екіншісіне тасымалдау үшін иілгіш дискетті қолданады. Ең көп тарағаны өлшемі 3,5 дюйм, ал сыйымдылығы 1,44 Мбайттық дискеттер. Дискетте кесін жердің орнына жазуға рұқсат беретін немесе рұхсат бермейтін арнайы айырғыш орнатылған. Дискеттегі тесік жабық болса, онда ақпаратты дискетке жазуға рұқсат болмайды, ал ашық болса рұқсат болады. Иілгіш дискіні кейде флоппи диск деп атайды. Компакт - дискі (СД - диск) ақпаратты сақтауға арналған құрылғы, мұнда ақпарат дискінің бетіндегі шығарылатын және шығалмайтын бөліктердің кезектесуімен кодталады. Компакт-диск шығарылатын өндірісте бұл бет алюминийден істеледі, ал шағылмайтын бөлігін арнайы пресс-формамен батырып із қалдырады. Лазерлік дискідегі ақпараттарды оқу қалдырады. Лазерлік дискідегі ақпараттарды оқу үшін тек лазер сәулесі пайдаланылады. Басқа дискілерге қарағанда лазерлік технологияны пайдаланатын дискінің көлемі әлдеқайда үлкен болады (бірнеше гигабайтқа жетеді). Оның үстіне, лазерлік дискілер магниттік электрлік әсерлерге орнықты және деректерді сақтаудың ең жоғарғы сенімділігін қамтамасыз етеді, сонымен қатар олар басқа дискілердей емес, магниттік қасиетін тез жоймайды. Магниттік оптикалық дискі– ақпаратты сақтауға арналған құрылғы, ақпарат мөлдір пленкамен сақталған магниттік тасымалдаушыда сақталады, ал оқу мен жазу лазерлік сәуленің көмегімен жүзеге асады. Дискінің өлшемі 3,5 сыйымдылығы 230 Мбайт, ал жылдамдығы винчестрдің жылдамдығымен бірдей, ақпаратты сақтау сенімділігі өте жоғарғы. Стример– ақпаратты магниттік таспада сақтауға арналған құрылғы өте көлемді мәлімет сақтай алғанмен, оқу-жазу жұмыстары бірте-бірте тізбектей іздеу арқылы жәй жүргізіледі. Сол себепті стримерлер магниттік дискідегі жинақтауыштарды ауыстыра алмайды, тек толықтырады. <ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, III том</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Компьютер компоненттері}} [[Санат:Ақпараттану]] qifredylj9nsmo2ham7qeqpx9t0zhrb 0 17648 3582103 3575734 2026-04-12T06:27:26Z MuratbekErkebulan 162992 /* Тарихы */ 3582103 wikitext text/x-wiki {{Infobox Airport | name = Халықаралық Алматы Әуежайы | nativename-a = | nativename-r = | image = Almaty Airport logo.svg | image-width = 250 | image2 = Almaty_Airport_Osokin-1.jpg | image2-width = 250 | IATA = ALA | ICAO = UAAA <center>{{Location map|Қазақстан|width=220|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label=ALA|position=right |lat_deg=43|lat_min=21|lat_sec=07|lat_dir=N |lon_deg=77|lon_min=02|lon_sec=26|lon_dir=E }}<small>Қазақстандағы әуежайдың орналасқан жері</small></center> | type = Азаматтық | owner = [[Groupe ADP]] | operator = [[TAV Airports Holding]] | city-served = [[Алматы]], [[Қазақстан]] | hub = * [[Air Astana]] * [[FlyArystan]] * [[Qazaq Air]] | focus_city = * [[SCAT Airlines]] | location = | elevation-f = 2234 | elevation-m = 681 | coordinates = {{coord|43|21|07|N|077|02|26|E|type:airport}} | website = [http://www.alaport.com/ www.alaport.com] | metric-elev = Иә | metric-rwy = Иә | r1-number = 05R/23L | r1-length-f = 14,427 | r1-length-m = 4,397 | r1-surface = [[Асфальт]] | r2-number = 05L/23R | r2-length-f = 14,764 | r2-length-m = 4,500 | r2-surface = [[Бетон]] | stat-year = 2021 | stat1-header = Жолаушылар | stat1-data = Шамамен 7 млн. | footnotes = Source: 24.kz <ref>[https://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/579415-almaty-uezhajynda-7-millionynshy-zholaushyny-arsy-aldy]</ref>. }} '''Халықаралық Алматы Әуежайы''' ({{lang-en|Almaty International Airport}}) [[Қазақстан]]дағы ең үлкен әуежай. Ол [[Алматы|Алматы Орталығынан]] 18 километр қашықтықта орналасқан. Әуежай арқылы Қазақстан бойынша жолаушылардың жартысы және жүктердің 68% өтеді. <ref> Euromoney: ISI Intellinews http://www.euromoney.com/article.asp?ArticleID=1856080 </ref> [[2011 жыл]]ы әуежай 3,665,538 жолаушыға қызмет көрсеткен ([[2010 жыл]]мен салыстырғанда 19%-тік өсім). <ref>[http://www.alaport.com/ Almaty International Airport] (official site)</ref> Әуежайды «Алматы халықаралық әуежайы» АҚ басқарады, акцияларының 100% түрік [[TAV Airports Holding]] компаниясына тиесілі<ref>[https://kz.kursiv.media/kk/2020-05-08/almaty-uezhayy-415-million-dollarga-satyldy/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230905051758/https://kz.kursiv.media/kk/2020-05-08/almaty-uezhayy-415-million-dollarga-satyldy/|date=2023-09-05}}</ref>. [[17 ақпан]]да Мәскеуде [[Мемлекетаралық авиация комитеті]]нің Авиация және әуе кеңістігін пайдалану жөніндегі кеңестің 32 сессиясы өтіп, Алматы әуежайының әуеайлағы ең үздік әуеайлақ атағына ие болды<ref>[http://kz.alaport.com/news/2012/20120220/20022012.htm Халықаралық Алматы әуежайының әуеайлағы ТМД елдеріндегі ең үздік әуеайлағы атанды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120610191603/http://kz.alaport.com/news/2012/20120220/20022012.htm |date=2012-06-10 }}</ref> == Тарихы == [[Сурет:E8642-Almaty-Airport.jpg|thumb|left|Кеңес дәуірінде болған ескі терминал]] [[Алматы]]ның алғашқы әуежайы [[1923 жыл]]ы қазіргі Орталық стадионның жанындағы Верное ипподромының алаңында салынды. Бастапқы әуежай ғимараты, қазіргі Халықаралық әуежай ғимараты, [[1936 жыл]]ы салынған (жобалаған сәулетшілер Б. Заварзин мен Г. Элкин). Т. Басенов жобалау мен құрылысқа айтарлықтай үлес қосты.<ref name="ALMATY AUEJAYI">{{cite web |url = http://timc.kz/2019/06/18/alairp/. |title = Алматы әуежайы |website = timc.kz |access-date = 18.06.2018 }}</ref> Ғимараттың сәулеті ұлттық сәулет өнерінің стильдік ерекшеліктерін біріктіріп, оған шығыс стилін береді. Сұраныстың артуына байланысты [[1974 жыл]]ы алғашқы жолаушыларын қабылдаған [[Алматы]]да жаңа әуежай салу туралы шешім қабылданды (сәулетшілер В. Ищенко, О. Наумова, О. Литвиенко және Ю. Шарапова). Кеңес дәуірінде Алматы әуежайы [[Ленин ордені]]мен марапатталды. <ref name="ALMATY AUEJAYI">{{cite web |url = http://timc.kz/2019/06/18/alairp/. |title = Алматы әуежайы |website = timc.kz |access-date = 18.06.2018 }}</ref> [[1990 жыл]]ға дейін ол Кеңес Азаматтық Авиация Департаментінің бөлігі болып, [[1991 жыл]]ы "Алматы Әуежайы" болып қайта құрылды. Сол кезден бері әуежай тәуелсіз бизнес бірлік ретінде өз жұмысын жалғастырды. Кейін ол '''Халықаралық Алматы Әуежайы''' ЖШС болып қайта аталды. [[1998 жыл]]ы әуежай ұшып-қону жолағы (ҰҚЖ) жөндеуден өткеннен кейін, Алматы Әуежайы II категорияға ие болып, Халықаралық Әуежай статусын алды. [[1999 жыл]]дың [[9 шілде|9-]][[10 шілде]]сіне қараған түні [[Алматы]]дағы бұл әуежай ғимараты өртеніп кетті. Өрттен зақымдалмаған ескі әуежай ғимараты [[2004 жыл]]ы қалпына келтіріліп, [[2007 жыл]]ы бизнес-терминал есігін ашты. Алматы әуежайы [[Оңтүстік Шығыс Азия]]дан [[Еуропа]]ға және кері бағыттағы қолайлы географиялық орналасуға ие. Бүгінде ол барлық типтегі ұшақтарды қабылдай алатын [[Қазақстан]]дағы ең ірі әуежай болып табылады.<ref name="ALMATY AUEJAYI">{{cite web |url = http://timc.kz/2019/06/18/alairp/. |title = Алматы әуежайы |website = timc.kz |access-date = 18.06.2018 }}</ref> [[1999 жыл]]дың [[9 шілде]]сінде әуежай ресторанында өрт басталып, бүкіл әуежай терминалы жанып кетті. Жаңа терминалдың құрылысы [[2004 жыл]]ы аяқталды. [[Сурет:Alaport07.JPG|нобай|288px|Алматы Халықаралық әуежайының ұшақ паркі, [[2007 жыл]]]] Алматы Әуежайы [[Air Astana]] ұлттық тасымалдаушының [[Хаб|хабы]] болып табылады. Сонымен қатар Орталық Азиядағы жүк тасымалдау [[Хаб|хабы]]. [[2008 жыл]]дың қыркүйек айында екінші ұшып-қону жолағы ашылды. Жаңа ұшып-қону жолағына ICAO сертификаты беріліп, оған III категория берілді. Жолақ сапасы мен онда орнатылған заманауи құрал жабдықтар ұшу қарқыны бойынша әуе кемелерінің барлық түрін ешбір шектеусіз қабылдауға мүмкіндік береді. Жаңа ұшып-қону жолағы [[Орталық Азия]]да ең ұзын болып табылады. Әлем бойынша 21-орынға жайғасқан. [[Сурет:Almaty Airport.JPG|250px|нобай]] [[Сурет:ALA Osokin-1.jpg|нобай|оңға|250px|Әуежайдың ұшаққа отыру залы]] [[Сурет:ALA UA-320-1.jpg|250 px|нобай|Әуежай тұрағындағы ұшақтар]] == Әуекомпаниялар мен бағытар == === Ішкі === {{Әуежай бағыттары |{{ту|Қазақстан}} [[Air Astana]]|[[Ақтау]], [[Ақтөбе]], [[Астана]], [[Атырау]], [[Қарағанды]], [[Қызылорда]], [[Орал]], [[Өскемен]], [[Павлодар]], [[Шымкент]] |{{ту|Қазақстан}} [[SCAT]]|[[Ақтау]], [[Астана]], [[Көкшетау]], [[Қостанай]], [[Петропавл]], [[Семей]], [[Шымкент]], [[Тараз]], [[Үржар (ауыл)|Үржар]] |{{ту|Қазақстан}} [[Semeyavia]]|[[Семей]] |{{ту|Қазақстан}} [[Zhezkazgan Air]]|[[Жезқазған]] }} === Халықаралық === {{Әуежай бағыттары |{{ту|БАӘ}} [[Air Arabia]]|Шарджа |{{ту|Қазақстан}} [[Air Astana]]|[[Ақтау]], [[Ақтөбе]], [[Анталия]], [[Астана]], [[Атырау]], [[Баку]], [[Бангкок]]-Suvarnabhumi, [[Бейжің]], [[Бішкек]], [[Дели]], [[Душанбе]], [[Франкфурт]], [[Коломбо]] (Шри-Ланка), [[Ыстамбұл]], [[Қарағанды]], [[Қызылорда]], [[Мәскеу]], [[Лондон-Хитроу]], [[Орал]], [[Өскемен]], [[Павлодар]], [[Пхукет]], [[Санкт-Петербург]], [[Сеул-Инчеон]], [[Шымкент]], [[Үрімжі]], [[Ташкент]], [[Тбилиси]], [[Нячанг]]. |{{ту|Сейшель аралдары}} [[Air Seychelles]]|Маусымдық: [[Маэ]] (2022 жылдың 26 желтоқсанында басталады) |{{ту|Латвия}} [[airBaltic]]|[[Рига]] |{{ту|Қырғызстан}} [[Avia Traffic Company]] |[[Бішкек]]|{{ту|Түркия}} [[AnadoluJet]] | [[Анкара]] |{{ту|Корея Республикасы}} [[Asiana Airlines]]|[[Сеул]]|{{ту|Қытай}} [[China Southern Airlines]]|[[Үрімжі]] |{{ту|Чехия}} [[Czech Airlines]]|[[Прага]]<!-- Do not add Hanoi as a destination. Czech Airlines has no traffic rights between Almaty and Hanoi --> |{{ту|Украина}} [[Donbassaero]]|[[Киев]]-Boryspil ([[2022 жыл]]дан бастап тоқтатылды) |{{ту|БАӘ}} [[Etihad Airways]]|[[Абу Даби]] (тоқтатылды) |{{ту|Қытай}} [[Hainan Airlines]]|[[Бейжің]] |{{ту|Қазақстан}} [[Irtysh Air]]|[[Қарағанды]], [[Қостанай]], [[Қызылорда]], [[Павлодар]], [[Өскемен]] |{{ту|Нидерланд}} [[KLM]]|[[Амстердам]] |{{ту|Германия}} [[Lufthansa]]|[[Франкфурт]] |{{ту|Иран}} [[Mahan Air]]|[[Тегеран]] <!---|[[Qatar Airways]]|Доха[begins 30 November] http://www.qatarairways.com/global/en/newsroom/archive/PressRelease1_2May11.html - only to Baku and Tbilisi---> |{{ту|Түркия}} [[Pegasus Airlines]]|[[Ыстамбұл]] |{{ту|Ресей}} [[Rossiya (airline)|Rossiya]]|[[Санкт-Петербург]] |{{ту|Ресей}} [[RusLine]]|[[Екатеринбург]] |{{ту|Ресей}} [[S7 Airlines]]|[[Жаңасібір]] |{{ту|Қазақстан}} [[SCAT]]|[[Ақтау]], [[Анталия]], [[Астана]], [[Бодрум]], [[Будапешт]], [[Душанбе]], [[Көкшетау]], [[Қостанай]], [[Петропавл]], [[Санкт Петербург]], [[Семей]], [[Сеул]], [[Шарм-эш-Шейх]], [[Шымкент]], [[Тараз]], [[Ташкент]], [[Франкфурт]]. |{{ту|Қазақстан}} [[Semeyavia]]|[[Семей]] |{{ту|Тәжікстан}} [[Somon Air]]|[[Душанбе]] |{{ту|Түркия}} [[Sky Airlines]]|[[Анталия]] |{{ту|Тәжікстан}} [[Tajik Air]]|[[Душанбе]] |{{ту|Ресей}} [[Transaero Airlines]]|[[Мәскеу]]-[[Домодедово (әуежай)|Домодедово]] |{{ту|Түркия}} [[Turkish Airlines]]|[[Ыстамбұл]] |{{ту|Түрікменстан}} {{nowrap|[[Turkmenistan Airlines]]}}|[[Ашхабад]] (тоқтатылды) |{{ту|Украина}} {{nowrap|[[Ukraine International Airlines]]}}|[[Киев]] ([[2022 жыл]]дан бастап тоқтатылды) |{{ту|Өзбекстан}} [[Өзбекстан Әуе Жолдары|Uzbekistan Airways]]|[[Ташкент]] }} <small>'''Note''':</small> <small>{{note|1|1}}: Although [[BMI (airline)|BMI]]'s flight to London-Heathrow has a stop in Amritsar. It has no rights to transport passengers solely between Almaty and Amritsar.</small> == Ұшақ сиымдылығы == Халықаралық Алматы әуежайына қонуға болатын ұшақтар тізімі көрсетілген.<br> <center>''Boeing ұшақтары:''</center> {| class="wikitable" ! Ұшақ аты !! Керек ұшу-қону жолақ ұзындығы |- | [[Boeing 737|Boeing 737-100]] || style="text-align:center;" | 2000 м |- | [[Boeing 737|Boeing 737-200]] || style="text-align:center;" | 2300 м |- | [[Boeing 737|Boeing 737-300]] || style="text-align:center;" | 2400 м |- | [[Boeing 737|Boeing 737-400]] || style="text-align:center;" | 2500 м |- | [[Boeing 737|Boeing 737-500]] || style="text-align:center;" | 2300 м |- | [[Boeing 737|Boeing 737-600]] || style="text-align:center;" | 2400 м |- | [[Boeing 737|Boeing 737-700]] || style="text-align:center;" | 2600 м |- | [[Boeing 737|Boeing 737 MAX 8]] || style="text-align:center;" | 2700 м |- | [[Boeing 737|Boeing 737 MAX 9]] || style="text-align:center;" | 2800 м |- | [[Boeing 747|Boeing 747-200]] || style="text-align:center;" | 3000 м |- | [[Boeing 747|Boeing 747-400F]] || style="text-align:center;" | 3100 м |- | [[Boeing 747|Boeing 747-8F]] || style="text-align:center;" | 3200 м |- | [[Boeing 767]] || style="text-align:center;" | 2800 м |- || [[Boeing 777|Boeing 777F]] || style="text-align:center;" | 3300 м |} <center>''Airbus ұшақтары:''</center> {| class="wikitable" ! Ұшақ аты !! Керек ұшу-қону жолақ ұзындығы |- | [[Airbus A320]] || style="text-align:center;" | 2200 м |- | [[Airbus A321]] || style="text-align:center;" | 2300 м |- | [[Airbus A320neo]] || style="text-align:center;" | 2300 м |- | [[Airbus A330]] || style="text-align:center;" | 2800 м |- |} == Жолаушылар тасымалы == Жолаушылар тасымалы бойынша Алматы әуежайы [[Қазақстан]]дағы ең ірі ауежай болып табылады. <center><timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:700 height:350 PlotArea = left:60 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = yyyy Period = from:0 till:7000000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500000 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:2010 text:2010 bar:2011 text:2011 bar:2012 text:2012 bar:2013 text:2013 bar:2014 text:2014 bar:2015 text:2015 bar:2016 text:2016 bar:2017 text:2017 bar:2018 text:2018 bar:2019 text:2019 bar:2020 text:2020 bar:2021 text:2021 PlotData= color:barra width:25 align:center bar:2010 from:0 till:3000000 bar:2011 from:0 till:3665538 bar:2012 from:0 till:4003004 bar:2013 from:0 till:4323224 bar:2014 from:0 till:4588866 bar:2015 from:0 till:4905307 bar:2016 from:0 till:4878450 bar:2017 from:0 till:5640800 bar:2018 from:0 till:5686926 bar:2019 from:0 till:6422721 bar:2020 from:0 till:3669668 bar:2021 from:0 till:6103657 PlotData= bar:2010 at:3000000 fontsize:S text:3.0M shift:(0,5) bar:2011 at:3665538 fontsize:S text:3.7M shift:(0,5) bar:2012 at:4003004 fontsize:S text:4.0M shift:(0,5) bar:2013 at:4323224 fontsize:S text:4.3M shift:(0,5) bar:2014 at:4588866 fontsize:S text:4.6M shift:(0,5) bar:2015 at:4905307 fontsize:S text:4.9M shift:(0,5) bar:2016 at:4878450 fontsize:S text:4.9M shift:(0,5) bar:2017 at:5640800 fontsize:S text:5.6M shift:(0,5) bar:2018 at:5686926 fontsize:S text:5.7M shift:(0,5) bar:2019 at:6422721 fontsize:S text:6.4M shift:(0,5) bar:2020 at:3669668 fontsize:S text:3.7M shift:(0,5) bar:2021 at:6103657 fontsize:S text:6.1M shift:(0,5) TextData= fontsize:S pos:(200,20) text:Алматы әуежайының жолаушылар ағыны (2010–2021) </timeline></center> {| class="wikitable" |+ !Жыл !Жолаушылар саны !Өзгеріс |- |2010 |3,000,000 |{{steady}} |- |2011 |3,665,538 |{{increase}} 22.2% |- |2012 |4,003,004 |{{increase}} 9.2% |- |2013 |4,323,224 |{{increase}} 8% |- |2014 |4,588,866 |{{increase}} 6% |- |2015 |4,905,307 |{{increase}} 6.9% |- |2016 |4,878,450 |{{decrease}} 0.5% |- |2017 |5,640,800 |{{increase}} 15.6% |- |2018 |5,686,926 |{{increase}} 1% |- |2019 |6,422,721 |{{increase}} 13% |- |2020 |3,669,668<ref>https://kz.kursiv.media/2021-04-23/mezhdunarodnyy-aeroport-almaty-snizil-chistuyu-pribyl-v-sem-raz/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221209151803/https://kz.kursiv.media/2021-04-23/mezhdunarodnyy-aeroport-almaty-snizil-chistuyu-pribyl-v-sem-raz/ |date=2022-12-09 }}</ref> |{{decrease}}42.9% |- |2021 |6,103,657<ref>https://cfts.org.ua/news/2022/01/26/passazhiropotok_krupneyshego_aeroporta_kazakhstana_v_2021_godu_pochti_dostig_dopandemiynogo_urovnya_68758</ref> |{{increase}} 66.3% |} == Болашағы == Қазіргі уақытта, әуежайда жаңа терминал салынуда. Жаңа терминалды [[2024 жыл]]дың жаз мезгілінде іске қосу жоспарланған. Жаңа терминалдың басты артықшылығы advanced EDGE стандартына (экологиялық таза ғимараттарды сертификаттау жүйесі) сай болады. Айталық, энергияның 40%-дан астамын, судың 20%-дан астамын көлемін, сондай-ақ құрылыс кезінде материалдардың 20%-дан астамын үнемдеу көзделген. Бұдан бөлек салынып жатқан терминал Халықаралық әуе көлігі қауымдастығының ([[IATA]]) стандарты бойынша Optimum деңгейіндегі сервиспен қамтамасыз етіледі. Әуежайға қызмет көрсетудің жаңа тұжырымдамасы жылдам, сапалы қызмет көрсетуді қамтып, шығындарды оңтайландыруға бағытталған. [[TAV Airports Holding]] Алматы әуежайын [[Орталық Азия]]дағы ірі жүк хабына айналдырып, [[Алматы облысы]]н ілгерілетумен бірге [[Қазақстан]]ға жаңа авиакомпанияларды тартуды жоспарлап отыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.alaport.com/ Халықаралық Алматы әуежайы] (ресми сайты) * [http://www.flightradar24.com/43.26,76.93/7 Халықаралық Алматы әуежайынан ұшықып шыққан ұшақтар мен қонып жатқан ұшақтардың радарлық бағылаулары] {{commonscat|Almaty International Airport}} {{Қазақстан әуежайлары}} {{Алматы}} [[Санат:Қазақстан әуежайлары]] [[Санат:Халықаралық әуежайлар]] [[Санат:Алматы ғимараттары мен құрылыстары‎ ]] [[Санат:Алматы көлігі]] o4x59egiicj59wfti29vlx7wnsrdst9 0 20618 3581673 3531440 2026-04-11T12:04:14Z 1nter pares 146705 3581673 wikitext text/x-wiki '''Кете''' – [[Алшын]] тайпасынан тарайтын [[Әлімұлы]]на кіретін қазақ руы. [[Қызылорда облысы]]ның батысы мен [[Ақтөбе облысы]]н, [[Атырау облысы]]н мекендейді. ==Тарихы== Кете руы туралы алғашқы деректер 12 ғасырдан бері белгілі. [[Қидандар]]ға бағынып, 1120 ж. [[Елюй Даши]] басшылығымен, [[Қарахандар]] әулеті мемлекетіне қарсы жорыққа қатысқан 18 тайпаның бірі кити делінген. М.Н. Галкин түрікмендердің гоклан тайпасында кета, Н.Н. Аристов башқұрттарда кете руы кездесетінін айтады. Қазақ ғалымы Ә.Нұрмағамбетұлы: “Қырғыз халқының батырлар жырында ұшырасатын “кете” сөзінің мағынасы – қымбат та асыл мата атауын білдіреді, тұңғыс-манжыр тілдерінде “кэтэ” – көп ұғымында айтылады”, дейді. М.Тевкелевтің “Қазақ халқының тарихынан материалдар” атты еңбегінде: “Қашқардан оңт.-батысқа қарай [[Алай]] тауының шығыс жақ бөлігін қазіргі уақытта қырғыздың қаракесек және төйт рулары мекендейді. Олар ерте кезден бірге тұрады және өздерінің әңгімелеріне қарағанда – бірге туған туыстар”, – делінген. Кете руы [[Ақкете]] және [[Қаракете]] тармақтарына бөлінеді. Ақкетеден [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]], [[Арал батыр]], Қармыс батыр, [[Болпыш би]], Ебескі, Алтай батырлар, [[Шернияз Жарылғасұлы|Шернияз ақын]] тараған. Ал Қаракетеден [[Ешнияз Сал Жөнелдікұлы|Ешнияз Сал]], Құдайназар батыр, Текей батыр, Кете Жүсіп, Тұрмағамбет Ізтілеуұлы, Омар, Сүйіндік пен Сүйкімбай, Алдашбай, Қуанышбай ақындар, Тоқтаболат, Алтай, Бестібай, Бекмырза, Тұңғышбай, Тайшық, Есетбай билер, Қарақисық батырлар шыққан. Кете руы Қазан төңкерісіне дейін [[Қазалы]], [[Перовск]], [[Ақтөбе]], [[Үлбішін уезі]], [[Темір уезі]], [[Гурьев уезі]], [[Бөкей ордасы]]н қоныстанған. Ұраны – Майлыбай, таңбасы – П, Х.<ref>Қазақ энциклопедиясының редакциясы, Қазақстан ұлттық энциклопедиясы</ref><ref>Толыбеков С., Қазақ шежіресі, А., 1992; Дайрабаев Т., Кете-Шөмекей шежіресі, А., 1995</ref><ref> Арғынбаев Х., Мұқанов М., Востров В., Қазақ шежіресі хақында, А., 2000; Мұратбаев Ж., Алаштың жұлдызы, А., 2002. </ref> == Тұлғалар == {{Div col|3}} # [[Омар Шораяқұлы]] # [[Сыпыра жырау]] # [[Арал батыр]] # [[Әжібай Болпышұлы]] # [[Тұрмағамбет Ізтілеуұлы]] # [[Текей Қарпықұлы]] # [[Тоқболат би]] # [[Текей Қарпықұлы]] # [[Әміржан Сағидрахманұлы Қосанов]] # [[Ешнияз Сал Жөнелдікұлы]] # [[Шернияз Жарылғасұлы]] # [[Кете Жүсіп Ешниязұлы]] # [[Аслан Есболайұлы Мусин]] # [[Көшеней Рүстембекұлы]] # [[Бидас Рүстембекұлы]] # [[Қызыл Тұрдалыұлы]] # [[Көккөз Құндыбаев]] {{Div col end}} ==Дереккөздер== <references/> {{Қазақ рулары}} [[Санат:Қазақ рулары]] [[Санат:Кіші жүз рулары]] rrtvv0eyz6w2mku2zsfn28d2ao1lgpr 0 23971 3581793 3191493 2026-04-11T15:55:44Z Сқақ Зере 179730 3581793 wikitext text/x-wiki '''Жәдігер Зарлықұлы Есқожин''' - [[техника]] ғылымдарының докторы([[2006]]). == Қысқаша өмірбаяны == {{Infobox Biography | subject_name = Жәдігер Зарлықұлы Есқожин | image_name = | image_size = 180px | image_caption = | date_of_birth = [[1942]] [[наурыздың 14]]-інде туған | place_of_birth = [[Қарағанды облысы]] [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]] [[Киевка ауылы]] | date_of_death = | place_of_death = | occupation = [[техника]] ғылымдарының докторы }} [[1965]] [[Целиноград]] ауыл шаруашылығы институтын бітірген. [[1965]]–[[1968|68]] Ақмола облысының кеңшарында механик, бас инженер, кеңшар директоры міндетін атқарған;<br /> [[1968]] жылдан Целиноград ауыл шаруашылық институтында (қазіргі [[Қазақ агротехнология университет]]) оқытушылық қызметпен айналысады. ==Еңбектері== «[[Механизация обработки почвы в зоне рискованно-землевладения Казахстана]]» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Жәдігер Зарлықұлы 132 ғылыми еңбектің, оның ішінде 2 монография, 2 оқу құралдары («[[Сызба геометрия]]», «[[Техникалық сызу]]») мен 21 өнертабыстың авторы.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref> ==Дереккөздер== <references/> ==Сілтемелер== [http://www.zakon-online.com/Admin/login.aspx?doc_id=1897545&corr=&text=&fp=0 Үкіметінің 2000 жылғы 27 қазандағы N 1621 қаулысы]{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Тұлғалар]] [[Санат:1942 жылы туғандар]] k2c1a3gdkxwq5eedv0940fvt0s0wzhb 0 24314 3582081 3533041 2026-04-12T05:29:56Z RaiymbekZh 170385 3582081 wikitext text/x-wiki {{Otheruses|Жантаев}}{{Тұлға|Есімі=Жантаев Жұмабек Шәбденамұлы|Туған күні=21.03.1947|Туған жері={{туғанжері|Алматы облысы|Алматы облысында}}|Азаматтығы={{Байрақ|Қазақстан}}|Мамандығы=Математика ғылымдарының докторы|Не үшін белгілі=|Марапаттары={{Парасат ордені}} {{Құрмет ордені}} {{Ерен еңбегі үшін медалі (Қазақстан)}}}} '''Жұмабек Шәбденамұлы Жантаев''' ([[21 наурыз]] [[1947 жыл]], [[Алматы облысы]], [[Іле ауданы]], [[Нұрғиса Тілендиев ауылы|Шилікемер]] ауылы) — [[физика]]-[[математика]] ғылылымдарының докторы (1996).<ref>[https://online.zakon.kz/m/document/?doc_id=30144340#pos=12;73 ЖАНТАЕВ ЖҰМАБЕК ШӘБДЕНАМҰЛЫ]</ref> == Өмірбаяны == * 1970 - Қазақ политехнологиялық институтын (қазіргі Қазақ ұлттық технологиялық университет) бітірген. * 1984–1990 - Қазақстан ғылым академиясының Сейсмология институтында; * 1984–1990 - Сейсмология тәжірибелік-методикалық экспедицияда жауапты қызметтер атқарды. * 1990–1997 - «Қазақ селден қорғау» мекемесінде директордың ғылыми жұмыстар жөніндегі орынбасары, лаборатория меңгерушісі, ғылыми-өндірістік кешен директоры болды. * 1997 жылдан - осы мекеменің «[[Болжау]]» ғылыми-өндірістік кешенінде жетекші ғылыми кеңесші. * 1995 - «Модель напряженного состояния неоднородной земной коры и ее приложения к условиям Тянь-Шанского сейсмогена» деген тақырыпта докторлық диссертаци қорғады.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Суретсіз мақала}} {{bio-stub}} [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Қазақстан физиктері]] gabjak31bynamow068yxa2djvfgfkr0 0 24548 3582059 2560375 2026-04-12T05:07:12Z CommonsDelinker 165 «[[:File:Fresco_of_a_Mycenaean_woman,_circa_1300_BC.jpg]]» деген «[[:File:Facsimile_of_a_Minoan_fresco_(Knossos),_Woman_Carrying_an_Ivory_Pyxis,_by_Emile_Gilliéron_père,_1912.jpg]]» дегенмен алмастырылды. 3582059 wikitext text/x-wiki {{Біріктірілсін| Эгей өнері}} [[Сурет:The Parthenon at the Acropolis in 2004.jpg|thumb|175px| alt=A.]] [[Сурет:Linear B (Mycenaean Greek) NAMA Tablette 7671.jpg|thumb|175px| alt=A.]] [[Сурет:Facsimile of a Minoan fresco (Knossos), Woman Carrying an Ivory Pyxis, by Emile Gilliéron père, 1912.jpg|thumb|175px| alt=A.]] '''Эгей мәдениеті''', Крит-Микен мәдениеті – б.з.б. 3 – 2-мыңжылдықта Эгей [[архипелаг]]ы мен [[Грекия]] құрлығын мекендеген [[Крит]] [[тайпа]]лары мәдениетінің шартты атауы. Эгей мәдениетінің басты орталықтарын зерттеуші ғалымдар Г.[[Шлиман]] [[Микен]]<nowiki/>нен (19 ғасырдың 70-жылдары), А.Эванс Кностан (1900 – 20) тапқан. Ғалымдар Эгей мәдениетін 3 кезеңге бөледі. Ерте миной кезеңі (б.з.б. 3000 – 2200 жылы шығарылған) [[энеолит]] дәуірінен өтіп, қола еңбек құралдарының кеңінен таралуымен және рулық қатынастардың ыдырауымен сипатталады. Бұл кезеңде қала тектес елді мекендер пайда болды, мал шаруашылығы, теңізде жүзу өріс алды. Орта миной кезеңінің (б.з.б. 2200 – 1600 жылы шығарылған) басында [[Саргон]] ([[Ассирия]] [[патша]]сы) [[әскер]]лерінің Критті уақытша жаулап алуына қарсы күрес нәтижесінде [[Крит]] мемлекеті пайда болды. [[Кнос]] қаласы оның орт-на айналды. Кноста сәнді сарайлар салынып, олардың қабырғалары таспен өрілген ағаш бағаналардан тұрғызылды. [[Қазба]] жұмыстары мұнда тұрғын бөлмелер мен [[қонақ]] қабылдайтын бөлмелер, [[қойма]]лар, қолөнер шеберханалары, [[су құбыры]], [[канализация]] болғандығын дәлелдейді. Қабырғаларында жер бедерін, жан-жануарларды, дельфиндерді, [[өсімдік]]терді, сондай-ақ тұрмыс көріністерін бейнелейтін суреттер салынған. Бұл кезде қыш, темір ыдыстар жасалды. [[Тас]] таңбалар мен балшықтан жасалған тақталарда пиктографиялық жазу дамыды. Орта миной кезеңінің ақырына қарай линейный жазуға ауыса бастады. Крит жазулары әзірге оқылған жоқ. Кнос пен Фест мұрағатынан табылған пиктографиялық тақталар шаруашылықтың әр алуан болғандығын және бұл кезде Криттің, ертедегі Шығыс елдері сияқты құл иеленуші мемлекет болғандығын көрсетеді. Сондай-ақ өнер ескерткіштері әйелдердің қоғамдық өмірде үлкен рөл атқарғанын байқатады. Тиринф сарайында су құбыры, ванна болғаны анықталды. Микенде алтыннан, күмістен, қоладан жасалған қару-жарағы бар патша табыты табылды. Оның бірінен Крит торевтикасының үздік шығармасы – [[алтын]], [[күміс]]тен жасалған өгіз бейнесі және қылыш табылды. Монументті ескерткіштерден Микенде ерекше көзге түсетіні – тастан өрілген “Атрея қазынасы” (биіктігі шамамен 15 м). Оның дөңгелектеп салынған 34 құрылысы аса күрделі. Байлық пен қуаттылықты танытатын сән-салтанатты сарайлар Микенде әскери басшылардың үстем болғандығын және жергілікті тайпаларда алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырағандығын көрсетеді. Кейінгі миной кезеңінде ақсүйектер қабылдаған Эгей [[Мәдениет]]і, оның діні мен өнері жергілікті Ахейя тайпасының қарапайым мәдениетіне ауысты. Б.з.б. 16 ғ-асырдан кейінгі кезеңде елге көршілес дорий тайпаларының басып кіруіне байланысты Эгей мәдениеті құлдырай бастады. Дегенмен ол кейіннен осы өңірде [[Эллада]] [[мәдениет]]інің дамуына негіз болды.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том;</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Білім]] {{stub}} 2zyhoblqxrxmzluu1y1pxsyf0zrv24g 0 26226 3582116 3091433 2026-04-12T06:44:01Z 1nter pares 146705 3582116 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер|Есімі=Батыр хан ІІ|Титулы=[[Кіші жүз]]дің ханы|Ту=Flag of the Kazakh Khanate.svg|Басқара бастады=1748|Басқаруын аяқтады=1771|Ізашары=[[Әбілқайыр хан]]|Ізбасары=Байрамұқ хан|Қайтыс болған күні=1771|Қайтыс болған жері=[[Орынбор]]|Династия=[[Төре]]|Діні=[[Ислам]]|Әкесі=[[Қайып хан]]|Балалары=Қайып хан ІІ}} '''Батыр Қайыпұлы''' (туған жылы белгісіз — [[1771]]) — [[сұлтан]], [[Кіші жүз]]дің бір бөлігінің ханы (15.10.1748 — 1771).<ref>Материалы истории КССР, т. 2, ч. 2, М.—Л., 1956</ref> [[Жошы]]дан тараған [[Жәдік]] сұлтанның ұрпағы. [[Бұхара]]да оқып тәрбиеленген. 1728 жылы аз уақыт [[Хиуа]] тағында отырған. 1723 - 29 жылдары қазақ-жоңғар соғыстарында [[Шекті]] руының жасағын бастап, жеке басының батырлығы және қолбасшылық қабілетімен көзге түседі. XVIII ғасырдың 20-шы жылдарының аяқ кезінен бастап [[Әбілқайыр хан]]ның басты бақталастарының біріне айналды. [[Барақ сұлтан]]мен келісімге келіп, Әбілқайырдың өліміне себепші болды.<ref>Материалы по истории казахских ханств. XV — XVІІІ вв., А.-А., 1969</ref> 1731 жылдың желтоқсанда Батыр сұлтан [[Ресей]] бодандығын қабылдағанымен өзінің геосаяси мақсаттарын жүзеге асыруда [[жоңғарлар]]ға да иек сүйеуге тырысты.<ref>Левшин А.И., Описание киргиз-кайсацских орд и степей, 2-ое изд., А., 1996</ref> Әбілқайырдың қазасынан кейін, оның ұлы [[Нұралы хан]] ханның билігін мойындаудан бас тартты. 1748 жылдың қазан айында [[Әлімұлы]]ның [[Шекті]], [[Шөмекей]], [[Бозғыл]], [[Қарасақал]] руларының басшылары Батыр сұлтанды хан сайлайды. Бірақ Ресей өкіметі оны хан деп танымайды. 1750 - 60 жылдары Батыр хан Орта [[Азия]] жеріндегі хандармен бейбіт [[қарым-қатынас]] орнатады. Егде тартқан шағында [[Сырдария]]ның төменгі ағысындағы ордасында қайтыс болады.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref><ref>Аполлова М.Г., Присоединение Казахстана к России в 30 — 40 жж. ХVІІІ в., А.-А., 1948</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Суретсіз мақала}} {{stub}} [[Санат:Туған жылы белгісіздер]] [[Санат:Жәдік әулеті]] [[Санат:Қазақ сұлтандары]] [[Санат:Кіші жүз хандары]] [[Санат:Хиуа хандары]] [[Санат:Төрелер]] 3nwhem2gwqa0tvpniahfacrlve2w2my 0 28323 3581839 3264545 2026-04-11T16:54:43Z Сқақ Зере 179730 3581839 wikitext text/x-wiki '''Каримуллин Абрар Гибадуллаұлы'''<ref name="source1">«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том</ref> (''[[1925]] жылы туған, [[Татарстан]], Сабин ауданы'') – ғалым, [[филология]] ғылымы докторы ([[1978]]). Қазан университетін бітірген ([[1953]]). Қазан университетінің ғылыми кітапханасында сектор меңгерушісі, директордың орынбасары, КСРО ҒА Қазан филиалының Тіл, әдебиет және тарих ин-тында ғылыми қызметкер болған. Бұрынғы Кеңес Одағындағы [[Түркі тілдері|түркі халықтарының тілдері]]нде кітап басу ісінің тарихын зерттеген тұңғыш ғылым докторы. Оның еңбектерінде 19 ғасыр мен 20 ғасыр басында [[Қазан (қала)|Қазан]], [[Уфа]], [[Орынбор]], [[Санкт-Петербург]], [[Ташкент]], [[Семей]], тағы басқа қалалардың баспаханаларында жарық көрген қазақ кітаптарының тарихы да зерттелген. Каримуллин Қазақстанда [[Қазан төңкерісі]]не дейін таралған [[татар тілі]]ндегі кітаптарды, [[шығыстанушы]] ғалымдар мен саяхатшылардың жазбаларын, діни кітаптарды, араб, парсы, түрік және еуропа тілдерінен жасалған аудармаларды, фольклорлық басылымдар, поэзиялық жинақтар, оқулықтардың жариялануы сынды мәселелерді терең зерттеп, қазақ [[кітаптану]] ғылымының қалыптасуына игі ықпалын тигізді. ==Дереккөздер:== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:1925 жылы туғандар]] [[Санат:Татарстан ғалымдары]] [[Санат:Шығыстанушылар]] [[Санат:Түркітанушылар]] [[Санат:Қазан университеті түлектері]] {{stub}} jsi2md62nkr02oq26sl0zn3rsc6rn4s 0 29814 3581966 3399482 2026-04-12T03:31:11Z Sagat Ardak 179691 /* Балалық шағы */ 3581966 wikitext text/x-wiki {{Әскери қайраткер |толық есімі = Рақымжан Қошқарбаев |шынайы есімі = |суреті = 2024 Rahymjan Qoshqarbaev Kazakh stamp (1459).jpg |сурет тақырыбы = 2024 жылғы пошта маркасындағы Қошқарбаев бейнесі |туған күні = 19.10.1924 |туған жері = [[Тайтөбе]], [[Ақмола уезі]], [[Ақмола губерниясы]], [[Қазақ (қырғыз) Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы|Қырғыз (Қазақ) АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |қайтыс болған күні = 10.08.1988 |қайтыс болған жері = [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |лақап аты = |бүркеніш аты = |мемлекет = {{байрақ|КСРО}} |қызмет еткен жылдары = |атағы = [[Сурет:CCCP army Rank lejtnant infobox.svg|50px]] |білімі = |әскер түрі = [[Армия]] |басқарды = |әскери бөлімі = |шайқасы = [[Ұлы Отан соғысы]] |марапаттары = {{Халық қаһарманы}} {{Қызыл Ту ордені}} {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалі}} {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} [[Сурет:SU Medal For the Capture of Berlin ribbon.svg|40px]] [[Сурет:SU Medal For the Liberation of Warsaw ribbon.svg|40px]] {{КСРО Қарулы күштеріне 50 жыл медалі}} {{КСРО Қарулы күштеріне 60 жыл медалі}} {{КСРО Қарулы күштеріне 70 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 40 жыл медалі}} |байланысы = |отставкада = |қолтаңбасы = |Commons = }} '''Рақымжан Қошқарбаев''' (1924 —1988 жж.) – [[Берлин]]дегі [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстаг]]қа жеңіс туын тіккен қазақ азаматы, [[Халық қаһарманы]] (1999). == Өмірбаяны == * 1924 жылғы 19 қазанда [[Ақмола облысы]], Ақмола ауданы, Тайтөбе ауылына жақын орналасқан Қырыққұдық қыстағында дүниеге келген. [[Арғын]] тайпасы [[Қуандық]] руы [[Темеш]] бөлімінен шыққан<ref name="http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp">{{cite web | url=http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp | title=Қазақ шежіресі. 2 том. Орта жүз-жан арыс, Теңізбай Үсенбаев,}}</ref>. * 1942 жылы әскерге алынып, 1944 жылғы қазанда Фрунзедегі ([[Бішкек]]) жаяу әскер училищесін бітірген. * 1944 жылғы қазан айынан бастап [[бірінші Беларусь майданы]]ндағы 150-Идрицк атқыштар дивизиясы құрамында взвод басқарып, [[Польша]] және [[Германия]] жерлеріндегі ұрыстарға қатынасты. Лейтенант Қошқарбаев [[Берлин операциясы]] кезінде асқан ерлік көрсетті. 30-сәуірде ол жауынгер [[Григорий Булатов]] екеуі Кеңес әскерлері арасынан Рейхстагқа алдымен жетіп, жеңіс туын тікті. Соғыстан кейінгі жылдары [[Эльба]] бойындағы кеңестік оккупациялық әскер бөлімінде қызмет атқарды. * 1947–1967 жылдары Ақмола облыстық атқару комитетінде нұсқаушы, Қазақ КСР Министрлер Кеңесі жанындағы қоныс аударушылар жөніндегі бас басқармада инспектор болды. * 1967 жылдан «[[Алматы қонақ үйі|Алматы]]» қонақ үйінің директоры болды. Қызыл Ту, 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, көптеген медальдармен марапатталған. * 1988 жылғы 10 тамызда [[Алматы]] қаласында қайтыс болды.<ref name="source1">“Балалар Энциклопедиясы”, V-том</ref> Рақымжан Қошқарбаевтың Ұлы Отан соғысында алғашқылардың бірі болып, Берлинде Рейхстагтың үстіне қызыл туды тікті. == Балалық шағы == Рақымжан Қошқарбаев [[Ақмола облысы]]ның Астанаға жақын орналасқан [[Тайтөбе]] ауылының маңындағы қыстақта дүниеге келді. Ол ата-анасынан ерте айырылды: 4 жасында анасы дүниеден өтті, ал әкесі болса, жалған саяси жаламен сотталып, [[ГУЛАГ]] лагерьлерінде болды. Рақымжан Тайтөбе балалар үйінде тәрбиеленді. 7 жылдық мектепті бітірген соң, осы арадан [[Балқаш қаласы]]ндағы фабрика-зауыт училищесіне (ФЗУ) жіберілді. Өзінің өмірі және ФЗУ туралы Қошқарбаев өзі жазған "Штурм" деген кітабында жан-жақты баяндады. Оның балалық шағы туысқансыз және жанашырлық білдіретін адамдарсыз өтті. Оған ананың мейірімі мен жылы алақанын, әкенің қамқорлығын сезіну бұйырмады. Ол жатақханаларда тұрды, асханадан тамақтанды, бір үлгіде тігілген арнаулы киіммен жүрді. == Әскерде == Ол осындай алғашқы, жартылай әскери және қатаң шынығумен 1942 жылы 18 жасында әскер қатарына келді. Көкшетаулық полктегі әскери қызметтің жағдайы аса ауыр болды, қала мұндай ірі әскери бөлімді орналастыруға дайын емес еді, казармаға, асханаға, сабақ өткізуге, штабқа және басқа да әскери үйымдар мен әскери қызметкерлерге арналған үйлер болмады. 1943 жылдың жазында біздің полктен офицерлік училищеде оқытуға сержанттардың бір тобы іріктеліп алынды, Рақымжан осы топқа ілігіп, Ресейдің Тамбов қаласынан қоныс аударып, Фрунзе қаласына орналасқан офицерлік училищеге келеді. Рақымжан училищенің қоғамдық өміріне белсене араласты және партия мүшелігіне кандидат болып қабылданды. Бүл жағдай салтанатты түрде өткізілді, оның әскери қызметке деген адалдығы мен ынталылығы, жақсы әскери және дене шынықтыру даярлығы да аталды. Училищені 1944 жылғы қазанда тәмамдап, оған кіші лейтенант шені берілді. Р.Қошқарбаев бірінші Беларусь майданының 3-пәрменді армиясына біз 1944 жылғы қараша айының ортасында келіп жеттік. Армия штабы Брест маңындағы Седле стансасына орналасыпты. == Майданда == Рақымжанның майдандағы соғыстарға қатысуы мерзімді баспасөзде және көркем әдебиетте жан-жақты жазылды. Берлиннің өзінде болған соғыстарда ол өзінің взводымен ең алдыңғы шептерде болды, Шпрееге — соңғы сулы бөгетке және Король алаңына — «Гитлердің үйіне» бірінші болып жетті. «Бірінші» дәрежелі Ұлы Отан соғысы орденімен марапатталды. Одер өзенінен өтудегі қанды шайқастан кейін оны партия мүшелігіне қабылдады. Ал партия билеті аса маңызды бекіністі және саяси маңызды мақсатқа жетудің мадақтау белгісі ретінде "Гитлердің үйінде" табыс етілді. Осында "Гитлердің үйінде" барлау взводының командирі, лейтенант Қошқарбаевқа Рейхстагқа Қызыл туды тігу туралы тарихи жауынгерлік бұйрық берілді. Жалауды оған батальон командирі Давыдов және саяси жетекші Васильченко табыс етті. "Гитлер үйі" мен Рейхстагка дейін арақашықтық 360 метр ғана, бірақ ол жан-жағынан оқжаудырылған ашық алан, үстінде еді. Лейтенант Қошқарбаев өзінің солдатгарымен бұл қанды метрлерді толассыз атылған оқтың астында 7 сағатта, жерге жабыса еңбектеумен өтті. Рейхстагқа ол Григорий Булатов деген солдатпен бірге жетті және бұйрықты орындап, Рейхстагтың фронтанына туды тікті. Бүл сәуірдің 30-ы күні 18 сағат 30 минутта болған еді. Алайда Р.Қошқарбаевтың ерлігін дәлелдейтін құжаттар Кеңестік саясаттың салдарынан құпия сақталды. 1958 жылы 21 ақпанда "Лениншіл жас" газетіне К.Қазыбаевтың "Рейхстагқа ту тіккен қазақ" очергі жарық көргеннен бастап қазақ халқы Р.Қошқарбаевты батыр деп қабылдады. Тарихи ерлік жайындағы бұл хабар бүкіл әскери бөлімдерді шарлады, баспасөзде кеңінен хабарланды. Бұрынғыдай мұнтаздай, денесі тіп-тік, келбетті жігіт қалпы. Омырауын жауынгерлік "Қызыл ту", "1 дәрежелі Отан соғысы" ордендері, "Берлинді алғаны үшін", "Варшаваны азат еткені үшін" медальдары ажарландырып түрды. "Жауынгерлік Қызыл Ту" ордені Рейхстагқа ту тіккені үшін беріліпті. Халық қаһарманы атағы Р.Қошқарбаевқа 2001 жылы берілді. Ал Рақымжан 1988 жылы дүниеден өткен еді. Батырдың жұлдызын тапсыру сәтіне Қошқарбаевтың жары Рахила, қызы Әлия жөне майдандас досы Ж.Жанасов шақырылды. Награданы тапсыру кезінде еліміздің Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қошқарбаевтың батырлық ерлігіне барынша жоғары баға берді, оның тәрбиелік және патриоттық мәнін атап айтты.<ref>Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref> == Соғыстан кейін == Рахымжан Қошқарбаев Қазақ КСР астанасындағы «Алма-Ата» қонақ үйінде директор болып жұмыс істеді. Ол екі кітап жазды: «Жеңіс туы» және «Дауыл: 1410 күн» деректі повесі (қазақ тілінен аударылған М. Құдайқұлов. – Алматы: Жалын, 1983. – 176 б.). Рақымжан Қошқарбаев Алматы қаласындағы Совет аудандық халық депутаттары Кеңесінің депутаты болып үш рет сайланды. Қошқарбаев соғыс ардагерлері комитетінің қазақ бөлімшесінің президиумының мүшесі, кеңес-герман достығы қоғамының мүшесі болды. «Целиноград қаласының құрметті азаматы», «Балқаш қаласының құрметті азаматы», «Арқалық қаласының құрметті азаматы» атақтарымен марапатталған. Фашизм жеңілісінің 30 жылдығына байланысты Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. 1988 жылы 10 тамызда қайтыс болып, Алматы қаласындағы Кеңсай зиратында жерленген. == Мадақтамалары == №:035 бұйрығымен: 22 сәуір 1945 жылы 79-атқыштар корпусы үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рахымжан Қошқарбаев Одер өзенінен өту кезінде соғысқаныы үшін [[Отан соғысы ордені|1-дәрежелі «Отан соғысы» орденімен]] марапатталады. №: 121 соққы армиясының Қарулы Күштерінің бұйрығымен: 18 маусым 1945 жылы 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рақымжан Қошқарбаев [[Берлин|Берлиндегі]] және [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстагтағы]] шайқастар үшін [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту орденінің]] иегері болады. Оның барысында ол взвод жауының 200-ден астам солдаты мен офицерін жойды, 184 солдатты, қызметшілері бар 14 далалық зеңбіректерд3, 27 ауыр пулеметті тұтқынға алды. № 119 бұйрығымен 28 қазан 1945 жылы 674-атқыштар полкі үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі лейтенант Рақымжан Қошқарбаев «Берлинді алғаны үшін» медалімен марапатталды. 1985 жылы 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталады. Қазақстан Республикасы Президентінің 1999 жылғы 7 мамырдағы жарлығымен оған қайтыс болғаннан кейінгі ең жоғары ерекшелік дәрежесі – [[Халық қаһарманы|Халық Қаһарманы]] атағы берілді. == Естелік == Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1989 жылғы 17 сәуірдегі «Ұлы Отан соғысының ардагері Р.Қошқарбаевтың есімін мәңгі қалдыру туралы» қаулысымен Целиноград облысындғы (қазіргі Ақмола облысы) Целиноград ауданындағы "Қосшы" ауылындағы орта мектепке оның есімі беріледі. Қазақстан Республикасының басты қаласында, [[Астана]]дағы даңғылға Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді. Ақмола облысындағы бұрын Романовка деп аталған ауылдың атауы Рахымжан Қошқарбаев ауылы болып өзгертілді. Р.Қошқарбаев тұратын [[Алматы]] қаласындағы [[Достық даңғылы (Алматы)|Достық даңғылы]]ндағы №42 үйде және өмірінің соңына дейін жұмыс істеген «Алматы» қонақүйінің кіреберісінде мемориалдық тақталар орнатылды. Сондай-ақ, [[Алматы]] қаласы [[Алатау ауданы|Алатау ауданы]]ндағы «Өжет» шағын ауданындағы көшеге Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді. === Ескерткіштер === [[Астана]] қаласында Бауыржан Момышұлы мен Рақымжан Қошқарбаев даңғылдарының қиылысында ескерткіш орнатылды. 2015 жылы Жеңістің 70 жылдығына орай Целиноград облысының аудан орталығы [[Ақмол]] ауылында жерлестер Целиноградтық Рақымжан Қошқарбаев пен [[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов|Талғат Бегелдинов]]ке бюсттер орнатылды. === Рақымжан Қошқарбаев туралы фильмдер === * 1980 — «Жеңіс әскері. Рақымжан Қошқарбаев» — «Қазақфильм» киностудиясы. * 2005 — «Рақымжан Қошқарбаев. Рейхстаг дауылы» — режиссёр Әділ Медетбаев. * 2022 — «Ұлы Отан соғысының батырлары. Рақымжан Қошқарбаев, Григорий Булатов» — режиссёр Константин Харалампидис. == Отбасы == Әйелі — Яхина Рахил Сейтахметқызы, ұлты — татар. Қызы — Қошқарбаева Әлия Рахымжанқызы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Тағы қараңыз == * [[Ту тіккен (поэма)]] * [[Рақымжан Қошқарбаев ескерткіші]] [[Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] [[Санат:КОКП мүшелері]] [[Санат:Кеңсай зиратында жерленгендер]] r2g4ldw0u0j4cv1w8xr6l9ozk84kgm4 3581972 3581966 2026-04-12T03:34:21Z Sagat Ardak 179691 /* Әскерде */ 3581972 wikitext text/x-wiki {{Әскери қайраткер |толық есімі = Рақымжан Қошқарбаев |шынайы есімі = |суреті = 2024 Rahymjan Qoshqarbaev Kazakh stamp (1459).jpg |сурет тақырыбы = 2024 жылғы пошта маркасындағы Қошқарбаев бейнесі |туған күні = 19.10.1924 |туған жері = [[Тайтөбе]], [[Ақмола уезі]], [[Ақмола губерниясы]], [[Қазақ (қырғыз) Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы|Қырғыз (Қазақ) АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |қайтыс болған күні = 10.08.1988 |қайтыс болған жері = [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |лақап аты = |бүркеніш аты = |мемлекет = {{байрақ|КСРО}} |қызмет еткен жылдары = |атағы = [[Сурет:CCCP army Rank lejtnant infobox.svg|50px]] |білімі = |әскер түрі = [[Армия]] |басқарды = |әскери бөлімі = |шайқасы = [[Ұлы Отан соғысы]] |марапаттары = {{Халық қаһарманы}} {{Қызыл Ту ордені}} {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалі}} {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} [[Сурет:SU Medal For the Capture of Berlin ribbon.svg|40px]] [[Сурет:SU Medal For the Liberation of Warsaw ribbon.svg|40px]] {{КСРО Қарулы күштеріне 50 жыл медалі}} {{КСРО Қарулы күштеріне 60 жыл медалі}} {{КСРО Қарулы күштеріне 70 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 40 жыл медалі}} |байланысы = |отставкада = |қолтаңбасы = |Commons = }} '''Рақымжан Қошқарбаев''' (1924 —1988 жж.) – [[Берлин]]дегі [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстаг]]қа жеңіс туын тіккен қазақ азаматы, [[Халық қаһарманы]] (1999). == Өмірбаяны == * 1924 жылғы 19 қазанда [[Ақмола облысы]], Ақмола ауданы, Тайтөбе ауылына жақын орналасқан Қырыққұдық қыстағында дүниеге келген. [[Арғын]] тайпасы [[Қуандық]] руы [[Темеш]] бөлімінен шыққан<ref name="http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp">{{cite web | url=http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp | title=Қазақ шежіресі. 2 том. Орта жүз-жан арыс, Теңізбай Үсенбаев,}}</ref>. * 1942 жылы әскерге алынып, 1944 жылғы қазанда Фрунзедегі ([[Бішкек]]) жаяу әскер училищесін бітірген. * 1944 жылғы қазан айынан бастап [[бірінші Беларусь майданы]]ндағы 150-Идрицк атқыштар дивизиясы құрамында взвод басқарып, [[Польша]] және [[Германия]] жерлеріндегі ұрыстарға қатынасты. Лейтенант Қошқарбаев [[Берлин операциясы]] кезінде асқан ерлік көрсетті. 30-сәуірде ол жауынгер [[Григорий Булатов]] екеуі Кеңес әскерлері арасынан Рейхстагқа алдымен жетіп, жеңіс туын тікті. Соғыстан кейінгі жылдары [[Эльба]] бойындағы кеңестік оккупациялық әскер бөлімінде қызмет атқарды. * 1947–1967 жылдары Ақмола облыстық атқару комитетінде нұсқаушы, Қазақ КСР Министрлер Кеңесі жанындағы қоныс аударушылар жөніндегі бас басқармада инспектор болды. * 1967 жылдан «[[Алматы қонақ үйі|Алматы]]» қонақ үйінің директоры болды. Қызыл Ту, 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, көптеген медальдармен марапатталған. * 1988 жылғы 10 тамызда [[Алматы]] қаласында қайтыс болды.<ref name="source1">“Балалар Энциклопедиясы”, V-том</ref> Рақымжан Қошқарбаевтың Ұлы Отан соғысында алғашқылардың бірі болып, Берлинде Рейхстагтың үстіне қызыл туды тікті. == Балалық шағы == Рақымжан Қошқарбаев [[Ақмола облысы]]ның Астанаға жақын орналасқан [[Тайтөбе]] ауылының маңындағы қыстақта дүниеге келді. Ол ата-анасынан ерте айырылды: 4 жасында анасы дүниеден өтті, ал әкесі болса, жалған саяси жаламен сотталып, [[ГУЛАГ]] лагерьлерінде болды. Рақымжан Тайтөбе балалар үйінде тәрбиеленді. 7 жылдық мектепті бітірген соң, осы арадан [[Балқаш қаласы]]ндағы фабрика-зауыт училищесіне (ФЗУ) жіберілді. Өзінің өмірі және ФЗУ туралы Қошқарбаев өзі жазған "Штурм" деген кітабында жан-жақты баяндады. Оның балалық шағы туысқансыз және жанашырлық білдіретін адамдарсыз өтті. Оған ананың мейірімі мен жылы алақанын, әкенің қамқорлығын сезіну бұйырмады. Ол жатақханаларда тұрды, асханадан тамақтанды, бір үлгіде тігілген арнаулы киіммен жүрді. == Әскерде == Ол осындай алғашқы, жартылай әскери және қатаң шынығумен 1942 жылы 18 жасында әскер қатарына келді. Көкшетаулық полктегі әскери қызметтің жағдайы аса ауыр болды, қала мұндай ірі әскери бөлімді орналастыруға дайын емес еді, казармаға, асханаға, сабақ өткізуге, штабқа және басқа да әскери ұйымдар мен әскери қызметкерлерге арналған үйлер болмады. 1943 жылдың жазында біздің полктен офицерлік училищеде оқытуға сержанттардың бір тобы іріктеліп алынды, Рақымжан осы топқа ілігіп, Ресейдің Тамбов қаласынан қоныс аударып, Фрунзе қаласына орналасқан офицерлік училищеге келеді. Рақымжан училищенің қоғамдық өміріне белсене араласты және партия мүшелігіне кандидат болып қабылданды. Бұл жағдай салтанатты түрде өткізілді, оның әскери қызметке деген адалдығы мен ынталылығы, жақсы әскери және дене шынықтыру даярлығы да аталды. Училищені 1944 жылғы қазанда тәмамдап, оған кіші лейтенант шені берілді. Р.Қошқарбаев бірінші Беларусь майданының 3-пәрменді армиясына біз 1944 жылғы қараша айының ортасында келіп жеттік. Армия штабы Брест маңындағы Седле стансасына орналасыпты. == Майданда == Рақымжанның майдандағы соғыстарға қатысуы мерзімді баспасөзде және көркем әдебиетте жан-жақты жазылды. Берлиннің өзінде болған соғыстарда ол өзінің взводымен ең алдыңғы шептерде болды, Шпрееге — соңғы сулы бөгетке және Король алаңына — «Гитлердің үйіне» бірінші болып жетті. «Бірінші» дәрежелі Ұлы Отан соғысы орденімен марапатталды. Одер өзенінен өтудегі қанды шайқастан кейін оны партия мүшелігіне қабылдады. Ал партия билеті аса маңызды бекіністі және саяси маңызды мақсатқа жетудің мадақтау белгісі ретінде "Гитлердің үйінде" табыс етілді. Осында "Гитлердің үйінде" барлау взводының командирі, лейтенант Қошқарбаевқа Рейхстагқа Қызыл туды тігу туралы тарихи жауынгерлік бұйрық берілді. Жалауды оған батальон командирі Давыдов және саяси жетекші Васильченко табыс етті. "Гитлер үйі" мен Рейхстагка дейін арақашықтық 360 метр ғана, бірақ ол жан-жағынан оқжаудырылған ашық алан, үстінде еді. Лейтенант Қошқарбаев өзінің солдатгарымен бұл қанды метрлерді толассыз атылған оқтың астында 7 сағатта, жерге жабыса еңбектеумен өтті. Рейхстагқа ол Григорий Булатов деген солдатпен бірге жетті және бұйрықты орындап, Рейхстагтың фронтанына туды тікті. Бүл сәуірдің 30-ы күні 18 сағат 30 минутта болған еді. Алайда Р.Қошқарбаевтың ерлігін дәлелдейтін құжаттар Кеңестік саясаттың салдарынан құпия сақталды. 1958 жылы 21 ақпанда "Лениншіл жас" газетіне К.Қазыбаевтың "Рейхстагқа ту тіккен қазақ" очергі жарық көргеннен бастап қазақ халқы Р.Қошқарбаевты батыр деп қабылдады. Тарихи ерлік жайындағы бұл хабар бүкіл әскери бөлімдерді шарлады, баспасөзде кеңінен хабарланды. Бұрынғыдай мұнтаздай, денесі тіп-тік, келбетті жігіт қалпы. Омырауын жауынгерлік "Қызыл ту", "1 дәрежелі Отан соғысы" ордендері, "Берлинді алғаны үшін", "Варшаваны азат еткені үшін" медальдары ажарландырып түрды. "Жауынгерлік Қызыл Ту" ордені Рейхстагқа ту тіккені үшін беріліпті. Халық қаһарманы атағы Р.Қошқарбаевқа 2001 жылы берілді. Ал Рақымжан 1988 жылы дүниеден өткен еді. Батырдың жұлдызын тапсыру сәтіне Қошқарбаевтың жары Рахила, қызы Әлия жөне майдандас досы Ж.Жанасов шақырылды. Награданы тапсыру кезінде еліміздің Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қошқарбаевтың батырлық ерлігіне барынша жоғары баға берді, оның тәрбиелік және патриоттық мәнін атап айтты.<ref>Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref> == Соғыстан кейін == Рахымжан Қошқарбаев Қазақ КСР астанасындағы «Алма-Ата» қонақ үйінде директор болып жұмыс істеді. Ол екі кітап жазды: «Жеңіс туы» және «Дауыл: 1410 күн» деректі повесі (қазақ тілінен аударылған М. Құдайқұлов. – Алматы: Жалын, 1983. – 176 б.). Рақымжан Қошқарбаев Алматы қаласындағы Совет аудандық халық депутаттары Кеңесінің депутаты болып үш рет сайланды. Қошқарбаев соғыс ардагерлері комитетінің қазақ бөлімшесінің президиумының мүшесі, кеңес-герман достығы қоғамының мүшесі болды. «Целиноград қаласының құрметті азаматы», «Балқаш қаласының құрметті азаматы», «Арқалық қаласының құрметті азаматы» атақтарымен марапатталған. Фашизм жеңілісінің 30 жылдығына байланысты Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. 1988 жылы 10 тамызда қайтыс болып, Алматы қаласындағы Кеңсай зиратында жерленген. == Мадақтамалары == №:035 бұйрығымен: 22 сәуір 1945 жылы 79-атқыштар корпусы үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рахымжан Қошқарбаев Одер өзенінен өту кезінде соғысқаныы үшін [[Отан соғысы ордені|1-дәрежелі «Отан соғысы» орденімен]] марапатталады. №: 121 соққы армиясының Қарулы Күштерінің бұйрығымен: 18 маусым 1945 жылы 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рақымжан Қошқарбаев [[Берлин|Берлиндегі]] және [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстагтағы]] шайқастар үшін [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту орденінің]] иегері болады. Оның барысында ол взвод жауының 200-ден астам солдаты мен офицерін жойды, 184 солдатты, қызметшілері бар 14 далалық зеңбіректерд3, 27 ауыр пулеметті тұтқынға алды. № 119 бұйрығымен 28 қазан 1945 жылы 674-атқыштар полкі үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі лейтенант Рақымжан Қошқарбаев «Берлинді алғаны үшін» медалімен марапатталды. 1985 жылы 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталады. Қазақстан Республикасы Президентінің 1999 жылғы 7 мамырдағы жарлығымен оған қайтыс болғаннан кейінгі ең жоғары ерекшелік дәрежесі – [[Халық қаһарманы|Халық Қаһарманы]] атағы берілді. == Естелік == Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1989 жылғы 17 сәуірдегі «Ұлы Отан соғысының ардагері Р.Қошқарбаевтың есімін мәңгі қалдыру туралы» қаулысымен Целиноград облысындғы (қазіргі Ақмола облысы) Целиноград ауданындағы "Қосшы" ауылындағы орта мектепке оның есімі беріледі. Қазақстан Республикасының басты қаласында, [[Астана]]дағы даңғылға Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді. Ақмола облысындағы бұрын Романовка деп аталған ауылдың атауы Рахымжан Қошқарбаев ауылы болып өзгертілді. Р.Қошқарбаев тұратын [[Алматы]] қаласындағы [[Достық даңғылы (Алматы)|Достық даңғылы]]ндағы №42 үйде және өмірінің соңына дейін жұмыс істеген «Алматы» қонақүйінің кіреберісінде мемориалдық тақталар орнатылды. Сондай-ақ, [[Алматы]] қаласы [[Алатау ауданы|Алатау ауданы]]ндағы «Өжет» шағын ауданындағы көшеге Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді. === Ескерткіштер === [[Астана]] қаласында Бауыржан Момышұлы мен Рақымжан Қошқарбаев даңғылдарының қиылысында ескерткіш орнатылды. 2015 жылы Жеңістің 70 жылдығына орай Целиноград облысының аудан орталығы [[Ақмол]] ауылында жерлестер Целиноградтық Рақымжан Қошқарбаев пен [[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов|Талғат Бегелдинов]]ке бюсттер орнатылды. === Рақымжан Қошқарбаев туралы фильмдер === * 1980 — «Жеңіс әскері. Рақымжан Қошқарбаев» — «Қазақфильм» киностудиясы. * 2005 — «Рақымжан Қошқарбаев. Рейхстаг дауылы» — режиссёр Әділ Медетбаев. * 2022 — «Ұлы Отан соғысының батырлары. Рақымжан Қошқарбаев, Григорий Булатов» — режиссёр Константин Харалампидис. == Отбасы == Әйелі — Яхина Рахил Сейтахметқызы, ұлты — татар. Қызы — Қошқарбаева Әлия Рахымжанқызы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Тағы қараңыз == * [[Ту тіккен (поэма)]] * [[Рақымжан Қошқарбаев ескерткіші]] [[Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] [[Санат:КОКП мүшелері]] [[Санат:Кеңсай зиратында жерленгендер]] tdr0tdkcpci9ngf6j8jj74accn21wcj 3581976 3581972 2026-04-12T03:41:13Z Sagat Ardak 179691 /* Майданда */ 3581976 wikitext text/x-wiki {{Әскери қайраткер |толық есімі = Рақымжан Қошқарбаев |шынайы есімі = |суреті = 2024 Rahymjan Qoshqarbaev Kazakh stamp (1459).jpg |сурет тақырыбы = 2024 жылғы пошта маркасындағы Қошқарбаев бейнесі |туған күні = 19.10.1924 |туған жері = [[Тайтөбе]], [[Ақмола уезі]], [[Ақмола губерниясы]], [[Қазақ (қырғыз) Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы|Қырғыз (Қазақ) АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |қайтыс болған күні = 10.08.1988 |қайтыс болған жері = [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |лақап аты = |бүркеніш аты = |мемлекет = {{байрақ|КСРО}} |қызмет еткен жылдары = |атағы = [[Сурет:CCCP army Rank lejtnant infobox.svg|50px]] |білімі = |әскер түрі = [[Армия]] |басқарды = |әскери бөлімі = |шайқасы = [[Ұлы Отан соғысы]] |марапаттары = {{Халық қаһарманы}} {{Қызыл Ту ордені}} {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалі}} {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} [[Сурет:SU Medal For the Capture of Berlin ribbon.svg|40px]] [[Сурет:SU Medal For the Liberation of Warsaw ribbon.svg|40px]] {{КСРО Қарулы күштеріне 50 жыл медалі}} {{КСРО Қарулы күштеріне 60 жыл медалі}} {{КСРО Қарулы күштеріне 70 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 40 жыл медалі}} |байланысы = |отставкада = |қолтаңбасы = |Commons = }} '''Рақымжан Қошқарбаев''' (1924 —1988 жж.) – [[Берлин]]дегі [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстаг]]қа жеңіс туын тіккен қазақ азаматы, [[Халық қаһарманы]] (1999). == Өмірбаяны == * 1924 жылғы 19 қазанда [[Ақмола облысы]], Ақмола ауданы, Тайтөбе ауылына жақын орналасқан Қырыққұдық қыстағында дүниеге келген. [[Арғын]] тайпасы [[Қуандық]] руы [[Темеш]] бөлімінен шыққан<ref name="http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp">{{cite web | url=http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp | title=Қазақ шежіресі. 2 том. Орта жүз-жан арыс, Теңізбай Үсенбаев,}}</ref>. * 1942 жылы әскерге алынып, 1944 жылғы қазанда Фрунзедегі ([[Бішкек]]) жаяу әскер училищесін бітірген. * 1944 жылғы қазан айынан бастап [[бірінші Беларусь майданы]]ндағы 150-Идрицк атқыштар дивизиясы құрамында взвод басқарып, [[Польша]] және [[Германия]] жерлеріндегі ұрыстарға қатынасты. Лейтенант Қошқарбаев [[Берлин операциясы]] кезінде асқан ерлік көрсетті. 30-сәуірде ол жауынгер [[Григорий Булатов]] екеуі Кеңес әскерлері арасынан Рейхстагқа алдымен жетіп, жеңіс туын тікті. Соғыстан кейінгі жылдары [[Эльба]] бойындағы кеңестік оккупациялық әскер бөлімінде қызмет атқарды. * 1947–1967 жылдары Ақмола облыстық атқару комитетінде нұсқаушы, Қазақ КСР Министрлер Кеңесі жанындағы қоныс аударушылар жөніндегі бас басқармада инспектор болды. * 1967 жылдан «[[Алматы қонақ үйі|Алматы]]» қонақ үйінің директоры болды. Қызыл Ту, 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, көптеген медальдармен марапатталған. * 1988 жылғы 10 тамызда [[Алматы]] қаласында қайтыс болды.<ref name="source1">“Балалар Энциклопедиясы”, V-том</ref> Рақымжан Қошқарбаевтың Ұлы Отан соғысында алғашқылардың бірі болып, Берлинде Рейхстагтың үстіне қызыл туды тікті. == Балалық шағы == Рақымжан Қошқарбаев [[Ақмола облысы]]ның Астанаға жақын орналасқан [[Тайтөбе]] ауылының маңындағы қыстақта дүниеге келді. Ол ата-анасынан ерте айырылды: 4 жасында анасы дүниеден өтті, ал әкесі болса, жалған саяси жаламен сотталып, [[ГУЛАГ]] лагерьлерінде болды. Рақымжан Тайтөбе балалар үйінде тәрбиеленді. 7 жылдық мектепті бітірген соң, осы арадан [[Балқаш қаласы]]ндағы фабрика-зауыт училищесіне (ФЗУ) жіберілді. Өзінің өмірі және ФЗУ туралы Қошқарбаев өзі жазған "Штурм" деген кітабында жан-жақты баяндады. Оның балалық шағы туысқансыз және жанашырлық білдіретін адамдарсыз өтті. Оған ананың мейірімі мен жылы алақанын, әкенің қамқорлығын сезіну бұйырмады. Ол жатақханаларда тұрды, асханадан тамақтанды, бір үлгіде тігілген арнаулы киіммен жүрді. == Әскерде == Ол осындай алғашқы, жартылай әскери және қатаң шынығумен 1942 жылы 18 жасында әскер қатарына келді. Көкшетаулық полктегі әскери қызметтің жағдайы аса ауыр болды, қала мұндай ірі әскери бөлімді орналастыруға дайын емес еді, казармаға, асханаға, сабақ өткізуге, штабқа және басқа да әскери ұйымдар мен әскери қызметкерлерге арналған үйлер болмады. 1943 жылдың жазында біздің полктен офицерлік училищеде оқытуға сержанттардың бір тобы іріктеліп алынды, Рақымжан осы топқа ілігіп, Ресейдің Тамбов қаласынан қоныс аударып, Фрунзе қаласына орналасқан офицерлік училищеге келеді. Рақымжан училищенің қоғамдық өміріне белсене араласты және партия мүшелігіне кандидат болып қабылданды. Бұл жағдай салтанатты түрде өткізілді, оның әскери қызметке деген адалдығы мен ынталылығы, жақсы әскери және дене шынықтыру даярлығы да аталды. Училищені 1944 жылғы қазанда тәмамдап, оған кіші лейтенант шені берілді. Р.Қошқарбаев бірінші Беларусь майданының 3-пәрменді армиясына біз 1944 жылғы қараша айының ортасында келіп жеттік. Армия штабы Брест маңындағы Седле стансасына орналасыпты. == Майданда == Рақымжанның майдандағы соғыстарға қатысуы мерзімді баспасөзде және көркем әдебиетте жан-жақты жазылды. Берлиннің өзінде болған соғыстарда ол өзінің взводымен ең алдыңғы шептерде болды, Шпрееге — соңғы сулы бөгетке және Король алаңына — «Гитлердің үйіне» бірінші болып жетті. «Бірінші» дәрежелі Ұлы Отан соғысы орденімен марапатталды. Одер өзенінен өтудегі қанды шайқастан кейін оны партия мүшелігіне қабылдады. Ал партия билеті аса маңызды бекіністі және саяси маңызды мақсатқа жетудің мадақтау белгісі ретінде "Гитлердің үйінде" табыс етілді. Осында "Гитлердің үйінде" барлау взводының командирі, лейтенант Қошқарбаевқа Рейхстагқа Қызыл туды тігу туралы тарихи жауынгерлік бұйрық берілді. Жалауды оған батальон командирі Давыдов және саяси жетекші Васильченко табыс етті. "Гитлер үйі" мен Рейхстагқа дейін арақашықтық 360 метр ғана, бірақ ол жан-жағынан оқжаудырылған ашық алаң, үстінде еді. Лейтенант Қошқарбаев өзінің солдаттарымен бұл қанды метрлерді толассыз атылған оқтың астында 7 сағатта, жерге жабыса еңбектеумен өтті. Рейхстагқа ол Григорий Булатов деген солдатпен бірге жетті және бұйрықты орындап, Рейхстагтың фронтанына туды тікті. Бұл сәуірдің 30-ы күні 18 сағат 30 минутта болған еді. Алайда Р.Қошқарбаевтың ерлігін дәлелдейтін құжаттар Кеңестік саясаттың салдарынан құпия сақталды. 1958 жылы 21 ақпанда "Лениншіл жас" газетіне К.Қазыбаевтың "Рейхстагқа ту тіккен қазақ" очергі жарық көргеннен бастап қазақ халқы Р.Қошқарбаевты батыр деп қабылдады. Тарихи ерлік жайындағы бұл хабар бүкіл әскери бөлімдерді шарлады, баспасөзде кеңінен хабарланды. Бұрынғыдай мұнтаздай, денесі тіп-тік, келбетті жігіт қалпы. Омырауын жауынгерлік "Қызыл ту", "1 дәрежелі Отан соғысы" ордендері, "Берлинді алғаны үшін", "Варшаваны азат еткені үшін" медальдары ажарландырып тұрды. "Жауынгерлік Қызыл Ту" ордені Рейхстагқа ту тіккені үшін беріліпті. Халық қаһарманы атағы Р.Қошқарбаевқа 2001 жылы берілді. Ал Рақымжан 1988 жылы дүниеден өткен еді. Батырдың жұлдызын тапсыру сәтіне Қошқарбаевтың жары Рахила, қызы Әлия және майдандас досы Ж.Жанасов шақырылды. Награданы тапсыру кезінде еліміздің Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қошқарбаевтың батырлық ерлігіне барынша жоғары баға берді, оның тәрбиелік және патриоттық мәнін атап айтты.<ref>Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref> == Соғыстан кейін == Рахымжан Қошқарбаев Қазақ КСР астанасындағы «Алма-Ата» қонақ үйінде директор болып жұмыс істеді. Ол екі кітап жазды: «Жеңіс туы» және «Дауыл: 1410 күн» деректі повесі (қазақ тілінен аударылған М. Құдайқұлов. – Алматы: Жалын, 1983. – 176 б.). Рақымжан Қошқарбаев Алматы қаласындағы Совет аудандық халық депутаттары Кеңесінің депутаты болып үш рет сайланды. Қошқарбаев соғыс ардагерлері комитетінің қазақ бөлімшесінің президиумының мүшесі, кеңес-герман достығы қоғамының мүшесі болды. «Целиноград қаласының құрметті азаматы», «Балқаш қаласының құрметті азаматы», «Арқалық қаласының құрметті азаматы» атақтарымен марапатталған. Фашизм жеңілісінің 30 жылдығына байланысты Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. 1988 жылы 10 тамызда қайтыс болып, Алматы қаласындағы Кеңсай зиратында жерленген. == Мадақтамалары == №:035 бұйрығымен: 22 сәуір 1945 жылы 79-атқыштар корпусы үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рахымжан Қошқарбаев Одер өзенінен өту кезінде соғысқаныы үшін [[Отан соғысы ордені|1-дәрежелі «Отан соғысы» орденімен]] марапатталады. №: 121 соққы армиясының Қарулы Күштерінің бұйрығымен: 18 маусым 1945 жылы 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рақымжан Қошқарбаев [[Берлин|Берлиндегі]] және [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстагтағы]] шайқастар үшін [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту орденінің]] иегері болады. Оның барысында ол взвод жауының 200-ден астам солдаты мен офицерін жойды, 184 солдатты, қызметшілері бар 14 далалық зеңбіректерд3, 27 ауыр пулеметті тұтқынға алды. № 119 бұйрығымен 28 қазан 1945 жылы 674-атқыштар полкі үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі лейтенант Рақымжан Қошқарбаев «Берлинді алғаны үшін» медалімен марапатталды. 1985 жылы 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталады. Қазақстан Республикасы Президентінің 1999 жылғы 7 мамырдағы жарлығымен оған қайтыс болғаннан кейінгі ең жоғары ерекшелік дәрежесі – [[Халық қаһарманы|Халық Қаһарманы]] атағы берілді. == Естелік == Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1989 жылғы 17 сәуірдегі «Ұлы Отан соғысының ардагері Р.Қошқарбаевтың есімін мәңгі қалдыру туралы» қаулысымен Целиноград облысындғы (қазіргі Ақмола облысы) Целиноград ауданындағы "Қосшы" ауылындағы орта мектепке оның есімі беріледі. Қазақстан Республикасының басты қаласында, [[Астана]]дағы даңғылға Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді. Ақмола облысындағы бұрын Романовка деп аталған ауылдың атауы Рахымжан Қошқарбаев ауылы болып өзгертілді. Р.Қошқарбаев тұратын [[Алматы]] қаласындағы [[Достық даңғылы (Алматы)|Достық даңғылы]]ндағы №42 үйде және өмірінің соңына дейін жұмыс істеген «Алматы» қонақүйінің кіреберісінде мемориалдық тақталар орнатылды. Сондай-ақ, [[Алматы]] қаласы [[Алатау ауданы|Алатау ауданы]]ндағы «Өжет» шағын ауданындағы көшеге Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді. === Ескерткіштер === [[Астана]] қаласында Бауыржан Момышұлы мен Рақымжан Қошқарбаев даңғылдарының қиылысында ескерткіш орнатылды. 2015 жылы Жеңістің 70 жылдығына орай Целиноград облысының аудан орталығы [[Ақмол]] ауылында жерлестер Целиноградтық Рақымжан Қошқарбаев пен [[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов|Талғат Бегелдинов]]ке бюсттер орнатылды. === Рақымжан Қошқарбаев туралы фильмдер === * 1980 — «Жеңіс әскері. Рақымжан Қошқарбаев» — «Қазақфильм» киностудиясы. * 2005 — «Рақымжан Қошқарбаев. Рейхстаг дауылы» — режиссёр Әділ Медетбаев. * 2022 — «Ұлы Отан соғысының батырлары. Рақымжан Қошқарбаев, Григорий Булатов» — режиссёр Константин Харалампидис. == Отбасы == Әйелі — Яхина Рахил Сейтахметқызы, ұлты — татар. Қызы — Қошқарбаева Әлия Рахымжанқызы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Тағы қараңыз == * [[Ту тіккен (поэма)]] * [[Рақымжан Қошқарбаев ескерткіші]] [[Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] [[Санат:КОКП мүшелері]] [[Санат:Кеңсай зиратында жерленгендер]] fzb9emh7bensk2r06mo54i4aj57b06t 3581979 3581976 2026-04-12T03:45:49Z Sagat Ardak 179691 /* Мадақтамалары */ 3581979 wikitext text/x-wiki {{Әскери қайраткер |толық есімі = Рақымжан Қошқарбаев |шынайы есімі = |суреті = 2024 Rahymjan Qoshqarbaev Kazakh stamp (1459).jpg |сурет тақырыбы = 2024 жылғы пошта маркасындағы Қошқарбаев бейнесі |туған күні = 19.10.1924 |туған жері = [[Тайтөбе]], [[Ақмола уезі]], [[Ақмола губерниясы]], [[Қазақ (қырғыз) Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы|Қырғыз (Қазақ) АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |қайтыс болған күні = 10.08.1988 |қайтыс болған жері = [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |лақап аты = |бүркеніш аты = |мемлекет = {{байрақ|КСРО}} |қызмет еткен жылдары = |атағы = [[Сурет:CCCP army Rank lejtnant infobox.svg|50px]] |білімі = |әскер түрі = [[Армия]] |басқарды = |әскери бөлімі = |шайқасы = [[Ұлы Отан соғысы]] |марапаттары = {{Халық қаһарманы}} {{Қызыл Ту ордені}} {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалі}} {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} [[Сурет:SU Medal For the Capture of Berlin ribbon.svg|40px]] [[Сурет:SU Medal For the Liberation of Warsaw ribbon.svg|40px]] {{КСРО Қарулы күштеріне 50 жыл медалі}} {{КСРО Қарулы күштеріне 60 жыл медалі}} {{КСРО Қарулы күштеріне 70 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 40 жыл медалі}} |байланысы = |отставкада = |қолтаңбасы = |Commons = }} '''Рақымжан Қошқарбаев''' (1924 —1988 жж.) – [[Берлин]]дегі [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстаг]]қа жеңіс туын тіккен қазақ азаматы, [[Халық қаһарманы]] (1999). == Өмірбаяны == * 1924 жылғы 19 қазанда [[Ақмола облысы]], Ақмола ауданы, Тайтөбе ауылына жақын орналасқан Қырыққұдық қыстағында дүниеге келген. [[Арғын]] тайпасы [[Қуандық]] руы [[Темеш]] бөлімінен шыққан<ref name="http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp">{{cite web | url=http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp | title=Қазақ шежіресі. 2 том. Орта жүз-жан арыс, Теңізбай Үсенбаев,}}</ref>. * 1942 жылы әскерге алынып, 1944 жылғы қазанда Фрунзедегі ([[Бішкек]]) жаяу әскер училищесін бітірген. * 1944 жылғы қазан айынан бастап [[бірінші Беларусь майданы]]ндағы 150-Идрицк атқыштар дивизиясы құрамында взвод басқарып, [[Польша]] және [[Германия]] жерлеріндегі ұрыстарға қатынасты. Лейтенант Қошқарбаев [[Берлин операциясы]] кезінде асқан ерлік көрсетті. 30-сәуірде ол жауынгер [[Григорий Булатов]] екеуі Кеңес әскерлері арасынан Рейхстагқа алдымен жетіп, жеңіс туын тікті. Соғыстан кейінгі жылдары [[Эльба]] бойындағы кеңестік оккупациялық әскер бөлімінде қызмет атқарды. * 1947–1967 жылдары Ақмола облыстық атқару комитетінде нұсқаушы, Қазақ КСР Министрлер Кеңесі жанындағы қоныс аударушылар жөніндегі бас басқармада инспектор болды. * 1967 жылдан «[[Алматы қонақ үйі|Алматы]]» қонақ үйінің директоры болды. Қызыл Ту, 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, көптеген медальдармен марапатталған. * 1988 жылғы 10 тамызда [[Алматы]] қаласында қайтыс болды.<ref name="source1">“Балалар Энциклопедиясы”, V-том</ref> Рақымжан Қошқарбаевтың Ұлы Отан соғысында алғашқылардың бірі болып, Берлинде Рейхстагтың үстіне қызыл туды тікті. == Балалық шағы == Рақымжан Қошқарбаев [[Ақмола облысы]]ның Астанаға жақын орналасқан [[Тайтөбе]] ауылының маңындағы қыстақта дүниеге келді. Ол ата-анасынан ерте айырылды: 4 жасында анасы дүниеден өтті, ал әкесі болса, жалған саяси жаламен сотталып, [[ГУЛАГ]] лагерьлерінде болды. Рақымжан Тайтөбе балалар үйінде тәрбиеленді. 7 жылдық мектепті бітірген соң, осы арадан [[Балқаш қаласы]]ндағы фабрика-зауыт училищесіне (ФЗУ) жіберілді. Өзінің өмірі және ФЗУ туралы Қошқарбаев өзі жазған "Штурм" деген кітабында жан-жақты баяндады. Оның балалық шағы туысқансыз және жанашырлық білдіретін адамдарсыз өтті. Оған ананың мейірімі мен жылы алақанын, әкенің қамқорлығын сезіну бұйырмады. Ол жатақханаларда тұрды, асханадан тамақтанды, бір үлгіде тігілген арнаулы киіммен жүрді. == Әскерде == Ол осындай алғашқы, жартылай әскери және қатаң шынығумен 1942 жылы 18 жасында әскер қатарына келді. Көкшетаулық полктегі әскери қызметтің жағдайы аса ауыр болды, қала мұндай ірі әскери бөлімді орналастыруға дайын емес еді, казармаға, асханаға, сабақ өткізуге, штабқа және басқа да әскери ұйымдар мен әскери қызметкерлерге арналған үйлер болмады. 1943 жылдың жазында біздің полктен офицерлік училищеде оқытуға сержанттардың бір тобы іріктеліп алынды, Рақымжан осы топқа ілігіп, Ресейдің Тамбов қаласынан қоныс аударып, Фрунзе қаласына орналасқан офицерлік училищеге келеді. Рақымжан училищенің қоғамдық өміріне белсене араласты және партия мүшелігіне кандидат болып қабылданды. Бұл жағдай салтанатты түрде өткізілді, оның әскери қызметке деген адалдығы мен ынталылығы, жақсы әскери және дене шынықтыру даярлығы да аталды. Училищені 1944 жылғы қазанда тәмамдап, оған кіші лейтенант шені берілді. Р.Қошқарбаев бірінші Беларусь майданының 3-пәрменді армиясына біз 1944 жылғы қараша айының ортасында келіп жеттік. Армия штабы Брест маңындағы Седле стансасына орналасыпты. == Майданда == Рақымжанның майдандағы соғыстарға қатысуы мерзімді баспасөзде және көркем әдебиетте жан-жақты жазылды. Берлиннің өзінде болған соғыстарда ол өзінің взводымен ең алдыңғы шептерде болды, Шпрееге — соңғы сулы бөгетке және Король алаңына — «Гитлердің үйіне» бірінші болып жетті. «Бірінші» дәрежелі Ұлы Отан соғысы орденімен марапатталды. Одер өзенінен өтудегі қанды шайқастан кейін оны партия мүшелігіне қабылдады. Ал партия билеті аса маңызды бекіністі және саяси маңызды мақсатқа жетудің мадақтау белгісі ретінде "Гитлердің үйінде" табыс етілді. Осында "Гитлердің үйінде" барлау взводының командирі, лейтенант Қошқарбаевқа Рейхстагқа Қызыл туды тігу туралы тарихи жауынгерлік бұйрық берілді. Жалауды оған батальон командирі Давыдов және саяси жетекші Васильченко табыс етті. "Гитлер үйі" мен Рейхстагқа дейін арақашықтық 360 метр ғана, бірақ ол жан-жағынан оқжаудырылған ашық алаң, үстінде еді. Лейтенант Қошқарбаев өзінің солдаттарымен бұл қанды метрлерді толассыз атылған оқтың астында 7 сағатта, жерге жабыса еңбектеумен өтті. Рейхстагқа ол Григорий Булатов деген солдатпен бірге жетті және бұйрықты орындап, Рейхстагтың фронтанына туды тікті. Бұл сәуірдің 30-ы күні 18 сағат 30 минутта болған еді. Алайда Р.Қошқарбаевтың ерлігін дәлелдейтін құжаттар Кеңестік саясаттың салдарынан құпия сақталды. 1958 жылы 21 ақпанда "Лениншіл жас" газетіне К.Қазыбаевтың "Рейхстагқа ту тіккен қазақ" очергі жарық көргеннен бастап қазақ халқы Р.Қошқарбаевты батыр деп қабылдады. Тарихи ерлік жайындағы бұл хабар бүкіл әскери бөлімдерді шарлады, баспасөзде кеңінен хабарланды. Бұрынғыдай мұнтаздай, денесі тіп-тік, келбетті жігіт қалпы. Омырауын жауынгерлік "Қызыл ту", "1 дәрежелі Отан соғысы" ордендері, "Берлинді алғаны үшін", "Варшаваны азат еткені үшін" медальдары ажарландырып тұрды. "Жауынгерлік Қызыл Ту" ордені Рейхстагқа ту тіккені үшін беріліпті. Халық қаһарманы атағы Р.Қошқарбаевқа 2001 жылы берілді. Ал Рақымжан 1988 жылы дүниеден өткен еді. Батырдың жұлдызын тапсыру сәтіне Қошқарбаевтың жары Рахила, қызы Әлия және майдандас досы Ж.Жанасов шақырылды. Награданы тапсыру кезінде еліміздің Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қошқарбаевтың батырлық ерлігіне барынша жоғары баға берді, оның тәрбиелік және патриоттық мәнін атап айтты.<ref>Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref> == Соғыстан кейін == Рахымжан Қошқарбаев Қазақ КСР астанасындағы «Алма-Ата» қонақ үйінде директор болып жұмыс істеді. Ол екі кітап жазды: «Жеңіс туы» және «Дауыл: 1410 күн» деректі повесі (қазақ тілінен аударылған М. Құдайқұлов. – Алматы: Жалын, 1983. – 176 б.). Рақымжан Қошқарбаев Алматы қаласындағы Совет аудандық халық депутаттары Кеңесінің депутаты болып үш рет сайланды. Қошқарбаев соғыс ардагерлері комитетінің қазақ бөлімшесінің президиумының мүшесі, кеңес-герман достығы қоғамының мүшесі болды. «Целиноград қаласының құрметті азаматы», «Балқаш қаласының құрметті азаматы», «Арқалық қаласының құрметті азаматы» атақтарымен марапатталған. Фашизм жеңілісінің 30 жылдығына байланысты Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. 1988 жылы 10 тамызда қайтыс болып, Алматы қаласындағы Кеңсай зиратында жерленген. == Мадақтамалары == №:035 бұйрығымен: 22 сәуір 1945 жылы 79-атқыштар корпусы үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рахымжан Қошқарбаев Одер өзенінен өту кезінде соғысқаныы үшін [[Отан соғысы ордені|1-дәрежелі «Отан соғысы» орденімен]] марапатталады. №: 121 соққы армиясының Қарулы Күштерінің бұйрығымен: 18 маусым 1945 жылы 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рақымжан Қошқарбаев [[Берлин|Берлиндегі]] және [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстагтағы]] шайқастар үшін [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту орденінің]] иегері болады. Оның барысында ол взвод жауының 200-ден астам солдаты мен офицерін жойды, 184 солдатты, қызметшілері бар 14 далалық зеңбіректерді, 27 ауыр пулеметті тұтқынға алды. № 119 бұйрығымен 28 қазан 1945 жылы 674-атқыштар полкі үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі лейтенант Рақымжан Қошқарбаев «Берлинді алғаны үшін» медалімен марапатталды. 1985 жылы 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталады. Қазақстан Республикасы Президентінің 1999 жылғы 7 мамырдағы жарлығымен оған қайтыс болғаннан кейінгі ең жоғары ерекшелік дәрежесі – [[Халық қаһарманы|Халық Қаһарманы]] атағы берілді. == Естелік == Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1989 жылғы 17 сәуірдегі «Ұлы Отан соғысының ардагері Р.Қошқарбаевтың есімін мәңгі қалдыру туралы» қаулысымен Целиноград облысындғы (қазіргі Ақмола облысы) Целиноград ауданындағы "Қосшы" ауылындағы орта мектепке оның есімі беріледі. Қазақстан Республикасының басты қаласында, [[Астана]]дағы даңғылға Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді. Ақмола облысындағы бұрын Романовка деп аталған ауылдың атауы Рахымжан Қошқарбаев ауылы болып өзгертілді. Р.Қошқарбаев тұратын [[Алматы]] қаласындағы [[Достық даңғылы (Алматы)|Достық даңғылы]]ндағы №42 үйде және өмірінің соңына дейін жұмыс істеген «Алматы» қонақүйінің кіреберісінде мемориалдық тақталар орнатылды. Сондай-ақ, [[Алматы]] қаласы [[Алатау ауданы|Алатау ауданы]]ндағы «Өжет» шағын ауданындағы көшеге Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді. === Ескерткіштер === [[Астана]] қаласында Бауыржан Момышұлы мен Рақымжан Қошқарбаев даңғылдарының қиылысында ескерткіш орнатылды. 2015 жылы Жеңістің 70 жылдығына орай Целиноград облысының аудан орталығы [[Ақмол]] ауылында жерлестер Целиноградтық Рақымжан Қошқарбаев пен [[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов|Талғат Бегелдинов]]ке бюсттер орнатылды. === Рақымжан Қошқарбаев туралы фильмдер === * 1980 — «Жеңіс әскері. Рақымжан Қошқарбаев» — «Қазақфильм» киностудиясы. * 2005 — «Рақымжан Қошқарбаев. Рейхстаг дауылы» — режиссёр Әділ Медетбаев. * 2022 — «Ұлы Отан соғысының батырлары. Рақымжан Қошқарбаев, Григорий Булатов» — режиссёр Константин Харалампидис. == Отбасы == Әйелі — Яхина Рахил Сейтахметқызы, ұлты — татар. Қызы — Қошқарбаева Әлия Рахымжанқызы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Тағы қараңыз == * [[Ту тіккен (поэма)]] * [[Рақымжан Қошқарбаев ескерткіші]] [[Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] [[Санат:КОКП мүшелері]] [[Санат:Кеңсай зиратында жерленгендер]] knoz8vslt1vw60s8mrf9j95dlr6uh44 3581985 3581979 2026-04-12T03:48:10Z Sagat Ardak 179691 /* Ескерткіштер */ 3581985 wikitext text/x-wiki {{Әскери қайраткер |толық есімі = Рақымжан Қошқарбаев |шынайы есімі = |суреті = 2024 Rahymjan Qoshqarbaev Kazakh stamp (1459).jpg |сурет тақырыбы = 2024 жылғы пошта маркасындағы Қошқарбаев бейнесі |туған күні = 19.10.1924 |туған жері = [[Тайтөбе]], [[Ақмола уезі]], [[Ақмола губерниясы]], [[Қазақ (қырғыз) Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы|Қырғыз (Қазақ) АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |қайтыс болған күні = 10.08.1988 |қайтыс болған жері = [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |лақап аты = |бүркеніш аты = |мемлекет = {{байрақ|КСРО}} |қызмет еткен жылдары = |атағы = [[Сурет:CCCP army Rank lejtnant infobox.svg|50px]] |білімі = |әскер түрі = [[Армия]] |басқарды = |әскери бөлімі = |шайқасы = [[Ұлы Отан соғысы]] |марапаттары = {{Халық қаһарманы}} {{Қызыл Ту ордені}} {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалі}} {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} [[Сурет:SU Medal For the Capture of Berlin ribbon.svg|40px]] [[Сурет:SU Medal For the Liberation of Warsaw ribbon.svg|40px]] {{КСРО Қарулы күштеріне 50 жыл медалі}} {{КСРО Қарулы күштеріне 60 жыл медалі}} {{КСРО Қарулы күштеріне 70 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл медалі}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 40 жыл медалі}} |байланысы = |отставкада = |қолтаңбасы = |Commons = }} '''Рақымжан Қошқарбаев''' (1924 —1988 жж.) – [[Берлин]]дегі [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстаг]]қа жеңіс туын тіккен қазақ азаматы, [[Халық қаһарманы]] (1999). == Өмірбаяны == * 1924 жылғы 19 қазанда [[Ақмола облысы]], Ақмола ауданы, Тайтөбе ауылына жақын орналасқан Қырыққұдық қыстағында дүниеге келген. [[Арғын]] тайпасы [[Қуандық]] руы [[Темеш]] бөлімінен шыққан<ref name="http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp">{{cite web | url=http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp | title=Қазақ шежіресі. 2 том. Орта жүз-жан арыс, Теңізбай Үсенбаев,}}</ref>. * 1942 жылы әскерге алынып, 1944 жылғы қазанда Фрунзедегі ([[Бішкек]]) жаяу әскер училищесін бітірген. * 1944 жылғы қазан айынан бастап [[бірінші Беларусь майданы]]ндағы 150-Идрицк атқыштар дивизиясы құрамында взвод басқарып, [[Польша]] және [[Германия]] жерлеріндегі ұрыстарға қатынасты. Лейтенант Қошқарбаев [[Берлин операциясы]] кезінде асқан ерлік көрсетті. 30-сәуірде ол жауынгер [[Григорий Булатов]] екеуі Кеңес әскерлері арасынан Рейхстагқа алдымен жетіп, жеңіс туын тікті. Соғыстан кейінгі жылдары [[Эльба]] бойындағы кеңестік оккупациялық әскер бөлімінде қызмет атқарды. * 1947–1967 жылдары Ақмола облыстық атқару комитетінде нұсқаушы, Қазақ КСР Министрлер Кеңесі жанындағы қоныс аударушылар жөніндегі бас басқармада инспектор болды. * 1967 жылдан «[[Алматы қонақ үйі|Алматы]]» қонақ үйінің директоры болды. Қызыл Ту, 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, көптеген медальдармен марапатталған. * 1988 жылғы 10 тамызда [[Алматы]] қаласында қайтыс болды.<ref name="source1">“Балалар Энциклопедиясы”, V-том</ref> Рақымжан Қошқарбаевтың Ұлы Отан соғысында алғашқылардың бірі болып, Берлинде Рейхстагтың үстіне қызыл туды тікті. == Балалық шағы == Рақымжан Қошқарбаев [[Ақмола облысы]]ның Астанаға жақын орналасқан [[Тайтөбе]] ауылының маңындағы қыстақта дүниеге келді. Ол ата-анасынан ерте айырылды: 4 жасында анасы дүниеден өтті, ал әкесі болса, жалған саяси жаламен сотталып, [[ГУЛАГ]] лагерьлерінде болды. Рақымжан Тайтөбе балалар үйінде тәрбиеленді. 7 жылдық мектепті бітірген соң, осы арадан [[Балқаш қаласы]]ндағы фабрика-зауыт училищесіне (ФЗУ) жіберілді. Өзінің өмірі және ФЗУ туралы Қошқарбаев өзі жазған "Штурм" деген кітабында жан-жақты баяндады. Оның балалық шағы туысқансыз және жанашырлық білдіретін адамдарсыз өтті. Оған ананың мейірімі мен жылы алақанын, әкенің қамқорлығын сезіну бұйырмады. Ол жатақханаларда тұрды, асханадан тамақтанды, бір үлгіде тігілген арнаулы киіммен жүрді. == Әскерде == Ол осындай алғашқы, жартылай әскери және қатаң шынығумен 1942 жылы 18 жасында әскер қатарына келді. Көкшетаулық полктегі әскери қызметтің жағдайы аса ауыр болды, қала мұндай ірі әскери бөлімді орналастыруға дайын емес еді, казармаға, асханаға, сабақ өткізуге, штабқа және басқа да әскери ұйымдар мен әскери қызметкерлерге арналған үйлер болмады. 1943 жылдың жазында біздің полктен офицерлік училищеде оқытуға сержанттардың бір тобы іріктеліп алынды, Рақымжан осы топқа ілігіп, Ресейдің Тамбов қаласынан қоныс аударып, Фрунзе қаласына орналасқан офицерлік училищеге келеді. Рақымжан училищенің қоғамдық өміріне белсене араласты және партия мүшелігіне кандидат болып қабылданды. Бұл жағдай салтанатты түрде өткізілді, оның әскери қызметке деген адалдығы мен ынталылығы, жақсы әскери және дене шынықтыру даярлығы да аталды. Училищені 1944 жылғы қазанда тәмамдап, оған кіші лейтенант шені берілді. Р.Қошқарбаев бірінші Беларусь майданының 3-пәрменді армиясына біз 1944 жылғы қараша айының ортасында келіп жеттік. Армия штабы Брест маңындағы Седле стансасына орналасыпты. == Майданда == Рақымжанның майдандағы соғыстарға қатысуы мерзімді баспасөзде және көркем әдебиетте жан-жақты жазылды. Берлиннің өзінде болған соғыстарда ол өзінің взводымен ең алдыңғы шептерде болды, Шпрееге — соңғы сулы бөгетке және Король алаңына — «Гитлердің үйіне» бірінші болып жетті. «Бірінші» дәрежелі Ұлы Отан соғысы орденімен марапатталды. Одер өзенінен өтудегі қанды шайқастан кейін оны партия мүшелігіне қабылдады. Ал партия билеті аса маңызды бекіністі және саяси маңызды мақсатқа жетудің мадақтау белгісі ретінде "Гитлердің үйінде" табыс етілді. Осында "Гитлердің үйінде" барлау взводының командирі, лейтенант Қошқарбаевқа Рейхстагқа Қызыл туды тігу туралы тарихи жауынгерлік бұйрық берілді. Жалауды оған батальон командирі Давыдов және саяси жетекші Васильченко табыс етті. "Гитлер үйі" мен Рейхстагқа дейін арақашықтық 360 метр ғана, бірақ ол жан-жағынан оқжаудырылған ашық алаң, үстінде еді. Лейтенант Қошқарбаев өзінің солдаттарымен бұл қанды метрлерді толассыз атылған оқтың астында 7 сағатта, жерге жабыса еңбектеумен өтті. Рейхстагқа ол Григорий Булатов деген солдатпен бірге жетті және бұйрықты орындап, Рейхстагтың фронтанына туды тікті. Бұл сәуірдің 30-ы күні 18 сағат 30 минутта болған еді. Алайда Р.Қошқарбаевтың ерлігін дәлелдейтін құжаттар Кеңестік саясаттың салдарынан құпия сақталды. 1958 жылы 21 ақпанда "Лениншіл жас" газетіне К.Қазыбаевтың "Рейхстагқа ту тіккен қазақ" очергі жарық көргеннен бастап қазақ халқы Р.Қошқарбаевты батыр деп қабылдады. Тарихи ерлік жайындағы бұл хабар бүкіл әскери бөлімдерді шарлады, баспасөзде кеңінен хабарланды. Бұрынғыдай мұнтаздай, денесі тіп-тік, келбетті жігіт қалпы. Омырауын жауынгерлік "Қызыл ту", "1 дәрежелі Отан соғысы" ордендері, "Берлинді алғаны үшін", "Варшаваны азат еткені үшін" медальдары ажарландырып тұрды. "Жауынгерлік Қызыл Ту" ордені Рейхстагқа ту тіккені үшін беріліпті. Халық қаһарманы атағы Р.Қошқарбаевқа 2001 жылы берілді. Ал Рақымжан 1988 жылы дүниеден өткен еді. Батырдың жұлдызын тапсыру сәтіне Қошқарбаевтың жары Рахила, қызы Әлия және майдандас досы Ж.Жанасов шақырылды. Награданы тапсыру кезінде еліміздің Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қошқарбаевтың батырлық ерлігіне барынша жоғары баға берді, оның тәрбиелік және патриоттық мәнін атап айтты.<ref>Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref> == Соғыстан кейін == Рахымжан Қошқарбаев Қазақ КСР астанасындағы «Алма-Ата» қонақ үйінде директор болып жұмыс істеді. Ол екі кітап жазды: «Жеңіс туы» және «Дауыл: 1410 күн» деректі повесі (қазақ тілінен аударылған М. Құдайқұлов. – Алматы: Жалын, 1983. – 176 б.). Рақымжан Қошқарбаев Алматы қаласындағы Совет аудандық халық депутаттары Кеңесінің депутаты болып үш рет сайланды. Қошқарбаев соғыс ардагерлері комитетінің қазақ бөлімшесінің президиумының мүшесі, кеңес-герман достығы қоғамының мүшесі болды. «Целиноград қаласының құрметті азаматы», «Балқаш қаласының құрметті азаматы», «Арқалық қаласының құрметті азаматы» атақтарымен марапатталған. Фашизм жеңілісінің 30 жылдығына байланысты Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. 1988 жылы 10 тамызда қайтыс болып, Алматы қаласындағы Кеңсай зиратында жерленген. == Мадақтамалары == №:035 бұйрығымен: 22 сәуір 1945 жылы 79-атқыштар корпусы үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рахымжан Қошқарбаев Одер өзенінен өту кезінде соғысқаныы үшін [[Отан соғысы ордені|1-дәрежелі «Отан соғысы» орденімен]] марапатталады. №: 121 соққы армиясының Қарулы Күштерінің бұйрығымен: 18 маусым 1945 жылы 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рақымжан Қошқарбаев [[Берлин|Берлиндегі]] және [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстагтағы]] шайқастар үшін [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту орденінің]] иегері болады. Оның барысында ол взвод жауының 200-ден астам солдаты мен офицерін жойды, 184 солдатты, қызметшілері бар 14 далалық зеңбіректерді, 27 ауыр пулеметті тұтқынға алды. № 119 бұйрығымен 28 қазан 1945 жылы 674-атқыштар полкі үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі лейтенант Рақымжан Қошқарбаев «Берлинді алғаны үшін» медалімен марапатталды. 1985 жылы 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталады. Қазақстан Республикасы Президентінің 1999 жылғы 7 мамырдағы жарлығымен оған қайтыс болғаннан кейінгі ең жоғары ерекшелік дәрежесі – [[Халық қаһарманы|Халық Қаһарманы]] атағы берілді. == Естелік == Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1989 жылғы 17 сәуірдегі «Ұлы Отан соғысының ардагері Р.Қошқарбаевтың есімін мәңгі қалдыру туралы» қаулысымен Целиноград облысындғы (қазіргі Ақмола облысы) Целиноград ауданындағы "Қосшы" ауылындағы орта мектепке оның есімі беріледі. Қазақстан Республикасының басты қаласында, [[Астана]]дағы даңғылға Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді. Ақмола облысындағы бұрын Романовка деп аталған ауылдың атауы Рахымжан Қошқарбаев ауылы болып өзгертілді. Р.Қошқарбаев тұратын [[Алматы]] қаласындағы [[Достық даңғылы (Алматы)|Достық даңғылы]]ндағы №42 үйде және өмірінің соңына дейін жұмыс істеген «Алматы» қонақүйінің кіреберісінде мемориалдық тақталар орнатылды. Сондай-ақ, [[Алматы]] қаласы [[Алатау ауданы|Алатау ауданы]]ндағы «Өжет» шағын ауданындағы көшеге Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді. === Ескерткіштер === [[Астана]] қаласында Бауыржан Момышұлы мен Рақымжан Қошқарбаев даңғылдарының қиылысында ескерткіш орнатылды. 2015 жылы Жеңістің 70 жылдығына орай Целиноград облысының аудан орталығы [[Ақмол]] ауылында жерлестер Целиноградтық Рақымжан Қошқарбаев пен [[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов|Талғат Бигелдинов]]ке бюсттер орнатылды. === Рақымжан Қошқарбаев туралы фильмдер === * 1980 — «Жеңіс әскері. Рақымжан Қошқарбаев» — «Қазақфильм» киностудиясы. * 2005 — «Рақымжан Қошқарбаев. Рейхстаг дауылы» — режиссёр Әділ Медетбаев. * 2022 — «Ұлы Отан соғысының батырлары. Рақымжан Қошқарбаев, Григорий Булатов» — режиссёр Константин Харалампидис. == Отбасы == Әйелі — Яхина Рахил Сейтахметқызы, ұлты — татар. Қызы — Қошқарбаева Әлия Рахымжанқызы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Тағы қараңыз == * [[Ту тіккен (поэма)]] * [[Рақымжан Қошқарбаев ескерткіші]] [[Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] [[Санат:КОКП мүшелері]] [[Санат:Кеңсай зиратында жерленгендер]] 0ytmdzv5zoeq1ucxuar6j3nt6xwl56i 0 30821 3581893 3452675 2026-04-11T18:33:48Z Rasulbek Adil 176232 3581893 wikitext text/x-wiki {{Университет |Аты = Торайғыров университеті |Қысқартылған аты = |Эмблемасы = |Сурет = |Шынайы аты = |Халықаралық атауы = Toraighyrov University |Бұрынғы атауы = Павлодар индустриалды институты (ПИИ) |Ұраны = |Құрылған жылы = [[1960 жыл]] |Жабылған жылы = |Қайта құрылған = |Қайта құрылған жылы = |Түрі = Мемлекеттік университет |Президенті = |Ғылыми жетекшісі = |Ректоры = Нұрлан Медетов |Студенттер = |Шетел студенттері = |Мамандар = |Бакалавриат = |Магистратура = |Аспирантура = |Докторантура = |Ғылым доктары = |Профессоры = |Оқытушылар = |Орналасқан жері = {{Байрақ|Қазақстан}} |Метро бекеті = |Кампус = |Мекенжайы = [[Павлодар]] қаласы, Ломов көшесі, 64 |Сайты = https://tou.edu.kz/kz/ |Марапаттары = }} '''Торайғыров университеті''' – [[Павлодар]] қаласында орналасқан жоғары оқу орны, Қазақстанның үлкен университеттерінің бірі. == Тарихы == С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті 1960 жылы 20 қыркүйекте КСРО Министрлер Кеңесінің Қаулысы негізінде, 1996 жылы мамыр айында Индустриалды институт негізінде құрылған. Институт бұрынғы 24-ші әскери мектептің бір қабатты 10 барағында және екі ғимаратта орналасқан. Үш факультетте – машина жасау, инженерлік-құрылыс және энергетикалық – 400 студент оқыған. Дәрісті 16 оқытушы жүргізген, оның біреуінде ғана доцент атағы болған. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті – ұзақ жылғы өз тарихы және даңқы бар жоғары оқу орны: жарты ғасырдан астам уақытта жоғары білікті мамандарды даярлады. Қазіргі кезде бұл инновациялық типтегі көп салалы университет, аймақтың басты жоғары оқу орны, орасан зор ғылыми орталық, Қазақстан Республикасы және оның аймақтарында өз жаңалықтарымен және жетістіктерімен кең танымал болып отыр. С. Торайғыров атындағы ПМУ студенттері саны жағынан және сапалы білім беру қызметі бойынша Павлодар облысының жоғары оқу орындары арасында сөзсіз көшбасшы болып табылады. ЖОО 66 бакалавриат, 46 магистратура, 4 PhD докторантура мамандықтары бойынша мемлекеттік және орыс тілдерінде әртүрлі бағытта жоғары кәсіби мамандарды дайындайды. Дайындықты 567 оқытушы, соның ішінде 47 ғылым докторы, профессор, 227 ғылым кандидаты, доценттер жүзеге асырады. Университетте ғылыми-зерттеу жұмыстары 41 кафедрада және 13 ғылыми-тәжірибелік орталығында, «Ертіс» ғылыми-технологиялық паркінде, аймақтық инновация және трансферттік технологиялар орталығында және студенттік ғылыми орталығы базасында жүргізіледі. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті әлемдік білім беру кеңістігінде бірігу үрдісі бойынша халықаралық танымалдыққа жетті, еуропалық білім беру үрдісінің толық құқылы қатысушысы болып табылады. С. Торайғыров атындағы ПМУ бизнес, ғылым және өнер көшбасшыларының Оксфордтық Саммит аясында «Еуропалық сапа» халықаралық сыйлығымен марапатталды. Жыл сайын өтетін басты рейтингке сәйкес, С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті Қазақстанның таңдаулы көп салалы жоғары оқу орындары арасында көшбасшылар қатарының бесіншісі орынға енді. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті - әлемдегі классикалық университеттердің Болондық хартиясының, LAESTE студенттік машықтану бойынша алмасу халықаралық қауымдастығының, Сібірлік ашық университет қауымдастығының, Қазақстан жоғары оқу орындар қауымдастығының және Шанхай серіктестік ұйымының мүшесі. Университет аймақтағы үш сатылы кадрларды дайындау бойынша: бакалавриат, магистратура және PhD докторантура білім беруді жүргізетін бірден-бір беделді жоғары оқу орны. 2011 және 2012 жылдары С. Торайғыров атындағы ПМУ білім беру бағдарламаларының Халықаралық аккредитациясын сәтті өткізді: университеттің қызметі Германияның ACQUIN халықаралық аккредитациялық агенттігінің және білім беру сапасын қоғамдық бақылау және АККОРК мансапты дамыту бойынша ресейлік агенттіктерінің жоғары бағасын алды. == Ректорат == 1. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің ректоры — Арын Амангелдіұлы Өрсариев; 2. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің ғылыми жұмыстар және инновациялар жөніндегі проректоры — Нұрлан Телманұлы Ержанов; 3. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің даму стратегиясы, тәрбие және әлеуметтік жұмыс жөніндегі проректоры — Ақышев Арман Айтмұхаметұлы. 4. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің Академиялық жұмыс жөніндегі проректоры — Ахметова Гаухар Ғалымқызы. == Университет факультеттері== «Физика, математика және ақпараттық технологиялар», «Металлургия», «Машинажасау және көлік», «Cәулет–құрылыс», «Қаржы-экономика», «Энергетика», «Гуманитарлық-педагогикалық», «Химиялық технологиялар және жаратылыстану», «Құқық және тарих», «Агротехнологиялық» факультеттері бар. Гуманитарлық-педагогикалық факультетінде 9 кафедра жұмыс істейді. Олар:<br /> — Психология және педагогика кафедрасы — меңгерушісі п.ғ.д., профессор Е.И. Бурдина;<br /> — Қазақ филология кафедрасы — меңгерушісі ф.ғ.д., профессор Н.Қ. Жүсіп;<br /> — Журналистика кафедрасы — меңгерушісі т.ғ.д., профессор Қ. М. Алдабергенов;<br /> — Қазақ тілі кафедрасы — меңгерушісі ф.ғ.к., профессор А. Ф. Зейнуллина;<br /> — Орындаушылық өнер кафедрасы — меңгерушісі Д.М. Мерғалиев;<br /> — Орыс филология кафедрасы — меңгерушісі ф.ғ.к., Г. Н. Кенжебалина;<br /> — Аударма теориясы мен практикасы кафедрасы — меңгерушісі ф.ғ.к., Г. Х. Демесінова;<br /> — Шетел филологиясы кафедрасы — меңгерушісі п.ғ.к., А. Қ. Қайырбаева;<br /> — Шет тілдер кафедрасы — меңгерушісі Б.К. Жұмабекова. ''1998 жылдан''' [[магистратура]] және [[аспирантура]], мектеп-лицей мен колледж жұмыс істейді. Университеттің материалдық-техникалық базасы ''7 оқу корпусынан'', ғылыми кітапханадан (''6 оқу залы'', ''900 мың дана кітап''), лабораториядан тұрады<ref>«Қазақ Энциклопедиясы»</ref>. == Жатақхана == Торайғыров атындағы ПМУ 500 орындық жатақханасы, Ақ. Шокин көшесі, 139/1 үй, 2015 жылдың қазан айында пайдалануға берілді. Ғимарат 5 қабатты, 3 корпустан тұратын сызықты-арқалық жоспарлау жүйесі бар. Бірінші ғимаратта зал, 36 орындық бар, компьютер сыныбы, мәжіліс залы бар. Екінші және үшінші корпустар жатын бөлмелері болып табылады, мұнда 220 екі орынды және 20 үш орынды бөлмелер бар. Әрбір бөлме раковинасы бар ас үй шкапымен, жұмыс алаңымен, екі көзді электр плитасымен жабдықталған, бөлмеде екі бір кісілік кереует, екі тумбочка, екі орынды оқу үстелі, екі орындық бар. Дәлізде гардероб, жуынатын бөлме дәретхана, душқа арналған науалар, ыстық және суық су құбыры бар қолжуғышпен жабдықталған, балкон бар. Кір жуу орталықтандырылған, бөлме ақысы бір айға 3142 теңге (2016 жылғы жағдай бойынша), жатақханада тазалаушылар бар. == Спорттық база== '''С. Торайғыров атындағы ПМУ университеті мынадай спорт кешендері бар Ломов көшесі 64, және Р. Люксембург көшесі 138:''' 720 орындық стадион трибунасымен және футбол алаңы бар. 1. Спорт ядро, 4 жүгіретін 400 қашықтық жолы бар. 2. Ойын алаңдары бар: 3. — баскетбол — 1; — волейбол — 2; — бадминтон — 1; — шағын-футбол — 3. 4. гранат, диск, лақтыратын секторлары бар. 5. Ұзындыққа секретін шұңқыры бар. '''Спорт залы:''' 36 м х 18 м — түрлі ойын ойнайтын залы бар (волейбол, баскетбол, бадминтон) '''Стандартқа сай емес залдар бар:''' — бокс-залы; — үстел теннис залы; — қүрес залы; — тренажёр залы. '''Қыс айларында''' сырғанақ бар (60 пар коньки). '''Шаңғы базасы''' бар трассаның ұзындығы — 1,5 км, 120 пар шаңғы. == Университет ректорлары== == Университет кітапханасы== == Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Павлодар жоғарғы оқу орындары]] [[Санат:Қазақстан университеттері]] {{stub}} aywarfjq5inijwqkp908lbcm87empjg 3581894 3581893 2026-04-11T18:34:16Z Rasulbek Adil 176232 3581894 wikitext text/x-wiki {{Университет |Аты = Торайғыров университеті |Қысқартылған аты = |Эмблемасы = |Сурет = |Шынайы аты = |Халықаралық атауы = Toraighyrov University |Бұрынғы атауы = Павлодар индустриалды институты (ПИИ) |Ұраны = |Құрылған жылы = [[1960 жыл]] |Жабылған жылы = |Қайта құрылған = |Қайта құрылған жылы = |Түрі = Мемлекеттік университет |Президенті = |Ғылыми жетекшісі = |Ректоры = Нұрлан Медетов |Студенттер = |Шетел студенттері = |Мамандар = |Бакалавриат = |Магистратура = |Аспирантура = |Докторантура = |Ғылым доктары = |Профессоры = |Оқытушылар = |Орналасқан жері = {{Байрақ|Қазақстан}} |Метро бекеті = |Кампус = |Мекенжайы = [[Павлодар]] қаласы, Ломов көшесі, 64 |Сайты = https://tou.edu.kz/kz/ |Марапаттары = }} '''Торайғыров университеті''' – [[Павлодар]] қаласында орналасқан жоғары оқу орны, Қазақстанның үлкен университеттерінің бірі. == Тарихы == С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті 1960 жылы 20 қыркүйекте КСРО Министрлер Кеңесінің Қаулысы негізінде, 1996 жылы мамыр айында Индустриалды институт негізінде құрылған. Институт бұрынғы 24-ші әскери мектептің бір қабатты 10 барағында және екі ғимаратта орналасқан. Үш факультетте – машина жасау, инженерлік-құрылыс және энергетикалық – 400 студент оқыған. Дәрісті 16 оқытушы жүргізген, оның біреуінде ғана доцент атағы болған. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті – ұзақ жылғы өз тарихы және даңқы бар жоғары оқу орны: жарты ғасырдан астам уақытта жоғары білікті мамандарды даярлады. Қазіргі кезде бұл инновациялық типтегі көп салалы университет, аймақтың басты жоғары оқу орны, орасан зор ғылыми орталық, Қазақстан Республикасы және оның аймақтарында өз жаңалықтарымен және жетістіктерімен кең танымал болып отыр. С. Торайғыров атындағы ПМУ студенттері саны жағынан және сапалы білім беру қызметі бойынша Павлодар облысының жоғары оқу орындары арасында сөзсіз көшбасшы болып табылады. ЖОО 66 бакалавриат, 46 магистратура, 4 PhD докторантура мамандықтары бойынша мемлекеттік және орыс тілдерінде әртүрлі бағытта жоғары кәсіби мамандарды дайындайды. Дайындықты 567 оқытушы, соның ішінде 47 ғылым докторы, профессор, 227 ғылым кандидаты, доценттер жүзеге асырады. Университетте ғылыми-зерттеу жұмыстары 41 кафедрада және 13 ғылыми-тәжірибелік орталығында, «Ертіс» ғылыми-технологиялық паркінде, аймақтық инновация және трансферттік технологиялар орталығында және студенттік ғылыми орталығы базасында жүргізіледі. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті әлемдік білім беру кеңістігінде бірігу үрдісі бойынша халықаралық танымалдыққа жетті, еуропалық білім беру үрдісінің толық құқылы қатысушысы болып табылады. С. Торайғыров атындағы ПМУ бизнес, ғылым және өнер көшбасшыларының Оксфордтық Саммит аясында «Еуропалық сапа» халықаралық сыйлығымен марапатталды. Жыл сайын өтетін басты рейтингке сәйкес, С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті Қазақстанның таңдаулы көп салалы жоғары оқу орындары арасында көшбасшылар қатарының бесіншісі орынға енді. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті - әлемдегі классикалық университеттердің Болондық хартиясының, LAESTE студенттік машықтану бойынша алмасу халықаралық қауымдастығының, Сібірлік ашық университет қауымдастығының, Қазақстан жоғары оқу орындар қауымдастығының және Шанхай серіктестік ұйымының мүшесі. Университет аймақтағы үш сатылы кадрларды дайындау бойынша: бакалавриат, магистратура және PhD докторантура білім беруді жүргізетін бірден-бір беделді жоғары оқу орны. 2011 және 2012 жылдары С. Торайғыров атындағы ПМУ білім беру бағдарламаларының Халықаралық аккредитациясын сәтті өткізді: университеттің қызметі Германияның ACQUIN халықаралық аккредитациялық агенттігінің және білім беру сапасын қоғамдық бақылау және АККОРК мансапты дамыту бойынша ресейлік агенттіктерінің жоғары бағасын алды. == Ректорат == 1. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің ректоры — Арын Амангелдіұлы Өрсариев; 2. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің ғылыми жұмыстар және инновациялар жөніндегі проректоры — Нұрлан Телманұлы Ержанов; 3. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің даму стратегиясы, тәрбие және әлеуметтік жұмыс жөніндегі проректоры — Ақышев Арман Айтмұхаметұлы. 4. С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің Академиялық жұмыс жөніндегі проректоры — Ахметова Гаухар Ғалымқызы. == Университет факультеттері== «Физика, математика және ақпараттық технологиялар», «Металлургия», «Машинажасау және көлік», «Cәулет–құрылыс», «Қаржы-экономика», «Энергетика», «Гуманитарлық-педагогикалық», «Химиялық технологиялар және жаратылыстану», «Құқық және тарих», «Агротехнологиялық» факультеттері бар. Гуманитарлық-педагогикалық факультетінде 9 кафедра жұмыс істейді. Олар:<br /> — Психология және педагогика кафедрасы — меңгерушісі п.ғ.д., профессор Е.И. Бурдина;<br /> — Қазақ филология кафедрасы — меңгерушісі ф.ғ.д., профессор Н.Қ. Жүсіп;<br /> — Журналистика кафедрасы — меңгерушісі т.ғ.д., профессор Қ. М. Алдабергенов;<br /> — Қазақ тілі кафедрасы — меңгерушісі ф.ғ.к., профессор А. Ф. Зейнуллина;<br /> — Орындаушылық өнер кафедрасы — меңгерушісі Д.М. Мерғалиев;<br /> — Орыс филология кафедрасы — меңгерушісі ф.ғ.к., Г.Н. Кенжебалина;<br /> — Аударма теориясы мен практикасы кафедрасы — меңгерушісі ф.ғ.к., Г.Х. Демесінова;<br /> — Шетел филологиясы кафедрасы — меңгерушісі п.ғ.к., А.Қ. Қайырбаева;<br /> — Шет тілдер кафедрасы — меңгерушісі Б.К. Жұмабекова. ''1998 жылдан''' [[магистратура]] және [[аспирантура]], мектеп-лицей мен колледж жұмыс істейді. Университеттің материалдық-техникалық базасы ''7 оқу корпусынан'', ғылыми кітапханадан (''6 оқу залы'', ''900 мың дана кітап''), лабораториядан тұрады<ref>«Қазақ Энциклопедиясы»</ref>. == Жатақхана == Торайғыров атындағы ПМУ 500 орындық жатақханасы, Ақ. Шокин көшесі, 139/1 үй, 2015 жылдың қазан айында пайдалануға берілді. Ғимарат 5 қабатты, 3 корпустан тұратын сызықты-арқалық жоспарлау жүйесі бар. Бірінші ғимаратта зал, 36 орындық бар, компьютер сыныбы, мәжіліс залы бар. Екінші және үшінші корпустар жатын бөлмелері болып табылады, мұнда 220 екі орынды және 20 үш орынды бөлмелер бар. Әрбір бөлме раковинасы бар ас үй шкапымен, жұмыс алаңымен, екі көзді электр плитасымен жабдықталған, бөлмеде екі бір кісілік кереует, екі тумбочка, екі орынды оқу үстелі, екі орындық бар. Дәлізде гардероб, жуынатын бөлме дәретхана, душқа арналған науалар, ыстық және суық су құбыры бар қолжуғышпен жабдықталған, балкон бар. Кір жуу орталықтандырылған, бөлме ақысы бір айға 3142 теңге (2016 жылғы жағдай бойынша), жатақханада тазалаушылар бар. == Спорттық база== '''С. Торайғыров атындағы ПМУ университеті мынадай спорт кешендері бар Ломов көшесі 64, және Р. Люксембург көшесі 138:''' 720 орындық стадион трибунасымен және футбол алаңы бар. 1. Спорт ядро, 4 жүгіретін 400 қашықтық жолы бар. 2. Ойын алаңдары бар: 3. — баскетбол — 1; — волейбол — 2; — бадминтон — 1; — шағын-футбол — 3. 4. гранат, диск, лақтыратын секторлары бар. 5. Ұзындыққа секретін шұңқыры бар. '''Спорт залы:''' 36 м х 18 м — түрлі ойын ойнайтын залы бар (волейбол, баскетбол, бадминтон) '''Стандартқа сай емес залдар бар:''' — бокс-залы; — үстел теннис залы; — қүрес залы; — тренажёр залы. '''Қыс айларында''' сырғанақ бар (60 пар коньки). '''Шаңғы базасы''' бар трассаның ұзындығы — 1,5 км, 120 пар шаңғы. == Университет ректорлары== == Университет кітапханасы== == Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Павлодар жоғарғы оқу орындары]] [[Санат:Қазақстан университеттері]] {{stub}} n6h2cs630ah0eobndivqqugxjb4p07x 0 34945 3581799 3135162 2026-04-11T15:58:57Z Сқақ Зере 179730 3581799 wikitext text/x-wiki {{Пайдалы қазба кен орындары |Атауы = Алексеев каолин кен орны |Төл атауы = |Координаттары =52.0489012/70.9744263 |CoordScale = |Ел = Қазақстан |Аймақ = Ақмола облысы |Өнімі = |Ашылған уақыты = 1982 |Өндіре бастаған уақыты = |Өндірістің аяқталған уақыты = |Кен орнының түрі = |Теңгерімдік қорлары = |Сурет = |Сурет атауы = |Статусы = |Өңдеу әдісі = |Жылдық өнімі = |Жер қойнауын пайдаланушы = |Позициялық карта = |Ортаққордағы санаты = }} '''Алексеев каолин кен орны''' - [[Ақмола облысы]] [[Ақкөл (қала)|Ақкөл]] қаласы жанындағы ірі кен орны. == Геологиялық құрылымы == Ол Қырыққұдық (жоғарғы [[Ордовик кезеңі|ордовик]] – төменгі [[Силур кезеңі|силур]]) және [[Бурабай ұлттық паркі|Бурабай]] – төменгі [[Девон кезеңі|девон]] интрузивтері түйіскен жердегі [[мезозой]]лық үгілу қыртысынан орын алған. [[Кварц]]ты [[диорит]]тер, [[гранит]]тер мен сазды [[тақтатас]]тардың үгілуінен пайда болған бастапқы каолин қабатының қалыңдығы бірнеше см-ден 77 м-ге, ал ауданы 123 км²-ге дейін жетеді. 3 телімде каолин кенінің 9 линзасы бар. == Жатыс сипаты == [[Каолин]]нің түсі ақ, отқа төзімділігі 1740^°С. Құрғақ, ылғалды күйінде байытуға болады. Концентрат шығымы 46,3 – 86,7%. Байытылмаған каолиннен отқа төзімді бұйымдар, ақ және түсті цемент алуға болады. Байытылған каолин нәзік керамика, санитарлық-техникалық, фаянс бұйымдарын, құрылыс плиталарын, жоғары сортты [[қағаз]], [[кабель]], [[резина]], т.б. материалдар жасауға жарамды. Жылына 1 млн. т-дан аса каолин өндіретін карьер бар. Ол [[Астана]], [[Қарағанды]] керамика зауыттарын, [[Павлодар]]дың 2 целюлоза-қағаз және Төменгі Тагилдің ([[Ресей]]) металлургия комбинаттарын шикізатпен қамтамасыз етеді. <ref>[[Қазақ энциклопедиясы]]</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ақмола облысы кен орындары]] garrnpfzv4vjepzw9w06hopvinsqksm 0 36659 3581973 2169313 2026-04-12T03:37:41Z 1nter pares 146705 1nter pares [[Ануша Абул-Мұзаффар Мұхаммед]] бетін [[Ануша хан]] бетіне жылжытты 2169313 wikitext text/x-wiki '''Ануша Абул-Мұзаффар Мұхаммед ''' (т.ө.-ж.б.) — [[Хиуа]] ханы (1663 — 1687). [[Әбілғазы Баһадүр Хан|Әбілғазы ханның]] мұрагері. Әкесінің саясатын жалғастырып, хан билігін күшейтуге ұмтылды. Бұхарға жорық жасап Самарқанды басып алды. Оның тұрғындары А-ны өзінің ханы деп жариялады. Бірақ Бұхар әскерлері хиуалықтарды Гиждуван түбінде талқандап, А. Самарқанды тастап шығуға мәжбүр болды. Ол Ресей мемл-мен сауда және диплом. қатынас орнату жөнінде 1668 ж. Алексей патшаға хат жолдады. 1675 — 76 ж. Ануша хан стратег. және шаруашылық мәні бар құрылыстар салғызды. Жаңа Қияттың іргесін көтеріп, Ярмыш каналын қаздырды. 1681 ж. Хиуа алқабындағы Шахабад каналын тарттырып, онда қамал орнатты. А-ның шапқыншылықтарын тойтара алмаған Бұхар ханы олардың ішіне іріткі салып, ақыры өз ұлы Еренге өлтіртеді. == Дереккөздер == <references/> {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Туған жылы белгісіздер]] [[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]] [[Санат:Билеушілер]] [[Санат:Өзбекстан тұлғалары]] nfunv512wva7eaw3i0gofclvgv699r1 0 44125 3581808 2980717 2026-04-11T16:03:21Z Сқақ Зере 179730 3581808 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Александр Бернштам.TIF|thumb|right|200px|Александр Натанович Бернштам]] '''Александр Натанович Бернштам''' ([[18 қыркүйек]] [[1910 жыл|1910]], [[Ресей]], [[Керчь]] қаласы – [[10 желтоқсан]] [[1956 жыл|1956]], [[Санкт-Петербург]] қаласы) – шығыстанушы, тарих ғылымдарының докторы ([[1942 жыл|1942 жылы]]), [[профессор]], [[Орталық Азия]]ны мекендеген түркі тілдес халықтардың тарихын зерттеушілердің бірі. == Өмірбаяны == * Ленинград ([[Санкт-Петербург]]) университетін бітірген (1931 жылы). * Материалдық мәдениет тарихы академиясында қызмет етті. * 1935–38 жылдары [[Шығыстану институты]]нда жұмыс істеді. == Ғылыми зерттеулері == * «6–8 ғасырлардағы орхон-енисей түріктерінің экономикалық құрылымы» тақырыбы бойынша кандидаттық (1935 жылы) * «Қырғызстан мен қырғыздардың көне дәуірден [[моңғол-татар шапқыншылығы]]на дейінгі тарихы» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 1936 жылдан бастап 20 жыл уақыт бойы Жетсу, Тянь-Шань, Памир-Алтай, Ферғананы археологиялық жағынан зерттеді. 1936 жылдан бастап жыл сайын ұйымдастырылып, [[Бернштам]] басқарған археологиялық экспедициялар солтүстікте [[Батыс Қаратау жотасы|Қаратау жоталарынан]], оңтүстікте [[Памир таулары]]на дейінгі, шығыста [[Іле]]ден, батыста [[Зеравшан үстірті]]не дейінгі жерлерді зерттеп, [[Қазақстан]] мен [[Орта Азия]] халықтарының көне тарихына қатысты маңызды мәліметтер жинады. Ол 1930–40 жылдары қазақ-қырғыз тарихына қатысты тың мәселелер көтеріп, сақ-үйсін және түркі дәуірін зерттеуге елеулі үлес қосты. Археологиялық материалдарға сүйеніп, Теріскей [[Қырғыз өлкесі]]нің [[қола дәуір]]ден (б.з.б. 2 ғ.) 15 ғасырға дейінгі тарихын түбегейлі талдады. 250-дей ғылыми еңбегі мен мақалалары бар.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы, «Арыс» баспасы, 2005, ISBN 9965-17-272-2</ref><ref>Қазақ Энциклопедиясы</ref> === Қазақстан бойынша жазған еңбектері === * "Археологический очерк Северной Киргизии" * "Памятники старины Таласской долины * "Чуйская долина" * "Очерк истории гуннов" * "Историко-археологические очерки Центрального Тянь-Шаня и Памира-Алтая"<ref>Қазақтар. 7-том. 20-бет "Білік" баспа үйі, Алматы, 2003</ref> ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:1 қазанда туғандар]] [[Санат:1910 жылы туғандар]] [[Санат:Керчьте туғандар]] [[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]] [[Санат:1956 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Санкт-Петербургте қайтыс болғандар]] [[Санат:Қазақстан тарихшылары]] [[Санат:КСРО тарихшылары]] [[Санат:КСРО шығыстанушылары]] [[Санат:КСРО археологтары]] [[Санат:Профессорлар]] [[Санат:Түркітанушылар]] [[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]] [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Мемлекеттік Эрмитаж тұлғалары]] 3cyc1vp3efh9ot97v0d7erjn2t394yi 0 45661 3582163 2431633 2026-04-12T08:13:05Z ~2026-22477-07 179757 Шора би 1770ж Қазақ Найман Балталы Құли. 3582163 wikitext text/x-wiki '''Шора би''' (1770 жылдарыдүниегекелген) — [[Жетісу]] Ұлытау жерлерінде,өлкесіндегі атақты әділ адал би. Ел аузыңдағы аңызда Шора би Қазақ ішінде Найман Балталы Құли атадан тараған әулет. Шора би ел -жұрттың ,мұңын мұңдап, қайғысына ортақ болған. Елмен бірге малын жанын бөліскен ұлы би. Шора би халқын қамын жеп жүргенде. [[Қыран]] [[құс]] "[[Аспан]]да жүрсем [[қанат]]ым талады, [[жер]]ге түссем жаным жаралы . Жақсылықтың жоқ болар жаман амалы. Жақсы адам тегінде бәрін табады. [[халық]] [[ақын]]ы , жан-жақты айтылған. Шора би биіктен басқада , құс ұстау, үйрету, [[бүркіт]] баптау, сынау, т.б. амал-айласы, тәжірибе-тәсілі ерекше болған. Ол қыранның қайда [[мекен]]дейтінін, қашан [[ұя]] басатынын өте жақсы білген. Басқа құсбегілердің бәрі өздеріне Шора би тәлімгер [[ұстаз]] тұтып, оның тәжірибесінен үлгі алған. Кезінде осы Шора би құсбегіні іздеп қырғыз жерінен Құсбегі келеді, атақты Кержорға атын құсшының [[ақиық]], шағыркөз бүркітіне айырбастап алады.<ref>Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Жетісу]] {{Stub}} deg15as8nud65pqyf93eso67w2cnvmx 3582165 3582163 2026-04-12T08:15:14Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/~2026-22477-07|~2026-22477-07]] ([[User talk:~2026-22477-07|т]]) өңдемелерінен [[User:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] соңғы нұсқасына қайтарды 2431633 wikitext text/x-wiki '''Уәли Шора, Жалайыр Шора''' (т.-ө.ж.б., шамамен 19 ғасырдың 1-жартысында өмір сүрген) — [[Жетісу]] өлкесіндегі атақты құсбегі. Ел аузыңдағы аңызда Шораны "құстың тілін білетін әулие" деп сипатгайды. [[Қыран]] [[құс]] "[[Аспан]]да жүрсем [[қанат]]ым талады, [[жер]]ге түссем Жалайыр Шора қағады" деп зарлайды-мысалы Уәли Шора туралы С.Бегалиннің "Қыран" поэмасында, Қазақстанның [[халық]] [[ақын]]ы Қ. Жапсарбаевтың "Уәли Шора құсшының әңгімесі" [[дастан]]ында ("Сөйле, тілім", А., 1986) жан-жақты айтылған. Шораның құс ұстау, үйрету, [[бүркіт]] баптау, сынау, т.б. амал-айласы, тәжірибе-тәсілі ерекше болған. Ол қыранның қайда [[мекен]]дейтінін, қашан [[ұя]] басатынын өте жақсы білген. Басқа құсбегілердің бәрі өздеріне Шораны тәлімгер [[ұстаз]] тұтып, оның тәжірибесінен үлгі алған. Кезінде осы Шора құсбегіні іздеп қырғыз жерінен атақты Шабдан Манап келеді, атақты Кержорға атын құсшының [[ақиық]], шағыркөз бүркітіне айырбастап алады.<ref>Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Жетісу]] {{Stub}} na2m94z11mj691yl6ck9b2ugi5i9wvb 0 47304 3581791 3570263 2026-04-11T15:54:42Z Сқақ Зере 179730 3581791 wikitext text/x-wiki {{Жазушы | Есімі = Бернард Шоу | Шынайы есімі = {{lang-en|George Bernard Shaw}} | Суреті = George_Bernard_Shaw_1909.jpg | Ені = 250px | Суреттің аты = Бернард Шоу, 1909 жыл | Туған кездегі есімі = Джордж Бернард Шоу | Лақап аты = G. B. S. | Туған күні = 26.07.1856 | Туған жері = {{туғанжері|Дублин|Дублинде}}, [[Ұлыбритания және Ирландия біріккен патшалығы]] | Қайтыс болған күні = 02.11.1950 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Хартфордшир|Хартфордширда}}, [[Англия]], [[Ұлыбритания]] | Азаматтығы = {{байрақ|Ұлыбритания}} <br />{{байрақ|Ирландия}} | Ұлты = ирланд | Білімі = | Мансабы = {{Драматург|Ұлыбритания|Ирландия|XIX ғасыр|XX ғасыр}}, {{Прозаик|Ұлыбритания|Ирландия|XIX ғасыр|XX ғасыр}}, {{Ақын|Ұлыбритания|Ирландия|XIX ғасыр|XX ғасыр}}, {{сценарийші|Ұлыбритания|XX ғасыр}} | Шығармашылық жылдары = 1880—1950 | Бағыты = Реализм | Жанры = Пьеса, роман, эссе | Шығармалардың тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] | Дебюті = | Марапаттары = | Сыйлықтары = {{Нобельдік медаль}} [[Әдебиеттен Нобель сыйлығы|Нобель сыйлығы]] (1925)<br>«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» (1939) | Қолтаңбасы = George Bernard Shaw signature.svg | Сайты = | Commons = George Bernard Shaw }} '''Джордж Бернард Шоу''' ({{lang-en|George Bernard Shaw}}; {{Туғанкүні|26|7|1856}}, [[Дублин]], [[Ирландия]] — {{Қайтысболғанкүні|2|11|1950}}, Эйот-Сент-Лоренс, [[Хартфордшир]], [[Англия]]) — ирландтық драматург және [[Романтизм|романист]], [[әдебиет саласындағы Нобель сыйлығы]]ның лауреаты және Ирландияның ең танымал әдебиет қайраткерлерінің бірі. Қоғам қайраткері, социалист-фабианшы, ағылшын орфографиясын реформалауды қолдаушы. [[Лондон экономика және саясаттану мектебі]]нің негізін қалаушылардың бірі. Ағылшын театрында танымалдылығы жағынан [[Уильям Шекспир|Шекспир]]ден кейінгі екінші драматург болып саналады. Тарихтағы әрі [[Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығы]]на (1925 жылы «Идеализм мен гуманизмге толы шығармашылығы, ерекше поэтикалық сұлулықпен ұштасқан ұшқыр сатирасы үшін»), әрі «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығына (1939 жылы «Пигмалион» фильмінің сценарийі үшін) ие болған екі адамның бірі (екіншісі — [[Боб Дилан]]). == Өмірбаяны == Жасынан өмір тауқыметін көп тартқан Шоу 1871 ж. мектеп бітірген соң күнкөрістің қамымен хат тасушы, кассир болып әр түрлі мекемелерде жұмыс істеді. Дегенмен, жазушылыққа деген құштарлығы ерте оянып, 1876 ж. [[Лондон]]дағы анасының қолына келісімен роман жазумен айналысты. Оның қаламынан алғаш туған, сол кездегі қоғамды сынау бағытындағы “Сәтсіз неке” (1880), “Артистің махаббаты” (1881) романдарын бір де бір баспа қабылдамады. Жас жазушының [[Америка Құрама Штаттары|Америкаға]] жіберген әрекеттерінен де түк шықпады. 1879 ж. жазған “Шикілік” романы елу жылдан кейін ғана (1930) жарық көрді. Шоу [[19 ғ.|19 ғасырдың]] 80-жылдарының басында елдің саяси өміріне белсене араласып, шешендігімен көзге түсті. Дегенмен, [[Карл Маркс]]тің іліміне қаншалықты бой ұрғанымен [[марксизм]]ге бұрылмай, фабиандық қоғамды насихаттаушылар қатарына келіп қосылды. Осы жылдары кішігірім “Ту-дэй” журналында “Дара социалист”, “Кэшел Байронның кәсібі”, “Аур корнер” журналында “Баянсыз байланыстар”, “Артистің махаббаты” романдары жарияланды. Фабианшы Шоу бар ынтасымен жаңа қоғам құру жолында күрес жүргізсе, ал театр сыншысы ретінде жаңа драма үшін батыл шайқасты. Ол [[Шекспир Уиллиам|Шекспир]] шығармаларына Ибсен пьесаларын қарсы қойды. Оның бұл көзқарасы баспасөз бен көрермендер тарапынан қатты қарсылыққа ұшырады. Соған қарамастан Шоу Тәуелсіз театрды белсенділікпен жақтады. Драматургтың ұзақ та жемісті жолы “Жесірдің үйі” пьесасынан басталды. Ол айналдырған сегіз жылдың ішінде бірінен-бірі өтетін драмалық топтамасы: “Жағымсыз пьесалар”, “Жағымды пьесалар”, “Пуритандықтарға арналған пьесаларын” жазды. Іле қоғамдағы жағымпаздық пен жалған көріністерді өткір сынға алған он пьесасын өмірге әкелді. “Соғыс пен адам” пьесасы алғаш Тәуелсіз театр сахнасында табыспен өтті. 1897 ж. Америка театрларының сахналарын дүрілдеткен “Сайтанның шәкірті” Шоу шығармаларындағы елеулі бетбұрыс болды. Жазушы [[бірінші дүниежүзлік соғыс|1-]] және [[Екінші Дүниежүзілік соғыс|2-дүниежүзілік соғыстарды]] барынша айыптады. Драматургтің 'Pygmalion' пьесасы қазақ тіліне аударылды. Аударған Ү. Кеңесбаева. Оның “Инка Перусалемский”, “Огэстос өз міндетін атқарды”, “Виктория Кресінің ардагері”, көлемді “Жүрек жаратын үй” (1913 – 17) пьесалары соғысқа қарғыс айтқан, өткір де шынайы туындылар саналады. Соңғы шығармада елді қанқұйлы соғысқа ұрындырып отырған Англия үкіметі басшыларының қара ниеттері мен айла-шарғылары барынша айқын да жиіркенішті түрде бейнеленген. Шоу өмір бойы жаңашылдыққа ұмтылды, адамгершілік ізгі мұраттарды аңсады. Оның керемет шабытпен және шеберлікпен жазылған “Күтпеген аралдардан шыққан пенде” (1936), “Женева” (1938) пьесаларында жауыздық атаулы, қаскүнем қылмыскерлер жер бетінен жоғалады. Драматург өмірінің соңғы кезеңінде жазған “Бойанттың миллиардтары” (1947), “Астарлы мысалдар” (1948), “Шэкс Шэвке қарсы” (1949) пьесаларында да өзіне тән күрескерлігі мен шыншылдығынан, жауыздыққа қарсы өшпенділігі мен жақсылыққа, жаңаға деген құштарлығынан танбаған. Шоу [[Нобель сыйлығы]]ның иегері (1925).<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығы 1901—1925}} {{Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы}} [[Санат:Ирландия тілтанушылары]] [[Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Ұлыбритания социалистері]] 6dy1yr0xd4zkghzjtj8zkp23uvx5v57 0 49709 3581841 2115988 2026-04-11T16:55:53Z Сқақ Зере 179730 3581841 wikitext text/x-wiki [[File:Nuvola apps bookcase.svg|thumb]] [[File:Héraldique meuble Livre ouvert.svg|thumb|left| alt=A.]] '''Орта Азия Кино және Телевидение техникалық университеті'''– жоғары техникалық оқу орны. ''Кино, телевидение және радио салаларына инженер, менеджер, оператор, т.б. мамандар'' даярлайды. Алғаш '''[[1943 жыл]]''' [[Алматы кино техникумы]] болып ашылған. Ол кезде кино түсіру ісіне '''операторлар''' даярлады. Бүгінгі таңда бұл оқу орны ''радиотехника, электроника және телекоммуникация; операторлық өнер; кино және телевидение жүйесіндегі қауіпсіздік; видеожүйелердегі компьютерлік кескіндеме; аудио-видеотехниканың электрондық құрылғылары; аудио-видеодыбыстарды өңдеудің [[мультимедия технологиясы]] салалары бойынша оқытады. Универсиетте '''600-ден астам''' оқытушы дәріс оқиды. Оның ішінде '''28 ғылым докторы, 150-ден астам ғылым кандидаты''' бар. Студенттердің тәжірибелік сабақтары [[“Қазақфильм”]] киностудиясында өтеді. Екі оқу орындары арасындағы шартқа орай оқуын жалғастырғысы келетін студенттер [[Санкт-Петербург кино және телевидение университетінде]] оқуға мүмкіндік алады. Университеттің материалдық базасы ''технологиямен жабдықталған дәрісханалардан, компьютерлік бөлмелерден, салтанат сарайынан, тәжірибелік кинотеатрдан, спорт сарайынан'' тұрады. <ref name="source1">«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том</ref> == Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Тарих]] {{stub}} 7ya5pet8mmcg0i94p5fy2rhzx11zilf 3581881 3581841 2026-04-11T17:33:37Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:ArystanbekBot|ArystanbekBot]] соңғы нұсқасына қайтарды 2115988 wikitext text/x-wiki [[File:Nuvola apps bookcase.svg|thumb]] [[File:Héraldique meuble Livre ouvert.svg|thumb|left| alt=A.]] '''Орта Азия Кино және Телевидение техникалық университеті'''– жоғары техникалық оқу орны. ''Кино, телевидение және радио салаларына инженер, менеджер, оператор, т.б. мамандар'' даярлайды. Алғаш '''1943 жыл''' [[Алматы кино техникумы]] болып ашылған. Ол кезде кино түсіру ісіне '''операторлар''' даярлады. Бүгінгі таңда бұл оқу орны ''радиотехника, электроника және телекоммуникация; операторлық өнер; кино және телевидение жүйесіндегі қауіпсіздік; видеожүйелердегі компьютерлік кескіндеме; аудио-видеотехниканың электрондық құрылғылары; аудио-видеодыбыстарды өңдеудің [[мультимедия технологиясы]] салалары бойынша оқытады. Универсиетте '''600-ден астам''' оқытушы дәріс оқиды. Оның ішінде '''28 ғылым докторы, 150-ден астам ғылым кандидаты''' бар. Студенттердің тәжірибелік сабақтары [[“Қазақфильм”]] киностудиясында өтеді. Екі оқу орындары арасындағы шартқа орай оқуын жалғастырғысы келетін студенттер [[Санкт-Петербург кино және телевидение университетінде]] оқуға мүмкіндік алады. Университеттің материалдық базасы ''технологиямен жабдықталған дәрісханалардан, компьютерлік бөлмелерден, салтанат сарайынан, тәжірибелік кинотеатрдан, спорт сарайынан'' тұрады. <ref name="source1">«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том</ref> == Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Тарих]] {{stub}} 8u6oymcb5utn7q6aoi9o4pangko50fj 0 50582 3581674 3385781 2026-04-11T12:23:07Z Rasulbek Adil 176232 3581674 wikitext text/x-wiki '''Белгібай Шалабаев''' (17.4.[[1911]], ''[[Павлодар облысы]] [[Баянауыл ауданы]] [[Далба]] ауылы'' – [[1990]], ''[[Алматы]] қаласы'') – әдебиет зерттеушісі, [[филология]] ғылымдарының докторы (1969), [[профессор]] (1970). [[Қазақ КСР]]-інің еңбек сіңірген мұғалімі (1962). [[Қазақ КСР]]-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1985). ҚазПИ-ді ([[1936]], ''қазіргі [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|ҚазҰПУ]]'') бітірген. «[[Пионер]]» (1933–1934, ''қазіргі «Ұлан»'') газетінде редактор, ҚазПИ-де (1937–1942; 1944–1949, ''қазіргі [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|ҚазҰПУ]]'') декан, кафедра меңгерушісі, [[Қазақстан ғылым академиясы]]ның Тіл және әдебиет институтында аға ғылым қызметкер, [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазҰУ]]-да кафедра меңгерушісі, доцент, [[профессор]] (1949–1987); 1987 жылдан профессор-кеңесші қызметін атқарған. ''«История казахской прозы (сюжет и характер)»'' тақырыбында [[докторлық диссертация]] қорғаған. 1-дәрежелі Отан соғысы, [[Қызыл Жұлдыз ордені|Қызыл Жұлдыз]] ордендерімен марапатталған.<ref>[[Қазақ Энциклопедиясы|Қазақ ұлттық энциклопедиясы]]</ref> Ш. «Қазақ романының тууы мен қалыптасу тарихы» кітабының «Абай прозасы» тарауында ақынның қарасөздеріне талдау жасайды. Ақынның филос. ойлары мен дүниетанымын сөз етіп, қоғамдық, моральдық-этик. және тұрмыстық маңызын ашып көрсетеді. Ап, «Пушкин және Абай» («Казахстанская правда», 1936, 24 желтоқсан), «Пушкиннен нәр алған» («Казахстанская правда», 1945, 15 тамыз), «Орыс әдебиетінің ұлы алыбы - Пушкин Абайдың ұстазы» (ҚазССР ғылым академиясының хабаршысы», 1950, № 8) т. б. мақалаларында Абайдың А.С. Пушкин өлеңдерін тәржімелеудегі шеберлік әдістерін жан-жақты талдайды.<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} [[Санат:17 сәуірде туғандар]] [[Санат:1911 жылы туғандар]] [[Санат:Баянауыл ауданында туғандар]] [[Санат:1990 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]] [[Санат:Қазақ әдебиетін зерттеушілер]] [[Санат:Қазақстан филологтары]] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Профессорлар]] [[Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері]] [[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері]] [[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]] [[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]] {{Bio-stub}} 3xvhcrleyfpg3q6a4zioqajv6aiktim 0 52570 3581789 2529226 2026-04-11T15:53:47Z Сқақ Зере 179730 3581789 wikitext text/x-wiki '''Фархат Мұсаұлы Дінішев''' ([[7 сәуір]] 1949 жылы туған, [[Алматы]] қаласы) – [[экономика]] ғылымының докторы (1997). <br/> <br/> Алматы халық шаруашылығы институтын (1970, қазіргі [[Қазақ экономикалық университеті]]) бітірген. 1970–73 ж. осы оқу орнында стажер-ізденуші, 1973–74 ж. Қазақ КСР-і Мемлекеттік жоспарлау комитеті жанындағы экономикалық ғылыми-зерттеу институтында кіші ғылыми қызметкер, 1974–81 ж. [[Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясы|Қазақстан Ғылым Академиясының]] Экономикалық институтында [[экономист]], кіші ғылыми қызметкер, 1981–94 ж. [[Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясы]]нда кіші, аға, жетекші ғылыми қызметкері, бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарды. «''Научно-техническое развитие производительных сил суверенного Казахстана (стратегия, формы и методы)''» деген тақырыпта докторлық [[диссертация]] қорғаған. Дінішевтіңтің 60 ғылыми еңбегі, 4 [[монография]]сы бар.<ref name=source1>Қазақ Энциклопедиясы</ref> {{Суретсіз мақала}} ==Дереккөздер</span>== <references/> {{wikify}} [[Санат:Қазақстан экономистері]] [[Санат:1949 жылы туғандар]] {{stub}} 05hr0rolp5o7kki9s9ksahprmofij9f 0 54272 3582173 2239428 2026-04-12T08:45:30Z Amherst99 4439 3582173 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Water_polo-2.jpg|thumb]] '''Су добы''' – суда өткізілетін командалық [[ойын]]. 30х20 м су айдынында қарама-қарсы ұз. 3 м, биктігі 0,9 м қақпа қойылып, салмағы 400 – 500 г, шеңбері 68 – 71 см доппен екі (әр командада 7 адам) команда ойнайды. Ойын 5 минуттан төрт кезеңде өтеді. Су добы алғаш рет [[Англия]]да пайда болды. 1900 ж. [[Олимпиада ойындары]]ның бағдарламасына енгізілді. 1925 жылдан бастап Су добынан КСРО чемпионаты өтті. Қазақстанда 1950 жылдан өткізіліп келеді. Қазақстанның ерлер командасы КСРО чемпионы (1981 – 82), күміс жүлдегері (1984, 1988), қола жүлдегері (1978, 1980, 1983, 1985) және [[Азия ойындары|Азия ойындарының]] чемпионы (1994, 1998), Азия чемпионы (1995, 2000). КСРО халықтары спартакиадасының күміс (1987) және қола жүлдегері (1971, 1983) болып, бірқатар Олимпияда ойындарына қатысқан (2000, [[Сидней]], [[Афина]], 2004). Қыздар командасы екі дүркін КСРО чемпионы және кубогының иегері (1990 – 91) атанды.<ref>Қазақ энциклопедиясы 8 том</ref> [[Сурет:Су добы ойыны.tif|thumb|right|200px|]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Командалық спорт түрлері]] dl0yw82d73bj33j8m4u6dwet8x74vbh 0 55529 3581769 3560152 2026-04-11T15:21:25Z Сқақ Зере 179730 3581769 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Тобанияз Әлниязұлы |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = Тобанияз Әлниязұлы |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 1875 |Туған жері = |Қайтыс болған күні = 09.10.1930 |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = |Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақтар|Қазақ]] |Мансабы = Хан |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Балалары = |Отбасы = <!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --> |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Тобанияз Әлниязұлы''' ([[1875 жыл|1875]] жыл, бұрынғы [[Күнгей Каспий облысы|Закаспий облысы]], [[Маңғыстау уезі]], Жеменей болысы – 9 қазан [[1930 жыл|1930]] жыл, [[Алматы]]) — [[Байұлы]] тайпасы [[Адай]] руының [[Жеменей (Адай)|Жеменей]] бөлімінен шыққан қоғам қайраткері, Адай ревкомының бірінші төрағасы, саясаткер. [[Адай көтерілісі (1929–1932)|Адай көтерілісінің]] басшысы болған. 1916 жылы патша жарлығына қарсы шыққаны үшін тұтқынға алынып, 1917 жылы патша үкіметі құлағаннан кейін абақтыдан босатылды. 1918–1923 жылдары [[Адай]] оязының революциялық комитетінің төрағасы. [[Алашорда]] үкіметінің батыс бөлімшесінің жетекшілері – [[Халел Досмұхамедов|Халел]] және [[Жаһанша Досмұхамедов|Жаһанша Досмұхамедовтермен]] тығыз байланыста болды. [[Жангелдин]] экспедициясына қолдау көрсетті. Қазақтар мен түрікмендердің достық қарым-қатынаста болуына күш салып, екі халық арасындағы келіспеушіліктерді бейбіт түрде шешуге қол жеткізді. Қылмыс жасағандарға құн төлету керектігін жақтап, мұны өзі басқарған уезде енгізбекші болды. Кеңестік билікке қарсы [[Қарақұм]] өңірінде жүріп жатқан қозғалысқа қолдау танытты. Билік орындарының нұсқауларында жергілікті халықтың тұрмыс-тіршілігіндегі, дініндегі ерекшеліктердің сақталуын талап етті. 1923 жылы Тобаниязға «ұлтшыл», «діндар» деген айып тағылды. Соған орай ол уездік революциялық комитетінің төрағасы қызметінен босатылды. 1924–1928 жылдары уездік салық инспекторы болып еңбек етті. 1929 жылы желтоқсанда тұтқынға алынып, ату жазасына кесілді. Тобанияз Әлниязұлы 1990 жылы 26 сәуірде [[Қазақ КСР|Қазақ КСР-і]] Жоғарғы сотының шешімімен ақталды.<ref>Қазақ ұлттық энциклопедиясы, 18 том</ref> == Мүсіні == Ақтауда саяси қайраткер Тобанияз Әлниязұлының ескерткіші ашылды. Адай көтерілісі басшысының мүсіні қоладан құйылған. Сондай-ақ оның қасында қуғын-сүргінге ұшыраған азаматтардың есімі жазылған стелла бар. Саясаткердің немересі атап өткендей, репрессия құрбандарының ұрпақтары үшін бұл өте маңызды.<ref>{{Cite web |url=https://astanatv.kz/kz/news/64818/ |title=Ақтауда саяси қайраткер Тобанияз Әлниязұлына ескерткіш қойылды |lang=kk |website=astanatv.kz |access-date=2021-11-25}}</ref> <blockquote>Өткен ғасырда Адай уезі революциялық комитетін басқарған мемлекет қайраткері Тобанияз Әлниязұлы Батыстағы өңірдің жетекшілері Досмұхамедпен бірге елдің бірлігін, мемлекеттің азаттығын аңсады. Оның еңбегі зор. Қазір еңбегі еленді. Сөзсіз, мұның бәрі жастарға өнеге.</blockquote> - деді облыс әкімінің бірінші орынбасары Абзал Меңдібаев.<ref>{{Cite web |url=https://adyrna.kz/index.php/post/94203 |title=Ақтауда Тобанияз Әлниязұлының ескерткіші ашылды |lang=kk |website=adyrna.kz |access-date=2021-11-25}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{stub}} [[Санат:Қазақ батырлары]] [[Санат:Қазақ би-шешендері]] [[Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері]] pgzwqj2k1ro4t79wk7qllmcxs9wign6 3581783 3581769 2026-04-11T15:48:19Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] соңғы нұсқасына қайтарды 3560152 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Тобанияз Әлниязұлы |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = Тобанияз Әлниязұлы |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 1875 |Туған жері = |Қайтыс болған күні = 09.10.1930 |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = |Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақтар|Қазақ]] |Мансабы = Хан |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Балалары = |Отбасы = <!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --> |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Тобанияз Әлниязұлы''' (1875 жыл, бұрынғы [[Күнгей Каспий облысы|Закаспий облысы]], [[Маңғыстау уезі]], Жеменей болысы – 9 қазан 1930 жыл, [[Алматы]]) — [[Байұлы]] тайпасы [[Адай]] руының [[Жеменей (Адай)|Жеменей]] бөлімінен шыққан қоғам қайраткері, Адай ревкомының бірінші төрағасы, саясаткер. [[Адай көтерілісі (1929–1932)|Адай көтерілісінің]] басшысы болған. 1916 жылы патша жарлығына қарсы шыққаны үшін тұтқынға алынып, 1917 жылы патша үкіметі құлағаннан кейін абақтыдан босатылды. 1918–1923 жылдары [[Адай]] оязының революциялық комитетінің төрағасы. [[Алашорда]] үкіметінің батыс бөлімшесінің жетекшілері – [[Халел Досмұхамедов|Халел]] және [[Жаһанша Досмұхамедов|Жаһанша Досмұхамедовтермен]] тығыз байланыста болды. [[Жангелдин]] экспедициясына қолдау көрсетті. Қазақтар мен түрікмендердің достық қарым-қатынаста болуына күш салып, екі халық арасындағы келіспеушіліктерді бейбіт түрде шешуге қол жеткізді. Қылмыс жасағандарға құн төлету керектігін жақтап, мұны өзі басқарған уезде енгізбекші болды. Кеңестік билікке қарсы [[Қарақұм]] өңірінде жүріп жатқан қозғалысқа қолдау танытты. Билік орындарының нұсқауларында жергілікті халықтың тұрмыс-тіршілігіндегі, дініндегі ерекшеліктердің сақталуын талап етті. 1923 жылы Тобаниязға «ұлтшыл», «діндар» деген айып тағылды. Соған орай ол уездік революциялық комитетінің төрағасы қызметінен босатылды. 1924–1928 жылдары уездік салық инспекторы болып еңбек етті. 1929 жылы желтоқсанда тұтқынға алынып, ату жазасына кесілді. Тобанияз Әлниязұлы 1990 жылы 26 сәуірде [[Қазақ КСР|Қазақ КСР-і]] Жоғарғы сотының шешімімен ақталды.<ref>Қазақ ұлттық энциклопедиясы, 18 том</ref> == Мүсіні == Ақтауда саяси қайраткер Тобанияз Әлниязұлының ескерткіші ашылды. Адай көтерілісі басшысының мүсіні қоладан құйылған. Сондай-ақ оның қасында қуғын-сүргінге ұшыраған азаматтардың есімі жазылған стелла бар. Саясаткердің немересі атап өткендей, репрессия құрбандарының ұрпақтары үшін бұл өте маңызды.<ref>{{Cite web |url=https://astanatv.kz/kz/news/64818/ |title=Ақтауда саяси қайраткер Тобанияз Әлниязұлына ескерткіш қойылды |lang=kk |website=astanatv.kz |access-date=2021-11-25}}</ref> <blockquote>Өткен ғасырда Адай уезі революциялық комитетін басқарған мемлекет қайраткері Тобанияз Әлниязұлы Батыстағы өңірдің жетекшілері Досмұхамедпен бірге елдің бірлігін, мемлекеттің азаттығын аңсады. Оның еңбегі зор. Қазір еңбегі еленді. Сөзсіз, мұның бәрі жастарға өнеге.</blockquote> - деді облыс әкімінің бірінші орынбасары Абзал Меңдібаев.<ref>{{Cite web |url=https://adyrna.kz/index.php/post/94203 |title=Ақтауда Тобанияз Әлниязұлының ескерткіші ашылды |lang=kk |website=adyrna.kz |access-date=2021-11-25}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{stub}} [[Санат:Қазақ батырлары]] [[Санат:Қазақ би-шешендері]] [[Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері]] 36wpzyit5xa5tcei7183vjdgdni3n68 0 58344 3581901 3551300 2026-04-11T19:02:03Z MuratbekErkebulan 162992 3581901 wikitext text/x-wiki {{Операциялық жүйе | Аты = <span style="color:#00ADEF;">Win</span><span style="color:#7CBB00;">do</span><span style="color:#FFB900;">ws</span> <span style="color:#F65314;">Vis</span><span style="color:#00ADEF;">ta</span> | Отбасысы = [[Microsoft Windows]] | Логотипі = | Скриншоты = [[Сурет:Лаги в рувики.png|277px]] | Атауы = Windows Vista, 6002-құрылым нөмірлі толық аяқталған нұсқа. Орысша Уикипедия терезесі ашылған | Жасаушы = Microsoft Corporation | Сайты = [http://windows.microsoft.com/en-US/windows-vista/products/home Official website] | Жағдайы = [[Closed source software|Closed source]] / [[Shared source]]<ref>{{cite web|url=http://www.microsoft.com/resources/sharedsource/windowslp.mspx|title=Windows Licensing Programs|publisher=[[Microsoft]]|accessdate=2008-09-21|date=June 2011}}</ref> | Лицензиясы = Меншік бағдарламалық жасақтама | Компьютерлік платформасы = [[IA-32]] және [[x86]] (32-бит), [[64x]] (64-бит) | preceded_by = [[Windows XP]] | succeeded_by = [[Windows 7]] | Жағдайы = [[Hybrid kernel|Hybrid]] | Жаңарту тәсілі = [[Windows Update]], [[Windows Server Update Services]], [[System Center Configuration Manager|SCCM]] }} '''Windows Vista''' - [[Microsoft|Microsoft корпорациясының]] [[Windows NT]] отбасындағы, [[компьютер|компьютерлерге]] арналған операциялық жүйесі. Ол жасалу кезінде «Longhorn» деген кодтаулы атымен аталды.<ref>{{cite web | url = http://www.microsoft.com/nz/presscentre/articles/2007/jan07_windowsvistalaunch.mspx | title = Microsoft Launches Windows Vista and the 2007 Office System to Consumers | date = 2007-01-30 | accessdate = 2009-11-09 | work = PressCentre | publisher = Microsoft New Zealand | archiveurl = http://www.webcitation.org/618tBMg0p | archivedate = 2011-08-23 }}</ref> [[Сурет:About Windows 6.0.6002 (SP2) (Ultimate) (DE).png|нобай|297px|Windows Vista-ның [[winver]] терезесі]] == Дереккөздер == <references/> [[Санат:Операциялық жүйелер]] [[Санат:Ақпараттану]] [[Санат:Бағдарламалау]] [[Санат:Интернет]] kxpafn4wsxszb31215e20mz9vv6ofeg 0 62605 3581889 3457272 2026-04-11T18:15:18Z Amherst99 4439 3581889 wikitext text/x-wiki {{Memory types}} {{wikify}} '''Динамикалық жад''' немесе '''DRAM''' ({{lang-en|dynamic random-access memory}}) — энергияға тәуелді [[RAM|оперативті]] [[Компьютерлік жад|жадының]] түрі. Бұл жадтың [[Жад ұяшығы|сақтау ұяшықтары]] жартылай өткізгіштік микросхема элементтерінен құрастырылған конденсаторлар ретінде жасалған. Логикалық «1(> — қонденсатордың зарядталған, ал «0(> — зарядталмаған қалып-күйіне сәйкес келеді. Тексергіш схема оқу операциясын орындаған кезде бұл конденсаторды өзінің үсті арқылы разряд жасайды: егер конденсатор зарядталған болса, онда тексеру схемасының шығысында «1)( мәні көрсетіледі. Уақыт өткен сайын (егер ұяшыққа қатынас құру болмаса), конденсатор разрядталады да, ондағы ақпарат жойылады. Сондықтан бұндай жад конденсаторларды түрақты зарядтап түруды қажет етеді. Динамикалық жадтардың түрлері: MDRAM, FPM, VRAM, EDO, BEDO, SpRAM, SGRAM, WRAM, RDRAM жөне т.б.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Информатика және компьютерлік техника / Жалпы редакциясын басқарған түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Сурет:RAM_n.jpg|нобай|солға|]] {{бастама}} [[Санат:Компьютерлік жад]] m9rrjfbv4l0rvqqoaqfpeb7i9twmklk 0 62746 3582109 2423159 2026-04-12T06:38:23Z Таёжный лес 138000 Таёжный лес [[ӀВМ-ге үйлесімді компьютер]] бетін [[ІВМ-ге үйлесімді компьютер]] бетіне жылжытты 2423159 wikitext text/x-wiki '''ӀВМ-ге үйлесімді компьютер''' (''IBM-совместимый компьютер; IBM- compatible computer'') — IBM фирмасы компьютерлеріне арналып жасалған программаларды орындай алатын кез келген компьютер. Бүл термин клон (clone-IBM компьютерлеріне ұқсас етіп компьютер шығарып, солардың орнына сатуға тырысатын фирмалар жасаған машиналар) созінің синонимі ретінде қолданылғанымен, одан аздап айырмашылыгы бар. Клонды жасаушылар өз компьютерлерін IBM компьютерлеріне өте ұқсас қылып шығаруға тырысса, ӀВМ-ге үйлесетін [[компьютер]] олардан гөрі жақсырақ, мысалы, қуаттылау болып келеді. Өйткені олар сапалы элементтерді пайдаланып, жұмыс жасауға сенімді комльютерлер шығаруға талпынады. <ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Информатика және компьютерлік техника / Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А. Қ. Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Ақпараттану]] [[Санат:Компьютерлік техника]] {{Stub}} 353l5vh1b0okwq06ira8x2gmod7aycw 0 63872 3581848 2422698 2026-04-11T17:00:01Z Сқақ Зере 179730 3581848 wikitext text/x-wiki '''Сипаттауыш''' (Описатель; declarator, descriptor, specifier) — 1) [[Бағдарламалау|программалау]] тілдерінде — мәліметтің атрибутын анықтайтын түйіңді сөз; 2) құжаттарды, ақпаратгық жиымдарды және т.б. іздестіру кезінде оларды топтарға бөлу, жіктеу, индекстеу үшін пайдаланылатын пароль, түйінді сөз немесе сөз тіркесі; оның құрамына файл, программа атауы, оған қоса файл коды түрінде пайдаланылатын сан не сөз кіруі мүмкін; 3) программалауда — оның объектілерін сипаттау, басқару мақсатында пайдаланылатын ақпарат бөлігі, мысалы, файл дескрипторында оның көлемі, жазылған мерзімі туралы мәліметтер болуы мүмкін.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Информатика және компьютерлік техника / Жалпы редакциясын басқарған түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Ақпараттану]] [[Санат:Компьютерлік техника]] {{Stub}} henrht44xcgf9hwivib9tsjv9v54uh9 3581878 3581848 2026-04-11T17:32:41Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] соңғы нұсқасына қайтарды 2422698 wikitext text/x-wiki '''Сипаттауыш''' (Описатель; declarator, descriptor, specifier) — 1) программалау тілдерінде — мәліметтің атрибутын анықтайтын түйіңді сөз; 2) құжаттарды, ақпаратгық жиымдарды және т.б. іздестіру кезінде оларды топтарға бөлу, жіктеу, индекстеу үшін пайдаланылатын пароль, түйінді сөз немесе сөз тіркесі; оның құрамына файл, программа атауы, оған қоса файл коды түрінде пайдаланылатын сан не сөз кіруі мүмкін; 3) программалауда — оның объектілерін сипаттау, басқару мақсатында пайдаланылатын ақпарат бөлігі, мысалы, файл дескрипторында оның көлемі, жазылған мерзімі туралы мәліметтер болуы мүмкін.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Информатика және компьютерлік техника / Жалпы редакциясын басқарған түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Ақпараттану]] [[Санат:Компьютерлік техника]] {{Stub}} lv0txj74txf4stvew9ps7qnrkvrz1h3 0 64358 3581886 3159305 2026-04-11T17:59:32Z Amherst99 4439 3581886 wikitext text/x-wiki {{Memory types}} '''Статикалық жад''' немесе '''SRAM''' ({{lang-en|static random-access memory}}) — ақпаратгы (қоректендіру кернеуі болып тұрса) ұзақ уақыт сақтауға мүмкіндігі бар [[Компьютерлік жад|жад]]. Статикалық жад ұяшықтары [[триггер]]лер негізінде жүзеге асырылады. [[Динамикалық жад|Динамикалық жадқа]] қарағанда бұл ұяшықтар күрделі және кристалла көбірек орын алады. Бірақ оларды басқару жеңіл және қайта-қайта жаңартудың қажетгігі жоқ. SRAM жадына қатынас құру уақыты 15-25 не (ал DRAM жадына 60-100 не). Егер де SRAM жады жедел жад ретінде пайдаланылса, онда [[Есептеу машинасы|есептеу машиналарының]] шапшаңдығы жоғары болады және оның құны да өзгереді. Себебі, SRAM бағасы DRAM микросхемасынан әлдекайда қымбат. Сондықтан SRAM элементгері тек арнайы міндетгер орыңдау үшін (бүркеме-жад, [[Базалық енгізу-шығару жүйесі|BIOS]] параметрлерінің жады және т.б.) қолданылады. Сақталатын мәліметтер жоғалмау үшін микросхема аккумулятордан қоректеніп түруы керек. Статикалық жадтың түрлері — Async SRAM, Sync Burst SRAM, Pipelined Burst SRAM.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Информатика және компьютерлік техника / Жалпы редакциясын басқарған түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5</ref> ==Дереккөздер== <references/> [[Сурет:4T_SRAM_Cell.png|нобай|солға|4-транзисторлы SRAM схемасы]] {{wikify}} {{бастама}} [[Санат:Компьютерлік жад]] khnxk8bf1ju7vsa0vyy74nly2i5cum2 0 64405 3581802 3574412 2026-04-11T15:59:49Z Casserium 68287 /* Басшылығы */ 3581802 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік орган |атауы =Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі |қысқартылған атауы =ҚР ЕХӘҚМ |шынайы атауы = |шынайы атауы1 = |шынайы атауы2 = |құзыреті ={{байрақ|Қазақстан}} |құзерет_тақырып_мәтіні = Мемлекет |эмблема =Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg |эмблеманың ені =150px |эмблеманың тақырыбы = [[Қазақстан елтаңбасы]] |мөрі = |мөрдің ені = |мөрдің тақырыбы = |сурет = |сурет ені = |сурет тақырыбы = |құрылған жылы = [[қараша]] [[1996 жыл]]<br>{{small|(тұңғыш рет құрылды)}}<br>[[25 қаңтар]] [[2017 жыл]]<br>{{small|(қайта құрылды)}} |ізашары1 = [[Қазақстан Республикасы Еңбек министрлігі|Еңбек министрлігі]] және [[Қазақстан Республикасы Халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Халықты әлеуметтік қорғау министрлігі]]<br>{{small|(1996)}} |ізашары2 = [[Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі|Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі]]<br>{{small|(2017)}} |таратылған жылы = |ізбасары = |бағынады = |штаб-пәтері =010000, [[Астана]], Мәңгілік Ел даңғылы, 8-үй, «Министерлер үйі», 5–6-кіреберіс |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region_code = |қызметкерлер = |бюджет = |министрдің есімі1 = |министрдің міндеті1 = |министрдің есімі2 = |министрдің міндеті2 = |басшылықтың есімі1 = [[Асқарбек Маратұлы Ертаев|Асқарбек Ертаев]] |басшылықтың лауазымы1 =Министр |басшылықтың есімі2 = |басшылықтың лауазымы2 = Бірінші вице-министр |жоғарыда тұрған мекеме =[[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Қазақстан үкіметі]] |бір мекемеге қарасты орган1 = |бір мекемеге қарасты орган2 = |құжат1 = |сайты ={{URL|1=https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek?lang=kk|gov.kz/memleket/entities/enbek}} |түсініктемелер = |карта = |карта ені = |картаның тақырыбы = }} '''Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі''' — [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Қазақстан үкіметі]]нің құрамына енетін, халықтың жұмысы, әлеуметтік жағдайы мен көші-қонына жауапты орталық атқарушы орган. == Тарихы == 1991 жылғы наурызда Қазақ КСР Президентінің Жарлығымен Еңбек және әлеуметтік мәселелер жөніндегі мемлекеттік комитет Еңбек министрлігі болып қайта құрылды.<ref>[https://adilet.zan.kz/rus/docs/U910000281_ О пpеобpазовании Госудаpственного Комитета Казахской ССР по тpуду и социальным вопpосам в Министеpство тpуда Казахской ССР]</ref> 1992 жылғы ақпанда Әлеуметтік қамсыздандыру министрлігі Халықты әлеуметтік қорғау министрлігі болып өзгертілді. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі 1996 жылы [[Қазақстан Республикасы Еңбек министрлігі|Еңбек]] пен [[Қазақстан Республикасы Халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Халықты әлеуметтік қорғау]] министрліктерінің негізінде [[Қазақстан Республикасының Президенті|президент]] [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Назарбаев]]тың 29 қазан күнгі жарлығымен<ref>1 "Орталық атқарушы органдардың құрылымын жетілдіру және мемлекеттік органдар санын қысқарту туралы" Қазақстан Президентінің 1996 жылғы 29 қазандағы №3168 Жарлығы (ҚР ПҮАЖ, 1996, №43, 409-бап).</ref> құрылды. Министрлік президенттің 2014 жылғы 6 тамыздағы №875 Жарлығына сәйкес таратылып, Министрліктің функциялары мен өкілеттіктері [[Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі|Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі]]не берілді. 2017 жылғы 25 қаңтарда күшке енген президенттің жарлығымен Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі [[Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі|Денсаулық сақтау]] мен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрліктеріне бөлінді. == Басшылығы == * Министр — [[Асқарбек Маратұлы Ертаев|Асқарбек Ертаев]].<ref>{{Cite web|url=https://akorda.kz/kz/am-ertaevty-tagayyndau-turaly-2705843 |title=А.М. Ертаевты тағайындау туралы |date=2026-01-27 |lang=kk |work=[[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |accessdate=2026-01-27}}</ref> * Министрдің бірінші орынбасары — [[Ербол Жоракелдіұлы Тұяқбаев|Ербол Тұяқбаев]] * Министр орынбасары — [[Олжас Сейтбатталұлы Анафин|Олжас Анафин]].<ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/hrpolitic/appointments/olzhas-anafin-enbek-zhane-halykty-aleumettik-korgau-vice-ministri-bolyp-tagayyndaldy-654039 |title= Олжас Анафин еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі болып тағайындалды |date=2024-06-06|lang=kk|work= [[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстан Премьер-Министрінің]] ресми ақпараттық ресурсы |accessdate= 2025-06-27}}</ref> * Министр орынбасары — [[Асқар Сақтағанұлы Биахметов|Асқар Биахметов]].<ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/hrpolitic/appointments/askar-biahmetov-enbek-zhane-halykty-aleumettik-korgau-vice-ministri-bolyp-tagayyndaldy-2373522 |title= Асқар Биахметов еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі болып тағайындалды |date=2024-08-23|lang=kk|work= [[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстан Премьер-Министрінің]] ресми ақпараттық ресурсы |accessdate= 2025-06-27}}</ref> * Министр орынбасары — [[Бахтияр Базарбайұлы Жазықпаев|Бахтияр Жазықпаев]]. * Министр орынбасары — [[Виктория Вильгельмовна Шегай|Виктория Шегай]].<ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/hrpolitic/appointments/viktoriya-shegay-enbek-zhane-halykty-aleumettik-korgau-vice-ministri-bolyp-tagayyndaldy-953422 |title= Виктория Шегай еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі болып тағайындалды |date=2025-06-09|lang=kk|work= [[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстан Премьер-Министрінің]] ресми ақпараттық ресурсы |accessdate= 2025-06-27}}</ref> * Аппарат басшысы — [[Нұрдәулет Төлеұлы Төлеев|Нұрдәулет Төлеев]]. <ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/hrpolitic/appointments/nurdaulet-toleev-kr-ehakm-apparatynyn-basshysy-bolyp-tagayyndaldy-832922 |title= Нұрдәулет Төлеев ҚР ЕХӘҚМ аппаратының басшысы болып тағайындалды |date=2025-04-08|lang=kk|work= [[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстан Премьер-Министрінің]] ресми ақпараттық ресурсы |accessdate= 2025-06-27}}</ref> == Міндеттері == Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің басты міндеттері: *еңбек, оның ішінде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау; * жұмыспен қамту; * әлеуметтік қамсыздандыру, оның ішінде зейнетақымен қамсыздандыру және міндетті әлеуметтік сақтандыру; * мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау; * балалы отбасыларды әлеуметтік қолдау; * азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек көрсету; * еңбек жағдайлары зиянды жұмыстарда істейтін адамдарды әлеуметтік қорғау; * арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету; * өз құзыреті шегінде халықтың көші-қоны және босқындар саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру және іске асыру, салааралық үйлестіруді және мемлекеттік басқаруды жүзеге асыру; * кәсіптік біліктілікті тану; *заңнамамен жүктелген өзге де міндеттерді жүзеге асыру.<ref>[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1700000081 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтiк қорғау министрлiгінiң кейбiр мәселелерi туралы]</ref> == Комитеттері == Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің 3 комитеті бар:<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek/about/structure/1/1?lang=kk|title=Құрылым|lang=kk|publisher=Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ресми сайты|accessdate=2023-09-07}}</ref> * [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Көші-қон комитеті|Көші-қон комитеті]] * [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитеті|Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитеті]] * [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу комитеті|Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитеті]]. Министрліктің ресми сайтындағы ақпаратқа сәйкес көші-қон комитетінің міндетіне «көші-қон процестерін реттеуді және халықтың көші-қоны саласындағы жұмысты үйлестіру» кіреді, сонымен қатар еңбек және әлеуметтік қорғау комитетінің қызметіне «еңбек, оның ішінде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау саласындағы іске асыру және бақылау» жатқызылады. == Қарамағындағы мекемелер == ; Акционерлік қоғамдар: 1. Еңбек ресурстарын дамыту орталығы. 2. Республикалық протездік-ортопедиялық орталық. 3. "Мемлекеттік аннуитеттік компания" өмірді сақтандыру компаниясы. 4. Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры. ; Шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындар: 1. Әлеуметтік оңалтуды дамытудың ғылыми-практикалық орталығы. 2. Еңбекті қорғау жөніндегі республикалық ғылыми-зерттеу институты == Министрлер тізімі == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" !№ !Суреті !Аты-жөні<br>{{small|(Өмір сүрген жылдары)}} ! colspan="2"| Қызметі ! colspan="2"| [[Қазақстан саяси партиялары|Партиясы]] ![[Қазақстан премьер-министрі|Үкімет басшысы]] |- | colspan="8"| '''Еңбек және әлеуметтік мәселелер жөніндегі<br>мемлекеттік комитет төрағасы (1991 жылға дейін)<br>Еңбек министрі (1991—1996)''' |- |1 |[[Сурет:Beisenov Sayat.png|99px]] |[[Саят Дүйсенбайұлы Бейсенов|Саят Бейсенов]]<br>{{small|(1940 туған)}} |1990 |қазан<br>1993 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Екінші Ұзақбай Қараманов үкіметі|Қараманов II]]<br>[[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]] |- |2 |[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] |[[Виктор Васильевич Соболев|Виктор Соболев]]<br>{{small|(1948 туған)}} |қазан<br>1993 |маусым<br>1994 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]] |- |3 |[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] |[[Петр Иванович Крепак|Пётр Крепак]]<br>{{small|(1941 туған)}} |маусым<br>1994 |қараша<br>1996 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]]<br>[[Әкежан Қажыгелдин үкіметі|Қажыгелдин]] |- | colspan="8"|'''Әлеуметтік қамсыздандыру министрі (1992 жылға дейін)<br>Халықты әлеуметтік қорғау министрі (1992—1996)''' |- |1 |[[Сурет:Replace this image female (red).svg|99px]] |[[Зәуре Жүсіпқызы Қадырова|Зәуре Қадырова]]<br>{{small|(1940 туған)}} |1990 |маусым<br>1994 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Екінші Ұзақбай Қараманов үкіметі|Қараманов II]]<br>[[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]] |- |2 |[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] |[[Байкәрім Вильямұлы Түтенов|Байкәрім Түтенов]]<br>{{small|(1958 туған)}} |маусым<br>1994 |қазан<br>1995 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]]<br>[[Әкежан Қажыгелдин үкіметі|Қажыгелдин]] |- |3 |[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] |[[Сейітсұлтан Сүлейменұлы Әйімбетов|Сейітсұлтан Әйімбетов]]<br>{{small|(1947 туған)}} |қазан<br>1995 |қараша<br>1996 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Әкежан Қажыгелдин үкіметі|Қажыгелдин]] |- | colspan="8"|'''Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлері (1996–2014)''' |- |1 |[[Сурет:Replace this image female (red).svg|99px]] |[[Наталья Артёмовна Коржова|Наталья Коржова]]<br>{{small|(1958 туған)}} |қараша<br>1996 |қазан<br>1999 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Әкежан Қажыгелдин үкіметі|Қажыгелдин]]<br>[[Нұрлан Балғымбаев үкіметі|Балғымбаев]] |- |2 |[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] |[[Николай Владимирович Радостовец|Николай Радостовец]]<br>{{small|(1955 туған)}} |қазан<br>1999 |тамыз<br>2000 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі|Тоқаев]] |- |3 |[[Сурет:Baymenov Alikhan Mukhamedyevich (cropped 2).jpg|99px]] |[[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Әлихан Бәйменов]]<br>{{small|(1959 туған)}} |тамыз<br>2000 |қараша<br>2001 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі|Тоқаев]] |- |4 |[[Сурет:Pink - replace this image female.svg|99px]] |[[Гүлжан Жанпейісқызы Қарақұсова|Гүлжан Қарағұсова]]<br>{{small|(1950 туған)}} |қараша<br>2001 |тамыз<br>2007 | bgcolor="1CA9C9" | |[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] |[[Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі|Тоқаев]]<br>[[Иманғали Тасмағамбетов үкіметі|Тасмағамбетов]]<br>[[Даниал Ахметов үкіметі|Даниал Ахметов]]<br>[[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- |5 |[[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|99px]] |[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев|Бердібек Сапарбаев]]<br>{{small|(1953–2023)}} |тамыз<br>2007 |4 наурыз<br>2009 | bgcolor="1CA9C9" | |[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] |[[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- |6 |[[Сурет:Gulshara Abdykhalikova (2019-11-04) (cropped).jpg|99px]] |[[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова|Гүлшара Әбдіқалықова]]<br>{{small|(1965 туған)}} |4 наурыз<br>2009 |26 қыркүйек<br>2012 | bgcolor="1CA9C9" | |[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] |[[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]]<br>[[Серік Ахметов үкіметі|Серік Ахметов]] |- |7 |[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] |[[Серік Сақболдаұлы Әбденов|Серік Әбденов]]<br>{{small|(1977 туған)}} |26 қыркүйек<br>2012 |10 маусым<br>2013 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Серік Ахметов үкіметі|Серік Ахметов]] |- |8 |[[Сурет:Tamara Duisenova (7.2016) (cropped).jpg|99px]] |[[Тамара Босымбекқызы Дүйсенова|Тамара Дүйсенова]]<br>{{small|(1965 туған)}} |10 маусым<br>2013 |6 тамыз<br>2014 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Серік Ахметов үкіметі|Серік Ахметов]]<br>[[Екінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов II]] |- | colspan="8"|'''Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрі (2014-2017)''' |- |9 |[[Сурет:Tamara Duisenova (7.2016) (cropped).jpg|99px]] |[[Тамара Босымбекқызы Дүйсенова|Тамара Дүйсенова]]<br>{{small|(1965 туған)}} |6 тамыз<br>2014 |25 қаңтар<br>2017 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Екінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов II]]<br>[[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]] |- | colspan="8"|'''Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлері (2017 бері)''' |- |10 |[[Сурет:Tamara Düisenova (2022-04-11) (cropped).jpg|99px]] |[[Тамара Босымбекқызы Дүйсенова|Тамара Дүйсенова]]<br>{{small|(1965 туған)}} |25 қаңтар<br>2017 |9 ақпан<br>2018 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]] |- |11 |[[Сурет:Abylkasymova-madina (cropped).jpg|99px]] |[[Мәдина Ерасылқызы Әбілқасымова|Мәдина Әбілқасымова]]<br>{{small|(1978 туған)}} |9 ақпан<br>2018 |25 ақпан<br>2019 | bgcolor="1CA9C9" | |[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] |[[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]] |- |12 |[[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|99px]] |[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев|Бердібек Сапарбаев]]<br>{{small|(1953–2023)}} |25 ақпан<br>2019 |20 тамыз<br>2019 | bgcolor="1CA9C9" | |[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] |[[Бірінші Асқар Мамин үкіметі|Мамин I]] |- |13 |[[Сурет:Birjan Nurymbetov on 2020 (cropped).jpg|99px]] |[[Біржан Бидайбекұлы Нұрымбетов|Біржан Нұрымбетов]]<br>{{small|(1968 туған)}} |20 тамыз<br>2019 |18 қаңтар<br>2021 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Бірінші Асқар Мамин үкіметі|Мамин I]]<br>[[Екінші Асқар Мамин үкіметі|Мамин II]] |- |14 |[[Сурет:Serik Şapkenov in April 2022 (cropped).jpg|99px]] |[[Серік Жамбылұлы Шәпкенов|Серік Шәпкенов]]<br>{{small|(1979 туған)}} |18 қаңтар<br>2021 |7 сәуір<br>2022 | bgcolor="55B4A0" | |[[Аманат (партия)|Аманат]] |[[Екінші Асқар Мамин үкіметі|Мамин II]]<br>[[Бірінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов I]] |- |15 |[[Сурет:Тамара Дүйсенова (2023-09-02).jpg|99px]] |[[Тамара Босымбекқызы Дүйсенова|Тамара Дүйсенова]]<br>{{small|(1965 туған)}} |7 сәуір<br>2022 |2 қыркүйек<br>2023 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Бірінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов I]]<br>[[Екінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов II]] |- |16 |[[Сурет:Svetlana Jaqipova (2023-09-04).jpg|99px]] |[[Светлана Қабыкенқызы Жақыпова|Светлана Жақыпова]]<br>{{small|(1968 туған)}} |2 қыркүйек<br>2023 |27 қаңтар<br>2026 | bgcolor="0A5C2E" | |[[Ауыл (партия)|Ауыл]] |[[Екінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов II]]<br>[[Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов]] |- |17 |[[Сурет:Asqarbek Ertaev in October 2024 (cropped).jpg|99px]] |[[Асқарбек Маратұлы Ертаев|Асқарбек Ертаев]]<br>{{small|(1977 туған)}} |27 қаңтар<br>2026 |— | bgcolor="" | | |[[Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов]] |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Қазақстан Республикасының министрліктері}} [[Санат:Қазақстан Республикасының министрліктері|Е]] [[Санат:Еңбек министрліктері]] [[Санат:Әлеуметтік істер министрліктері]] t93b5cmtdyv2bpcs1st1s39823ct4p2 3581805 3581802 2026-04-11T16:01:32Z Casserium 68287 3581805 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік орган |атауы =Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі |қысқартылған атауы =ҚР ЕХӘҚМ |шынайы атауы = |шынайы атауы1 = |шынайы атауы2 = |құзыреті ={{байрақ|Қазақстан}} |құзерет_тақырып_мәтіні = Мемлекет |эмблема =Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg |эмблеманың ені =150px |эмблеманың тақырыбы = [[Қазақстан елтаңбасы]] |мөрі = |мөрдің ені = |мөрдің тақырыбы = |сурет = |сурет ені = |сурет тақырыбы = |құрылған жылы = [[қараша]] [[1996 жыл]]<br>{{small|(тұңғыш рет құрылды)}}<br>[[25 қаңтар]] [[2017 жыл]]<br>{{small|(қайта құрылды)}} |ізашары1 = [[Қазақстан Республикасы Еңбек министрлігі|Еңбек министрлігі]] және [[Қазақстан Республикасы Халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Халықты әлеуметтік қорғау министрлігі]]<br>{{small|(1996)}} |ізашары2 = [[Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі|Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі]]<br>{{small|(2017)}} |таратылған жылы = |ізбасары = |бағынады = |штаб-пәтері =010000, [[Астана]], Мәңгілік Ел даңғылы, 8-үй, «Министерлер үйі», 5–6-кіреберіс |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region_code = |қызметкерлер = |бюджет = |министрдің есімі1 = |министрдің міндеті1 = |министрдің есімі2 = |министрдің міндеті2 = |басшылықтың есімі1 = [[Асқарбек Маратұлы Ертаев|Асқарбек Ертаев]] |басшылықтың лауазымы1 =Министр |басшылықтың есімі2 = [[Ербол Жоракелдіұлы Тұяқбаев|Ербол Тұяқбаев]] |басшылықтың лауазымы2 = Бірінші вице-министр |жоғарыда тұрған мекеме =[[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Қазақстан үкіметі]] |бір мекемеге қарасты орган1 = |бір мекемеге қарасты орган2 = |құжат1 = |сайты ={{URL|1=https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek?lang=kk|gov.kz/memleket/entities/enbek}} |түсініктемелер = |карта = |карта ені = |картаның тақырыбы = }} '''Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі''' — [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Қазақстан үкіметі]]нің құрамына енетін, халықтың жұмысы, әлеуметтік жағдайы мен көші-қонына жауапты орталық атқарушы орган. == Тарихы == 1991 жылғы наурызда Қазақ КСР Президентінің Жарлығымен Еңбек және әлеуметтік мәселелер жөніндегі мемлекеттік комитет Еңбек министрлігі болып қайта құрылды.<ref>[https://adilet.zan.kz/rus/docs/U910000281_ О пpеобpазовании Госудаpственного Комитета Казахской ССР по тpуду и социальным вопpосам в Министеpство тpуда Казахской ССР]</ref> 1992 жылғы ақпанда Әлеуметтік қамсыздандыру министрлігі Халықты әлеуметтік қорғау министрлігі болып өзгертілді. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі 1996 жылы [[Қазақстан Республикасы Еңбек министрлігі|Еңбек]] пен [[Қазақстан Республикасы Халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Халықты әлеуметтік қорғау]] министрліктерінің негізінде [[Қазақстан Республикасының Президенті|президент]] [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Назарбаев]]тың 29 қазан күнгі жарлығымен<ref>1 "Орталық атқарушы органдардың құрылымын жетілдіру және мемлекеттік органдар санын қысқарту туралы" Қазақстан Президентінің 1996 жылғы 29 қазандағы №3168 Жарлығы (ҚР ПҮАЖ, 1996, №43, 409-бап).</ref> құрылды. Министрлік президенттің 2014 жылғы 6 тамыздағы №875 Жарлығына сәйкес таратылып, Министрліктің функциялары мен өкілеттіктері [[Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі|Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі]]не берілді. 2017 жылғы 25 қаңтарда күшке енген президенттің жарлығымен Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі [[Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі|Денсаулық сақтау]] мен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрліктеріне бөлінді. == Басшылығы == * Министр — [[Асқарбек Маратұлы Ертаев|Асқарбек Ертаев]].<ref>{{Cite web|url=https://akorda.kz/kz/am-ertaevty-tagayyndau-turaly-2705843 |title=А.М. Ертаевты тағайындау туралы |date=2026-01-27 |lang=kk |work=[[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |accessdate=2026-01-27}}</ref> * Министрдің бірінші орынбасары — [[Ербол Жоракелдіұлы Тұяқбаев|Ербол Тұяқбаев]] * Министр орынбасары — [[Олжас Сейтбатталұлы Анафин|Олжас Анафин]].<ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/hrpolitic/appointments/olzhas-anafin-enbek-zhane-halykty-aleumettik-korgau-vice-ministri-bolyp-tagayyndaldy-654039 |title= Олжас Анафин еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі болып тағайындалды |date=2024-06-06|lang=kk|work= [[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстан Премьер-Министрінің]] ресми ақпараттық ресурсы |accessdate= 2025-06-27}}</ref> * Министр орынбасары — [[Асқар Сақтағанұлы Биахметов|Асқар Биахметов]].<ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/hrpolitic/appointments/askar-biahmetov-enbek-zhane-halykty-aleumettik-korgau-vice-ministri-bolyp-tagayyndaldy-2373522 |title= Асқар Биахметов еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі болып тағайындалды |date=2024-08-23|lang=kk|work= [[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстан Премьер-Министрінің]] ресми ақпараттық ресурсы |accessdate= 2025-06-27}}</ref> * Министр орынбасары — [[Бахтияр Базарбайұлы Жазықпаев|Бахтияр Жазықпаев]]. * Министр орынбасары — [[Виктория Вильгельмовна Шегай|Виктория Шегай]].<ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/hrpolitic/appointments/viktoriya-shegay-enbek-zhane-halykty-aleumettik-korgau-vice-ministri-bolyp-tagayyndaldy-953422 |title= Виктория Шегай еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі болып тағайындалды |date=2025-06-09|lang=kk|work= [[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстан Премьер-Министрінің]] ресми ақпараттық ресурсы |accessdate= 2025-06-27}}</ref> * Аппарат басшысы — [[Нұрдәулет Төлеұлы Төлеев|Нұрдәулет Төлеев]]. <ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/hrpolitic/appointments/nurdaulet-toleev-kr-ehakm-apparatynyn-basshysy-bolyp-tagayyndaldy-832922 |title= Нұрдәулет Төлеев ҚР ЕХӘҚМ аппаратының басшысы болып тағайындалды |date=2025-04-08|lang=kk|work= [[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстан Премьер-Министрінің]] ресми ақпараттық ресурсы |accessdate= 2025-06-27}}</ref> == Міндеттері == Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің басты міндеттері: *еңбек, оның ішінде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау; * жұмыспен қамту; * әлеуметтік қамсыздандыру, оның ішінде зейнетақымен қамсыздандыру және міндетті әлеуметтік сақтандыру; * мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау; * балалы отбасыларды әлеуметтік қолдау; * азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек көрсету; * еңбек жағдайлары зиянды жұмыстарда істейтін адамдарды әлеуметтік қорғау; * арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету; * өз құзыреті шегінде халықтың көші-қоны және босқындар саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру және іске асыру, салааралық үйлестіруді және мемлекеттік басқаруды жүзеге асыру; * кәсіптік біліктілікті тану; *заңнамамен жүктелген өзге де міндеттерді жүзеге асыру.<ref>[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1700000081 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтiк қорғау министрлiгінiң кейбiр мәселелерi туралы]</ref> == Комитеттері == Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің 3 комитеті бар:<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek/about/structure/1/1?lang=kk|title=Құрылым|lang=kk|publisher=Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ресми сайты|accessdate=2023-09-07}}</ref> * [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Көші-қон комитеті|Көші-қон комитеті]] * [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитеті|Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитеті]] * [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу комитеті|Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитеті]]. Министрліктің ресми сайтындағы ақпаратқа сәйкес көші-қон комитетінің міндетіне «көші-қон процестерін реттеуді және халықтың көші-қоны саласындағы жұмысты үйлестіру» кіреді, сонымен қатар еңбек және әлеуметтік қорғау комитетінің қызметіне «еңбек, оның ішінде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау саласындағы іске асыру және бақылау» жатқызылады. == Қарамағындағы мекемелер == ; Акционерлік қоғамдар: 1. Еңбек ресурстарын дамыту орталығы. 2. Республикалық протездік-ортопедиялық орталық. 3. "Мемлекеттік аннуитеттік компания" өмірді сақтандыру компаниясы. 4. Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры. ; Шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындар: 1. Әлеуметтік оңалтуды дамытудың ғылыми-практикалық орталығы. 2. Еңбекті қорғау жөніндегі республикалық ғылыми-зерттеу институты == Министрлер тізімі == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" !№ !Суреті !Аты-жөні<br>{{small|(Өмір сүрген жылдары)}} ! colspan="2"| Қызметі ! colspan="2"| [[Қазақстан саяси партиялары|Партиясы]] ![[Қазақстан премьер-министрі|Үкімет басшысы]] |- | colspan="8"| '''Еңбек және әлеуметтік мәселелер жөніндегі<br>мемлекеттік комитет төрағасы (1991 жылға дейін)<br>Еңбек министрі (1991—1996)''' |- |1 |[[Сурет:Beisenov Sayat.png|99px]] |[[Саят Дүйсенбайұлы Бейсенов|Саят Бейсенов]]<br>{{small|(1940 туған)}} |1990 |қазан<br>1993 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Екінші Ұзақбай Қараманов үкіметі|Қараманов II]]<br>[[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]] |- |2 |[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] |[[Виктор Васильевич Соболев|Виктор Соболев]]<br>{{small|(1948 туған)}} |қазан<br>1993 |маусым<br>1994 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]] |- |3 |[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] |[[Петр Иванович Крепак|Пётр Крепак]]<br>{{small|(1941 туған)}} |маусым<br>1994 |қараша<br>1996 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]]<br>[[Әкежан Қажыгелдин үкіметі|Қажыгелдин]] |- | colspan="8"|'''Әлеуметтік қамсыздандыру министрі (1992 жылға дейін)<br>Халықты әлеуметтік қорғау министрі (1992—1996)''' |- |1 |[[Сурет:Replace this image female (red).svg|99px]] |[[Зәуре Жүсіпқызы Қадырова|Зәуре Қадырова]]<br>{{small|(1940 туған)}} |1990 |маусым<br>1994 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Екінші Ұзақбай Қараманов үкіметі|Қараманов II]]<br>[[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]] |- |2 |[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] |[[Байкәрім Вильямұлы Түтенов|Байкәрім Түтенов]]<br>{{small|(1958 туған)}} |маусым<br>1994 |қазан<br>1995 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]]<br>[[Әкежан Қажыгелдин үкіметі|Қажыгелдин]] |- |3 |[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] |[[Сейітсұлтан Сүлейменұлы Әйімбетов|Сейітсұлтан Әйімбетов]]<br>{{small|(1947 туған)}} |қазан<br>1995 |қараша<br>1996 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Әкежан Қажыгелдин үкіметі|Қажыгелдин]] |- | colspan="8"|'''Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлері (1996–2014)''' |- |1 |[[Сурет:Replace this image female (red).svg|99px]] |[[Наталья Артёмовна Коржова|Наталья Коржова]]<br>{{small|(1958 туған)}} |қараша<br>1996 |қазан<br>1999 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Әкежан Қажыгелдин үкіметі|Қажыгелдин]]<br>[[Нұрлан Балғымбаев үкіметі|Балғымбаев]] |- |2 |[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] |[[Николай Владимирович Радостовец|Николай Радостовец]]<br>{{small|(1955 туған)}} |қазан<br>1999 |тамыз<br>2000 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі|Тоқаев]] |- |3 |[[Сурет:Baymenov Alikhan Mukhamedyevich (cropped 2).jpg|99px]] |[[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Әлихан Бәйменов]]<br>{{small|(1959 туған)}} |тамыз<br>2000 |қараша<br>2001 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі|Тоқаев]] |- |4 |[[Сурет:Pink - replace this image female.svg|99px]] |[[Гүлжан Жанпейісқызы Қарақұсова|Гүлжан Қарағұсова]]<br>{{small|(1950 туған)}} |қараша<br>2001 |тамыз<br>2007 | bgcolor="1CA9C9" | |[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] |[[Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі|Тоқаев]]<br>[[Иманғали Тасмағамбетов үкіметі|Тасмағамбетов]]<br>[[Даниал Ахметов үкіметі|Даниал Ахметов]]<br>[[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- |5 |[[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|99px]] |[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев|Бердібек Сапарбаев]]<br>{{small|(1953–2023)}} |тамыз<br>2007 |4 наурыз<br>2009 | bgcolor="1CA9C9" | |[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] |[[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- |6 |[[Сурет:Gulshara Abdykhalikova (2019-11-04) (cropped).jpg|99px]] |[[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова|Гүлшара Әбдіқалықова]]<br>{{small|(1965 туған)}} |4 наурыз<br>2009 |26 қыркүйек<br>2012 | bgcolor="1CA9C9" | |[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] |[[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]]<br>[[Серік Ахметов үкіметі|Серік Ахметов]] |- |7 |[[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] |[[Серік Сақболдаұлы Әбденов|Серік Әбденов]]<br>{{small|(1977 туған)}} |26 қыркүйек<br>2012 |10 маусым<br>2013 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Серік Ахметов үкіметі|Серік Ахметов]] |- |8 |[[Сурет:Tamara Duisenova (7.2016) (cropped).jpg|99px]] |[[Тамара Босымбекқызы Дүйсенова|Тамара Дүйсенова]]<br>{{small|(1965 туған)}} |10 маусым<br>2013 |6 тамыз<br>2014 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Серік Ахметов үкіметі|Серік Ахметов]]<br>[[Екінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов II]] |- | colspan="8"|'''Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрі (2014-2017)''' |- |9 |[[Сурет:Tamara Duisenova (7.2016) (cropped).jpg|99px]] |[[Тамара Босымбекқызы Дүйсенова|Тамара Дүйсенова]]<br>{{small|(1965 туған)}} |6 тамыз<br>2014 |25 қаңтар<br>2017 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Екінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов II]]<br>[[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]] |- | colspan="8"|'''Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлері (2017 бері)''' |- |10 |[[Сурет:Tamara Düisenova (2022-04-11) (cropped).jpg|99px]] |[[Тамара Босымбекқызы Дүйсенова|Тамара Дүйсенова]]<br>{{small|(1965 туған)}} |25 қаңтар<br>2017 |9 ақпан<br>2018 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]] |- |11 |[[Сурет:Abylkasymova-madina (cropped).jpg|99px]] |[[Мәдина Ерасылқызы Әбілқасымова|Мәдина Әбілқасымова]]<br>{{small|(1978 туған)}} |9 ақпан<br>2018 |25 ақпан<br>2019 | bgcolor="1CA9C9" | |[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] |[[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]] |- |12 |[[Сурет:Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg|99px]] |[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев|Бердібек Сапарбаев]]<br>{{small|(1953–2023)}} |25 ақпан<br>2019 |20 тамыз<br>2019 | bgcolor="1CA9C9" | |[[Аманат (партия)|Нұр Отан]] |[[Бірінші Асқар Мамин үкіметі|Мамин I]] |- |13 |[[Сурет:Birjan Nurymbetov on 2020 (cropped).jpg|99px]] |[[Біржан Бидайбекұлы Нұрымбетов|Біржан Нұрымбетов]]<br>{{small|(1968 туған)}} |20 тамыз<br>2019 |18 қаңтар<br>2021 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Бірінші Асқар Мамин үкіметі|Мамин I]]<br>[[Екінші Асқар Мамин үкіметі|Мамин II]] |- |14 |[[Сурет:Serik Şapkenov in April 2022 (cropped).jpg|99px]] |[[Серік Жамбылұлы Шәпкенов|Серік Шәпкенов]]<br>{{small|(1979 туған)}} |18 қаңтар<br>2021 |7 сәуір<br>2022 | bgcolor="55B4A0" | |[[Аманат (партия)|Аманат]] |[[Екінші Асқар Мамин үкіметі|Мамин II]]<br>[[Бірінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов I]] |- |15 |[[Сурет:Тамара Дүйсенова (2023-09-02).jpg|99px]] |[[Тамара Босымбекқызы Дүйсенова|Тамара Дүйсенова]]<br>{{small|(1965 туған)}} |7 сәуір<br>2022 |2 қыркүйек<br>2023 | bgcolor="" | |''белгісіз'' |[[Бірінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов I]]<br>[[Екінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов II]] |- |16 |[[Сурет:Svetlana Jaqipova (2023-09-04).jpg|99px]] |[[Светлана Қабыкенқызы Жақыпова|Светлана Жақыпова]]<br>{{small|(1968 туған)}} |2 қыркүйек<br>2023 |27 қаңтар<br>2026 | bgcolor="0A5C2E" | |[[Ауыл (партия)|Ауыл]] |[[Екінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов II]]<br>[[Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов]] |- |17 |[[Сурет:Asqarbek Ertaev in October 2024 (cropped).jpg|99px]] |[[Асқарбек Маратұлы Ертаев|Асқарбек Ертаев]]<br>{{small|(1977 туған)}} |27 қаңтар<br>2026 |— | bgcolor="" | | |[[Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов]] |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Қазақстан Республикасының министрліктері}} [[Санат:Қазақстан Республикасының министрліктері|Е]] [[Санат:Еңбек министрліктері]] [[Санат:Әлеуметтік істер министрліктері]] ovtfgx2u0bs81wlq61856nna2dpc7nx 0 71213 3581775 2131435 2026-04-11T15:29:47Z Сқақ Зере 179730 3581775 wikitext text/x-wiki '''Артқы аяқ қаңқасы''' ({{lang-grc|skeleton membri pelvini}}; {{lang-grc|skeleton}} — қаңқа, {{lang-la|membra}} - аяқ, {{lang-la|pelvis}} - [[Жамбас сүйек|жамбас]], - жануарлардың артқы аяқтарының сүйектерінен тұрады. Артқы аяқ қаңқасы өз кезегінде екі бөлімнен: жамбас белдеуінің қаңқасы мен еркін қозғалатын бөлім қаңқасынан құралған. Барлық жануарларда артқы аяқ жамбас белдеуінің қаңқасын ({{lang-grc|skeleton cingulum membri pelvini}}): жамбас сүйек (тазовая кость — {{lang-grc|os сохае}}) құрайды. Ол өз кезегінде бір-бірімен тұтаса байланысқан мықын сүйектен (подвздошная кость — {{lang-grc|os ilium}}), шонданай сүйектен (седалищная кость — {{lang-grc|os ischii}}) және шат сүйектен (лонная кость — {{lang-grc|os pubis}}) тұрады. Артқы аяқ еркін қозғалатын бөлімінің қаңқасы ({{lang-grc|skeleton membri pelvini liberi}}) өз кезегінде үш бөліктен: жоғарғы (проксимальды) бөліктен, ортаңғы бөліктен және төменгі (дистальды) беліктен құралған. Проксимальды бөліктің (stylopodium) қаңқасын - ортан жілік (бедренная кость — {{lang-grc|os femoris}}), ортаңғы бөліктің ({{lang-grc|zeugopodium}}) қаңқасын — сирақ [[сүйек]]тері, дистальды бөліктің ({{lang-grc|autopodium}}) қаңқасын — артқы аяқ басының сүйектері құрайды. Сирақ сүйектеріне (кости голени — {{lang-grc|skeleton cruris}}): асықты жілік (болыная берцовая кость — {{lang-grc|tibia}}) және шыбық сүйек (малая берцовая кость — {{lang-grc|fibula}}) жатады. Артқы аяқ дистальды бөлігінің қаңқасын — артқы аяқ басының қаңқасы (скелет стопы — {{lang-grc|skeleton pedis}}) деп атайды. Ол өз кезегінде үш қатар орналасқан бөліктерден: жоғарғы қатардағы — негізгі бөліктен ({{lang-grc|basipodium}}), ортаңғы қатардағы — аралық бөліктен ({{lang-grc|metapodium}}), төменгі қатардағы — соңғы бөліктен ({{lang-grc|acropodium}}) құралған. Негізгі бөліктің қаңқасын — тілерсек сүйектері (кости заплюсны — {{lang-grc|ossa tarsi}}), аралық боліктің қаңқасын — артқы жіліншік сүйектері (кости плюсны — {{lang-grc|ossa metatarsalia}}), соңғы бөліктің қаңқасын - бақай (башпай) сүйектері (кости пальцев — {{lang-grc|ossa digitorum pedis}}) құрайды. Тұяқты жануарларда бақай сүйектері үш бунақтан (фалангадан): жоғарғы бунақ — тұсамыс сүйектен (путовая кость — {{lang-grc|os compedale}}), ортаңғы бунақ — топай сүйектен (венечная кость — {{lang-grc|os coronale}}), төменгі бунақ — тұяқ сүйектен (копытная кость, копытцевая кость — {{lang-grc|os ungule, os ungulare}}) құрайды. Итте төменгі бунақ сүйегі — тырнақ сүйек (когтевая кость — {{lang-grc|os unguiculare}}) деп аталады.<ref>Биоморфология терминдерінің түсіндірме сөздігі / — Алматы: «Сөздік-Словарь», 2009 жыл. ISBN 9965-822-54-9</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} [[Санат:Биоморфология]] [[Санат:Биология]] [[Санат:Морфология]] {{stub}} hvv6t713b0o9d37p7lwrn7elwrc8n29 3581778 3581775 2026-04-11T15:47:11Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:ArystanbekBot|ArystanbekBot]] соңғы нұсқасына қайтарды 2131435 wikitext text/x-wiki '''Артқы аяқ қаңқасы''' ({{lang-grc|skeleton membri pelvini}}; {{lang-grc|skeleton}} — қаңқа, {{lang-la|membra}} - аяқ, {{lang-la|pelvis}} - жамбас, - жануарлардың артқы аяқтарының сүйектерінен тұрады. Артқы аяқ қаңқасы өз кезегінде екі бөлімнен: жамбас белдеуінің қаңқасы мен еркін қозғалатын бөлім қаңқасынан құралған. Барлық жануарларда артқы аяқ жамбас белдеуінің қаңқасын ({{lang-grc|skeleton cingulum membri pelvini}}): жамбас сүйек (тазовая кость — {{lang-grc|os сохае}}) құрайды. Ол өз кезегінде бір-бірімен тұтаса байланысқан мықын сүйектен (подвздошная кость — {{lang-grc|os ilium}}), шонданай сүйектен (седалищная кость — {{lang-grc|os ischii}}) және шат сүйектен (лонная кость — {{lang-grc|os pubis}}) тұрады. Артқы аяқ еркін қозғалатын бөлімінің қаңқасы ({{lang-grc|skeleton membri pelvini liberi}}) өз кезегінде үш бөліктен: жоғарғы (проксимальды) бөліктен, ортаңғы бөліктен және төменгі (дистальды) беліктен құралған. Проксимальды бөліктің (stylopodium) қаңқасын - ортан жілік (бедренная кость — {{lang-grc|os femoris}}), ортаңғы бөліктің ({{lang-grc|zeugopodium}}) қаңқасын — сирақ [[сүйек]]тері, дистальды бөліктің ({{lang-grc|autopodium}}) қаңқасын — артқы аяқ басының сүйектері құрайды. Сирақ сүйектеріне (кости голени — {{lang-grc|skeleton cruris}}): асықты жілік (болыная берцовая кость — {{lang-grc|tibia}}) және шыбық сүйек (малая берцовая кость — {{lang-grc|fibula}}) жатады. Артқы аяқ дистальды бөлігінің қаңқасын — артқы аяқ басының қаңқасы (скелет стопы — {{lang-grc|skeleton pedis}}) деп атайды. Ол өз кезегінде үш қатар орналасқан бөліктерден: жоғарғы қатардағы — негізгі бөліктен ({{lang-grc|basipodium}}), ортаңғы қатардағы — аралық бөліктен ({{lang-grc|metapodium}}), төменгі қатардағы — соңғы бөліктен ({{lang-grc|acropodium}}) құралған. Негізгі бөліктің қаңқасын — тілерсек сүйектері (кости заплюсны — {{lang-grc|ossa tarsi}}), аралық боліктің қаңқасын — артқы жіліншік сүйектері (кости плюсны — {{lang-grc|ossa metatarsalia}}), соңғы бөліктің қаңқасын - бақай (башпай) сүйектері (кости пальцев — {{lang-grc|ossa digitorum pedis}}) құрайды. Тұяқты жануарларда бақай сүйектері үш бунақтан (фалангадан): жоғарғы бунақ — тұсамыс сүйектен (путовая кость — {{lang-grc|os compedale}}), ортаңғы бунақ — топай сүйектен (венечная кость — {{lang-grc|os coronale}}), төменгі бунақ — тұяқ сүйектен (копытная кость, копытцевая кость — {{lang-grc|os ungule, os ungulare}}) құрайды. Итте төменгі бунақ сүйегі — тырнақ сүйек (когтевая кость — {{lang-grc|os unguiculare}}) деп аталады.<ref>Биоморфология терминдерінің түсіндірме сөздігі / — Алматы: «Сөздік-Словарь», 2009 жыл. ISBN 9965-822-54-9</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} [[Санат:Биоморфология]] [[Санат:Биология]] [[Санат:Морфология]] {{stub}} di53dzycpy8yok7b8rrie97nzqllt86 0 76011 3582107 2072665 2026-04-12T06:37:55Z Таёжный лес 138000 Таёжный лес [[Ӏлияс Қыдырбаев]] бетін [[Ілияс Қыдырбаев]] бетіне жылжытты 2072665 wikitext text/x-wiki '''Ӏлияс Қыдырбаев''' ([[1904]], Ақынтоғай аулы — [[1982]], сонда) — шопан, Социалистік Еңбек Ері ([[1964]]). [[1963]] жылы әр 100 саулықтан 150 қозы алған. Әр қойдан 3,2 кг жүн қырқып, қаракөл елтірісінің 96%-н 1-сортпен өткізген. [[Ленин ордені]]мен марапатталған.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Социалистік еңбек ерлері]] {{Stub}} 8gyp6n9jchdb3w0wazl0c98u17t3jfe 0 82997 3582111 3422504 2026-04-12T06:39:11Z Таёжный лес 138000 3582111 wikitext text/x-wiki {{Христиандық}} [[Сурет:Meister der Ada-Gruppe 002.jpg|thumb|right|200px]] '''Евангелия''' — [[Інжіл]]дің құрамына кіретін [[Жаңа Өсиет]] аталатын кітаптардың алғашкы төртеуінің атауы<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Философия/жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ, 2006. ISBN 9965-808-82-1</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{wikify}} {{stub}} [[Санат:Философия]] 4y6qf6bq8qa7jfec7d6alb1ttiade73 0 90973 3581838 2641635 2026-04-11T16:54:25Z Сқақ Зере 179730 3581838 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Лорилер | image= Rainbow Lorikeet (Trichoglossus haematodus) -Nelson Bay -NSW.jpg | image_caption = ''Trichoglossus haematodus'' | image_width = 240px | regnum = [[Жануарлар]] | phylum = [[Хордалылар]] | classis = [[Құстар]] | ordo = [[Тотытәрізділер]] | familia = [[Нағыз тотылар]] | subfamilia = '''Loriinae''' | subfamilia_authority = [[Prideaux John Selby|Selby]], 1836 | subdivision_ranks = Туыстары | subdivision = ''[[Chalcopsitta]]''<br> ''[[Eos (genus)|Eos]]''<br> ''[[Pseudeos]]''<br> ''[[Trichoglossus]]''<br> ''[[Psitteuteles]]''<br> ''[[Lorius]]''<br> ''[[Phigys]]''<br> ''[[Vini]]''<br> ''[[Glossopsitta]]''<br> ''[[Charmosyna]]''<br> ''[[Oreopsittacus]]''<br> ''[[Neopsittacus]]'' }} '''Лорилер''' ({{lang-la|Loriinae}}) - [[тотықұс]] тұқымдасы. [[Эвкалит]] ағаштары гүлдерінен гүл тозаңы мен шырындарын жинауға бейімделген, етті тілінде өте жіңішке қылшықтардан құралған щеткасы бар, (осыған байланысты олардың екінші аты - шетке тілділер). 61 түрі [[Филиппин аралдары]]нан оңтүстік [[Австралия]], [[Тасмания]] және [[Полинезия]]ға дейін кездеседі. [[Ағаш]] қуыстарын мекендейді.<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007. - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{stub}} [[Санат:Аустралия және Океания құстары]] [[Санат:Лори (тоты)]] 4nezcbcsmpqpz31unpxmnitp9vyqe4n 0 111343 3582061 3498359 2026-04-12T05:07:36Z CommonsDelinker 165 «[[:File:Fresco_of_a_Mycenaean_woman,_circa_1300_BC.jpg]]» деген «[[:File:Facsimile_of_a_Minoan_fresco_(Knossos),_Woman_Carrying_an_Ivory_Pyxis,_by_Emile_Gilliéron_père,_1912.jpg]]» дегенмен алмастырылды. 3582061 wikitext text/x-wiki {{Біріктірілсін| Эгей мәдениеті}} [[Сурет:Facsimile of a Minoan fresco (Knossos), Woman Carrying an Ivory Pyxis, by Emile Gilliéron père, 1912.jpg|thumb]] '''Эгей өнері''' - Қазіргі заманғы көптеген ғалымдардың пікірінше, Шығыс [[Жерорта теңізі]] өңірінде [[гректер]] келместен едәуір бұрын түрлі тілде сөйлеген талай дүркін халық өткен. Тіпті, сонау неолиттің алғашқы мәдениеті гүлденген шағында, біздің эрамыздан бұрынғы V—IV мыңжылдықтарда [[Балқан түбегі]]н, [[Кіші Азия]] жағалауы мен [[Эгей теңізі]] аралдарын ''эгейліктер'' деп аталатын ел мекендеген. Олардың тілінің қазіргі Европаның, [[Иран]]ның, [[Үндістан]]ның күллі халқын түгел дерлік қамтитын үндіевропалық тілдердің үлкен семьясымен және эгейліктермен орын алмасқан тайпалар тілдерімен туыстығы жоқ дейтін пікір бар. Бұл тайпаларға, ең алдымен, кейін Кіші Азия территориясында қоныс теуіп, сонда біздің эрамыздан бұрынғы II мыңжылдықта аса қуатты [[Хетт патшалығы]]н құрған хетт-лувиялықтар, сондай-ақ гректердің тура алдында ғана өмір сүріп, біздің эрамыздан бұрынғы III мыңжылдықта [[Грекия]] құрлықтарын мекендеген [[пеласгтар]] кіреді. Тек біздің эрамыздан бұрынғы III мыңжылдықтың аяғында [[Балқан түбегі]]нің солтүстік аймақтарын алып жатқан грек-ахейліктер қоныс аударған ортаевропалық тайпалардың қысымымен оңтүстікке — орта Грекия мен [[Пелопоннес]]ке қарай ығысты. Олардың отанына айналған жаңа қоныстың табиғаты қатал да жұтаң еді Оның территориясының басым бөлігін алқаптармен алмасқан таулар сілемі алып жатқан болатын, тек солтүстігіндегі [[Фессалия]] мен қиыр оңтүстігіндегі Пелопоннес түбегінде ғана құнарлы жазық кездесетін. Бұл елді мекендеген грек тайпалары егіншілікпен айналысып, жүзім мен зәйтүн екті, бау өсіріп, тау бөктерінде мал бақты. Олардың тіршілігі ұдайы теңізге тәуелді болды. Грекияның шығыс жағалауы кемелер ықтауға қолайлы пұшпақ-пұшпақ шығанақтар мен қойнауларға толы. Эгей теңізінде теңізшілерге тамаша бағыт көрсетіп тұратын жүздеген үлкенді-кішілі арал самсап жатыр. Гректер, ең әуелі, шығысқа, эгей мәдениетінің аса маңызды орталықтары орналасқан Кіші Азия жағасы мен [[Крит|Крит аралына]] баратын теңіз жолдарын игерді. Осы мәдениеттің ашылуы — археологияның ең ғажайып жетістіктерінің бірі. Өткен ғасырдың 70-ші жылдарынан бастап ғалымдар жүргізіп жатқан қазба жұмыстарының арқасында Шығыс Жерорта теңізінің бұрын белгісіз болып келген құл иеленуші мемлекеттері анықталды. Кіші Азия жағасынан ұлы грек ақыны [[Гомер]] жырлаған аңызға айналған [[Троя]] үйінділері, Крит аралынан бай қалалар мен сарайлар, Пелопоннес түбегінен грек билеушілерінің мықты қорғандары табылды. Криттегі [[Кносс сарайы]] мен оңтүстік Грекиядағы [[Пилос сарайы]]нан археологтар құпия жазуы бар жүздеген қыш тақташалар ашты. Олардың ең ертеректегі сызба буынды ''«А»'' таңбалы жазуы деп аталатын түрі әлі оқылған жоқ, ал таяуда зерттеушілер ''«Б»'' жазуы тақташаларының кілтін тапты. Таңбалар грек тілінде жазылған екен. Тақташалар тексінде біздің эрамыздан бұрынғы II мыңжылдықтың орта шеніндегі эгей дүниесіндегі көне құл иеленуші мемлекеттердің [[әлеумет]]тік-[[экономика]]лық және саяси құрылысы туралы құнды мәліметтер бар. Оқылған жазулардың көбісі финанстық, әкімшілік документтері: * егіншілер мен қолөнершілердің салық төлегені туралы ведомостар, * сарайлар қоймаларында сақталған азық-түлік пен әр түрлі бұйымдар тізбегі, * құдайларға шалынатын құрбандық пен патшаның кең-байтақ шаруашылығында қызмет істеген құлдар тізімі. Ежелгі Шығыстың көптеген мемлекеттерінде қыш тақташаларға мұндай жазуларды жазатын сарай құснихатшылары еді. Жылдан-жылға эгей өнері тамаша ескерткіштерінің саны артқан сайын [[Ніл]] мен [[Қосөзен]] алқаптарында аса қсатты құл иеленуші деспотияның сонау асқынған заманында дамыған [[өркениет]] ғасырлар түнегінен тұлғалана береді. Ол Балқан түбегінің оңтүстік бөлігін, Эгей теңізі аралдары мен Кіші Азия жағалауын қамтитын. Алайда, оның тарихының көбісі әзірше көмескі. Біздің эрамыздан бұрынғы II мыңжылдықта эгей мәдениетінің аса маңызды орталықтары Крит аралы мен Пелопоннес түбегіндегі Микены болған. Сондықтан да ''эгей өркениеті'' көбінесе ''крит-микены мәдениеті'' деп аталады. Грек аңыздары бойынша Крит — ұлы жебеуші, найзағай тәңірі [[Зевс]]тің туған жері. Ол бұған [[Финикия]] патшайымы [[Европа]]ны әкеліп, одан аралдың болашақ билеушісі [[Минос]] туған. [[Геракл]] ерліктерінің бірін Критте жасаған, құтырған бұқаға бас үйреткен. Гомер дастандарында ''«шарап түсті теңіздщ ортасындағы»'' ''«әсем де бай, жан-жағын толқындар шайып жатқан»'' осы аралды халқы қалың, қалалары бай құтты ел ретінде мадақтады. Криттіктердің ата-тегі дәл анықталмаған, бұл проблема ғалымдар арасында әлі күнге қым-қиғаш талас туғызып келеді. Біреулер арал тұрғындарын Жерорта теңізі өңірінің ең байырғы жұрты эгейліктердің жұрағаты деп есептеп, криттіктер сөйлеген және қыш тақташалардағы сызба буынды ''«А»'' таңбалы жазуларындағы миной тілін үндіевропалық тілдерге жатқызбайды. Біреулер, керісінше, біздің эрамыздан бұрынғы III мыңжылдықтың орта шенінде аралды хетт тіліне жақын тілде, яғни үндіевропалық тілдер семьясына жататын тілде сөйлеген Кіші Азиядан көшіп келушілер қоныстанды деп жорамалдайды. Крит тұрғындары аралдың құнарлы алқаптарын өңдеп, мол өнім алды, бау мен жүзім өсірді. Балық аулап, мал бақты, жолдар тартып, көпірлер мен құбырлар салды, қалалар мен әміршілер сарайларын тұрғызды. Шебер де ер жүрек теңізші криттіктер құрлықтағы Грекиямен және аралдармен, Кіші Азия жағалауларымен, Кипрмен, [[Сирия]] патшалықтары және [[Сицилия]]мен, [[Вавилон]] және [[Мысыр]]мен, хеттер мемлекетімен, [[Африка|Солтүстік Африкамен]] сауда және мәдени байланыс жасап тұрды. Теңіз аралды соғыс пен шапқыншылықтан қорғады. Крит Жерорта теңізінің қызу сауда жолдарының тоғысқан торабында жатқандықтан, жағаға жақын аса ірі [[Кносс]], [[Фест]] және [[Маллия]] қалаларының салынуы тегін емес. Мекендердің айналасына дуал тұрғызылмағанына қарағанда б. э. бұрынғы XXII—XVIII ғасырларда бұл қалалар өзара достық қатынаста өмір сүрген дербес патшалықтардың астаналары болған тәрізді. Б. э. бұрынғы II мыңжылдықтың басында Крит қалаларында патшалар сарайлары салынды. Олар, сірә, екі-үш ғасырдай өмір сүріп, б. э. бұрынғы [[1700]] жыл шамасында қатты жер сілкіну кезінде бәрі бірден опат болса керек. Б. э. бұрынғы XVIII ғасырдың екінші жартысынан бастап, Критті мекендеген тайпалар бір әкімнің қол астына бірікті. Мемлекеттің орталығы Кносс қаласы болды. Бұл крит мәдениетінің шарықтап гүлденген шағы еді. Б. э. бұрынғы 1600 жыл шамасында күйреген ескі сарайлардың орнына олардан да айбынды сарайлар салынды. Крит сәулет өнерінің ең атақты ескерткіші ағылшын археологы [[Артур Эванс]] [[20 ғ.|XX ғасыр]] басында аршып алған Кносс сарайы. Ол аласалау төбенің үстінде шамамен 120X120 м алаңды алып жатыр. Ежелгі Мысырдың [[симметрия]]ны бұлжытпай сақтайтын, адамның еңсесін басатын монументтік сәулетіне қарағанда, Кностағы сарайдың мұқият ойластырылған айқын жоспары жоқ. Ол айналадағы пейзажбен табиғи қабысып тұр, ал ішкі бөлмелерінің орналасуында еркіндік пен әсемдік сезіледі. Кносс сарайы алып сәулет комплексінің дәл ортасында аумақты жалпақ аула (60X28 м) жатыр. Солтүстіктен оңтүстікке қарай созылған сол аулаға тақта тас төселген. Жанжағы әр заманда жапсарлас салынған хұжыралар: біразы — ауламен деңгейлес, біразы — төмен, бірсыпырасы — екі-үш қабат биік. Сарайдың бас қақпалары солтүстік пен оңтүстік жағында тұр. Ғимараттың батыс қанатының төменгі қабаттарында астық, май, шарап пен овощ салынатын қомақты қыш ыдыстар қоюға арналған кең қоймалар болған. [[Сурет:Palazzo Minosse7.jpg|right|thumb|300px|Кносс сарайы]] Патшаның қазынасы мен қару-жарағы сонда сақталған. Шығыс қанаттың бір бөлігіне сарай- да жұмыс істеген қолөнершілер мен суретшілердің шеберханалары орналасқан. Кносс сарайының екі қапталындағы бірімен-бірі жапсарлас жүздеген хұжыралар, тұрғын бөлмелер мен салтанат залдары, ғибадатхана мен патша апартаменттері, діни рәсімдерге арналған бөлмелер мен бассейндер, табыну салтына негізделген театр ойындарын өткізетін алаңдар мен орталық аулаға қарай ашылған кең верандалар болып тізілісіп кете береді. Басқыштардың ыңғайлы сатылары бір қабаттан екінші қабатқа көтерсе, бүкіл ғимаратты төменнен жоғары қарай жарып өтетін басқыш шабақтары ауа жіберіп, жарық түсіретін, сәулелі құбырлар міндетін атқаратын өзінше бір ішкі аула іспетті. Бұл сарай тұрғындарын күннің шыжғырған ыстығынан қорғап, бөлмелерді салқындатып тұратын. Күрделі [[канализация]] жүйесі асқан шеберлікпен шешілген. Крит шеберлері сәулет өнеріне колонналарды пайдаланды. Кносс сарайының көптеген залдарында арқалықты тасқа тірелген ағаш колонналар сүйеп тұрған. Олардың түрі де өзгеше: колонна діңі төменнен жоғары өрлеген сайын жуандай береді. Мұндай бағаналар сатылап көтерілетін колоннаданы құрайтын басқыштарға да тірек болды. Ғимараттың шығыс бөлігінде баспалдақ бойлап, жарық түсіретін құбыр мен оған таяу үлкен колонналы зал жақсы сақталған. Тауып алынған күйік колонналар кейін тастан қайта қалпына келтірілді. [[Сурет:Кносс сарайының жоспары.png|left|thumb|300px|Кносс сарайының жоспары]] Крит сарайлары мен бай үйлердің көркем жиһаздары қабырғаларды сәніне келтіре, айшықты да шырайлы безендірген суретшілердің нәзік эстетикалық талғамын танытады. Б. э. бұрынғы 1600 жыл шамасында Крит шеберлері [[фреска]] — дымқыл сылақты өрнектеу тәсілін үйреніп, оны жетік игеріп алған. Жұмысты бастар алдында олар жұмсақ сылақтың бетіне болашақ суреттің бедерін сызып алатын. Суретшілердің қолданған бояулары да сан алуан: қара, ақ, қызыл, сары, көк пен жасыл. Крит кескіндемешілерінің шығармаларындағы көрегендік пен ұшқыр қиял таңғажайып. Хас шебердің творчестволық [[фантазия]]сы маймылдер мен еліктер, құстар мен мысықтар мекендейтін гүл атқан бұталар мен жартастардың сан құбылған ғаламат сиқырлы, сұлу дүниесін бейнелейді. Сүп-сүйкімді ақ лаланы, жыланқияқты, шиырылып жатқан шырмауықты, [[папирус]]тың сабағын, әсем құрманы, су асты көркін бейнелейтін суреттерден табиғат сұлулығын терең түсінетіндік аңғарылады. Кносс сарайы апатқа ұшырап, өртенген кезде фрескалар бүлініп, бояуының өңі қашып, солғын тартып қалған еді. Құйттай жұрнақтардан азын-аулақ бейнелер ғана көп қиындықтармен қалпына келтірілді. Фрескалы залдар бірыңғай панельмен көмкеріліп, жоғары жағына сурет салынған, залдар төбесі, қайсыбірі тіпті еденіне дейін өрнектермен әшекейленген. Әсіресе, ''«тақ залы»'' деп аталатын сарайдың батыс қанатындағы екінші қабаттағы табынуға арналған бөлмелердің бірі мейлінше әсем безендірілген. Қабырғаларды бойлай [[гипс]] орындықтар қаз-қатар тізіліп, сол жақта, төрде арқалығы биік тақ тұратын. Қабырғаның ирек ақ сызықтармен айшықталған қызыл фонындағы папирустар сабағының арасына суретші фантастикалық грифондардың — бүркіт басты арыстандардың кескінін салған. Сурет діни рәсімдер өтетін залға ерекше сән беретін. Сарайдың салтанат бөлмелерінің қабырғалары монументтік картиналармен көркемделген. Ұзын дәліздің оңтүстік-батыс жағындағы кіре берісте сый әкеле жатқан жігіттер мен қыздардың ұланғайыр шеруін бейнелейтін көрініс табылды. Табиғи қалпында салынған бес жүзден астам адамның суреті қабырғаларда екі қатар орналасқан. Шамасы, крит патшалығына қарайтын аймақтар мен аралдардан келген салық төлеушілерді бейнелеген болса керек. Өкінішке орай, осы қалың шеруден азын-аулақ қана жұрнақ қалған. Басқа фрескалар бізді сарай тұрғындарының тіршілігімен, дуылдаған думанды сәттерімен таныстырады, Бұл сан алуан сюжеттер: діни мерекелер, театр ойын-сауығы, бақтардағы жігіттер мен қыздардың биі, балалар ойыны. Омырауы ашық, төгілген кең көйлек киген сарай ханымдары төңіректі айнала қоршап отыр, сәндеп қойған шаштарында тәті, мойындары мен қолдарында әшіекейлі асыл бұйымдар жарқырайды. Көріністердің бірінде далада той өткізіп жатқан адамдар бейнеленген. Қысқа жеңді, алабажақ ұзын көйлек киген ханымдар бөстек жабылған орындықтарға жайғаскан. Қолдарында күміс зерен мен алтын тостаған. [[Сурет:The_Parisian,_fresco,_Knossos,_Greece.jpg|right|thumb|200px|Кносс сарайының фрескасы. «Париж қызы». Б. э. бұрынғы 1500 жылы]] Археологтар ''«Париж аруы»'' деп атаған келіншектің кескіні жақсы сақталған. Үстінде үлбіреген жұқа матадан тігілген омырауы ашық көйлек. Крит келіншектерінің байырғы сәнімен қоқырайтып қойған қолаң шашы, басы бір қырынан көрсетілген, бет әлпетінің сүлдері сүйірлеу тартылып, көз жанары қарсы алдынан тура түсірілген. Фресканың көзге жұмсақ қара, қызғылт, жасьш, қызыл реңі бейнеге өзгеше өң беріп, жарасып-ақ тұр. Бет әлпетті бейнелеудегі шарттылық мәнері Ежелгі Мысыр өнерін еске түсіреді. Әйтсе де жаңа патшалық дәуіріндегі мысыр бейіттеріндегі өзімен замандас суреттерден Крит фрескаларының бір айырмашылығы — кескін, қимыл қайталанып отыратын дәстүрлі канондық ережелерді білмейтіндігі. Мұнда криттік суретшінің байқампаздығын, өз әсерін қапысыз жеткізер қабілетін танытатын қимыл еркіндігі мен табиғилығы көз тартады. Крит кескіндемесінің таңдаулы туындыларының бірі — ежелгі Крит жігіттері мен қыздарының сүйікті сауығы — бұқамен ойынды бейнелейтін Кносс сарайындағы фреска. Көгілдір және сары фонда қайталанатын көріністер сарайдың шығыс қанатындағы бөлмені сәнге бөлеп тұр. Суретші қыздардың сымбатты сұңғақ мүсінін батыл да шебер сомдаған. Қыздардың бірі долданған бұқаны мүйізінен ұстай алған сәтте жігіт бұқаның үстінен секіріп барады. Шамасы, діни салтқа байланысты мұндай қауіпті ойын сайыпкерлерден ептілік пен жүректілікті талап ететін болса керек. Таудай бұқаның қасында адамдар құйттай боп көрінеді. Сурет әсемдігі мен рең байлығы суретші шеберлігінің куәсы. Крит кескіндемесінің гүлденген шағы б. э. бұрынғы XVI ғасыр, әрине, бұдан кейінгі кезеңдерде де талантты шығармалар дүниеге келген. Агиа-Триадада б. э. бұрынғы XV ғасырдың екінші жартысында фреска тәсілімен айшықталған тас табыт (астодан) осындай. Оның бір қапталында — өлген кісіге қара салуға шыққан қалың елдің азалы шеруі. Оң жақта мазардың әсем өрнектелген есігі мен құрбандық шалу салты кезінде көзге көрінбей қатысатын марқұмның сұлық мүрдесі жатыр. Оның алды және бір қапталы ағаштар мен сатылы михраб. Аң терісін жамылған үш жігіт михрабқа қарай қайық пен қос бұзауды көтеріп келе жатыр. Қызыл қоңыр түске боялған денелері ашық жасыл фонда айқын көрінеді. Бұларға қарама-қарсы жаққа үш әйел беттеген: бірі лира тартса, бірі иін-ағашпен қос құмыра көтеріп, ал тері жамылған үшіншісі үстіне құс қонақтаған рәсімдік айбалталар ортасындағы ыдысқа шарап құйып жатыр. Бүкіл көрініс мәнерленген гүл өрнектерімен көмкерілген. Көгілдір, қызғылт, күрең, ақ, сары және бозғылт жасыл реңдердің қабысуынан құрылған біртұтас жарқын да жайдары түр-түстер бояуымен қанығып мүсіндер әсем бір өрнек туғызған. Фрескалық кескіндеме Крит бейнелеу өнерінде жетекші роль атқарады. Аралдан [[монумент]]тік мүсін ескерткіштер мүлдем табылған жоқ. Храм салмаған криттіктер тәңірлеріне үңгірлерде, қасиетті тоғайларда, шың басында табынды. Табиғат күштерін тікелей құдірет тұтқан крит дінінде ұзақ сақталған қауымдық-рулық құрылыс дәстүрлері айқын сезіледі. Мұнда Ежелгі Мысыр, [[Шумер]] мен [[Вавилон]]дағыдай шонжар абыздар кастасының болмауы да әдеттен тыс сияқты. Шамасы, бұл — Криттегі таптық қоғам өзімен замандас Ежелгі Шығыстың құл иеленуші деспотиясынан да едәуір ертерек даму сатысын бастан кешіп жатқан тұсы болуы ықтимал. Крит патшаларының қолында әлі де мысыр перғауындары мен вавилон әміршілерінің құдіретіндей қуат жоқ еді. Сірә, Критте құдайлар мен билеушілердің алып мүсіндері мен еңселі діни ғимараттардың салынбау себебі осы болуға тиіс. Арал тұрғындары ұлы тәңірі табиғаттың шағын көріністерін бейнелеуді ғана місе тұтқан. Бәдіз (тас қашау өнері) жетілген шеберлікті танытады. Шеберлер сарайларды сәнге бөлейтін тас құмыралар қашап, жүзік пен мөрлерге керемет нәзік бедерлер салған. Олардың арасында аңдар мен құстардың, балықтар мен теңіз жануарларының бейнелері, бұқамен ойнау көріністері мен адамның бет әлпеті кездеседі. Жерорта теңізі елдерінде крит шеберлерінің қоладан, алтын мен күмістен жасаған көркем бұйымдары, сондай-ақ өрнекті керамика ғаламаттары зор даңққа бөленеді. Олар Мысырда, Шығыс елдері мен [[Пелопоннес]]тегі грек қалаларында жоғары бағаланды. Мәселен, [[Пилос сарайы]]нан табылған кыш тақташаларда ''«криттік шебер жасаған»'' заттар ерекше аталған. Б. э. бұрынғы III мыңжылдықтың аяғында көзе шарығы шығысымен криттіктер қыш құмыралар жасай бастады. Осы тұста олар ыдыстардың бүйіріне су өткізбейтін, металл сияқты жарқырап тұратын қоңыр күрең немесе қара түсті ерекше сыр ойлап тапты. Б. э. бұрынғы II мыңжылдықтың бас кезінде Криттің көзе шеберханаларынан қара фонға шаңқан бояулармен өрнек салынған алуан түрлі жүздеген құмыралар шықты. Археологтар осы құмыраларды алғаш тапқан үңгірдің атымен олар ''«Камарес құмыралары»'' деп атады. Бұларға әр беретін шиыршық атқан шытырман өрнектер, ұлудың, балық пен бақаның мәнерлеп салынған бейнелері, келістіре өрілген жапырақтар, құртқашаш, анемон гүлдері. Бұл керамиканың керемет үлгісі — [[Фестен]] табылған биік құмыра сауыт ( б. э. бұрынғы [[1800]] жылы шамасы). Оның белін қара көк фонда ақ және сары алтын сырмен тартылған үш қатар айшықты әлеміш айналдыра орап тұр. Жатық бедер құмыра әшекейінің сәндік талаптарына сай келеді. Б. э. бұрынғы XVI ғасырда ыдыстар қабырғасын өрнектеу тәсілінде өзгерістер жасалды, бұйымдардың ашық түсті бетіне қоңыр сырмен салынған бейнелер пайда болды. Фрескалық кескіндеменің әсерімен суретшілер құмыраларға қайран қаларлық әсем де нәзік гүлдерді, самал желмен жайқалған шөптерді көшірді. Біз теңіз тұңғиығында тіршілік ететін жәндіктердің: медузалардың, теңіз жұлдыздарының, балдыр, Mapжандардың, дельфиндер мен спрутардың (сегіз аяқты ұлудың) шынайы сипатталған жанды бейнелерін көреміз. Мәселен, Палекастродан (Криттің шығыс жағалауы) табылған құмырада шебер сегіз аяқты ұлудың ирелеңдеген қармалауыштары ыдысты орап алып, оның шырайлы дөңгелек пішінін көлегейлеп тұрған сияқты әсер қалдыратындай етіп бейнелеген. Б. э. бұрынғы XVI ғасырдың аяғында тұтқиыл апат күллі Крит мәдениетіне сұрапыл соққы болып тиді. Кейбір ғалымдардың шамалауынша, б. э. бұрынғы 1520 жыл шамасында [[Фера]] ([[Санторин]]) аралында жойқын жанар тау атқылаған. Ғаламат нөпір толқын Криттің гүлденген жағалауын жайпап құлазытқан үстіне жер сілкініп, ойраны шыққан мекендерді алапат апат күл-талқан еткен. Кностан басқа қалалардың бәрінен ел безіп кеткен. Шамасы, грек-ахейліктер осы оқиғаны пайдаланса керек. Олар Кносты басып алып, аралды бағындырды. Солар билеген бұдан соңғы жүз жыл бойында да Крит қуатты мемлекет болып қала берді. Криттің теңіздегі қуаты ғаламат артқан кезеңі, грек аңыздарына қарағанда, оның билеушісі Миностың теңіз қарақшыларымен күресте жеңіске жетіп, бүкіл Эгей теңізінің әміршісі болған тұсы — б. э. бұрынғы дәл осы [[15 ғ.|XV ғасыр]] еді. [[Сурет:Daedalus and Icarus MKL Bd. 4 1890 (132198258).jpg|thumb|right|Дедал және Икар]] Сол заман ғасырлар бойы грек халқының санасында сақталған. Б. э. бұрынғы XV ғасырдың аяқ кезінде өрттен опат болған Кносс сарайының, оның қыруар залдары мен қылөттерінің үйінділерін кейін аралды аралаған гректер шығар жері жоқ шырғалаң ғимарат деп ұқты. Мұның өзі атағы аңызға айналған сәулетші [[Дедал]] айбарлы Миносқа арнап салған [[Шырғалаң]] (Лабиринт) туралы мифті туғызды. Бұқамен ойынды бейнелейтін көптеген көріністер Шырғалаң шыңырауында тіршілік ететін жартылай бұқа, жартылай адам кескініндегі Минотавр туралы аңыздың тууына себеп болды. Ол Афиныдан Критае тоғыз жыл сайын салық төлемі ретінде жөнелтіліп тұратын құрбандыққа шалынуға тиісті жігіттер мен қыздарды жалмап жұтады-мыс. Афины патшасының баласы [[Тесей батыр]] қақпаға шиелеп байланған бір шумақ жіпті шешіп, Шырғалаңға түсіп, [[Минотавр]]ды өлтіріп, сарайдан аман шығыпты-мыс. Бұл миф гректердің Крит әміршілерімен шайқасын иқындық асқақ үнмен жырлайды. Б. э. бұрынғы XV ғасырда аралға келген ахейліктер крит мәдениетін қабылдап, оны өз мәдениетімен тоғыстыра қорытты. Олар криттіктердің хат тану жүйесін өз тіліне бейімдеп, фрескалық кескіндемесі мен құмыра өрнектерін пайдаланды. Б. э. бұрынғы XIV ғасырда ''крит цивилизациясы'' өшкен кезде құрлықтағы [[Грекия]]ның — [[Микены]], [[Тиринф]] пен [[Пилос]]тың ахейлік қорғандары эгей мәдениетінің орталығына айналды. Пелопоннес түбегіндегі ертедегі құл иеленуші мемлекеттер б. э. бұрынғы II мыңжылдықтың алғашқы ғасырларының өзінде-ақ қалыптаса бастады. Б. э. бұрынғы XVII—XIV ғасырларда, Критпен тұрақты сауда және мәдени қатынастар орнатылған тұста, күтпеген жерден кенет гүлдену кезеңі туды. Мұның өзі Балқан түбегінің оңтүстігінде эгей цивилизациясын таратуға жақсы жағдай жасады. Ахейлік гректер жасаған мәдениет көбінесе криттік мәдениетке мейлінше жақын еді, бірақ, Сонымен қатар, оның өзіне тән қайталанбас белгілері де болған. Олар монументтік сәулет ескерткіштерінде ерекше айқын көрінді. Крит қалаларына бекіністің қажеті жоқ еді, оларға теңіздің өзі пана болды. Ал, ахейліктер өздерінің тұрақты мекендері мен сарайларын биік шоқылардың басына салып, оларды шыр айналдыра қоршаған қуатты дуалдармен жаудан қорғанды. Кейін гректер мұндай мекендерге ''«[[акрополь]]»'', яғни ''«үстіңгі қала»'' деген ат қойды. Микены мен Тиринф маңының алып қорғандары біздің заманымызға дейін сақталды. Бұлар б. э. бұрынғы XIV—XIII ғасырларда салынған. Құлама жартасты шоқылардың ұшар басына орнатылған. Асқақтаған Микены акрополі айналадағы алқапқа тұлғалана төніп тұр. Оның ұзындығы 900 метрлік, дуалының қалыңдығы. 6 метрден 10 метрге жетеді. [[Тиринф дуалы]] да орасан зор. Қалыңдығы 17,5 м, дуалдың ішінде өтпелі жолдар (галерея) мен азық-түлік, қару-жарақ сақталатын қоймалар жасалған. Микены мен Тиринфтің дуалдары аса қомақты, салмағы бес-алты тонналық, бірінің үстіне бірін орналастыра дөкір қашалған шомбал ақыр тастан қаланған. Олардың арасындағы саңылаулар балшықпен, қиыршақ тастармен толтырылған. Гректер осы ғимараттарды ежелден мақтан етеді. [[Гомер]] Тиринфті ''«дуалды берік қорған»'' деп атаса, жазушы [[Павсаний]] (б. э. II ғасыр) Тиринф дуалын мысыр пирамидаларына теңеді. Гректер бұл дуалды аңыздағы жалғыз көзді жалмауыз дәулер ([[циклоп]]тар) тұрғызған деп есептеген. Ғалымдар тасты осылай қалауды ''«циклоптық тәсіл»'' деп атады. Дуал мен мұнараның қорғанысқа аса маңызды жерлері тұрпаты бірдей дерлік тас блоктардан қаланған: Микены қорғанына кіретін орталық дарбазасы ірі төрт қорым тастан құрастырылған. Қақпаға акропольді қорғаушылардың жауға өкпе тұстан оқ атуына арналған, алды сәл шығыңқы тосқауылдар қалқалаған тар өткелден кіреді. Маңдайшаның үстіне бедерлі бейнелі үш бұрышты ақ тас тақта қойылған. Тақтаның ортасында Микены билеушілерінің киелі нышаны — колоннаның екі жағында бір пішінде асылып, қатып қалған қос арыстан. Арыстанды қақпа — эгей өнеріндегі монументтік мүсіннің жеке-дара үлгісі, Микены мемлекетінің мызғымас құдіретін білдіретін белгі. Қақпадан патша сарайы тұрған шоқының шыңына қарай жол көтеріледі. Криттердің әдемілік жоспарымен салыстырғанда Микены сарайы жоспарының сәулеткерлік ой-өрісінің қарапайымдылығы мен қалтқысыз жүйелілігі ерекше көзге түседі. Орталықта той-думандар мен жиындар өткізуге арналған салтанат бөлмесі — мегарон орналасқан. Бұл шаршы жалпақ зал (12X13 м), ортасында ошақ, оның айналасында түтін шығатын тесігі (мұржасы) бар шатырды төрт колонна көтеріп түрған. Залға әдетте қонақтар түнейтін бөлме жапсарласып, оның қарсысында сырт жақта қос колонналы портик болған. Мегаронды айнала дәліздер, қоймалар, жуынатын және тұрғын бөлмелер орналасқан. Сарай маңында ақ-сүйектер үйлері жайғасып, қорған сыртындағы шоқының етегінде қарашылар, көпестер мен қолөнершілер тұратын төменгі қала жататын. Криттіктердің қүрылыстары сияқты, микенылық ғимараттар да әлемнің төрт тарапына бағытталған, мегаронның портигі қашан да оңтүстікке қараған. Бай сарайлар Тиринфтен де, Пилостан да табылды. Олардың бәрінің тіршілік тынысы [[мегарон]] төңірегінде өтетін, ал мегарон жоспары кейін қадым заман храмы [[композиция]]сының негізіне айналды. Мегаронды [[Эллада]]ның қоғамдық ғимараттарының болашақ бейнесі деуге болады. Бітімі өзгеше сәулет өнерін қоспағанда, Микены өнері жалпы эгей мәдениеті арнасында дамыды. Сарайлар қабырғаларындағы өрнектер криттік нұсқаларды еске түсіргенімен, бұлардан басқаша бір стиль байқалады. Жаңалық бәрінен бұрын сюжеттерден көрінеді: микенылық суретшілер аң аулау көріністері мен соғыс шайқастарын бейнелеуді ұнатқан. Фрескалар қыруар олжа мен құл үшін көрші тайпалар мен халықтарға үсті-үстіне шабуыл жасап, ел тонаған ахейлік соғысқұмар шонжарлар тіршілігіне тән белгілерді сипаттайды. Көркемдік тұрғыдан алғанда бұл өрнектер криттіктер өнерінен кемшіндеу, бұлардың айырмашылығы — пішіндерді тәптіштей бажайлап, суреттің тым бадырайып, сіресіп тұратын мәнерінде. Ахейлік көзешілер жасаған сәнді құмыралар крит керамикасы кейіптерін қайталайды, бірақ олардың қабырға өрнектерінде өсімдіктер мен теңіз жануарлары ою-өрнектер ырғағына бағынатын шартты стильдік мәнерімен салынған өрнекке айналады. Ахейлік Грекия әміршілері, тіпті б. э. XVI ғасырында шеберлерге асыл қару-жарақ, зергерлік бұйымдар мен бай жиһаздар жасатып, ал Кносс қираған соң көптеген криттіктер Пелопоннеске көшіп, сонда жұмыс істей берді деген пікірлер де бар. Сәулет ескерткіштерінің ең әйгілілері — ахей патшаларының мазары. Б. э. бұрынғы XVII—XVI ғасырлардың аяғында қайтыс болған микенылық билептөстеушілерге жартастан тік бұрышты терең қабір қазылатын. Оларды «оқпанды» оба дейді. [[1876]] жылы немістің ұлы археологы [[Генрих Шлиман]] Микены акрополінің ішінен осындай сағананың тігімен қойылған екі қатар тас тақталармен шегенделген бірінші шеңберін тапқан еді, ал [[1951]] жылы қала дуалының сыртынан қабірдің екінші шеңбері табылды. Б. э. бұрынғы XVI ғасырдың аяғында күмбезді мазарлар — толостар салына бастады. Микенының б. э. бұрынғы XV—XIV ғасырлардағы монументтік толостарының аумағы сарайлар мен қорған дуалдарынан қалыспайды. Осы мазарлардың ең әйгілісі шартты түрде ''«Атрей қазынасы»'' атанған. Гректер осы ғимарат — атағы аңызға айналған патшалар Пелопс, Атрей мен оның баласы Агамемнонның сарқылмас қазынасының қоймасы дегенге сенген. Қабір тауды үңгіп қазылған, ашық қыл-өті — дромостың ұзындығы 36 м, ені 6 м. Биіктігі он метрлік дарбаза салмағы жүз тоннадай алып таспен бекітілген. Бір кезде оған жасыл тастан жасалған жартылай колонналар мен шиыршық өрнектермен әшекейленіп, қызыл порфирмен жалтыратылған беті әдемі әр беріп тұрған. Мазар ішінде шеңбері 14,5 м дөңгелек хұжыра бар, оны биіктігі 13,2 м шаңырақ тәрізді тас күмбез жауып тұр. Шеген шеңбері жоғары өрлеген сайын қусырылып, тарыла береді. ''«Атрей қазынасы»'' римдік [[Пантеон]] (б. э. II ғ.) салынғанша ежелгі заманның ең үлкен күмбезді ғимараты болып келді. Сонымен қатар бұл мазар ахейлік тас қашаушылардың асқан шеберлігін, олардың күрделі сәулеттік міндеттерді шеше алғанын айқын танытады. Микеныдағы тоғыз күмбезді бейіттің бәрі де [[Грекия]]ның басқа жерлеріндегі осындай сағаналардың көбісі сияқты жұрдай тоналған. Алайда, Гомер айтқандай, ''«алтыны ақтарылған»'' Микенының нағыз қазынасын археологтар б. э. бұрынғы XVI ғасырдағы жан баспаған ''«оқпанды»'' [[обалар]]дан тапты. Бұл обалардың сән-сәулеті өзгеше, жиһаздары көл-көсір. Өліктер беті алтын пердемен (маскамен) жабылған. Мұндай салт Ежелгі Мысырда да болған, [[Перғауын]]дар қабірінде портреттік белгісі бар алтын бет перде мумияның басына қойылатын. Ішінде ерекше көзге түсетін кәдімгі ''«Агамемнонның бет пердесі»'' бар Микены бет перделері негізінен қаныпезер қатал патшаларға тән типтік белгілерді сітаттайды. Өліктердің киімдеріне алтын бастырмалар мен бетіне өрнек ойылған қақ алтыннан жасалған жүздеген дөңгелек салпыншақ тағылған. Әкімдер о дүниеге асыл бұйымдарын: піл сүйегінен балдақ салған сәнді қару-жарағын, алтын зерендері мен таудың сопи тасынан (хрустальдан) жасалған шараларын, тамаша жүзіктері мен оюлы мөрлерін ала кеткен. Әйелдер басында алтын тәтілер жайнап, қолдарында білезіктер мен жүзіктер жарқырап тұрады. Қабірден табылған — арыстан басы кейпінде бейнеленген алтын құмыраны, кептерлер бейнесі салынған ғажайып алтын зеренді, күміс басты, алтын мүйізді бұқа түріндегі өрнекті ыдыс пен алтынмен аптап, күміспен күптеп, қара кіреуке жалатылған қола қанжарды сомдаған асқан шеберлік қайран қалдырады. Соның ішіндегі ең таңдаулысы — арыстан аулау бейнеленген қанжар. Қола қанжар жүзінің екі жағынан мінсіз жапсырылған қақ мыстың бетіне шағын пішіндер шабылған. Бір көріністе арыстанның қарақұйрықтарға шабуылы бейнеленген: киіктің төртеуі қашып құтылса, бесіншісі жыртқыштың тырнағына ілігіпті. Бір жақта қолында қалқаны, ұзын найзасы мен cадағы бар бес аңшы арыстанмен айқасып жатыр, азулы аңның қалған екеуі сескене қашып барады. Жыртқыштың аңшыларға арқырай ақырып, тап берген кескінін шебер зор байқампаздықпен қапысыз сипаттаған. Материалдардың келісті үйлесімі керемет жарасып тұр: арыстандардың айқын алтын пішіні мен аңшылардың күміс қалқандары қоланың қоңырқай фонында жарқырай көрінеді. Асылы, қанжарларды крит шеберлеріне микенылық билеушілер арнайы жасатса керек. Грек аңыздарында Крит әрқашан торевтиканың — металдың бетін көркемдеу өнерінің отаны аталуы тегін емес. Қазіргі Вафио (Пелопоннес) мекенінің маңындағы күмбезді мазардан табылған екі зеренді де талантты крит зергері жасаған. Олардың бүйірі бұқаларды ұстауға арналіан бедерлі бейнемен әшекейленген. Шебер зерендерді жасағанда қатты материалдан үлгі пішіп алып, оның бетіне қақталған алтын жапcырады да, балғамен ептеп шеки отырып, қажетті түрге келтіреді. Ыдыс түгел соғылып біткен соң оның бетіне кескірмен бедерлі орнек шабады. Зерендердің бірінде қүйрығын шаншып алып өкіріп келе жатқан бұқа керемет бейнеленген. Аңшы жануардың артқы аяғына байланған арқанды тартып тұр, одан әрі біз бұқа мен сиырды, ағаштың күлтеленген ұшар басын, тағы бір бұқаны көреміз. Екінші бір зеренде асау бұқаны торға түсіру көрінісі бар. Орындалу шеберлігінің нәзіктігі жағынан бұл алтын зерендер эгей өнерінің шынайы үздік нұсқаларының қатарына жатады. Грекияның оңтүстігіндегі ахей мемлекеттерінің гүлденген заманы — б. э. бұрынғы XV—XIII ғасырлар. Олардың ішіндегі ең ықпалы күштісі Микены еді. Б. э. бұрынғы XIV ғасырда ахей серіктігі Эгей теңізі аралдарынан бастап Родос пен Кипрде, сондай-ақ Кіші Азия жағалауында пайда болды. Б. э. бұрынғы XIII ғасырдың екінші жарымында ахейліктердің біріккен күші Кіші Азиядағы хеттер державасына ойсырата соққы берді деген пікірлер бар. Сол тұста, б. э. бұрынғы [[1240]] жыл шамасында, олар теңіз жолдарындағы сауда саласында бұрын өздерімен тайталасып келген Троя патшалығына қарсы шабуылға шықты. Аңызда айтылатындай, микенылық патша [[Агамемнон]] басқарған осы жорық оқиғалары мен ахейліктердің Троя түбінен оралуы Гомердің мәңгі жасайтын ''«[[Илиада]]»'' мен ''«[[Одиссея]]»'' дастандары сюжетіне арналған. [[Сурет:The acropolis at Mycenae, Dec. 2001.jpg|left|thumb|300px|Микены акрополі. [[2001]] жыл]] [[Троя соғысы]]нан жүз жыл кейін, б. э. бұрынғы XII ғасырдың орта шенінде, [[Балқан түбегі]]нің солтүстік аймақтарынан [[Грекия]]ға дорлардың толқыны лап қойды. Бұл қауымдық-рулық құрылыс сатысында тұрған, ахейліктерге туыс тайпалар еді. Көшіп келгендердің мәдени дәрежесі ахейліктерден көш төмен болғанымен, олар темір өңдеу өнерін білетін, темірден жасалған қару-жарақты пайдаланатын. Олар бай ахей қалаларын тонап алып, өртеп жіберді. Олардың алғашқы шабуылына төтеп берген тек Микены акрополі болды, бірақ б. э. бұрынғы XII ғасырдың аяғында ол да құлады. Эгей цивилизациясы тарихы Пелопоннестің ертедегі құл иеленуші мемлекеттерінің опат болуымен аяқталды, алайда оның бай мұрасы бір-жола құрып, ұмыт болған жоқ. Бұдан соңғы ғасырларда эллиндер өздерінен бұрынғылардың тамаша жетістіктерін есте сақтады. Олар крит-микены заманының діни-мифологиялық ұғымдарын қабылдады. Ахейліктердің мәдени дәстүрлері, әсіресе, керамика мен ұсақ пластикадағы дәстүрлері дор шеберлеріне тікелей ықпал жасады. Бірақ, жалпы алғанда, дор тайпасы келген соң материалдық мәдениет, ең алдымен, құрылыс өнері мен көркемдік кәсіп бірнеше ғасыр бойы құлдырап кетті. Тастан қаланған зор қорған-сарайлар құрыды. Мысырмен және Алдыңғы Азия елдерімен сауда байланыстары толық дерлік үзілді. Б. э. бұрынғы II және I мыңжылдықтар айырығында тіпті жазусызу да ұмытылды. Эллин тайпалары өздерінің меншікті грек мәдениетін жасағанша ғасырлар өтті.<ref>Өнердің ықшам тарихы—Антик өнері — Алматы, «Өнер» баспасы, 1988.—360 бет ISBN 5-89840-030-3</ref> ==Тағы қараңыз== * [[Мысыр өнері]] * [[Ежелгі Рим өнері]] * [[Үндістан өнері]] * [[Ерте ислам өнері]] * [[Қытай өнері]] * [[Жапон өнері]] * [[Өнер]] ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:Тарих]] [[Санат:Өнер]] g0hgabuh4dabtx4tf3591n28mh4aa9g 0 119085 3581844 2520574 2026-04-11T16:57:41Z Сқақ Зере 179730 3581844 wikitext text/x-wiki '''Сисенғали Әжіғалиұлы Өтеғалиев''' [[1950 жыл|1950 жылы]] [[9 маусым|9 маусымда]] [[Гурьев]] қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Өтеғалиев Әжіғали, [[Атырау мұнай өңдеу зауыты]]ның мұнай өңдеу қондырғыларының машинисі болып жұмыс істеген. Анасы - Өтеғалиева Күлән, Атырау мұнай өңдеу зауытының таратушысы болып жұмыс істеген. [[Түмен]] индустриялық институтын тау-кен инженері-геологы мамандығы бойынша бітірген (1972). Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. 1972 жылдан - «[[Маңғышлақмұнай]]» ӨБ мұнай-газ өндіріп шығару басқармасының [[оператор]]ы, аға операторы, шебері, цех бастығы. 1984 жылдан - «Маңғышлақмұнай» ӨБ «[[Жетібаймұнай]]» МГӨБ мұнай кәсіпшілігінің бастығы, бас инженері - бастығының бірінші орынбасары. 1995 жылдан - ҚР Мұнай және газ өнеркәсібі министрлігі Өндірісті дамы- ту бас басқармасының бастығы. 1997 жылдан - «[[Қазақойл]]»¥МК өндірісті басқару департаментінің директоры. 2002 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ¥К» ЖАҚ зерттеу және өндіріп шығару департаментінің директоры. 2004 жылдан - «ҚазМұнайГаз Барлау Өндіру» АҚ өндіріс жөніндегі бас директорының орынбасары. 2006 жылдан - «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ өндіріс жөніндегі бас директорының орынбасары - өндіріс жөніндегі басқарушы директоры.2007 жылдан бері - «ҚазМұнайГаз» ¥К» АҚ ендіріп шығару жобалары женіндегі бас менеджері.«Ерен еңбегі үшін», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медальдарымен; «Қазақстан мұнайына 100 жыл» белгісімен; «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ үздік қызметкері естелік белгісімен марапатталған. Әскери атағы - аға лейтенант.Хоббиі - оқу.<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2</ref> ==Дереккөздер== <References/> {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Тұлғалар]] [[Санат:Экономика]] [[Санат:1950 жылы туғандар]] adzeggfqdkuwxxh2ga1bi3uu1i1tfey 3581879 3581844 2026-04-11T17:33:13Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] соңғы нұсқасына қайтарды 2520574 wikitext text/x-wiki '''Сисенғали Әжіғалиұлы Өтеғалиев''' 1950 жылы 9 маусымда [[Гурьев]] қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Өтеғалиев Әжіғали, [[Атырау мұнай өңдеу зауыты]]ның мұнай өңдеу қондырғыларының машинисі болып жұмыс істеген. Анасы - Өтеғалиева Күлән, Атырау мұнай өңдеу зауытының таратушысы болып жұмыс істеген. [[Түмен]] индустриялық институтын тау-кен инженері-геологы мамандығы бойынша бітірген (1972). Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. 1972 жылдан - «[[Маңғышлақмұнай]]» ӨБ мұнай-газ өндіріп шығару басқармасының [[оператор]]ы, аға операторы, шебері, цех бастығы. 1984 жылдан - «Маңғышлақмұнай» ӨБ «[[Жетібаймұнай]]» МГӨБ мұнай кәсіпшілігінің бастығы, бас инженері - бастығының бірінші орынбасары. 1995 жылдан - ҚР Мұнай және газ өнеркәсібі министрлігі Өндірісті дамы- ту бас басқармасының бастығы. 1997 жылдан - «[[Қазақойл]]»¥МК өндірісті басқару департаментінің директоры. 2002 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ¥К» ЖАҚ зерттеу және өндіріп шығару департаментінің директоры. 2004 жылдан - «ҚазМұнайГаз Барлау Өндіру» АҚ өндіріс жөніндегі бас директорының орынбасары. 2006 жылдан - «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ өндіріс жөніндегі бас директорының орынбасары - өндіріс жөніндегі басқарушы директоры.2007 жылдан бері - «ҚазМұнайГаз» ¥К» АҚ ендіріп шығару жобалары женіндегі бас менеджері.«Ерен еңбегі үшін», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медальдарымен; «Қазақстан мұнайына 100 жыл» белгісімен; «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ үздік қызметкері естелік белгісімен марапатталған. Әскери атағы - аға лейтенант.Хоббиі - оқу.<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2</ref> ==Дереккөздер== <References/> {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Тұлғалар]] [[Санат:Экономика]] [[Санат:1950 жылы туғандар]] nb0xov68kcx777jvq716ws53ak01kue 0 132108 3581853 3133747 2026-04-11T17:02:59Z Сқақ Зере 179730 3581853 wikitext text/x-wiki {{мағына|Михайловка}} {{Елді мекен-Ресей |статусы = ауыл |қазақша атауы = Михайловка |шынайы атауы = |елтаңба = |ту = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймағы = Башқұртстан |кестедегі аймақ = Башқұртстан |аудан түрі = |ауданы = Гафурий ауданы (Башқұртстан){{!}}Гафурий |кестедегі аудан = |мекен түрі = Ауылдық кеңес |мекені = Бурлин ауылдық кеңесі (Гафурий ауданы){{!}} Бурлин |кестедегі мекен = |ішкі бөлінісі = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |тұрғыны = 3 |санақ жылы = 2009 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[башқұрттар]] |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |пошта индексі = 453060 |пошта индекстері = |телефон коды = |сандық идентификаторы = 80221813004 |ортаққордағы санаты = |сайты = }} '''Миха́йловка''' — [[Башқұртстан]]ның [[Гафурий ауданы]]ндағы ауыл, Бурлин ауылдық кеңесіне жатады. [[2009 жыл]]дың [[1 қаңтар|1 қаңтарында]] тұрғыны 3 адамды құрады.<ref name='анықтамы'>Башқұртстан Республикасының муниципалдық аудандарының бiртұтас электрондық анықтамасы — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls қосымша Excel документі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}{{ref-ru}}.</ref> Пошта индексі — 453060, ОКАТО коды<ref>[[:ru:ОКАТО|Общероссийский классификатор объектов административно-территориального деления]] (''қысқ.'' ОКАТО){{ref-ru}}</ref> — 80221813004. == Демографиясы == Тұрғындардың динамикасы: {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=6 | '''Ортақ демографиялық көрсеткiштері'''<ref name='анықтамы' /> |--- class='bright' | colspan=2 | Тұрғындары || colspan=2 | 2002—2009 жж. тұрғындар санының өзгерісі |--- class='shadow' | 2002 || 2009 || адам || % |--- | 6 || 3 || -3 || -50,00 |} == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы cілтемелер == * [http://www.asmo-rb.ru Башқұртстан Республикасының муниципалдық бiлiмдерiнiң кеңесi.] {{Bashkir-geo-stub}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Башқұртстан елді мекендері]] 7otf4uizkm90a0ziroet5nuqieopifk 3581873 3581853 2026-04-11T17:31:17Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] соңғы нұсқасына қайтарды 3133747 wikitext text/x-wiki {{мағына|Михайловка}} {{Елді мекен-Ресей |статусы = ауыл |қазақша атауы = Михайловка |шынайы атауы = |елтаңба = |ту = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймағы = Башқұртстан |кестедегі аймақ = Башқұртстан |аудан түрі = |ауданы = Гафурий ауданы (Башқұртстан){{!}}Гафурий |кестедегі аудан = |мекен түрі = Ауылдық кеңес |мекені = Бурлин ауылдық кеңесі (Гафурий ауданы){{!}} Бурлин |кестедегі мекен = |ішкі бөлінісі = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |тұрғыны = 3 |санақ жылы = 2009 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[башқұрттар]] |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |пошта индексі = 453060 |пошта индекстері = |телефон коды = |сандық идентификаторы = 80221813004 |ортаққордағы санаты = |сайты = }} '''Миха́йловка''' — [[Башқұртстан]]ның [[Гафурий ауданы]]ндағы ауыл, Бурлин ауылдық кеңесіне жатады. [[2009 жыл]]дың 1 қаңтарында тұрғыны 3 адамды құрады.<ref name='анықтамы'>Башқұртстан Республикасының муниципалдық аудандарының бiртұтас электрондық анықтамасы — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls қосымша Excel документі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}{{ref-ru}}.</ref> Пошта индексі — 453060, ОКАТО коды<ref>[[:ru:ОКАТО|Общероссийский классификатор объектов административно-территориального деления]] (''қысқ.'' ОКАТО){{ref-ru}}</ref> — 80221813004. == Демографиясы == Тұрғындардың динамикасы: {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=6 | '''Ортақ демографиялық көрсеткiштері'''<ref name='анықтамы' /> |--- class='bright' | colspan=2 | Тұрғындары || colspan=2 | 2002—2009 жж. тұрғындар санының өзгерісі |--- class='shadow' | 2002 || 2009 || адам || % |--- | 6 || 3 || -3 || -50,00 |} == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы cілтемелер == * [http://www.asmo-rb.ru Башқұртстан Республикасының муниципалдық бiлiмдерiнiң кеңесi.] {{Bashkir-geo-stub}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Башқұртстан елді мекендері]] k0pozpj9hjq9f46wq186mzg3kxw5jef 0 133691 3581809 3131297 2026-04-11T16:03:44Z Сқақ Зере 179730 3581809 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Ресей |статусы = ауыл |қазақша атауы = Жаңа Мир |шынайы атауы = |елтаңба = |ту = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймағы = Башқұртстан |кестедегі аймақ = Башқұртстан |аудан түрі = |ауданы = Миякин ауданы (Башқұртстан){{!}}Миякин |кестедегі аудан = |мекен түрі = Ауылдық кеңес |мекені = Миякибашев ауылдық кеңесі (Миякин ауданы){{!}}Миякибашев |кестедегі мекен = |ішкі бөлінісі = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |тұрғыны = 350 |санақ жылы = 2009 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[башқұрттар]] |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |пошта индексі = 452096 |пошта индекстері = |телефон коды = |сандық идентификаторы = 80244845010 |ортаққордағы санаты = |сайты = }} '''Жаңа Мир''' — [[Башқұртстан]]ның [[Миякин ауданы]]ндағы ауыл, Миякибашев ауылдық кеңесіне жатады. [[2009 жыл]]дың [[1 қаңтар|1 қаңтарында]] тұрғыны 350 адамды құрады.<ref name='анықтамы'>Башқұртстан Республикасының муниципалдық аудандарының бiртұтас электрондық анықтамасы — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls қосымша Excel документі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}{{ref-ru}}.</ref> Пошта индексі — 452096, ОКАТО коды<ref>[[:ru:ОКАТО|Общероссийский классификатор объектов административно-территориального деления]] (''қысқ.'' ОКАТО){{ref-ru}}</ref> — 80244845010. == Демографиясы == Тұрғындардың динамикасы: {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=6 | '''Ортақ демографиялық көрсеткiштері'''<ref name='анықтамы' /> |--- class='bright' | colspan=2 | Тұрғындары || colspan=2 | 2002—2009 жж. тұрғындар санының өзгерісі |--- class='shadow' | 2002 || 2009 || адам || % |--- | 355 || 350 || -5 || -1,41 |} == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы cілтемелер == * [http://www.asmo-rb.ru Башқұртстан Республикасының муниципалдық бiлiмдерiнiң кеңесi.] {{Bashkir-geo-stub}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Башқұртстан елді мекендері]] 0tr3x546qcwn7wb0y25vwzvv5o4ykkb 0 138065 3581836 3420323 2026-04-11T16:53:21Z Сқақ Зере 179730 3581836 wikitext text/x-wiki '''«Кинг Пао»''' (басылым) – [[Қытай]]дың ең алғашқы [[Газет|газеті]]. Ол [[911 жыл]]ы жарық көре бастаған. Бастапқыда императорлық декреттер мен сарай жаңалықтарынан хабардар етіп отырды. 18-19 ғасырларды басылым шетелдерге тарай бастады. Басылым атауын қытай тілінен аударғанда ''«Астана хабаршысы»'' деген мағынаны береді. <ref>Рамазан А. Шетел журналистикасының тарихы: Оқулық. – Алматы: Қазақ Университеті, 2006 ж.</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} [[Санат: Шетел журналистикасы]] [[Санат: Басылымдар]] 3q250l3jt5cpc2c3mfxn6aoledh8s2g 0 147596 3581792 3010265 2026-04-11T15:55:22Z Сқақ Зере 179730 3581792 wikitext text/x-wiki {{Өзен |атауы = Тогандра |шынайы атауы = |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |карта = |карта ені = |карта атауы = |ұзындығы = 44 |су алабының ауданы = ? |су алабы = [[Кеть]] |өзендердің су алабы = Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь |су шығыны = |өлшеу орны = |бастауы = |бастауының орны = |бастауының биіктігі = |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |сағасы = Орловка өзенінің оң жағалауынан 262 км қашықтықта |сағасының орны = |сағасының биіктігі = |m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec = |m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec = |еңістігі = |ел = [[Ресей]] |аймақ = Томск облысы, Краснояр өлкесі |commons = }} '''Тогандра''' — [[Ресей]]дегі өзен. Томск облысы, [[Краснояр]] өлкесі<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Орловка өзенінің оң жағалауынан 262 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды. == Су реестрінің мәліметтері == [[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Жоғарғы Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — [[Кеть]]. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь<ref name='Ресей МСР'/>. [[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=182724|title=РФ мемлекеттік су реестрі: Тогандра}}</ref>: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 13010600112115200026224 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115202622 * Су алабының коды — 13.01.06.001 * ГЗ томының нөмірі — 15 * ГЗ бойынша шығарылуы — 2 == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }} {{Суретсіз мақала}} {{тексерілмеген өзен}} [[Санат:Ресей өзендері]] {{hydro-stub}} 4gjul9saub2n3wax622juiifdcja0v4 0 152940 3581855 3011755 2026-04-11T17:03:26Z Сқақ Зере 179730 3581855 wikitext text/x-wiki {{Өзен |атауы = Хатемалья (Торговая) |шынайы атауы = |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |карта = |карта ені = |карта атауы = |ұзындығы = 48 |су алабының ауданы = ? |су алабы = [[Печора (өзен)|Печора өзені]] [[Шердино]] ауылындағы [[Су өлшеу посты|су өлшейтін посттан]] [[Уса (Печора тармағы)|Уса]] өзенінің құйылысына дейін |өзендердің су алабы = Печора |су шығыны = |өлшеу орны = |бастауы = |бастауының орны = |бастауының биіктігі = |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |сағасы = Щугор өзенінің оң жағалауынан 183 км қашықтықта |сағасының орны = |сағасының биіктігі = |m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec = |m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec = |еңістігі = |ел = [[Ресей]] |аймақ = Коми Республикасы |commons = }} '''Хатемалья (Торговая)''' — [[Ресей]]дегі өзен. [[Коми Республикасы]]<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Щугор өзенінің оң жағалауынан 183 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 48 км-ді құрайды. == Су реестрінің мәліметтері == [[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Двинск-Печорск су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — [[Печора (өзен)|Печора өзені]] [[Шердино]] ауылындағы [[Су өлшеу посты|су өлшейтін посттан]] [[Уса (Печора тармағы)|Уса]] өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора<ref name='Ресей МСР'/>. [[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=182724|title=РФ мемлекеттік су реестрі: Хатемалья (Торговая)}}</ref>: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 03050100212103000062217 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 103006221 * Су алабының коды — 03.05.01.002 * ГЗ томының нөмірі — 03 * ГЗ бойынша шығарылуы — 0 == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Ресей өзендері]] {{hydro-stub}} ozqfvhrgs3rpcmidlszhbbg4r6h09gb 0 170882 3581773 3001276 2026-04-11T15:26:45Z Сқақ Зере 179730 3581773 wikitext text/x-wiki {{Өзен |атауы = Кіші Выдриха (Выдриха) |шынайы атауы = |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |карта = |карта ені = |карта атауы = |ұзындығы = 16 |су алабының ауданы = ? |су алабы = [[Чумыш]] |өзендердің су алабы = Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь |су шығыны = |өлшеу орны = |бастауы = |бастауының орны = |бастауының биіктігі = |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |сағасы = Выдриха өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта |сағасының орны = |сағасының биіктігі = |m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec = |m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec = |еңістігі = |ел = [[Ресей]] |аймақ = Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы |commons = }} '''Кіші Выдриха (Выдриха)''' — [[Ресей]]дегі өзен. [[Алтай таулары|Алтай]] өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Выдриха өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды. == Су реестрінің мәліметтері == [[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Жоғарғы Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — [[Чумыш]]. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь<ref name='Ресей МСР'/>. [[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=188392|title=РФ мемлекеттік су реестрі: Кіші Выдриха (Выдриха)}}</ref>: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 13010200412115200003194 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115200319 * Су алабының коды — 13.01.02.004 * ГЗ томының нөмірі — 15 * ГЗ бойынша шығарылуы — 2 == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }} {{тексерілмеген өзен}} [[Санат:Алтай өлкесі өзендері]] [[Санат:Кемеров облысы өзендері]] {{hydro-stub}} j971xx9zrg59md9wy42yqt0b8os3b7a 3581780 3581773 2026-04-11T15:47:33Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] соңғы нұсқасына қайтарды 3001276 wikitext text/x-wiki {{Өзен |атауы = Кіші Выдриха (Выдриха) |шынайы атауы = |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |карта = |карта ені = |карта атауы = |ұзындығы = 16 |су алабының ауданы = ? |су алабы = [[Чумыш]] |өзендердің су алабы = Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь |су шығыны = |өлшеу орны = |бастауы = |бастауының орны = |бастауының биіктігі = |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |сағасы = Выдриха өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта |сағасының орны = |сағасының биіктігі = |m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec = |m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec = |еңістігі = |ел = [[Ресей]] |аймақ = Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы |commons = }} '''Кіші Выдриха (Выдриха)''' — [[Ресей]]дегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Выдриха өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды. == Су реестрінің мәліметтері == [[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Жоғарғы Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — [[Чумыш]]. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь<ref name='Ресей МСР'/>. [[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=188392|title=РФ мемлекеттік су реестрі: Кіші Выдриха (Выдриха)}}</ref>: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 13010200412115200003194 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115200319 * Су алабының коды — 13.01.02.004 * ГЗ томының нөмірі — 15 * ГЗ бойынша шығарылуы — 2 == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }} {{тексерілмеген өзен}} [[Санат:Алтай өлкесі өзендері]] [[Санат:Кемеров облысы өзендері]] {{hydro-stub}} k2t26t0jlm0j8ok11jtci4jouzz6eze 0 175622 3581727 3021117 2026-04-11T13:44:00Z Гулжайна Усен 179710 3581727 wikitext text/x-wiki {{Өзен |атауы = Ай-Емын-Кеу-Шор |шынайы атауы = |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |карта = |карта ені = |карта атауы = |ұзындығы = 21 |су алабының ауданы = ? |су алабы = [[Кара теңізі]] су алабының өзендері [[Үлкен Ою]] өзен су алабының батыс шекарасынан [[Скуратов Мүйісі|Скуратов мүйісіне]] дейін |өзендердің су алабы = Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері |су шығыны = |өлшеу орны = |бастауы = |бастауының орны = |бастауының биіктігі = |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |сағасы = Үлкен Хуута өзенінің сол жағалауынан 45 км қашықтықта |сағасының орны = |сағасының биіктігі = |m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec = |m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec = |еңістігі = |ел = [[Ресей]] |аймақ = Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы |commons = }} '''Ай-Емын-Кеу-Шор''' — [[Ресей]]дегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Хуута өзенінің сол жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды. == Су реестрінің мәліметтері == [[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Төменгі Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — [[Кара теңізі]] су алабының өзендері [[Үлкен Ою]] өзен су алабының батыс шекарасынан [[Скуратов Мүйісі|Скуратов мүйісіне]] дейін. Өзен саласы — саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері<ref name='Ресей МСР'/>. [[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=198397|title=РФ мемлекеттік су реестрі: Ай-Емын-Кеу-Шор}}</ref>: * Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15010000112115300036286 * Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115303628 * Су алабының коды — 15.01.00.001 * ГЗ томының нөмірі — 15 * ГЗ бойынша шығарылуы — 3 == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }} {{тексерілмеген өзен}} [[Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері]] [[Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері]] [[Санат:Коми Республикасы өзендері]] {{hydro-stub}} phhppwlz5k1ypc78u5yoa8bb5uziagz 0 179653 3581794 2498969 2026-04-11T15:56:09Z Сқақ Зере 179730 3581794 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Мурлэнд |шынайы атауы = {{lang-en|Moorland}} |жағдайы = |ел = АҚШ |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =16 |lat_sec =23 |lon_dir =W |lon_deg =85 |lon_min =34 |lon_sec =45 |CoordAddon = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Штат{{!}}Штаты |аймағы = Кентукки |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Округ{{!}}Округі |ауданы = Джэфферсон |кестедегі аудан = Джэфферсон (округ, Кентукки){{!}}Джэфферсон |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 0.3 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 464 |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = -5 |DST = -4 |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = Federal Information Processing Standard{{!}}FIPS коды |сандық идентификаторы = 21-53328 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Мурлэнд''' ({{lang-en|Moorland}}) — [[Кентукки]] штатының Джэфферсон округіне жататын [[АҚШ]] қаласы. [[Қала]] тұрғындарының саны 464 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 21-53328. == Сыртқы cілтемелер == * [http://www.city-data.com/ АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар] * [http://www.census.gov/ U.S. Census Bureau.] {{US-geo-stub}} {{Кентукки штаты}} [[Санат:Кентукки қалалары]] mmgpyqtta5qaqd1ed0vs1pxpbtzwfat 0 192081 3582369 3550537 2026-04-12T11:35:47Z Amherst99 4439 3582369 wikitext text/x-wiki {{Infobox Computer Hardware Generic | name = Қатқыл диск | image = Hard disk platter reflection.jpg | caption = IBM жасаған қатқыл диск. Металлды жапқышы аластатылған. Жаймалары өте жалтылдаған. | invent-date = [[1956]] ж. [[қыркүйектің 13]] | invent-name = [[Рейнолд Джонсон]] (''Reynold Johnson'') | conn1 = Бейімдеуіш (әдетте [[негізгі тақта]]да) | via1_1 = PATA (IDE) тілдесуі | via1_2 = SATA тілдесуі | via1_3 = SCSI тілдесуі | via1_5 = SAS тілдесуі | class-name = Нарық бұнақтары | class1 = Үстелдік | class2 = Тасымалы | class3 = Кәсіп | class4 = Тұтынушылық | class5 = Басқа/Жабдық-жарақ }} '''Қатқыл диск''' (немесе '''винчестер'''; {{lang-en|hard disk drive, HDD}}) — дерек жазуға және сақтауға арналған құрылғы. [[Сурет:Western Digital WD2500JD-00HBC0 20051228.jpg|thumb|Қатқыл диск]] '''Қатқыл магнитті дискідегі жинақтауыш немесе ҚМДЖ''' (ағылш. Hard Disk Drive, HDD) қатқыл диск компьютерлік сленгте «винчестер» - магнитті жазбаның ұстанымына негізделген есте сақтау құрылғысы. Көптеген компьютерлерде негізгі есте сақтау құрылғысы болып табылады. «Иілгіш дискіден» басты ерекшелігі – ақпарат ферромагнитті қабаты бар қатқыл пластинаның бетіне жазылады. Қатқыл дискіде хром қышқылының бірнеше пластиналы қабаты орналасқан. Қатқыл дискінің жұмыс жүйесінде санаушы бастары пластинаның сыртқы бетіне тимейді. Оның басты себебі - ферромагнитті диск жылдам айналған кезде, санаушы бастардың сыртқы қабатына дискіні тигізбейтін ауа қабаты қалыптасады. Санаушы бас пен диск арасында бірнеше нанометр кеңістік қана қалады. Қазіргі замаңғы қатқыл дискілерде бұл көлем 10 нм – ді құрайды. Санаушы бас пен дискінің бір-біріне соқтығыспауы қатқыл дискінің жұмыс мерзімінің ұзақ уақытқа жетуіне кепіл береді. Қатқыл дискінің иілгіш дискіден басты ерекшеліктерінің бірі – ақпарат тасымалдаушы жүйелік блок ішіндегі қор жинақтауышпен байланыстырылғандығы. ==Жалпылама== Тұрғылықты диск (тұрғылықты диск жетегі) немесе Hard disk Drive (HDD) – бұл компьютердегі негізгі мәліметтер қоймасы. Компьютерлердің көпшілігі құрамдас тұрғылықты дискілермен жабдықталған. Оларға қосымша бағдарламалар орнатылған, онда файлдар әзірленеді және әртүрлі мәліметтер сақталады. Компьютерді сатып алғанда тұрғылықты дискінің сыйымдылығының сипаттамасын алғашқы жолдарда (оперативті жады көлемі және процессордың жылдамдығымен қатар) келтірілгенін көруге болады. Тұрғылықты дискінің сыйымдылығы түрлі компьютерлерде алуан түрлі болады, ол мегабайтпен және гигабайтпен өлшенеді. Қазіргі заманғы тұрғылықты дискілердің сйымдылығы 80 – 1Тбайт және одан да үлкен бола алады. === «Винчестер» атауы === Болжамдар бойынша «винчестер» атауы IBM фирмасында жұмыс істеген Кеннет Хотон есімді жұмыскерге арналып қойылған. Кеннет Хотон 1973 жылы 3340 модельді қатқыл дискіні шығаруда басшылық еткен. Бұл модельдің ерекшелігі санаушы бастары мен диск пластиналары біріктірілген еді. 3340 моделін құрастыруда инженерлер қатқыл дискіні 30 мБ – тан тұратын екі модуль қолданғаның «30 – 30» деген есіммен қалдырды. Бұл есім сол замандағы «Winchester model 1984» деген аңға шығуға арналған қарудың «30 – 30 Winchester» атты оқтарымен түйіндес келді. Басқа да болжамдар бойынша Winchester Repeating Arms Company атты мекеменің шығарған оқтарына байланысты қатқыл дискіге алғашында «винчестер» есімі берілген. Winchester Repeating Arms Company мекемесінің шығарған оқ үлгілері АҚШ – тағы алғашқы азаматтық, шағын калибрлы және түтінсіз қоспа негізінде жасалынған болатын. Бұл оқ үлгілері лезде сұранысқа еңіп, кең таралымда болды. 1990 жылы «винчестер» атауы қолданыстан шығып, оның орнын «винт» сөзі басқан болатын. == Көрсеткіштері == '''Интерфейс''' (ағылш. interface) – сызық байланыстарынан жіберілетін сигналдардан, аталған сызықтарды байланыстыратын техникалық құрамнан тұратын ереже түрі. Қазіргі кездері қатқыл дискілердің топтамалары ATA (IDE және PATA), SATA, eSATA, SCSI, SAS, FireWire, SDIO және Fibre Channel интерфейстерінен тұрады. '''Сыйымдылық''' (ағылш. capacity) – жинақтауышта сақталатын ақпараттың көлемі. Қатқыл дискілердің алғаш пайда болған уақытынан бастап, қазіргі күндерге дейін өзгермелі болған және әрдайым қосымшалар мен түзутулер еңгізуге беретін мүмкіндіктерінің бірі – ақпарат сақтау көлемі. Қазіргі замаңғы қатқыл дискілердің сыйымдылығы 2011 жылдың 11 қыркүйегінде өткен зерттеу нәтижесінде 4000 гБ екендігін көрсетті. Уақыт өте бұл көрсеткіш 5000 гБ көлеміне жақындауда. Информатика саласында қабылданған 1024 – тік санау жүйесі, қатқыл дискілерді өңдіруде 1000 деген қысқартылып аталатын көрсеткішке өзгереді. 200 гБ деген көлем жазылған қатқыл дискінің нағыз көлемі 186,2 гБ – қа тең. '''Физикалық өлшем''' (форм – фактор) (ағылш. dimension). 2001 – 2008 жылдар арасындағы жаңа ғасырлық дербес компьютерлерде қолданылатын қатқыл дискілердің ұзындығы 3,5 немесе 2,5 дюйм – ға тең. Сондай – ақ 1,8 дюйм – ді, және 1,3 дюйм – ді, 1 дюйм – ді, және 0,85 дюйм – ді қатқыл дискілер қолданыста бар. Ал 8 және 5,25 дюйм – ді қатқыл дискілердің шығарылымы мүлдем тоқтатылған. '''Жұмыстың атқарылу уақыты''' – винчестерде ақпаратты оқу – жазу әдісі қолданылғанғанда, қызметтің орташа уақыт санауы бойынша есептелінетінің көрсететін жүйе. Әдетте бұл уақыт 2,5 – 16 нс – қа тең. Ережеге сай, серверлік дискілер уақытты көбірек үнемдейді (мысалы, Hitachi Ultrastar 15K147 — 3,7 мс – қа тең). Ал уақыт жағынан ұзақ – тасымалдауға ыңғайлы қатқыл диск түрлері жұмыс жасайды (мысалы, Seagate Momentus 5400.3 — 12,5 мс). Ал SSD тасымалдаушыларда бұл көрсеткіш 1 мс – қа аз. '''Шпиндельдің айналу жылдамдығы''' (ағылш. spindle speed) – шпиндельдің минутына айналу саны. Аталған көрсеткіштен, ақпараттын тасымалдау жылдамдығы байланысты. Қазіргі кездері келесідей жылдамдықпен айналатын қатқыл дискілер шағарылуда: 4200, 5400 және 7200 (ноутбуктер), 5400, 5900, 7200 және 10 000 (дербес компьютерлер), 10 000 және 15 000 айн/мин (серверлер мен шығармашылығы кең көлемді жұмыс станциялары). Ноутбуктарда айналымның жоғарылауына тосқауыл гироскопиялық әсер болады. Ал дербес компьютерлерде бұл әсер аз сезілмелі. '''Сенімділік''' (ағылш. reliability) – қате шығарылған жағдайда оны қалыптастыратын уақыттың орташа көрсеткіші. Көптеген қатқыл дискілер S.M.A.R.T технологиясын қолдануда. '''Еңгізу''' – шығаруға қажетті операциялардың мөлшері (ағылш. IOPS) – жаңа заман қатқыл дискілерінде бұл көрсеткіш 50 оп/сек тең. '''Қуат қажеттілігі''' – мобильді құралдарда маңызды фактор. '''Зақымдардан төзімділік''' (ағылш. G-shock rating) – қуаттың күрт өзгеруіне, зақымның келтірілгеніне шыдамдылығы. '''Ақпараттың таратылу жылдамдығы''' (ағылш Transfer Rate) – келесідей үлгіде: * Дисктің ішкі зонасы: 44,2 – ден 74,5 Мб/с – қа дейін; * Дисктің сыртқы зонасы: 60,0 – ден 111,4 Мб/с – қа дейін. == Шу деңгейі == '''Шу деңгейі''' – жинақтауышының механикасының жұмыс кезіндегі шығаратын дыбыс деңгейі. Децибелмен көрсетіледі. Шуы аз жинақтауыштар ретінде шу көлемі 26 дБ – ға жететін жатады. Бұл шу шпинделдің айналуынан пайда болады. Қатқыл дискінің шуын азайту үшін келесі шаралар қолданылады: * Бағдарламалық, көптеген дисктарда кездесетін ААМ жүйесін реттеу нысандарында. Қатқыл дискінің шу көлемін бұл тәсілмен азайту, жұмыс ырғақтылығын 5 – 25% - ға алып келеді. * Шу жұтқыш құралдар қолдану. Дискінің орналасу шайбаларын резиналы немесе басқа жұмсақ – созылмалы құралдармен ауыстыру. == Өндірушілер == Алғашқы кездері қатқыл дискіні өндіретін мекемелер көп болғандықтан, қатқыл дискінің түрі әртүрлі болатын. Бәсекелестіктің қаталдағанына, қатқыл дискінің көлемінің артуына, табыстың мөлшері азайғанға байланысты көптеген фирмалар өз әсекелесшілерінің қатарына ауысты немесе басқа салаға ауысты. Fujitsu ноутбуктарға арналған қатқыл дискілерді және SCSI дискілерін шығаруды жалғастыруда. Бірақ 2001 жылы дербес компьютерлерге арналған қатқал дискілерді шығаруды тоқтатты. 2,5 – және 1,8 – дюймді ноутбуктарға арналға қатқыл дисктардың негізгі өндірушісі Toshiba компаниясы. Maxtor бірнеше уақыт қатқыл дискілерді өндіруде бастапқа орындарды алатын компания ретінде келген, 2001 жылы Maxtor Quantum компаниясын сатып алады. Өткен кездердегі аталмыш компанияның өнімдерінің сапаларының кемшіліктерінің көптігінен, 2006 жылы Maxtoer Seagate фирмасымен қосылып, бірге қызмет ете бастайды. Сондай – ақ Seagate фирмасы Nidec және Micropolis компанияларының акцияларын сатып алады. IBM компаниясының қатқыл дисктармен байланысты көптеген шығындардың болғандығынан Hitachi фирмасымен сатып алынады. Кейіннен 2011 жылы Hitachi фирмасы Western Digital компаниясымен сатып алынады, және 2011 жылының санауы бойынша қатқыл дискіні тек 3 фирма ғана өндіреді: Seagate Technology, Western Digital және Toshiba. == Қатқыл дискілердің даму тарихы == 1980 жыл — бірінші 5,25-дюймды Winchester, Shugart ST-506, 5 Мб. 1981 жыл — 5,25- дюймды Shugart ST-412, 10 Мб 1986 жыл —SCSI, ATA(IDE) 1990 жыл — максималды сыйымдылық 320 Мб. 1995 жыл — максималды сыйымдылық 2 Гб. 1997 жыл — максималды сыйымдылық 10 Гб. 1998 жыл —UDMA/33 және ATAPI. 1999 жыл — IBM көлемі 170 және 340 Мб болатын Microdrive шығарды. 2000 жыл — IBM көлемі 500 мБ және 1Гб болатын Microdrive шығарды. 2002 жыл —ATA/ATAPI-6 және көлемі 137 Гб – тан астам тасымалдаушы. 2003 жыл —SATA. 2003 жыл — Hitachi көлемі 2 Гб болатын Microdrive шығарды. 2004 жыл — Seagate көлемі 2.5 және 5 Гб болатын Microdrive шығарды. 2005 жыл — максималды сыйымдылық 500 Гб. 2005 жыл —Serial ATA 3G (немесе SATA II). 2005 жыл —SAS (Serial Attached SCSI). 2005 жыл — Seagate көлемі 8 Гб болатын Microdrive шығарды. 2006 жыл — Алғашқы «гибридті» қатқыл дисктердің пайда болуы 2006 жыл — Seagate көлемі 12Гб болатын ST1 Microdrive аналогын шығарды. 2007 жыл — Hitachi бірінші коммерциялық 1 ТB көлемді қытқыл диск шығарды 2009 жыл — Samsung интерфейсі USB 2.0 қатқыл диск шығарды 2009 жыл — SATA 3.0 (SATA 6G). 2010 жыл — Seagate көлемі 3 ТB болатын қатқыл диск шығарды. 2011 жыл — Western Digital алғашқы 750 Гб пластиналы қатқыл диск шығарды. 2011 жыл — Hitachi 1 Тб пластиналы қатқыл диск шығарды. ==Дереккөздер== Қазақстан Республикасында ақпараттық теңсіздікті төмендету бағдарламасы бойынша халықты компьютерлік сауаттылыққа оқыту жөніндегі оқу-әдістемелік құрал 2007ж. {{Компьютер компоненттері}} [[Санат:Компьютер]] fdrns4buyh5t6mfvwv3qn0osdltsyyc 0 201581 3582139 3576359 2026-04-12T07:34:13Z ~2026-22396-76 179755 Бұл жерде қате кеткен Өмірбаняы деп тұр мен Өмірбаяны деп өзгерттім дұрыс қалыпқа 3582139 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Баян Мақсатқызы Алагөзова |Шынайы есімі = |Сурет = Bayan Yessentayeva.png |Сурет ені = 100 px |Сурет атауы = |Туылған кездегі есімі = |Туған күні = 09.01.1974 |Туған жері = {{туғанжері|Орал|Оралда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |Мансабы = {{актриса|Қазақстан}}, {{әнші|Қазақстан}}, продюсер, тележүргізуші |Азаматтығы = |Ұлты = |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Әкесі = Мақсат Мұхитденов<br><small>(1947—2023)</small> |Анасы = Гүлжамал Мұхитденова |Жұбайы = {{marriage|Бақытбек Есентаев|1994|2016|reason=divorced}}<br>{{marriage|[[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов|Тұрсынғали Алагөзов]]|2017}} |Балалары = '''қыздары''' 1-некеден<br> Айсәуле<small>(1996 туған)</small>, Айару<small>(2003 туған)</small> 2-некеден:<br>Алиса <small>(2024 туған)</small>, Алма <small>(2024 туған)</small> |Марапаттары = |Сайты = |Басқалары = |Commons = Bayan Yessentayeva |Білімі=[[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университеті]]}} '''Баян Мақсатқызы Алагөзова''' (туған кездегі тегі — '''Мұхитденова''', бірінші некесінде — '''Есентаева'''; [[9 қаңтар]] [[1974]], [[Орал]]<ref>{{Cite web|title=Жұлдыздар отбасы. Баян Мақсатқызы Есентаева|url=https://juldyz.kz/2017/01/09/bayan-esentaeva/|date=9 қаңтар 2017}}</ref>) — қазақстандық белгілі [[продюсер]], тележүргізуші, [[актриса]], [[әнші]], Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2025)<ref>{{Cite web|title=Баян Алагөзованың келіні «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атағын алды|url=https://turkystan.kz/article/260940-baian-alagozovanyn-kelini-qazaqstannyn-enbek-sinirgen-qairatkeri-atagyn-aldy|date=21 мамыр 2025 жыл}}</ref>. «Shine Production» және «BM Production» компанияларының негізін қалаушы. == Өмірбаяны == === Отбасы === Баян Мақсатқызы 1974 жылы 9 қаңтарда Орал қаласында Мақсатн Мұхитдинов пен Гүлжамал Мұхитдинованың отбасында дүниеге келген. [[Кіші жүз]]дің [[Байұлы]] [[Масқар]] руынан шыққан.<ref>https://alashainasy.kz/makalalar/sharshattyi-boldyim-bayan-maksatkyizyinyin-akes-kyizyin-karalagandarga-algash-104918/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181114091556/http://alashainasy.kz/makalalar/sharshattyi-boldyim-bayan-maksatkyizyinyin-akes-kyizyin-karalagandarga-algash-104918/ |date=2018-11-14 }}</ref> Әкесі Мақсат Зайлагиұлы Мұхитденов — дыбыс режиссері, ал анасы Гүлжамал Айдарқызы Мұхитденова — актриса. Олар Алматы қаласында жұмыс істеп тұратын. Баян ата-әжесінің қолында Оралда тұратын. Атасы Орал филармониясының директоры. 7 жасына дейін Оралда ата-әжесінің тәрбиесінде болып, кейін Алматыға қоныс аударған. Алғашқы білімін педагогикалық училищеде алғанымен, кейін Т. Жүргенов атындағы Театр институтына ауысып, оны тәмамдаған. Сондай-ақ, Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың халықаралық журналистика факультетін бітірген. Анасы актриса болған, сондықтан Баянды педагогика факультетіне оқуға түсіреді. Бірақ Баян жасырын кино факультетіне ауысып алады. * '''Бауырлары:''' Әпкесі — Бәтес (әнші [[Аша Матай|Аша Матайдың]] анасы), сіңлісі — [[Бағым Мұхитденова]] (музыкалық продюсер). === Білімі === * Қазақ ұлттық университеті, Журналистика факультеті == Шығармашылығы == === Продюсерлік жобалары === === Кино және Телевизия === 1993 жылы Талғат Теменовтың '''[[Махаббат бекеті|«Махаббат бекеті»]]''' (Станция любви) фильміндегі Гүлнәз рөлімен танымал болды. Одан кейін 6 жыл бойы жаңалықтар қызметінде тілші болып жұмыс істеді. * 2001 жылы «Таң» телеарнасында өзінің алғашқы «Сары салон» авторлық бағдарламасын шығарды. * 2004–2008 жылдары «НТК» арнасындағы «На шпильке» бағдарламасы арқылы халыққа кеңінен танылды. * «Екі жұлдыз», «Саз әлемі» жобаларын жүргізді. === Продюсерлік қызмет === 2006 жылы Бағым Мұхитденовамен бірге «КешYOU» тобын құрды. Топ құрамында әр жылдары [[Мөлдір Әуелбекова|Мөлдiр Әуелбекова]], [[Жанар Асылбекқызы Дұғалова|Жанар Дұғалова]], [[Кәмшат Жолдыбаева]] секілді жұлдыздар өнер көрсетті. 2024 жылы топ Snoop Dogg-пен бірге «Forever Sunday» атты бірлескен туынды шығарды. '''Продюсерлік жобалары:''' * Топтар: «КешYOU», «Borte», «Ayari», «Іңкәр», «Lashyn». * Кино: «Ғашық жүрек» (2 бөлім), «Тракторшының махаббаты», «Абайлаңыз, сиыр!», «Бақыт» (2022 жылғы Берлин кинофестивалінің көрермендер көзайымы жүлдесінің иегері). * Конкурстар: «Қазақ аруы» ұлттық сұлулық байқауы. == Қоғамдық қызметі == Баян Алагөзова әйелдер құқығын қорғау мәселелеріне белсенді араласады. Тұрмыстық зорлық-зомбылықтан зардап шеккен әйелдерге арналған «Клара» оңалту орталығын ашты. Орталық Тұрсынғали Алагөзовтің анасының құрметіне аталған. == Марапаттары == * [[Құрмет ордені|«Құрмет» орденінің]] иегері == Жеке өмірі == * '''Бірінші некесі:''' 1994 жылы Бақытбек Есентаевпен тұрмыс құрды. Бұл некеден екі қызы бар: Айсәуле және Айару. 2016 жылы болған отбасылық жанжалдан кейін ерлі-зайыптылар ажырасты. * '''Екінші некесі:''' 2017 жылы кәсіпкер [[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов|Тұрсынғали Алагөзовпен]] некесін қиды. 2024 жылы жұптың Алиса және Алма есімді екі қызы дүниеге келді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.biografia.kz/famous/885 Баян Есентаева. Интервью] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120507103724/http://biografia.kz/famous/885 |date=2012-05-07 }}{{ref-ru}} [[Санат:Қазақстан тележүргізушілері]] [[Санат:Қазақстан киноактрисалары]] 6sthe8g5mphe3n7v7f9z9f4bk7q7zip 0 206543 3581800 2903997 2026-04-11T15:59:23Z Сқақ Зере 179730 3581800 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Нойкирхен-Флуйн |шынайы атауы = Neukirchen-Vluyn |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Neukirchen-Vluyn COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=26 |lat_sec=30 |lon_dir=E |lon_deg=6 |lon_min=33 |lon_sec=30 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Солтүстік Рейн-Вестфалия |кестедегі аймақ = Солтүстік Рейн-Вестфалия |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Везель |кестедегі аудан = Везель (аудан){{!}}Везель |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 4 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Бернд Бёинг |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 43,48 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 15 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 27579 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 02845 |пошта индексі = 47506 |пошта индекстері = |автомобиль коды = WES |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 05 1 70 028 |ортаққордағы санаты = Neukirchen-Vluyn |сайты = http://www.neukirchen-vluyn.de/ |сайт тілі = de }} '''Нойкирхен-Флуйн''' ({{lang-de|Neukirchen-Vluyn}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Солтүстік Рейн-Вестфалия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[қала]]. [[Дюссельдорф (округ)|Дюссельдорф]] [[Әкімшілік округ (Германия)|әкімшілік округіне]] бағынады. [[Везель (аудан)|Везель]] ауданының құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 27579 адамды құрайды (31 желтоқсан [[2010 жыл]]).<ref>[http://www.it.nrw.de/statistik/a/daten/amtlichebevoelkerungszahlen/index.html Amtliche Bevölkerungszahlen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928045301/http://www.it.nrw.de/statistik/a/daten/amtlichebevoelkerungszahlen/index.html |date=2011-09-28 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 43,48 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''05 1 70 028''. Қаланың басшысы — Бернд Бёинг. Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.neukirchen-vluyn.de/ Ресми сайты] {{Солтүстік Рейн-Вестфалия аудандары}} {{Германия:Везель ауданы:Қалалар}} {{NorthRhineWestphalia-geo-stub}} [[Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері]] pn0lijhuigrufzeka6vntspu3ambcse 0 211852 3581666 1826594 2026-04-11T12:00:11Z 1nter pares 146705 3581666 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Тойтлебен |шынайы атауы = Teutleben |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=56 |lat_sec=43 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=43 |lon_sec=35 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Тюрингия |кестедегі аймақ = Тюрингия |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Гота |кестедегі аудан = Гота (аудан){{!}}Гота |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Герхард Штётцель |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 7,82 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 290 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 390 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 03622 |пошта индексі = 99880 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GTH |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 16 0 67 066 |ортаққордағы санаты = Teutleben |сайты = |сайт тілі = de }} '''Тойтлебен''' ({{lang-de|Teutleben}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Гота (аудан)|Гота]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 390 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,82 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 67 066''. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Штётцель. {{Тюрингия аудандары}} {{Германия:Гота ауданы:Қалалар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Санат:Тюрингия елді мекендері]] kyqcwwndv449x6pk4dvg23r2aof1iq2 0 211855 3581668 1826587 2026-04-11T12:00:50Z 1nter pares 146705 3581668 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Тонхаузен |шынайы атауы = Thonhausen |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=50 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=19 |lon_sec=32 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Тюрингия |кестедегі аймақ = Тюрингия |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Альтенбург |кестедегі аудан = Альтенбург (аудан){{!}}Альтенбург |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 3 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Андрé Хупфер |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 9,40 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 300 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 590 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 034496 |пошта индексі = 4626 |пошта индекстері = |автомобиль коды = ABG |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 16 0 77 047 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.thonhausen.de/ |сайт тілі = de }} '''Тонхаузен''' ({{lang-de|Thonhausen}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Альтенбург (аудан)|Альтенбург]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 590 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 9,40 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 77 047''. Муниципалитеттің басшысы — Андрé Хупфер. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.thonhausen.de/ Ресми сайты] {{Тюрингия аудандары}} {{Германия:Альтенбург ауданы:Қалалар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Санат:Тюрингия елді мекендері]] rrzq9cs986sr44s3eb0kov22raifvyq 0 211857 3581665 1826589 2026-04-11T11:59:52Z 1nter pares 146705 3581665 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Тифенорт |шынайы атауы = Tiefenort |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = Wappen_Tiefenort.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=49 |lat_sec=59 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=10 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Тюрингия |кестедегі аймақ = Тюрингия |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Вартбург |кестедегі аудан = Вартбург (аудан){{!}}Вартбург |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 5 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Ханс-Георг Хютер |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 34,71 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 240 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 4111 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 03695 |пошта индексі = 36469 |пошта индекстері = |автомобиль коды = WAK |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 16 0 63 075 |ортаққордағы санаты = Tiefenort |сайты = http://www.tiefenort.de/ |сайт тілі = de }} '''Тифенорт''' ({{lang-de|Tiefenort}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Вартбург (аудан)|Вартбург]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4111 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 34,71 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 63 075''. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Георг Хютер. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.tiefenort.de/ Ресми сайты] {{Тюрингия аудандары}} {{Германия:Вартбург ауданы:Қалалар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Санат:Тюрингия елді мекендері]] l505w30o9kee9pbvhinlcm6k7qqevnz 0 211858 3581664 1928786 2026-04-11T11:59:34Z 1nter pares 146705 3581664 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Тисса |шынайы атауы = Tissa |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=50 |lat_sec=48 |lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=44 |lon_sec=52 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Тюрингия |кестедегі аймақ = Тюрингия |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Заале-Хольцланд |кестедегі аудан = Заале-Хольцланд (аудан){{!}}Заале-Хольцланд |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 22 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Райнер Хартунг |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 4,11 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 270 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 140 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 036428 |пошта индексі = 7646 |пошта индекстері = |автомобиль коды = SHK |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 16 0 74 101 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.huegelland-taeler.de/ |сайт тілі = de }} '''Тисса''' ({{lang-de|Tissa}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Заале-Хольцланд (аудан)|Заале-Хольцланд]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 140 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 4,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 74 101''. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Хартунг. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 22 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.huegelland-taeler.de/ Ресми сайты] {{Тюрингия аудандары}} {{Германия:Заале-Хольцланд ауданы:Қалалар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Санат:Тюрингия елді мекендері]] 0gyhmf5xcxad9ko18ci81r6rplclwmn 0 211859 3581667 1826585 2026-04-11T12:00:26Z 1nter pares 146705 3581667 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Тондорф (Тюрингия) |шынайы атауы = Tonndorf (Thüringen) |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=53 |lat_sec=21 |lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=12 |lon_sec=14 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Тюрингия |кестедегі аймақ = Тюрингия |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Веймар |кестедегі аудан = Веймар (аудан){{!}}Веймар |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 6 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Фред Менге |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 10,12 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 318 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 671 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 036450 |пошта индексі = 99438 |пошта индекстері = |автомобиль коды = AP |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 16 0 71 087 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.gemeinde-tonndorf.de/ |сайт тілі = de }} '''Тондорф (Тюрингия)''' ({{lang-de|Tonndorf (Thüringen)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Веймар (аудан)|Веймар]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 671 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 10,12 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 71 087''. Муниципалитеттің басшысы — Фред Менге. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.gemeinde-tonndorf.de/ Ресми сайты] {{Тюрингия аудандары}} {{Германия:Веймар ауданы:Қалалар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Санат:Тюрингия елді мекендері]] ikvleyc8krj6ecd7jtrzzv2lehaqegy 0 211861 3581669 1938543 2026-04-11T12:01:18Z 1nter pares 146705 3581669 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Тотлебен |шынайы атауы = Tottleben |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=10 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=45 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Тюрингия |кестедегі аймақ = Тюрингия |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Унструт-Хайних |кестедегі аудан = Унструт-Хайних (аудан){{!}}Унструт-Хайних |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Штеффен Мёрштедт |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 5,04 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 210 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 151 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 036043 |пошта индексі = 99947 |пошта индекстері = |автомобиль коды = UH |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 16 0 64 062 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Тотлебен''' ({{lang-de|Tottleben}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Унструт-Хайних (аудан)|Унструт-Хайних]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 151 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 5,04 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 64 062''. Муниципалитеттің басшысы — Штеффен Мёрштедт. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Тюрингия аудандары}} {{Германия:Унструт-Хайних ауданы:Қалалар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Санат:Тюрингия елді мекендері]] 4hq7ltzwe9p7eu51isy54vcib4ul7yr 0 211862 3581670 2906772 2026-04-11T12:01:40Z 1nter pares 146705 3581670 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Требен (Тюрингия) |шынайы атауы = Treben |сурет = TrebenKirche01.jpg |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=3 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=27 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Тюрингия |кестедегі аймақ = Тюрингия |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Альтенбург |кестедегі аудан = Альтенбург (аудан){{!}}Альтенбург |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 4 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Клаус Херман |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 6,48 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 154 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1292 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 034343 |пошта индексі = 4617 |пошта индекстері = |автомобиль коды = ABG |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 16 0 77 048 |ортаққордағы санаты = Treben |сайты = http://www.treben.de/treben/index.html |сайт тілі = de }} '''Требен (Тюрингия)''' ({{lang-de|Treben}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Альтенбург (аудан)|Альтенбург]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1292 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 6,48 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 77 048''. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Херман. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.treben.de/treben/index.html Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722235303/http://www.treben.de/treben/index.html |date=2012-07-22 }} {{Тюрингия аудандары}} {{Германия:Альтенбург ауданы:Қалалар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Санат:Тюрингия елді мекендері]] 6u21ccraqirqcb7dhvixnvkuet3kf1v 0 212848 3581857 3366143 2026-04-11T17:04:14Z Сқақ Зере 179730 3581857 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Баттенберг (Пфальц) |шынайы атауы = Battenberg (Pfalz) |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Battenberg (Pfalz) COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=18 |lat_sec=55 |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=08 |lon_sec=14 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Рейнланд-Пфальц |кестедегі аймақ = Рейнланд-Пфальц |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Бад-Дюркхайм |кестедегі аудан = Бад-Дюркхайм (аудан){{!}}Бад-Дюркхайм |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Юрген Шраут |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 5,45 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 300-330 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 401 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 06359 |пошта индексі = 67271 |пошта индекстері = |автомобиль коды = DÜW |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 07 3 32 003 |ортаққордағы санаты = Battenberg_(Pfalz) |сайты = http://www.battenberg-pfalz.de/ |сайт тілі = de }} '''Баттенберг (Пфальц)''' ({{lang-de|Battenberg (Pfalz)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Бад-Дюркхайм (аудан)|Бад-Дюркхайм]] ауданының құрамына енеді. [[Муниципалитет|Муниципалитеттің]] тұрақты тұрғындарының саны 401 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerung der Gemeinden am 31. Dezember 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131082852/http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf |date=2012-01-31 }} (PDF; 727 KB)</ref> Алып жатқан жер аумағы 5,45 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''07 3 32 003''. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Шраут. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.battenberg-pfalz.de/ Ресми сайты] {{Германия:Бад-Дюркхайм ауданы:Қалалар}} {{RhinelandPalatinate-geo-stub}} [[Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері]] pdn1i677jhf26phif5asmv3po7r7glv 3581872 3581857 2026-04-11T17:30:10Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Kasymov|Kasymov]] соңғы нұсқасына қайтарды 3366143 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Баттенберг (Пфальц) |шынайы атауы = Battenberg (Pfalz) |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Battenberg (Pfalz) COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=18 |lat_sec=55 |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=08 |lon_sec=14 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Рейнланд-Пфальц |кестедегі аймақ = Рейнланд-Пфальц |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Бад-Дюркхайм |кестедегі аудан = Бад-Дюркхайм (аудан){{!}}Бад-Дюркхайм |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Юрген Шраут |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 5,45 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 300-330 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 401 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 06359 |пошта индексі = 67271 |пошта индекстері = |автомобиль коды = DÜW |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 07 3 32 003 |ортаққордағы санаты = Battenberg_(Pfalz) |сайты = http://www.battenberg-pfalz.de/ |сайт тілі = de }} '''Баттенберг (Пфальц)''' ({{lang-de|Battenberg (Pfalz)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Бад-Дюркхайм (аудан)|Бад-Дюркхайм]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 401 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerung der Gemeinden am 31. Dezember 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131082852/http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf |date=2012-01-31 }} (PDF; 727 KB)</ref> Алып жатқан жер аумағы 5,45 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''07 3 32 003''. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Шраут. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.battenberg-pfalz.de/ Ресми сайты] {{Германия:Бад-Дюркхайм ауданы:Қалалар}} {{RhinelandPalatinate-geo-stub}} [[Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері]] jh9dgq72cj4s1mgkxmgk841skerhmj8 0 213818 3581861 3380001 2026-04-11T17:10:01Z Сқақ Зере 179730 3581861 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Вайлер (Майен) |шынайы атауы = Weiler (bei Mayen) |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Weiler (Eifel) COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=18 |lat_sec=37 |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=07 |lon_sec=08 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Рейнланд-Пфальц |кестедегі аймақ = Рейнланд-Пфальц |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Майен-Кобленц |кестедегі аудан = Майен-Кобленц (аудан){{!}}Майен-Кобленц |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 2 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Херман-Йозеф Телен |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 7,51 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 400 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 515 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 02656 |пошта индексі = 56729 |пошта индекстері = |автомобиль коды = MYK |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 07 1 37 110 |ортаққордағы санаты = Weiler (bei Mayen) |сайты = http://weiler-eifel.de/ |сайт тілі = de }} '''Вайлер (Майен)''' ({{lang-de|Weiler (bei Mayen)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Майен-Кобленц (аудан)|Майен-Кобленц]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 515 адамды құрайды (31 желтоқсан [[2010 жыл]]).<ref>[http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerung der Gemeinden am 31. Dezember 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131082852/http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf |date=2012-01-31 }} (PDF; 727 KB)</ref> Алып жатқан жер аумағы 7,51 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''07 1 37 110''. Муниципалитеттің басшысы — Херман-Йозеф Телен. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://weiler-eifel.de/ Ресми сайты] {{Германия:Майен-Кобленц ауданы:Қалалар}} {{RhinelandPalatinate-geo-stub}} [[Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері]] pq7oz2xd6jz4kdusfd9l5p1w0p01418 3581870 3581861 2026-04-11T17:29:12Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Kasymov|Kasymov]] соңғы нұсқасына қайтарды 3380001 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Вайлер (Майен) |шынайы атауы = Weiler (bei Mayen) |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Weiler (Eifel) COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=18 |lat_sec=37 |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=07 |lon_sec=08 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Рейнланд-Пфальц |кестедегі аймақ = Рейнланд-Пфальц |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Майен-Кобленц |кестедегі аудан = Майен-Кобленц (аудан){{!}}Майен-Кобленц |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 2 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Херман-Йозеф Телен |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 7,51 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 400 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 515 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 02656 |пошта индексі = 56729 |пошта индекстері = |автомобиль коды = MYK |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 07 1 37 110 |ортаққордағы санаты = Weiler (bei Mayen) |сайты = http://weiler-eifel.de/ |сайт тілі = de }} '''Вайлер (Майен)''' ({{lang-de|Weiler (bei Mayen)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Майен-Кобленц (аудан)|Майен-Кобленц]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 515 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerung der Gemeinden am 31. Dezember 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131082852/http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf |date=2012-01-31 }} (PDF; 727 KB)</ref> Алып жатқан жер аумағы 7,51 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''07 1 37 110''. Муниципалитеттің басшысы — Херман-Йозеф Телен. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://weiler-eifel.de/ Ресми сайты] {{Германия:Майен-Кобленц ауданы:Қалалар}} {{RhinelandPalatinate-geo-stub}} [[Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері]] 8xsjkj00mzg42h55ojuwk1v0y4w023u 0 222038 3582248 2454889 2026-04-12T09:53:37Z Itsasau 145636 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582248 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Ла-Тальяда-д’Эмпорда |шынайы атауы = La Tallada |сурет = |жағдайы = |ел = Испания |елтаңба = Escut de Tallada d'Empordà.svg |ту = Bandera de la Tallada d'Empordà.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=42 |lat_min=4 |lat_sec=53 |lon_dir=W |lon_deg=3 |lon_min=3 |lon_sec=21 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Испания әкімшілік бөлінісі{{!}}Автономды бірлестігі |аймағы = Каталония |кестедегі аймақ = Каталония |аудан түрі = Испания провинциялары{{!}}Провинциясы |ауданы = Херона (провинция){{!}}Херона |кестедегі аудан = |қауым түрі = Комарка (Испания){{!}}Ауданы |қауым = Баш-Эмпорда (комарка){{!}}Баш-Эмпорда |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Росер Баге Паретас |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 50,53 |биiктiктiң түрi = Биіктігі |орталығының биiктігі = 20 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 435 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = 9 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = talladenc/a |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = 17134 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = es }} '''Ла-Тальяда-д’Эмпорда''' ({{lang-es|La Tallada}}) – [[Испания]]дағы [[муниципалитет]]. [[Каталония]] автономды бірлестігіне қарасты [[Херона (провинция)|Херона]] провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет [[Баш-Эмпорда (комарка)|Баш-Эмпорда]] ауданында ([[Комарка (Испания)|комарка]]) орналасқан. [[2010 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 435 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 50,53 км² шамасында. == Сыртқы сілтемелер == * {{Баш-Эмпорда ауданы муниципалитеттері}} {{spain-geo-stub}} [[Санат:Жирона елді мекендері]] ekbn8bugammvyf8rokfgb1h63v8lj2c 0 230955 3581837 1834187 2026-04-11T16:53:49Z Сқақ Зере 179730 3581837 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Соаве |шынайы атауы = Soave |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=45 |lat_min=25 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=14 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Венето |кестедегі аймақ = Венето |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Верона (провинция){{!}}Верона |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 22,67 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 40 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6800 |санақ жылы = 2004 |тығыздығы = 293 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = soavesi |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 045 |пошта индексі = 37038 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 23081 |ортаққордағы санаты = Soave |сайты = http://www.comunesoave.it |сайт тілі = it }} '''Соаве''' ({{lang-it|Soave}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Венето]] әкімшілік аймағына қарасты [[Верона (провинция)|Верона]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6800 адамды құрайды&nbsp;(2004). Халық тығыздығы 293 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22,67 км² шамасында. Пошта индексі — 37038. Елді мекеннің қамқоршысы — San Lorenzo.&nbsp;Жыл сайынғы мерекесі — [[10 тамыз]]. == Демографиясы == == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comunesoave.it Ресми сайты] {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Верона провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Венето елді мекендері]] dmlrfnkm6rbm0fiyzr042sfg5u0y924 0 237527 3581858 1546300 2026-04-11T17:04:58Z Сқақ Зере 179730 3581858 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңке |қазақша атауы = Клайнрайхенбах |шынайы атауы = Kleinreichenbach |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = AUT Windigsteig COA.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=46 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=15 |lon_min=17 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Төменгі Аустрия |кестедегі аймақ = Төменгі Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Вайдхофен (округ){{!}}Вайдхофен |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Альфред Бройер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 25.49 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 498 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1054 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 2849 |пошта индексі = 3841 |пошта индекстері = |автомобиль коды = WT |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 3 22 23 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.windigsteig.gv.at |сайт тілі = de }} '''Клайнрайхенбах''' ({{lang-de|Kleinreichenbach}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңке. [[Төменгі Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Вайдхофен (округ)|Вайдхофен]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1054 адамды құрайды (31 желтоқсан [[2005 жыл|2005]]). Алып жатқан жер аумағы 25.49 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — WT, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''3 22 23''. [[2005]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Альфред Бройер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.windigsteig.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Вайдхофен округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері]] [[ru:Клайнрайхенбах]] lq8bkls2m2sfkow0ai6hm7p4kufrdlx 3581871 3581858 2026-04-11T17:29:38Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:BolatbekBot|BolatbekBot]] соңғы нұсқасына қайтарды 1546300 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңке |қазақша атауы = Клайнрайхенбах |шынайы атауы = Kleinreichenbach |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = AUT Windigsteig COA.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=46 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=15 |lon_min=17 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Төменгі Аустрия |кестедегі аймақ = Төменгі Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Вайдхофен (округ){{!}}Вайдхофен |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Альфред Бройер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 25.49 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 498 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1054 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 2849 |пошта индексі = 3841 |пошта индекстері = |автомобиль коды = WT |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 3 22 23 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.windigsteig.gv.at |сайт тілі = de }} '''Клайнрайхенбах''' ({{lang-de|Kleinreichenbach}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңке. [[Төменгі Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Вайдхофен (округ)|Вайдхофен]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1054 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 25.49 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — WT, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''3 22 23''. [[2005]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Альфред Бройер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.windigsteig.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Вайдхофен округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері]] [[ru:Клайнрайхенбах]] josnhgaa7keqdi27g2d83it7sdxwdjd 0 270703 3581849 1844990 2026-04-11T17:00:43Z Сқақ Зере 179730 3581849 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Танкинью |шынайы атауы = Tanquinho |сурет = |жағдайы = |ел = Бразилия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=S |lat_deg=11 |lat_min=58 |lat_sec=44 |lon_dir=W |lon_deg=39 |lon_min=6 |lon_sec=14 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Штаты |аймағы = Баия |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Мезорегионы |ауданы = <!-- Солтүстік-орталық Баия (мезорегион){{!}}Солтүстік-орталық Баия --> |кестедегі аудан = |қауым түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Микрорегионы |қауым = <!-- Фейра-ди-Сантана (микрорегион){{!}}Фейра-ди-Сантана --> |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Жоржи Фламариун Рамус ди Соза |құрылған уақыты = 1958 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 215,5 |биiктiктiң түрi = Биіктігі |орталығының биiктігі = 240 |климаты = шөлейт |ресми тілі = |тұрғыны = 5 403 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = 25,8 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = -3 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Танкинью''' ({{lang-pt|Tanquinho}}) — [[Бразилия]]дағы [[муниципалитет]], [[Баия (штат)|Баия]] штатында орналасқан. [[Солтүстік-орталық Баия (мезорегион)|Солтүстік-орталық Баия]] мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын [[Фейра-ди-Сантана (микрорегион)|Фейра-ди-Сантана]] экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді. [[2006 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 403 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 215,5 км² шамасында. Халық тығыздығы — 25,8 адам/км². == Тарихы == [[Қала]] [[1958 жыл]]ы құрылған. {{Фейра-ди-Сантана микрорегионының муниципалитеттері}} {{brazil-geo-stub}} [[Санат:Баия елді мекендері]] cushxduy163u1hotdqei5lpa2jx8rkr 3581876 3581849 2026-04-11T17:32:18Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Legobot|Legobot]] соңғы нұсқасына қайтарды 1844990 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Танкинью |шынайы атауы = Tanquinho |сурет = |жағдайы = |ел = Бразилия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=S |lat_deg=11 |lat_min=58 |lat_sec=44 |lon_dir=W |lon_deg=39 |lon_min=6 |lon_sec=14 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Штаты |аймағы = Баия |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Мезорегионы |ауданы = <!-- Солтүстік-орталық Баия (мезорегион){{!}}Солтүстік-орталық Баия --> |кестедегі аудан = |қауым түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Микрорегионы |қауым = <!-- Фейра-ди-Сантана (микрорегион){{!}}Фейра-ди-Сантана --> |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Жоржи Фламариун Рамус ди Соза |құрылған уақыты = 1958 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 215,5 |биiктiктiң түрi = Биіктігі |орталығының биiктігі = 240 |климаты = шөлейт |ресми тілі = |тұрғыны = 5 403 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = 25,8 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = -3 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Танкинью''' ({{lang-pt|Tanquinho}}) — [[Бразилия]]дағы [[муниципалитет]], [[Баия (штат)|Баия]] штатында орналасқан. [[Солтүстік-орталық Баия (мезорегион)|Солтүстік-орталық Баия]] мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын [[Фейра-ди-Сантана (микрорегион)|Фейра-ди-Сантана]] экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді. [[2006 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 403 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 215,5 км² шамасында. Халық тығыздығы — 25,8 адам/км². == Тарихы == Қала [[1958 жыл]]ы құрылған. {{Фейра-ди-Сантана микрорегионының муниципалитеттері}} {{brazil-geo-stub}} [[Санат:Баия елді мекендері]] 3hpe4v0i0hw4xlpgdbiroev6nhhmna9 0 273203 3582256 1847038 2026-04-12T09:59:32Z Itsasau 145636 3582256 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Коту-ди-Магальяйнс |шынайы атауы = Couto de Magalhães |сурет = |жағдайы = |ел = Бразилия |елтаңба = Brasaocmto.jpg |ту = Bandeiracmto.jpg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=S |lat_deg=8 |lat_min=17 |lat_sec=02 |lon_dir=W |lon_deg=49 |lon_min=14 |lon_sec=49 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Штаты |аймағы = Токантинс |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Мезорегионы |ауданы = <!-- Батыс Токантинс (мезорегион){{!}}Батыс Токантинс --> |кестедегі аудан = |қауым түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Микрорегионы |қауым = <!-- Мирасема-ду-Токантинс (микрорегион){{!}}Мирасема-ду-Токантинс --> |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Жулиу Сезар Рамус Бразил |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 1585,773 |биiктiктiң түрi = Биіктігі |орталығының биiктігі = 150 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 3 892 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = 2,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = -3 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Коту-ди-Магальяйнс''' ({{lang-pt|Couto de Magalhães}}) — [[Бразилия]]дағы [[муниципалитет]], [[Токантинс (штат)|Токантинс]] штатында орналасқан. [[Батыс Токантинс (мезорегион)|Батыс Токантинс]] мезорегионының құрамдас бөлігі ретінде [[Мирасема-ду-Токантинс (микрорегион)|Мирасема-ду-Токантинс]] экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді. [[2006 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 892 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1585,773 км² шамасында. Халық тығыздығы – 2,5 адам/км². {{Мирасема-ду-Токантинс микрорегионының муниципалитеттері}} {{brazil-geo-stub}} [[Санат:Токантинс елді мекендері]] 3f3xeuede1rea0z08gnlueatfk3tq0g 0 281666 3582246 1850375 2026-04-12T09:53:01Z Itsasau 145636 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582246 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = аудан |қазақша атауы = Карвальял (Грандола) |шынайы атауы = Carvalhal |сурет = |жағдайы = |ел = Португалия |елтаңба = GDL-carvalhal.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = 100 |ту ені = 100 |lat_dir=N |lat_deg=38 |lat_min=18 |lat_sec=30 |lon_dir=W |lon_deg=8 |lon_min=45 |lon_sec=07 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = |аймағы = Алентежу (аймақ){{!}}Алентежу |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Португалия әкімшілік бөлінісі{{!}}Округі |ауданы = Сетубал (округ){{!}}Сетубал |кестедегі аудан = |қауым түрі = Португалия муниципалитеттері{{!}}Муниципалитеті |қауым = Грандола |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 56,00 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1600 |санақ жылы = 2001 |тығыздығы = 28,6 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +0 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = 7570-779 Carvalhal |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Карвальял (Грандола)''' ({{lang-pt|Carvalhal}}) – [[Португалия]]дағы аудан (фрегезия), [[Сетубал (округ)|Сетубал]] округінің құрамына кіреді. [[Грандола]] муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның [[Алентежу (аймақ)|Алентежу]] регионына қарасты [[Алентежу-Литорал (субаймақ)|Алентежу-Литорал]] экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. [[2001 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1600 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 56,00 км² шамасында. Халық тығыздығы – 28,6 адам/км². Ауданның қамқоршысы – Киелі Роман. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша [[Байшу-Алентежу]] провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == * {{Грандола муниципалитетінің аудандары}} {{portugal-geo-stub}} [[Санат:Сетубал округінің елді мекендері]] k90rfcgsh73qrpwxsksc6pvp6lh6c0g 0 303027 3582046 1856443 2026-04-12T04:54:11Z CommonsDelinker 165 «[[:File:Coat_of_arms_of_Gelfingen.svg]]» деген «[[:File:CHE_Gelfingen_COA.svg]]» дегенмен алмастырылды. 3582046 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Гельфинген |шынайы атауы = Gelfingen |сурет = [[Сурет:Baldeggersee und Gelfigen web.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Швейцария |елтаңба = CHE Gelfingen COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=12 |lat_sec=51 |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=15 |lon_sec=57 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Швейцария әкімшілік бөлінісі{{!}}Кантоны |аймағы = Люцерн |кестедегі аймақ = Люцерн (кантон){{!}}Люцерн |аудан түрі = Швейцария округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Хохдорф |кестедегі аудан = Хохдорф (округ){{!}}Хохдорф |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 3.86 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 472 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі |тұрғыны = 774 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = 6284 |пошта индекстері = |автомобиль коды = LU |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 1027 |ортаққордағы санаты = Gelfingen |сайты = http://www.gelfingen.ch |сайт тілі = }} [[Сурет:Karte Gemeinde Gelfingen 2007.png|250px|thumb|Картада орналасуы]] '''Гельфинген''' ({{lang-de|Gelfingen}}) — [[Швейцария]]ның [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] кантонында орналасқан коммуна. [[Хохдорф (округ)|Хохдорф]] округінің құрамына кіреді. [[2006 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 774 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.86 км² шамасында. [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|Ресми идентификациялық коды]] — ''1027'', [[пошта индексі]] — 6284. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.gelfingen.ch Ресми сайты] {{Switzerland-geo-stub}} {{Швейцария:Хохдорф округі:Қалалар}} [[Санат:Люцерн елді мекендері]] 7xu3htxwudm199jw606e28cqstendoh 0 303054 3581796 1856351 2026-04-11T15:57:30Z CommonsDelinker 165 «[[:File:Coat_of_arms_of_Gettnau.svg]]» деген «[[:File:CHE_Gettnau_COA.svg]]» дегенмен алмастырылды. 3581796 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Геттнау |шынайы атауы = Gettnau |сурет = [[Сурет:2012-03-17-Gettnau (Foto Dietrich Michael Weidmann) 075.JPG|330px]] |жағдайы = |ел = Швейцария |елтаңба = CHE Gettnau COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=8 |lat_sec=25 |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=58 |lon_sec=10 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Швейцария әкімшілік бөлінісі{{!}}Кантоны |аймағы = Люцерн |кестедегі аймақ = Люцерн (кантон){{!}}Люцерн |аудан түрі = Швейцария округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Виллизау |кестедегі аудан = Виллизау (округ){{!}}Виллизау |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 6.06 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 548 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі |тұрғыны = 974 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = 6142 |пошта индекстері = |автомобиль коды = LU |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 1130 |ортаққордағы санаты = Gettnau |сайты = http://www.gettnau.ch |сайт тілі = }} [[Сурет:Karte Gemeinde Gettnau 2007.png|250px|thumb|Картада орналасуы]] '''Геттнау''' ({{lang-de|Gettnau}}) — [[Швейцария]]ның [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] кантонында орналасқан коммуна. [[Виллизау (округ)|Виллизау]] округінің құрамына кіреді. [[2006 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 974 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.06 км² шамасында. [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|Ресми идентификациялық коды]] — ''1130'', [[пошта индексі]] — 6142. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.gettnau.ch Ресми сайты] {{Switzerland-geo-stub}} {{Швейцария:Виллизау округі:Қалалар}} [[Санат:Люцерн елді мекендері]] lddwvaxj2pa3ajuv7imno1t03dk8yn1 0 303069 3581735 2768880 2026-04-11T14:01:33Z Ziv 164355 ([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Hasle (Luzern) COA.png]] → [[File:CHE Hasle LU COA.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]]) 3581735 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Хасле (Люцерн) |шынайы атауы = Hasle LU |сурет = [[Сурет:Hasle LU 190.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Швейцария |елтаңба = CHE Hasle LU COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=46 |lat_min=58 |lat_sec=42 |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=2 |lon_sec=48 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Швейцария әкімшілік бөлінісі{{!}}Кантоны |аймағы = Люцерн |кестедегі аймақ = Люцерн (кантон){{!}}Люцерн |аудан түрі = Швейцария округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Энтлебух |кестедегі аудан = Энтлебух (округ){{!}}Энтлебух |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 40.30 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 718 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі |тұрғыны = 1704 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = 6166 |пошта индекстері = |автомобиль коды = LU |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 1005 |ортаққордағы санаты = Hasle LU |сайты = http://www.hasle-lu.ch |сайт тілі = }} [[Сурет:Karte Gemeinde Hasle 2007.png|250px|thumb|Картада орналасуы]] '''Хасле (Люцерн)''' ({{lang-de|Hasle LU}}) — [[Швейцария]]ның [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] кантонында орналасқан коммуна. [[Энтлебух (округ)|Энтлебух]] округінің құрамына кіреді. [[2006 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1704 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 40.30 км² шамасында. [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|Ресми идентификациялық коды]] — ''1005'', [[пошта индексі]] — 6166. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.hasle-lu.ch Ресми сайты] {{Switzerland-geo-stub}} {{Швейцария:Энтлебух округі:Қалалар}} [[Санат:Люцерн елді мекендері]] missm3v89j4nd6hcsu6lnfnln793g3c 0 311449 3581772 2891461 2026-04-11T15:23:41Z Сқақ Зере 179730 3581772 wikitext text/x-wiki {{Галактика/Жұлдыздар шоғыры |Түрі = [[шашыраңқы жұлдыздар шоғыры]] |Атауы = NGC 2136 |Сурет = NGC 2136 Aladin.jpg |Сурет атауы = |Ашушы = [[Джеймс Данлоп]] |Ашылу уақыты = [[24 қыркүйек]] [[1826]] |Өзге атаулары = ESO 57-SC48, in LMC |Дәуірі = [[J2000.0]] |Шоқжұлдызы = Dorado |Тура шарықтауы = {{RA|05|53|35,0}} |Еңісуі = {{Dec|-69|29|33}} |Көрінерлік өлшемі = 1,90′ × 1,90′ |Көрінерлік жұлдыздық шамасы = 10,5 |Фотографиялық жұлдыздық шамасы = |Типі = OCL ([[шашыраңқы жұлдыздар шоғыры]]) |Сәулелік жылдамдығы = |Сәулелік жылдамдығы қате = |Қызыл еңісуі = |Қызыл еңісуі қате = |Айналу жылдамдығы = |Айналу жылдамдығы қате = |Қашықтығы = |Бұрыштық орналасуы = |Жарықтығы = |Абсолюттік жұлдыздық шамасы = |Салмағы = |Радиусы = |Қасиеттері = }} '''NGC 2136''' — [[Dorado (шоқжұлдыз)|Dorado]] [[Шоқжұлдыз|шоқжұлдызында]] орналасқан OCL ([[шашыраңқы жұлдыздар шоғыры]]) типті [[шашыраңқы жұлдыздар шоғыры]]. [[Жаңа жалпы каталог]]тың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. == Ашылуы == Бұл нысанды [[1826 жыл]]ы [[24 қыркүйек]]те [[Джеймс Данлоп]] астрономы ашқан болатын және [[Жаңа жалпы каталог|NGC]] каталогында 2136 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 57-SC48, in LMC. == Тағы қараңыз == * [[Мессье нысандарының тізімі]] * [[Жаңа жалпы каталог]] * [[Индекс каталог]] == Сыртқы сілтемелер == * «Жаңа жалпы каталог» түпнұсқасындағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc.cgi?2136 ағылшынша] және [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc_fr.cgi?2136 французша мәліметтер] * [[Жаңа жалпы каталог#Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог|Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог]]тағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/revngcic.cgi?NGC2136 мәліметтер]{{ref-en}} * [http://simbad.u-strasbg.fr/sim-id.pl?Ident=NGC+2136 SIMBAD базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC+2136 VizieR базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+2136 NASA/IPAC Extragalactic Database базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearch=NGC+2136&version=1 NGC 2136 нысанына арналған жарияланымдар] {{galaxy-stub}} {{NGC навигаторы|NGC 2132|NGC 2133|NGC 2134|NGC 2135|NGC 2136|NGC 2137|NGC 2138|NGC 2139|NGC 2140}} [[Санат:NGC нысандары]] [[Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)]] 0z4e8skcy0kxeu22hx719ztdjglhw5m 3581781 3581772 2026-04-11T15:47:40Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Muhammad Abul-Futooh|Muhammad Abul-Futooh]] соңғы нұсқасына қайтарды 2891461 wikitext text/x-wiki {{Галактика/Жұлдыздар шоғыры |Түрі = [[шашыраңқы жұлдыздар шоғыры]] |Атауы = NGC 2136 |Сурет = NGC 2136 Aladin.jpg |Сурет атауы = |Ашушы = [[Джеймс Данлоп]] |Ашылу уақыты = [[24 қыркүйек]] [[1826]] |Өзге атаулары = ESO 57-SC48, in LMC |Дәуірі = [[J2000.0]] |Шоқжұлдызы = Dorado |Тура шарықтауы = {{RA|05|53|35,0}} |Еңісуі = {{Dec|-69|29|33}} |Көрінерлік өлшемі = 1,90′ × 1,90′ |Көрінерлік жұлдыздық шамасы = 10,5 |Фотографиялық жұлдыздық шамасы = |Типі = OCL ([[шашыраңқы жұлдыздар шоғыры]]) |Сәулелік жылдамдығы = |Сәулелік жылдамдығы қате = |Қызыл еңісуі = |Қызыл еңісуі қате = |Айналу жылдамдығы = |Айналу жылдамдығы қате = |Қашықтығы = |Бұрыштық орналасуы = |Жарықтығы = |Абсолюттік жұлдыздық шамасы = |Салмағы = |Радиусы = |Қасиеттері = }} '''NGC 2136''' — [[Dorado (шоқжұлдыз)|Dorado]] шоқжұлдызында орналасқан OCL ([[шашыраңқы жұлдыздар шоғыры]]) типті [[шашыраңқы жұлдыздар шоғыры]]. [[Жаңа жалпы каталог]]тың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. == Ашылуы == Бұл нысанды [[1826 жыл]]ы [[24 қыркүйек]]те [[Джеймс Данлоп]] астрономы ашқан болатын және [[Жаңа жалпы каталог|NGC]] каталогында 2136 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 57-SC48, in LMC. == Тағы қараңыз == * [[Мессье нысандарының тізімі]] * [[Жаңа жалпы каталог]] * [[Индекс каталог]] == Сыртқы сілтемелер == * «Жаңа жалпы каталог» түпнұсқасындағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc.cgi?2136 ағылшынша] және [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc_fr.cgi?2136 французша мәліметтер] * [[Жаңа жалпы каталог#Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог|Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог]]тағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/revngcic.cgi?NGC2136 мәліметтер]{{ref-en}} * [http://simbad.u-strasbg.fr/sim-id.pl?Ident=NGC+2136 SIMBAD базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC+2136 VizieR базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+2136 NASA/IPAC Extragalactic Database базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearch=NGC+2136&version=1 NGC 2136 нысанына арналған жарияланымдар] {{galaxy-stub}} {{NGC навигаторы|NGC 2132|NGC 2133|NGC 2134|NGC 2135|NGC 2136|NGC 2137|NGC 2138|NGC 2139|NGC 2140}} [[Санат:NGC нысандары]] [[Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)]] ilabfqb6kfnu42f2en1jocylh3voqjh 0 340602 3581798 2719299 2026-04-11T15:58:31Z Сқақ Зере 179730 3581798 wikitext text/x-wiki {{Галактика/Жұлдыздар шоғыры |Түрі = [[галактика]] |Атауы = IC 1844 |Сурет = IC1844 - SDSS DR14.jpg |Сурет атауы = |Ашушы = |Ашылу уақыты = |Өзге атаулары = PGC 10448, MCG 0-8-7, ZWG 389.6 |Дәуірі = [[J2000.0]] |Шоқжұлдызы = Кит |Тура шарықтауы = {{RA|02|45|49,2}} |Еңісуі = {{Dec|+03|13|50}} |Көрінерлік өлшемі = 0,80' × 0,3' |Көрінерлік жұлдыздық шамасы = 14,4 |Фотографиялық жұлдыздық шамасы = 15,3 |Типі = Sa ([[спиральді галактика]]) |Сәулелік жылдамдығы = |Сәулелік жылдамдығы қате = |Қызыл еңісуі = |Қызыл еңісуі қате = |Айналу жылдамдығы = |Айналу жылдамдығы қате = |Қашықтығы = |Бұрыштық орналасуы = 105 |Жарықтығы = 12,7 |Абсолюттік жұлдыздық шамасы = |Салмағы = |Радиусы = |Қасиеттері = }} '''IC 1844''' — [[Кит (шоқжұлдыз)|Кит]] [[Шоқжұлдыз|шоқжұлдызында]] орналасқан Sa ([[спиральді галактика]]) типті [[галактика]]. == Ашылуы == Бұл нысан [[Индекс каталог]]тың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 10448, MCG 0-8-7, ZWG 389.6. == Тағы қараңыз == * [[Мессье нысандарының тізімі]] * [[Жаңа жалпы каталог]] * [[Индекс каталог]] == Сыртқы сілтемелер == * «Жаңа жалпы каталог» түпнұсқасындағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc.cgi?IC+1844 ағылшынша] және [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc_fr.cgi?IC+1844 французша мәліметтер] * [[Жаңа жалпы каталог#Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог|Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог]]тағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/revngcic.cgi?IC+1844 мәліметтер]{{ref-en}} * [http://simbad.u-strasbg.fr/sim-id.pl?Ident=IC+1844 SIMBAD базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC+1844 VizieR базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC+1844 NASA/IPAC Extragalactic Database базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearch=IC+1844&version=1 IC 1844 нысанына арналған жарияланымдар] {{galaxy-stub}} {{NGC навигаторы|IC 1839|IC 1841|IC 1842|IC 1843|IC 1844|IC 1845|IC 1847|IC 1848|IC 1849}} [[Санат:IC нысандары|IC 1844]] [[Санат:Кит (шоқжұлдыз)]] ji4rgkhttgudq7m5hmf41645ww3v6ri 0 341856 3581851 1868690 2026-04-11T17:02:03Z Сқақ Зере 179730 3581851 wikitext text/x-wiki {{Галактика/Жұлдыздар шоғыры |Түрі = [[галактика]] |Атауы = IC 3128-2 |Сурет = |Сурет атауы = |Ашушы = |Ашылу уақыты = |Өзге атаулары = PGC 39607, MCG 2-31-86, ZWG 69.139, ZWG 70.2, 8ZW 180, PGC 39557 |Дәуірі = [[J2000.0]] |Шоқжұлдызы = Бикеш |Тура шарықтауы = {{RA|12|18|43,1}} |Еңісуі = {{Dec|+11|43|35}} |Көрінерлік өлшемі = 0,20' × 0,2' |Көрінерлік жұлдыздық шамасы = 15,2 |Фотографиялық жұлдыздық шамасы = 16,2 |Типі = C M ([[жинақы галактика|жинақы]] аралас галактика) |Сәулелік жылдамдығы = |Сәулелік жылдамдығы қате = |Қызыл еңісуі = |Қызыл еңісуі қате = |Айналу жылдамдығы = |Айналу жылдамдығы қате = |Қашықтығы = |Бұрыштық орналасуы = |Жарықтығы = 11,6 |Абсолюттік жұлдыздық шамасы = |Салмағы = |Радиусы = |Қасиеттері = }} '''IC 3128-2''' — [[Бикеш (шоқжұлдыз)|Бикеш]] шоқжұлдызында орналасқан C M ([[жинақы галактика|жинақы]] аралас галактика) типті [[галактика]]. == Ашылуы == Бұл нысан [[Индекс каталог]]тың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл [[ғарыш]] объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39607, MCG 2-31-86, ZWG 69.139, ZWG 70.2, 8ZW 180, PGC 39557. == Тағы қараңыз == * [[Мессье нысандарының тізімі]] * [[Жаңа жалпы каталог]] * [[Индекс каталог]] == Сыртқы сілтемелер == * «Жаңа жалпы каталог» түпнұсқасындағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc.cgi?IC+3128-2 ағылшынша] және [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc_fr.cgi?IC+3128-2 французша мәліметтер] * [[Жаңа жалпы каталог#Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог|Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог]]тағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/revngcic.cgi?IC+3128-2 мәліметтер]{{ref-en}} * [http://simbad.u-strasbg.fr/sim-id.pl?Ident=IC+3128-2 SIMBAD базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC+3128-2 VizieR базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC+3128-2 NASA/IPAC Extragalactic Database базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearch=IC+3128-2&version=1 IC 3128-2 нысанына арналған жарияланымдар] {{galaxy-stub}} {{NGC навигаторы|IC 3125|IC 3126|IC 3127|IC 3128-1|IC 3128-2|IC 3129|IC 3130|IC 3131|IC 3132}} [[Санат:IC нысандары|IC 3128,02]] [[Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)]] p0my8e5nfkryx6x3ddly3bpli8rb0ol 3581874 3581851 2026-04-11T17:31:39Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Legobot|Legobot]] соңғы нұсқасына қайтарды 1868690 wikitext text/x-wiki {{Галактика/Жұлдыздар шоғыры |Түрі = [[галактика]] |Атауы = IC 3128-2 |Сурет = |Сурет атауы = |Ашушы = |Ашылу уақыты = |Өзге атаулары = PGC 39607, MCG 2-31-86, ZWG 69.139, ZWG 70.2, 8ZW 180, PGC 39557 |Дәуірі = [[J2000.0]] |Шоқжұлдызы = Бикеш |Тура шарықтауы = {{RA|12|18|43,1}} |Еңісуі = {{Dec|+11|43|35}} |Көрінерлік өлшемі = 0,20' × 0,2' |Көрінерлік жұлдыздық шамасы = 15,2 |Фотографиялық жұлдыздық шамасы = 16,2 |Типі = C M ([[жинақы галактика|жинақы]] аралас галактика) |Сәулелік жылдамдығы = |Сәулелік жылдамдығы қате = |Қызыл еңісуі = |Қызыл еңісуі қате = |Айналу жылдамдығы = |Айналу жылдамдығы қате = |Қашықтығы = |Бұрыштық орналасуы = |Жарықтығы = 11,6 |Абсолюттік жұлдыздық шамасы = |Салмағы = |Радиусы = |Қасиеттері = }} '''IC 3128-2''' — [[Бикеш (шоқжұлдыз)|Бикеш]] шоқжұлдызында орналасқан C M ([[жинақы галактика|жинақы]] аралас галактика) типті [[галактика]]. == Ашылуы == Бұл нысан [[Индекс каталог]]тың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39607, MCG 2-31-86, ZWG 69.139, ZWG 70.2, 8ZW 180, PGC 39557. == Тағы қараңыз == * [[Мессье нысандарының тізімі]] * [[Жаңа жалпы каталог]] * [[Индекс каталог]] == Сыртқы сілтемелер == * «Жаңа жалпы каталог» түпнұсқасындағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc.cgi?IC+3128-2 ағылшынша] және [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc_fr.cgi?IC+3128-2 французша мәліметтер] * [[Жаңа жалпы каталог#Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог|Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог]]тағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/revngcic.cgi?IC+3128-2 мәліметтер]{{ref-en}} * [http://simbad.u-strasbg.fr/sim-id.pl?Ident=IC+3128-2 SIMBAD базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC+3128-2 VizieR базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC+3128-2 NASA/IPAC Extragalactic Database базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearch=IC+3128-2&version=1 IC 3128-2 нысанына арналған жарияланымдар] {{galaxy-stub}} {{NGC навигаторы|IC 3125|IC 3126|IC 3127|IC 3128-1|IC 3128-2|IC 3129|IC 3130|IC 3131|IC 3132}} [[Санат:IC нысандары|IC 3128,02]] [[Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)]] e5pcw9zo0ltgi4d2io8oetbjuolhomz 0 342719 3581807 1868772 2026-04-11T16:02:54Z Сқақ Зере 179730 3581807 wikitext text/x-wiki {{Галактика/Жұлдыздар шоғыры |Түрі = [[галактика]] |Атауы = IC 3997 |Сурет = |Сурет атауы = |Ашушы = |Ашылу уақыты = |Өзге атаулары = PGC 2085297 |Дәуірі = [[J2000.0]] |Шоқжұлдызы = Canes Venatici |Тура шарықтауы = {{RA|12|59|37,0}} |Еңісуі = {{Dec|+36|41|42}} |Көрінерлік өлшемі = 0,30' × 0,2' |Көрінерлік жұлдыздық шамасы = 15,5 |Фотографиялық жұлдыздық шамасы = 16,5 |Типі = E ([[эллипстік галактика]]) |Сәулелік жылдамдығы = |Сәулелік жылдамдығы қате = |Қызыл еңісуі = |Қызыл еңісуі қате = |Айналу жылдамдығы = |Айналу жылдамдығы қате = |Қашықтығы = |Бұрыштық орналасуы = 10 |Жарықтығы = 12,5 |Абсолюттік жұлдыздық шамасы = |Салмағы = |Радиусы = |Қасиеттері = }} '''IC 3997''' — [[Canes Venatici (шоқжұлдыз)|Canes Venatici]] шоқжұлдызында орналасқан E ([[эллипстік галактика]]) типті [[галактика]]. == Ашылуы == Бұл нысан [[Индекс каталог]]тың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл [[ғарыш]] объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2085297. == Тағы қараңыз == * [[Мессье нысандарының тізімі]] * [[Жаңа жалпы каталог]] * [[Индекс каталог]] == Сыртқы сілтемелер == * «Жаңа жалпы каталог» түпнұсқасындағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc.cgi?IC+3997 ағылшынша] және [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc_fr.cgi?IC+3997 французша мәліметтер] * [[Жаңа жалпы каталог#Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог|Қайта қаралған Жаңа жалпы каталог]]тағы [http://www.seds.org/~spider/ngc/revngcic.cgi?IC+3997 мәліметтер]{{ref-en}} * [http://simbad.u-strasbg.fr/sim-id.pl?Ident=IC+3997 SIMBAD базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC+3997 VizieR базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC+3997 NASA/IPAC Extragalactic Database базасындағы мәліметтер]{{ref-en}} * [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearch=IC+3997&version=1 IC 3997 нысанына арналған жарияланымдар] {{galaxy-stub}} {{NGC навигаторы|IC 3993|IC 3994|IC 3995|IC 3996|IC 3997|IC 3998|IC 4000|IC 4001|IC 4002}} [[Санат:IC нысандары|IC 3997]] [[Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)]] d9lb4sv5td4851wgtvazrqio8y00s6e 0 427152 3582226 2956581 2026-04-12T09:40:19Z Itsasau 145636 /* Демографиясы */ 3582226 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = [[Коммуна (Франция)|Коммуна]] |қазақша атауы = Жи |шынайы атауы = Gye |сурет = |жағдайы = |ел = Франция |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir= |lat_deg=48.6208333333 |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg=5.87638888889 |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = type:city(198)_region:FR |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = 270 |аймақ картасының өлшемi = 270 |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Франция аймақтары{{!}}Аймағы |аймағы = Лотарингия |кестедегі аймақ = Лотарингия |аудан түрі = Франция департаменттері{{!}}Департаменті |ауданы = Мёрт және Мозель |кестедегі аудан = Мёрт және Мозель{{!}}Мёрт және Мозель |қауым түрі = Франция округтері{{!}}Округі |қауым = Туль (округ){{!}}Туль |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = <!-- [[Франция кантондары|Кантоны]]:<br /> [[Туль-Сюд (кантон)|Туль-Сюд]] --> |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Alain Orditz ([[2008]]-[[2014]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 6,51 |биiктiктiң түрi = Биіктігі |орталығының биiктігі = 214—252 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 198 |санақ жылы = 2009 |тығыздығы = 30,41 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = 54113 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = INSEE коды |сандық идентификаторы = 54242 |ортаққордағы санаты = Gye |сайты = |сайт тілі = }} '''Жи''' ({{lang-fr|Gye}}) — [[Франция]]дағы коммуна. [[Лотарингия]] аймағына қарасты [[Мёрт және Мозель|Мёрт және Мозель]] департаментінде орналасқан. [[Туль (округ)|Туль]] округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,51 км² шамасында. Коммунаның [[INSEE коды]] — ''54242'', [[пошта индексі]] — ''54113''. == Демографиясы == [[2009 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 198 адамды құрайды<ref>{{cite web |url=http://insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp |title = 2009 жылғы тұрғындар саны |publisher=[[INSEE]] |accessdate=25.11.2012}}{{ref-fr}}</ref>. Халық тығыздығы — 30,41 адам/км². {{Демография/FRA/Gye}} Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006)<ref>{{cite web| url=http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?reg_id=99&ref_id=pop-sexe-age-quinquennal| title=Population selon le sexe et l'âge...2006| language=fr| description = Жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) |publisher=[[INSEE]] | accessdate=25.11.2012}}</ref>: {{ЖЖ-Кесте | макс=20 | барлығы=200 | е0=0 | ә0=4 | е5=4 | ә5=4 | е10=8 | ә10=16 | е15=12 | ә15=12 | е20=4 | ә20=12 | е25=0 | ә25=0 | е30=4 | ә30=4 | е35=12 | ә35=8 | е40=12 | ә40=20 | е45=4 | ә45=4 | е50=8 | ә50=4 | е55=4 | ә55=4 | е60=0 | ә60=4 | е65=4 | ә65=0 | е70=0 | ә70=4 | е75=0 | ә75=8 | е80=4 | ә80=8 | е85=0 | ә85=4 }} == Тағы қараңыз == * [[Мёрт және Мозель департаментінің коммуналары]] == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы сілтемелер == {{commonscat|Gye|Жи}} * [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=54242-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121108103822/http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=54242-COM |date=2012-11-08 }} * [http://www.mapquest.com/?q=48.6208333333,5.87638888889&zoom=8 «Mapquest» картасында орналасуы] {{Мёрт және Мозель департаментінің коммуналары}} [[Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎]] {{France-geo-stub}} bgi9sqkupmb4fjwu7mw8m37psa1a3tj 3582230 3582226 2026-04-12T09:43:01Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Itsasau|Itsasau]] ([[User talk:Itsasau|т]]) өңдемелерінен [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] соңғы нұсқасына қайтарды 2956581 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = [[Коммуна (Франция)|Коммуна]] |қазақша атауы = Жи |шынайы атауы = Gye |сурет = |жағдайы = |ел = Франция |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir= |lat_deg=48.6208333333 |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg=5.87638888889 |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = type:city(198)_region:FR |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = 270 |аймақ картасының өлшемi = 270 |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Франция аймақтары{{!}}Аймағы |аймағы = Лотарингия |кестедегі аймақ = Лотарингия |аудан түрі = Франция департаменттері{{!}}Департаменті |ауданы = Мёрт және Мозель |кестедегі аудан = Мёрт және Мозель{{!}}Мёрт және Мозель |қауым түрі = Франция округтері{{!}}Округі |қауым = Туль (округ){{!}}Туль |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = <!-- [[Франция кантондары|Кантоны]]:<br /> [[Туль-Сюд (кантон)|Туль-Сюд]] --> |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Alain Orditz ([[2008]]-[[2014]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 6,51 |биiктiктiң түрi = Биіктігі |орталығының биiктігі = 214—252 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 198 |санақ жылы = 2009 |тығыздығы = 30,41 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = 54113 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = INSEE коды |сандық идентификаторы = 54242 |ортаққордағы санаты = Gye |сайты = |сайт тілі = }} '''Жи''' ({{lang-fr|Gye}}) — [[Франция]]дағы коммуна. [[Лотарингия]] аймағына қарасты [[Мёрт және Мозель|Мёрт және Мозель]] департаментінде орналасқан. [[Туль (округ)|Туль]] округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,51 км² шамасында. Коммунаның [[INSEE коды]] — ''54242'', [[пошта индексі]] — ''54113''. == Демографиясы == [[2009 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 198 адамды құрады<ref>{{cite web |url=http://insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp |title = 2009 жылғы тұрғындар саны |publisher=[[INSEE]] |accessdate=25.11.2012}}{{ref-fr}}</ref>. Халық тығыздығы — 30,41 адам/км². {{Демография/FRA/Gye}} Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006)<ref>{{cite web| url=http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?reg_id=99&ref_id=pop-sexe-age-quinquennal| title=Population selon le sexe et l'âge...2006| language=fr| description = Жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) |publisher=[[INSEE]] | accessdate=25.11.2012}}</ref>: {{ЖЖ-Кесте | макс=20 | барлығы=200 | е0=0 | ә0=4 | е5=4 | ә5=4 | е10=8 | ә10=16 | е15=12 | ә15=12 | е20=4 | ә20=12 | е25=0 | ә25=0 | е30=4 | ә30=4 | е35=12 | ә35=8 | е40=12 | ә40=20 | е45=4 | ә45=4 | е50=8 | ә50=4 | е55=4 | ә55=4 | е60=0 | ә60=4 | е65=4 | ә65=0 | е70=0 | ә70=4 | е75=0 | ә75=8 | е80=4 | ә80=8 | е85=0 | ә85=4 }} == Тағы қараңыз == * [[Мёрт және Мозель департаментінің коммуналары]] == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы сілтемелер == {{commonscat|Gye|Жи}} * [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=54242-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121108103822/http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=54242-COM |date=2012-11-08 }} * [http://www.mapquest.com/?q=48.6208333333,5.87638888889&zoom=8 «Mapquest» картасында орналасуы] {{Мёрт және Мозель департаментінің коммуналары}} [[Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎]] {{France-geo-stub}} 5410bdtbmna3q4c1e6arf5zkc52naw2 0 433072 3581795 2965271 2026-04-11T15:57:01Z Сқақ Зере 179730 3581795 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = [[Коммуна (Франция)|Коммуна]] |қазақша атауы = Норвиль |шынайы атауы = Norville |сурет = |жағдайы = |ел = Франция |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir= |lat_deg=49.4763888889 |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg=0.639722222222 |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = type:city(891)_region:FR |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = 270 |аймақ картасының өлшемi = 270 |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Франция аймақтары{{!}}Аймағы |аймағы = Жоғарғы Нормандия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Нормандия |аудан түрі = Франция департаменттері{{!}}Департаменті |ауданы = Сен-Маритим |кестедегі аудан = Сен-Маритим (департамент){{!}}Сен-Маритим |қауым түрі = Франция округтері{{!}}Округі |қауым = Аррондиссеман-дю-Авр (округ){{!}}Аррондиссеман-дю-Авр |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = <!-- [[Франция кантондары|Кантоны]]:<br /> [[Лиебонн (кантон)|Лиебонн]] --> |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Michel Lebreton ([[2008]]-[[2014]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 11,69 |биiктiктiң түрi = Биіктігі |орталығының биiктігі = 0—131 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 891 |санақ жылы = 2009 |тығыздығы = 76,22 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = 76330 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = INSEE коды |сандық идентификаторы = 76471 |ортаққордағы санаты = Norville |сайты = |сайт тілі = }} '''Норвиль''' ({{lang-fr|Norville}}) — [[Франция]]дағы [[Коммуна (Франция)|коммуна]]. [[Жоғарғы Нормандия]] аймағына қарасты [[Сен-Маритим (департамент)|Сен-Маритим]] департаментінде орналасқан. [[Аррондиссеман-дю-Авр (округ)|Аррондиссеман-дю-Авр]] округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,69 км² шамасында. Коммунаның [[INSEE коды]] — ''76471'', [[пошта индексі]] — ''76330''. == Демографиясы == [[2009 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 891 адамды құрады<ref>{{cite web |url=http://insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp |title = 2009 жылғы тұрғындар саны |publisher=[[INSEE]] |accessdate=25.11.2012}}{{ref-fr}}</ref>. Халық тығыздығы — 76,22 адам/км². {{Демография/FRA/Norville}} Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006)<ref>{{cite web| url=http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?reg_id=99&ref_id=pop-sexe-age-quinquennal| title=Population selon le sexe et l'âge...2006| language=fr| description = Жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) |publisher=[[INSEE]] | accessdate=25.11.2012}}</ref>: {{ЖЖ-Кесте | макс=47 | барлығы=895 | е0=32 | ә0=24 | е5=44 | ә5=32 | е10=20 | ә10=32 | е15=20 | ә15=32 | е20=12 | ә20=4 | е25=28 | ә25=32 | е30=20 | ә30=32 | е35=32 | ә35=47 | е40=44 | ә40=24 | е45=32 | ә45=28 | е50=20 | ә50=32 | е55=28 | ә55=32 | е60=44 | ә60=20 | е65=16 | ә65=16 | е70=16 | ә70=24 | е75=20 | ә75=12 | е80=12 | ә80=20 | е85=8 | ә85=4 }} == Тағы қараңыз == * [[Сен-Маритим департаментінің коммуналары]] == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы сілтемелер == {{commonscat|Norville|Норвиль}} * [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=76471-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022012336/http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=76471-COM |date=2012-10-22 }} * [http://www.mapquest.com/?q=49.4763888889,0.639722222222&zoom=8 «Mapquest» картасында орналасуы] {{France-geo-stub}} {{Сен-Маритим департаментінің коммуналары}} [[Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары]] ndp1afvwkg8w16no57z4qz6138clyvv 0 481303 3582158 2965720 2026-04-12T08:05:25Z Wikuiser 172895 3582158 wikitext text/x-wiki {{Басылым |Атауы = Он бес жасар капитан |Түпнұсқа атауы = Un capitaine de quinze ans |Басқа атаулары = |Сурет = |Ені = |Сурет атауы = |Авторы = Жюль Верн |Жанры = |Тілі = [[француз тілі]] |Түпнұсқаның шыққан уақыты = |Аудармашы = С. Қалиұлы |Безендірген = |Сериясы = |Баспасы = «Балауса», [[Алматы]] |Шыққан уақыты = [[2011 жыл]] |Беттері = 480 |Типі = |Алдыңғы = |Келесі = |isbn = 9965-672-72-5<ref name=ISBN>[http://www.bookchamber.kz/index.php/ru/-isbn-ismn-issn ISBN, ISMN, ISSN Агенттіктері]</ref> |Lib = |Уикикітап = |Қосымша ақпарат = роман }} '''Он бес жасар капитан''' — [[2011 жыл]]ы [[Алматы]] қаласы «Балауса» [[баспа]]сында басылып шыққан [[кітап]]. Кітап авторы/құрастырушысы — Жюль Верн, аударған С. Қалиұлы. Беттер саны — 480.<ref>[http://www.bookchamber.kz/index.php/kz/component/search/?searchword=9965-672-72-5&ordering=&searchphrase=all «bookchamber.kz» сайтындағы кітаптар базасы]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы]]нан тіркелу кезінде берілген [[ISBN]] нөмірі — [[Арнайы:Кітап_қайнарлары/9965-672-72-5|9965-672-72-5]].<ref name=ISBN /> == Қысқаша мазмұны == {{quotation|Ғылыми-фантаст. романдардың негізін салушылардың бірі, француз жазушысы [[Жюль Верн]]нің бұл кітабын жоғары сынып оқушылары ғана емес, 5-6 сынып шәкірттері де қызыға оқиды. Романда атынан көрініп тұрғандай, 15 жасында кеме капитаны болған Дик Сэнд деген баланың басынан кешкен алуан түрлі оқиғалары және өміріндегі ең қиын шақта қасында демеу болған достары жөнінде жазылған.|}} == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы]] * [[ISBN]] == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.bookchamber.kz/ Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121121010911/http://www.bookchamber.kz/ |date=2012-11-21 }} == Дереккөздер == <references/> {{book-stub}} {{Қазақстан кітап палатасы}} [[Санат:Қазақша кітаптар]] [[Санат:2011 жылы шыққан кітаптар]] [[Санат:Балауса баспасының кітаптары]] cedutaxw40tia9uxb8gdswt31gna9ig 3582162 3582158 2026-04-12T08:07:58Z Wikuiser 172895 3582162 wikitext text/x-wiki {{Басылым |Атауы = Он бес жасар капитан |Түпнұсқа атауы = Un capitaine de quinze ans |Басқа атаулары = |Сурет = 'Dick Sand, A Captain at Fifteen' by Henri Meyer 001.jpg |Ені = |Сурет атауы = |Авторы = Жюль Верн |Жанры = |Тілі = [[француз тілі]] |Түпнұсқаның шыққан уақыты = |Аудармашы = С. Қалиұлы |Безендірген = |Сериясы = |Баспасы = «Балауса», [[Алматы]] |Шыққан уақыты = [[2011 жыл]] |Беттері = 480 |Типі = |Алдыңғы = |Келесі = |isbn = 9965-672-72-5<ref name=ISBN>[http://www.bookchamber.kz/index.php/ru/-isbn-ismn-issn ISBN, ISMN, ISSN Агенттіктері]</ref> |Lib = |Уикикітап = |Қосымша ақпарат = роман }} '''Он бес жасар капитан''' — [[2011 жыл]]ы [[Алматы]] қаласы «Балауса» [[баспа]]сында басылып шыққан [[кітап]]. Кітап авторы/құрастырушысы — Жюль Верн, аударған С. Қалиұлы. Беттер саны — 480.<ref>[http://www.bookchamber.kz/index.php/kz/component/search/?searchword=9965-672-72-5&ordering=&searchphrase=all «bookchamber.kz» сайтындағы кітаптар базасы]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы]]нан тіркелу кезінде берілген [[ISBN]] нөмірі — [[Арнайы:Кітап_қайнарлары/9965-672-72-5|9965-672-72-5]].<ref name=ISBN /> == Қысқаша мазмұны == {{quotation|Ғылыми-фантаст. романдардың негізін салушылардың бірі, француз жазушысы [[Жюль Верн]]нің бұл кітабын жоғары сынып оқушылары ғана емес, 5-6 сынып шәкірттері де қызыға оқиды. Романда атынан көрініп тұрғандай, 15 жасында кеме капитаны болған Дик Сэнд деген баланың басынан кешкен алуан түрлі оқиғалары және өміріндегі ең қиын шақта қасында демеу болған достары жөнінде жазылған.|}} == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы]] * [[ISBN]] == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.bookchamber.kz/ Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121121010911/http://www.bookchamber.kz/ |date=2012-11-21 }} == Дереккөздер == <references/> {{book-stub}} {{Қазақстан кітап палатасы}} [[Санат:Қазақша кітаптар]] [[Санат:2011 жылы шыққан кітаптар]] [[Санат:Балауса баспасының кітаптары]] e6thk96onu70bxj36i7xt4nwqk046uo 3582166 3582162 2026-04-12T08:20:33Z Wikuiser 172895 3582166 wikitext text/x-wiki {{Басылым | Атауы = Он бес жасар капитан | Басқа атаулары = | Сурет = 'Dick Sand, A Captain at Fifteen' by Henri Meyer 001.jpg | Сурет атауы = | Ені = | Авторы = [[Жюль Верн]] | Ел = | Жанры = | Тілі = [[француз тілі]] | Түпнұсқа атауы = Un capitaine de quinze ans | Түпнұсқа баспасы = | Түпнұсқа топтамасы = | Түпнұсқаның басылған орны = | Түпнұсқаның басылған уақыты = | Түпнұсқа кітаптар қатары = | түпнұсқа типі = | Түпнұсқа безендіруші = | Түпнұсқа мұқабасын салған = | Түпнұсқа беттері = | Түпнұсқа isbn = | Түпнұсқаның шыққан уақыты = 15 желтоқсан 1878 | Түпнұсқа директоры = | Тұпнұсқа жарияланған орын = | Түпнұсқа сериясы = | Аудармашы = С. Қалиұлы | Баспасы = «Балауса», [[Алматы]] | Топтама = | Басылған орны = | Басылған уақыты = | Кітаптар қатары = | Типі = | Безендірген = | Мұқабасын салған = | Беттері = 480 | isbn = 9965-672-72-5<ref name=ISBN>[http://www.bookchamber.kz/index.php/ru/-isbn-ismn-issn ISBN, ISMN, ISSN Агенттіктері]</ref> | asin = | Жарияланған уақыты = [[2011 жыл]] | Директоры = | Жарияланған орны = | Сериясы = | Алдыңғы = | Келесі = | Алдыңғы жылы = | Келесі жылы = }} '''Он бес жасар капитан''' — [[2011 жыл]]ы [[Алматы]] қаласы «Балауса» [[баспа]]сында басылып шыққан [[кітап]]. Кітап авторы/құрастырушысы — Жюль Верн, аударған С. Қалиұлы. Беттер саны — 480.<ref>[http://www.bookchamber.kz/index.php/kz/component/search/?searchword=9965-672-72-5&ordering=&searchphrase=all «bookchamber.kz» сайтындағы кітаптар базасы]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы]]нан тіркелу кезінде берілген [[ISBN]] нөмірі — [[Арнайы:Кітап_қайнарлары/9965-672-72-5|9965-672-72-5]].<ref name=ISBN /> == Қысқаша мазмұны == {{quotation|Ғылыми-фантаст. романдардың негізін салушылардың бірі, француз жазушысы [[Жюль Верн]]нің бұл кітабын жоғары сынып оқушылары ғана емес, 5-6 сынып шәкірттері де қызыға оқиды. Романда атынан көрініп тұрғандай, 15 жасында кеме капитаны болған Дик Сэнд деген баланың басынан кешкен алуан түрлі оқиғалары және өміріндегі ең қиын шақта қасында демеу болған достары жөнінде жазылған.|}} == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы]] * [[ISBN]] == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.bookchamber.kz/ Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121121010911/http://www.bookchamber.kz/ |date=2012-11-21 }} == Дереккөздер == <references/> {{book-stub}} {{Қазақстан кітап палатасы}} [[Санат:Қазақша кітаптар]] [[Санат:2011 жылы шыққан кітаптар]] [[Санат:Балауса баспасының кітаптары]] c8fgfdw3g2t37v73nn6haf85rrqq31g 3582167 3582166 2026-04-12T08:24:12Z Wikuiser 172895 3582167 wikitext text/x-wiki {{Басылым | Атауы = Он бес жасар капитан | Басқа атаулары = | Сурет = 'Dick Sand, A Captain at Fifteen' by Henri Meyer 001.jpg | Сурет атауы = | Ені = | Авторы = [[Жюль Верн]] | Ел = | Жанры = | Тілі = [[француз тілі]] | Түпнұсқа атауы = Un capitaine de quinze ans | Түпнұсқа баспасы = | Түпнұсқа топтамасы = | Түпнұсқаның басылған орны = | Түпнұсқаның басылған уақыты = | Түпнұсқа кітаптар қатары = | түпнұсқа типі = | Түпнұсқа безендіруші = | Түпнұсқа мұқабасын салған = | Түпнұсқа беттері = | Түпнұсқа isbn = | Түпнұсқаның шыққан уақыты = 15 желтоқсан 1878 | Түпнұсқа директоры = | Тұпнұсқа жарияланған орын = | Түпнұсқа сериясы = | Аудармашы = С. Қалиұлы | Баспасы = «Балауса» | Топтама = | Басылған орны = [[Алматы]], Қазақстан | Басылған уақыты = | Кітаптар қатары = | Типі = | Безендірген = | Мұқабасын салған = | Беттері = 480 | isbn = 9965-672-72-5<ref name=ISBN>[http://www.bookchamber.kz/index.php/ru/-isbn-ismn-issn ISBN, ISMN, ISSN Агенттіктері]</ref> | asin = | Жарияланған уақыты = [[2011 жыл]] | Директоры = | Жарияланған орны = | Сериясы = | Алдыңғы = | Келесі = | Алдыңғы жылы = | Келесі жылы = }} '''Он бес жасар капитан''' — [[2011 жыл]]ы [[Алматы]] қаласы «Балауса» [[баспа]]сында басылып шыққан [[кітап]]. Кітап авторы/құрастырушысы — Жюль Верн, аударған С. Қалиұлы. Беттер саны — 480.<ref>[http://www.bookchamber.kz/index.php/kz/component/search/?searchword=9965-672-72-5&ordering=&searchphrase=all «bookchamber.kz» сайтындағы кітаптар базасы]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы]]нан тіркелу кезінде берілген [[ISBN]] нөмірі — [[Арнайы:Кітап_қайнарлары/9965-672-72-5|9965-672-72-5]].<ref name=ISBN /> == Қысқаша мазмұны == {{quotation|Ғылыми-фантаст. романдардың негізін салушылардың бірі, француз жазушысы [[Жюль Верн]]нің бұл кітабын жоғары сынып оқушылары ғана емес, 5-6 сынып шәкірттері де қызыға оқиды. Романда атынан көрініп тұрғандай, 15 жасында кеме капитаны болған Дик Сэнд деген баланың басынан кешкен алуан түрлі оқиғалары және өміріндегі ең қиын шақта қасында демеу болған достары жөнінде жазылған.|}} == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы]] * [[ISBN]] == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.bookchamber.kz/ Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121121010911/http://www.bookchamber.kz/ |date=2012-11-21 }} == Дереккөздер == <references/> {{book-stub}} {{Қазақстан кітап палатасы}} [[Санат:Қазақша кітаптар]] [[Санат:2011 жылы шыққан кітаптар]] [[Санат:Балауса баспасының кітаптары]] kfln557hyqctcz47qx27bfhsq98h22t 0 485629 3581995 3561547 2026-04-12T04:03:25Z CommonsDelinker 165 «[[:File:InfoboxHez.PNG]]» деген «[[:File:Flag_of_Hezbollah_(thumbnail_placeholder).png]]» дегенмен алмастырылды. 3581995 wikitext text/x-wiki {{Партия | партия атауы = Хезболла | шынайы атауы = حزب الله | логотипі = Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png | логотип ені = 250px | сурет атауы = | басшысы = | негіздеуші = | құрылуы = 1982 | таратылуы = | штаб-пәтері = [[Бейрут]], [[Ливан]] | идеологиясы = [[ұлтшылдық]], [[исламизм]], [[Шииттер|шиизм]] | интернационалы = | одақтастар = | жастар ұйымы = | мүшелер саны = | ұраны = | Төменгі палатадағы орындар = | Төменгі палатадағы орындар_параметр = | Жоғарғы палатадағы орындар = | Жоғарғы палатадағы орындар_параметр = | Еуропарламенттегі орындар = | әнұраны = | партиялық мөр = | тұлғалар = | ресми сайты = }} '''Хезболла''' ({{lang-ar|حزب الله}} — «[[Алла]]ның тобы») — [[ливан]]дық [[Шииттер|шиит]]тік әскери ұйымы және Ливанда [[Иран]] үлгісі бойынша [[Ислам мемлекеті]]н құруды қолдайтын саяси [[партия]]. Идеологиясының негізінде [[Иран Ислам төңкерісі]]нің көсемі [[Рухолла Хомейни]] жасаған идеологиясы жатыр. [[Канада]], [[Нидерланд]], [[Израиль]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Мысыр]] мемлекеттерінде, және ішінара [[Аустралия]] мен [[Ұлыбритания]]да [[Терроризм|лаңкестік]] ұйым ретінде танылған. Иран мен [[Сирия]] мемлекеттерінің қаржылай және әскери көмегін қолданады.<ref>[http://www.rg.ru/2006/07/18/mirskiy.html «именно Иран создал Хезболла и уже на протяжении четверти века спонсирует ее деятельность»]</ref><ref>[http://www.humanities.edu.ru/db/msg/80283 «Хезболла (в буквальном переводе „Партия Бога“) была создана в 1982 ж. (по другим данным, в 1985 ж) при поддержке Ирана. Впоследствии ее спонсором стала Сирия»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080820033623/http://www.humanities.edu.ru/db/msg/80283 |date=2008-08-20 }}</ref><ref>«Hezbollah: Between Tehran and Damascus»; Middle East Intelligence Bulletin; Vol. 4, No. 2; ақпан 2002 ж; Gary C. Gambill, Ziad K. Abdelnour, {{ref-en}}</ref> 1985 жылғы манифестінде бұл ұйым өзінің үш негізгі көздеген мақсаты ретінде: «Ливаннан кез келген колониалды құрылымдарды шығарып тастауды», «фалангистерді өз қылмытарына жауапқа тартуды» және елде Исламдық режимді орнатуды жариялады.{{Дереккөзі келтірілмеген}} Арабтанушы Георгий Мирский сөзінше Ливанда әрекет етіп жүрген топ 1982 жылы аттас ирандық ұйымның филиалы ретінде құрылған.<ref>[https://archive.is/20120907023638/www.izvestia.ru/person/article3095084/ Газета «Известия»]</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Алфавит бойынша саяси партиялар]] [[Санат:Саяси партиялар]] [[Санат:Шииттер]] [[Санат:Ислами партиялар]] [[Санат:Хезболла]] a67fe26jhv0u70ohp7evvm9axd2nc79 4 491233 3582185 3581569 2026-04-12T09:00:59Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3582185 wikitext text/x-wiki {{ambox |type = notice |text = Бұл бетте қазіргі [[Уикипедия:Администраторлар|Уикипедия админдерінің]] белсенділік статистикасы көрсетілген, бағандар бойынша өсу не кему ретімен орналастыруға болады. <br /> <small>Мәліметтер [https://xtools.wmcloud.org/ec&uselang=kk X!'s Tools]-тан алынған.</small> }} {{StatInfo}} == Шартты белгілер == [[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді админдер ерекшеленген; [[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді емес админдер ерекшеленген; [[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және солғын түспен бұрынғы админдер ерекшеленген. {| class="wikitable" |+ Админ әрекеттері |- | Бұғаттау әрекеттері || [[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды бұғаттағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]][[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды қайта бұғаттағандары || [[File:User-welcome.png|25px]] Қатысушылардың бұғатынан босатқандары || |- | Қорғау әрекеттері || [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қорғағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]] [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қайталап қорғағандары || [[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=]] Беттердің қорғанысын алғандары || |- | Жою әрекеттері||[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді жойғандары || [[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=]] Нұсқаларды жойғандары (revision delete) || [[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=]] Журналдарды жойғандары (log delete) || [[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қалпына келтіргендері |- | Басқа әрекеттер || [[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=]] Құқық өзгерткендері ||[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=]] Импорттағандары ||[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=]] AbuseFilter өзгерткендері || [[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=]] Контент моделін өзгерткендері |- | [[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=]] Барлығының қосындысы |- |} == Тізім == <!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:START --> {|class="wikitable sortable plainlinks; ts-stickytableheader" style="text-align:right; width:100%; font-size:100; background: #ffffff" |- !<div style="background-color:#ffffff">#</div>||<div style="background-color:#ffffff">Админ аты</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-welcome.png|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]] |- |align=center|1||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymov#general-stats 35052]||616||26||18||263||23||3||33927||8||0||168||0||0||0||0 |- |align=center|2||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arystanbek#general-stats 28569]||275||6||9||1307||42||7||26221||22||7||300||21||7||328||17 |- |align=center|3||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Нұрлан_Рахымжанов#general-stats 14883]||417||21||19||106||17||3||13692||37||13||513||45||0||0||0 |- |align=center|4||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bolatbek|{{color|grey|Bolatbek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bolatbek#general-stats 5355]||18||0||0||116||20||2||5152||5||0||23||0||0||19||0 |- |align=center|5||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Салиха|Салиха]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Салиха#general-stats 4269]||0||0||0||235||0||26||3998||0||0||10||0||0||0||0 |- |align=center|6||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlefZet|{{color|grey|AlefZet}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlefZet#general-stats 3721]||96||0||20||164||1||14||3358||0||0||68||0||0||0||0 |- |align=center|7||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bekus|{{color|grey|Bekus}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bekus#general-stats 3615]||19||2||0||20||5||6||3553||0||0||10||0||0||0||0 |- |align=center|8||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ulan|{{color|grey|Ulan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ulan#general-stats 3263]||18||0||2||3||0||0||3235||0||0||5||0||0||0||0 |- |align=center|9||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|ArystanbekBot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/ArystanbekBot#general-stats 2942]||0||0||0||0||0||0||2942||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|10||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sibom|{{color|grey|Sibom}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sibom#general-stats 2500]||28||1||1||5||3||7||2440||0||0||15||0||0||0||0 |- |align=center|11||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/1nter_pares#general-stats 2110]||229||6||5||279||7||13||1560||0||4||7||0||0||0||0 |- |align=center|12||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJin|{{color|grey|GaiJin}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJin#general-stats 1420]||36||0||0||10||3||3||1300||0||0||14||54||0||0||0 |- |align=center|13||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Batyrbek.kz#general-stats 1276]||70||0||3||6||2||1||1171||0||0||7||16||0||0||0 |- |align=center|14||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurken|Nurken]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken#general-stats 1147]||37||0||0||11||17||0||1071||0||0||11||0||0||0||0 |- |align=center|15||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GanS NIS|{{color|grey|GanS NIS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GanS_NIS#general-stats 1089]||12||0||2||3||0||0||1029||0||0||43||0||0||0||0 |- |align=center|16||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Amangeldi_Mukhamejan#general-stats 855]||9||1||1||26||3||2||774||0||0||30||1||0||7||1 |- |align=center|17||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kaiyr#general-stats 828]||116||89||10||13||13||2||559||0||0||22||3||0||1||0 |- |align=center|18||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Polat Alemdar|{{color|grey|Polat Alemdar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Polat_Alemdar#general-stats 806]||5||0||0||600||60||0||136||0||0||5||0||0||0||0 |- |align=center|19||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|{{color|grey|Мықтыбек Оразтайұлы}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Мықтыбек_Оразтайұлы#general-stats 738]||1||0||0||19||1||1||649||0||0||67||0||0||0||0 |- |align=center|20||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlibekKS|{{color|grey|AlibekKS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlibekKS#general-stats 695]||18||0||50||7||0||0||611||0||0||9||0||0||0||0 |- |align=center|21||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ashina|Ashina]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ashina#general-stats 435]||1||0||0||16||3||2||393||1||0||13||6||0||0||0 |- |align=center|22||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sagzhan#general-stats 325]||15||0||7||13||4||1||270||0||0||15||0||0||0||0 |- |align=center|23||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Qarakesek|{{color|grey|Qarakesek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Qarakesek#general-stats 224]||19||1||25||0||2||37||114||0||0||14||12||0||0||0 |- |align=center|24||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Daniyar|{{color|grey|Daniyar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Daniyar#general-stats 80]||6||0||0||1||0||0||70||0||0||1||2||0||0||0 |- |align=center|25||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJinBot|{{color|grey|GaiJinBot}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJinBot#general-stats 79]||0||0||0||0||0||0||79||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|26||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurtenge#general-stats 72]||0||0||0||3||0||0||62||5||0||2||0||0||0||0 |- |align=center|27||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arruah|{{color|grey|Arruah}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arruah#general-stats 8]||0||0||0||0||0||0||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|28||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nick jan|{{color|grey|Nick jan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nick_jan#general-stats 7]||1||0||0||0||0||0||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|29||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymovbot|Kasymovbot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymovbot#general-stats 0]||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0 |} <!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:END --> {{clear}} == Администраторлардың_нақты_белсенділіктері == Белсенділіктердің түспен белгіленуі: * <span style="background-color:#00ff33">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Жасыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180 күн толмаған ([0-180]) * <span style="background-color:#00ccff">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Көк]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180-нен 360 күн аралығында уақыт өткен ([360-180]) * <span style="background-color:#ff3300">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Қызыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 360 күннен асып кеткен ([360<]) {{Wikistats}} [[Санат:Уикипедия:Уикипедия статистикалары]] 8r8t0h5szhjfre3mm8efl4cw8axf3j2 4 492279 3581671 3580629 2026-04-11T12:02:24Z Jembot 36112 Bot: Рейтингті жаңарту 3581671 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:1nter pares|1nter pares]] || [[Special:Contributions/1nter pares|{{formatnum:3739}}]] || {{Permissions|1nter pares}} |- | 2 || [[User:Мағыпар|Мағыпар]] || [[Special:Contributions/Мағыпар|{{formatnum:1451}}]] || {{Permissions|Мағыпар}} |- | 3 || [[User:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] || [[Special:Contributions/Rasulbek Adil|{{formatnum:1358}}]] || {{Permissions|Rasulbek Adil}} |- | 4 || [[User:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] || [[Special:Contributions/MuratbekErkebulan|{{formatnum:842}}]] || {{Permissions|MuratbekErkebulan}} |- | 5 || [[User:TalgatSnow|TalgatSnow]] || [[Special:Contributions/TalgatSnow|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|TalgatSnow}} |- | 6 || [[User:Kasymov|Kasymov]] || [[Special:Contributions/Kasymov|{{formatnum:414}}]] || {{Permissions|Kasymov}} |- | 7 || [[User:Sagzhan|Sagzhan]] || [[Special:Contributions/Sagzhan|{{formatnum:395}}]] || {{Permissions|Sagzhan}} |- | 8 || [[User:Салиха|Салиха]] || [[Special:Contributions/Салиха|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Салиха}} |- | 9 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:252}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}} |- | 10 || [[User:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] || [[Special:Contributions/RaiymbekZh|{{formatnum:183}}]] || {{Permissions|RaiymbekZh}} |- | 11 || [[User:Nurken|Nurken]] || [[Special:Contributions/Nurken|{{formatnum:161}}]] || {{Permissions|Nurken}} |- | 12 || [[User:Дауткулова Ақмарал|Дауткулова Ақмарал]] || [[Special:Contributions/Дауткулова Ақмарал|{{formatnum:142}}]] || {{Permissions|Дауткулова Ақмарал}} |- | 13 || [[User:Рысмаханов Курманбек|Рысмаханов Курманбек]] || [[Special:Contributions/Рысмаханов Курманбек|{{formatnum:112}}]] || {{Permissions|Рысмаханов Курманбек}} |- | 14 || [[User:Жанерке Асылбекқызы|Жанерке Асылбекқызы]] || [[Special:Contributions/Жанерке Асылбекқызы|{{formatnum:103}}]] || {{Permissions|Жанерке Асылбекқызы}} |- | 15 || [[User:Құралай Мұратқызы|Құралай Мұратқызы]] || [[Special:Contributions/Құралай Мұратқызы|{{formatnum:100}}]] || {{Permissions|Құралай Мұратқызы}} |- | 16 || [[User:Gaukhar1980|Gaukhar1980]] || [[Special:Contributions/Gaukhar1980|{{formatnum:100}}]] || {{Permissions|Gaukhar1980}} |- | 17 || [[User:Ayala Ulankyzy|Ayala Ulankyzy]] || [[Special:Contributions/Ayala Ulankyzy|{{formatnum:100}}]] || {{Permissions|Ayala Ulankyzy}} |- | 18 || [[User:Ақжарқын Шыңғысбаева|Ақжарқын Шыңғысбаева]] || [[Special:Contributions/Ақжарқын Шыңғысбаева|{{formatnum:97}}]] || {{Permissions|Ақжарқын Шыңғысбаева}} |- | 19 || [[User:Асимова Гульнафис|Асимова Гульнафис]] || [[Special:Contributions/Асимова Гульнафис|{{formatnum:95}}]] || {{Permissions|Асимова Гульнафис}} |- | 20 || [[User:Nurkhan|Nurkhan]] || [[Special:Contributions/Nurkhan|{{formatnum:94}}]] || {{Permissions|Nurkhan}} |- | 21 || [[User:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] || [[Special:Contributions/Tuttiorchestra687|{{formatnum:91}}]] || {{Permissions|Tuttiorchestra687}} |- | 22 || [[User:Casserium|Casserium]] || [[Special:Contributions/Casserium|{{formatnum:89}}]] || {{Permissions|Casserium}} |- | 23 || [[User:Ashina|Ashina]] || [[Special:Contributions/Ashina|{{formatnum:83}}]] || {{Permissions|Ashina}} |- | 24 || [[User:Эльмира Ералиева|Эльмира Ералиева]] || [[Special:Contributions/Эльмира Ералиева|{{formatnum:82}}]] || {{Permissions|Эльмира Ералиева}} |- | 25 || [[User:Bektenbai Bekzhan|Bektenbai Bekzhan]] || [[Special:Contributions/Bektenbai Bekzhan|{{formatnum:80}}]] || {{Permissions|Bektenbai Bekzhan}} |- | 26 || [[User:Kshetunsky|Kshetunsky]] || [[Special:Contributions/Kshetunsky|{{formatnum:77}}]] || {{Permissions|Kshetunsky}} |- | 27 || [[User:Дәриға Жалынқызы|Дәриға Жалынқызы]] || [[Special:Contributions/Дәриға Жалынқызы|{{formatnum:75}}]] || {{Permissions|Дәриға Жалынқызы}} |- | 28 || [[User:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] || [[Special:Contributions/Ерден Карсыбеков|{{formatnum:70}}]] || {{Permissions|Ерден Карсыбеков}} |- | 29 || [[User:Орел Карл|Орел Карл]] || [[Special:Contributions/Орел Карл|{{formatnum:69}}]] || {{Permissions|Орел Карл}} |- | 30 || [[User:Рахматулла Нұрқанат|Рахматулла Нұрқанат]] || [[Special:Contributions/Рахматулла Нұрқанат|{{formatnum:66}}]] || {{Permissions|Рахматулла Нұрқанат}} |- | 31 || [[User:Wikuiser|Wikuiser]] || [[Special:Contributions/Wikuiser|{{formatnum:65}}]] || {{Permissions|Wikuiser}} |- | 32 || [[User:Ермек Нәзерке Еркінқызы|Ермек Нәзерке Еркінқызы]] || [[Special:Contributions/Ермек Нәзерке Еркінқызы|{{formatnum:59}}]] || {{Permissions|Ермек Нәзерке Еркінқызы}} |- | 33 || [[User:Dilnazavr|Dilnazavr]] || [[Special:Contributions/Dilnazavr|{{formatnum:58}}]] || {{Permissions|Dilnazavr}} |- | 34 || [[User:Milenioscuro|Milenioscuro]] || [[Special:Contributions/Milenioscuro|{{formatnum:58}}]] || {{Permissions|Milenioscuro}} |- | 35 || [[User:Digital Jetisu|Digital Jetisu]] || [[Special:Contributions/Digital Jetisu|{{formatnum:57}}]] || {{Permissions|Digital Jetisu}} |- | 36 || [[User:Керимкулов Батыр|Керимкулов Батыр]] || [[Special:Contributions/Керимкулов Батыр|{{formatnum:55}}]] || {{Permissions|Керимкулов Батыр}} |- | 37 || [[User:Gulimaa|Gulimaa]] || [[Special:Contributions/Gulimaa|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Gulimaa}} |- | 38 || [[User:Турсун Ибраев|Турсун Ибраев]] || [[Special:Contributions/Турсун Ибраев|{{formatnum:50}}]] || {{Permissions|Турсун Ибраев}} |- | 39 || [[User:Гулжайна Усен|Гулжайна Усен]] || [[Special:Contributions/Гулжайна Усен|{{formatnum:49}}]] || {{Permissions|Гулжайна Усен}} |- | 40 || [[User:19642206g|19642206g]] || [[Special:Contributions/19642206g|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|19642206g}} |- | 41 || [[User:Erkerim1988|Erkerim1988]] || [[Special:Contributions/Erkerim1988|{{formatnum:47}}]] || {{Permissions|Erkerim1988}} |- | 42 || [[User:QazaqEditor|QazaqEditor]] || [[Special:Contributions/QazaqEditor|{{formatnum:47}}]] || {{Permissions|QazaqEditor}} |- | 43 || [[User:Жәди|Жәди]] || [[Special:Contributions/Жәди|{{formatnum:44}}]] || {{Permissions|Жәди}} |- | 44 || [[User:Медеууутоп|Медеууутоп]] || [[Special:Contributions/Медеууутоп|{{formatnum:44}}]] || {{Permissions|Медеууутоп}} |- | 45 || [[User:Қуаныш Гүлайым|Қуаныш Гүлайым]] || [[Special:Contributions/Қуаныш Гүлайым|{{formatnum:41}}]] || {{Permissions|Қуаныш Гүлайым}} |- | 46 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:41}}]] || {{Permissions|Kaiyr}} |- | 47 || [[User:Акмарал Т|Акмарал Т]] || [[Special:Contributions/Акмарал Т|{{formatnum:40}}]] || {{Permissions|Акмарал Т}} |- | 48 || [[User:Арманбекқызы Еркежан НЗМ|Арманбекқызы Еркежан НЗМ]] || [[Special:Contributions/Арманбекқызы Еркежан НЗМ|{{formatnum:40}}]] || {{Permissions|Арманбекқызы Еркежан НЗМ}} |- | 49 || [[User:Dariga Zhumagaliyeva|Dariga Zhumagaliyeva]] || [[Special:Contributions/Dariga Zhumagaliyeva|{{formatnum:39}}]] || {{Permissions|Dariga Zhumagaliyeva}} |- | 50 || [[User:Нарбаева Каракоз|Нарбаева Каракоз]] || [[Special:Contributions/Нарбаева Каракоз|{{formatnum:39}}]] || {{Permissions|Нарбаева Каракоз}} |- | 51 || [[User:Бекасыл Бейбітұлы|Бекасыл Бейбітұлы]] || [[Special:Contributions/Бекасыл Бейбітұлы|{{formatnum:38}}]] || {{Permissions|Бекасыл Бейбітұлы}} |- | 52 || [[User:ErnatPointmakker|ErnatPointmakker]] || [[Special:Contributions/ErnatPointmakker|{{formatnum:36}}]] || {{Permissions|ErnatPointmakker}} |- | 53 || [[User:Ұлан Тұрсынбек|Ұлан Тұрсынбек]] || [[Special:Contributions/Ұлан Тұрсынбек|{{formatnum:35}}]] || {{Permissions|Ұлан Тұрсынбек}} |- | 54 || [[User:Қарағанды обл. тіл басқармасы|Қарағанды обл. тіл басқармасы]] || [[Special:Contributions/Қарағанды обл. тіл басқармасы|{{formatnum:35}}]] || {{Permissions|Қарағанды обл. тіл басқармасы}} |- | 55 || [[User:Ақмешіт|Ақмешіт]] || [[Special:Contributions/Ақмешіт|{{formatnum:32}}]] || {{Permissions|Ақмешіт}} |- | 56 || [[User:Гульнар Рысбекқызы|Гульнар Рысбекқызы]] || [[Special:Contributions/Гульнар Рысбекқызы|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Гульнар Рысбекқызы}} |- | 57 || [[User:Sagat Ardak|Sagat Ardak]] || [[Special:Contributions/Sagat Ardak|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Sagat Ardak}} |- | 58 || [[User:Оразбаева Жанна|Оразбаева Жанна]] || [[Special:Contributions/Оразбаева Жанна|{{formatnum:29}}]] || {{Permissions|Оразбаева Жанна}} |- | 59 || [[User:Coffee86|Coffee86]] || [[Special:Contributions/Coffee86|{{formatnum:29}}]] || {{Permissions|Coffee86}} |- | 60 || [[User:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] || [[Special:Contributions/Daniyal.aidarov5|{{formatnum:27}}]] || {{Permissions|Daniyal.aidarov5}} |- | 61 || [[User:Ерекешова Жаныгуль|Ерекешова Жаныгуль]] || [[Special:Contributions/Ерекешова Жаныгуль|{{formatnum:26}}]] || {{Permissions|Ерекешова Жаныгуль}} |- | 62 || [[User:Аида Кажмухановна|Аида Кажмухановна]] || [[Special:Contributions/Аида Кажмухановна|{{formatnum:26}}]] || {{Permissions|Аида Кажмухановна}} |- | 63 || [[User:Таттибаева Гулжас|Таттибаева Гулжас]] || [[Special:Contributions/Таттибаева Гулжас|{{formatnum:24}}]] || {{Permissions|Таттибаева Гулжас}} |- | 64 || [[User:ShadZ01|ShadZ01]] || [[Special:Contributions/ShadZ01|{{formatnum:24}}]] || {{Permissions|ShadZ01}} |- | 65 || [[User:Тұрысбек Жанеля 7д|Тұрысбек Жанеля 7д]] || [[Special:Contributions/Тұрысбек Жанеля 7д|{{formatnum:24}}]] || {{Permissions|Тұрысбек Жанеля 7д}} |- | 66 || [[User:Lanananna|Lanananna]] || [[Special:Contributions/Lanananna|{{formatnum:22}}]] || {{Permissions|Lanananna}} |- | 67 || [[User:Poundgated|Poundgated]] || [[Special:Contributions/Poundgated|{{formatnum:21}}]] || {{Permissions|Poundgated}} |- | 68 || [[User:Топчикмед|Топчикмед]] || [[Special:Contributions/Топчикмед|{{formatnum:21}}]] || {{Permissions|Топчикмед}} |- | 69 || [[User:Imambek Onlasyn|Imambek Onlasyn]] || [[Special:Contributions/Imambek Onlasyn|{{formatnum:21}}]] || {{Permissions|Imambek Onlasyn}} |- | 70 || [[User:Maktakyz|Maktakyz]] || [[Special:Contributions/Maktakyz|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Maktakyz}} |- | 71 || [[User:Ruslan.dm|Ruslan.dm]] || [[Special:Contributions/Ruslan.dm|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Ruslan.dm}} |- | 72 || [[User:Yernur055|Yernur055]] || [[Special:Contributions/Yernur055|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Yernur055}} |- | 73 || [[User:Андрианова Анастасия Антоновна|Андрианова Анастасия Антоновна]] || [[Special:Contributions/Андрианова Анастасия Антоновна|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Андрианова Анастасия Антоновна}} |- | 74 || [[User:Айбаса|Айбаса]] || [[Special:Contributions/Айбаса|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Айбаса}} |- | 75 || [[User:TheWikipedian1250|TheWikipedian1250]] || [[Special:Contributions/TheWikipedian1250|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|TheWikipedian1250}} |- | 76 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:17}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 77 || [[User:Almatoswiki|Almatoswiki]] || [[Special:Contributions/Almatoswiki|{{formatnum:17}}]] || {{Permissions|Almatoswiki}} |- | 78 || [[User:Almatrkh|Almatrkh]] || [[Special:Contributions/Almatrkh|{{formatnum:17}}]] || {{Permissions|Almatrkh}} |- | 79 || [[User:Салима Симбаева|Салима Симбаева]] || [[Special:Contributions/Салима Симбаева|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Салима Симбаева}} |- | 80 || [[User:Шеримова Сауле|Шеримова Сауле]] || [[Special:Contributions/Шеримова Сауле|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Шеримова Сауле}} |- | 81 || [[User:Zhanar Orazaliyeva|Zhanar Orazaliyeva]] || [[Special:Contributions/Zhanar Orazaliyeva|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Zhanar Orazaliyeva}} |- | 82 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 83 || [[User:Zhaniya yerikovna|Zhaniya yerikovna]] || [[Special:Contributions/Zhaniya yerikovna|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Zhaniya yerikovna}} |- | 84 || [[User:Тәжі Томирис|Тәжі Томирис]] || [[Special:Contributions/Тәжі Томирис|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Тәжі Томирис}} |- | 85 || [[User:Фыефытр|Фыефытр]] || [[Special:Contributions/Фыефытр|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Фыефытр}} |- | 86 || [[User:Тұран|Тұран]] || [[Special:Contributions/Тұран|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Тұран}} |- | 87 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 88 || [[User:Нұрғиса Ажиров|Нұрғиса Ажиров]] || [[Special:Contributions/Нұрғиса Ажиров|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Нұрғиса Ажиров}} |- | 89 || [[User:SpinnerLaserzthe2nd|SpinnerLaserzthe2nd]] || [[Special:Contributions/SpinnerLaserzthe2nd|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|SpinnerLaserzthe2nd}} |- | 90 || [[User:Careful Soul|Careful Soul]] || [[Special:Contributions/Careful Soul|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Careful Soul}} |- | 91 || [[User:Шерова Ринат Амангелдиевна|Шерова Ринат Амангелдиевна]] || [[Special:Contributions/Шерова Ринат Амангелдиевна|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Шерова Ринат Амангелдиевна}} |- | 92 || [[User:Arystanbek|Arystanbek]] || [[Special:Contributions/Arystanbek|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Arystanbek}} |- | 93 || [[User:Erkokshe|Erkokshe]] || [[Special:Contributions/Erkokshe|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Erkokshe}} |- | 94 || [[User:Ғауғауррр|Ғауғауррр]] || [[Special:Contributions/Ғауғауррр|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Ғауғауррр}} |- | 95 || [[User:HiOne'kazakh|HiOne'kazakh]] || [[Special:Contributions/HiOne'kazakh|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|HiOne'kazakh}} |- | 96 || [[User:Otepkaliyeva|Otepkaliyeva]] || [[Special:Contributions/Otepkaliyeva|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Otepkaliyeva}} |- | 97 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}} |- | 98 || [[User:Zhandos M|Zhandos M]] || [[Special:Contributions/Zhandos M|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Zhandos M}} {{/end}} 4tdgwn7pgdzutqbvd84w18cc8xarsok 0 492614 3581698 2906283 2026-04-11T13:15:54Z TalgatSnow 143530 3581698 wikitext text/x-wiki '''Спагетти-вестерн''' — 1960-шы жылдары [[Италия]]да пайда болған вестерн-фильмдерінің жанры. 1960 және 1970 жылдарының аралығында шамамен 600 спагетти-вестерн түсірілген болатын. Көптеген кинолардың ландшафттары Испанияның және Италияның шөл далаларынаң алынған. Ол жерлер Америкалық батыстың кейпіне қатты ұқсағандықтан вестерн-режисерлер үшін өте қолайлы болды. Сонымен қатар, кино түсірілетін жерлерде Батыс Американың архитектурасына тән қалашықтар орнатылған. Бір қызығы кино өнеріндегі ең таңдаулы вестерн болып "[[Жақсы, жаман, жауыз]]" (итал. Il buono, il brutto, il cattivo) саналады (IMDb сайтында 5-ші орын). Ал бұл - спагетти-вестерн. == Кең-танымал спагетти-вестерндер == * «Бірнеше доллар үшін» (итал. Per un pugno di dollari) (1964) * «Біршама долларға көбірек» (итал. Per qualche dollaro in più) (1965) * «[[Жақсы, жаман, жауыз]]» (итал. Il buono, il brutto, il cattivo) (1966) * «Джанго» (итал. Django) (1966) * «Қаһарлы күндер» (итал. I giorni dell’ira) (1967) * «Ат үстінде мерт болу» (итал. Da uomo a uomo, ағылш. Death Rides a Horse)(1967) * «Бетпе бет» (1967) * «Құдай кешірер, ал мен - жоқ!» (итал. Dio perdona… io no!) (1967) * «Үндемес» (итал. Il grande silenzio) (1968) * «Жабайы Батыста» (итал.C’era una volta il West) (1968) * «[[Азат етілген Джанго]]<nowiki/>» (ағылш. Django Unchained) (2012) == Сыртқы сілтемелер == *[http://www.spaghetti-western.net/index.php/Main_Page http://www.spaghetti-western.net спагетти-вестерн фильмдерінің қоры] *[http://alexcox.com/freestuff.htm 10,000 WAYS TO DIE (1978) спагетти-вестерн фильмдерінің жанры туралы ақпарат көзі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060505112852/http://www.alexcox.com/freestuff.htm |date=2006-05-05 }} [[Санат:Спагетти-вестерндер]] [[Санат:Жанрлары бойынша Италия фильмдері]] 83zbb72wkc6lygdznsbbi1px1f3avp8 0 504209 3581803 1978885 2026-04-11T16:00:56Z Сқақ Зере 179730 3581803 wikitext text/x-wiki {{Елтаңба элементтері}} '''Дулыға үсті әшекей''' ({{lang-ru|Нашлемник}}, еуропалық дәстүрде '''клейнод''' деп аталады) — дулығаның үстіне бекітілген әшекей, бастапқы кезде әшекейді жануардың мүйізінен немесе құс қауырсынынан жасаған. Бұл элемент рыцарлық турнирлер кезіңде дамыды. Ол көпшілік ортасында рыцарді тауып алуға көмектесетін құрал ретінде қолданылды. Әшекейдің үстіңгі жақ бөлігі жеңіл ағаштан, былғарыдан және папье-машеден жасалатын, бірақ уақыт өте келе оны бағалы материалдардан жасайтын болды. Бұл элемент XVI ғасырда [[Англия]] герольдтарымен заңдалған. Дулыға үсті әшекейінің екі түрі болады: оның бірі қосымша, ал екіншісі ерікті әшекей. Қосымша дулыға үсті әшекейі тура қалқандағы суреттеі толығымен қайталайды. Ал ерікті әшекейлер қалқандағы суретті қайталамайды, бірақ көп жағдайларда оның тинктураларын қайталайды. Сондай-ақ дулыға үсті әшекей ұранды суреттейтін болып кездеседі, яғни, ұранның мағынасын ашады. Еуропалық геральдикада дулыға үсті әшекейі дулығаға бурелетпен қоса берігеді. == Дереккөздер == <references/> *[http://geraldic.taba.ru/Obnovleniya/Karta_sayta/Teoriya_pravila/438638_Nashlemnik.html Дулыға үсті әшекей - "Геральдика әлемінде" сайты] * {{кітап |авторы = Лакиер А. Б. |бөлімі = http://www.heraldrybooks.ru/text.php?id=75 Глава третья, § 27 Внешние украшения щита: … нашлемник … |тақырыбы = Орыс геральдикасы |место = {{М}} |баспасы =Книга |жыл = 1990 }} [[Санат:Елтаңба элементтері]] [[Санат:Геральдика]] 3yq7n9qpqsycpxukxhtic438fn35orj 0 505182 3581774 2974341 2026-04-11T15:29:22Z Сқақ Зере 179730 3581774 wikitext text/x-wiki ==Қоршаған ортаның экологиялық жағдайы мен ауру деңгейі== Адамның денсаулығының төмендеп, [[ауру]]ға шалдығуын ағзаның ортаға толық бейімделе алмауымен, қолайсыз әсерлерге берген теріс жауабы ретінде қарастыру керек. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ВОЗ) анықтамасы бойынша, денсаулық дегеніміз — бұл тек аурудың болмауы емес, ол толық физикалық, [[Психология|психологиялық]] және әлеуметтік қолайлылық. [[Ғалым]]дардың есептеулері бойынша адамдардың денсаулық жағдайы 50—52%-ы — өмір сүру салтына, 20-25%-ы — тұқым қуалау факторларына, 18—20%-ы — қоршаған орта жағдайларына, ал 7—12% ғана денсаулық сақтау саласының деңгейіне байланысты болады. [[Антропогендік фактор|Антропогенді факторлар]] бұрын болмаған, жаңа техногенді ауруларды туғызады. Адамның [[Денсаулық|денсаулығына]] зиянды әсер ететін факторлардың ішінде әр түрлі ластаушы заттар бірінші орын алады. Адамның іс-әрекеті нәтижесінде биосфераға, оған тән емес 4 млн.-нан астам заттар шығарылады. Сонымен қатар, жыл сайын [[қоршаған орта]]ға мыңдаган жаңа заттар шығарылады. Олардың көпшілігі ксеиобиотиктер (грек тілінен аударғанда хеnos —бөтен) адам мен басқа да тірі ағзалар үшін бөтен заттар. Аурулардың көбеюі сонымен қатар табиғи ортаның әр түрлі [[трансформация]]ларымен, оның толық бұзылуы, өнеркәсіптік кешендерге, бір типті тұрғын жерлерге және т.б., яғни «үшінші табиғатқа» айналуына байланысты. Денсаулыққа әлеуметтік және экономикалық жағдайлардың әсері артып отыр. Табиғи және физико-химиялық тұрғыдан алғанда таза орта болса да, қолайсыз әлеуметтік-экономикалық жағдай ауру мен өлімнің артуына әкелетінін өмір көрсетіп отыр. Әлеуметтік-экономикалық жағдайдың нашарлауы адамның психологиялық күйі мен стресстік құбылыстар арқылы әсер етеді. 9-кестеде халықтың өліміне әр түрлі аурулардың әсері көрсетілген. ==Әр түрлі аурулардың әсерінен халықтың өлімінің себептері== Адамдардың мезгілсіз қайтыс болу себептері ең алдымен қолайсыз табиғи және әлеуметтік [[фактор]]лар болып табылады. Ауру мен өлімнің қоршаған орта жағдайларына тәуелділігі жекелеген мемлекеттер мен аймақтар мысалынан көрінеді. Дүниежүзілік [[денсаулық]] сақтау ұйымының мәліметтері бойынша жыл сайын дүние жүзінде шамамен 500 мың адам пестицидтермен уланады және оның 5 мыңы өліммен аяқталады. Мұндай құбылыстар әдетте «үшінші әлем» елдерінде жиі кездеседі. АҚІІІ-пен салыстырғанда бұл елдерде улану 13 есе артық. Американ ғалымдарының мәліметтері бойынша барлық қатерлі ісік ауруларының 90%-ы қоршаған ортаның қолайсыз әсеріне байланысты. ФРГ-де соңғы 10 жылда қатерлі ісікпен ауыратындардың үлесі ер кісілерде 15-тен 23%-ға дейін, ал әйелдерде 17-ден 25%-ға дейін артқан. Аурулар индустриалды және ластанған аудандарда жиі кездеседі. [[Бала]]лардың жалпы ауруларына әсер ететін күшті фактор көміртегі тотығы мен шу болып табылады. Ғалымдардың мәліметтері бойынша СО-ның мөлшері 6,5-тен 12,З ЖЖК-ге көтерілуі балалардың ауруларының 2 есе, ал акустикалық қолайсыздықтың 8-ден 20%-ға артуы — 1,4 есеге артуына әкеледі. Арал аймағы экологиялық апат аймағы болып табылады. Бұл аймақ аурулар мен өлімдердің жоғары болуымен сипатталады. Мысалы, Қарақалпақстанда (Өзбекстан) балалар өлімінің жиілігі туған мың балаға 87-ден келеді, ал Скандинавия елдерінде 7—8, Жапонияда — 5. Бұрынғы КСРО-да 80-жылдардың соңында орташа балалар өлімінің жиілігі 24—25 болған. ==== Аурулар туғызатын заттар мен факторлар. ==== Ағзаларға қолайсыз әсер ететін және ауруларға әкеліп соқтыратын заттарды төмендегідей топтарға бөліп көрсетуге болады: 1) концерогендер (латын тілінен аударғанда cancir — рак, генезис — шығу тегі) қатерлі ісіктер туғызады. Қазіргі уақытта шамамен 500 осындай заттар белгілі. Олардың ішіндегі ең күштілеріне бензо(а)пирен және басқа да полициклді ароматтық көмірсулар, ультракүлгін сәулелер, радиоактивті изотоптар, эноксидті смолалар, антриттер, нитрозаминдер, асбест және т.б. жатады; 2) мутагендер (латын тілінен аударғанда mutasio — өзгеру) – [[хромосомалар]] саны мен құрылымының өзгеруіне әкеліп соқтырады. Оларға: [[рентген сәулелері]], гамма-сәулелер, нейтрондар, бензо(а)пирен, колхицин, кейбір вирустар және т.б. жатады; 3) тератогендер (грек тілінен аударғанда teras, teralos — құбыжық) — жеке дамуда кемістіктерге әкелетін, кемтарлықтардың пайда болуына әкелетін заттар. Тератогендерге әсер ететін мөлшерінен артып кететін кез келген фактор жатады. Көбінесе тератогендерге мутагендер, сондай-ақ пестицидтер, тыңайтқыштар, шу және т.б. ластаушылар жатады. Сонымен қатар, [[Эмбриогенез|эмбриогендерді]] де бөліп көрсетуге болады. Эмбриогеидер (грек тілінен аударғанда embryo – ұрық) эмбрионалдық даму кезінде зақымдануларға әкелетін заттар. Эмбриогендерге тератогендер, мутагендер және басқа да заттар (мысалы, алкогольді ішімдіктер, есірткі заттар және т.б.) жатады. Адам қызметінің нәтижесінде жаңа, бұрын болмаған аурулар пайда болады. Мұндай ауруларды ерекше техногенді аурулар тобына жатқызады. Оларға қорғасын («сатуризм»), кадмий («ита-ита»), сынап қосылыстарымен (“минамата”) және т.б. уланудан пайда болған аурулар жатады. ==== Денсаулық үшін зиянды органикалық және бейорганикалық заттар ==== Көптеген органикалық заттар улы және жоғары дәрежеде тұрақты болып табылады. Олар көбінесе канцероген, мутаген, тератоген немесе басқа аурулардың пайда болуын күшейтеді. Органикалық қосылыстардың ішінде, әсіресе, галогенді көмірсулар мен полициклді ароматтық көмірсулар (ПАК) қауіпті. ==== Галогенді көмірсулар. ==== Бұл топқа бір немесе бірнеше көміртегі атомдары хлор, бром, йод немесе фтормен алмасқан органикалық қосылыстар жатады. Хлорлы көмірсулар кең таралған. Олардың көпшілігі тұрақты, ағзалар оларды жеңіл сіңіреді және жекелеген мүшелер мен ұлпаларда жиналуға қабілетті. Мысалы, поливинилхлорид (ПВХ), полихлорды бифенилдер (ПХБ), ДДТ (пестицид), тетрахлорфенол және тетрахлорэтилен (еріткіштер). Бұл топқа өте улы зат — диоксиндер де жатады. ПВХ мен винилхлорид бауырдың қатерлі ісігін, тері, сүйек пен аяқ-қолдың зақымдануынан көрінетін винилхлоридтік ауруды туғызады. Ұзақ уақыт бойы винилхлорид қауіисіз деп есептеліп келді. Оны аэрозоль баллондарында газ-тасымалдаушы және медицинада наркоз ретінде қолданып келген. Тек 70-жылдары ғана оның улы қасиеттері анықталды. Белгілі ДДТ (дихлордифенилдихлорэтан) да хлорлы көмірсуларга жатады. 1939 жылы Моллер бұл заттың инсектицидтік қасиеттерін анықтады. Бұл препараттың 15 млн. тоннасы жер шарының барлық дерлік аймақтарында қолданылған. [[Антарктида]]ның өзінен шамамен 25 мың тонна ДДТ табылған. Кейіннен ДДТ май ұлпалары мен ана сүтінде жиналатыны белгілі болды. 70-жылдардан бастап бұл инсектицидті қолдануға тыйым салынды. Бірақ жоғары дәрежеде тұрақтылығына байланысты (ыдырау мерзімі 50 жыл) ол қоректік тізбектерде әлі де интенсивті түрде айналымда болып келеді. Диоксиндер қазіргі белгілі улы заттардың ішіндегі ең күштілерінің бірі. Диоксиннің канцерогенді, мутагенді, тератогенді әсері анықталған. Ол әйелдің бала туу қабілетіне әсер етеді. Диоксиннің көп бөлігі (шамамен 200 кг) қоршаған ортаға американдықтардың Вьетнамда қолданған дефолианттары түрінде шығарылды. Нәтижеде тек вьетнамдықтар ғана зардап шеккен жоқ шамамен 20 мың американдықтарды да қамтыды. Фенолмен улану бауырды, бүйректі, қанды зақымдайды. Ағзаның тұқым қуалау қасиетіне де әсері анықталған. Сонымен қатар канцерогенді және тератогенді әсер етеді. Халықтың денсаулығына метанол немесе метил спирті өте қауіпті. Түсі мен иісі бойынша оны этил спиртінен айыру өте қиын улы зат. 30—100 мл мөлшері адамның өліміне әкеліп соқтырады. Формальдегид [[химия]] өндірісінің маңызды өнімдерінің бірі болып табылады. Фтор альдегид аллергиялық реакциялар туғызуы мүмкін. Сонымен қатар оның канцерогендігі туралы да мәліметтер бар. Адам мен басқа да тірі ағзалар бұл затпен үнемі әсерлесуде болады (пластик, ағашты-талшықтар, консерванттар, автокөліктердің газдары, темекі түтіні т.б.). Дүние жүзінде ондаған миллион тоннасы өндіріледі. Қазір бұл затты тұрмыстық мақсатта қолдануды шектеуге бағытталған шаралар жүргізілуде. Ауыр металдар. Көптеген ауыр металдар ағзалардың тіршілігіне қажет және микроэлементтер тобына жатады. Оларға цинк, мыс, марганец, темір және т.б. кіреді. Сонымен қатар олар тірі ағзалар үшін улы. Ауыр металдар ақуыздармен жеңіл байланысып, майда еріп, жинақталады. Ауыр металдардың қоршаған орта мен ағзада жинақталуының негізгі көзі — отынды жағу, пестицидтер, кейбір органикалық қосылыстар, өндірістік қалдықтар және т.б. Белгілі мәліметтер бойынша (Вронский, 1996) антропогенді заттар есебінен қоршаған ортаға қорғасынның 94-97%-ы, кадмийдің — 84-89%-ы, мыстың — 56-87%-ы, никельдің — 66—75%-ы, сынаитың — 60%-ы шығарылады. Қорғасынның негізгі көзі — автокөлік жанармайы болып табылады. Қорғасынның көп бөлігі металлургия кәсіпорындары мен ауыл шаруашылығында пестицид ретінде мышьякты) қорғасынды қолдану кезінде шығарылады. Қоршаған ортада қорғасынның артуы, әсіресе, өнеркәсіптік революцияның басталуымен тығыз байланысты. XX ғасырдың қала тұрғындарының қаңқасындағы қорғасынның мөлшері 1600 жыл бұрын өмір сүрген адамдармен салыстырғанда 700—1200 есе артық. Қорғасынмен улану немесе «сатуризмнің» белгілері мынадай: тез шаршау, кешке көру қабілетінің төмендеуі, қан аздық, бүйректің зақымдануы, жүрек ауруы, уақытынан бұрын босану, түсік тастау. Кадмий. Ауыр металдардың ішіндегі ең улы элемент. Ортаға кадмийдің шығарылу себептері тас көмірдің шаңы, химиялық тыңайтқыштар, пластмассалардың қалдықтары мен жану өнімдері, темекі түтіні. Қорғасынға қарағанда кадмий топырақтан өсімдікке жеңіл өтеді (70%-ға дейін) де, ағзадан баяу шығарылады. Негізінен бүйректі (бүйректе жиналады), жүйке жүйесін, жыныс мүшелерін зақымдайды, тыныс алу жүйесіне зиян. “Ита-ита” ауруын туғызады. Сынап. Қоршаған ортада кеңінен таралған. Дүние жүзіндегі сынаптың өндірісі жылына 10 мың т. астам. Ол негізінен электротехникада, медицинада және химия өнеркәсібінде қолданылады. Металдық (элементарлық) сынап іс жүзінде ағзаға зиянды емес. Бірақ бу түріндегі сынаптың әсері қауіпті. Ағзаға тамақпен не тері арқылы енген сынап тұздарының қауіптілігі жоғары. Сынаптың металлорганикалық қосылыстары (әсіресе метил сынап) ағза үшін өте улы және қауіпті. ===== Асбест. ===== Соңғы кезде дәрігерлердің назарын өзіне аударып отыр. Ұсақ асбест шаңы — асбестоз ауруын туғызады. Өкпе ұлпаларын зақымдап, қатерлі ісіктерге әкеледі. === Қала экологиясының адам денсаулығына әсері === Қала және адамның денсаулығы. Қазіргі кездегі адамның экологиялық ортасы – қала. Ол ең ірі және табиғи ортадан өзгеше, көптеген параметрлері бойынша экстремалды деуге болатын орта. Қалада техногенді қуаттың орасан зор концентрациясы жиналады. Дүние жүзінің қалаларында қазір ғаламшарымызды мекендейтін халықтың шамамен жартысы шоғырланған. Соңғы 45 жылда қала халқының саны 729 млн-нан 2540 млн. адамға дейін өсті, яғни 3,5 еседей, ал олардың халықтың жалпы санындағы үлесі 29-дан 44%-ға дейін артқан. Сонымен қатар, қалалардың іріленуі жүріп отыр. 1995 жылдың соңына қарай дүние жүзінде халқының саны 1 млн.-нан астам халқы бар 320 қала және 5 млн.-нан астам халқы бар 48 қала болған. Бірақ урбанизация (латын тілінен аударғанда urbanus - қалалық) процесі тек қала халқының немесе қалалардың мөлшері мен санының артуымен ғана шектелмейді. Сонымен қатар, бұл процесс қоғам өміріндегі қалалардың рөлінің артуынан, көптеген адамдардың өмір сүру салтының өзгеруінен де көрінеді. Қалалардағы адам экологиясына тән нәрсе — бұл табиғи экологиялық факторлардан оқшаулану болып табылады. Қажетті мөлшерде өсімдіктер, тірі топырақпен, сумен қамтамасыз етілген. Адамның [[биология]]лық табиғаты мен оның табиғатқа қарсы іс-әрекетінің нәтижелері арасындағы қайшылық, әсіресе қала жағдайында шиеленісе түседі. Қазіргі кездегі қала — күрделі әлеуметтік-экономикалық ағза. Ол демографиялық, экономико-географиялық, инженерлік-құрылыс, сәулеттік факторлардың әсерінен, қоршаған экономикалық кеңістік пен табиғи ортаның алуан түрлі өзара әсерлері нәтижесінде қалыптасады. Көбінесе, қалалармен қоғамдық процестің көптеген белгілерін байланыстырады. Бірақ, қала өркениеті — қолайлы жағдайлар, тұрмыстың жеңілдеуіне әкелгенмен, коммуникация тығыздығы, әр түрлі қажеттіліктерді қанағаттандыру мүмкіндіктері — тек барлық жағынан қолайлы орта емес. Қала ортасы адамның басты сапасы — оның денсаулығына қолайсыз әсер етеді. Атмосфераның, судың, азық-түлік өнімдерінің, күнделікті қажетті заттардың өнеркәсіп пен транснорттың қалдықтарымен ластануы, электромагниттік өріс, вибрация, шу, ауаның дезионизациялануы, тұрмыстың химияландырылуы, шектен тыс көп ақпараттардың ағыны, уақыттың жетіспеуі, гиподинамия, эмоциогенді қысым, дұрыс тамақтанбау, зиянды әрекеттердің кеңінен таралуы — осылардың барлығы қосылып адамның денсаулығын нашарлатады. Қала халқының басым бөлігі демалатын қаладан тыс, табиғи жағдайда өткізуге тырысады. Бірақ, мұндай жерлерде мүмкін болатын рекреациялық (рекреация латын тілінен демалу, сауығу) қысым артады да, олар: қаланың жалғасына айналады. ==Пайдаланылған сілтемелер== 1.[http://bes-asyl.kz/%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82/%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F-%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD-%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B-%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83/%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9-%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5-%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC-%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BB Бес асыл.kz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140125021505/http://bes-asyl.kz/%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82/%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F-%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD-%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B-%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83/%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9-%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5-%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC-%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BB |date=2014-01-25 }} [[Санат:Экология]] 3rzvjav10q2q4xoxfjdjffngye5ypop 3581779 3581774 2026-04-11T15:47:20Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] соңғы нұсқасына қайтарды 2974341 wikitext text/x-wiki ==Қоршаған ортаның экологиялық жағдайы мен ауру деңгейі== Адамның денсаулығының төмендеп, [[ауру]]ға шалдығуын ағзаның ортаға толық бейімделе алмауымен, қолайсыз әсерлерге берген теріс жауабы ретінде қарастыру керек. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ВОЗ) анықтамасы бойынша, денсаулық дегеніміз — бұл тек аурудың болмауы емес, ол толық физикалық, психологиялық және әлеуметтік қолайлылық. [[Ғалым]]дардың есептеулері бойынша адамдардың денсаулық жағдайы 50—52%-ы — өмір сүру салтына, 20-25%-ы — тұқым қуалау факторларына, 18—20%-ы — қоршаған орта жағдайларына, ал 7—12% ғана денсаулық сақтау саласының деңгейіне байланысты болады. [[Антропогендік фактор|Антропогенді факторлар]] бұрын болмаған, жаңа техногенді ауруларды туғызады. Адамның [[Денсаулық|денсаулығына]] зиянды әсер ететін факторлардың ішінде әр түрлі ластаушы заттар бірінші орын алады. Адамның іс-әрекеті нәтижесінде биосфераға, оған тән емес 4 млн.-нан астам заттар шығарылады. Сонымен қатар, жыл сайын [[қоршаған орта]]ға мыңдаган жаңа заттар шығарылады. Олардың көпшілігі ксеиобиотиктер (грек тілінен аударғанда хеnos —бөтен) адам мен басқа да тірі ағзалар үшін бөтен заттар. Аурулардың көбеюі сонымен қатар табиғи ортаның әр түрлі [[трансформация]]ларымен, оның толық бұзылуы, өнеркәсіптік кешендерге, бір типті тұрғын жерлерге және т.б., яғни «үшінші табиғатқа» айналуына байланысты. Денсаулыққа әлеуметтік және экономикалық жағдайлардың әсері артып отыр. Табиғи және физико-химиялық тұрғыдан алғанда таза орта болса да, қолайсыз әлеуметтік-экономикалық жағдай ауру мен өлімнің артуына әкелетінін өмір көрсетіп отыр. Әлеуметтік-экономикалық жағдайдың нашарлауы адамның психологиялық күйі мен стресстік құбылыстар арқылы әсер етеді. 9-кестеде халықтың өліміне әр түрлі аурулардың әсері көрсетілген. ==Әр түрлі аурулардың әсерінен халықтың өлімінің себептері== Адамдардың мезгілсіз қайтыс болу себептері ең алдымен қолайсыз табиғи және әлеуметтік [[фактор]]лар болып табылады. Ауру мен өлімнің қоршаған орта жағдайларына тәуелділігі жекелеген мемлекеттер мен аймақтар мысалынан көрінеді. Дүниежүзілік [[денсаулық]] сақтау ұйымының мәліметтері бойынша жыл сайын дүние жүзінде шамамен 500 мың адам пестицидтермен уланады және оның 5 мыңы өліммен аяқталады. Мұндай құбылыстар әдетте «үшінші әлем» елдерінде жиі кездеседі. АҚІІІ-пен салыстырғанда бұл елдерде улану 13 есе артық. Американ ғалымдарының мәліметтері бойынша барлық қатерлі ісік ауруларының 90%-ы қоршаған ортаның қолайсыз әсеріне байланысты. ФРГ-де соңғы 10 жылда қатерлі ісікпен ауыратындардың үлесі ер кісілерде 15-тен 23%-ға дейін, ал әйелдерде 17-ден 25%-ға дейін артқан. Аурулар индустриалды және ластанған аудандарда жиі кездеседі. [[Бала]]лардың жалпы ауруларына әсер ететін күшті фактор көміртегі тотығы мен шу болып табылады. Ғалымдардың мәліметтері бойынша СО-ның мөлшері 6,5-тен 12,З ЖЖК-ге көтерілуі балалардың ауруларының 2 есе, ал акустикалық қолайсыздықтың 8-ден 20%-ға артуы — 1,4 есеге артуына әкеледі. Арал аймағы экологиялық апат аймағы болып табылады. Бұл аймақ аурулар мен өлімдердің жоғары болуымен сипатталады. Мысалы, Қарақалпақстанда (Өзбекстан) балалар өлімінің жиілігі туған мың балаға 87-ден келеді, ал Скандинавия елдерінде 7—8, Жапонияда — 5. Бұрынғы КСРО-да 80-жылдардың соңында орташа балалар өлімінің жиілігі 24—25 болған. ==== Аурулар туғызатын заттар мен факторлар. ==== Ағзаларға қолайсыз әсер ететін және ауруларға әкеліп соқтыратын заттарды төмендегідей топтарға бөліп көрсетуге болады: 1) концерогендер (латын тілінен аударғанда cancir — рак, генезис — шығу тегі) қатерлі ісіктер туғызады. Қазіргі уақытта шамамен 500 осындай заттар белгілі. Олардың ішіндегі ең күштілеріне бензо(а)пирен және басқа да полициклді ароматтық көмірсулар, ультракүлгін сәулелер, радиоактивті изотоптар, эноксидті смолалар, антриттер, нитрозаминдер, асбест және т.б. жатады; 2) мутагендер (латын тілінен аударғанда mutasio — өзгеру) – [[хромосомалар]] саны мен құрылымының өзгеруіне әкеліп соқтырады. Оларға: [[рентген сәулелері]], гамма-сәулелер, нейтрондар, бензо(а)пирен, колхицин, кейбір вирустар және т.б. жатады; 3) тератогендер (грек тілінен аударғанда teras, teralos — құбыжық) — жеке дамуда кемістіктерге әкелетін, кемтарлықтардың пайда болуына әкелетін заттар. Тератогендерге әсер ететін мөлшерінен артып кететін кез келген фактор жатады. Көбінесе тератогендерге мутагендер, сондай-ақ пестицидтер, тыңайтқыштар, шу және т.б. ластаушылар жатады. Сонымен қатар, [[Эмбриогенез|эмбриогендерді]] де бөліп көрсетуге болады. Эмбриогеидер (грек тілінен аударғанда embryo – ұрық) эмбрионалдық даму кезінде зақымдануларға әкелетін заттар. Эмбриогендерге тератогендер, мутагендер және басқа да заттар (мысалы, алкогольді ішімдіктер, есірткі заттар және т.б.) жатады. Адам қызметінің нәтижесінде жаңа, бұрын болмаған аурулар пайда болады. Мұндай ауруларды ерекше техногенді аурулар тобына жатқызады. Оларға қорғасын («сатуризм»), кадмий («ита-ита»), сынап қосылыстарымен (“минамата”) және т.б. уланудан пайда болған аурулар жатады. ==== Денсаулық үшін зиянды органикалық және бейорганикалық заттар ==== Көптеген органикалық заттар улы және жоғары дәрежеде тұрақты болып табылады. Олар көбінесе канцероген, мутаген, тератоген немесе басқа аурулардың пайда болуын күшейтеді. Органикалық қосылыстардың ішінде, әсіресе, галогенді көмірсулар мен полициклді ароматтық көмірсулар (ПАК) қауіпті. ==== Галогенді көмірсулар. ==== Бұл топқа бір немесе бірнеше көміртегі атомдары хлор, бром, йод немесе фтормен алмасқан органикалық қосылыстар жатады. Хлорлы көмірсулар кең таралған. Олардың көпшілігі тұрақты, ағзалар оларды жеңіл сіңіреді және жекелеген мүшелер мен ұлпаларда жиналуға қабілетті. Мысалы, поливинилхлорид (ПВХ), полихлорды бифенилдер (ПХБ), ДДТ (пестицид), тетрахлорфенол және тетрахлорэтилен (еріткіштер). Бұл топқа өте улы зат — диоксиндер де жатады. ПВХ мен винилхлорид бауырдың қатерлі ісігін, тері, сүйек пен аяқ-қолдың зақымдануынан көрінетін винилхлоридтік ауруды туғызады. Ұзақ уақыт бойы винилхлорид қауіисіз деп есептеліп келді. Оны аэрозоль баллондарында газ-тасымалдаушы және медицинада наркоз ретінде қолданып келген. Тек 70-жылдары ғана оның улы қасиеттері анықталды. Белгілі ДДТ (дихлордифенилдихлорэтан) да хлорлы көмірсуларга жатады. 1939 жылы Моллер бұл заттың инсектицидтік қасиеттерін анықтады. Бұл препараттың 15 млн. тоннасы жер шарының барлық дерлік аймақтарында қолданылған. [[Антарктида]]ның өзінен шамамен 25 мың тонна ДДТ табылған. Кейіннен ДДТ май ұлпалары мен ана сүтінде жиналатыны белгілі болды. 70-жылдардан бастап бұл инсектицидті қолдануға тыйым салынды. Бірақ жоғары дәрежеде тұрақтылығына байланысты (ыдырау мерзімі 50 жыл) ол қоректік тізбектерде әлі де интенсивті түрде айналымда болып келеді. Диоксиндер қазіргі белгілі улы заттардың ішіндегі ең күштілерінің бірі. Диоксиннің канцерогенді, мутагенді, тератогенді әсері анықталған. Ол әйелдің бала туу қабілетіне әсер етеді. Диоксиннің көп бөлігі (шамамен 200 кг) қоршаған ортаға американдықтардың Вьетнамда қолданған дефолианттары түрінде шығарылды. Нәтижеде тек вьетнамдықтар ғана зардап шеккен жоқ шамамен 20 мың американдықтарды да қамтыды. Фенолмен улану бауырды, бүйректі, қанды зақымдайды. Ағзаның тұқым қуалау қасиетіне де әсері анықталған. Сонымен қатар канцерогенді және тератогенді әсер етеді. Халықтың денсаулығына метанол немесе метил спирті өте қауіпті. Түсі мен иісі бойынша оны этил спиртінен айыру өте қиын улы зат. 30—100 мл мөлшері адамның өліміне әкеліп соқтырады. Формальдегид [[химия]] өндірісінің маңызды өнімдерінің бірі болып табылады. Фтор альдегид аллергиялық реакциялар туғызуы мүмкін. Сонымен қатар оның канцерогендігі туралы да мәліметтер бар. Адам мен басқа да тірі ағзалар бұл затпен үнемі әсерлесуде болады (пластик, ағашты-талшықтар, консерванттар, автокөліктердің газдары, темекі түтіні т.б.). Дүние жүзінде ондаған миллион тоннасы өндіріледі. Қазір бұл затты тұрмыстық мақсатта қолдануды шектеуге бағытталған шаралар жүргізілуде. Ауыр металдар. Көптеген ауыр металдар ағзалардың тіршілігіне қажет және микроэлементтер тобына жатады. Оларға цинк, мыс, марганец, темір және т.б. кіреді. Сонымен қатар олар тірі ағзалар үшін улы. Ауыр металдар ақуыздармен жеңіл байланысып, майда еріп, жинақталады. Ауыр металдардың қоршаған орта мен ағзада жинақталуының негізгі көзі — отынды жағу, пестицидтер, кейбір органикалық қосылыстар, өндірістік қалдықтар және т.б. Белгілі мәліметтер бойынша (Вронский, 1996) антропогенді заттар есебінен қоршаған ортаға қорғасынның 94-97%-ы, кадмийдің — 84-89%-ы, мыстың — 56-87%-ы, никельдің — 66—75%-ы, сынаитың — 60%-ы шығарылады. Қорғасынның негізгі көзі — автокөлік жанармайы болып табылады. Қорғасынның көп бөлігі металлургия кәсіпорындары мен ауыл шаруашылығында пестицид ретінде мышьякты) қорғасынды қолдану кезінде шығарылады. Қоршаған ортада қорғасынның артуы, әсіресе, өнеркәсіптік революцияның басталуымен тығыз байланысты. XX ғасырдың қала тұрғындарының қаңқасындағы қорғасынның мөлшері 1600 жыл бұрын өмір сүрген адамдармен салыстырғанда 700—1200 есе артық. Қорғасынмен улану немесе «сатуризмнің» белгілері мынадай: тез шаршау, кешке көру қабілетінің төмендеуі, қан аздық, бүйректің зақымдануы, жүрек ауруы, уақытынан бұрын босану, түсік тастау. Кадмий. Ауыр металдардың ішіндегі ең улы элемент. Ортаға кадмийдің шығарылу себептері тас көмірдің шаңы, химиялық тыңайтқыштар, пластмассалардың қалдықтары мен жану өнімдері, темекі түтіні. Қорғасынға қарағанда кадмий топырақтан өсімдікке жеңіл өтеді (70%-ға дейін) де, ағзадан баяу шығарылады. Негізінен бүйректі (бүйректе жиналады), жүйке жүйесін, жыныс мүшелерін зақымдайды, тыныс алу жүйесіне зиян. “Ита-ита” ауруын туғызады. Сынап. Қоршаған ортада кеңінен таралған. Дүние жүзіндегі сынаптың өндірісі жылына 10 мың т. астам. Ол негізінен электротехникада, медицинада және химия өнеркәсібінде қолданылады. Металдық (элементарлық) сынап іс жүзінде ағзаға зиянды емес. Бірақ бу түріндегі сынаптың әсері қауіпті. Ағзаға тамақпен не тері арқылы енген сынап тұздарының қауіптілігі жоғары. Сынаптың металлорганикалық қосылыстары (әсіресе метил сынап) ағза үшін өте улы және қауіпті. ===== Асбест. ===== Соңғы кезде дәрігерлердің назарын өзіне аударып отыр. Ұсақ асбест шаңы — асбестоз ауруын туғызады. Өкпе ұлпаларын зақымдап, қатерлі ісіктерге әкеледі. === Қала экологиясының адам денсаулығына әсері === Қала және адамның денсаулығы. Қазіргі кездегі адамның экологиялық ортасы – қала. Ол ең ірі және табиғи ортадан өзгеше, көптеген параметрлері бойынша экстремалды деуге болатын орта. Қалада техногенді қуаттың орасан зор концентрациясы жиналады. Дүние жүзінің қалаларында қазір ғаламшарымызды мекендейтін халықтың шамамен жартысы шоғырланған. Соңғы 45 жылда қала халқының саны 729 млн-нан 2540 млн. адамға дейін өсті, яғни 3,5 еседей, ал олардың халықтың жалпы санындағы үлесі 29-дан 44%-ға дейін артқан. Сонымен қатар, қалалардың іріленуі жүріп отыр. 1995 жылдың соңына қарай дүние жүзінде халқының саны 1 млн.-нан астам халқы бар 320 қала және 5 млн.-нан астам халқы бар 48 қала болған. Бірақ урбанизация (латын тілінен аударғанда urbanus - қалалық) процесі тек қала халқының немесе қалалардың мөлшері мен санының артуымен ғана шектелмейді. Сонымен қатар, бұл процесс қоғам өміріндегі қалалардың рөлінің артуынан, көптеген адамдардың өмір сүру салтының өзгеруінен де көрінеді. Қалалардағы адам экологиясына тән нәрсе — бұл табиғи экологиялық факторлардан оқшаулану болып табылады. Қажетті мөлшерде өсімдіктер, тірі топырақпен, сумен қамтамасыз етілген. Адамның [[биология]]лық табиғаты мен оның табиғатқа қарсы іс-әрекетінің нәтижелері арасындағы қайшылық, әсіресе қала жағдайында шиеленісе түседі. Қазіргі кездегі қала — күрделі әлеуметтік-экономикалық ағза. Ол демографиялық, экономико-географиялық, инженерлік-құрылыс, сәулеттік факторлардың әсерінен, қоршаған экономикалық кеңістік пен табиғи ортаның алуан түрлі өзара әсерлері нәтижесінде қалыптасады. Көбінесе, қалалармен қоғамдық процестің көптеген белгілерін байланыстырады. Бірақ, қала өркениеті — қолайлы жағдайлар, тұрмыстың жеңілдеуіне әкелгенмен, коммуникация тығыздығы, әр түрлі қажеттіліктерді қанағаттандыру мүмкіндіктері — тек барлық жағынан қолайлы орта емес. Қала ортасы адамның басты сапасы — оның денсаулығына қолайсыз әсер етеді. Атмосфераның, судың, азық-түлік өнімдерінің, күнделікті қажетті заттардың өнеркәсіп пен транснорттың қалдықтарымен ластануы, электромагниттік өріс, вибрация, шу, ауаның дезионизациялануы, тұрмыстың химияландырылуы, шектен тыс көп ақпараттардың ағыны, уақыттың жетіспеуі, гиподинамия, эмоциогенді қысым, дұрыс тамақтанбау, зиянды әрекеттердің кеңінен таралуы — осылардың барлығы қосылып адамның денсаулығын нашарлатады. Қала халқының басым бөлігі демалатын қаладан тыс, табиғи жағдайда өткізуге тырысады. Бірақ, мұндай жерлерде мүмкін болатын рекреациялық (рекреация латын тілінен демалу, сауығу) қысым артады да, олар: қаланың жалғасына айналады. ==Пайдаланылған сілтемелер== 1.[http://bes-asyl.kz/%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82/%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F-%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD-%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B-%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83/%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9-%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5-%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC-%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BB Бес асыл.kz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140125021505/http://bes-asyl.kz/%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82/%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F-%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD-%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B-%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83/%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9-%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5-%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC-%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BB |date=2014-01-25 }} [[Санат:Экология]] atia2ftj00xnxfcz6btn3k0wdulpj9a 0 505803 3582149 2505994 2026-04-12T07:54:18Z ~2026-22433-47 179756 3582149 wikitext text/x-wiki Ербол Сарин - Дәстүрлі әнші. Қазақстанның халық әртісі (2014). Ол 1962 жылы 2 қазанда [[Қарағанды облысы|Семей облысы]] [[Абай ауданы (Қарағанды облысы)|Абай ауданы]]ның [[Арқат]] ауылында дүниеге келген. 1985 жылы Алматы қаласындағы эстрадалық өнер студиясына (қазіргі Ж.Елебеков атындағы колледж) атақты әнші-композитор, жазушы, Қазакстанға еңбегі сіңген әртіс Ж. Кәрменовтің сыныбына түсіп, 1987 жылы окып бітірді. Өнердегі ең алғашқы жолын Целиноград облысының мемлекеттік филармониясында бастады. Осы филармонияда еңбек ете жүріп, 1988 жылы Алматыда өткен Ә.Қашаубаев атындағы II республикалық әншілер байқауына қатысып лауреат атанды. 1992 жылы Целиноград музыкалық училищесінде домбырамен ән салу сыныбын ашу мақсатында қосымша жұмысқа шакырылды. 1993 жылы С.Сейфуллин атындағы пединститутқа түсіп, 1997 жылы Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетін бітірді. 1998 жылы Президенттің колдауымен ашылған, әлем әртісі, профессор А. Мұсақожаева басшылық еткен ҚазҰМА-ға аға ұстаздыққа қалдырылды. Қазақстан Республикасының әншілік өнерін дамыту жолына қосқан еңбегі үшін Құрмет Грамоталарымен марапатталды. Қазіргі кезде Қазақ ұлттық өнер университеті Дәстүрлі ән департаментінің доценті.<ref>Қазақ халқының атақты тұлғалары кітабы, АЛМАТЫКІТАП 2010ж.</ref> == Дереккөздер == <references/> == Сыртқы сілтемелер == * [http://kitaphana.kz/ Кітапхана деректері] [[Санат:Қазақстан әншілері]] [[Санат:1962 жылы туғандар]] [[Санат:Абай ауданында (Қарағанды облысы) туғандар]] [[Санат:Қазақстан халық әртістері]] lfzjs22zifcuh1v9lvcczzhwfrq9lwq 3582150 3582149 2026-04-12T07:54:56Z ~2026-22433-47 179756 3582150 wikitext text/x-wiki Ербол Сарин - Дәстүрлі әнші. Қазақстанның халық әртісі (2014). Ол 1962 жылы 2 қазанда [[Қарағанды облысы|Абай облысы]] [[Абай ауданы (Қарағанды облысы)|Абай ауданы]]ның [[Арқат]] ауылында дүниеге келген. 1985 жылы Алматы қаласындағы эстрадалық өнер студиясына (қазіргі Ж.Елебеков атындағы колледж) атақты әнші-композитор, жазушы, Қазакстанға еңбегі сіңген әртіс Ж. Кәрменовтің сыныбына түсіп, 1987 жылы окып бітірді. Өнердегі ең алғашқы жолын Целиноград облысының мемлекеттік филармониясында бастады. Осы филармонияда еңбек ете жүріп, 1988 жылы Алматыда өткен Ә.Қашаубаев атындағы II республикалық әншілер байқауына қатысып лауреат атанды. 1992 жылы Целиноград музыкалық училищесінде домбырамен ән салу сыныбын ашу мақсатында қосымша жұмысқа шакырылды. 1993 жылы С.Сейфуллин атындағы пединститутқа түсіп, 1997 жылы Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетін бітірді. 1998 жылы Президенттің колдауымен ашылған, әлем әртісі, профессор А. Мұсақожаева басшылық еткен ҚазҰМА-ға аға ұстаздыққа қалдырылды. Қазақстан Республикасының әншілік өнерін дамыту жолына қосқан еңбегі үшін Құрмет Грамоталарымен марапатталды. Қазіргі кезде Қазақ ұлттық өнер университеті Дәстүрлі ән департаментінің доценті.<ref>Қазақ халқының атақты тұлғалары кітабы, АЛМАТЫКІТАП 2010ж.</ref> == Дереккөздер == <references/> == Сыртқы сілтемелер == * [http://kitaphana.kz/ Кітапхана деректері] [[Санат:Қазақстан әншілері]] [[Санат:1962 жылы туғандар]] [[Санат:Абай ауданында (Қарағанды облысы) туғандар]] [[Санат:Қазақстан халық әртістері]] crxh4cmje0ynxy3qb7e57cdj93exgan 10 506872 3582213 2676909 2026-04-12T09:28:52Z Sagzhan 29953 3582213 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Инфобокс |дене_стиль = width: 23em; font-size: 89%; background: #F7F7FF; |дене_класс = vevent |үсті_стиль = font-size: larger; text-align: center; background-color:#EEE; |үсті_класс = summary |үсті = {{{Атауы}}} |үсті2 = {{{Шынайы атауы|}}} |сурет = {{#if:{{{Сурет|}}}|[[Сурет:{{{Сурет}}}| {{#if:{{{Ені|}}}|{{{Ені}}}|200px}}| {{#if:{{{Сипаттама|}}}|{{{Сипаттама}}}|Басылым}}]]}} |сурет_атауы = {{{Сурет сипаттамасы|}}} |белгі1 = Жанр |мәтін1 = {{#ifexist:{{{Жанр|}}}|{{#switch:{{{Жанр|}}}| сұмдықтар = [[Сұмдықтар әдебиеті|сұмдықтар]]| Сұмдықтар = [[Сұмдықтар әдебиеті|сұмдықтар]]| драма = [[Драма (жанр)|драма]]| Драма = [[Драма (жанр)|драма]]|[[{{{Жанр|}}}]]}}}} |белгі2 = Авторы |мәтін2 = {{#ifexist:{{{Авторы|}}}|[[{{{Авторы|}}}]]|{{wikidata|p50|{{{Авторы|}}}}}}} |белгі3 = Түпнұсқа тілі |мәтін3 = {{#if:{{{Түпнұсқа тілі|}}}|[[{{{Түпнұсқа тілі|}}}|{{{Түпнұсқа тілі|}}}]]|{{wikidata|p407}}}} |белгі4 = Жазылған жыл |мәтін4 = {{{Жазылды|}}} |класс4 = dtstart |белгі5 = Жариялануы |мәтін5 = {{{Жариялануы|}}} |белгі6 = Жеке басылым |мәтін6 = {{{Жеке басылым|}}} |белгі7 = Топтама |мәтін7 = {{{Топтама|}}} |белгі8 = Баспагер |мәтін8 = {{wikidata|p123|{{{Баспа|}}}}} |белгі9 = ISBN |мәтін9 = {{#if:{{wikidata|p212|{{{isbn|}}}}}|[[Special:Booksources/{{wikidata|p212|{{{isbn|}}}}}|{{wikidata|p212|{{{isbn|}}}}}]]}} |белгі10 = Аударма |мәтін10 = {{{Аударма|}}} |белгі11 = Цикл |мәтін11 = {{{Цикл|}}} |белгі12 = Алдыңғысы |мәтін12 = {{{Алдыңғысы|}}} |белгі13 = Келесі |мәтін13 = {{{Келесі|}}} |асты_стиль = background-color:#EEE;border-top:1px solid #DDD; |асты = {{#if:{{{Уикикітап-мәтін|}}}{{{Уикикітап|}}}|[[Сурет:Wikisource-logo.svg|15px|link=s:{{{Уикикітап-мәтін|}}}{{{Уикикітап|}}}]] '''[[:s:{{{Уикикітап-мәтін|}}}{{{Уикикітап|}}}|Шығарма мәтіні]]''' [[Уикикітап]]та}} }}{{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||<!-- -->[[Санат:Алфавит бойынша әдеби шығармалар]]<!-- -->}}</includeonly><noinclude>{{doc}}</noinclude> a1ko5n5k5rfmd67fdcmw4b94kri1o30 10 506876 3582214 2301676 2026-04-12T09:29:39Z Sagzhan 29953 3582214 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{docpage}}</noinclude> == Көшіріп алуға арналған дайындама == <pre> {{Әдеби шығарма |Атауы = * |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = |Авторы = |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} </pre> == Мысал == {{Әдеби шығарма |Атауы = Шығарма атауы |Шынайы атауы = |Сурет = Placeholder.png |Ширина = 200px |Сурет сипаттамасы = сипаттама |Жанр = роман |Авторы = Әзілхан Нұршайықов |Түпнұсқа тілі = қазақ тілі |Жазылды = 2007 |Жариялануы = |Жеке басылым = 2008 |Баспа = Жазушы |Аударма = |Lib = http://ru.wikipedia.org/ |Уикикітап = Капитанская дочка (Пушкин) }} <pre>{{Әдеби шығарма |Атауы = Шығарма атауы |Шынайы атауы = |Сурет = Placeholder.png |Ширина = 200px |Сурет сипаттамасы = сипаттама |Жанр = роман |Авторы = Әзілхан Нұршайықов |Түпнұсқа тілі = қазақ тілі |Жазылды = 2007 |Жариялануы = |Жеке басылым = 2008 |Баспа = Жазушы |Аударма = |Lib = http://ru.wikipedia.org/ |Уикикітап = Капитанская дочка (Пушкин) }}</pre> o1katcsung8cxufo7tayd2bazn0phaf 0 513838 3581842 2466937 2026-04-11T16:56:56Z Сқақ Зере 179730 3581842 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = '''Алемдар Мустафа-паша''' | Шынайы есімі = Alemdar Mustafa Paşa | Суреті = Mustafa bairakdar.jpg | Атауы = | Сурет ені = 160px | Елтаңба = | Елтаңба атауы = | Елтаңба ені = | Титулы = Османлы империясының Ұлы уәзірі. | Лақап аты = | Ту = | Басқара бастады = [[29 шілде]] | Басқаруын аяқтады = [[14 қараша]] [[1808 жыл]] | Басқарған кезеңі = | Ізашары = [[Зелеби Мустафа-паша]] | Ізбасары = [[Мемис-паша]] | Тәж кигізу жорасы = | Биліктен бас тартуы = | Мұрагері = | Бірігіп басқарушы1 = | Бірігіп басқарушы1Басқара бастады = | Бірігіп басқарушы1Басқаруын аяқтады = | регент1 = | регент1Басқара бастады = | регент1Басқаруын аяқтады = | регент2 = | регент2Басқара бастады = | регент2Басқаруын аяқтады = | Премьер = | Вице-президент = | Президент = | Монарх = | Губернатор = | Вице-губернатор = | Түсініктемелер = | Діні = [[Ислам]], [[суннит]] | Туған күні = 1755 | Туған жері = [[Хотин]], [[Босния (Османлы провинциясы)]] | Қайтыс болған күні = 14.11.1808 | Қайтыс болған жері = [[Стамбул]] | Жерленді = | Династия = | Туған кездегі есімі = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = | Қызметі = | Мамандығы = | Білімі = | Ғылыми дәрежесі = | Марапаттары = | Қолтаңбасы = | Монограммасы = | Сайты = | Commons = }} '''Алемдар Мустафа-паша''' (1755—1808) - Түркияның саяси және мемлекеттік қайраткері. [[1806 жыл|1806 жылдан]] Рущук аймағының аяны (әкімі). Селим ІІІ құлатылғаннан кейін "Рущук достары" құпия саяси ұйымын басқарды (1807 ж.) 1808 ж. шілдеде Стамбулда мемлекеттік төңкеріс жасады. Янычар сұлтаны тағайындаған Мұстафа ІV-ні құлатты. Махмұд ІІ тұсында ұлы уәзір қызметін атқарды. Феодалдық анархияны жоюға бағытталған прогрестік реформалар жариялады. Көтеріліс жасаған янычарларға қарсы соғыста қаза тапты<ref>Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 2 том</ref><ref>Миллер А.Ф., Мустафа паша Байрактар, М.-Л.,1947</ref> == Дереккөздер == <references/> . [[Санат:Түркия]] imb3qs0ob5xv6i0vxgr5d472xw0065x 3581880 3581842 2026-04-11T17:33:25Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:А.С.Кизиров|А.С.Кизиров]] соңғы нұсқасына қайтарды 2466937 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = '''Алемдар Мустафа-паша''' | Шынайы есімі = Alemdar Mustafa Paşa | Суреті = Mustafa bairakdar.jpg | Атауы = | Сурет ені = 160px | Елтаңба = | Елтаңба атауы = | Елтаңба ені = | Титулы = Османлы империясының Ұлы уәзірі. | Лақап аты = | Ту = | Басқара бастады = [[29 шілде]] | Басқаруын аяқтады = [[14 қараша]] [[1808 жыл]] | Басқарған кезеңі = | Ізашары = [[Зелеби Мустафа-паша]] | Ізбасары = [[Мемис-паша]] | Тәж кигізу жорасы = | Биліктен бас тартуы = | Мұрагері = | Бірігіп басқарушы1 = | Бірігіп басқарушы1Басқара бастады = | Бірігіп басқарушы1Басқаруын аяқтады = | регент1 = | регент1Басқара бастады = | регент1Басқаруын аяқтады = | регент2 = | регент2Басқара бастады = | регент2Басқаруын аяқтады = | Премьер = | Вице-президент = | Президент = | Монарх = | Губернатор = | Вице-губернатор = | Түсініктемелер = | Діні = [[Ислам]], [[суннит]] | Туған күні = 1755 | Туған жері = [[Хотин]], [[Босния (Османлы провинциясы)]] | Қайтыс болған күні = 14.11.1808 | Қайтыс болған жері = [[Стамбул]] | Жерленді = | Династия = | Туған кездегі есімі = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = | Қызметі = | Мамандығы = | Білімі = | Ғылыми дәрежесі = | Марапаттары = | Қолтаңбасы = | Монограммасы = | Сайты = | Commons = }} '''Алемдар Мустафа-паша''' (1755—1808) - Түркияның саяси және мемлекеттік қайраткері. 1806 жылдан Рущук аймағының аяны (әкімі). Селим ІІІ құлатылғаннан кейін "Рущук достары" құпия саяси ұйымын басқарды (1807 ж.) 1808 ж. шілдеде Стамбулда мемлекеттік төңкеріс жасады. Янычар сұлтаны тағайындаған Мұстафа ІV-ні құлатты. Махмұд ІІ тұсында ұлы уәзір қызметін атқарды. Феодалдық анархияны жоюға бағытталған прогрестік реформалар жариялады. Көтеріліс жасаған янычарларға қарсы соғыста қаза тапты<ref>Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 2 том</ref><ref>Миллер А.Ф., Мустафа паша Байрактар, М.-Л.,1947</ref> == Дереккөздер == <references/> . [[Санат:Түркия]] l2hfkik8mpafr994jswp84pcnz35zst 0 530458 3581699 3211239 2026-04-11T13:16:59Z TalgatSnow 143530 3581699 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Серджо Леоне |шынайы есімі = Sergio Leone |сурет = Sergio Leone, crop.jpg |сурет ені = 200px |сурет атауы = 1975.ж |туған кездегі есімі = Серджо Леоне |туған күні = 03.01.1929 |туған жері = [[Рим]], [[Италия]] |қайтыс болған күні = 30.04.1989 |қайтыс болған жері = [[Рим]], [[Италия]] |мамандығы = {{кинорежиссёр|Италия}}, [[сценарийші]]<br />{{кинопродюсер|Италия}} |азаматтығы = {{ITA}} |белсенді жылдары = [[1959]] — [[1986]] |бағыты = [[спагетти-вестерн]] |киностудия = |марапаттары = |imdb_id = 0001466 |сайты = }}'''Серджо Леоне''' ({{lang-it|Sergio Leone}}; [[3 қаңтар]] [[1929]], [[Рим]] – [[30 сәуір]] [[1989]], [[Рим]], [[Италия]]) — [[Италия|итальяндық]] режиссер, сценарист және продюсер. [[Спагетти-вестерн]] жанрының негізін қалаушылардың бірі ретінде танымал. == Фильмографиясы == * ''[[The Last Days of Pompeii]]'' (1959) * ''[[The Colossus of Rhodes]]'' (1961) * ''[[A Fistful of Dollars]]'' (1964) * ''[[For a Few Dollars More]]'' (1965) * ''[[Жақсы, жаман, жауыз]]'' (1966) * ''[[Once Upon a Time in the West]]'' (1968) * ''[[Duck, You Sucker!]]'' (1971) * ''[[My Name is Nobody]]'' (1973) * ''[[A Genius, Two Partners and a Dupe]]'' (1975) * ''[[Once Upon a Time in America]]'' (1984) == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.kinopoisk.ru/level/4/people/156585/ Серджо Леоне «Кинопоиск» сайтында] * {{imdb name|id=0001466|name=Серджо Леоне}} * [http://www.sensesofcinema.com/2002/great-directors/leone/ Серджио Леоне «Senses of Cinema» сайтында] {{ref-en}} 0et6u7iu43wbbdjo6mk2r5vul8gkweb 0 531342 3581825 2218176 2026-04-11T16:30:01Z Сқақ Зере 179730 3581825 wikitext text/x-wiki '''Шар төтенше съезі''' - [[1885 жыл|1885 ж]]. мамыр айында Шар өзенінің бойындағы Қарамолада өткен төтенше съез. Семейдің әскери губернаторы Цеклинскийдің басқаруымен 5 уездің 100-ден астам би-болыстары бас қосты. Съезде ірі маңызы бар құқықтық құжат - "Семей қазақтары үшін қылмысты істерге қарсы заң ережелері" қабылданған. Бұл 93 баптан тұратын құжатты съезде төбе би болып сайланған [[Абай Құнанбаев]] бастаған комиссия әзірледі. Бұл қазақ қауымында ежелден қалыптасқан кертартпа әдет-ғұрып заңдарына да, патша өкіметінің халықты қанаушылыққа, зорлық-зомбылыққа негізделген заңына да ұқсамайтын, өзгеше құжат еді. Құжатта Абайдың ел билеудің әдеттік-құқықтық жүйесі мен ислам діңі бекіткен заң нормаларын заман талабына сай жаңарту идеялары айқын көрінеді. Оның әсіресе, ұрлық, қылмыс пен әйел мәселелеріне арналған баптары ерекше құнды. Съезд Абайдың ел арасында ғана емес, орыс әкімдері, патша үкіметінің Семейдегі әкімдері арасында да беделді екендігін танытты. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007. l83ar9h0w73de5pvwttef264qlayc60 4 537752 3582052 3581423 2026-04-12T05:00:28Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3582052 wikitext text/x-wiki '''Уикидеңгей''' — қатысушының немесе [[Уикипедия:Уикипедияшы|уикипедияшының]] өңдеме саны ({{lang-en|editcount}}) бойынша деңгейі. Өңдеме саны бойынша қазақша Уикипедияда қатысушыларының сегіз деңгейі бар. Уикидеңгейге кірген қатысушылардың қатысушы және талқылау бетінде уикидеңгейін көрсеткен жұлдызшалар автоматты түрде көрінеді. Деректер күн сайын бот арқылы жаңартылады (<span class="plainlinks">[{{fullurl:Уикипедия:Уикидеңгей/Рейтинг|diff=cur}} соңғы жаңартылуы]</span>) == Деңгей сипаттамасы == [[Сурет:Деңгейлер салыстырмасы.png|нобай|оңға|400px|Деңгейлер салыстырмасы]] [[Сурет:1 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|-|*}} — Тастүлек (500 — 999 өңдеме) [[Сурет:2 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|*|*}} — Мұзбалақ (1 000 — 2 499 өңдеме) [[Сурет:3 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|*|*|*}} — Құмтүлек (2 500 — 4 999 өңдеме) [[Сурет:4 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|*|*|*|*}} — Баршын (5 000 — 9 999 өңдеме) [[Сурет:5 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|*|*|*|*|*}} — Қоңыртүлек (10 000 — 24 999 өңдеме) [[Сурет:6 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|*|*|*|*|*|*}} — Шөгел (25 000 — 49 999 өңдеме) [[Сурет:7 (number).png|20px|link=]] {{stars|*|*|*|*|*|*|*}} — Қыран (50 000 — 99 999 өңдеме) [[Сурет:8 (number).png|20px|link=]] {{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full|}} — Сұңқар (100 000+ өңдеме) == Рейтинг == {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> <center> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !№ !Қатысушы аты !Өңдеме саны !Мақала тексеруі !Тіркелген уақыты ![[Уикипедия:Уикидеңгей|Уикидеңгейі]] |- |1 |{{Қатысушы-түж6|Нұрлан Рахымжанов}} | data-sort-value="120020" |[{{Өңдеу статистикасы|Нұрлан Рахымжанов}} 120 020] | data-sort-value="109" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нұрлан Рахымжанов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 109] |2012-12-28 |{{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full}} |- |2 |{{Қатысушы-түж6|Kasymov}} | data-sort-value="94969" |[{{Өңдеу статистикасы|Kasymov}} 94 969] | data-sort-value="1064" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kasymov|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1064] |2011-10-03 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |3 |{{Қатысушы-түж6|Салиха}} | data-sort-value="86200" |[{{Өңдеу статистикасы|Салиха}} 86 200] | data-sort-value="170" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Салиха|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 170] |2012-07-28 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |4 |{{Қатысушы-түж6|Мықтыбек Оразтайұлы}} | data-sort-value="84034" |[{{Өңдеу статистикасы|Мықтыбек Оразтайұлы}} 84 034] | data-sort-value="194" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мықтыбек Оразтайұлы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 194] |2017-08-21 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |5 |{{Қатысушы-түж6|Мағыпар}} | data-sort-value="80072" |[{{Өңдеу статистикасы|Мағыпар}} 80 072] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мағыпар|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2020-06-29 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |6 |{{Қатысушы-түж6|Arystanbek}} | data-sort-value="55501" |[{{Өңдеу статистикасы|Arystanbek}} 55 501] | data-sort-value="64" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Arystanbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 64] |2012-03-14 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |7 |{{Қатысушы-түж6|Casserium}} | data-sort-value="48057" |[{{Өңдеу статистикасы|Casserium}} 48 057] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Casserium|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2017-06-26 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |8 |{{Қатысушы-түж6|Sibom}} | data-sort-value="41111" |[{{Өңдеу статистикасы|Sibom}} 41 111] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sibom|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2010-01-17 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |9 |{{Қатысушы-түж6|Ulan}} | data-sort-value="30436" |[{{Өңдеу статистикасы|Ulan}} 30 436] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2007-12-01 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |10 |{{Қатысушы-түж6|AlefZet}} | data-sort-value="25095" |[{{Өңдеу статистикасы|AlefZet}} 25 095] | data-sort-value="0" |0 |2006-05-18 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |11 |{{Қатысушы-түж6|GanS NIS}} | data-sort-value="24505" |[{{Өңдеу статистикасы|GanS NIS}} 24 505] | data-sort-value="979" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:GanS NIS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 979] |2013-10-20 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |12 |{{Қатысушы-түж6|Bolatbek}} | data-sort-value="21868" |[{{Өңдеу статистикасы|Bolatbek}} 21 868] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |13 |{{Қатысушы-түж6|Орел Карл}} | data-sort-value="21182" |[{{Өңдеу статистикасы|Орел Карл}} 21 182] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Орел Карл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2018-10-22 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |14 |{{Қатысушы-түж6|1nter pares}} | data-sort-value="20794" |[{{Өңдеу статистикасы|1nter pares}} 20 794] | data-sort-value="43" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:1nter pares|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 43] |2023-12-17 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |15 |{{Қатысушы-түж6|Nurken}} | data-sort-value="17223" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurken}} 17 223] | data-sort-value="33" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurken|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 33] |2021-07-07 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |16 |{{Қатысушы-түж6|Kaiyr}} | data-sort-value="16932" |[{{Өңдеу статистикасы|Kaiyr}} 16 932] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kaiyr|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2009-06-18 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |17 |{{Қатысушы-түж6|Batyrbek.kz}} | data-sort-value="16065" |[{{Өңдеу статистикасы|Batyrbek.kz}} 16 065] | data-sort-value="173" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Batyrbek.kz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 173] |2010-05-14 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |18 |{{Қатысушы-түж6|Sagzhan}} | data-sort-value="15224" |[{{Өңдеу статистикасы|Sagzhan}} 15 224] | data-sort-value="103" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sagzhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 103] |2014-01-01 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |19 |{{Қатысушы-түж6|Amangeldi Mukhamejan}} | data-sort-value="14707" |[{{Өңдеу статистикасы|Amangeldi Mukhamejan}} 14 707] | data-sort-value="73" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Amangeldi Mukhamejan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 73] |2013-06-16 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |20 |{{Қатысушы-түж6|Alphy Haydar}} | data-sort-value="13715" |[{{Өңдеу статистикасы|Alphy Haydar}} 13 715] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Alphy Haydar|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2014-09-25 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |21 |{{Қатысушы-түж6|Polat Alemdar}} | data-sort-value="12577" |[{{Өңдеу статистикасы|Polat Alemdar}} 12 577] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |22 |{{Қатысушы-түж6|Ismukhammed}} | data-sort-value="11661" |[{{Өңдеу статистикасы|Ismukhammed}} 11 661] | data-sort-value="0" |0 |2010-01-10 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |23 |{{Қатысушы-түж6|Ерден Карсыбеков}} | data-sort-value="11024" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерден Карсыбеков}} 11 024] | data-sort-value="56" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ерден Карсыбеков|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 56] |2009-09-23 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |24 |{{Қатысушы-түж6|Nurkhan}} | data-sort-value="9872" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurkhan}} 9872] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurkhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2012-02-12 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |25 |{{Қатысушы-түж6|Тұран}} | data-sort-value="8361" |[{{Өңдеу статистикасы|Тұран}} 8361] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тұран|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2022-06-01 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |26 |{{Қатысушы-түж6|AlibekKS}} | data-sort-value="8335" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibekKS}} 8335] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:AlibekKS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2012-11-25 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |27 |{{Қатысушы-түж6|Kas77777}} | data-sort-value="8187" |[{{Өңдеу статистикасы|Kas77777}} 8187] | data-sort-value="0" |0 |2020-07-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |28 |{{Қатысушы-түж6|Daniyar}} | data-sort-value="8001" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyar}} 8001] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |29 |{{Қатысушы-түж6|Nurtenge}} | data-sort-value="7894" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurtenge}} 7894] | data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurtenge|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5] |2020-01-06 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |30 |{{Қатысушы-түж6|Dinkaz}} | data-sort-value="7842" |[{{Өңдеу статистикасы|Dinkaz}} 7842] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |31 |{{Қатысушы-түж6|Gabit Karabay}} | data-sort-value="7596" |[{{Өңдеу статистикасы|Gabit Karabay}} 7596] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |32 |{{Қатысушы-түж6|TheNomadEditor}} | data-sort-value="7438" |[{{Өңдеу статистикасы|TheNomadEditor}} 7438] | data-sort-value="42" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TheNomadEditor|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 42] |2022-05-13 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |33 |{{Қатысушы-түж6|Ashina}} | data-sort-value="7059" |[{{Өңдеу статистикасы|Ashina}} 7059] | data-sort-value="13" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ashina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 13] |2011-03-07 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |34 |{{Қатысушы-түж6|Kmoksy}} | data-sort-value="7012" |[{{Өңдеу статистикасы|Kmoksy}} 7012] | data-sort-value="12" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kmoksy|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 12] |2010-04-22 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |35 |{{Қатысушы-түж6|SSE}} | data-sort-value="6974" |[{{Өңдеу статистикасы|SSE}} 6974] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |36 |{{Қатысушы-түж6|GaiJin}} | data-sort-value="6703" |[{{Өңдеу статистикасы|GaiJin}} 6703] | data-sort-value="0" |0 |— |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |37 |{{Қатысушы-түж6|TalgatSnow}} | data-sort-value="6680" |[{{Өңдеу статистикасы|TalgatSnow}} 6680] | data-sort-value="20" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TalgatSnow|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 20] |2023-11-13 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |38 |{{Қатысушы-түж6|Bekus}} | data-sort-value="6528" |[{{Өңдеу статистикасы|Bekus}} 6528] | data-sort-value="0" |0 |2009-03-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |39 |{{Қатысушы-түж6|Alamgir}} | data-sort-value="6196" |[{{Өңдеу статистикасы|Alamgir}} 6196] | data-sort-value="0" |0 |2007-09-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |40 |{{Қатысушы-түж6|Аскаров}} | data-sort-value="6193" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскаров}} 6193] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |41 |{{Қатысушы-түж6|Liquorkaru}} | data-sort-value="6142" |[{{Өңдеу статистикасы|Liquorkaru}} 6142] | data-sort-value="0" |0 |2015-12-31 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |42 |{{Қатысушы-түж6|Zhaksilik}} | data-sort-value="6101" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaksilik}} 6101] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |43 |{{Қатысушы-түж6|Aghia7}} | data-sort-value="6046" |[{{Өңдеу статистикасы|Aghia7}} 6046] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |44 |{{Қатысушы-түж6|Zhigitbek}} | data-sort-value="5455" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhigitbek}} 5455] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |45 |{{Қатысушы-түж6|Qarakesek}} | data-sort-value="5200" |[{{Өңдеу статистикасы|Qarakesek}} 5200] | data-sort-value="0" |0 |2010-12-18 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |46 |{{Қатысушы-түж6|Djduxhx}} | data-sort-value="5000" |[{{Өңдеу статистикасы|Djduxhx}} 5000] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Djduxhx|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2021-05-11 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |47 |{{Қатысушы-түж6|Nick jan}} | data-sort-value="4652" |[{{Өңдеу статистикасы|Nick jan}} 4652] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-16 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |48 |{{Қатысушы-түж6|Erboldilyara}} | data-sort-value="4522" |[{{Өңдеу статистикасы|Erboldilyara}} 4522] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Erboldilyara|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2015-03-06 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |49 |{{Қатысушы-түж6|Coffee86}} | data-sort-value="4321" |[{{Өңдеу статистикасы|Coffee86}} 4321] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-25 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |50 |{{Қатысушы-түж6|Madi Dos}} | data-sort-value="4160" |[{{Өңдеу статистикасы|Madi Dos}} 4160] | data-sort-value="20" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Madi Dos|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 20] |2012-09-21 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |51 |{{Қатысушы-түж6|Dimash Kenesbek}} | data-sort-value="3759" |[{{Өңдеу статистикасы|Dimash Kenesbek}} 3759] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Dimash Kenesbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2020-09-28 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |52 |{{Қатысушы-түж6|Syrymzhan}} | data-sort-value="3683" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrymzhan}} 3683] | data-sort-value="0" |0 |2024-09-07 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |53 |{{Қатысушы-түж6|Majilis}} | data-sort-value="3630" |[{{Өңдеу статистикасы|Majilis}} 3630] | data-sort-value="0" |0 |2012-05-15 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |54 |{{Қатысушы-түж6|Esetok}} | data-sort-value="3575" |[{{Өңдеу статистикасы|Esetok}} 3575] | data-sort-value="0" |0 |2012-11-01 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |55 |{{Қатысушы-түж6|Ерқанат Рыскулбеков}} | data-sort-value="3545" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерқанат Рыскулбеков}} 3545] | data-sort-value="0" |0 |2017-10-22 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |56 |{{Қатысушы-түж6|Maira Yessenbekova}} | data-sort-value="3516" |[{{Өңдеу статистикасы|Maira Yessenbekova}} 3516] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |57 |{{Қатысушы-түж6|Нурасылл}} | data-sort-value="3396" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурасылл}} 3396] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурасылл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2022-11-22 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |58 |{{Қатысушы-түж6|Makenzis}} | data-sort-value="3326" |[{{Өңдеу статистикасы|Makenzis}} 3326] | data-sort-value="0" |0 |2017-11-08 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |59 |{{Қатысушы-түж6|Nurbek Matzhani}} | data-sort-value="3310" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurbek Matzhani}} 3310] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |60 |{{Қатысушы-түж6|Юсуф Худайберген}} | data-sort-value="3273" |[{{Өңдеу статистикасы|Юсуф Худайберген}} 3273] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-18 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |61 |{{Қатысушы-түж6|Hardworking}} | data-sort-value="3272" |[{{Өңдеу статистикасы|Hardworking}} 3272] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |62 |{{Қатысушы-түж6|BekaIITU}} | data-sort-value="3227" |[{{Өңдеу статистикасы|BekaIITU}} 3227] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |63 |{{Қатысушы-түж6|Gulzat246}} | data-sort-value="3168" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulzat246}} 3168] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |64 |{{Қатысушы-түж6|Qanattan}} | data-sort-value="3117" |[{{Өңдеу статистикасы|Qanattan}} 3117] | data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Qanattan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5] |2024-02-23 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |65 |{{Қатысушы-түж6|Yerzhankyzy}} | data-sort-value="3041" |[{{Өңдеу статистикасы|Yerzhankyzy}} 3041] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |66 |{{Қатысушы-түж6|Meruyert}} | data-sort-value="2952" |[{{Өңдеу статистикасы|Meruyert}} 2952] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-30 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |67 |{{Қатысушы-түж6|Абылай}} | data-sort-value="2950" |[{{Өңдеу статистикасы|Абылай}} 2950] | data-sort-value="0" |0 |2012-02-15 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |68 |{{Қатысушы-түж6|Dauren}} | data-sort-value="2871" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauren}} 2871] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |69 |{{Қатысушы-түж6|Даурен Шарипов}} | data-sort-value="2822" |[{{Өңдеу статистикасы|Даурен Шарипов}} 2822] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Даурен Шарипов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2015-12-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |70 |{{Қатысушы-түж6|ShadZ01}} | data-sort-value="2753" |[{{Өңдеу статистикасы|ShadZ01}} 2753] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ShadZ01|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2016-03-26 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |71 |{{Қатысушы-түж6|Кырмызов}} | data-sort-value="2700" |[{{Өңдеу статистикасы|Кырмызов}} 2700] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-01 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |72 |{{Қатысушы-түж6|Merey}} | data-sort-value="2684" |[{{Өңдеу статистикасы|Merey}} 2684] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |73 |{{Қатысушы-түж6|Магпар}} | data-sort-value="2680" |[{{Өңдеу статистикасы|Магпар}} 2680] | data-sort-value="0" |0 |2014-12-11 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |74 |{{Қатысушы-түж6|Kyrmyzy gul}} | data-sort-value="2532" |[{{Өңдеу статистикасы|Kyrmyzy gul}} 2532] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-07 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |75 |{{Қатысушы-түж6|Abdi arman}} | data-sort-value="2530" |[{{Өңдеу статистикасы|Abdi arman}} 2530] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |76 |{{Қатысушы-түж6|Сәуір 1}} | data-sort-value="2473" |[{{Өңдеу статистикасы|Сәуір 1}} 2473] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Сәуір 1|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2016-10-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |77 |{{Қатысушы-түж6|Toktakynbaev}} | data-sort-value="2471" |[{{Өңдеу статистикасы|Toktakynbaev}} 2471] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |78 |{{Қатысушы-түж6|G55}} | data-sort-value="2468" |[{{Өңдеу статистикасы|G55}} 2468] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |79 |{{Қатысушы-түж6|Balaburgem}} | data-sort-value="2447" |[{{Өңдеу статистикасы|Balaburgem}} 2447] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |80 |{{Қатысушы-түж6|Zhuka iitu}} | data-sort-value="2445" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhuka iitu}} 2445] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |81 |{{Қатысушы-түж6|Ordabekov Azamat}} | data-sort-value="2424" |[{{Өңдеу статистикасы|Ordabekov Azamat}} 2424] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |82 |{{Қатысушы-түж6|MuratbekErkebulan}} | data-sort-value="2307" |[{{Өңдеу статистикасы|MuratbekErkebulan}} 2307] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:MuratbekErkebulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2024-10-23 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |83 |{{Қатысушы-түж6|Рахман999}} | data-sort-value="2304" |[{{Өңдеу статистикасы|Рахман999}} 2304] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Рахман999|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2022-10-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |84 |{{Қатысушы-түж6|Бегулы Отагасы}} | data-sort-value="2247" |[{{Өңдеу статистикасы|Бегулы Отагасы}} 2247] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Бегулы Отагасы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2014-02-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |85 |{{Қатысушы-түж6|Drift}} | data-sort-value="2233" |[{{Өңдеу статистикасы|Drift}} 2233] | data-sort-value="0" |0 |2010-01-07 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |86 |{{Қатысушы-түж6|Egorkz}} | data-sort-value="2232" |[{{Өңдеу статистикасы|Egorkz}} 2232] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |87 |{{Қатысушы-түж6|Mira01}} | data-sort-value="2229" |[{{Өңдеу статистикасы|Mira01}} 2229] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-30 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |88 |{{Қатысушы-түж6|Aizhanka aaa}} | data-sort-value="2215" |[{{Өңдеу статистикасы|Aizhanka aaa}} 2215] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |89 |{{Қатысушы-түж6|Bakdauren}} | data-sort-value="2208" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakdauren}} 2208] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-07 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |90 |{{Қатысушы-түж6|Әлинұр}} | data-sort-value="2175" |[{{Өңдеу статистикасы|Әлинұр}} 2175] | data-sort-value="0" |0 |2012-07-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |91 |{{Қатысушы-түж6|Mustafaalmas}} | data-sort-value="2036" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustafaalmas}} 2036] | data-sort-value="0" |0 |2010-04-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |92 |{{Қатысушы-түж6|Unknown Alash}} | data-sort-value="1961" |[{{Өңдеу статистикасы|Unknown Alash}} 1961] | data-sort-value="0" |0 |2020-03-26 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |93 |{{Қатысушы-түж6|Kristianmusic}} | data-sort-value="1938" |[{{Өңдеу статистикасы|Kristianmusic}} 1938] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kristianmusic|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2019-11-22 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |94 |{{Қатысушы-түж6|Bauka91 91}} | data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauka91 91}} 1857] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |95 |{{Қатысушы-түж6|Daneker}} | data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Daneker}} 1857] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |96 |{{Қатысушы-түж6|Rasulbek Adil}} | data-sort-value="1824" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulbek Adil}} 1824] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Rasulbek Adil|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2026-01-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |97 |{{Қатысушы-түж6|Esen48}} | data-sort-value="1808" |[{{Өңдеу статистикасы|Esen48}} 1808] | data-sort-value="0" |0 |2021-04-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |98 |{{Қатысушы-түж6|Almatoswiki}} | data-sort-value="1800" |[{{Өңдеу статистикасы|Almatoswiki}} 1800] | data-sort-value="0" |0 |2021-12-25 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |99 |{{Қатысушы-түж6|Тазагүл Ермаханова}} | data-sort-value="1795" |[{{Өңдеу статистикасы|Тазагүл Ермаханова}} 1795] | data-sort-value="101" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тазагүл Ермаханова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 101] |2015-11-17 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |100 |{{Қатысушы-түж6|RaiymbekZh}} | data-sort-value="1712" |[{{Өңдеу статистикасы|RaiymbekZh}} 1712] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:RaiymbekZh|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2025-08-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |101 |{{Қатысушы-түж6|Malbakov Korkem Shamshievih}} | data-sort-value="1710" |[{{Өңдеу статистикасы|Malbakov Korkem Shamshievih}} 1710] | data-sort-value="0" |0 |2011-01-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |102 |{{Қатысушы-түж6|Nelli}} | data-sort-value="1666" |[{{Өңдеу статистикасы|Nelli}} 1666] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |103 |{{Қатысушы-түж6|Araichik}} | data-sort-value="1622" |[{{Өңдеу статистикасы|Araichik}} 1622] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-14 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |104 |{{Қатысушы-түж6|Nikolina Šepić}} | data-sort-value="1613" |[{{Өңдеу статистикасы|Nikolina Šepić}} 1613] | data-sort-value="0" |0 |2019-08-27 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |105 |{{Қатысушы-түж6|ДолбоЯщер}} | data-sort-value="1596" |[{{Өңдеу статистикасы|ДолбоЯщер}} 1596] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ДолбоЯщер|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2018-05-19 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |106 |{{Қатысушы-түж6|2rk}} | data-sort-value="1552" |[{{Өңдеу статистикасы|2rk}} 1552] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |107 |{{Қатысушы-түж6|Daniyal.aidarov5}} | data-sort-value="1516" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyal.aidarov5}} 1516] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Daniyal.aidarov5|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2022-04-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |108 |{{Қатысушы-түж6|Gliwi}} | data-sort-value="1499" |[{{Өңдеу статистикасы|Gliwi}} 1499] | data-sort-value="0" |0 |2017-05-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |109 |{{Қатысушы-түж6|Аслан Жукенов}} | data-sort-value="1496" |[{{Өңдеу статистикасы|Аслан Жукенов}} 1496] | data-sort-value="0" |0 |2014-04-26 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |110 |{{Қатысушы-түж6|Almagul Ibragimova}} | data-sort-value="1490" |[{{Өңдеу статистикасы|Almagul Ibragimova}} 1490] | data-sort-value="0" |0 |2013-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |111 |{{Қатысушы-түж6|Акбота Казыбекова}} | data-sort-value="1480" |[{{Өңдеу статистикасы|Акбота Казыбекова}} 1480] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-19 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |112 |{{Қатысушы-түж6|DinDK}} | data-sort-value="1383" |[{{Өңдеу статистикасы|DinDK}} 1383] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |113 |{{Қатысушы-түж6|Rasulzhan}} | data-sort-value="1371" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulzhan}} 1371] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-04 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |114 |{{Қатысушы-түж6|Tulya}} | data-sort-value="1344" |[{{Өңдеу статистикасы|Tulya}} 1344] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |115 |{{Қатысушы-түж6|Ayauly}} | data-sort-value="1337" |[{{Өңдеу статистикасы|Ayauly}} 1337] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |116 |{{Қатысушы-түж6|Nkiukr}} | data-sort-value="1314" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkiukr}} 1314] | data-sort-value="0" |0 |2015-09-06 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |117 |{{Қатысушы-түж6|Tarih}} | data-sort-value="1304" |[{{Өңдеу статистикасы|Tarih}} 1304] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-14 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |118 |{{Қатысушы-түж6|Wikiped4ik}} | data-sort-value="1283" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikiped4ik}} 1283] | data-sort-value="0" |0 |2011-05-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |119 |{{Қатысушы-түж6|Jarnamaqaz}} | data-sort-value="1278" |[{{Өңдеу статистикасы|Jarnamaqaz}} 1278] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Jarnamaqaz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2020-04-17 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |120 |{{Қатысушы-түж6|TemirlanSarsen}} | data-sort-value="1277" |[{{Өңдеу статистикасы|TemirlanSarsen}} 1277] | data-sort-value="65" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TemirlanSarsen|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 65] |2016-06-23 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |121 |{{Қатысушы-түж6|GulzhanOmarova}} | data-sort-value="1248" |[{{Өңдеу статистикасы|GulzhanOmarova}} 1248] | data-sort-value="0" |0 |2011-10-04 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |122 |{{Қатысушы-түж6|Шілде}} | data-sort-value="1223" |[{{Өңдеу статистикасы|Шілде}} 1223] | data-sort-value="0" |0 |2018-01-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |123 |{{Қатысушы-түж6|IL68}} | data-sort-value="1215" |[{{Өңдеу статистикасы|IL68}} 1215] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:IL68|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2017-05-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |124 |{{Қатысушы-түж6|Gulnar7}} | data-sort-value="1178" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulnar7}} 1178] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |125 |{{Қатысушы-түж6|Suleimen Koishybai}} | data-sort-value="1156" |[{{Өңдеу статистикасы|Suleimen Koishybai}} 1156] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Suleimen Koishybai|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2021-01-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |126 |{{Қатысушы-түж6|Aimanber}} | data-sort-value="1150" |[{{Өңдеу статистикасы|Aimanber}} 1150] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |127 |{{Қатысушы-түж6|Bailarbekov}} | data-sort-value="1136" |[{{Өңдеу статистикасы|Bailarbekov}} 1136] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |128 |{{Қатысушы-түж6|Ziv}} | data-sort-value="1132" |[{{Өңдеу статистикасы|Ziv}} 1132] | data-sort-value="0" |0 |2024-12-09 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |129 |{{Қатысушы-түж6|Айдос уики}} | data-sort-value="1126" |[{{Өңдеу статистикасы|Айдос уики}} 1126] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Айдос уики|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2015-11-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |130 |{{Қатысушы-түж6|Sergazyyev}} | data-sort-value="1119" |[{{Өңдеу статистикасы|Sergazyyev}} 1119] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |131 |{{Қатысушы-түж6|KoishymanovaG}} | data-sort-value="1096" |[{{Өңдеу статистикасы|KoishymanovaG}} 1096] | data-sort-value="16" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KoishymanovaG|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16] |2024-02-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |132 |{{Қатысушы-түж6|Истеный казах}} | data-sort-value="1096" |[{{Өңдеу статистикасы|Истеный казах}} 1096] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |133 |{{Қатысушы-түж6|Madina Kilybayeva}} | data-sort-value="1083" |[{{Өңдеу статистикасы|Madina Kilybayeva}} 1083] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |134 |{{Қатысушы-түж6|Kafarik}} | data-sort-value="1075" |[{{Өңдеу статистикасы|Kafarik}} 1075] | data-sort-value="0" |0 |2009-12-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |135 |{{Қатысушы-түж6|Аян Жанайсов}} | data-sort-value="1054" |[{{Өңдеу статистикасы|Аян Жанайсов}} 1054] | data-sort-value="0" |0 |2013-05-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |136 |{{Қатысушы-түж6|Finderhannes}} | data-sort-value="1049" |[{{Өңдеу статистикасы|Finderhannes}} 1049] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |137 |{{Қатысушы-түж6|Orkaarys}} | data-sort-value="993" |[{{Өңдеу статистикасы|Orkaarys}} 993] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |138 |{{Қатысушы-түж6|Wikuiser}} | data-sort-value="990" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikuiser}} 990] | data-sort-value="0" |0 |2025-10-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |139 |{{Қатысушы-түж6|А.С.Кизиров}} | data-sort-value="987" |[{{Өңдеу статистикасы|А.С.Кизиров}} 987] | data-sort-value="0" |0 |2016-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |140 |{{Қатысушы-түж6|P.Nurgisa}} | data-sort-value="976" |[{{Өңдеу статистикасы|P.Nurgisa}} 976] | data-sort-value="0" |0 |2014-11-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |141 |{{Қатысушы-түж6|Rayurad mc}} | data-sort-value="973" |[{{Өңдеу статистикасы|Rayurad mc}} 973] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |142 |{{Қатысушы-түж6|Fuzze123}} | data-sort-value="964" |[{{Өңдеу статистикасы|Fuzze123}} 964] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |143 |{{Қатысушы-түж6|Aselhan}} | data-sort-value="948" |[{{Өңдеу статистикасы|Aselhan}} 948] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aselhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2011-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |144 |{{Қатысушы-түж6|Шайнүсіп}} | data-sort-value="931" |[{{Өңдеу статистикасы|Шайнүсіп}} 931] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Шайнүсіп|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2024-09-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |145 |{{Қатысушы-түж6|Adiladil}} | data-sort-value="906" |[{{Өңдеу статистикасы|Adiladil}} 906] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-09 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |146 |{{Қатысушы-түж6|NErnur98}} | data-sort-value="880" |[{{Өңдеу статистикасы|NErnur98}} 880] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-19 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |147 |{{Қатысушы-түж6|Касымхан}} | data-sort-value="866" |[{{Өңдеу статистикасы|Касымхан}} 866] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |148 |{{Қатысушы-түж6|Chris die Seele}} | data-sort-value="865" |[{{Өңдеу статистикасы|Chris die Seele}} 865] | data-sort-value="0" |0 |2016-09-18 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |149 |{{Қатысушы-түж6|Mukhin}} | data-sort-value="850" |[{{Өңдеу статистикасы|Mukhin}} 850] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |150 |{{Қатысушы-түж6|Stella~kkwiki}} | data-sort-value="830" |[{{Өңдеу статистикасы|Stella~kkwiki}} 830] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |151 |{{Қатысушы-түж6|Bakbergenov}} | data-sort-value="820" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakbergenov}} 820] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |152 |{{Қатысушы-түж6|Dambler}} | data-sort-value="819" |[{{Өңдеу статистикасы|Dambler}} 819] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |153 |{{Қатысушы-түж6|Aibol dos}} | data-sort-value="813" |[{{Өңдеу статистикасы|Aibol dos}} 813] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |154 |{{Қатысушы-түж6|KaldarovNurymzhan}} | data-sort-value="801" |[{{Өңдеу статистикасы|KaldarovNurymzhan}} 801] | data-sort-value="0" |0 |2018-11-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |155 |{{Қатысушы-түж6|Talghatuly}} | data-sort-value="794" |[{{Өңдеу статистикасы|Talghatuly}} 794] | data-sort-value="0" |0 |2012-02-14 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |156 |{{Қатысушы-түж6|Akba.nis.13}} | data-sort-value="790" |[{{Өңдеу статистикасы|Akba.nis.13}} 790] | data-sort-value="0" |0 |2014-09-18 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |157 |{{Қатысушы-түж6|Аязбаев Даурен}} | data-sort-value="789" |[{{Өңдеу статистикасы|Аязбаев Даурен}} 789] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |158 |{{Қатысушы-түж6|Masalbaeva}} | data-sort-value="787" |[{{Өңдеу статистикасы|Masalbaeva}} 787] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |159 |{{Қатысушы-түж6|Абдрахманов Димаш}} | data-sort-value="785" |[{{Өңдеу статистикасы|Абдрахманов Димаш}} 785] | data-sort-value="0" |0 |2015-12-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |160 |{{Қатысушы-түж6|Tylerdurdenkz}} | data-sort-value="780" |[{{Өңдеу статистикасы|Tylerdurdenkz}} 780] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |161 |{{Қатысушы-түж6|DariaUrinbasarova21nis}} | data-sort-value="777" |[{{Өңдеу статистикасы|DariaUrinbasarova21nis}} 777] | data-sort-value="0" |0 |2022-02-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |162 |{{Қатысушы-түж6|Azim Nurbergen}} | data-sort-value="763" |[{{Өңдеу статистикасы|Azim Nurbergen}} 763] | data-sort-value="0" |0 |2014-01-22 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |163 |{{Қатысушы-түж6|Ташметов шахрух}} | data-sort-value="743" |[{{Өңдеу статистикасы|Ташметов шахрух}} 743] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ташметов шахрух|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2022-02-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |164 |{{Қатысушы-түж6|Panicgirl}} | data-sort-value="739" |[{{Өңдеу статистикасы|Panicgirl}} 739] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |165 |{{Қатысушы-түж6|Mariko}} | data-sort-value="734" |[{{Өңдеу статистикасы|Mariko}} 734] | data-sort-value="0" |0 |2012-06-26 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |166 |{{Қатысушы-түж6|Rake}} | data-sort-value="726" |[{{Өңдеу статистикасы|Rake}} 726] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-02 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |167 |{{Қатысушы-түж6|Mheidegger}} | data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Mheidegger}} 723] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mheidegger|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2008-07-14 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |168 |{{Қатысушы-түж6|Rasul kz91}} | data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasul kz91}} 723] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |169 |{{Қатысушы-түж6|Muslim Qazaq}} | data-sort-value="722" |[{{Өңдеу статистикасы|Muslim Qazaq}} 722] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Muslim Qazaq|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2015-04-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |170 |{{Қатысушы-түж6|Zhumalina}} | data-sort-value="720" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumalina}} 720] | data-sort-value="0" |0 |2013-05-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |171 |{{Қатысушы-түж6|Alfiya}} | data-sort-value="719" |[{{Өңдеу статистикасы|Alfiya}} 719] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |172 |{{Қатысушы-түж6|Εὐθυμένης}} | data-sort-value="697" |[{{Өңдеу статистикасы|Εὐθυμένης}} 697] | data-sort-value="0" |0 |2013-02-03 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |173 |{{Қатысушы-түж6|Sultan bek}} | data-sort-value="695" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan bek}} 695] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |174 |{{Қатысушы-түж6|Мира Белль}} | data-sort-value="693" |[{{Өңдеу статистикасы|Мира Белль}} 693] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мира Белль|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2023-01-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |175 |{{Қатысушы-түж6|Cekli829}} | data-sort-value="690" |[{{Өңдеу статистикасы|Cekli829}} 690] | data-sort-value="0" |0 |2009-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |176 |{{Қатысушы-түж6|Nkipshak}} | data-sort-value="684" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkipshak}} 684] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |177 |{{Қатысушы-түж6|Sultan-balasi}} | data-sort-value="676" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan-balasi}} 676] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |178 |{{Қатысушы-түж6|Saken kun}} | data-sort-value="673" |[{{Өңдеу статистикасы|Saken kun}} 673] | data-sort-value="0" |0 |2012-01-31 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |179 |{{Қатысушы-түж6|KUckhocjothkei3}} | data-sort-value="671" |[{{Өңдеу статистикасы|KUckhocjothkei3}} 671] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KUckhocjothkei3|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2018-08-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |180 |{{Қатысушы-түж6|Epoxa-HH}} | data-sort-value="663" |[{{Өңдеу статистикасы|Epoxa-HH}} 663] | data-sort-value="0" |0 |2020-07-06 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |181 |{{Қатысушы-түж6|Syrlybek}} | data-sort-value="658" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrlybek}} 658] | data-sort-value="0" |0 |2011-03-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |182 |{{Қатысушы-түж6|Мұқтар Құндыз}} | data-sort-value="656" |[{{Өңдеу статистикасы|Мұқтар Құндыз}} 656] | data-sort-value="0" |0 |2014-10-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |183 |{{Қатысушы-түж6|Баха}} | data-sort-value="654" |[{{Өңдеу статистикасы|Баха}} 654] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |184 |{{Қатысушы-түж6|Дауткулова Ақмарал}} | data-sort-value="654" |[{{Өңдеу статистикасы|Дауткулова Ақмарал}} 654] | data-sort-value="0" |0 |2024-05-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |185 |{{Қатысушы-түж6|Parmanova.ulbolsyn}} | data-sort-value="651" |[{{Өңдеу статистикасы|Parmanova.ulbolsyn}} 651] | data-sort-value="0" |0 |2012-03-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |186 |{{Қатысушы-түж6|Амзе Магжан}} | data-sort-value="645" |[{{Өңдеу статистикасы|Амзе Магжан}} 645] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |187 |{{Қатысушы-түж6|Капысова Айдана}} | data-sort-value="642" |[{{Өңдеу статистикасы|Капысова Айдана}} 642] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |188 |{{Қатысушы-түж6|IArhunI}} | data-sort-value="640" |[{{Өңдеу статистикасы|IArhunI}} 640] | data-sort-value="0" |0 |2011-12-15 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |189 |{{Қатысушы-түж6|Belekov Syrym}} | data-sort-value="639" |[{{Өңдеу статистикасы|Belekov Syrym}} 639] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-03 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |190 |{{Қатысушы-түж6|Айвентадор}} | data-sort-value="622" |[{{Өңдеу статистикасы|Айвентадор}} 622] | data-sort-value="0" |0 |2021-04-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |191 |{{Қатысушы-түж6|Zhandos02}} | data-sort-value="620" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhandos02}} 620] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Zhandos02|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2017-09-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |192 |{{Қатысушы-түж6|Aseke16}} | data-sort-value="616" |[{{Өңдеу статистикасы|Aseke16}} 616] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aseke16|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2014-01-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |193 |{{Қатысушы-түж6|Bauyr03}} | data-sort-value="615" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauyr03}} 615] | data-sort-value="19" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Bauyr03|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 19] |2022-01-16 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |194 |{{Қатысушы-түж6|Makhanov}} | data-sort-value="613" |[{{Өңдеу статистикасы|Makhanov}} 613] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |195 |{{Қатысушы-түж6|Zhumabayeva Aiym}} | data-sort-value="601" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumabayeva Aiym}} 601] | data-sort-value="0" |0 |2016-01-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |196 |{{Қатысушы-түж6|Inkar}} | data-sort-value="600" |[{{Өңдеу статистикасы|Inkar}} 600] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |197 |{{Қатысушы-түж6|Mma}} | data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Mma}} 599] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |198 |{{Қатысушы-түж6|Юкке}} | data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Юкке}} 599] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |199 |{{Қатысушы-түж6|Mary}} | data-sort-value="597" |[{{Өңдеу статистикасы|Mary}} 597] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |200 |{{Қатысушы-түж6|Әбдіхалық Нарғыз}} | data-sort-value="587" |[{{Өңдеу статистикасы|Әбдіхалық Нарғыз}} 587] | data-sort-value="0" |0 |2014-03-31 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |201 |{{Қатысушы-түж6|Аскар}} | data-sort-value="584" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскар}} 584] | data-sort-value="0" |0 |2008-03-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |202 |{{Қатысушы-түж6|Eldar zh96}} | data-sort-value="575" |[{{Өңдеу статистикасы|Eldar zh96}} 575] | data-sort-value="0" |0 |2012-08-17 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |203 |{{Қатысушы-түж6|AlibiKazken}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibiKazken}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2020-04-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |204 |{{Қатысушы-түж6|Badyroff}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Badyroff}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |205 |{{Қатысушы-түж6|Нурия}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурия}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |206 |{{Қатысушы-түж6|Нақып Нұрғали}} | data-sort-value="565" |[{{Өңдеу статистикасы|Нақып Нұрғали}} 565] | data-sort-value="0" |0 |2014-04-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |207 |{{Қатысушы-түж6|Zhaniya92}} | data-sort-value="562" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaniya92}} 562] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |208 |{{Қатысушы-түж6|Alikhantanirbergennurlanuly}} | data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Alikhantanirbergennurlanuly}} 555] | data-sort-value="0" |0 |2022-08-21 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |209 |{{Қатысушы-түж6|Yamanzho}} | data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Yamanzho}} 555] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |210 |{{Қатысушы-түж6|Vyacheslav Nasretdinov}} | data-sort-value="553" |[{{Өңдеу статистикасы|Vyacheslav Nasretdinov}} 553] | data-sort-value="0" |0 |2008-08-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |211 |{{Қатысушы-түж6|Ұлан Тұрсынбек}} | data-sort-value="553" |[{{Өңдеу статистикасы|Ұлан Тұрсынбек}} 553] | data-sort-value="0" |0 |2025-10-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |212 |{{Қатысушы-түж6|Kuanysh Ismailov}} | data-sort-value="547" |[{{Өңдеу статистикасы|Kuanysh Ismailov}} 547] | data-sort-value="0" |0 |2014-10-17 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |213 |{{Қатысушы-түж6|Egor Shustoff}} | data-sort-value="541" |[{{Өңдеу статистикасы|Egor Shustoff}} 541] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-19 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |214 |{{Қатысушы-түж6|Niyazbek}} | data-sort-value="534" |[{{Өңдеу статистикасы|Niyazbek}} 534] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |215 |{{Қатысушы-түж6|Dauylbai Aidar}} | data-sort-value="533" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauylbai Aidar}} 533] | data-sort-value="0" |0 |2012-06-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |216 |{{Қатысушы-түж6|Olkikz}} | data-sort-value="529" |[{{Өңдеу статистикасы|Olkikz}} 529] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |217 |{{Қатысушы-түж6|Fornax}} | data-sort-value="528" |[{{Өңдеу статистикасы|Fornax}} 528] | data-sort-value="0" |0 |2024-03-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |218 |{{Қатысушы-түж6|Dzhos}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Dzhos}} 527] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |219 |{{Қатысушы-түж6|Нурсауле Нурмагамбетова}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурсауле Нурмагамбетова}} 527] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурсауле Нурмагамбетова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2014-11-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |220 |{{Қатысушы-түж6|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} 527] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-21 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |221 |{{Қатысушы-түж6|Arachn0}} | data-sort-value="523" |[{{Өңдеу статистикасы|Arachn0}} 523] | data-sort-value="0" |0 |2009-02-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |222 |{{Қатысушы-түж6|Tansholpan}} | data-sort-value="522" |[{{Өңдеу статистикасы|Tansholpan}} 522] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |223 |{{Қатысушы-түж6|Adilbekkazykhanov}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Adilbekkazykhanov}} 520] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |224 |{{Қатысушы-түж6|Mustazhap}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustazhap}} 520] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mustazhap|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2014-12-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |225 |{{Қатысушы-түж6|Karina Nurtazina}} | data-sort-value="518" |[{{Өңдеу статистикасы|Karina Nurtazina}} 518] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Karina Nurtazina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2018-05-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |226 |{{Қатысушы-түж6|Murat Karibay}} | data-sort-value="518" |[{{Өңдеу статистикасы|Murat Karibay}} 518] | data-sort-value="0" |0 |2020-04-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |227 |{{Қатысушы-түж6|Chingiz Nazbiev}} | data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|Chingiz Nazbiev}} 514] | data-sort-value="0" |0 |2018-01-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |228 |{{Қатысушы-түж6|HBSH NIS 7B KASIET}} | data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|HBSH NIS 7B KASIET}} 514] | data-sort-value="0" |0 |2017-10-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |229 |{{Қатысушы-түж6|Albergenius}} | data-sort-value="510" |[{{Өңдеу статистикасы|Albergenius}} 510] | data-sort-value="0" |0 |2009-03-30 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |230 |{{Қатысушы-түж6|Friction27}} | data-sort-value="506" |[{{Өңдеу статистикасы|Friction27}} 506] | data-sort-value="0" |0 |2020-08-16 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |} </center> <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} [[Санат:Уикипедия:Анықтама]] [[Санат:Уикипедия:Қауым]] bnfsmrxbrr14b3v52i046iuoc11xclf 0 540138 3581812 2432964 2026-04-11T16:09:46Z Сқақ Зере 179730 3581812 wikitext text/x-wiki '''Антеру Таркиниу ди Кентал''' ([[1842 жыл]] [[18 сәуір]], [[Понта-Делгада (Сан-Висенте)]], [[Азор аралдары]] - [[1891 жыл]] [[11 қыркүйек]], [[Понта-Делгада (Сан-Висенте)]], [[Азор аралдары]], [[Португалия]] елі - португал [[қоғам қайраткері]], [[ақын]], [[сыншы]]. ==Өмірі== [[Португалия]]дағы социалистік қозғалысты ұйымдастырушылардың бірі. Әдеби қызметін [[1860 жыл]]ы бастады. [[1865 жыл]]ы жазушы ''А.Ф.Каштильге'' жазған ашық хаты, әдеби қауым арасында үлкен [[пікірсайыс]] тудырған ''«Ресми сөздік және әдебиет абыройы» ([[1865]])'' атты [[мақала]]сы ''португал әдебиетшілері реалистік мектебінің'' [[ұран]]ына айналды. Кенталдың алғашқы шығармалары - ''«Беатриче» поэмасы ([[1863]]) , «Романтикалық көктемдер» ([[1872]]) т.б. өлеңдер жинақтарында'' [[романтизм]] әсері басым. ''«Қазіргі одалар» ([[1865]], [[1875]])'' т.б. лирикалық кітаптарында реалистік әдіс үстем болды. Ол өмірінің соңғы кезіндегі бірқатар шығармаларында - ''«Азалы жырлар» ([[1892]])'' діншілдік пен сарыуайымшылдық сарыны етек алды. <ref> Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1974ж., 5 том </ref> ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:Саясаткерлер]] [[Санат:Ақындар]] [[Санат:Жазушылар]] [[Санат:Тарихи тұлғалар]] [[Санат:1842 жылы туғандар]] [[Санат:1891 жылы қайтыс болғандар]] j4eknzkm5nni1nwbns4uwc52kx41ch7 0 550545 3581771 2461177 2026-04-11T15:22:55Z Сқақ Зере 179730 3581771 wikitext text/x-wiki '''Отырардың алтын көмбелері''' деп, ондағы қазба жұмыстары кезінде табылған алтын және күміс теңгелерді айтамыз. [[Отырар]] өңірінде жүргізілген қазба жұмыстарының барысында, Отырар мен оның алқабындағы қалалардан көптеген теңге көмбелері табылған. 1948-1949 жылдар аралығында ең алғашқы 100 дана көмбені М.Меркулов Отырар өңіріндегі Қаракөншек қала жұртынан тапқан. 1971-1978 жылдар аралығында Отырардағы қазба жұмыстарының нәтижесінде де археологтарымыз қолды болып, бірнеше көмбелер аршып алды. * №1 қазбадан жәниттік 13 дана күміс теңге табылды. * №2 қазбадан осындай 48 теңге табылды. * №3 қазбадан 1973 жылы 976 мыс теңге, * №4 қазбадан 1974 жылы 214 дана теңге және 170 дана мыс теңге табылды.1976 жылы * №5 қазбадан 2192 теңге Шахруз күміс теңге көмбесі табылды.Осы жылы аталмыш қазбадан 352 дана мыс теңге және теңге соғуға дайындалған мыс үзінділері шығады. Сол жылы №3 қазба орнынан 1500 дана мыс теңге көмбесі табылған. 1978 жылы №3 қазбадан 278 теңге алынды. 1986 жылы оқушылар кездейсоқ пахса кесектің арасындағы құмырадан 1024 көмбе тауып алады. 1998 жылы Отырардан матаға оралған 69 күміс теңге тауып алады. Дәл осы жылы Құйрықтөбе маңынан шопандар 228 дана күміс теңге қолды болып, мұражайға өткізеді. Көмбе 14-15 ғасырларға жатады. Теңгелердің көлемдері әр түрлі дөңгелекше, сопақша болып жасалған. Екі бетінде араб графикасымен нақышталып жазылған жазулары бар. 184 дана теңгенің көлемдері 1 см-ден 3 см-ге дейін.Салмағы 681,4 грамм. Теңгелердің беткі жағында "Калима" жазылған және теңгенің соғылған жері, уақыты көрсетілген, 6-ншы теңгеде "Самарқандта соғылған" деген жазу бар. Теңгелерде үш түрлі уақыт оқылады: 1380-1381, 1389-1390, 1395-1396 ж.ж. Келесі бетінде "Сұлтан Әмір-Темір көреген" деп жазылған. Теңге көмбелерінің басқа да Отырар қазбасында алтын бұйымдар табылды. Солардың бірі қалып сым қалпындағы алтын кесіндісі екі бөліктен тұрады. Бірінші бөлігінің ұзындығы 3 см, диаметрі 6 мм, екінші бөлігінің ұзындығы 2,7 см, диаметрі 5 мм,салмағы 2/24,14, сынамасы 950 градус алтын.<ref>"Отырардың алтын қазынасы"кітабы баспасы "Асқаралы"ЖШС авторы Н.О.Алдабергенов 4 бет</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:теңгелер]] [[Санат:Археологиялық ескерткіштер]] 1gskna4aowkr0so7lrzgz7i5nthilez 0 557425 3582119 2404150 2026-04-12T06:47:32Z 19642206g 179570 Емле қателері түзелді, қажет сөздер қойылды. 3582119 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Үнді асханасы''' — Үндістан халқының ас мәзірі. == Аспаздық == Үнді асханасында басты назарда вегетериандық тағам - сабджиға, дәстүрлі дәмдеуіштер, соның ішінде бірінші орында карри дәмдеуіші тұрады. Үнді асханасына негізінен күріш, тхали, карри кіреді. Бірінші тағам - бұршақтардан жасалған дхал сорпасы. Үнді асханасындағы ең тәтті десерт - ваттилапам. [[Сурет:Vegetarian Curry.jpeg|thumb|right|200px|]] == Тарихы == [[Сурет:Vegetarianism AS.jpg|thumb|right|200px|]] Үнділіктерде сиыр етін жеуге болмайды, себебі сиыр - үнділіктер үшін киелі жануар болып саналады. Үндістанда Ашок патша уақытынан ет өнімдерін тұтынуға тиым салынды. Ислам діні Үндістанды билегенде, олар тауық етін тұтына бастады. Солтүстік-Батыс Үндістан асханасын муглай деп атайды. == Үнді асханасы == Үнді асханасында кеңінен қолданылатын тағамдар: * Бобы мунг * Бханг * Виндалу * Гхи * Дхал * Карри (тағам) * Карри (дәмдеуіш) * Кичари * Ласси (сусын) * Муглай (аспаздық) * Наан * Сабджи * Балапан етімен тандури * Чапати * Чатни * Пенджаб асханасы * Кашмир асханасы * Гулабджамун == Сілтемелер == * Үнділік асхана * Үнділік асхана (рецепт, дәлел) * Сөздік [[Санат:Үнді асханасы]] 9di5cp51ylwc4651nkifr6g9nz7kcqw 0 557710 3581983 3565883 2026-04-12T03:47:35Z 19642206g 179570 Емле қателері түзелді 3581983 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Қысқаш-ұсталардың қЫзған металды көріктің оттығынан алып,қысып тұрып төске төсеп,аударып-төңкеру үшін қолданылатын құралы. Қысқаштың көмегімен металды қысып ұстап, июге болады. Қысқаштың сабы ұстауға ыңғайлы әрі серпімді болғаны дұрыс. Үлкен,ауыр металды қысқанда қысқаштың сабына шығырық кигізіп қояды. Істелетін жұмыстың ыңғайына қарай қысқаштың тұмсығы,яғни металды қысатын аузы да әртүрлі болады.Олар "жалпақ тұмсық", "құс тұмсық" ,"біз тұмсық", "имек тұмсық", т.с.с. атала береді.<ref>Райымбеков Қ.Ж,Байғабылова Қ.Т "Сен білесің бе?" энциклопедиясы. Алматы: "Аруна" баспасы.-696 бет</ref> 2e1wvtnzhpp3w1cfb5fnzf4xrsdjn3v 3581986 3581983 2026-04-12T03:49:23Z 19642206g 179570 3581986 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Қысқаш-ұсталардың қызған металды көріктің оттығынан алып,қысып тұрып төске төсеп, аударып-төңкеру үшін қолданылатын құралы. Қысқаштың көмегімен металды қысып ұстап, июге болады. Қысқаштың сабы ұстауға ыңғайлы әрі серпімді болғаны дұрыс. Үлкен,ауыр металды қысқанда қысқаштың сабына шығырық кигізіп қояды. Істелетін жұмыстың ыңғайына қарай қысқаштың тұмсығы,яғни металды қысатын аузы да әртүрлі болады.Олар "жалпақ тұмсық", "құс тұмсық" ,"біз тұмсық", "имек тұмсық", т.с.с. атала береді.<ref>Райымбеков Қ.Ж,Байғабылова Қ.Т "Сен білесің бе?" энциклопедиясы. Алматы: "Аруна" баспасы.-696 бет</ref> 2mzksod6xu92iov4iljzm996myuxh3s 0 557717 3582204 2636756 2026-04-12T09:20:39Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582204 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> == Мегалодон == Мегалодон - жойылып кеткен акуланың бір түрі, ежелгі олигоценнен плейстоценге дейін өмір сүрген. == Толық мәлемет == Мегалодон акулалардың арасындағы ең үлкен және мықтысы болған. Бойы 16 метр және салмағы, мүмкін, 47 тоннаға дейін болатын. Тістеу күші 10,8 тоннаға дейін болуы мүмкін. Қазбалардың мәліметі бойынша, мегалодон бүкіл жер шарында өмір сүрген. Бұл ағза тізбегіндегі ең басында тұратын жыртқыш болған. Табылған сүйектер бойынша, мегалодон ең ірі жануарлармен қоректенетін. Мегалодон — тарихта плиозавр, мозазавр, дунклеостей, базилозавр, дейнозух, саркозух және кронозаврлармен бірге ең қауіпті жыртқыштардың бірі болған. == Таралуы == Мегалодонның сүйектері Еуропа, Солтүстік Америка, Оңтүстік Америка, Пуэрто-Рико, Куба, Ямайка, Австралия, Жаңа Зеландия, Жапония, Африка, Мальта және Үндістанда табылған. mzuntvbd4620vvbetk5md5rtgoh8p92 0 557839 3582169 2406305 2026-04-12T08:26:36Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді, сөйлем құрылымы реттелді. 3582169 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Усумасинта''' (исп. Usumacinta) — Орталық Америкадағы өзен. Мексиканың орталық бөлігінен Гватемалының солтүстік бөлігіне дейін ағады. Оның жалпы ұзындығы — 560 км, бұл өзен — Орталық Америкадағы суы мол өзен. Пасьон и Салинас өзендерінің бір арнаға құйылуы нәтижесінде пайда болады, бұл екі өзен де Гватемаладан ағып шығады. Усумасинта мексикалық Чьяпас штаты мен Гватемалы арасында шекара түзеді. Усиманта кейінгі жерде Табако штатынан ағып өтіп, Мексика шығанағына құяды. Өзен бойында ежелгі майя тұрғындарының ескерткіштері — Йашчилана және Пьедрас-Неграс орналасқан. [[Сурет:Cañon del usumacinta.jpg|thumb|right|200px|]] [[Санат:Мексика өзендері]] r0yw7yot4af9q6pm907a65ut7mfs6jy 0 558386 3582360 2963340 2026-04-12T11:22:23Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582360 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> == Матпанабай медресесі == Медресе Джума мешітінің солтүстігінде орналасқан. Бұл медресені хандықтың Матпанабай деген бай саудагері 1905 жылы салдырған болатын. Медресенің салынуына өз шаруасын білетін Хиуалық Худайберген хадж және Каландар Кочум деген азаматтар басшылық еткен. Кіретін есігі шығысқа қарап тұр. == Толықтай мәлімет == Медреседе студенттерге арналған худжр, дарсхана, ал оңтүстік жағында мешіт орналасқан. == Сілтеме == http://welcomeuzbekistan.uz/ru/dostoprimechatelnosti/dostoprim-horezm/1086-medrese-matpanabay.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161002183231/http://welcomeuzbekistan.uz/ru/dostoprimechatelnosti/dostoprim-horezm/1086-medrese-matpanabay.html |date=2016-10-02 }} [[Санат:Өзбекстан медреселері]] 7nn38tiqiqdbivgi3x031fqxrg4pqak 0 558636 3581720 3581298 2026-04-11T13:35:19Z Гулжайна Усен 179710 3581720 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> == Ашылуы == Қостанай облысы, Лисаков қалалық "Әс-Сәләм" мешіті == Көлемі == Лисаков қаласындағы мешіт орналасқан ғимарат 1991 жылы салынған.Оны осындағы «Қоржынкөл» Рудный құрылыс ұжымы тұрғызды. Мұнда бұрын аула клубы,компьютерлер орталығы және тұрмыстық қызмет үйі болған-ды. Ғимарат 1999 жылы сатып алынып, күрделі жөндеу жұмысы жүргізілді. Үстіне күмбез және екі мұнара орнатылды. Сөйтіп мешіт 2000 жылдың 24 мамырында қала мұсылмандарына есігін айқара ашты. Мешіт 200 орындық. == Сілтемелер == * http://akmechet.kz/kz/info/mechetiobl/mechetkaz022.html [[Санат:Қазақстан мешіттері]] aoehslpzvfz791i9b8dl06nhpzd9chr 0 558664 3582311 2799236 2026-04-12T10:38:57Z 19642206g 179570 /* Орналасуы */ емле қателері түзетілді. 3582311 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> == Орналасуы == Қостанай облысы, Науырызым ауданы, Қарамеңді селосының "Түркебай" мешіті == Түркебай мешіті == «Түркебай» мешіті Науырызым ауданының Қараменді кентінде. Оны 1994 жылы сол кезде аудан әкімі болған М.К. Жетпісбаев салдырған. Мешіттің ұзындығы 25, ені 15, биіктігі 17 метр. Қос мұнаралы. Мұнарасының ұзындығы — 25, күмбезінің биіктігі — 20 метр. Мешіт екі қабатты, 300 намазханға арналған. Түркебай мешіті ашылғаннан бері аудан халқының имандылығы мен ынтымағын арттыру жолында игі қызмет етіп келеді. == Сілтеме == http://akmechet.kz/kz/info/mechetiobl/mechetkaz008.html [[Санат:Қазақстан мешіттері]] 2fdiae0aep004zvu046jceoyzhsqe15 0 558736 3581843 3458471 2026-04-11T16:57:02Z 19642206g 179570 Сөйлем құрылымына түзетулер жасалды. 3581843 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Ян Хён Сок''' (хангыль: 양현석; 1969<ref>{{cite web|url=http://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/9347|title=양현석, "9년간 사랑한 여인은 이은주"|date=2010-03-09|publisher=[[Munhwa Broadcasting Corporation]]|accessdate=2016-04-02|language=Korean}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.donga.com/ISSUE/100people/view?idxno=11|publisher=[[DongA Ilbo]]|title=양현석(1969년생)YG엔터테인먼트 대표|accessdate=2016-04-02|year=2014|language=Korean}}</ref> жылдың желтоқсанында дүниеге келген ) — Оңтүстік Кореялық [[әнші]], әндердіӊ авторы, Seo Taiji & Boys тобының мүшесі. Сонымен қатар YG Entertainment компаниясының негізін қалаушы, иесі және бас директоры болып табылады. Seo Taiji & Boys Seo Taiji & Boys тобы 1991 жылы құрылды. Топ мүшелері Со Тхэджи, Ли Чжуно және Ян Хён Сок. Ұжым корей музыкалық индустриясына үлкен ықпал ете алды, «I Know» (корей тілінде: 난 알아요; Nan Arayo; қазақша: Мен білемін) синглы ерекше табысқа жетті. Көптеген альбомдары сындарға ұшырады, әсіресе «Regret of the Times» (корей тіліндде: 시대유감; Shidaeyugam; қазақша: Уақыт өкініштері) әні, сол себептен 1996 жылы алдыӊғы-цензура заңы жойылған еді. Топ 1996 жылы тарап кетті, мүшелердің әрқайсысы жеке шығармашылықпен айналысты. YG Entertainment 1998 жылы Ян Хен Сок YG Entertainment агенттігінің негізін қалады және Со Тхэджи жазып берген әнмен, бірінші соло-альбомын шығарды. Бұл олардың топ ыдырағаннан кейінгі алғашқы бірігуі болды. Ян Хён Сок өз агенттігінде табысты әртістерге продюсер болып жұмыс жасады. Солардың ішінде атап өтетіні: Jinusean, 1TYM, Se7en, Gummy, [[Big Bang]] , 2NE1, [[PSY]] және Табло. Ал жаңа толықтыруларға Ли Хай, Akdong Musican, WINNER мен iKON жатады. Жеке өмірі 2010 жылы наурыз айында Ян Хен Соктың өзінен 12 жасқа кіші Swi.T тобының бұрынғы мүшесі Ли Ын Чжумен 9 жыл бойы жүріп жүргендігі жария болды. 2010 жылы 5 наурызда Ли Ын Чжу олардың тұңғышын - Ян Ю Чжин атты қыз баланы дүниеге әкелді. 2011 жылы желтоқсанда отбасыларында толығу болатындығы халыққа жария болды. Ал сол жылдың сәуірінде Ян Хен Соктың әйелі оған шекесі торсықтай ұл баланы сыйлады, әкесінің айтуы бойынша ұлы YG Entertainment компаниясына мұрагер болады. == Дискография == === Студиялық альбомдар === * Yang Hyun Seok (1998) === Seo Taiji & Boys дискографиясы === ==== Альбомдар ==== * Seotaiji and Boys (1992) * Seotaiji and Boys II (1993) * Seotaiji and Boys III (1994) * Seotaiji and Boys IV (1995) ==== Жанды концерттер ==== * Taiji Boys '95 다른 하늘이 열리고 (Farewall to sky) (1995) * Seotaiji and Boys '93 마지막축제 (Last Festival) (1994) * Taiji Boys Live & Techno Mix (1992) ==== Синглдар ==== * Seotaiji and Boys Goodbye Best Album (1996) * Sidae-Yoogam [시대유감-時代遺憾 Regret of the Times] (1996) == Дереккөз == Орыс википедиясы fopo2p6grop319c84jrb1vvbz0c1g7z 0 558822 3581776 3084225 2026-04-11T15:32:57Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3581776 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Елордада орналасқан «Сәдуақас қажы Ғылмани» мешіті — еліміздегі тарихы тереңде жатқан мешіттердің бірі. Ақмолалық жамағат 1943-1944 жылдары Құсайын деген азаматтың екі бөлмелі шағын үйін сатып алып, жөндеп, мешіт еткен. Ол Ақмола өңіріндегі ең алғашқы мешіт болатын. Бұл мешіт жергілікті мұсылмандардың имандылыққа бет бұрып, өңірде Ислам дінінің қанат жаюы жолында жарты ғасырдан астам халық игілігіне пайдаланылды. Еліміз егемендік алып, сол кездегі Ақмола қаласы ел астанасы болғаннан кейін бұл өңірдің бет-бейнесінде адам айтса нанғысыз ғажайып өзгерістер болғаны белгілі. Сол өзгерістердің алғашқы легінде қаладағы ескі мешіт ауласында еңселі құлшылық ордасы бой көтерді. == Ашылуы == Бүгінде ескі мешіттің орнында тұрған Алла үйінің құрылысы 1991 жылы басталып, 1996 жылы аяқталды. Ашылу салтына Елбасымыз [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] қатысты. Сонымен «Сәдуақас қажы Ғылмани» мешіті Елордамыздағы алғаш салынған мешіт ретінде тарих бетінде қалды. Жаңа мешіттің өзіндік архитектуралық әсемдігі мұсылмандарды өзіне тартып қана қоймай, Астана қаласындағы сәулет өнерінің озық үлгілерінің біріне айналды. Жаңа мешіттің бой көтеруі Ақмола өңіріндегі Ерейментау, Ақкөл, Қорғалжын секілді бірнеше ауданда мешіттердің салынуына да оң ықпалын тигізді. Алғашында Ақмола, кейіннен Астана мұсылмандарының діни-рухани орталығы болып келген мешітке 2005 жылы Кеңес үкіметі тұсында 20 жыл (1952-1972) Қазақстан мұсылмандарының қазиы болған, Сарыарқа өңірінің тумасы, дін ғұламасы [[Сәдуақас Ғылмани|Сәдуақас қажы Ғылмани]] (Сәкен қалпе) аты берілді. == Көлемі == Екі қабатты мешіт құрылысы өзіндік сәулет үлгілерімен ерекшеленеді. Алыстан көз тартатын 42 метрлік мұнарасы мен үлкенді-кішілі 5 күмбезі бар. Ең үлкен күмбездің биіктігі 22,5, қалған төртеуінің биіктіктері 14,5 метр. Бірінші қабатта үлкен зал, вестибюль, Құран оқитын, неке қиятын және имам бөлмелері жайғасқан. Алла үйінің вестибюлінің ер-әйелдерге арналған екі баспалдақ арқылы екінші қабатқа көтерілуге болады. Бұдан басқа мешіт ғимараты ішінде кітапхана, сүндетке отырғызу кәбинеті, сондай-ақ мешіт қызметкерлеріне арналған шағын асхана жұмыс істейді. Имандылық ордасының айналасына 4500 шаршы метр аумаққа тас кілем, 100 ш.м жерге еден плита төселіп, 1500 ш.м. көгалдандырылған. Мешіт ғимаратының 180 ш.метрлік алдыңғы беті ақ мәрмәр таспен қапталған. Мешіт ауласына жасыл шыршалар мен қайыӊдар отырғызылып, жасыл желекпен көмкерілген. Намаз оқитын жамағаттың көбеюіне байланысты жыл сайын мешітті кеңейту жұмыстары жүргізілуде. Мысалы, екінші қабатта орналасқан үлкен үш бөлмені қосып, 200 орындық намазхана, мешіт жертөлесінің бір бөлігі күрделі жөндеуден өткізіліп, 400 орындық намазхана жасалды. Қазір мешіт ішінде 1600 кісі емін-еркін намаз оқи алады. Мешіт жанынан жаңадан ер-әйелдер дәретханасы, қасапхана, дін қайреткері Сәдуақас қажы Ғылмани мұраларының көрме орталығы салынды. == Толықтай мәлімет == Мешітте тұрақты түрде «Діни сауат ашу» курсы жұмыс істейді. Онда Құран, діни сенім, шариғат мәселелері бойынша сабақ оқытылады. Жастарға барлық жағдай жасалған. Орта және жоғары оқу орындарында оқушылармен, студенттермен кездесулер және әр түрлі семинарлар, қайырымдылық іс-шаралар өткізіліп тұрады. == Cілтемелер == * [http://sunna.kz/kz/page/view?id=37 Мешіттің ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160323181132/http://sunna.kz/kz/page/view?id=37 |date=2016-03-23 }} {{Астана мешіттері}} [[Санат:Астана мешіттері]] ch8rhdhtbpyy52ux162kkjxtbfseecs 0 558905 3582048 3562253 2026-04-12T04:57:44Z 19642206g 179570 /* Бұқалар */ емле қатесі түзелді, қажет сөзбен толықтырылды. 3582048 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Коррида''' — ең әйгілі бұқалармен ұйымдастырылатые күрес, Испаниядағы ұлттық көрініс. Оңтүстік Американың кейбір елдерінде де ұйымдастырылады. [[Сурет:Toros Monumental, Barcelona, 2011-09-25.JPG|thumb|Барселонадағы соңғы коррида 2011 жыл]] ''Сorrida'' - ''correr'' деген сөзден қалыптасқан, «жүгіру» деген мағынаны білдіретін етістік. Сондықтан corrida de toros деген сөз тіркестің мағынасы «бұқалардың жүгіруі» деп аударылады. Испандықтар корриданы toros деп те атайды, бұл «бұқалар» деген мағынаны білдіреді. == Бұқалар == Корридада бұқалардың белгілі бір түрі ғана қатыса алады. Көбінесе бұқалар фермаларда өсіріледі. Корридаға тек 4 жастан асқан және салмағы 450 килограммға жеткен бұқалар ғана қатыса алады. Корридаға қатысқан бұқалардың тірі қалу мүмкіндігі аз, ал егер бұқа тірі қалатын болса, оны келесі жолы осы жарысқа қатыстыруға тыйым салынады. Коррида үш бөлікке бөлінеді, оның екеуі сынаққа арналған. Әр секцияның басталу кезінде дабыл соғылады. == Қаза тапқандар == [[Испания]], [[Франция]] және [[Португалия]] елдерінде әр жел сайын шамамен 6 мыңдай коррида ойындары өткізіледі, осы ойындарда 30 мыңға жуық бұқалар қаза табады. 19-20 ғасырларда Испанияда 63 матадор, 350 бандерильеро, пикадор және көмекшілер қаза тапты. Лан- Вентас аренасында қайтыс болған матадорларға арналған ескерткіш қойылған. Коррида кезінде адамдар көптеген жарақаттар алады. == Марапаттар == Егер [[күрес]] кезінде [[бұқа]] өз ерлігімен ерекшеленетін болса, қайтыс болған соң онын денесін көрермендерге көрсетіп, қошеметтейді. Бірақ егерде бұқа матадорды өлтіретін болса, бұл бұқа міндетті түрде өлім жазасына жазаланады. Ерекше өнер көрсеткен матадор трофеймен марапатталады. Егер көрермендер ақ шүберек көтеретін болса матадор құлақпен марапатталады, ал егер президентке көрініс ұнаса ол екі құлақпен және құйрықпен марапатталады. Трофейлер өлген жануардан алынады. == Корридаға қарсылық == Көптеген адамдар корридаға [[қарсылық]]<nowiki/>тарын білдіріп, осыған [[Қарсы (қала)|қарсы]] [[акция]]<nowiki/>лар ұйымдастырады. [[Испания]]<nowiki/>да коррида Канар аралында енді өткізілмейді. Барселонада 2010 жылдың [[28 маусым]]<nowiki/>ында Каталонии парламенты корридаға қарсы дауыс берді. [[2009 жыл]]дың [[18 желтоқсан]]ында Каталонии парламентінде корриданы тыйым салуға шешім қабылданды. Парламентке 127 мың корридаға қарсы адамдардың қолтаңбасы берілді. Олар Испандық жануалар қорғау қауымдастығынан және әлемдік жануалар қорғау қауымдастығынан жиналды. 2011 жылы 25 қыркүйекте Каталониида ең соңғы коррида өткізілді. ilvsjtw9tphrydxvcefnnowsn9o8dwu 3582056 3582048 2026-04-12T05:04:30Z 19642206g 179570 /* Марапаттар */ емле қатесі түзетілді, сөйлем қажет сөздермен толықтырылды. 3582056 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Коррида''' — ең әйгілі бұқалармен ұйымдастырылатые күрес, Испаниядағы ұлттық көрініс. Оңтүстік Американың кейбір елдерінде де ұйымдастырылады. [[Сурет:Toros Monumental, Barcelona, 2011-09-25.JPG|thumb|Барселонадағы соңғы коррида 2011 жыл]] ''Сorrida'' - ''correr'' деген сөзден қалыптасқан, «жүгіру» деген мағынаны білдіретін етістік. Сондықтан corrida de toros деген сөз тіркестің мағынасы «бұқалардың жүгіруі» деп аударылады. Испандықтар корриданы toros деп те атайды, бұл «бұқалар» деген мағынаны білдіреді. == Бұқалар == Корридада бұқалардың белгілі бір түрі ғана қатыса алады. Көбінесе бұқалар фермаларда өсіріледі. Корридаға тек 4 жастан асқан және салмағы 450 килограммға жеткен бұқалар ғана қатыса алады. Корридаға қатысқан бұқалардың тірі қалу мүмкіндігі аз, ал егер бұқа тірі қалатын болса, оны келесі жолы осы жарысқа қатыстыруға тыйым салынады. Коррида үш бөлікке бөлінеді, оның екеуі сынаққа арналған. Әр секцияның басталу кезінде дабыл соғылады. == Қаза тапқандар == [[Испания]], [[Франция]] және [[Португалия]] елдерінде әр жел сайын шамамен 6 мыңдай коррида ойындары өткізіледі, осы ойындарда 30 мыңға жуық бұқалар қаза табады. 19-20 ғасырларда Испанияда 63 матадор, 350 бандерильеро, пикадор және көмекшілер қаза тапты. Лан- Вентас аренасында қайтыс болған матадорларға арналған ескерткіш қойылған. Коррида кезінде адамдар көптеген жарақаттар алады. == Марапаттар == Егер [[күрес]] кезінде [[бұқа]] өз ерлігімен ерекшеленетін болса, қайтыс болған соң онын денесін көрермендерге көрсетіп, қошеметтейді. Бірақ, егерде бұқа матадорды өлтіретін болса, бұл бұқа міндетті түрде өлім жазасына кесіледі. Ерекше өнер көрсеткен матадор трофеймен марапатталады. Егер көрермендер ақ шүберек көтеретін болса, матадор бір құлақпен марапатталады, ал егер президентке көрініс ұнаса, ол екі құлақпен және құйрықпен марапатталады. Трофейлер өлген жануардан алынады. == Корридаға қарсылық == Көптеген адамдар корридаға [[қарсылық]]<nowiki/>тарын білдіріп, осыған [[Қарсы (қала)|қарсы]] [[акция]]<nowiki/>лар ұйымдастырады. [[Испания]]<nowiki/>да коррида Канар аралында енді өткізілмейді. Барселонада 2010 жылдың [[28 маусым]]<nowiki/>ында Каталонии парламенты корридаға қарсы дауыс берді. [[2009 жыл]]дың [[18 желтоқсан]]ында Каталонии парламентінде корриданы тыйым салуға шешім қабылданды. Парламентке 127 мың корридаға қарсы адамдардың қолтаңбасы берілді. Олар Испандық жануалар қорғау қауымдастығынан және әлемдік жануалар қорғау қауымдастығынан жиналды. 2011 жылы 25 қыркүйекте Каталониида ең соңғы коррида өткізілді. 1wuj7nk5qf73d6puef9axl90vwt8xga 3582060 3582056 2026-04-12T05:07:32Z 19642206g 179570 /* Корридаға қарсылық */ емле қателері түзетілді. 3582060 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Коррида''' — ең әйгілі бұқалармен ұйымдастырылатые күрес, Испаниядағы ұлттық көрініс. Оңтүстік Американың кейбір елдерінде де ұйымдастырылады. [[Сурет:Toros Monumental, Barcelona, 2011-09-25.JPG|thumb|Барселонадағы соңғы коррида 2011 жыл]] ''Сorrida'' - ''correr'' деген сөзден қалыптасқан, «жүгіру» деген мағынаны білдіретін етістік. Сондықтан corrida de toros деген сөз тіркестің мағынасы «бұқалардың жүгіруі» деп аударылады. Испандықтар корриданы toros деп те атайды, бұл «бұқалар» деген мағынаны білдіреді. == Бұқалар == Корридада бұқалардың белгілі бір түрі ғана қатыса алады. Көбінесе бұқалар фермаларда өсіріледі. Корридаға тек 4 жастан асқан және салмағы 450 килограммға жеткен бұқалар ғана қатыса алады. Корридаға қатысқан бұқалардың тірі қалу мүмкіндігі аз, ал егер бұқа тірі қалатын болса, оны келесі жолы осы жарысқа қатыстыруға тыйым салынады. Коррида үш бөлікке бөлінеді, оның екеуі сынаққа арналған. Әр секцияның басталу кезінде дабыл соғылады. == Қаза тапқандар == [[Испания]], [[Франция]] және [[Португалия]] елдерінде әр жел сайын шамамен 6 мыңдай коррида ойындары өткізіледі, осы ойындарда 30 мыңға жуық бұқалар қаза табады. 19-20 ғасырларда Испанияда 63 матадор, 350 бандерильеро, пикадор және көмекшілер қаза тапты. Лан- Вентас аренасында қайтыс болған матадорларға арналған ескерткіш қойылған. Коррида кезінде адамдар көптеген жарақаттар алады. == Марапаттар == Егер [[күрес]] кезінде [[бұқа]] өз ерлігімен ерекшеленетін болса, қайтыс болған соң онын денесін көрермендерге көрсетіп, қошеметтейді. Бірақ, егерде бұқа матадорды өлтіретін болса, бұл бұқа міндетті түрде өлім жазасына кесіледі. Ерекше өнер көрсеткен матадор трофеймен марапатталады. Егер көрермендер ақ шүберек көтеретін болса, матадор бір құлақпен марапатталады, ал егер президентке көрініс ұнаса, ол екі құлақпен және құйрықпен марапатталады. Трофейлер өлген жануардан алынады. == Корридаға қарсылық == Көптеген адамдар корридаға [[қарсылық]]<nowiki/>тарын білдіріп, осыған [[Қарсы (қала)|қарсы]] [[акция]]<nowiki/>лар ұйымдастырады. [[Испания]]<nowiki/>да коррида Канар аралында енді өткізілмейді. Барселонада 2010 жылдың [[28 маусым]]<nowiki/>ында Каталонии парламенті корридаға қарсы дауыс берді. [[2009 жыл]]дың [[18 желтоқсан]]ында Каталонии парламентінде корриданы тыйым салуға шешім қабылданды. Парламентке 127 мың корридаға қарсы адамдардың қолтаңбасы берілді. Олар Испандық жануарлар қорғау қауымдастығынан және әлемдік жануарлар қорғау қауымдастығынан жиналды. 2011 жылы 25 қыркүйекте Каталониида ең соңғы коррида өткізілді. 14s8q7g47uwm4wjm786yr247vj5tcnr 0 558917 3582132 2411020 2026-04-12T07:10:53Z 19642206g 179570 Емле қателері түзелді, артық сөз алынып тасталды. 3582132 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Карлсбадтық үңгірлер''' — ([[Испан тілі|исп]]. Parque Nacional de las Cavernas de Carlsbad) Нью-Мехико ([[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) штатындағы [[Гваделупа|Гваделупе]] тауының даңқы онда орналасқан ерекше Карлсбад [[Үңгір|үңгірімен]] шыққан. Қышқыл сулар атақты шың-құздағы жартастар мен үңгірлерді шайып, түрлі ғажап «бөлмелер» жасады. [[Карлсбад (Нью-Мексико)|Карлсбадтың]] «Үлкен бөлмесімен» атағы шыққан, бұл әлемдегі ең үлкен үңгір, ұзындығы 610 ал ені 335 м. Минералға бай су ғасырлар бойы тамшылау әрі булану нәтижесінде тау үңгірінің төбесі мен еденінде ерекше формадағы ақ тұнбалар пайда болған. Мемлекеттік саябақ жыл бойы ашық тұрады, бірақ туристтердің көбісі жаз мезгілінде келеді. Қаңтар айы — туристер еӊ аз келетін ай. Саяхатшылар өз еркілерімен үңгірмен 230м тереңдікке түсе алады. == Дереккөздер == [[Санат:Үңгірлер]] [[Санат:Америка]] m0m2m9rx5tt5uyytpl3dwh83wucvk36 0 558934 3582294 2411651 2026-04-12T10:29:23Z 19642206g 179570 /* Ұнтақ жармасы */ емле қателері түзетілді. 3582294 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> == Ұнтақ жармасы == Ұнтақ жармасы(ауыз екі тілде — ма́нка) — бидай түйіршіктерінен тұратын жарма. Орташа тартылған ұнтақтың диаметрі 0,25 тен 0,75 мм —ге дейін барады. Өндірісі қатты бидай (марка «Т») және жұмсақ бидай (марка «М») немесе олардың қоспасы (марка «МТ»). Оны сұйық тағамдарға қоспа ретінде, ал қою тағамдарға ботқа, құймақ, котлет ретінде және тәттілерге ұнтақ ботқасы ретінде пайдаланады. Ет фаршына қоспа ретінде де пайдалануға болады. Сүтті, сұйық ботқаларға, құймаққа және бәліштерге көбіне марка «М» жармасы жақсырақ келеді. Ал тәтті тағамдар, көжелерге қоспа және фарштарға «Т» маркасын көбірек қолдану тиімдірек болып саналады. Ұнтақ жармасы тез піседі және оның құрамында 2% пайыз жасұнық болады. Сұйық ұнтақ жармалары диета тағамдарына көбірек келеді. Әсіресе, операциядан кейінгі күтімге өте қолайлы. === Сонымен қатар === • [[Булгур]] • [[Гурьевская каша]] • [[Кускус]] • [[Манна небесная]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}}Орыс Уикипедиясынан аударылған https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%B0 hmkl08db5o96zihsb766lnfq3pppdf6 0 558935 3581856 3580390 2026-04-11T17:04:04Z Гулжайна Усен 179710 3581856 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Жалған шашыраңқылық''' адамның бiр iске өте берiлiп, өзiн тiкелей қоршаған заттар мен құбылыстар əсерiне елеңдемеуi. Мұндай шашыраңқылық əсiресе шығармашылық жұмыстармен шұғылданатын адамдарда көп кездеседi. Адамның iшкi жанкүйi бағытталуынан болатын шашыраңқылықтың қызметке онша зияны жоқ, солайда болса, оның қоршаған ортада бағдар алып жүруiнде бiраз кедергi жасайды. Адамға көп нұқсан келтiретiн зейiннiң түрi шын шашыраңқылық. Мұндай құбылысқа кезiккен адамның өзi ырықты зейiнiн қандай да бiр затқа не əрекетке бағыттап, тоқтата алуы қиындайды, оның көп ерiк күшiн жұмсауына тура келедi. Зейiн шашыраңқы адамның ырықты зейiнi тұрақсыз, алаңдауға берiлгiш келедi. Шын шашыраңқылықтың физиологиялық себебi iшкi тежелу күшiнiң кемдiгiнен. Сөз сигналдарының əсерiнен туындайтын қозулар жеңiл тарап кетiп, шоғырлануға келмейдi. Осының салдарынан зейiнi шашыраңқы адамның ми қабығында қажет болған қозулардың тұрақсыз көздерi орнығады. == Шын шашыраңқы зейiннiң себептерi == Шын шашыраңқы зейiннiң себептерi əртүрлi. Бұларды бiлiп қою əр мұғалiм үшiн мiндеттi талап. Бұлар:<br /> 1) жүйке жүйесiнiң жалпы зақымдануы; <br /> 2) қан аздылық; <br /> 3) мұрын, тамақ сырқаттарынан миға оттегiнiң жеткiлiктi келiп түспеуi; <br /> 4) дене мен ой шаршауынан; <br /> 5) көңiлкүй күйзелiстерi.<br /> Шын шашыраңқылықтың жəне бiр себебi мидың күштi əсерлерге көп душар болуынан. Осыдан оқу жылы барысында баланы көп кино көруден, шектен тыс думанды жиылыстардан сақтандыру қажет. Шын шашыраңқылық тұрақты қызығулардың кемдiгiнен де болады. Кейбiр оқушылар жағдайына қарамастан бiрден көп iске араласады (спорт үйiрмесi, кiтапхана, əнкүй, тағы тағысындар), бiрақ ешбiрiмен де ыждағатты шұғылдана алмайды. Осыдан бала зейiн шашыраңқылығына ұшырып, оңды оқи алмайды. Шын шашыраңқылық отбасында дұрыс тəрбиенiң болмауынан да туындайды: сабақ дайындау режимiнiң бұзылуы, ойын мен демалыстың реттелмеуi, еңбектiк мiндеттерден ажырауы, тiлегiнiң бəрiн орындай беру. Мұғалiмнiң келеңсiз əрекетiнен болатын сабақтағы салғырттық пен енжарлық оқушылардағы шын шашыраңқылықтың жəне бiр себебi. == Әдебиеттер == Б 12 Жантану негіздері. (Жалпы психология). Жоғарғы оқу орындары студенттеріне арналған дəрісбаяндар жинағы. Алматы, 2006. — 306 бет. owu1vbspes89qlm1ns49uur5hj734nk 0 558951 3582190 2411118 2026-04-12T09:06:49Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582190 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Пангбоурн колледжі (колледж Shenbornsky) - Pangbourne қаласынынң оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан ашық аралас мектеп, Бекшир, Англия, Редингтан батысқа. Мектеп [[1917 жылы]] Пенборн теңіз колледжі ретінде құрылды. Мектептің негізгі функциясы ұлдарды Британдық сауда флотына офицер етіп дайындау болды. [[1969 жыл|1969 жылдан]] бастап колледж үлкен академиялық білімге бағдарланды. [[1996 жыл|1996 жылдан]] бастап колледжде ұлдар мен қыздар бірлескен оқу басталды. Мектеп директоры Mr. Thomas Garnier оқытуды қолға алмас бұрын Корольдік әскери-теңіз флотында қызмет еткен. Жазда колледжде 11-18 жас аралығындағы студенттерге ағылшын тілін оқыту өткізіледі. 0nkdsxf16ndmtsgf2ngoci6cl1fsd12 0 559003 3581888 3579815 2026-04-11T18:13:17Z 19642206g 179570 емле қателері, қайталама сөз алынып тасталды,сөйлем мағынасы толықтырылды. 3581888 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} [[Сурет:The Wonderful Wizard of Oz Book Cover.jpg|нобай|Оз әлемінің таңғажайып сиқыршысы]]<!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''«Оз әлемінің сиқыршысы»''' – 1900 жылы жазылған, балалар әдебиетінің озық туындыларының бірі саналатын кітап. Авторы- Лаймен Фрэнк Лаум. Төлнұсқасы – «С». Александр Волков орыс тіліне «Волшебник Изумрудного города» атпен аударып шығарды. 1982 жылы «Оз әлемінің сиқыршысы» атты кітап экран бетіне жарық көрді. == Қысқаша мазмұны == Бұл кітапта Дороти атты қыздың басынан өткен оқиғалары баяндалады. Дороти жетім қыз, бірақ Генри көкесі мен Эм тәтесімен және оның сүйікті күшігі Тото да бірге тұрып жүрді. Бір күні Дороти тұрып жатқан үйді құйын көтеріп Манчкиндер еліне әкеледі. Құйын көтерген үй жауыз мыстанның үстіне келіп құлайды да, манчкиндер елін жауыздықтан құтқарды. Бұл іске риза болған солтүстіктің мейірімді мыстаны Доротиге сиқырлы етік береді және бұл сиқырлы етік арқылы кез келген жерге баруға болады. Билеуші Доротидің Манчкиндер елінде қалғанын қаласа да, Дороти өз еліне қайтқысы келді . Мейірімді мыстан Доротиге тек Оз әлемінің сиқыршысы ғана көмектесе алатындығын айтады және Оз әлемінің сиқыршысына тек сары кірпіштер көмегімен бара аласың деп жол ңұсқап жібереді. Жолда Дороти ағашқа асылып тұрған тұлыпты көреді. Тұлып өзінде ми болғандығын қалайды. Дороти тұлыпқа өзімен жүруді өтінеді, себебі, Оз әлемінің сиқыршысы тұлыпқа да өз көмегін тигізе алатындығына кәміл сенді. Әрі қарай жолда Дороти мен тұлып темір адамды көреді. Темір адамның бар арманы — өзінде жүрек болуы. Дороти ұлы сиқыршы темір адамға көмектеседі деп ойлап, оны да үлкен сапарға қосты. Дороти, тұлып және темір адам жолда қорқақ арыстанды кездестіреді. Арыстанның бар арманы - батылдыққа ие болу. Жолда арыстан, темір адам, тұлып және Дороти келе жатты. Кенеттен Дороти өзін жайсыз сезініп талып қалады. Сол мезетте, темір адам Доротидің бұл шарасыз күйіне қайғырып, жылай бастайды. Ал тұлып болса Доротиге көмектесудің амалын тауып, Доротиді аман алып қалады. Жолда үлкен асу көрінеді. Арыстан бар жігерін жинап, Дороти, темір адам және тұлыпты өзіне мінгізіп асудан аман-есен өтеді. Басты кейіпкерлер Оз әлемінің сиқыршысының мекеніне де келіп жетті. Дороти, тұлып,темір адам және арыстан Оз әлемінің сиқыршысына өздерінің армандарын айтады. Сол кезде, Оз әлемінің сиқыршысы сендердің армандарың әлдеқашан орындалды дейді. Тұлып, сен Дороти ес түссіз жатқанда оны аман сақтап қалу жолын тауып едің ғой, егер миың болмаса қалай бұл мәселені шешер едің? Темір адам, сен Дороти талып қалған уақытта жанашырлық танытып, аяп едің ғой, егер жүрегің болмаса аяушылық сезімі сенде қайдан болсын? Арыстан, сен үлкен асуды қорықпай жеңіп едің, егер жігерің болмаса қалай үлкен асуды бағындырар едің,– деп жолбарыс, тұлып және арыстанға қарады. Бұл үшеуі де сиқыршыға барар жолда өздерінің армандарының орындалғанына қатты қуанды. Енді тек Доротидің ғана арманы орындалмады, соған Дороти сәл мұңайыңқырап тұрды. Сиқыршы Доротиге де арманын орындауға көмектеседі, яғни Доротидің аяғындығы етік оны өз елі Кансасқа алып баратындығын айтады. Дороти достарымен қоштасып, өзінің туған жері Кансасқа қайта оралады. Кансастағы тәтесі мен көкесі Доротидің келгеніне қатты қуанады. == Кейіпкерлер == * -Дороти: кітаптағы басты кейіпкер. Үйін құйын көтеріп алып кеткеннен кейін, өз еліне қайта оралуды армандайды. Бұл арманын Оз әлемінің сиқыршысы көмектеседі. Сиқыршыға барар жолда өзіне өте жақсы достарды кездестіреді. * Мейірімді мыстан: Доротиге зұлым мыстанды өлтіргені үшін сиқырлы етік береді. * Тұлып: Доротиге өзіне ми қажет екендігін айтады. Жолда тұлып үлкен мәселені миы арқылы шешіп, соңында өзінде ми бар екендігін ұғады. * Темір адам: жүрек иемденуді армандайды. Дороти жолда талып қалған уақытта аяушылық білдіреді, соңында өзінде жүрек бар екендігін аңғарады. * Арыстан: батыл болуды қалайды. Жолда асуды жігерлігі арқылы асып өтеді. Сиқыршы арыстанда батылдық қасиеті бар екендігін ұғындырады. * Оз әлемінің сиқыршысы: тұлып, темір адам, жолбарыс және Доротиге өз армандарын орындауға көмектеседі. Пайдаланылған әдебиеттер: The book «The Wizard of Oz» Laimen Frank Laum jxa286u1m2mlsm2h6uplascwfzb792w 0 559076 3581765 2743573 2026-04-11T15:09:38Z 19642206g 179570 Емле және тыныс белгі қатесі түзетілді. 3581765 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Невилл Лонгботтом''' — Хогвартс оқушысы, негізгі кейіпкерлердің досы, Гарри Поттердің курстасы. Бірінші кітаптан бастап Невилл кішкене алаңғасар, ұмытшақ, икемсіз, қорқақ болып сипатталған. Сонына қарай негізгі кейіпкерлермен бірге маңызды миссияларда атсалысады. Жетінші кітаптың сонында Волан-де-Мортты жеңуде зор үлес қосқан. Невиллдің апасының айтуы бойынша ұлдың ата–анасы "сиқырлы одақта өте қадірлі адамдар болған". Невилл және Гарри бір күні дүниеге келіп, Сивилла Трелонидің көрегендігіне сай болғандықтан, Гарри Поттердің ата–анасы секілді, олар Волан-де-Мортты жақтаушылардың тарапынан шабуылға тап болады. Бала — анасының көшірмесі. Невиллдің ата-анасымен болған трагедиядан кейін ол әжесінің қолында тәрбиеленеді. Әжесі «[[Гарри Поттер және Самұрық Ордені]]<nowiki/>» кітабы бойынша «ескі жасыл көйлектегі алып күшті кемпір» ретінде сипатталады. Миссис Лонгботтом Гарри, Рон, Гермиона және Джиннимен сыпайы сөйлескенімен, жаман леп сезілген. Невиллдің оған Хогвартстқа түсер алдында сыйлаған Тревор атты құрбақасы бар. Треворды Невилл көп рет жоғалтқан. Жетінші кітаптың эпилогы бойынша, қақтығыс және оқу аяқталғаннан кейін Невилл Шөптанудың мұғалімі болады. 2007 жылдың 20 қазанында Джоан Роулингпен болған интервью кезінде Невилл Ханна Эбботқа үйленеді. doufj1p9hqx6mdk4z8dljfj3gpuhcxc 0 559086 3582188 2411505 2026-04-12T09:02:28Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582188 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ [[Сурет:Цуректер.jpg|нобай|Цурек]] ТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> == Цуректер == Цуректер (греч. Τσουρέκι, сонымен қатар Корек, Козунак, Панарет) — Балкан және Кавказ елдеріндегі тәтті нан. === Гректердің асханасы === [[Гректер]]дегі цуреки — ұлттық пасхальды нан, кулича немесе украин леженясына ұқсас келген. Әдетте, өрілген формада немесе дөңгелек, айқас тәріздес те болады. Пасхальды цуректерді лабропсомо немесе лаброкулурас деп те атайды. [[Цуректер]]дің әртүрлі түрі болады: [[рождество]] наны христопсомо(греч. Χριστόψωμο) и жаңа жылдық — василопита (греч. Βασιλόπιτα). === Сонымен қатар === *Паска * Пасха в [[Греции]] * [[Хала]] === Сілтемелер === * [[Пасхальді кулич]] (цуреки) * цуректердің дайындалуы 29gj9xu5nfaryeth83uwqdto63fchb7 0 559120 3582376 2411593 2026-04-12T11:52:50Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582376 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> "Күлгін шар" — Кир Булычевтың «Алисаның саяхаты»атты цикліне кіретін балаларға арналған фантастикалық [[Повесть|повес]]<nowiki/>і.1982-інші жылы жазылған.Ал бірінші рет 1983-1984-інші жылдары газет бетіне шықты. == Мазмұны == [[21 ғасыр|XXI ғасыр]]<nowiki/>дың аяқ жағы.Громозека,профессор Селезнев және Алиса ғылыми экспедицияның құрамында Бродяга атты ғаламшарды зерттеуге шықты.Бұл ғаламшар бүкіл жұлдыздар жүйесінен тыс орналасқан.Сонымен қатар ол жердегі сфера сыртқа шығарылған гравитациямен толы. Бүкіл тірі заттардың үлкен айырмашылықтары бар.Ғалымдардың пайымдауынша сол ғаламшардың тұрғындары 26 мың жыл бұрын біздің жер ғаламшарына сұмдық вирус толған күлгін түсті шар қалдырып кеткен. Ал ол вирустың жағымсыз жағы — ол тарап кетсе, жазылмайтын ауру пайда болады. Ал ол күлгін түсті шар жақын уақытта жарылу керек болатын. Қаһармандар жер ғаламшарына қайта ұшып келіп,осы пайымдауды жеткізген кезде, оларга ешкім сенбей қояды. Содан Алиса мен Громозека осынын дәләдеу үшін уақыт көлігімен өткен уақытқа қайтады. Олардың мақсаттары — сол кездегі жасырылған шарды тауып,оны залалсыздандыру болып келеді.Алиса мен Громозека, тап болған ертегілер дәуірінде сиқыршыларды, айдаһарларды, перілерді және Герасик атты кішкентай ұлды кездестіреді. Көптеген қиындықтардан өтіп, шарды тапқаннан кейін, оны залалсыздандыруға атақты сиқыршы Оох көмектеседі. == Кейіпкерлер == • Алиса Селезнёва • Профессор Селезнёв • Громозека • Иван Иванович — Ертегілер қорығының директоры • Герасик • Дурында — сөйлейтін қарға • Змей Гордыныч — Ертегілер қорығында тұратын 3 басы бар айдаһар • Долгожеватель —6 басты айдаһар,Змей Гордынычтың ағасы • Жалмуыз кемпір • Адам жегіш • Қарақшылар • Оох-Ертегілер дәуіріндегі сиқыршы == Дереккөздер == Орыс википедясынан алынған ltiiinaqa12nl44zb124o71u5quzgr8 0 559129 3582286 2411638 2026-04-12T10:24:30Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582286 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> == Кулич == Кули́ч (из ср.-греч. κουλλίκι(ον) от κόλλιξ «дөңгелек немесе сопақ пішінді нан») — мерекелік пасхаль нанының орысша атауы. Ауыз-екі тілде жиі кули́ца немесе кули́чка кездеседі. Куличка сөзі «ватрушка» — ішіне ірімшік салып пісірілген нан, «ашымаған крендель», «тойға бәліш» деген мағынада қолданылады. === Сипатталуы === Бұл ашытқа қамырдың өнімі, формасы мен үлкендігі бойынша әртүрлі. Католиктерде ашытқы куличтерден басқа құмшекерлі пірәндік «бабы» ретінде де қолданады. Цилиндр формасында жиі мейіз қосылған және қант ұнтағы мен шәрбәтімен әшекейлейді. Дәмдеуіш ретінде ваниль, кардамон, мускатты жаңғақты қолданады. Ресейдің әртүрлі ауданында куличтерді неше түрлі формамен пісірген, алайда көбіне шіркеу просфор формасын көп берген. Солай көтеру үшін қамырға көп жұмыртқа мен май қосу керек екен. Куличтер пасхамен қоса, Ұлы бейсенбі жұмыртқаларымен сәнделген етіп шіркеуде жасалынады. Куличтердің бейнесі — әйгілі пасхаль дәстүрінің бірі болып саналады. Пасхальді дәстүрдің бітуінен кейін ауыз ашқанда тәттілер таратылып, бір-біріне ауыз тигізіп отырған. Алайда, көбінесе үлкен отбасы куличті санына байланысты бөлген. === Сонымен қатар === * [[Паска]] * [[Козунак]] * [[Панеттоне]] * [[Штоллен]] * Троицкая церковь «Кулич и Пасха» * [[Артос]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}}Орыс Уикипедиясынан аударылған https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%87 ix1mpk0t3ad6zfh9phb6iy3jrv1wft3 0 559218 3582261 2411930 2026-04-12T10:04:28Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді, сөйлем құрылымы реттелді. 3582261 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Паул Вешке ( [[неміс]] Паул Вешке ;. 1867-1940 ) - неміс тромбоншысы . Тромбон ойнауды әкесінен үйренді , ол 18 жыл бойы әскери диапазонда ойнады. 1891 жылы, ол Мекленбург бірінші тромбон сот театрының лауазымына шақырылды және 1895 жылы оркестр солисі болды [[Берлин|Берлиндегі]]сот Опера (қазір Стейтатскапелла Берлин),1929 жылға дейін осы лауазымда қалған. Ол көптеген маусымдарда дирижер Карл Ұн Вешкеніӊ шақыруымен Байройт фестивалінің оркестрінде ойнаған.1913 жылы музыкантқа корольдік камералық виртуоз атағы берілді . Вешке-Карл Трауготт Квайссер  жəне Фридрих Август Бельк өскелең тромбон солистері неміс мектебінің соңғы өкілдерінің бірі . 1903 жылдан бастап 1934 жылдары Вешке Берлин мектебінде өз шәкірттеріне үйреткен. Оның оқушылары бірі — Хорст Рашем, [[Гамбург]] университетінің профессоры және Берлин филармонияның Йоханнес үйінің әншісі . d2fljo5qp8jept3kivzoldaj2mm4bpp 0 559982 3582270 2418435 2026-04-12T10:12:17Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582270 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->Амазонканың дауылды ормандарында тек бір ғана Duroia Hirsuta деп аталатын ағаш түрі болатын кеңейтілген аймақтар кездеседі. Перуандықтар бұл аймақтарды “тамұқ баулары” деп атайды және оларды күтіп өсіруді орман демоны Чуятакиға жүктеген.Бұл өсімдіктер жан-жағындағы топыраққа арнайы заттарды өздігінен бөле отырып,көрші өсімдіктің өсіп дамуын басатын қасиетке ие,бірақ Стэнфорд университетінің биологтары Duroia Hirsuta жағдайында бұлай емес екендігіне сенімді болып үлгерді. 2005 жылы Стэнфорд университетінің биологтары орманның пайда болуына Duroia Hirsuta ағаштарының құмырсқалармен симбиоз болғанын анықтады. Орманның бәсекелес өсімдіктерін отырғызу тәжірибелерінде Myrmelachista schumanni түрінің құмырсқалары Duroia hirsuta-дан басқа жасыл өскіндердің жапырақтарына құмырсқа қышқылын гербицид секілді сеуіп өлтірген. Осылайша құмырсқалар Duroia hirsuta ағашына бәсекесіз еркін өсуіне ықпал етеді. Құмырсқалар Duroia hirsuta-ның іші қуыс сабақтарына ұя салып пайдаланады. Санақтар бойынша орман көлемі жылда шамамен 0,7% үлкейеді. Ормандағы ірі колониялы құмырсқалар саны 3 000 000 жетеді,ал аналық құмырсқалар – 15000. Биологтардың санауы бойынша «Тамұқ баулары"орманындағы 328 ағаштарының жасы 800-ге келеді. gvsoz7z0x7f773kegdw32r7l2rnqamg 0 560317 3581801 3574061 2026-04-11T15:59:26Z Гулжайна Усен 179710 3581801 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер |түс =монарх |Қазақша есімі = Кристина Лотарингская |Шынайы есімі = Cristina di Lorena |Суреті = Pulzone, Scipione - Cristina di Lorena, granduchessa di Toscana - 1590.jpg |Сурет ені =230 |Атауы= Кристина Лотарингская |Елтаңба= Coat of arms of Christina of Lorraine.png |Титулы = Тоскан жерінің регенті |Ту = |Басқара бастады =[[1621 жыл]] |Басқаруын аяқтады = [[1632 жыл]] |Тәж кигізу жорасы = |Туған күні =16.08.1565 |Туған жері = [[Нанси]] |Қайтыс болған күні = 19.12.1637 | династия = |Әкесі = Карл III |Анасы =Клод Валуа |Жұбайы = Фердинанд I |Балалары = ''Ұлдары'':Козимо, Франческо, Карло, Филиппино, Лоренцо; <br /> ''Қыздары:'' Элеонора, Екатерина, Мария Маддалене , Клаудия}} '''Кристина Лотарингская''' ({{lang-it|Cristina di Lorena}}, [[16 тамыз]] [[1565 жыл|1565]] – [[19 желтоқсан]] [[1637 жыл|1637]]) — ұлы Тоскан герцогинясы. == Өмірбаяны == [[Сурет:Catherine de Medicis.jpg|left|thumb|222x222px|Кристинаның әжесі - Екатерина Медичи]] Кристина [[1565 жыл]]ы [[Нанси]]да дүниеге келді. Оның әкесі герцог ІІІ Карл, ал анасы Клод Валуа – [[Екатерина Медичи]]дің қызы болды. Атын ол әкесінің әжесінің құрметіне алды.  [[1575 жыл]]ы анасының қазасынан кейін, Кристина әжесінің сарайында, [[Париж]]де тұрды.[[1587 жыл]]ы І Франческо артынан мұрагер қалдырмай, қайтыс болады. Осыдан кейін оның ағасы Фердинанд өзін өзі жаңа герцог болып жариялайды. Өзінің политикалық тәуелсіздігін сақтап қалу үшін ол өзіне қалыңдық іздейді. Оның таңдауы Кристинаға түсті. [[Екатерина Медичи]] бұл некеге барынша ынтасын жұмсады. Себебі, бұл неке Тоскан жерін Францияға тәуелді етер еді.  Әжесінің өлімі Кристинаның Франциядан кетуін тежейді. Ол жолға тек [[1589 жыл]]ы [[28 ақпан]]да шығып, Флоренцияға [[30 сәуір]]де жетеді. Сенімхат бойынша неке [[27 ақпан]]да құрылды, ал ресми неке тойы [[3 мамыр]]да өтті.  Жасалған дүркін мейрам XVI ғасырдағы Еуропаға үлкен әсер қалдырды. Кристина өзімен бірге бай жасау әкелді: 600 000 қолда бар сома және 50 000-ға жететін әшекей бұйымдар. Сондай-ақ [[Екатерина Медичи]]дің өлімінен кейін Урбино герцог атағын еленді.  [[Сурет:ClaudedeValois.jpg|left|thumb|Кристинаның анасы - Клод Валуа]] Кристина [[1637 жыл]]ы [[19 желтоқсан]]да [[Флоренция]]да қайтыс болады.<ref>http://genealogy.euweb.cz/lorraine/lorraine4.html</ref> == Балалары == * Козимо (1590—1621), ұлы Тоскан герцогы. * Элеонора (1591—1617) * Екатерина (1593—1629). * Франческо (1594—1614) * Карло (1595—1666), кардинал * Филиппино (1598—1602) * Лоренцо (1599—1648) * Мария Маддалене (1600—1633) * Клаудия (1594—1648). == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 5ud1v5a5birgk3voobzvnb9ijsjzsqd 0 560332 3581884 3309150 2026-04-11T17:41:42Z Гулжайна Усен 179710 3581884 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2016}} '''Терілі тасбақа''' ({{lang-la|Dermochelys coriacea}}) – дүниежүзіндегі тасбақалардың ең ірісі. Терілі тасбақалардың саны азайып келеді. Әсіресе [[Тынық мұхит|Тынық]] мұхитында соңғы жиырма жылдың ішінде саны күрт кеміп, қазір 2300-дей ғана тасбақа қалды. [[Атлант мұхиты|Атлант]] мұхитындағы популяциясы басқа жерлермен салыстырғанда әзірше тұрақты. Бірақ балық аулайтын кемелердің кесірінен тасбақалар жиі жарақаттануда, яғни болашақта ол жерде де тасбақалардың саны кемиді деген болжам бар. Терілі тасбақалар тіршілік ету ортасын жиі ауыстырып тұрады. Олар [[Атлант мұхиты|Атлант]] мұхитынан [[Тынық мұхит|Тынық]] мұхитына, [[Тынық мұхит|Тынық]] мұхитынан [[Атлант мұхиты|Атлант]] мұхитына көшіп тұрады. Терілі тасбақалардың сүйектері мен шеміршектерін қанмен қамтамасыз ету жүйесі ерекше дамыған. Ол тасбақаның дене температурасынан бірнеше градус жоғары көтеріп, салқын суға төзімді болуға мүмкіндік береді. Терілі тасбақаның ұзындығы 180 см-ге дейін жетсе, салмағы 500 келіге дейін тартады. Алдыңғы ескекаяқтарын жазған кездегі ұзындығы – 5 метр. Терілі тасбақалар жақсы жүзеді, суда жүзу арқылы алыс сапарларға шығады. Медузалармен, шаян тәрізділермен, басаяқты моллюскілермен, ұсақ балықтармен қоректенеді. Осы тасбақалар ғана 1500 метр тереңдікке сүңгіп, су астында 35 минут бола алады. Терілі тасбақалар [[Атлант мұхиты|Атлант]], [[Тынық мұхит|Тынық]], [[Үнді мұхиты|Үнді]] мұхиттарының тропиктік және қоңыржай белдеулеріндегі су айдындарында кездеседі.<ref>Ж 27 ЖАНУАРЛАР. - Алматы: «Аруна» баспасы. - 208 бет. - Сер.: «1100 қызықты дерек».</ref> == Дереккөздер == <references /> [[Санат:Тасбақалар‎]] k1mr95naagnoud9o28a83ckc62zwrih 0 563367 3582074 2450081 2026-04-12T05:25:09Z RaiymbekZh 170385 /* Тұлғалар */ 3582074 wikitext text/x-wiki '''Байбек''': == Тұлғалар == * [[Байбек Ақшаұлы]] — Би, [[Әйтеке би]]дің әкесі. * [[Байбек батыр]] — XVIII ғасырда өмір сүрген қазақ батыры, би. * [[Байбек Ермеков]] * [[Бауыржан Қыдырғалиұлы Байбек|Бауыржан Байбек]] — [[Алматы]] қаласының әкімі. * [[Байбек Төлепбекұлы Жантаев]] – Ұлы отан соғысының ардагері. == Елді мекен == * [[Байбек (ауыл)|Байбек]] — Ресей Федерациясы, [[Астрахан облысы]]нда, Қазақстанмен шекаралас аймақта орналасқан ауыл. {{айрық}} 3zf7w4utpw3vsdpme2ijf6bggh186gc 0 567432 3581768 2822646 2026-04-11T15:16:27Z Гулжайна Усен 179710 3581768 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қыркүйек 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Пфайффер синдромы''' - бас сүйегінің кейбір сүйектері ерте өсіп, сүйектің одан әрі өсуін болдырмайды. Салдарынан, басы мен бет пішінін зақымдайды. Сондай-ақ қол және аяқ сүйегінде зақымдайтын,сирек кездесетін генетикалық бұзылыс. Бұл ауру 1846-1921 жылдары өмір сүрген неміс дәрігері Рудольф Артур Пфайффердің атымен аталған. Ол 1964 жылы аурудың белгілерін зерттеп, сипаттаған. Пфайффер синдромында 100 000 туғандарға шаққанда бір балада кездесіп отырған. [[File:Pfeiffer's syndrome type II with cloverleaf shaped skull and bilateral proptosis.png|right|thumb|Пфайффер синдромы]] ==Генетикасы== Пфайффер синдромы фибробласт өсу факторларының 1 және 2-мутациясы байланысты. Бұл рецепторлар дұрыс сүйек дамыту үшін маңызды болып табылады. Пфайффер синдромы сипаттайтын бет-бейнесінің көптеген ерекшеліктері, бас сүйегінің сүйектері мерзімінен бұрын өсіп кетуі нәтижесінде болады. Салдарынан бас дұрыс өспей, көздің дөңес пішінді және шығыңқы болуы, жоғарғы жақтың дұрыс дамымауы, мұрынның тұмсыққа ұқсайды. Балалардың шамамен 50 пайызы, естуін жоғалтады және олардың тістерінде ақаулар болады. Кең бармақтары мен башпайлары - бұл синдромның ерекше белгілері.Аурудың тағы бір белгісі, аяқ саусақтарының түрлі патологиялары мен сипатталады. Бұл синдромның бірнеше түрлері, 5-тен артық саусақтары мен башпайларының болуы. Белгілері ауырлығы мен олардың күрделілігі әр жағдайда әр түрлі болып табылады, және нақты жағдайда өзгереді. Кейбір жағдайларда, бұл ауру кездейсоқ гендердің мутация салдарынан орын алады. Басқа жағдайларда, ауру генетикалық аутосомно рецессивті тәртіппен беріледі. ==Пфайффер синдромының түрлері== 1 түрі, классикалық Пфайффера синдромы ретінде белгілі, жоғарыда аталған симптомдары бар. Осы түрінде адамдардың көпшілігі өте толыққанды өмір сүреді және қалыпты ақылға ие. 2 және 3 түрлерінде, жүйке жүйесімен байланысты неғұрлым ауыр ақаулар болады. Бас сүйегінің сүйектері мерзімінен бұрын өсуі, ақыл ойының кешігіп дамуына және басқа да неврологиялық ақауларға әкелуі мүмкін. 2 түрінің 3 түрінен айырмашылығы, бас сүйегінің қарқынды өсуі, бас пішіні созылып, жапырақ түрінде пішінін өзгертуіне әкеліп соғады. Көп жағдайларда, І және ІІ аурудың түрлерінде, адамның басы созылған болып табылады. Бұл ауруда, адамның ой-өрісі жоғалмайды, яғни адамның миы қалыпты жұмыс атқарады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}}<ref>С. И. Козлова "Наследственные синдромы и медико- генетическое консультирование" -М 2007г</ref> nkhicl88y3ztjpu9ycof8an4q8cachl 0 567652 3581743 3561906 2026-04-11T14:17:00Z Гулжайна Усен 179710 3581743 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қыркүйек 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Митио(Мичио) Каку''' (яп. 加來 道雄|Каку Митио|{{lang-en|Michio Kaku}};) 1947 жылы 24 қаңтарда АҚШ-тың Калифорния штатында дүниеге келген. Жапониялық-америкалық физик. == Өмірбаяны == Митио 1947 жылдың 23 қаңтарында [[Сан-Хосе]], [[Калифорния]]да дүниеге келген. Арғы атасы жапониялық иммигрант (қайсыбір мемлекетке келіп тұрақты қоныстанған адам) болған. Оның атасы 1906 жылы [[Сан-Франциско]]да орын алған жер сілкінісі салдарынан туған оқулықтарды жою операциясына қатысу үшін Америкаға қоныс аударады. Митионың әкесі Калифорнияда дүниеге келгенімен, [[Жапония]]да білім алады. Митио Пало-Альтодағы Кибберли орта мектебінде оқиды. 16 жасында ол мектептегі үздік шахматшы болады, әрі физикаға байланысты ғылыми экспериментті жұмыстарды ата-анасының гаражында жасаған. Бірде ол бөлшектер қоғалысын жылдамдату үшін анасынан 2,3 миллион электронвольтты гаражда жасақтауға рұқсат сұрағанын айтады. Митионың айтуы бойынша, анасы оған келісім берген соң, ол Westinghouse и Varian Associates фирмаларының көмегіне жүгініп, 400 фунт трансформатоллы болат және 22 мили жез өткізгішке ие болады. Осылайша ол анасының гаражында әжептәуір жылдамдатқыш-бетатронды жасап шығарған. Осындай жас баланың талпынысын байқаған әйгілі физик Эдвард Теллер жеткіншекті өз қарамағына алады. Эдвард Теллер Митиомен алғаш Альбукеркеде болған ғылыми жәрмеңкеде танысады. Осы кісінің арқасында Митио Герца фондының стипендиясына ие болады. 21 жасында Каку [[Гарвард Университет]]ін бакалавр бойынша үздік аяқтап, Калифорния Университетінде орналасқын [[Беркли]] [[зертхана]]сында жұмыс жасауды бастайды. 25 жасқа келер шағында Философия Докторы (PhD) дәреже алып,26 жасынан бастап Принстон Университетінде студенттерге дәріс беруді бастайды. [[Вьетнам]] соғысы кезінде Каку Беннинг фортындағы, [[Джорджия]]дағы базалық дайндықты және Льюис фортындағы, [[Вашингтон]] жаяу әскер тренингін ойдағыдай аяқтайды. Алайда соғыс ол фронтқа бармай тұрып-ақ аяқталады. Сидзуэ Какуға үйленген және 2 қызы бар. Қазіргі таңда отбасымен [[Нью-Йорк]]те тұрып жатыр. == Қызметі == Бүгінгі таңда доктор Митио 25 жылдан астам уақыт жұмыс жасап келе жатқан Нью-Йорктағы Сити-колледжде дәріс береді. Митио Каку-теориялық физиканың және заманауи тұжырымдамалардың белсенді популизаторы. Сонымен қатар көпке түсініксіз қиын ғылыми-физикалық теориялады түсінікті тілде жазу мақсатымен бірқатар кітаптар жазған. Каку радио және теледидарда жиі сөз сөйлейді, әрі деректі фильмдерге түседі. Мысалы, How the Universe works телехабарының және [[Discovery]] телеарнасының Sci Fi Science бағдарламаларында тележүргізуші болды. Осы бағдарламалардың көпшілігі өзге тілдерге аударылып, өзге мемлекеттерде де көрсетіледі. Митио Каку Нью-Йоркте конференцияларды да ұйымдастырып отырады. == Қызығушылығы == Митио Каку астрономияға қызығушылық білдіреді. Ол көптеген ғалам туралы түсірілген деректі фильмдердің тәлемгері ретінде саналады. Жеке тұжырымдамасы бойынша ғылымдағы саналы өмірді анализдейтін уақыт болып табылады. Сонымен бірге Митио мәнерлеп сырғанауға қызушылық танытады. == Библиографиясы == Митио Каку бірнеше көрнекті кітаптар мен физикалық журналдарға басылған біршама мақалалар авторы. Ол дәйек сөзді академиялық авторлардың қатарында 22-орында тұр. Митио 9 ғылыми-атақты кітапты кітап жазған. Осы кітіптар ішінен «Видения» және «Гиперпространство» атты еңбектері әлемдік деңгейде бестселлер (үлкен сұранысқа ие коммерциялық кітап) атанған. * Параллельные миры. Об устройстве мироздания, высших измерениях и будущем Космоса. — М.: ООО Издательство «София», 2008 г., 416 стр., ISBN 978-5-91250-520-1 (англ. тілінен аударылған — Michio Kaku. Parallel Worlds: A Journey Through Creation, Higher Dimensions, and the Future of the Cosmos, Anchor, 2006, 448 p., ISBN 978-1-4000-3372-0) * Физика невозможного. — М.: Альпина нон-фикшн, 2009 г., 456 стр., ISBN 978-5-91671-024-3 (англ. тілінен аударылған — Michio Kaku.Physics of the Impossible, New York: Doubleday, 2008, 329 p., ISBN 978-0-385-52069-0) * Физика будущего. — М.: Альпина нон-фикшн, 2012 г., — 584 стр., ISBN 978-5-91671-164-6 (англ. тілінен аударылған — Michio Kaku.Physics of the Future, New York: Doubleday; First Edition, 2011, 416 p., ISBN 978-0-385-53080-4) * Митио Каку. Гиперпространство. Научная одиссея через параллельные миры, дыры во времени и десятое измерение. —М.: Альпина Нон-фикшн, 2014. — 502 с. — ISBN 978-5-91671-397-8. * Митио Каку. Будущее разума = The Future Of The Mind. The Scientific Quest To Understand, Enhance, And Empower The Mind. — М.: Альпина Нон-фикшн, 2015. — 502 с. — ISBN 978-5-91671-369-5. * Введение в теорию суперструн. — М.: «Мир», 1999 г., 624 стр.,ISBN 5-03-002518-9 (англ. тілінен аударылған — Michio Kaku. Introduction to Superstrings, Springer, 1990, 568 p., ISBN 978-0-387-96700-4) == Сілтемелер == <ref>http://elementy.ru/bookclub/author/3318817/michio_mitio_kaku https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D1%83,_%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BE </ref>• {{rq|source|refless}} q7zrcssg2nr17upvv63iimy3xngt8fz 0 568608 3582371 2830379 2026-04-12T11:38:36Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582371 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Андриан Блаау'''- Нидерланды астрономы. == Биография == 1914 ж. Амстердамда туып, 1938 ж. Лейден университетін аяқтады. 1938-1945 жылдар аралығында Я. К. Каптейн атындағы Гронинген университетініӊ астрономиялық лабораториясында, 1945-48 жылдары Лейден обсерваториясында жұмыс жасап, 1948-1953 жылдары Лейден университетінде астрономиядан білім берді. 1953-57 жылдары Чикаго университетінде және Америка Құрама Штаттарындағы Йерк обсерваториясында қызмет атқарды. 1958-1968 жылдары Каптейн атындағы астрономиялық лабораториянвң директоры қызметін атқарды. Ал, 1968-1970 жылдары Гронингендік универтитет профессоры. 1970-1974 жылдары Европалық оңтүстік обсерваториясының бас директоры болды. == Ғылым== Негізгі еңбектері жұлдыздарды, соның ішінде айнымалы жұлдыздарды зерттеуге бағытталған. Сонымен қатар Андриан Блаау жұлдыздар шоғырының басты характеристикаларын, галактикалардың жасын, кинематикалық ерекшеліктерін, химиялық құрамын зерттеумен айналысқан. 1948 жылы американдық астроном Отто Струвемен біріге отырып, блажко әсерінің толық циклі кезіндегі RR Лира айнымалысының спектральді өзгерісін егжей-тегжейлі зерттеді. 1953 жылы әріптестерімен бірге β Цефей типіндегі айнымалылардың кезеңдері мен жарықтылығы арасында белгілі бір байланыс орнатты. 1952-1956 жылдары Андриан Блаау О ассоциасиясы қатарындағы жұлдыздардың тұрақсыздық пен ыдырау кезіндегі әрекеттерін зерттеді. [[Санат:Астрономдар]] tsbw2r4le5iyv29m21antokfzgsv5hk 0 568800 3581728 3538429 2026-04-11T13:44:54Z 19642206g 179570 /* Этиологиясы және патогенезі */ емле қателері түзетілді. 3581728 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> ==Инфекциялық эндокардит== Инфекциялық эндокардит (ИЭ) – микроб вегетациясы жүрек қақпақтарының жармалары мен жүректің бос қабырғасының эндокардында орналасып, жүректің клапанды аппаратының қызметі мен құрылымын бұзатын эндокардтың микробты қабынуы; инфекциялы процеспен артерия – вена шунты немесе ірі тамырлардың бөлікшелері зақымданса, оны инфекциялық эндоартериит деп атайды. ИЭ 1 млн тұрғынның 14-62 кездеседі. Көбіне 20-50 жастағы адамдар, әйелдерге қарағанда еркектер жиірек (2-3 есе) ауырады. ==Этиологиясы және патогенезі== Қазіргі кезде инфекциялық эндокардитті 120 жуық микроорганизм түрлері тудыра алады. Олардың ішінде бактериялар (соларға байланысты аталатын ИЭ-тің тағы бір аты – бактериялық эндокардит), саңырауқұлақтар, риккетсиялар, хламидиялар т.б. бар. Микроорганизмдер ішінен стрептококтар мен стафилококтар ИЭ барлық себебінің 80% құрайды. Стрептококтардың ішіндегі ИЭ ең жиі себептері Strep.viridans(-гемолитикалық стрептококтер), олар науқас адамдардың 35-40% табылады.Strept.viridansжеделше (ұзарған) ИЭ басты себебі болып табылады, бұл микроб ауыз қуысы мен ауыз – жұтқыншақ аймағында көп кездеседі. Стрептококтік эндокардиттің жиілігі жағынан екінші орын алатын себебі – асқорыту жолының төменгі жағында және несеп – жыныс жолында жиі кездесетін Д тобының стрептокогі.Strept.pneumoniae сирек кездеседі, бірақ өте жоғары вируленттігіне байланысты жедел ИЭ себебі бола алады. Стафилококтердің ішінде жиі кездесетіні Staph.aureus(ИЭ 20-30%), өте вирулентті қоздырғыш, нашақорлар мен жүрек клапандарының протезі бар адамдардағы жедел ИЭ жиі себебі (50% жағдайда) болып табылады.Staph. еpidermialisпротезді клапандардың ИЭ себебі ролін атқарады, оның әсерінен ерте де, кеш те дамитын эндокардит көрініс береді (жедел немесе жеделше). Басқа этиологиялық факторларға грам теріс Haemophilos,Aetinobacillusactinimyсetcomitans,Cardiobacteriumhominis,Eikenellacorrodens,Kingellakingaeжатады, олардың аттарының бірінші әріптерін қосып, ортақ термин «НАСЕК» деп аталады. Бұл топтың бактериялары протезді клапандардың эндокардитін жиі тудырады. ИЭ себебі патогендік саңырауқұлақтар Aspergillus және Candida да бола алады. Candida саңырауқұлағы нозокомиальдық инфекциялық эндокардиттің, оның ішінде нашақорларда болатын эндокардиттің және протезді клапан эндокардитінің себебі бола алады. Кейбір жағдайларда ИЭ себептерінің ішінде Coxiella burneti (Q-қызбасының қоздырғышы), бруцеллалар, легионеллалар және хламидиялар кездеседі. Жедел эндокардиттің себептеріне қалыпты клапан жармаларын зақымдайтын алтынсары стафилококк және грамтеріс микроорганизмдер (бірінші ретті эндокардит) жатады. Жедел ИЭ-те инфекция ошақтары метастаз береді. Жеделше ИЭ себебі – жасылкөк стрептококк, эндокардит зақымданған клапандарда пайда болады (екінші ретті эндокардит), инфекция ошақтарының метастазын бермейді. ИЭ үш фактордың – жағдай туғызушы факторлардың, өткінші бактериемия күйі және бактерияның вируленттігі мен тропизмінің өзара әрекеттесуінің нәтижесінде дамиды. Жағдай туғызушы факторларға жүрек-тамыр жүйесінің іштен туа және жүре пайда болатын патологиялық өзгерістері (қарыншааралық перде кемістігі, ашық артериялық түтік, жүректің ревматизм ауруы, жүректің жүре пайда болған ақаулары, атеросклероз, митральдық клапан пролапсы, кардиомиопатиялар, операция болған жүрек) жатады; бұл ауруларда байқалатын қанның турбулентті ағысы мен жылдам қозғалысының әсері жүрек қақпақтарының эндотелиі мен қабырға эндокардының бірінші ретті зақымдануын тудырады. Әсіресе жарақаттық әсерге жүректің өзгерген қақпақтарының эндотелиі ұшырағыш болып келеді. Өткінші бактериемия тіс жұлғаннан кейін, тонзиллэктомиядан, босанғаннан, түсіктен, несеп жолдарын катетерлегеннен, іріңдікті ашқаннан кейін және т.б. іс-әрекеттен кейін, кейде ешқандай себепсіз бой көрсетеді. Жүрек қақпақтары эндотелиінің және қабырғалық эндокардтың бірінші ретті зақымдануы тромбоциттер және фибриннен тұратын асептикалық вегетациялар тудырады. Кейін өткінші бактериемия кезінде асептикалық вегетацияның үстіне микробтар қонып, сүйел тәрізді түзілістер (микробтық вегетация) қалыптастырады. Микробтық вегетациялардың түзілуі инфекциялық эндокардит тудырып, организмде көптеген патологиялық процестердің бастама механизмінің рөлін атқарады. Жергілікті инфекция ошағының (микробтық вегетацияның) қалыптасуы салдарынан төмендегідей процестер туындайды: #өзіне тән клиникасы болатын инфекциялық агенттің қан арнасына тұрақты түсіп тұруы (қызба, астения, тәбеттің болмауы, анемия, спленомегалия, инфекцияның метастаз беруі т.б.); #микробтық вегетацияның жергілікті дамып, жүректің дәнекер тініне тарауы және оның құрылымын бұзуы (деструкция), кейін жүрек қақпағы жармаларының үзілуі мен тесілуі, сіңір талшықтардың үзілуі, фиброздық қақпақ сақинасының, перикардиттің қалыптасуы; #микробтық вегетация бөлшектерінің (фрагменттерінің) үзіліп, қан арнасына еніп, эмболиялар тудыруы; эмболия нәтижесінде микотикалық аневризмалар мен инфарктардың пайда болуы; #инфекциялық метастаз беріп, әр түрлі органдарда микроабсцестер тудыруы; #жүрек қақпақтарына орныққан микроорганизмдердің иммундық өзгерістер тудыруы – қанда иммундық комплекстер пайда болып, олар базальды мембранаға шөгіп, иммунды патологиялық реакциялар тудырады. Иммунологиялық реакциялар гломерулонефриттің, миокардиттің, васкулиттің және ішкі органдарда дистрофиялық өзгерістердің дамуына әкеліп соқтырады. ==Патоморфологиясы== Жүректің қақпақтарында құрамында өзгерген фибрин, шөккен тромбоциттер және микроорганизмдердің колониялары бар вегетациялар табылады. Вегетациялар көбіне митральдық және қолқа қақпақтарында орналасады, нашахорларда көбіне үш жармалы қақпақ зақымданады. Вегетациялардан басқа қақпа деструкциясы (қақпа жармасының үзілуі, тесілуі, сіңір хордаларының үзілуі), микотикалық аневризмалар (микроорганизмдердің қолқаның, ішкі органдар мен нерв жүйесінің тамырларының қабырғасына тікелей енуінің нәтижесінде болатын аневризмалар), жүректе және басқа органдарда инфаркттар, абсцестер, микроабсцестер табылады. ==Клиникасы== Аурудың басы қоздырғыш микробтың вируленттігі мен макроорганизмнің реактивтілігіне тәуелді басталады және әр түрлі болады. Өте күшті қалтырап тоңу, салқын терге малшып терлеу, жоғарғы дәрежелі қызба, ауыр интоксикация белгілері (“жедел инфекциялық аурулар” тәрізді басталу) көбіне бірінші ретті эндокардитте байқалады. Баяу басталу, делсалдық, әлсіздік, тәбеттің нашарлауы, жүдеу, бас ауыруы, тершеңдік, субфебрильді қызу (нағыз бастамасы) және аурудың біртіндеп дамуы екінші ретті эндокардитте байқалады. Ауру тромбоэмболиядан (анемиядан т.б.), жедел гломеруло-нефриттен, гематологиялық маскалардан басталуы да мүмкін. Аурудың ең ерте және жиі симптомы қызба, оның деңгейі әр түрлі болып келеді – субфебрилитеттен гектикалық қызбаға дейінгі аралықта болуы мүмкін. Жоғары дәрежелі қызбаға қоса қалтырап тоңу, терлеу, бас ауыруы болады. Жайылмалы нефрит пен бүйрек жетіспеушілігінде, ревматизмдік жүрек ақаулары мен қан айналысы жетіспеушлігі фонында дамыған екінші ретті ИЭ-те, егде және қарт жастағы адамдарда болатын эндокардитте дене қызуы сирек көтеріледі. Аурудың басында болатын қызба инфекция текті болады және антибиотиктермен тиімді емдегенде жойылады. Иммунды патологиялық процестерде туындайтын қызбаның иммундық генезі болады, сондықтан қызба кортикостероидтар мен иммунодепрессанттар қолданғанда басылады. Тері жамылғысы мен кілегей қабықтардың зақымдануы ИЭ ауыратын адамдардың 50-90% кездеседі. Терінің түсі қуқыл немесе сарғыш тартқан («сүтті кофе» түсі). Бұл белгілер анемия және гемолизға байланысты туындайды. Петехиялар (ұсақ нүктелі геморрагиялар) дененің бүйір бетінде, қолтық астында, білектерде, сирақ және бұғана үстінде табылады. Төменгі қабақтың айналма қатпарының коньюнктивасында болатын нүкте тәрізді геморрагиялар Лукин-Либман симптомы деп аталады. Петехиялар 2-3 күннен кейін жойылып кетеді. Дене тұлғасы мен аяқ-қолдың терісінде, кейде некроз және тыртықтану қоса болатын ірі геморрагиялық бөртпелер стафилококтік ИЭ кездеседі, саусақтар мен башпайлардың тырнақ табақшаларының астында сызық тәрізді, ұзындығы 1-2 мм болатын геморрагиялар да байқалады. Джейнуэй (Janeway) дақтары – макула немесе папула тәрізді эритемалық дақтар немесе диаметрі 1-5 мм болатын ауырмайтын қанды сүйелдер, алақанда, табанда пайда болады, аяқ-қолды көтергенде күшейе түседі. Бұл белгілер жедел сепсистік эндокардитке тән. Ослер түйіншектері – қызғылт түсті, тері үстінен аздап көтеріліп тұратын, саусақтардың алақан беттерінде, башпайлардың табан беттерінде және қолбасының алақан бетінде орналасатын, ұсақ, ауыратын түйіншектер; 2-3 күннен кейін жойылып кетеді. Науқас адамдардың 10-15% байқалады. Ослер түйіншектері созылмалы сепсистік эндокардитке тән. Тері мен кілегей қабықтарда болатын өзгерістер тері мен кілегей қабықтардың ұсақ тамырларының тромбо-васкулитіне байланысты туындайды. Буындардың зақымдануы аяқ-қолдың ірі буындарының моно- немесе олигоартриті түрінде кездеседі, жиірек (науқас адамның 25-30%) атралгия мен миалгия байқалады. Саусақтар «дауылпаз таяқшасына», тырнақтар «сағат әйнегіне» ұқсас болуы мүмкін. Жүрек эндокардит, миокардит, сирек перикардит түрінде зақымданады. Бірінші ретті ИЭ-те жиі қолқа қақпағы жеке зақымданады, даму жиілігі жағынан екінші орынды митральдық қақпақ алады. Үшжармалы қақпақ пен өкпе артериясының қақпақтары өте сирек зақымданады, олардың зақымдануы негізінен нашақорларда кездеседі. Екінші ретті ИЭ-те бұрыннан бар ревматизмдік немесе іштен туа болған жүрек ақауларының белгілерімен қатар қолқа және митральды қақпақтардың жаңадан зақымданған белгілері анықталады. Диагнозды дұрыс қоюға жүрек ақаулары белгілерінің көбейе түскені, ал кейбір жағдайларда қақпақтың тесілуіне байланысты кенеттен пайда болатын сазды шу – «құстың шиқылы» шуының естілуі көмектеседі. ИЭ-тегі миокардит васкулит текті дамиды, оған жүрек әлсіздігі белгілері мен аритмиялар және блокадалардың пайда болуы тән. ИЭ-те миокард инфарктісі науқас адамның 5-7% кездеседі, себебі – коронарлық артериялардың эмболиясы, сирегірек осы артериялардың артерииті мен спазмы. Шамамен ауру адамның 10%-да жедел фибринозды перикардит кездеседі. Миокардит пен перикардит иммунды аурулар түрінде бой көрсетеді. Тамырлардың зақымдануы тромбоваскулит, эмболия, аневризма түрінде көрініс береді. Аурудың клиникасында тромбоэмболиялық синдром ерекше орын алады, оның басты белгілері болып кенеттен тамырдың бітелу белгілері мен орган инфарктісінің белгілері табылады. Тамырдың бітелу симптомдарына ишемияға байланысты кенеттен пайда болатын ауырғандық, коллаптоидтық реакция, қызба, лейкоцитоз, ЭТЖ өсуі т.б. жатады. Кейін қан айналысы бұзылып, инфаркт болғанын дәлелдейтін симптомдар: миокард инфарктісінде перикард үйкелісінің шуы, өкпе инфарктісінде плевра үйкелісінің шуы мен қан қақыру, периспленитте – ішперде үйкелісінің шуы, бүйрек инфарктісінде – гематурия, ми тромбоэмболиясы мен миға қан құйылғанда – гемиплегия, гемипарез, афазия, менингоэнцефалит, көз торының эмболиясында – амавроз, шажырқай тамырларының инфарктісінде – ықылық ату, құсу, қанды нәжіс, шеткі тамырлардың тромбоэмболиясында – аяқ-қолдың салқындауы, цианоз, пульстің болмауы байқалады. Тамыр зақымдануына тән белгіге геморрагиялық диатез жатады. Геморрагиялық диатезде тері мен кілегей қабықтарға, ішкі органдар мен миға қан құйылуы, кілегей қабықтардан қан кету (мұрыннан, қызыл иектен, асқазан-ішек жолынан қан кету, қан қақыру) белгілері болады. Геморрагиялық диатез белгілеріне Кончаловский-Румпель-Лееде симптомы мен шымшу симптомы (Гехт симптомы) да жатады. Капиллярлар мен ұсақ артериялардың иммунды васкулиті Шенлейн-Генох геморрагиялық васкулиті түрінде көрініс береді. Бактериялық эмболизация нәтижесінде микотикалық (бактериялық) аневризма пайда болады; оның болуында vasavasorum-ның эмболды бітелуі, артерия қабырғасына бактерияның тура енуі және иммундық комплекстер шөгуі себепті артерия қабырғасының екінші ретті зақымдануы белгілі рөль атқарады. Олардың ең жиі кездесетін орындары – ми, іш қолқасы, жоғарғы шажырқай артериясы, талақ артериясы, коронарлық артерия және өкпе артериялары. Аневризмалар ауырғандық, солқыл сезімін тудырады, егер олар аяқ-қол тамырларында болса, оларды сипап анықтауға болады. Аневризмалардың жарылуы өлім себебі болады. Науқас адамдардың жартысында жайылмалы гломерулонефрит белгілері болады: гематурия, протеинурия, цилиндрурия, орташа дәрежелі артериялық гипертензия, кейде ісіну белгілері байқалады. Айқын нефроз синдромы сирек кездеседі. Бүйрек жетіспеушілігі болуы мүмкін. Бірақ ол толық шыңына жетпейді, өлім әдетте басқа себептен болады. Ошақты нефрит өткінші несеп синдромының белгілерімен (гематурия, аз протеинурия) көрініс береді. Бүйрек инфарктісінде бел тұсы күшті ауырып, дизуриялық белгілермен қатар гематурия байқалады. Нерв жүйесінің зақымдануы инфекциялы – токсикалық энцефалопатияның бас ауыруы, ұйқы қашу, астения, апатия (кейде эйфория) сияқты белгілерімен көзге түседі. Науқас адамның кейбірінде ми тамырларының тромбоэмболиясы белгілері немесе миға қан құйылу белгілері болады. Талақ зақымданғанда спленомегалия және талақ инфарктісінің белгілері: кенеттен пайда болатын сол жақ қабырға астының күшті ауыруының сол жақ иық үстіне, сол жақ иық буынына, жүрек маңына тарауы, құсу, қалтырап тоңу, дене қызуының көтерілуі, лейкоцитоз, токсемия, сол қабырға астының сипап қарағанда ауыруы және талақ үстінде ішперде үйкелісі шуының естілуі анықталады. Талақ инфарктісі талақтың жарылуын, геморрагиялық перитонит, тамыр коллапсын тудырады, өлім себебі болады. Бауырдың зақымдануы токсикалық гепатит белгілерін береді. Гепатомегалия (науқастың 90% кездеседі) гепатиттің ғана емес, жүрек әлсіздігінің белгісі де болуы мүмкін. Бауыр тромбоэболиясы мен бауыр абсцесі дамуы мүмкін. Асқазан-ішек жолы токсикалық процестер, эмболия және қан іркілу себепті зақымданады. Ішек инфарктісінде іштің кенеттен өте күшті ауыруы және қан аралас іш өтуі болады. Өкпенің зақымдануы өкпе инфарктісінің клиникалық көрінісін (кенеттен кеуденің ауыруы, ауырғандықтың дем алғанда, жөтелгенде күшейе түсуі, қан қақыру, қалтырап тоңу, дене қызуының 38-390С дейін көтерілуі, коллаптоидтық реакция, цианоз, салқын тер, жиі тайыз тыныс, қылдай пульс, плевра үйкелісінің шуы, 2-ші күннен бастап орташа дәрежелі лейкоцитоз, сарғыштық, рентгенограммада – сына тәрізді қарайғандық), пневмония, геморрагиялық плеврит белгілерін береді. Көздің тор қабығы артериясының окклюзиясында кенеттен толық немесе жартылай көрмей қалу байқалады. Рот дақтары – көз түбінде болатын, мөлшері 1-2 мм, қызыл түсті дөңгелек, шеттері тегіс емес, ақшыл ортасы бар дақтар, көз торына қан құйылғанда және көз торының инфарктісінде кездеседі. Панофтальмит және иридоциклит болуы мүмкін. Увеит пен эндофтальмит саңырауқұлақты эндокардитке тән. Лукин – Либман симптомы анықталады. Жалпы ИЭ-те көздің зақымдануы сирек кездеседі. ==Науқас адамдардың әр түрлі тобында кездесетін ИЭ ерекшеліктері. == Науқас адамдардың әр түрлі тобында ИЭ белгілі бір ерекшеліктері болады. ====Егде және қарт жастағы адамдарда болатын ИЭ==== Егде және қарт жастағы адамдардағы ИЭ ерекшеліктері: дәрігермен бірінші рет кездескенде ауру өте сирек анықталады, көбіне бірінші ретті эндокардит кездеседі, ауру қызбасыз дамиды, жүрек ақауының клиникалық көрінісі анық болмайды, көбіне қолқа қақпақтары зақымданады, неврологиялық симптоматика да солғын болып келеді. Аурудың қоздырғышы – көбіне нәжістік стрептококк және грамтеріс микроорганизмдер. Көбіне қосымша аурулар мен жүрек ырғағы мен өткізгіштігі бұзылуының қосымша кездесуі байқалады. ====Нашақорларда болатын ИЭ==== Инфекция ауқымды мөлшерде венаға енетіндіктен көбіне үш жармалы қақпақ зақымданады. Көбіне бірінші ретті эндокардит болады және өкпе артериясының тромбоэмболиясы мен өкпе инфарктісі жиі қайталайды. ====Протезді қақпақтардың ИЭ==== Ерте туындайтын (операциядан кейінгі 2 ай ішінде) және кеш туындайтын (одан кеш пайда болатын) ИЭ ажыратады. Ерте туындайтын протезді қақпақтар эндокардитінде инфекция операция кезінде жұғады, көбіне аурудың қоздырғыштары болып грамтеріс бактериялар, саңырауқұлақтар, дифтероидтар, энтерококтар табылады. Ерте туындайтын ИЭ кеш дамитын эндокардитпен салыстырғанда ауыр дамиды, айқын инфекциялық аурулар белгісі болады, эмболиялық асқынуларға бейімділік байқалады, жиі жүрек әлсіздігі байқалады. Өлім 40-50% жағдайда кездеседі. Протезді клапандардың кеш дамитын ИЭ-ң қоздырғыштары жүректің өз қақпақтарының эндокардитінің қоздырғыштарымен бірдей. Аурудың клиникалық көрінісі онша айқын болмайды. Өлім 20-25% жағдайда кездеседі. ==Еңбекке қабілеттіліктің қалпына келу критерийлері== Ондай критерийлерге аурудың басты белгілерінің жойылуы, қабыну процесі белгілерінің болмауы, қан себіндісінің теріс нәтижесі (кем дегенде 3 рет), жүрек пен бауыр қызметінің компенсациялы күйде болуы жатады. ==Еңбекке қабілетсіздік сараптамасы== Еңбекке қабілетсіздіктің орташа мерзімі – 2-3 ай, сепсистік процестің активтілігі сақталған күйде ол мерзім 4-5 айға дейін созылады. МӘСК жолдама беру көрсетпелері: сепсистік процестің дамуының ұзарып кетуі, кардит, ауыр ағымды гломерулонефритке қоса айқын жүрек әлсіздігі мен бүйрек жетіспеушілігінің белгілері; ми тамырларының тромбоздары мен эмболияларының салдары (гемипарез, афазия және басқалары), өкпе артериясының қайталамалы тромбоэмболиясы. ==Диспансерлеу== Науқас адамдарды диспансерлік есепке алады. 6 ай бойы ай сайын 1 рет қарап тұрылады, кейін жылына 2 рет қаралады, қараған кезде міндетті түрде ЭхоКГ жасау керек. ==Санаторийлы-курорттық ем== ИЭ-тен жазылғаннан кейін, ішкі органдарда резидуальдық өзгерістер барында іске асырылады. Қолқа қақпақтарының кемістігінің фонында жүрек әлсіздігінің І ФК жоғары емес дәрежесі науқасты бальнеологиялық курортқа жіберудің көрсетпесі болып табылады. Созылмалы гломерулонефриттің қайталауы жоқ кезде ыссы климатты курорттарға жібереді. ==Прогноз== Ем болмаған жағдайда ИЭ жедел түрі 4-6 апта ішінде өліммен, жеделше түрі – 6 айдан кейін өліммен аяқталады. Жағымсыз болжам белгілері: аурудың себебі стрептококк болмауы, жүрек әлсіздігінің болуы, қолқа қақпақтарының зақымдануы, қақпақ протезіне инфекция жұғуы, егде жас, фиброзды қақпақ сақинасының зақымдануы немесе миокард абсцесі. ==Профилактикасы== ИЭ дамуына түрткі болатын факторлардың барында, өткінші бактериемия тудыратын жағдайлардың алдын алу шараларын іске асыру керек: #Ауыз, мұрын қуыстарында, ортаңғы құлақта қан ағуды тудыратын іс-әрекеттерде жасыл көк стрептококтің гематогендік тарауының алдын алатын шаралар қолдану. Ол үшін амоксициллиннің 3 г манипуляцияға дейін 1 сағат бұрын және 1,5 г манипуляциядан 6 сағат кейін ішке қабылдайды. # Пенициллинге аллергия болса, эритромициннің 800 мг немесе клиндамициннің 300 мл процедурадан 2 сағат бұрын және препараттың 50% дозасын процедурадан 6 сағат кейін қолдану. #Асқазан-ішек, урологиялық операцияларда энтерококк инфекциясының профилактикасын жасайды. Ол үшін ампициллиннің 2 г етке немесе венаға гентамицинмен (1,5 мг/кг) етке немесе венаға қосып егеді, немесе амоксициллиннің 1,5 г ішке қабылдайды. ==Дереккөздер== Толығырақ ақпарат : <references />http://www.studfiles.ru/preview/6189214/page:52/ g3jiaud74inqnq0uaop9l68tn5wrgcy 3581730 3581728 2026-04-11T13:47:47Z 19642206g 179570 /* Этиологиясы және патогенезі */ сөйлем аралығы реттелді. 3581730 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> ==Инфекциялық эндокардит== Инфекциялық эндокардит (ИЭ) – микроб вегетациясы жүрек қақпақтарының жармалары мен жүректің бос қабырғасының эндокардында орналасып, жүректің клапанды аппаратының қызметі мен құрылымын бұзатын эндокардтың микробты қабынуы; инфекциялы процеспен артерия – вена шунты немесе ірі тамырлардың бөлікшелері зақымданса, оны инфекциялық эндоартериит деп атайды. ИЭ 1 млн тұрғынның 14-62 кездеседі. Көбіне 20-50 жастағы адамдар, әйелдерге қарағанда еркектер жиірек (2-3 есе) ауырады. ==Этиологиясы және патогенезі== Қазіргі кезде инфекциялық эндокардитті 120 жуық микроорганизм түрлері тудыра алады. Олардың ішінде бактериялар (соларға байланысты аталатын ИЭ-тің тағы бір аты – бактериялық эндокардит), саңырауқұлақтар, риккетсиялар, хламидиялар т.б. бар. Микроорганизмдер ішінен стрептококтар мен стафилококтар ИЭ барлық себебінің 80% құрайды. Стрептококтардың ішіндегі ИЭ ең жиі себептері Strep.viridans(-гемолитикалық стрептококтер), олар науқас адамдардың 35-40% табылады.Strept.viridansжеделше (ұзарған) ИЭ басты себебі болып табылады, бұл микроб ауыз қуысы мен ауыз – жұтқыншақ аймағында көп кездеседі. Стрептококтік эндокардиттің жиілігі жағынан екінші орын алатын себебі – асқорыту жолының төменгі жағында және несеп – жыныс жолында жиі кездесетін Д тобының стрептокогі. Strept.pneumoniae сирек кездеседі, бірақ өте жоғары вируленттігіне байланысты жедел ИЭ себебі бола алады. Стафилококтердің ішінде жиі кездесетіні Staph.aureus(ИЭ 20-30%), өте вирулентті қоздырғыш, нашақорлар мен жүрек клапандарының протезі бар адамдардағы жедел ИЭ жиі себебі (50% жағдайда) болып табылады.Staph. еpidermialisпротезді клапандардың ИЭ себебі ролін атқарады, оның әсерінен ерте де, кеш те дамитын эндокардит көрініс береді (жедел немесе жеделше). Басқа этиологиялық факторларға грам теріс Haemophilos,Aetinobacillusactinimyсetcomitans,Cardiobacteriumhominis,Eikenellacorrodens,Kingellakingaeжатады, олардың аттарының бірінші әріптерін қосып, ортақ термин «НАСЕК» деп аталады. Бұл топтың бактериялары протезді клапандардың эндокардитін жиі тудырады. ИЭ себебі патогендік саңырауқұлақтар Aspergillus және Candida да бола алады. Candida саңырауқұлағы нозокомиальдық инфекциялық эндокардиттің, оның ішінде нашақорларда болатын эндокардиттің және протезді клапан эндокардитінің себебі бола алады. Кейбір жағдайларда ИЭ себептерінің ішінде Coxiella burneti (Q-қызбасының қоздырғышы), бруцеллалар, легионеллалар және хламидиялар кездеседі. Жедел эндокардиттің себептеріне қалыпты клапан жармаларын зақымдайтын алтынсары стафилококк және грамтеріс микроорганизмдер (бірінші ретті эндокардит) жатады. Жедел ИЭ-те инфекция ошақтары метастаз береді. Жеделше ИЭ себебі – жасылкөк стрептококк, эндокардит зақымданған клапандарда пайда болады (екінші ретті эндокардит), инфекция ошақтарының метастазын бермейді. ИЭ үш фактордың – жағдай туғызушы факторлардың, өткінші бактериемия күйі және бактерияның вируленттігі мен тропизмінің өзара әрекеттесуінің нәтижесінде дамиды. Жағдай туғызушы факторларға жүрек-тамыр жүйесінің іштен туа және жүре пайда болатын патологиялық өзгерістері (қарыншааралық перде кемістігі, ашық артериялық түтік, жүректің ревматизм ауруы, жүректің жүре пайда болған ақаулары, атеросклероз, митральдық клапан пролапсы, кардиомиопатиялар, операция болған жүрек) жатады; бұл ауруларда байқалатын қанның турбулентті ағысы мен жылдам қозғалысының әсері жүрек қақпақтарының эндотелиі мен қабырға эндокардының бірінші ретті зақымдануын тудырады. Әсіресе жарақаттық әсерге жүректің өзгерген қақпақтарының эндотелиі ұшырағыш болып келеді. Өткінші бактериемия тіс жұлғаннан кейін, тонзиллэктомиядан, босанғаннан, түсіктен, несеп жолдарын катетерлегеннен, іріңдікті ашқаннан кейін және т.б. іс-әрекеттен кейін, кейде ешқандай себепсіз бой көрсетеді. Жүрек қақпақтары эндотелиінің және қабырғалық эндокардтың бірінші ретті зақымдануы тромбоциттер және фибриннен тұратын асептикалық вегетациялар тудырады. Кейін өткінші бактериемия кезінде асептикалық вегетацияның үстіне микробтар қонып, сүйел тәрізді түзілістер (микробтық вегетация) қалыптастырады. Микробтық вегетациялардың түзілуі инфекциялық эндокардит тудырып, организмде көптеген патологиялық процестердің бастама механизмінің рөлін атқарады. Жергілікті инфекция ошағының (микробтық вегетацияның) қалыптасуы салдарынан төмендегідей процестер туындайды: #өзіне тән клиникасы болатын инфекциялық агенттің қан арнасына тұрақты түсіп тұруы (қызба, астения, тәбеттің болмауы, анемия, спленомегалия, инфекцияның метастаз беруі т.б.); #микробтық вегетацияның жергілікті дамып, жүректің дәнекер тініне тарауы және оның құрылымын бұзуы (деструкция), кейін жүрек қақпағы жармаларының үзілуі мен тесілуі, сіңір талшықтардың үзілуі, фиброздық қақпақ сақинасының, перикардиттің қалыптасуы; #микробтық вегетация бөлшектерінің (фрагменттерінің) үзіліп, қан арнасына еніп, эмболиялар тудыруы; эмболия нәтижесінде микотикалық аневризмалар мен инфарктардың пайда болуы; #инфекциялық метастаз беріп, әр түрлі органдарда микроабсцестер тудыруы; #жүрек қақпақтарына орныққан микроорганизмдердің иммундық өзгерістер тудыруы – қанда иммундық комплекстер пайда болып, олар базальды мембранаға шөгіп, иммунды патологиялық реакциялар тудырады. Иммунологиялық реакциялар гломерулонефриттің, миокардиттің, васкулиттің және ішкі органдарда дистрофиялық өзгерістердің дамуына әкеліп соқтырады. ==Патоморфологиясы== Жүректің қақпақтарында құрамында өзгерген фибрин, шөккен тромбоциттер және микроорганизмдердің колониялары бар вегетациялар табылады. Вегетациялар көбіне митральдық және қолқа қақпақтарында орналасады, нашахорларда көбіне үш жармалы қақпақ зақымданады. Вегетациялардан басқа қақпа деструкциясы (қақпа жармасының үзілуі, тесілуі, сіңір хордаларының үзілуі), микотикалық аневризмалар (микроорганизмдердің қолқаның, ішкі органдар мен нерв жүйесінің тамырларының қабырғасына тікелей енуінің нәтижесінде болатын аневризмалар), жүректе және басқа органдарда инфаркттар, абсцестер, микроабсцестер табылады. ==Клиникасы== Аурудың басы қоздырғыш микробтың вируленттігі мен макроорганизмнің реактивтілігіне тәуелді басталады және әр түрлі болады. Өте күшті қалтырап тоңу, салқын терге малшып терлеу, жоғарғы дәрежелі қызба, ауыр интоксикация белгілері (“жедел инфекциялық аурулар” тәрізді басталу) көбіне бірінші ретті эндокардитте байқалады. Баяу басталу, делсалдық, әлсіздік, тәбеттің нашарлауы, жүдеу, бас ауыруы, тершеңдік, субфебрильді қызу (нағыз бастамасы) және аурудың біртіндеп дамуы екінші ретті эндокардитте байқалады. Ауру тромбоэмболиядан (анемиядан т.б.), жедел гломеруло-нефриттен, гематологиялық маскалардан басталуы да мүмкін. Аурудың ең ерте және жиі симптомы қызба, оның деңгейі әр түрлі болып келеді – субфебрилитеттен гектикалық қызбаға дейінгі аралықта болуы мүмкін. Жоғары дәрежелі қызбаға қоса қалтырап тоңу, терлеу, бас ауыруы болады. Жайылмалы нефрит пен бүйрек жетіспеушілігінде, ревматизмдік жүрек ақаулары мен қан айналысы жетіспеушлігі фонында дамыған екінші ретті ИЭ-те, егде және қарт жастағы адамдарда болатын эндокардитте дене қызуы сирек көтеріледі. Аурудың басында болатын қызба инфекция текті болады және антибиотиктермен тиімді емдегенде жойылады. Иммунды патологиялық процестерде туындайтын қызбаның иммундық генезі болады, сондықтан қызба кортикостероидтар мен иммунодепрессанттар қолданғанда басылады. Тері жамылғысы мен кілегей қабықтардың зақымдануы ИЭ ауыратын адамдардың 50-90% кездеседі. Терінің түсі қуқыл немесе сарғыш тартқан («сүтті кофе» түсі). Бұл белгілер анемия және гемолизға байланысты туындайды. Петехиялар (ұсақ нүктелі геморрагиялар) дененің бүйір бетінде, қолтық астында, білектерде, сирақ және бұғана үстінде табылады. Төменгі қабақтың айналма қатпарының коньюнктивасында болатын нүкте тәрізді геморрагиялар Лукин-Либман симптомы деп аталады. Петехиялар 2-3 күннен кейін жойылып кетеді. Дене тұлғасы мен аяқ-қолдың терісінде, кейде некроз және тыртықтану қоса болатын ірі геморрагиялық бөртпелер стафилококтік ИЭ кездеседі, саусақтар мен башпайлардың тырнақ табақшаларының астында сызық тәрізді, ұзындығы 1-2 мм болатын геморрагиялар да байқалады. Джейнуэй (Janeway) дақтары – макула немесе папула тәрізді эритемалық дақтар немесе диаметрі 1-5 мм болатын ауырмайтын қанды сүйелдер, алақанда, табанда пайда болады, аяқ-қолды көтергенде күшейе түседі. Бұл белгілер жедел сепсистік эндокардитке тән. Ослер түйіншектері – қызғылт түсті, тері үстінен аздап көтеріліп тұратын, саусақтардың алақан беттерінде, башпайлардың табан беттерінде және қолбасының алақан бетінде орналасатын, ұсақ, ауыратын түйіншектер; 2-3 күннен кейін жойылып кетеді. Науқас адамдардың 10-15% байқалады. Ослер түйіншектері созылмалы сепсистік эндокардитке тән. Тері мен кілегей қабықтарда болатын өзгерістер тері мен кілегей қабықтардың ұсақ тамырларының тромбо-васкулитіне байланысты туындайды. Буындардың зақымдануы аяқ-қолдың ірі буындарының моно- немесе олигоартриті түрінде кездеседі, жиірек (науқас адамның 25-30%) атралгия мен миалгия байқалады. Саусақтар «дауылпаз таяқшасына», тырнақтар «сағат әйнегіне» ұқсас болуы мүмкін. Жүрек эндокардит, миокардит, сирек перикардит түрінде зақымданады. Бірінші ретті ИЭ-те жиі қолқа қақпағы жеке зақымданады, даму жиілігі жағынан екінші орынды митральдық қақпақ алады. Үшжармалы қақпақ пен өкпе артериясының қақпақтары өте сирек зақымданады, олардың зақымдануы негізінен нашақорларда кездеседі. Екінші ретті ИЭ-те бұрыннан бар ревматизмдік немесе іштен туа болған жүрек ақауларының белгілерімен қатар қолқа және митральды қақпақтардың жаңадан зақымданған белгілері анықталады. Диагнозды дұрыс қоюға жүрек ақаулары белгілерінің көбейе түскені, ал кейбір жағдайларда қақпақтың тесілуіне байланысты кенеттен пайда болатын сазды шу – «құстың шиқылы» шуының естілуі көмектеседі. ИЭ-тегі миокардит васкулит текті дамиды, оған жүрек әлсіздігі белгілері мен аритмиялар және блокадалардың пайда болуы тән. ИЭ-те миокард инфарктісі науқас адамның 5-7% кездеседі, себебі – коронарлық артериялардың эмболиясы, сирегірек осы артериялардың артерииті мен спазмы. Шамамен ауру адамның 10%-да жедел фибринозды перикардит кездеседі. Миокардит пен перикардит иммунды аурулар түрінде бой көрсетеді. Тамырлардың зақымдануы тромбоваскулит, эмболия, аневризма түрінде көрініс береді. Аурудың клиникасында тромбоэмболиялық синдром ерекше орын алады, оның басты белгілері болып кенеттен тамырдың бітелу белгілері мен орган инфарктісінің белгілері табылады. Тамырдың бітелу симптомдарына ишемияға байланысты кенеттен пайда болатын ауырғандық, коллаптоидтық реакция, қызба, лейкоцитоз, ЭТЖ өсуі т.б. жатады. Кейін қан айналысы бұзылып, инфаркт болғанын дәлелдейтін симптомдар: миокард инфарктісінде перикард үйкелісінің шуы, өкпе инфарктісінде плевра үйкелісінің шуы мен қан қақыру, периспленитте – ішперде үйкелісінің шуы, бүйрек инфарктісінде – гематурия, ми тромбоэмболиясы мен миға қан құйылғанда – гемиплегия, гемипарез, афазия, менингоэнцефалит, көз торының эмболиясында – амавроз, шажырқай тамырларының инфарктісінде – ықылық ату, құсу, қанды нәжіс, шеткі тамырлардың тромбоэмболиясында – аяқ-қолдың салқындауы, цианоз, пульстің болмауы байқалады. Тамыр зақымдануына тән белгіге геморрагиялық диатез жатады. Геморрагиялық диатезде тері мен кілегей қабықтарға, ішкі органдар мен миға қан құйылуы, кілегей қабықтардан қан кету (мұрыннан, қызыл иектен, асқазан-ішек жолынан қан кету, қан қақыру) белгілері болады. Геморрагиялық диатез белгілеріне Кончаловский-Румпель-Лееде симптомы мен шымшу симптомы (Гехт симптомы) да жатады. Капиллярлар мен ұсақ артериялардың иммунды васкулиті Шенлейн-Генох геморрагиялық васкулиті түрінде көрініс береді. Бактериялық эмболизация нәтижесінде микотикалық (бактериялық) аневризма пайда болады; оның болуында vasavasorum-ның эмболды бітелуі, артерия қабырғасына бактерияның тура енуі және иммундық комплекстер шөгуі себепті артерия қабырғасының екінші ретті зақымдануы белгілі рөль атқарады. Олардың ең жиі кездесетін орындары – ми, іш қолқасы, жоғарғы шажырқай артериясы, талақ артериясы, коронарлық артерия және өкпе артериялары. Аневризмалар ауырғандық, солқыл сезімін тудырады, егер олар аяқ-қол тамырларында болса, оларды сипап анықтауға болады. Аневризмалардың жарылуы өлім себебі болады. Науқас адамдардың жартысында жайылмалы гломерулонефрит белгілері болады: гематурия, протеинурия, цилиндрурия, орташа дәрежелі артериялық гипертензия, кейде ісіну белгілері байқалады. Айқын нефроз синдромы сирек кездеседі. Бүйрек жетіспеушілігі болуы мүмкін. Бірақ ол толық шыңына жетпейді, өлім әдетте басқа себептен болады. Ошақты нефрит өткінші несеп синдромының белгілерімен (гематурия, аз протеинурия) көрініс береді. Бүйрек инфарктісінде бел тұсы күшті ауырып, дизуриялық белгілермен қатар гематурия байқалады. Нерв жүйесінің зақымдануы инфекциялы – токсикалық энцефалопатияның бас ауыруы, ұйқы қашу, астения, апатия (кейде эйфория) сияқты белгілерімен көзге түседі. Науқас адамның кейбірінде ми тамырларының тромбоэмболиясы белгілері немесе миға қан құйылу белгілері болады. Талақ зақымданғанда спленомегалия және талақ инфарктісінің белгілері: кенеттен пайда болатын сол жақ қабырға астының күшті ауыруының сол жақ иық үстіне, сол жақ иық буынына, жүрек маңына тарауы, құсу, қалтырап тоңу, дене қызуының көтерілуі, лейкоцитоз, токсемия, сол қабырға астының сипап қарағанда ауыруы және талақ үстінде ішперде үйкелісі шуының естілуі анықталады. Талақ инфарктісі талақтың жарылуын, геморрагиялық перитонит, тамыр коллапсын тудырады, өлім себебі болады. Бауырдың зақымдануы токсикалық гепатит белгілерін береді. Гепатомегалия (науқастың 90% кездеседі) гепатиттің ғана емес, жүрек әлсіздігінің белгісі де болуы мүмкін. Бауыр тромбоэболиясы мен бауыр абсцесі дамуы мүмкін. Асқазан-ішек жолы токсикалық процестер, эмболия және қан іркілу себепті зақымданады. Ішек инфарктісінде іштің кенеттен өте күшті ауыруы және қан аралас іш өтуі болады. Өкпенің зақымдануы өкпе инфарктісінің клиникалық көрінісін (кенеттен кеуденің ауыруы, ауырғандықтың дем алғанда, жөтелгенде күшейе түсуі, қан қақыру, қалтырап тоңу, дене қызуының 38-390С дейін көтерілуі, коллаптоидтық реакция, цианоз, салқын тер, жиі тайыз тыныс, қылдай пульс, плевра үйкелісінің шуы, 2-ші күннен бастап орташа дәрежелі лейкоцитоз, сарғыштық, рентгенограммада – сына тәрізді қарайғандық), пневмония, геморрагиялық плеврит белгілерін береді. Көздің тор қабығы артериясының окклюзиясында кенеттен толық немесе жартылай көрмей қалу байқалады. Рот дақтары – көз түбінде болатын, мөлшері 1-2 мм, қызыл түсті дөңгелек, шеттері тегіс емес, ақшыл ортасы бар дақтар, көз торына қан құйылғанда және көз торының инфарктісінде кездеседі. Панофтальмит және иридоциклит болуы мүмкін. Увеит пен эндофтальмит саңырауқұлақты эндокардитке тән. Лукин – Либман симптомы анықталады. Жалпы ИЭ-те көздің зақымдануы сирек кездеседі. ==Науқас адамдардың әр түрлі тобында кездесетін ИЭ ерекшеліктері. == Науқас адамдардың әр түрлі тобында ИЭ белгілі бір ерекшеліктері болады. ====Егде және қарт жастағы адамдарда болатын ИЭ==== Егде және қарт жастағы адамдардағы ИЭ ерекшеліктері: дәрігермен бірінші рет кездескенде ауру өте сирек анықталады, көбіне бірінші ретті эндокардит кездеседі, ауру қызбасыз дамиды, жүрек ақауының клиникалық көрінісі анық болмайды, көбіне қолқа қақпақтары зақымданады, неврологиялық симптоматика да солғын болып келеді. Аурудың қоздырғышы – көбіне нәжістік стрептококк және грамтеріс микроорганизмдер. Көбіне қосымша аурулар мен жүрек ырғағы мен өткізгіштігі бұзылуының қосымша кездесуі байқалады. ====Нашақорларда болатын ИЭ==== Инфекция ауқымды мөлшерде венаға енетіндіктен көбіне үш жармалы қақпақ зақымданады. Көбіне бірінші ретті эндокардит болады және өкпе артериясының тромбоэмболиясы мен өкпе инфарктісі жиі қайталайды. ====Протезді қақпақтардың ИЭ==== Ерте туындайтын (операциядан кейінгі 2 ай ішінде) және кеш туындайтын (одан кеш пайда болатын) ИЭ ажыратады. Ерте туындайтын протезді қақпақтар эндокардитінде инфекция операция кезінде жұғады, көбіне аурудың қоздырғыштары болып грамтеріс бактериялар, саңырауқұлақтар, дифтероидтар, энтерококтар табылады. Ерте туындайтын ИЭ кеш дамитын эндокардитпен салыстырғанда ауыр дамиды, айқын инфекциялық аурулар белгісі болады, эмболиялық асқынуларға бейімділік байқалады, жиі жүрек әлсіздігі байқалады. Өлім 40-50% жағдайда кездеседі. Протезді клапандардың кеш дамитын ИЭ-ң қоздырғыштары жүректің өз қақпақтарының эндокардитінің қоздырғыштарымен бірдей. Аурудың клиникалық көрінісі онша айқын болмайды. Өлім 20-25% жағдайда кездеседі. ==Еңбекке қабілеттіліктің қалпына келу критерийлері== Ондай критерийлерге аурудың басты белгілерінің жойылуы, қабыну процесі белгілерінің болмауы, қан себіндісінің теріс нәтижесі (кем дегенде 3 рет), жүрек пен бауыр қызметінің компенсациялы күйде болуы жатады. ==Еңбекке қабілетсіздік сараптамасы== Еңбекке қабілетсіздіктің орташа мерзімі – 2-3 ай, сепсистік процестің активтілігі сақталған күйде ол мерзім 4-5 айға дейін созылады. МӘСК жолдама беру көрсетпелері: сепсистік процестің дамуының ұзарып кетуі, кардит, ауыр ағымды гломерулонефритке қоса айқын жүрек әлсіздігі мен бүйрек жетіспеушілігінің белгілері; ми тамырларының тромбоздары мен эмболияларының салдары (гемипарез, афазия және басқалары), өкпе артериясының қайталамалы тромбоэмболиясы. ==Диспансерлеу== Науқас адамдарды диспансерлік есепке алады. 6 ай бойы ай сайын 1 рет қарап тұрылады, кейін жылына 2 рет қаралады, қараған кезде міндетті түрде ЭхоКГ жасау керек. ==Санаторийлы-курорттық ем== ИЭ-тен жазылғаннан кейін, ішкі органдарда резидуальдық өзгерістер барында іске асырылады. Қолқа қақпақтарының кемістігінің фонында жүрек әлсіздігінің І ФК жоғары емес дәрежесі науқасты бальнеологиялық курортқа жіберудің көрсетпесі болып табылады. Созылмалы гломерулонефриттің қайталауы жоқ кезде ыссы климатты курорттарға жібереді. ==Прогноз== Ем болмаған жағдайда ИЭ жедел түрі 4-6 апта ішінде өліммен, жеделше түрі – 6 айдан кейін өліммен аяқталады. Жағымсыз болжам белгілері: аурудың себебі стрептококк болмауы, жүрек әлсіздігінің болуы, қолқа қақпақтарының зақымдануы, қақпақ протезіне инфекция жұғуы, егде жас, фиброзды қақпақ сақинасының зақымдануы немесе миокард абсцесі. ==Профилактикасы== ИЭ дамуына түрткі болатын факторлардың барында, өткінші бактериемия тудыратын жағдайлардың алдын алу шараларын іске асыру керек: #Ауыз, мұрын қуыстарында, ортаңғы құлақта қан ағуды тудыратын іс-әрекеттерде жасыл көк стрептококтің гематогендік тарауының алдын алатын шаралар қолдану. Ол үшін амоксициллиннің 3 г манипуляцияға дейін 1 сағат бұрын және 1,5 г манипуляциядан 6 сағат кейін ішке қабылдайды. # Пенициллинге аллергия болса, эритромициннің 800 мг немесе клиндамициннің 300 мл процедурадан 2 сағат бұрын және препараттың 50% дозасын процедурадан 6 сағат кейін қолдану. #Асқазан-ішек, урологиялық операцияларда энтерококк инфекциясының профилактикасын жасайды. Ол үшін ампициллиннің 2 г етке немесе венаға гентамицинмен (1,5 мг/кг) етке немесе венаға қосып егеді, немесе амоксициллиннің 1,5 г ішке қабылдайды. ==Дереккөздер== Толығырақ ақпарат : <references />http://www.studfiles.ru/preview/6189214/page:52/ ts3zl0ylldqurwrdz24l4o8n953peef 3581731 3581730 2026-04-11T13:50:21Z 19642206g 179570 /* Патоморфологиясы */ емле қатесі түзетілді. 3581731 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> ==Инфекциялық эндокардит== Инфекциялық эндокардит (ИЭ) – микроб вегетациясы жүрек қақпақтарының жармалары мен жүректің бос қабырғасының эндокардында орналасып, жүректің клапанды аппаратының қызметі мен құрылымын бұзатын эндокардтың микробты қабынуы; инфекциялы процеспен артерия – вена шунты немесе ірі тамырлардың бөлікшелері зақымданса, оны инфекциялық эндоартериит деп атайды. ИЭ 1 млн тұрғынның 14-62 кездеседі. Көбіне 20-50 жастағы адамдар, әйелдерге қарағанда еркектер жиірек (2-3 есе) ауырады. ==Этиологиясы және патогенезі== Қазіргі кезде инфекциялық эндокардитті 120 жуық микроорганизм түрлері тудыра алады. Олардың ішінде бактериялар (соларға байланысты аталатын ИЭ-тің тағы бір аты – бактериялық эндокардит), саңырауқұлақтар, риккетсиялар, хламидиялар т.б. бар. Микроорганизмдер ішінен стрептококтар мен стафилококтар ИЭ барлық себебінің 80% құрайды. Стрептококтардың ішіндегі ИЭ ең жиі себептері Strep.viridans(-гемолитикалық стрептококтер), олар науқас адамдардың 35-40% табылады.Strept.viridansжеделше (ұзарған) ИЭ басты себебі болып табылады, бұл микроб ауыз қуысы мен ауыз – жұтқыншақ аймағында көп кездеседі. Стрептококтік эндокардиттің жиілігі жағынан екінші орын алатын себебі – асқорыту жолының төменгі жағында және несеп – жыныс жолында жиі кездесетін Д тобының стрептокогі. Strept.pneumoniae сирек кездеседі, бірақ өте жоғары вируленттігіне байланысты жедел ИЭ себебі бола алады. Стафилококтердің ішінде жиі кездесетіні Staph.aureus(ИЭ 20-30%), өте вирулентті қоздырғыш, нашақорлар мен жүрек клапандарының протезі бар адамдардағы жедел ИЭ жиі себебі (50% жағдайда) болып табылады.Staph. еpidermialisпротезді клапандардың ИЭ себебі ролін атқарады, оның әсерінен ерте де, кеш те дамитын эндокардит көрініс береді (жедел немесе жеделше). Басқа этиологиялық факторларға грам теріс Haemophilos,Aetinobacillusactinimyсetcomitans,Cardiobacteriumhominis,Eikenellacorrodens,Kingellakingaeжатады, олардың аттарының бірінші әріптерін қосып, ортақ термин «НАСЕК» деп аталады. Бұл топтың бактериялары протезді клапандардың эндокардитін жиі тудырады. ИЭ себебі патогендік саңырауқұлақтар Aspergillus және Candida да бола алады. Candida саңырауқұлағы нозокомиальдық инфекциялық эндокардиттің, оның ішінде нашақорларда болатын эндокардиттің және протезді клапан эндокардитінің себебі бола алады. Кейбір жағдайларда ИЭ себептерінің ішінде Coxiella burneti (Q-қызбасының қоздырғышы), бруцеллалар, легионеллалар және хламидиялар кездеседі. Жедел эндокардиттің себептеріне қалыпты клапан жармаларын зақымдайтын алтынсары стафилококк және грамтеріс микроорганизмдер (бірінші ретті эндокардит) жатады. Жедел ИЭ-те инфекция ошақтары метастаз береді. Жеделше ИЭ себебі – жасылкөк стрептококк, эндокардит зақымданған клапандарда пайда болады (екінші ретті эндокардит), инфекция ошақтарының метастазын бермейді. ИЭ үш фактордың – жағдай туғызушы факторлардың, өткінші бактериемия күйі және бактерияның вируленттігі мен тропизмінің өзара әрекеттесуінің нәтижесінде дамиды. Жағдай туғызушы факторларға жүрек-тамыр жүйесінің іштен туа және жүре пайда болатын патологиялық өзгерістері (қарыншааралық перде кемістігі, ашық артериялық түтік, жүректің ревматизм ауруы, жүректің жүре пайда болған ақаулары, атеросклероз, митральдық клапан пролапсы, кардиомиопатиялар, операция болған жүрек) жатады; бұл ауруларда байқалатын қанның турбулентті ағысы мен жылдам қозғалысының әсері жүрек қақпақтарының эндотелиі мен қабырға эндокардының бірінші ретті зақымдануын тудырады. Әсіресе жарақаттық әсерге жүректің өзгерген қақпақтарының эндотелиі ұшырағыш болып келеді. Өткінші бактериемия тіс жұлғаннан кейін, тонзиллэктомиядан, босанғаннан, түсіктен, несеп жолдарын катетерлегеннен, іріңдікті ашқаннан кейін және т.б. іс-әрекеттен кейін, кейде ешқандай себепсіз бой көрсетеді. Жүрек қақпақтары эндотелиінің және қабырғалық эндокардтың бірінші ретті зақымдануы тромбоциттер және фибриннен тұратын асептикалық вегетациялар тудырады. Кейін өткінші бактериемия кезінде асептикалық вегетацияның үстіне микробтар қонып, сүйел тәрізді түзілістер (микробтық вегетация) қалыптастырады. Микробтық вегетациялардың түзілуі инфекциялық эндокардит тудырып, организмде көптеген патологиялық процестердің бастама механизмінің рөлін атқарады. Жергілікті инфекция ошағының (микробтық вегетацияның) қалыптасуы салдарынан төмендегідей процестер туындайды: #өзіне тән клиникасы болатын инфекциялық агенттің қан арнасына тұрақты түсіп тұруы (қызба, астения, тәбеттің болмауы, анемия, спленомегалия, инфекцияның метастаз беруі т.б.); #микробтық вегетацияның жергілікті дамып, жүректің дәнекер тініне тарауы және оның құрылымын бұзуы (деструкция), кейін жүрек қақпағы жармаларының үзілуі мен тесілуі, сіңір талшықтардың үзілуі, фиброздық қақпақ сақинасының, перикардиттің қалыптасуы; #микробтық вегетация бөлшектерінің (фрагменттерінің) үзіліп, қан арнасына еніп, эмболиялар тудыруы; эмболия нәтижесінде микотикалық аневризмалар мен инфарктардың пайда болуы; #инфекциялық метастаз беріп, әр түрлі органдарда микроабсцестер тудыруы; #жүрек қақпақтарына орныққан микроорганизмдердің иммундық өзгерістер тудыруы – қанда иммундық комплекстер пайда болып, олар базальды мембранаға шөгіп, иммунды патологиялық реакциялар тудырады. Иммунологиялық реакциялар гломерулонефриттің, миокардиттің, васкулиттің және ішкі органдарда дистрофиялық өзгерістердің дамуына әкеліп соқтырады. ==Патоморфологиясы== Жүректің қақпақтарында құрамында өзгерген фибрин, шөккен тромбоциттер және микроорганизмдердің колониялары бар вегетациялар табылады. Вегетациялар көбіне митральдық және қолқа қақпақтарында орналасады, нашақорларда көбіне үш жармалы қақпақ зақымданады. Вегетациялардан басқа қақпа деструкциясы (қақпа жармасының үзілуі, тесілуі, сіңір хордаларының үзілуі), микотикалық аневризмалар (микроорганизмдердің қолқаның, ішкі органдар мен нерв жүйесінің тамырларының қабырғасына тікелей енуінің нәтижесінде болатын аневризмалар), жүректе және басқа органдарда инфаркттар, абсцестер, микроабсцестер табылады. ==Клиникасы== Аурудың басы қоздырғыш микробтың вируленттігі мен макроорганизмнің реактивтілігіне тәуелді басталады және әр түрлі болады. Өте күшті қалтырап тоңу, салқын терге малшып терлеу, жоғарғы дәрежелі қызба, ауыр интоксикация белгілері (“жедел инфекциялық аурулар” тәрізді басталу) көбіне бірінші ретті эндокардитте байқалады. Баяу басталу, делсалдық, әлсіздік, тәбеттің нашарлауы, жүдеу, бас ауыруы, тершеңдік, субфебрильді қызу (нағыз бастамасы) және аурудың біртіндеп дамуы екінші ретті эндокардитте байқалады. Ауру тромбоэмболиядан (анемиядан т.б.), жедел гломеруло-нефриттен, гематологиялық маскалардан басталуы да мүмкін. Аурудың ең ерте және жиі симптомы қызба, оның деңгейі әр түрлі болып келеді – субфебрилитеттен гектикалық қызбаға дейінгі аралықта болуы мүмкін. Жоғары дәрежелі қызбаға қоса қалтырап тоңу, терлеу, бас ауыруы болады. Жайылмалы нефрит пен бүйрек жетіспеушілігінде, ревматизмдік жүрек ақаулары мен қан айналысы жетіспеушлігі фонында дамыған екінші ретті ИЭ-те, егде және қарт жастағы адамдарда болатын эндокардитте дене қызуы сирек көтеріледі. Аурудың басында болатын қызба инфекция текті болады және антибиотиктермен тиімді емдегенде жойылады. Иммунды патологиялық процестерде туындайтын қызбаның иммундық генезі болады, сондықтан қызба кортикостероидтар мен иммунодепрессанттар қолданғанда басылады. Тері жамылғысы мен кілегей қабықтардың зақымдануы ИЭ ауыратын адамдардың 50-90% кездеседі. Терінің түсі қуқыл немесе сарғыш тартқан («сүтті кофе» түсі). Бұл белгілер анемия және гемолизға байланысты туындайды. Петехиялар (ұсақ нүктелі геморрагиялар) дененің бүйір бетінде, қолтық астында, білектерде, сирақ және бұғана үстінде табылады. Төменгі қабақтың айналма қатпарының коньюнктивасында болатын нүкте тәрізді геморрагиялар Лукин-Либман симптомы деп аталады. Петехиялар 2-3 күннен кейін жойылып кетеді. Дене тұлғасы мен аяқ-қолдың терісінде, кейде некроз және тыртықтану қоса болатын ірі геморрагиялық бөртпелер стафилококтік ИЭ кездеседі, саусақтар мен башпайлардың тырнақ табақшаларының астында сызық тәрізді, ұзындығы 1-2 мм болатын геморрагиялар да байқалады. Джейнуэй (Janeway) дақтары – макула немесе папула тәрізді эритемалық дақтар немесе диаметрі 1-5 мм болатын ауырмайтын қанды сүйелдер, алақанда, табанда пайда болады, аяқ-қолды көтергенде күшейе түседі. Бұл белгілер жедел сепсистік эндокардитке тән. Ослер түйіншектері – қызғылт түсті, тері үстінен аздап көтеріліп тұратын, саусақтардың алақан беттерінде, башпайлардың табан беттерінде және қолбасының алақан бетінде орналасатын, ұсақ, ауыратын түйіншектер; 2-3 күннен кейін жойылып кетеді. Науқас адамдардың 10-15% байқалады. Ослер түйіншектері созылмалы сепсистік эндокардитке тән. Тері мен кілегей қабықтарда болатын өзгерістер тері мен кілегей қабықтардың ұсақ тамырларының тромбо-васкулитіне байланысты туындайды. Буындардың зақымдануы аяқ-қолдың ірі буындарының моно- немесе олигоартриті түрінде кездеседі, жиірек (науқас адамның 25-30%) атралгия мен миалгия байқалады. Саусақтар «дауылпаз таяқшасына», тырнақтар «сағат әйнегіне» ұқсас болуы мүмкін. Жүрек эндокардит, миокардит, сирек перикардит түрінде зақымданады. Бірінші ретті ИЭ-те жиі қолқа қақпағы жеке зақымданады, даму жиілігі жағынан екінші орынды митральдық қақпақ алады. Үшжармалы қақпақ пен өкпе артериясының қақпақтары өте сирек зақымданады, олардың зақымдануы негізінен нашақорларда кездеседі. Екінші ретті ИЭ-те бұрыннан бар ревматизмдік немесе іштен туа болған жүрек ақауларының белгілерімен қатар қолқа және митральды қақпақтардың жаңадан зақымданған белгілері анықталады. Диагнозды дұрыс қоюға жүрек ақаулары белгілерінің көбейе түскені, ал кейбір жағдайларда қақпақтың тесілуіне байланысты кенеттен пайда болатын сазды шу – «құстың шиқылы» шуының естілуі көмектеседі. ИЭ-тегі миокардит васкулит текті дамиды, оған жүрек әлсіздігі белгілері мен аритмиялар және блокадалардың пайда болуы тән. ИЭ-те миокард инфарктісі науқас адамның 5-7% кездеседі, себебі – коронарлық артериялардың эмболиясы, сирегірек осы артериялардың артерииті мен спазмы. Шамамен ауру адамның 10%-да жедел фибринозды перикардит кездеседі. Миокардит пен перикардит иммунды аурулар түрінде бой көрсетеді. Тамырлардың зақымдануы тромбоваскулит, эмболия, аневризма түрінде көрініс береді. Аурудың клиникасында тромбоэмболиялық синдром ерекше орын алады, оның басты белгілері болып кенеттен тамырдың бітелу белгілері мен орган инфарктісінің белгілері табылады. Тамырдың бітелу симптомдарына ишемияға байланысты кенеттен пайда болатын ауырғандық, коллаптоидтық реакция, қызба, лейкоцитоз, ЭТЖ өсуі т.б. жатады. Кейін қан айналысы бұзылып, инфаркт болғанын дәлелдейтін симптомдар: миокард инфарктісінде перикард үйкелісінің шуы, өкпе инфарктісінде плевра үйкелісінің шуы мен қан қақыру, периспленитте – ішперде үйкелісінің шуы, бүйрек инфарктісінде – гематурия, ми тромбоэмболиясы мен миға қан құйылғанда – гемиплегия, гемипарез, афазия, менингоэнцефалит, көз торының эмболиясында – амавроз, шажырқай тамырларының инфарктісінде – ықылық ату, құсу, қанды нәжіс, шеткі тамырлардың тромбоэмболиясында – аяқ-қолдың салқындауы, цианоз, пульстің болмауы байқалады. Тамыр зақымдануына тән белгіге геморрагиялық диатез жатады. Геморрагиялық диатезде тері мен кілегей қабықтарға, ішкі органдар мен миға қан құйылуы, кілегей қабықтардан қан кету (мұрыннан, қызыл иектен, асқазан-ішек жолынан қан кету, қан қақыру) белгілері болады. Геморрагиялық диатез белгілеріне Кончаловский-Румпель-Лееде симптомы мен шымшу симптомы (Гехт симптомы) да жатады. Капиллярлар мен ұсақ артериялардың иммунды васкулиті Шенлейн-Генох геморрагиялық васкулиті түрінде көрініс береді. Бактериялық эмболизация нәтижесінде микотикалық (бактериялық) аневризма пайда болады; оның болуында vasavasorum-ның эмболды бітелуі, артерия қабырғасына бактерияның тура енуі және иммундық комплекстер шөгуі себепті артерия қабырғасының екінші ретті зақымдануы белгілі рөль атқарады. Олардың ең жиі кездесетін орындары – ми, іш қолқасы, жоғарғы шажырқай артериясы, талақ артериясы, коронарлық артерия және өкпе артериялары. Аневризмалар ауырғандық, солқыл сезімін тудырады, егер олар аяқ-қол тамырларында болса, оларды сипап анықтауға болады. Аневризмалардың жарылуы өлім себебі болады. Науқас адамдардың жартысында жайылмалы гломерулонефрит белгілері болады: гематурия, протеинурия, цилиндрурия, орташа дәрежелі артериялық гипертензия, кейде ісіну белгілері байқалады. Айқын нефроз синдромы сирек кездеседі. Бүйрек жетіспеушілігі болуы мүмкін. Бірақ ол толық шыңына жетпейді, өлім әдетте басқа себептен болады. Ошақты нефрит өткінші несеп синдромының белгілерімен (гематурия, аз протеинурия) көрініс береді. Бүйрек инфарктісінде бел тұсы күшті ауырып, дизуриялық белгілермен қатар гематурия байқалады. Нерв жүйесінің зақымдануы инфекциялы – токсикалық энцефалопатияның бас ауыруы, ұйқы қашу, астения, апатия (кейде эйфория) сияқты белгілерімен көзге түседі. Науқас адамның кейбірінде ми тамырларының тромбоэмболиясы белгілері немесе миға қан құйылу белгілері болады. Талақ зақымданғанда спленомегалия және талақ инфарктісінің белгілері: кенеттен пайда болатын сол жақ қабырға астының күшті ауыруының сол жақ иық үстіне, сол жақ иық буынына, жүрек маңына тарауы, құсу, қалтырап тоңу, дене қызуының көтерілуі, лейкоцитоз, токсемия, сол қабырға астының сипап қарағанда ауыруы және талақ үстінде ішперде үйкелісі шуының естілуі анықталады. Талақ инфарктісі талақтың жарылуын, геморрагиялық перитонит, тамыр коллапсын тудырады, өлім себебі болады. Бауырдың зақымдануы токсикалық гепатит белгілерін береді. Гепатомегалия (науқастың 90% кездеседі) гепатиттің ғана емес, жүрек әлсіздігінің белгісі де болуы мүмкін. Бауыр тромбоэболиясы мен бауыр абсцесі дамуы мүмкін. Асқазан-ішек жолы токсикалық процестер, эмболия және қан іркілу себепті зақымданады. Ішек инфарктісінде іштің кенеттен өте күшті ауыруы және қан аралас іш өтуі болады. Өкпенің зақымдануы өкпе инфарктісінің клиникалық көрінісін (кенеттен кеуденің ауыруы, ауырғандықтың дем алғанда, жөтелгенде күшейе түсуі, қан қақыру, қалтырап тоңу, дене қызуының 38-390С дейін көтерілуі, коллаптоидтық реакция, цианоз, салқын тер, жиі тайыз тыныс, қылдай пульс, плевра үйкелісінің шуы, 2-ші күннен бастап орташа дәрежелі лейкоцитоз, сарғыштық, рентгенограммада – сына тәрізді қарайғандық), пневмония, геморрагиялық плеврит белгілерін береді. Көздің тор қабығы артериясының окклюзиясында кенеттен толық немесе жартылай көрмей қалу байқалады. Рот дақтары – көз түбінде болатын, мөлшері 1-2 мм, қызыл түсті дөңгелек, шеттері тегіс емес, ақшыл ортасы бар дақтар, көз торына қан құйылғанда және көз торының инфарктісінде кездеседі. Панофтальмит және иридоциклит болуы мүмкін. Увеит пен эндофтальмит саңырауқұлақты эндокардитке тән. Лукин – Либман симптомы анықталады. Жалпы ИЭ-те көздің зақымдануы сирек кездеседі. ==Науқас адамдардың әр түрлі тобында кездесетін ИЭ ерекшеліктері. == Науқас адамдардың әр түрлі тобында ИЭ белгілі бір ерекшеліктері болады. ====Егде және қарт жастағы адамдарда болатын ИЭ==== Егде және қарт жастағы адамдардағы ИЭ ерекшеліктері: дәрігермен бірінші рет кездескенде ауру өте сирек анықталады, көбіне бірінші ретті эндокардит кездеседі, ауру қызбасыз дамиды, жүрек ақауының клиникалық көрінісі анық болмайды, көбіне қолқа қақпақтары зақымданады, неврологиялық симптоматика да солғын болып келеді. Аурудың қоздырғышы – көбіне нәжістік стрептококк және грамтеріс микроорганизмдер. Көбіне қосымша аурулар мен жүрек ырғағы мен өткізгіштігі бұзылуының қосымша кездесуі байқалады. ====Нашақорларда болатын ИЭ==== Инфекция ауқымды мөлшерде венаға енетіндіктен көбіне үш жармалы қақпақ зақымданады. Көбіне бірінші ретті эндокардит болады және өкпе артериясының тромбоэмболиясы мен өкпе инфарктісі жиі қайталайды. ====Протезді қақпақтардың ИЭ==== Ерте туындайтын (операциядан кейінгі 2 ай ішінде) және кеш туындайтын (одан кеш пайда болатын) ИЭ ажыратады. Ерте туындайтын протезді қақпақтар эндокардитінде инфекция операция кезінде жұғады, көбіне аурудың қоздырғыштары болып грамтеріс бактериялар, саңырауқұлақтар, дифтероидтар, энтерококтар табылады. Ерте туындайтын ИЭ кеш дамитын эндокардитпен салыстырғанда ауыр дамиды, айқын инфекциялық аурулар белгісі болады, эмболиялық асқынуларға бейімділік байқалады, жиі жүрек әлсіздігі байқалады. Өлім 40-50% жағдайда кездеседі. Протезді клапандардың кеш дамитын ИЭ-ң қоздырғыштары жүректің өз қақпақтарының эндокардитінің қоздырғыштарымен бірдей. Аурудың клиникалық көрінісі онша айқын болмайды. Өлім 20-25% жағдайда кездеседі. ==Еңбекке қабілеттіліктің қалпына келу критерийлері== Ондай критерийлерге аурудың басты белгілерінің жойылуы, қабыну процесі белгілерінің болмауы, қан себіндісінің теріс нәтижесі (кем дегенде 3 рет), жүрек пен бауыр қызметінің компенсациялы күйде болуы жатады. ==Еңбекке қабілетсіздік сараптамасы== Еңбекке қабілетсіздіктің орташа мерзімі – 2-3 ай, сепсистік процестің активтілігі сақталған күйде ол мерзім 4-5 айға дейін созылады. МӘСК жолдама беру көрсетпелері: сепсистік процестің дамуының ұзарып кетуі, кардит, ауыр ағымды гломерулонефритке қоса айқын жүрек әлсіздігі мен бүйрек жетіспеушілігінің белгілері; ми тамырларының тромбоздары мен эмболияларының салдары (гемипарез, афазия және басқалары), өкпе артериясының қайталамалы тромбоэмболиясы. ==Диспансерлеу== Науқас адамдарды диспансерлік есепке алады. 6 ай бойы ай сайын 1 рет қарап тұрылады, кейін жылына 2 рет қаралады, қараған кезде міндетті түрде ЭхоКГ жасау керек. ==Санаторийлы-курорттық ем== ИЭ-тен жазылғаннан кейін, ішкі органдарда резидуальдық өзгерістер барында іске асырылады. Қолқа қақпақтарының кемістігінің фонында жүрек әлсіздігінің І ФК жоғары емес дәрежесі науқасты бальнеологиялық курортқа жіберудің көрсетпесі болып табылады. Созылмалы гломерулонефриттің қайталауы жоқ кезде ыссы климатты курорттарға жібереді. ==Прогноз== Ем болмаған жағдайда ИЭ жедел түрі 4-6 апта ішінде өліммен, жеделше түрі – 6 айдан кейін өліммен аяқталады. Жағымсыз болжам белгілері: аурудың себебі стрептококк болмауы, жүрек әлсіздігінің болуы, қолқа қақпақтарының зақымдануы, қақпақ протезіне инфекция жұғуы, егде жас, фиброзды қақпақ сақинасының зақымдануы немесе миокард абсцесі. ==Профилактикасы== ИЭ дамуына түрткі болатын факторлардың барында, өткінші бактериемия тудыратын жағдайлардың алдын алу шараларын іске асыру керек: #Ауыз, мұрын қуыстарында, ортаңғы құлақта қан ағуды тудыратын іс-әрекеттерде жасыл көк стрептококтің гематогендік тарауының алдын алатын шаралар қолдану. Ол үшін амоксициллиннің 3 г манипуляцияға дейін 1 сағат бұрын және 1,5 г манипуляциядан 6 сағат кейін ішке қабылдайды. # Пенициллинге аллергия болса, эритромициннің 800 мг немесе клиндамициннің 300 мл процедурадан 2 сағат бұрын және препараттың 50% дозасын процедурадан 6 сағат кейін қолдану. #Асқазан-ішек, урологиялық операцияларда энтерококк инфекциясының профилактикасын жасайды. Ол үшін ампициллиннің 2 г етке немесе венаға гентамицинмен (1,5 мг/кг) етке немесе венаға қосып егеді, немесе амоксициллиннің 1,5 г ішке қабылдайды. ==Дереккөздер== Толығырақ ақпарат : <references />http://www.studfiles.ru/preview/6189214/page:52/ 66m6woldfgq9lk1i7abh14av3ori31g 3581734 3581731 2026-04-11T13:59:29Z 19642206g 179570 /* Клиникасы */ емле қателері түзетілді. 3581734 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> ==Инфекциялық эндокардит== Инфекциялық эндокардит (ИЭ) – микроб вегетациясы жүрек қақпақтарының жармалары мен жүректің бос қабырғасының эндокардында орналасып, жүректің клапанды аппаратының қызметі мен құрылымын бұзатын эндокардтың микробты қабынуы; инфекциялы процеспен артерия – вена шунты немесе ірі тамырлардың бөлікшелері зақымданса, оны инфекциялық эндоартериит деп атайды. ИЭ 1 млн тұрғынның 14-62 кездеседі. Көбіне 20-50 жастағы адамдар, әйелдерге қарағанда еркектер жиірек (2-3 есе) ауырады. ==Этиологиясы және патогенезі== Қазіргі кезде инфекциялық эндокардитті 120 жуық микроорганизм түрлері тудыра алады. Олардың ішінде бактериялар (соларға байланысты аталатын ИЭ-тің тағы бір аты – бактериялық эндокардит), саңырауқұлақтар, риккетсиялар, хламидиялар т.б. бар. Микроорганизмдер ішінен стрептококтар мен стафилококтар ИЭ барлық себебінің 80% құрайды. Стрептококтардың ішіндегі ИЭ ең жиі себептері Strep.viridans(-гемолитикалық стрептококтер), олар науқас адамдардың 35-40% табылады.Strept.viridansжеделше (ұзарған) ИЭ басты себебі болып табылады, бұл микроб ауыз қуысы мен ауыз – жұтқыншақ аймағында көп кездеседі. Стрептококтік эндокардиттің жиілігі жағынан екінші орын алатын себебі – асқорыту жолының төменгі жағында және несеп – жыныс жолында жиі кездесетін Д тобының стрептокогі. Strept.pneumoniae сирек кездеседі, бірақ өте жоғары вируленттігіне байланысты жедел ИЭ себебі бола алады. Стафилококтердің ішінде жиі кездесетіні Staph.aureus(ИЭ 20-30%), өте вирулентті қоздырғыш, нашақорлар мен жүрек клапандарының протезі бар адамдардағы жедел ИЭ жиі себебі (50% жағдайда) болып табылады.Staph. еpidermialisпротезді клапандардың ИЭ себебі ролін атқарады, оның әсерінен ерте де, кеш те дамитын эндокардит көрініс береді (жедел немесе жеделше). Басқа этиологиялық факторларға грам теріс Haemophilos,Aetinobacillusactinimyсetcomitans,Cardiobacteriumhominis,Eikenellacorrodens,Kingellakingaeжатады, олардың аттарының бірінші әріптерін қосып, ортақ термин «НАСЕК» деп аталады. Бұл топтың бактериялары протезді клапандардың эндокардитін жиі тудырады. ИЭ себебі патогендік саңырауқұлақтар Aspergillus және Candida да бола алады. Candida саңырауқұлағы нозокомиальдық инфекциялық эндокардиттің, оның ішінде нашақорларда болатын эндокардиттің және протезді клапан эндокардитінің себебі бола алады. Кейбір жағдайларда ИЭ себептерінің ішінде Coxiella burneti (Q-қызбасының қоздырғышы), бруцеллалар, легионеллалар және хламидиялар кездеседі. Жедел эндокардиттің себептеріне қалыпты клапан жармаларын зақымдайтын алтынсары стафилококк және грамтеріс микроорганизмдер (бірінші ретті эндокардит) жатады. Жедел ИЭ-те инфекция ошақтары метастаз береді. Жеделше ИЭ себебі – жасылкөк стрептококк, эндокардит зақымданған клапандарда пайда болады (екінші ретті эндокардит), инфекция ошақтарының метастазын бермейді. ИЭ үш фактордың – жағдай туғызушы факторлардың, өткінші бактериемия күйі және бактерияның вируленттігі мен тропизмінің өзара әрекеттесуінің нәтижесінде дамиды. Жағдай туғызушы факторларға жүрек-тамыр жүйесінің іштен туа және жүре пайда болатын патологиялық өзгерістері (қарыншааралық перде кемістігі, ашық артериялық түтік, жүректің ревматизм ауруы, жүректің жүре пайда болған ақаулары, атеросклероз, митральдық клапан пролапсы, кардиомиопатиялар, операция болған жүрек) жатады; бұл ауруларда байқалатын қанның турбулентті ағысы мен жылдам қозғалысының әсері жүрек қақпақтарының эндотелиі мен қабырға эндокардының бірінші ретті зақымдануын тудырады. Әсіресе жарақаттық әсерге жүректің өзгерген қақпақтарының эндотелиі ұшырағыш болып келеді. Өткінші бактериемия тіс жұлғаннан кейін, тонзиллэктомиядан, босанғаннан, түсіктен, несеп жолдарын катетерлегеннен, іріңдікті ашқаннан кейін және т.б. іс-әрекеттен кейін, кейде ешқандай себепсіз бой көрсетеді. Жүрек қақпақтары эндотелиінің және қабырғалық эндокардтың бірінші ретті зақымдануы тромбоциттер және фибриннен тұратын асептикалық вегетациялар тудырады. Кейін өткінші бактериемия кезінде асептикалық вегетацияның үстіне микробтар қонып, сүйел тәрізді түзілістер (микробтық вегетация) қалыптастырады. Микробтық вегетациялардың түзілуі инфекциялық эндокардит тудырып, организмде көптеген патологиялық процестердің бастама механизмінің рөлін атқарады. Жергілікті инфекция ошағының (микробтық вегетацияның) қалыптасуы салдарынан төмендегідей процестер туындайды: #өзіне тән клиникасы болатын инфекциялық агенттің қан арнасына тұрақты түсіп тұруы (қызба, астения, тәбеттің болмауы, анемия, спленомегалия, инфекцияның метастаз беруі т.б.); #микробтық вегетацияның жергілікті дамып, жүректің дәнекер тініне тарауы және оның құрылымын бұзуы (деструкция), кейін жүрек қақпағы жармаларының үзілуі мен тесілуі, сіңір талшықтардың үзілуі, фиброздық қақпақ сақинасының, перикардиттің қалыптасуы; #микробтық вегетация бөлшектерінің (фрагменттерінің) үзіліп, қан арнасына еніп, эмболиялар тудыруы; эмболия нәтижесінде микотикалық аневризмалар мен инфарктардың пайда болуы; #инфекциялық метастаз беріп, әр түрлі органдарда микроабсцестер тудыруы; #жүрек қақпақтарына орныққан микроорганизмдердің иммундық өзгерістер тудыруы – қанда иммундық комплекстер пайда болып, олар базальды мембранаға шөгіп, иммунды патологиялық реакциялар тудырады. Иммунологиялық реакциялар гломерулонефриттің, миокардиттің, васкулиттің және ішкі органдарда дистрофиялық өзгерістердің дамуына әкеліп соқтырады. ==Патоморфологиясы== Жүректің қақпақтарында құрамында өзгерген фибрин, шөккен тромбоциттер және микроорганизмдердің колониялары бар вегетациялар табылады. Вегетациялар көбіне митральдық және қолқа қақпақтарында орналасады, нашақорларда көбіне үш жармалы қақпақ зақымданады. Вегетациялардан басқа қақпа деструкциясы (қақпа жармасының үзілуі, тесілуі, сіңір хордаларының үзілуі), микотикалық аневризмалар (микроорганизмдердің қолқаның, ішкі органдар мен нерв жүйесінің тамырларының қабырғасына тікелей енуінің нәтижесінде болатын аневризмалар), жүректе және басқа органдарда инфаркттар, абсцестер, микроабсцестер табылады. ==Клиникасы== Аурудың басы қоздырғыш микробтың вируленттігі мен макроорганизмнің реактивтілігіне тәуелді басталады және әртүрлі болады. Өте күшті қалтырап тоңу, салқын терге малшып терлеу, жоғарғы дәрежелі қызба, ауыр интоксикация белгілері (“жедел инфекциялық аурулар” тәрізді басталу) көбіне бірінші ретті эндокардитте байқалады. Баяу басталу, делсалдық, әлсіздік, тәбеттің нашарлауы, жүдеу, бас ауыруы, тершеңдік, субфебрильді қызу (нағыз бастамасы) және аурудың біртіндеп дамуы екінші ретті эндокардитте байқалады. Ауру тромбоэмболиядан (анемиядан т.б.), жедел гломеруло-нефриттен, гематологиялық маскалардан басталуы да мүмкін. Аурудың ең ерте және жиі симптомы қызба, оның деңгейі әр түрлі болып келеді – субфебрилитеттен гектикалық қызбаға дейінгі аралықта болуы мүмкін. Жоғары дәрежелі қызбаға қоса қалтырап тоңу, терлеу, бас ауыруы болады. Жайылмалы нефрит пен бүйрек жетіспеушілігінде, ревматизмдік жүрек ақаулары мен қан айналысы жетіспеушлігі фонында дамыған екінші ретті ИЭ-те, егде және қарт жастағы адамдарда болатын эндокардитте дене қызуы сирек көтеріледі. Аурудың басында болатын қызба инфекция текті болады және антибиотиктермен тиімді емдегенде жойылады. Иммунды патологиялық процестерде туындайтын қызбаның иммундық генезі болады, сондықтан қызба кортикостероидтар мен иммунодепрессанттар қолданғанда басылады. Тері жамылғысы мен кілегей қабықтардың зақымдануы ИЭ ауыратын адамдардың 50-90% кездеседі. Терінің түсі қуқыл немесе сарғыш тартқан («сүтті кофе» түсі). Бұл белгілер анемия және гемолизға байланысты туындайды. Петехиялар (ұсақ нүктелі геморрагиялар) дененің бүйір бетінде, қолтық астында, білектерде, сирақ және бұғана үстінде табылады. Төменгі қабақтың айналма қатпарының коньюнктивасында болатын нүкте тәрізді геморрагиялар Лукин-Либман симптомы деп аталады. Петехиялар 2-3 күннен кейін жойылып кетеді. Дене тұлғасы мен аяқ-қолдың терісінде, кейде некроз және тыртықтану қоса болатын ірі геморрагиялық бөртпелер стафилококтік ИЭ кездеседі, саусақтар мен башпайлардың тырнақ табақшаларының астында сызық тәрізді, ұзындығы 1-2 мм болатын геморрагиялар да байқалады. Джейнуэй (Janeway) дақтары – макула немесе папула тәрізді эритемалық дақтар немесе диаметрі 1-5 мм болатын ауырмайтын қанды сүйелдер, алақанда, табанда пайда болады, аяқ-қолды көтергенде күшейе түседі. Бұл белгілер жедел сепсистік эндокардитке тән. Ослер түйіншектері – қызғылт түсті, тері үстінен аздап көтеріліп тұратын, саусақтардың алақан беттерінде, башпайлардың табан беттерінде және қолбасының алақан бетінде орналасатын, ұсақ, ауыратын түйіншектер; 2-3 күннен кейін жойылып кетеді. Науқас адамдардың 10-15% байқалады. Ослер түйіншектері созылмалы сепсистік эндокардитке тән. Тері мен кілегей қабықтарда болатын өзгерістер тері мен кілегей қабықтардың ұсақ тамырларының тромбо-васкулитіне байланысты туындайды. Буындардың зақымдануы аяқ-қолдың ірі буындарының моно- немесе олигоартриті түрінде кездеседі, жиірек (науқас адамның 25-30%) атралгия мен миалгия байқалады. Саусақтар «дауылпаз таяқшасына», тырнақтар «сағат әйнегіне» ұқсас болуы мүмкін. Жүрек эндокардит, миокардит, сирек перикардит түрінде зақымданады. Бірінші ретті ИЭ-те жиі қолқа қақпағы жеке зақымданады, даму жиілігі жағынан екінші орынды митральдық қақпақ алады. Үшжармалы қақпақ пен өкпе артериясының қақпақтары өте сирек зақымданады, олардың зақымдануы негізінен нашақорларда кездеседі. Екінші ретті ИЭ-те бұрыннан бар ревматизмдік немесе іштен туа болған жүрек ақауларының белгілерімен қатар қолқа және митральды қақпақтардың жаңадан зақымданған белгілері анықталады. Диагнозды дұрыс қоюға жүрек ақаулары белгілерінің көбейе түскені, ал кейбір жағдайларда қақпақтың тесілуіне байланысты кенеттен пайда болатын сазды шу – «құстың шиқылы» шуының естілуі көмектеседі. ИЭ-тегі миокардит васкулит текті дамиды, оған жүрек әлсіздігі белгілері мен аритмиялар және блокадалардың пайда болуы тән. ИЭ-те миокард инфарктісі науқас адамның 5-7% кездеседі, себебі – коронарлық артериялардың эмболиясы, сирегірек осы артериялардың артерииті мен спазмасы. Шамамен ауру адамның 10%-да жедел фибринозды перикардит кездеседі. Миокардит пен перикардит иммунды аурулар түрінде бой көрсетеді. Тамырлардың зақымдануы тромбоваскулит, эмболия, аневризма түрінде көрініс береді. Аурудың клиникасында тромбоэмболиялық синдром ерекше орын алады, оның басты белгілері болып кенеттен тамырдың бітелу белгілері мен орган инфарктісінің белгілері табылады. Тамырдың бітелу симптомдарына ишемияға байланысты кенеттен пайда болатын ауырғандық, коллаптоидтық реакция, қызба, лейкоцитоз, ЭТЖ өсуі т.б. жатады. Кейін қан айналысы бұзылып, инфаркт болғанын дәлелдейтін симптомдар: миокард инфарктісінде перикард үйкелісінің шуы, өкпе инфарктісінде плевра үйкелісінің шуы мен қан қақыру, периспленитте – ішперде үйкелісінің шуы, бүйрек инфарктісінде – гематурия, ми тромбоэмболиясы мен миға қан құйылғанда – гемиплегия, гемипарез, афазия, менингоэнцефалит, көз торының эмболиясында – амавроз, шажырқай тамырларының инфарктісінде – ықылық ату, құсу, қанды нәжіс, шеткі тамырлардың тромбоэмболиясында – аяқ-қолдың салқындауы, цианоз, пульстің болмауы байқалады. Тамыр зақымдануына тән белгіге геморрагиялық диатез жатады. Геморрагиялық диатезде тері мен кілегей қабықтарға, ішкі органдар мен миға қан құйылуы, кілегей қабықтардан қан кету (мұрыннан, қызыл иектен, асқазан-ішек жолынан қан кету, қан қақыру) белгілері болады. Геморрагиялық диатез белгілеріне Кончаловский-Румпель-Лееде симптомы мен шымшу симптомы (Гехт симптомы) да жатады. Капиллярлар мен ұсақ артериялардың иммунды васкулиті Шенлейн-Генох геморрагиялық васкулиті түрінде көрініс береді. Бактериялық эмболизация нәтижесінде микотикалық (бактериялық) аневризма пайда болады; оның болуында vasavasorum-ның эмболды бітелуі, артерия қабырғасына бактерияның тура енуі және иммундық комплекстер шөгуі себепті артерия қабырғасының екінші ретті зақымдануы белгілі рөль атқарады. Олардың ең жиі кездесетін орындары – ми, іш қолқасы, жоғарғы шажырқай артериясы, талақ артериясы, коронарлық артерия және өкпе артериялары. Аневризмалар ауырғандық, солқыл сезімін тудырады, егер олар аяқ-қол тамырларында болса, оларды сипап анықтауға болады. Аневризмалардың жарылуы өлім себебі болады. Науқас адамдардың жартысында жайылмалы гломерулонефрит белгілері болады: гематурия, протеинурия, цилиндрурия, орташа дәрежелі артериялық гипертензия, кейде ісіну белгілері байқалады. Айқын нефроз синдромы сирек кездеседі. Бүйрек жетіспеушілігі болуы мүмкін. Бірақ ол толық шыңына жетпейді, өлім әдетте басқа себептен болады. Ошақты нефрит өткінші несеп синдромының белгілерімен (гематурия, аз протеинурия) көрініс береді. Бүйрек инфарктісінде бел тұсы күшті ауырып, дизуриялық белгілермен қатар гематурия байқалады. Нерв жүйесінің зақымдануы инфекциялы – токсикалық энцефалопатияның бас ауыруы, ұйқы қашу, астения, апатия (кейде эйфория) сияқты белгілерімен көзге түседі. Науқас адамның кейбірінде ми тамырларының тромбоэмболиясы белгілері немесе миға қан құйылу белгілері болады. Талақ зақымданғанда спленомегалия және талақ инфарктісінің белгілері: кенеттен пайда болатын сол жақ қабырға астының күшті ауыруының сол жақ иық үстіне, сол жақ иық буынына, жүрек маңына тарауы, құсу, қалтырап тоңу, дене қызуының көтерілуі, лейкоцитоз, токсемия, сол қабырға астының сипап қарағанда ауыруы және талақ үстінде ішперде үйкелісі шуының естілуі анықталады. Талақ инфарктісі талақтың жарылуын, геморрагиялық перитонит, тамыр коллапсын тудырады, өлім себебі болады. Бауырдың зақымдануы токсикалық гепатит белгілерін береді. Гепатомегалия (науқастың 90% кездеседі) гепатиттің ғана емес, жүрек әлсіздігінің белгісі де болуы мүмкін. Бауыр тромбоэболиясы мен бауыр абсцесі дамуы мүмкін. Асқазан-ішек жолы токсикалық процестер, эмболия және қан іркілу себепті зақымданады. Ішек инфарктісінде іштің кенеттен өте күшті ауыруы және қан аралас іш өтуі болады. Өкпенің зақымдануы өкпе инфарктісінің клиникалық көрінісін (кенеттен кеуденің ауыруы, ауырғандықтың дем алғанда, жөтелгенде күшейе түсуі, қан қақыру, қалтырап тоңу, дене қызуының 38-390С дейін көтерілуі, коллаптоидтық реакция, цианоз, салқын тер, жиі тайыз тыныс, қылдай пульс, плевра үйкелісінің шуы, 2-ші күннен бастап орташа дәрежелі лейкоцитоз, сарғыштық, рентгенограммада – сына тәрізді қарайғандық), пневмония, геморрагиялық плеврит белгілерін береді. Көздің тор қабығы артериясының окклюзиясында кенеттен толық немесе жартылай көрмей қалу байқалады. Рот дақтары – көз түбінде болатын, мөлшері 1-2 мм, қызыл түсті дөңгелек, шеттері тегіс емес, ақшыл ортасы бар дақтар, көз торына қан құйылғанда және көз торының инфарктісінде кездеседі. Панофтальмит және иридоциклит болуы мүмкін. Увеит пен эндофтальмит саңырауқұлақты эндокардитке тән. Лукин – Либман симптомы анықталады. Жалпы ИЭ-те көздің зақымдануы сирек кездеседі. ==Науқас адамдардың әр түрлі тобында кездесетін ИЭ ерекшеліктері. == Науқас адамдардың әр түрлі тобында ИЭ белгілі бір ерекшеліктері болады. ====Егде және қарт жастағы адамдарда болатын ИЭ==== Егде және қарт жастағы адамдардағы ИЭ ерекшеліктері: дәрігермен бірінші рет кездескенде ауру өте сирек анықталады, көбіне бірінші ретті эндокардит кездеседі, ауру қызбасыз дамиды, жүрек ақауының клиникалық көрінісі анық болмайды, көбіне қолқа қақпақтары зақымданады, неврологиялық симптоматика да солғын болып келеді. Аурудың қоздырғышы – көбіне нәжістік стрептококк және грамтеріс микроорганизмдер. Көбіне қосымша аурулар мен жүрек ырғағы мен өткізгіштігі бұзылуының қосымша кездесуі байқалады. ====Нашақорларда болатын ИЭ==== Инфекция ауқымды мөлшерде венаға енетіндіктен көбіне үш жармалы қақпақ зақымданады. Көбіне бірінші ретті эндокардит болады және өкпе артериясының тромбоэмболиясы мен өкпе инфарктісі жиі қайталайды. ====Протезді қақпақтардың ИЭ==== Ерте туындайтын (операциядан кейінгі 2 ай ішінде) және кеш туындайтын (одан кеш пайда болатын) ИЭ ажыратады. Ерте туындайтын протезді қақпақтар эндокардитінде инфекция операция кезінде жұғады, көбіне аурудың қоздырғыштары болып грамтеріс бактериялар, саңырауқұлақтар, дифтероидтар, энтерококтар табылады. Ерте туындайтын ИЭ кеш дамитын эндокардитпен салыстырғанда ауыр дамиды, айқын инфекциялық аурулар белгісі болады, эмболиялық асқынуларға бейімділік байқалады, жиі жүрек әлсіздігі байқалады. Өлім 40-50% жағдайда кездеседі. Протезді клапандардың кеш дамитын ИЭ-ң қоздырғыштары жүректің өз қақпақтарының эндокардитінің қоздырғыштарымен бірдей. Аурудың клиникалық көрінісі онша айқын болмайды. Өлім 20-25% жағдайда кездеседі. ==Еңбекке қабілеттіліктің қалпына келу критерийлері== Ондай критерийлерге аурудың басты белгілерінің жойылуы, қабыну процесі белгілерінің болмауы, қан себіндісінің теріс нәтижесі (кем дегенде 3 рет), жүрек пен бауыр қызметінің компенсациялы күйде болуы жатады. ==Еңбекке қабілетсіздік сараптамасы== Еңбекке қабілетсіздіктің орташа мерзімі – 2-3 ай, сепсистік процестің активтілігі сақталған күйде ол мерзім 4-5 айға дейін созылады. МӘСК жолдама беру көрсетпелері: сепсистік процестің дамуының ұзарып кетуі, кардит, ауыр ағымды гломерулонефритке қоса айқын жүрек әлсіздігі мен бүйрек жетіспеушілігінің белгілері; ми тамырларының тромбоздары мен эмболияларының салдары (гемипарез, афазия және басқалары), өкпе артериясының қайталамалы тромбоэмболиясы. ==Диспансерлеу== Науқас адамдарды диспансерлік есепке алады. 6 ай бойы ай сайын 1 рет қарап тұрылады, кейін жылына 2 рет қаралады, қараған кезде міндетті түрде ЭхоКГ жасау керек. ==Санаторийлы-курорттық ем== ИЭ-тен жазылғаннан кейін, ішкі органдарда резидуальдық өзгерістер барында іске асырылады. Қолқа қақпақтарының кемістігінің фонында жүрек әлсіздігінің І ФК жоғары емес дәрежесі науқасты бальнеологиялық курортқа жіберудің көрсетпесі болып табылады. Созылмалы гломерулонефриттің қайталауы жоқ кезде ыссы климатты курорттарға жібереді. ==Прогноз== Ем болмаған жағдайда ИЭ жедел түрі 4-6 апта ішінде өліммен, жеделше түрі – 6 айдан кейін өліммен аяқталады. Жағымсыз болжам белгілері: аурудың себебі стрептококк болмауы, жүрек әлсіздігінің болуы, қолқа қақпақтарының зақымдануы, қақпақ протезіне инфекция жұғуы, егде жас, фиброзды қақпақ сақинасының зақымдануы немесе миокард абсцесі. ==Профилактикасы== ИЭ дамуына түрткі болатын факторлардың барында, өткінші бактериемия тудыратын жағдайлардың алдын алу шараларын іске асыру керек: #Ауыз, мұрын қуыстарында, ортаңғы құлақта қан ағуды тудыратын іс-әрекеттерде жасыл көк стрептококтің гематогендік тарауының алдын алатын шаралар қолдану. Ол үшін амоксициллиннің 3 г манипуляцияға дейін 1 сағат бұрын және 1,5 г манипуляциядан 6 сағат кейін ішке қабылдайды. # Пенициллинге аллергия болса, эритромициннің 800 мг немесе клиндамициннің 300 мл процедурадан 2 сағат бұрын және препараттың 50% дозасын процедурадан 6 сағат кейін қолдану. #Асқазан-ішек, урологиялық операцияларда энтерококк инфекциясының профилактикасын жасайды. Ол үшін ампициллиннің 2 г етке немесе венаға гентамицинмен (1,5 мг/кг) етке немесе венаға қосып егеді, немесе амоксициллиннің 1,5 г ішке қабылдайды. ==Дереккөздер== Толығырақ ақпарат : <references />http://www.studfiles.ru/preview/6189214/page:52/ o61alp7li5asrqihgxi6pwsswyfq9hc 3581738 3581734 2026-04-11T14:04:59Z 19642206g 179570 /* Профилактикасы */ емле қатесі түзетілді. 3581738 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> ==Инфекциялық эндокардит== Инфекциялық эндокардит (ИЭ) – микроб вегетациясы жүрек қақпақтарының жармалары мен жүректің бос қабырғасының эндокардында орналасып, жүректің клапанды аппаратының қызметі мен құрылымын бұзатын эндокардтың микробты қабынуы; инфекциялы процеспен артерия – вена шунты немесе ірі тамырлардың бөлікшелері зақымданса, оны инфекциялық эндоартериит деп атайды. ИЭ 1 млн тұрғынның 14-62 кездеседі. Көбіне 20-50 жастағы адамдар, әйелдерге қарағанда еркектер жиірек (2-3 есе) ауырады. ==Этиологиясы және патогенезі== Қазіргі кезде инфекциялық эндокардитті 120 жуық микроорганизм түрлері тудыра алады. Олардың ішінде бактериялар (соларға байланысты аталатын ИЭ-тің тағы бір аты – бактериялық эндокардит), саңырауқұлақтар, риккетсиялар, хламидиялар т.б. бар. Микроорганизмдер ішінен стрептококтар мен стафилококтар ИЭ барлық себебінің 80% құрайды. Стрептококтардың ішіндегі ИЭ ең жиі себептері Strep.viridans(-гемолитикалық стрептококтер), олар науқас адамдардың 35-40% табылады.Strept.viridansжеделше (ұзарған) ИЭ басты себебі болып табылады, бұл микроб ауыз қуысы мен ауыз – жұтқыншақ аймағында көп кездеседі. Стрептококтік эндокардиттің жиілігі жағынан екінші орын алатын себебі – асқорыту жолының төменгі жағында және несеп – жыныс жолында жиі кездесетін Д тобының стрептокогі. Strept.pneumoniae сирек кездеседі, бірақ өте жоғары вируленттігіне байланысты жедел ИЭ себебі бола алады. Стафилококтердің ішінде жиі кездесетіні Staph.aureus(ИЭ 20-30%), өте вирулентті қоздырғыш, нашақорлар мен жүрек клапандарының протезі бар адамдардағы жедел ИЭ жиі себебі (50% жағдайда) болып табылады.Staph. еpidermialisпротезді клапандардың ИЭ себебі ролін атқарады, оның әсерінен ерте де, кеш те дамитын эндокардит көрініс береді (жедел немесе жеделше). Басқа этиологиялық факторларға грам теріс Haemophilos,Aetinobacillusactinimyсetcomitans,Cardiobacteriumhominis,Eikenellacorrodens,Kingellakingaeжатады, олардың аттарының бірінші әріптерін қосып, ортақ термин «НАСЕК» деп аталады. Бұл топтың бактериялары протезді клапандардың эндокардитін жиі тудырады. ИЭ себебі патогендік саңырауқұлақтар Aspergillus және Candida да бола алады. Candida саңырауқұлағы нозокомиальдық инфекциялық эндокардиттің, оның ішінде нашақорларда болатын эндокардиттің және протезді клапан эндокардитінің себебі бола алады. Кейбір жағдайларда ИЭ себептерінің ішінде Coxiella burneti (Q-қызбасының қоздырғышы), бруцеллалар, легионеллалар және хламидиялар кездеседі. Жедел эндокардиттің себептеріне қалыпты клапан жармаларын зақымдайтын алтынсары стафилококк және грамтеріс микроорганизмдер (бірінші ретті эндокардит) жатады. Жедел ИЭ-те инфекция ошақтары метастаз береді. Жеделше ИЭ себебі – жасылкөк стрептококк, эндокардит зақымданған клапандарда пайда болады (екінші ретті эндокардит), инфекция ошақтарының метастазын бермейді. ИЭ үш фактордың – жағдай туғызушы факторлардың, өткінші бактериемия күйі және бактерияның вируленттігі мен тропизмінің өзара әрекеттесуінің нәтижесінде дамиды. Жағдай туғызушы факторларға жүрек-тамыр жүйесінің іштен туа және жүре пайда болатын патологиялық өзгерістері (қарыншааралық перде кемістігі, ашық артериялық түтік, жүректің ревматизм ауруы, жүректің жүре пайда болған ақаулары, атеросклероз, митральдық клапан пролапсы, кардиомиопатиялар, операция болған жүрек) жатады; бұл ауруларда байқалатын қанның турбулентті ағысы мен жылдам қозғалысының әсері жүрек қақпақтарының эндотелиі мен қабырға эндокардының бірінші ретті зақымдануын тудырады. Әсіресе жарақаттық әсерге жүректің өзгерген қақпақтарының эндотелиі ұшырағыш болып келеді. Өткінші бактериемия тіс жұлғаннан кейін, тонзиллэктомиядан, босанғаннан, түсіктен, несеп жолдарын катетерлегеннен, іріңдікті ашқаннан кейін және т.б. іс-әрекеттен кейін, кейде ешқандай себепсіз бой көрсетеді. Жүрек қақпақтары эндотелиінің және қабырғалық эндокардтың бірінші ретті зақымдануы тромбоциттер және фибриннен тұратын асептикалық вегетациялар тудырады. Кейін өткінші бактериемия кезінде асептикалық вегетацияның үстіне микробтар қонып, сүйел тәрізді түзілістер (микробтық вегетация) қалыптастырады. Микробтық вегетациялардың түзілуі инфекциялық эндокардит тудырып, организмде көптеген патологиялық процестердің бастама механизмінің рөлін атқарады. Жергілікті инфекция ошағының (микробтық вегетацияның) қалыптасуы салдарынан төмендегідей процестер туындайды: #өзіне тән клиникасы болатын инфекциялық агенттің қан арнасына тұрақты түсіп тұруы (қызба, астения, тәбеттің болмауы, анемия, спленомегалия, инфекцияның метастаз беруі т.б.); #микробтық вегетацияның жергілікті дамып, жүректің дәнекер тініне тарауы және оның құрылымын бұзуы (деструкция), кейін жүрек қақпағы жармаларының үзілуі мен тесілуі, сіңір талшықтардың үзілуі, фиброздық қақпақ сақинасының, перикардиттің қалыптасуы; #микробтық вегетация бөлшектерінің (фрагменттерінің) үзіліп, қан арнасына еніп, эмболиялар тудыруы; эмболия нәтижесінде микотикалық аневризмалар мен инфарктардың пайда болуы; #инфекциялық метастаз беріп, әр түрлі органдарда микроабсцестер тудыруы; #жүрек қақпақтарына орныққан микроорганизмдердің иммундық өзгерістер тудыруы – қанда иммундық комплекстер пайда болып, олар базальды мембранаға шөгіп, иммунды патологиялық реакциялар тудырады. Иммунологиялық реакциялар гломерулонефриттің, миокардиттің, васкулиттің және ішкі органдарда дистрофиялық өзгерістердің дамуына әкеліп соқтырады. ==Патоморфологиясы== Жүректің қақпақтарында құрамында өзгерген фибрин, шөккен тромбоциттер және микроорганизмдердің колониялары бар вегетациялар табылады. Вегетациялар көбіне митральдық және қолқа қақпақтарында орналасады, нашақорларда көбіне үш жармалы қақпақ зақымданады. Вегетациялардан басқа қақпа деструкциясы (қақпа жармасының үзілуі, тесілуі, сіңір хордаларының үзілуі), микотикалық аневризмалар (микроорганизмдердің қолқаның, ішкі органдар мен нерв жүйесінің тамырларының қабырғасына тікелей енуінің нәтижесінде болатын аневризмалар), жүректе және басқа органдарда инфаркттар, абсцестер, микроабсцестер табылады. ==Клиникасы== Аурудың басы қоздырғыш микробтың вируленттігі мен макроорганизмнің реактивтілігіне тәуелді басталады және әртүрлі болады. Өте күшті қалтырап тоңу, салқын терге малшып терлеу, жоғарғы дәрежелі қызба, ауыр интоксикация белгілері (“жедел инфекциялық аурулар” тәрізді басталу) көбіне бірінші ретті эндокардитте байқалады. Баяу басталу, делсалдық, әлсіздік, тәбеттің нашарлауы, жүдеу, бас ауыруы, тершеңдік, субфебрильді қызу (нағыз бастамасы) және аурудың біртіндеп дамуы екінші ретті эндокардитте байқалады. Ауру тромбоэмболиядан (анемиядан т.б.), жедел гломеруло-нефриттен, гематологиялық маскалардан басталуы да мүмкін. Аурудың ең ерте және жиі симптомы қызба, оның деңгейі әр түрлі болып келеді – субфебрилитеттен гектикалық қызбаға дейінгі аралықта болуы мүмкін. Жоғары дәрежелі қызбаға қоса қалтырап тоңу, терлеу, бас ауыруы болады. Жайылмалы нефрит пен бүйрек жетіспеушілігінде, ревматизмдік жүрек ақаулары мен қан айналысы жетіспеушлігі фонында дамыған екінші ретті ИЭ-те, егде және қарт жастағы адамдарда болатын эндокардитте дене қызуы сирек көтеріледі. Аурудың басында болатын қызба инфекция текті болады және антибиотиктермен тиімді емдегенде жойылады. Иммунды патологиялық процестерде туындайтын қызбаның иммундық генезі болады, сондықтан қызба кортикостероидтар мен иммунодепрессанттар қолданғанда басылады. Тері жамылғысы мен кілегей қабықтардың зақымдануы ИЭ ауыратын адамдардың 50-90% кездеседі. Терінің түсі қуқыл немесе сарғыш тартқан («сүтті кофе» түсі). Бұл белгілер анемия және гемолизға байланысты туындайды. Петехиялар (ұсақ нүктелі геморрагиялар) дененің бүйір бетінде, қолтық астында, білектерде, сирақ және бұғана үстінде табылады. Төменгі қабақтың айналма қатпарының коньюнктивасында болатын нүкте тәрізді геморрагиялар Лукин-Либман симптомы деп аталады. Петехиялар 2-3 күннен кейін жойылып кетеді. Дене тұлғасы мен аяқ-қолдың терісінде, кейде некроз және тыртықтану қоса болатын ірі геморрагиялық бөртпелер стафилококтік ИЭ кездеседі, саусақтар мен башпайлардың тырнақ табақшаларының астында сызық тәрізді, ұзындығы 1-2 мм болатын геморрагиялар да байқалады. Джейнуэй (Janeway) дақтары – макула немесе папула тәрізді эритемалық дақтар немесе диаметрі 1-5 мм болатын ауырмайтын қанды сүйелдер, алақанда, табанда пайда болады, аяқ-қолды көтергенде күшейе түседі. Бұл белгілер жедел сепсистік эндокардитке тән. Ослер түйіншектері – қызғылт түсті, тері үстінен аздап көтеріліп тұратын, саусақтардың алақан беттерінде, башпайлардың табан беттерінде және қолбасының алақан бетінде орналасатын, ұсақ, ауыратын түйіншектер; 2-3 күннен кейін жойылып кетеді. Науқас адамдардың 10-15% байқалады. Ослер түйіншектері созылмалы сепсистік эндокардитке тән. Тері мен кілегей қабықтарда болатын өзгерістер тері мен кілегей қабықтардың ұсақ тамырларының тромбо-васкулитіне байланысты туындайды. Буындардың зақымдануы аяқ-қолдың ірі буындарының моно- немесе олигоартриті түрінде кездеседі, жиірек (науқас адамның 25-30%) атралгия мен миалгия байқалады. Саусақтар «дауылпаз таяқшасына», тырнақтар «сағат әйнегіне» ұқсас болуы мүмкін. Жүрек эндокардит, миокардит, сирек перикардит түрінде зақымданады. Бірінші ретті ИЭ-те жиі қолқа қақпағы жеке зақымданады, даму жиілігі жағынан екінші орынды митральдық қақпақ алады. Үшжармалы қақпақ пен өкпе артериясының қақпақтары өте сирек зақымданады, олардың зақымдануы негізінен нашақорларда кездеседі. Екінші ретті ИЭ-те бұрыннан бар ревматизмдік немесе іштен туа болған жүрек ақауларының белгілерімен қатар қолқа және митральды қақпақтардың жаңадан зақымданған белгілері анықталады. Диагнозды дұрыс қоюға жүрек ақаулары белгілерінің көбейе түскені, ал кейбір жағдайларда қақпақтың тесілуіне байланысты кенеттен пайда болатын сазды шу – «құстың шиқылы» шуының естілуі көмектеседі. ИЭ-тегі миокардит васкулит текті дамиды, оған жүрек әлсіздігі белгілері мен аритмиялар және блокадалардың пайда болуы тән. ИЭ-те миокард инфарктісі науқас адамның 5-7% кездеседі, себебі – коронарлық артериялардың эмболиясы, сирегірек осы артериялардың артерииті мен спазмасы. Шамамен ауру адамның 10%-да жедел фибринозды перикардит кездеседі. Миокардит пен перикардит иммунды аурулар түрінде бой көрсетеді. Тамырлардың зақымдануы тромбоваскулит, эмболия, аневризма түрінде көрініс береді. Аурудың клиникасында тромбоэмболиялық синдром ерекше орын алады, оның басты белгілері болып кенеттен тамырдың бітелу белгілері мен орган инфарктісінің белгілері табылады. Тамырдың бітелу симптомдарына ишемияға байланысты кенеттен пайда болатын ауырғандық, коллаптоидтық реакция, қызба, лейкоцитоз, ЭТЖ өсуі т.б. жатады. Кейін қан айналысы бұзылып, инфаркт болғанын дәлелдейтін симптомдар: миокард инфарктісінде перикард үйкелісінің шуы, өкпе инфарктісінде плевра үйкелісінің шуы мен қан қақыру, периспленитте – ішперде үйкелісінің шуы, бүйрек инфарктісінде – гематурия, ми тромбоэмболиясы мен миға қан құйылғанда – гемиплегия, гемипарез, афазия, менингоэнцефалит, көз торының эмболиясында – амавроз, шажырқай тамырларының инфарктісінде – ықылық ату, құсу, қанды нәжіс, шеткі тамырлардың тромбоэмболиясында – аяқ-қолдың салқындауы, цианоз, пульстің болмауы байқалады. Тамыр зақымдануына тән белгіге геморрагиялық диатез жатады. Геморрагиялық диатезде тері мен кілегей қабықтарға, ішкі органдар мен миға қан құйылуы, кілегей қабықтардан қан кету (мұрыннан, қызыл иектен, асқазан-ішек жолынан қан кету, қан қақыру) белгілері болады. Геморрагиялық диатез белгілеріне Кончаловский-Румпель-Лееде симптомы мен шымшу симптомы (Гехт симптомы) да жатады. Капиллярлар мен ұсақ артериялардың иммунды васкулиті Шенлейн-Генох геморрагиялық васкулиті түрінде көрініс береді. Бактериялық эмболизация нәтижесінде микотикалық (бактериялық) аневризма пайда болады; оның болуында vasavasorum-ның эмболды бітелуі, артерия қабырғасына бактерияның тура енуі және иммундық комплекстер шөгуі себепті артерия қабырғасының екінші ретті зақымдануы белгілі рөль атқарады. Олардың ең жиі кездесетін орындары – ми, іш қолқасы, жоғарғы шажырқай артериясы, талақ артериясы, коронарлық артерия және өкпе артериялары. Аневризмалар ауырғандық, солқыл сезімін тудырады, егер олар аяқ-қол тамырларында болса, оларды сипап анықтауға болады. Аневризмалардың жарылуы өлім себебі болады. Науқас адамдардың жартысында жайылмалы гломерулонефрит белгілері болады: гематурия, протеинурия, цилиндрурия, орташа дәрежелі артериялық гипертензия, кейде ісіну белгілері байқалады. Айқын нефроз синдромы сирек кездеседі. Бүйрек жетіспеушілігі болуы мүмкін. Бірақ ол толық шыңына жетпейді, өлім әдетте басқа себептен болады. Ошақты нефрит өткінші несеп синдромының белгілерімен (гематурия, аз протеинурия) көрініс береді. Бүйрек инфарктісінде бел тұсы күшті ауырып, дизуриялық белгілермен қатар гематурия байқалады. Нерв жүйесінің зақымдануы инфекциялы – токсикалық энцефалопатияның бас ауыруы, ұйқы қашу, астения, апатия (кейде эйфория) сияқты белгілерімен көзге түседі. Науқас адамның кейбірінде ми тамырларының тромбоэмболиясы белгілері немесе миға қан құйылу белгілері болады. Талақ зақымданғанда спленомегалия және талақ инфарктісінің белгілері: кенеттен пайда болатын сол жақ қабырға астының күшті ауыруының сол жақ иық үстіне, сол жақ иық буынына, жүрек маңына тарауы, құсу, қалтырап тоңу, дене қызуының көтерілуі, лейкоцитоз, токсемия, сол қабырға астының сипап қарағанда ауыруы және талақ үстінде ішперде үйкелісі шуының естілуі анықталады. Талақ инфарктісі талақтың жарылуын, геморрагиялық перитонит, тамыр коллапсын тудырады, өлім себебі болады. Бауырдың зақымдануы токсикалық гепатит белгілерін береді. Гепатомегалия (науқастың 90% кездеседі) гепатиттің ғана емес, жүрек әлсіздігінің белгісі де болуы мүмкін. Бауыр тромбоэболиясы мен бауыр абсцесі дамуы мүмкін. Асқазан-ішек жолы токсикалық процестер, эмболия және қан іркілу себепті зақымданады. Ішек инфарктісінде іштің кенеттен өте күшті ауыруы және қан аралас іш өтуі болады. Өкпенің зақымдануы өкпе инфарктісінің клиникалық көрінісін (кенеттен кеуденің ауыруы, ауырғандықтың дем алғанда, жөтелгенде күшейе түсуі, қан қақыру, қалтырап тоңу, дене қызуының 38-390С дейін көтерілуі, коллаптоидтық реакция, цианоз, салқын тер, жиі тайыз тыныс, қылдай пульс, плевра үйкелісінің шуы, 2-ші күннен бастап орташа дәрежелі лейкоцитоз, сарғыштық, рентгенограммада – сына тәрізді қарайғандық), пневмония, геморрагиялық плеврит белгілерін береді. Көздің тор қабығы артериясының окклюзиясында кенеттен толық немесе жартылай көрмей қалу байқалады. Рот дақтары – көз түбінде болатын, мөлшері 1-2 мм, қызыл түсті дөңгелек, шеттері тегіс емес, ақшыл ортасы бар дақтар, көз торына қан құйылғанда және көз торының инфарктісінде кездеседі. Панофтальмит және иридоциклит болуы мүмкін. Увеит пен эндофтальмит саңырауқұлақты эндокардитке тән. Лукин – Либман симптомы анықталады. Жалпы ИЭ-те көздің зақымдануы сирек кездеседі. ==Науқас адамдардың әр түрлі тобында кездесетін ИЭ ерекшеліктері. == Науқас адамдардың әр түрлі тобында ИЭ белгілі бір ерекшеліктері болады. ====Егде және қарт жастағы адамдарда болатын ИЭ==== Егде және қарт жастағы адамдардағы ИЭ ерекшеліктері: дәрігермен бірінші рет кездескенде ауру өте сирек анықталады, көбіне бірінші ретті эндокардит кездеседі, ауру қызбасыз дамиды, жүрек ақауының клиникалық көрінісі анық болмайды, көбіне қолқа қақпақтары зақымданады, неврологиялық симптоматика да солғын болып келеді. Аурудың қоздырғышы – көбіне нәжістік стрептококк және грамтеріс микроорганизмдер. Көбіне қосымша аурулар мен жүрек ырғағы мен өткізгіштігі бұзылуының қосымша кездесуі байқалады. ====Нашақорларда болатын ИЭ==== Инфекция ауқымды мөлшерде венаға енетіндіктен көбіне үш жармалы қақпақ зақымданады. Көбіне бірінші ретті эндокардит болады және өкпе артериясының тромбоэмболиясы мен өкпе инфарктісі жиі қайталайды. ====Протезді қақпақтардың ИЭ==== Ерте туындайтын (операциядан кейінгі 2 ай ішінде) және кеш туындайтын (одан кеш пайда болатын) ИЭ ажыратады. Ерте туындайтын протезді қақпақтар эндокардитінде инфекция операция кезінде жұғады, көбіне аурудың қоздырғыштары болып грамтеріс бактериялар, саңырауқұлақтар, дифтероидтар, энтерококтар табылады. Ерте туындайтын ИЭ кеш дамитын эндокардитпен салыстырғанда ауыр дамиды, айқын инфекциялық аурулар белгісі болады, эмболиялық асқынуларға бейімділік байқалады, жиі жүрек әлсіздігі байқалады. Өлім 40-50% жағдайда кездеседі. Протезді клапандардың кеш дамитын ИЭ-ң қоздырғыштары жүректің өз қақпақтарының эндокардитінің қоздырғыштарымен бірдей. Аурудың клиникалық көрінісі онша айқын болмайды. Өлім 20-25% жағдайда кездеседі. ==Еңбекке қабілеттіліктің қалпына келу критерийлері== Ондай критерийлерге аурудың басты белгілерінің жойылуы, қабыну процесі белгілерінің болмауы, қан себіндісінің теріс нәтижесі (кем дегенде 3 рет), жүрек пен бауыр қызметінің компенсациялы күйде болуы жатады. ==Еңбекке қабілетсіздік сараптамасы== Еңбекке қабілетсіздіктің орташа мерзімі – 2-3 ай, сепсистік процестің активтілігі сақталған күйде ол мерзім 4-5 айға дейін созылады. МӘСК жолдама беру көрсетпелері: сепсистік процестің дамуының ұзарып кетуі, кардит, ауыр ағымды гломерулонефритке қоса айқын жүрек әлсіздігі мен бүйрек жетіспеушілігінің белгілері; ми тамырларының тромбоздары мен эмболияларының салдары (гемипарез, афазия және басқалары), өкпе артериясының қайталамалы тромбоэмболиясы. ==Диспансерлеу== Науқас адамдарды диспансерлік есепке алады. 6 ай бойы ай сайын 1 рет қарап тұрылады, кейін жылына 2 рет қаралады, қараған кезде міндетті түрде ЭхоКГ жасау керек. ==Санаторийлы-курорттық ем== ИЭ-тен жазылғаннан кейін, ішкі органдарда резидуальдық өзгерістер барында іске асырылады. Қолқа қақпақтарының кемістігінің фонында жүрек әлсіздігінің І ФК жоғары емес дәрежесі науқасты бальнеологиялық курортқа жіберудің көрсетпесі болып табылады. Созылмалы гломерулонефриттің қайталауы жоқ кезде ыссы климатты курорттарға жібереді. ==Прогноз== Ем болмаған жағдайда ИЭ жедел түрі 4-6 апта ішінде өліммен, жеделше түрі – 6 айдан кейін өліммен аяқталады. Жағымсыз болжам белгілері: аурудың себебі стрептококк болмауы, жүрек әлсіздігінің болуы, қолқа қақпақтарының зақымдануы, қақпақ протезіне инфекция жұғуы, егде жас, фиброзды қақпақ сақинасының зақымдануы немесе миокард абсцесі. ==Профилактикасы== ИЭ дамуына түрткі болатын факторлардың барында, өткінші бактериемия тудыратын жағдайлардың алдын алу шараларын іске асыру керек: #Ауыз, мұрын қуыстарында, ортаңғы құлақта қан ағуды тудыратын іс-әрекеттерде жасылкөк стрептококтің гематогендік тарауының алдын алатын шаралар қолдану. Ол үшін амоксициллиннің 3 г манипуляцияға дейін 1 сағат бұрын және 1,5 г манипуляциядан 6 сағат кейін ішке қабылдайды. # Пенициллинге аллергия болса, эритромициннің 800 мг немесе клиндамициннің 300 мл процедурадан 2 сағат бұрын және препараттың 50% дозасын процедурадан 6 сағат кейін қолдану. #Асқазан-ішек, урологиялық операцияларда энтерококк инфекциясының профилактикасын жасайды. Ол үшін ампициллиннің 2 г етке немесе венаға гентамицинмен (1,5 мг/кг) етке немесе венаға қосып егеді, немесе амоксициллиннің 1,5 г ішке қабылдайды. ==Дереккөздер== Толығырақ ақпарат : <references />http://www.studfiles.ru/preview/6189214/page:52/ e4mc150qgpaapwqcthgdwo6mlibgzvx 0 569363 3581864 3573937 2026-04-11T17:25:05Z Гулжайна Усен 179710 3581864 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Мөрлі жүзік''' — ертедегі хан-сұлтандардың, би, әскер басы, т.б. дәрежелі кісілердің бір нәрсені куәландыру үшін мөр басатын арнаулы жүзігі. Ондай жүзіктің көзінде әдейі құйылған таңба болады. Мөрлі жүзік туралы қазақ эпостарында айтылады, өткен ғасырдың басында қолданудан шығып қалған. "Хат берген даулы жерге мөр басатын, Қолында қызыл алтын жүзігі бар" (Қазақ эпосы, Алматы,[[1958]], 485-б.).<ref>Қазақ қолөнері аталымдарының түсіндірме сөздігі, "Сардар" баспа үйі, Алматы, [[2012]], 312-б. ISBN 978-601-7174-29-3</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 3ef7q1qe6fqdo682prfqngq03nsy6vb 0 570557 3581883 3557588 2026-04-11T17:35:47Z Гулжайна Усен 179710 3581883 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Шаухаманов Сейілбек Шаухаманұлы''' (Мамыр 15 , 1939 ж. - 2018) - қазақ қоғам қайраткері<ref name=autogenerated3>{{Cite web |url=http://www.nomad.su/?a=15-200911180414 |title=Мои года — мое богатство |access-date=2010-01-18 |archive-date=2018-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004104149/http://nomad.su/?a=15-200911180414 |url-status=live }}</ref>, инженер-механик , экономика ғылымдарының кандидаты, саясаттанушы.<ref name=autogenerated2>{{Cite web |url=http://komsomol-100.narod.ru/kniga/kniga29.htm |title=«Комсомольская юность, никогда ты покоя не знала…» |access-date=2010-01-18 |archive-date=2010-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100927193832/http://komsomol-100.narod.ru/kniga/kniga29.htm |url-status=live }}</ref> =Өмірбаяны= 1939 жылы 15 мамырда Қызылорда облысы Жаңақорған ауданының Өзгент ауылында дүниеге келген. [[Қожа |Қожа]] руынан шыққан.<ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://zonakz.net/2007/09/20/%d0%b2%d0%be%d0%b7%d0%b3%d0%bb%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d1%82%d1%8c-%d0%ba%d1%8b%d0%b7%d1%8b%d0%bb%d0%be%d1%80%d0%b4%d0%b8%d0%bd%d1%81%d0%ba%d1%83%d1%8e-%d0%be%d0%b1%d0%bb%d0%b0%d1%81%d1%82%d1%8c-%d0%bf/|title=Возглавить Кызылординскую область проще уроженцу Китая, чем местному алшыну|website=zonakz.net|access-date=2021-12-27}}</ref> Қазақ Мемлекеттік ауыл шаруашылығы институтын(1962ж.) және Алматы жоғарғы партия мектебін бітірген(1982ж.).1962-1965 жылдары Қызылорда облысы Шиелі ауданында «Қазауылшаруатехникасы» бірлестігінде механик, инженер жетекшісі болып қызмет еткен. Қатардағы инженерден облыстың бірінші басшысына дейін өскен. 1965-1991 жылдары Совет Одағының коммунистік партиясының бір мүшесі болған. Қазақстандық Лениндік коммунистік жастар одағында Қызылорда облысының Сырдария, Тереңөзек аудандарының алғаш секретарі ретінде қызмет еткен. 1975-1980 жылдар Жалағаш ауданының екінші секретарі болып жұмыс істеген. Сейілбек Шаухаманов тәуелсіз Қазақстан Республикасы көк байрақ көтерген тарихи кезенде Қызылорда облыс әкімшілігінің бірінші басшысы, бірінші облыс әкімі(1992-1995ж.ж), бірінші сенатор болды(1998-1999ж.ж). Егемендігіміз бен елдігіміздің алғаш қалыптасу барысындағы тар жол – тайғақ кешуде саяси – экономикалық реформаларды тұңғыш ұйымдастырушылардың, мемлекеттігімізді нығайтуға белсенді ұйытқы болған тұлғалардың бірі. =Мадақтамалар= «Еңбек Қызыл Ту», «Құрмет белгісі», «Халықтар достығы» ордендерімен, бірнеше медальдармен марапатталған. Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 10 жылдығы қарсаңында отандық «Құрмет» орденінің иегері атанды. Қазақстан мен Өзбекстанныңм Құрмет грамоталарымен марапатталған. Хорезмнің Құрметті азаматы. Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданының Ғасыр адамы. ==Дереккөздер== [[Санат:Қызылорда облысының әкімдері]] [[Санат:26 тамызда қайтыс болғандар]] [[Санат:2018 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] nvas05fp3hjxmagzwxfh26qkpi08u7h 0 570583 3582164 3270511 2026-04-12T08:14:28Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582164 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Лямблиоз — (Lamblіa іntestіnalіs) ішекті қоздыратын, фекальды – оральды механизм арқылы берілетін, латенттік және жедел түрлерінде өтетін, көбінесе ащы ішектің зақымдануымен сипатталатын антропонозды [[ауру]]. == Тарихи мәліметтер == Ең бірінші аурудың қоздырғышын іші өтіп жүрген балалардың ішегінен бөліп алған орыс ғалымы Д.Ф. Лямбль (1859-шы жыл) болды. 1888-ші жылы француз ғалымы Бланхард қоздырғышты лямблия деп атауды ұсынған. == Этиологиясы == Қоздырғышы – Lamblіa іntestіnalіs (Gіardіa). Вегетативті және цисталық түрлері бар. Вегетативті түрі – трофозоит, алмұрт тәрізді: алдыңғы бөлігі дөңгелек, артқы бөлігі үшкір құйрықты болып келеді. Трофозоит ұзындығы 9-18 мкм, ені 5-10 мкм. Вентральді бөлігінде түтік тәрізді фибрилден тұратын «сорғыш дискі» болады. Денесі цитоплазмалық мембранамен жабылған. Ядросында ірі кариосома мен біркелкі хромосома жиынтығы болады. 4 жұп талшығы болады: алдыңғы, бүйір, орталық, құйрықтық, олар 2 симметриялы топта жиналады. Лямблиялардың энергетикалық алмасуы анаэробты типпен жүреді. Цисталар дұрыс емес сопақша пішінді, ұзындығы 8-14 мкм, ені 6-8 мкм. Екі контурлы тығыз қабығы, екі немесе төрт ядролары, ұзын талшықтар түйіні болады. Сыртқы ортада төзімсіз. == Лямблиоз патогенезі == Белсенді «қабырғалық» асқорыту жүретін ащы ішектің микробүрлерінің (микроворсинка) щеткалы жиегінде орналаса отырып, трофозоит орталық талшығының көмегімен сорғыш дискісімен қоректік заттардың гидролиз өнімдерін сорып алады. Паразиттердің көпшілігі ащы ішектің бастапқы бөлігінде болады, ортасында азаяды, ал дистальды бөлігінде бір-бір түрден кездеседі. Ішектің эпителиальді жасушаларының микрожарақаттанулары болады. Кей жағдайларда 1 см2 жерде 1 млн. паразиттер орналасуы мүмкін. Лямблияның ащы ішектің бойында таралуы және ішектің әртүрлі бөліктеріндегі бүрлерінде орналасу ерекшеліктері қабырғалық асқорытудың белсенділігіне тәуелді болып келеді. Майдың, майда еритін дірумендердің, цианокобаламинның, D-ксилозаның сіңірілуі бұзылады. Көмірсулардың гидролизі бұзылғаннан соң, ішекте ашу үрдістері дамиды, аэробты микрофлораның саны көбейеді, дисбиоз дамиды. Рецепторларды тітіркендіру әсерінен ішектің перистальтикасы күшейеді, өт шығару жолдарының дискинезиясы дамиды. Патогенездің негізгі механизмі паразиттердің алмасу заттарының макроағзаға токсико-аллергиялық әсері болып табылады. Лямблиялар жергілікті IgA түзілуін тежейді, сондықтан эпителиальды қабықшаның әртүрлі аллергендердің өткізгіштігі жоғарылайды. Тоқ ішекте тіршілік жағдайы қолайсыз болғандықтан, лямблиялар ол жерде инцистелінеді. Цисталар нәжіспен сыртқа шығады. == Эпидемиологиясы == Инфекция көзі – адам. Минимальды жұқтыру дозасы 10–100 циста. Науқас залалданғаннан кейін 9–12-ші күндерден бастап цисталарды сыртқы ортаға бөледі. Цисталардың бөліну белсенділігі диарея басылғаннан кейін өршиді, осы кезеңде 1 г нәжісте 1,8 млн. циста анықталады. Берілу механизмі фекальды-оральды. Берілу жолдары: алиментарлы, су арқылы, тұрмыстық-қатынастық. Негізгі берілу жолы — су арқылы. Цисталар суда ұзақ уақыт бойы сақталады (4–20°С температурада 3 айға дейін). Цисталар хлорға тұрақты. Суды хлормен залалсыздандыру лямблияларға әсер етпейді, сондықтан аурудың су арқылы таралуы қауіпті. Контактілі – тұрмыстық жол балалар мекемелеріне аса тән. Тағам арқылы берілу жолы маңызды емес. Шыбындар, тарақандар ауруды таратуға көмектеседі. Олардың ішектерінде қоздырғыш 8 күнге дейін сақталуы мүмкін. Лямблиоздың клиникалық көріністері полиморфты, ағзаның иммунды жүйесіне байланысты, жекеше болып табылады. Көбінесе субклиникалық, көмескі түрлері кездеседі. Аурудың өршуіне иммунды тапшылық, ферментативті бұзылыстар, жедел ішек инфекциялары, антибиотиктерді көп қолдану, дисбактериоз себеп болады. Инкубациялық кезең 7–28 күн, көбінесе 2 апта. Ең жиі кездесетін симптом: асқорыту жолының жоғарғы бөлігінің қызметінің бұзылуы, негізінен асқазан (48%), сирек ащы ішектің асқорытуы симптомдары (35%), сирек өт бөлу жүйесі (19%). Лямблиоздың ішектік түрінің ерте кезеңіне тән симптомдар: айқын диспепсиялық синдром, кекірік, қыжыл, тәбеттің төмендеуі, ішекте толғақ тәрізді ауыру сезімі, ішектің кебуі, құрылдауы. Науқастың тілі жабындымен жамылған, эпигастрий аймағында ауыр сезімі анықталады. Энтерит пен стеаторея көріністері болады. Нәжіс тәулігіне 3–4 рет, сулы консистенциялы, жағымсыз иісті, көпіршіктенген болады, қан қосындылары болмайды. Жедел кезеңінде ауру жақсы емделінеді, 1–4 аптаның аралығында клиникалық көріністері жойылады. Егер науқас этиотропты ем қабылдамаса, иммунды жетіспеушілік фонында ауру созылмалы түріне ауысып, айлар–жылдарға созылуы мүмкін. Ұзаққа созылған ұрдіс науқастың салмағын жоғалтуына себеп болады. Ауру өршіген кезде әлсіздік, бастың ауыруы, диспепсиялық бұзылыстар, гастродуоденит көріністері байқалады. Балалар мазасыз болады, әр түрлі аллергиялық көріністер, терінің қышуы, бронхиальді астма дамуы мүмкін. Науқастарда гастриттің, дуодениттің, энтериттің, сирек энтероколиттің, өт жолдарының дискинезиясының, панкреатиттің, нейроциркуляторлы дистонияның, ағзаның сенсибилизациясының бейнелері болады. Бактериалды инфекция қосылғанда, клиникасы ауыр түрде болады. == Диагностикасы == Асқазан-ішек жолының ауруларының барлық себептерін анықтағаннан кейін, лямблиозға күмәндану керек. Лабораториялық әдістің негізгі жолы – нәжістен, дуоденальді ішектен микроскопия арқылы вегетативті түрлерін, цисталарын анықтау. ИФА жүргізуге болады, бірақ бұл әдіс паразитологиялық зерттеу арқылы дәлелденуі тиіс. == Лямблиоз емі == Лямблиозға қарсы препараттар: Метронидазол 0,25 г. х 3 рет, 5-10 күн. Тинидазол 2 г. ауыз арқылы бір рет, балаларға 50-75 мг/кг Макмирор 400 мг х 2-3 рет, 7 күн, балаларға 15 мг/кг х 2 рет, 7 күн. Альбендазол (немазол) балаларға 10 мг/кг, 7 күн, ересектерге 400 мг х 2 рет, 7 күн. Тиберал 1,5 мг 2 күн. Нимморазол, орнидазол, секнидазол. == Профилактикасы (алдын алу) == Эпидемиологиялық қадағалау, індетке қарсы және алдын алу шаралары амебиаздағыдай болады. Хлорлы дезинфекциялық заттар лямблияның цистасын өлтіре алмайды, 3% лизол өте тиімді. Суды қайнату арқылы цистаны өлтіреді. Санитарлық ағарту жұмыстарын жүргізу. == Дереккөздер == http://kazmedic.kz/archives/2722 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406073808/http://kazmedic.kz/archives/2722 |date=2016-04-06 }} 2kczw8xzrpova5zogb3elr5ye713a67 0 570830 3581814 3387141 2026-04-11T16:17:40Z 19642206g 179570 /* Тарихы */ сөйлемдегі сөздердіӊ байланысуына түзетулер енгізілді 3581814 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Қамажай''' - [[Түркі тілді аумақтар|түркі тілдес]] халықтары арасында кеңінен таралған [[қазақтар|қазақ халқының]] «Қамажай» атты әнінен атауын алған [[Би (өнер)|би]] өнерінің туындыларының бірі.<ref name="kitap" /> == Тарихы == Би шамамен ХІV-XV ғасырлар аралығында пайда болды. Нақты авторы белгісіз, би де халықтан таралған болып есептеледі. Би әннің мазмұнын ашқысы келгендей әдемілік, нәзіктілікті бейнелейді. БІр жағы би, ал тағы бір жағынан [[Ән|ән]] «Қамажай» — қазақтың мәдениеті мен ән-би өнерінің асқан үлгісі. [[Европа|Европадағы]] Бельгия елінің танымал гитарисі Седрика Ватерскут «Қазақ тарихында «Қамажай» өте маңызды, ерекше әрі үлкен орын алады» деген болатын. Ал [[2013 жыл|2013]] жылы 11 елдің азаматтары Қазақстанды [[Наурыз мейрамы|Наурыз мейрамымен]] құттықтау ретінде, үлкен [[Флэшмоб|флэшмоб]] ұйымдастырды. Оған [[Франция|Франция]], [[Таиланд|Таиланд]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] және т.б. елдердің өкілдері қосылып, видео құттықтау жасап шықты. == Бидің орындалуы == Биді көбінесе жасөспірім қыздар орындайды. Оған ұлттық киімде, шаштары өрілген, [[әшекей|ұлттық әшекейлермен]] көмкерілуі қажет. Биде нәзік іс-қимылдар, қол, бас, дененің бір қалыптылығы аса маңызды. == Қызықты фактілер == • 2011-ші жылы Наурыз мейрамы қарсаңына 500-ге жуық студент Қызылорданың орталық алаңында Қамажай биін орындады • Бельгияның Julien Jaffres тобы Қамажай әнін Еуропалық деңгейге көтерді. Олар тіптен ұлттық нақыштарды қосып бейнеклип түсірді. == Тағы да қараңыз == •[[Қазақ би өнері|Қазақ би өнері]] == Дереккөздер == <references> <ref name="kitap"> Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі</ref> </references> [[Санат:Қазақ билері]] o2gqgrvt91l9kb6fhjil8b1ieaj9klg 3581817 3581814 2026-04-11T16:21:34Z 19642206g 179570 /* Бидің орындалуы */ сөйлем құрылымы түзетілді 3581817 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Қамажай''' - [[Түркі тілді аумақтар|түркі тілдес]] халықтары арасында кеңінен таралған [[қазақтар|қазақ халқының]] «Қамажай» атты әнінен атауын алған [[Би (өнер)|би]] өнерінің туындыларының бірі.<ref name="kitap" /> == Тарихы == Би шамамен ХІV-XV ғасырлар аралығында пайда болды. Нақты авторы белгісіз, би де халықтан таралған болып есептеледі. Би әннің мазмұнын ашқысы келгендей әдемілік, нәзіктілікті бейнелейді. БІр жағы би, ал тағы бір жағынан [[Ән|ән]] «Қамажай» — қазақтың мәдениеті мен ән-би өнерінің асқан үлгісі. [[Европа|Европадағы]] Бельгия елінің танымал гитарисі Седрика Ватерскут «Қазақ тарихында «Қамажай» өте маңызды, ерекше әрі үлкен орын алады» деген болатын. Ал [[2013 жыл|2013]] жылы 11 елдің азаматтары Қазақстанды [[Наурыз мейрамы|Наурыз мейрамымен]] құттықтау ретінде, үлкен [[Флэшмоб|флэшмоб]] ұйымдастырды. Оған [[Франция|Франция]], [[Таиланд|Таиланд]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] және т.б. елдердің өкілдері қосылып, видео құттықтау жасап шықты. == Бидің орындалуы == Биді көбінесе жасөспірім қыздар орындайды. Олар ұлттық киімде, шаштары өрілген, [[әшекей|ұлттық әшекейлермен]] сәнделген болуы қажет. Биде нәзік іс-қимылдар, қол, бас, дененің бірқалыптылығы аса маңызды. == Қызықты фактілер == • 2011-ші жылы Наурыз мейрамы қарсаңына 500-ге жуық студент Қызылорданың орталық алаңында Қамажай биін орындады • Бельгияның Julien Jaffres тобы Қамажай әнін Еуропалық деңгейге көтерді. Олар тіптен ұлттық нақыштарды қосып бейнеклип түсірді. == Тағы да қараңыз == •[[Қазақ би өнері|Қазақ би өнері]] == Дереккөздер == <references> <ref name="kitap"> Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі</ref> </references> [[Санат:Қазақ билері]] ma1fydmnw8xx20trd07oc72co1v2vr9 0 570973 3581751 3224317 2026-04-11T14:30:27Z Гулжайна Усен 179710 3581751 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Ұлы Теодорих''' — 476 жылы Рим империясы құлағаннан кейін Италияны билеген екінші варвар. 470-526 жылдары билік құрды. Ол 489 жылы Италияның шекарасына басып кірді. Ал 493 жылы бүкіл Апеннин түбегі мен Сицилияны остготтар мемлекетіне біріктірді. Бүгінде сол жерде Теодорихтың кесенесіне сақталған. 474 жылы әкесі Теодемир қайтыс болған соң остготтардың патшасы болды. Теодорих күш-қуаты мол билеуші болатын. Ол Риммен біріксе де, оған римдік шенеуніктер ұнамады. 488 жылы әскерімен Италияға жорық жасап, 489 жылы Изонца мен Веронада, 490 жылы Адд жерінде орын алған шайқастарда жеңіске жетті. Теодорих Константинополь императорының наменгері болған. Теодорихтың жеткен жетістіктері көп. Оның атағы қайтыс болғаннан кейін де шарықтап тұрды. Ол Рим мәдениетін аса бағалап, құрмет көрсетті. 526 жылы Равеннада көз жұмып, сол маңға жерленді. Оның орнына тақ мұрагері болып немересі Аталарих тағайындалды. Теодорих ариандық сенімді ұстанған. Ұлы Теодорихтың кесенесі Равеннадағы ең әсем ескерткіштердің бірі. == Әдебиеттер == * Ұлы Императорлар. – Алматы: «Аруна» баспасы. 164-165 беттер. «11000 қызықты деректер». o1z7xi1t39sj6r1s8wxuyqvnpimu4fv 0 572039 3581850 3331555 2026-04-11T17:01:30Z Сқақ Зере 179730 3581850 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Қазақстан |статусы = Ауыл |атауы = Көкарал |сурет = |әкімшілік күйі = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_deg =42 |lat_min =57|lat_sec = 42 |lon_deg =68|lon_min = 53|lon_sec =43 |CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ |CoordScale = |ел картасы = |облыс картасы = |аудан картасы = |ел картасының өлшемi = |облыс картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |облысы = Түркістан облысы |кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан |ауданы = Ордабасы ауданы |кестедегі аудан = Ордабасы ауданы{{!}}Ордабасы |мекен түрі = ауылдық округ{{!}}Ауылдық округі |мекені = Төрткөл ауылдық округі{{!}}Төрткөл |ішкі бөлінісі = |әкімі = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = ''Ленин'' |статус алуы = |жер аумағы = |климаты = |тұрғыны = {{өсім}}700 |санақ жылы = [[2021 жыл|2021]] |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} {{мағына|Көкарал}} '''Көкарал''' (1999 жылға дейін – ''Ленин'')<ref>[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V06U0001942 Облыстың жекелеген әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiктерiне ат қою және атауларын өзгерту туралы]</ref> — [[Түркістан облысы]] [[Ордабасы ауданы]], [[Төрткөл ауылдық округі]] құрамындағы [[ауыл]]. == Географиялық орны == Аудан орталығы – [[Темірлан]] ауылынан солтүстік-батысқа қарай 54 км-дей жерде. == Халқы == {| class="wikitable" |+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref> |- !1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен |- ||643||{{құлдырау}}627 ||{{өсім}}700 ||111,6 ||308 ||{{өсім}}376 ||122,1 ||319 ||{{өсім}}324 ||101,6 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Ордабасы ауданы елді мекендері}} [[Санат:Ордабасы ауданы елді мекендері]] ddd8w76lnsuyeztc3sapw8vu0zs9gxn 3581875 3581850 2026-04-11T17:32:11Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] соңғы нұсқасына қайтарды 3331555 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Қазақстан |статусы = Ауыл |атауы = Көкарал |сурет = |әкімшілік күйі = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_deg =42 |lat_min =57|lat_sec = 42 |lon_deg =68|lon_min = 53|lon_sec =43 |CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ |CoordScale = |ел картасы = |облыс картасы = |аудан картасы = |ел картасының өлшемi = |облыс картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |облысы = Түркістан облысы |кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан |ауданы = Ордабасы ауданы |кестедегі аудан = Ордабасы ауданы{{!}}Ордабасы |мекен түрі = ауылдық округ{{!}}Ауылдық округі |мекені = Төрткөл ауылдық округі{{!}}Төрткөл |ішкі бөлінісі = |әкімі = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = ''Ленин'' |статус алуы = |жер аумағы = |климаты = |тұрғыны = {{өсім}}700 |санақ жылы = [[2021 жыл|2021]] |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} {{мағына|Көкарал}} '''Көкарал''' (1999 жылға дейін – ''Ленин'')<ref>[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V06U0001942 Облыстың жекелеген әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiктерiне ат қою және атауларын өзгерту туралы]</ref> — [[Түркістан облысы]] [[Ордабасы ауданы]], [[Төрткөл ауылдық округі]] құрамындағы ауыл. == Географиялық орны == Аудан орталығы – [[Темірлан]] ауылынан солтүстік-батысқа қарай 54 км-дей жерде. == Халқы == {| class="wikitable" |+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref> |- !1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен |- ||643||{{құлдырау}}627 ||{{өсім}}700 ||111,6 ||308 ||{{өсім}}376 ||122,1 ||319 ||{{өсім}}324 ||101,6 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Ордабасы ауданы елді мекендері}} [[Санат:Ордабасы ауданы елді мекендері]] enpf2gapajnc2b8hyltgqls1b53h6h2 0 572812 3581859 3581663 2026-04-11T17:08:04Z Гулжайна Усен 179710 3581859 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{cleanup}} '''Жансүгір батыр''' — Қойлы Атығай руынан шыққан Баубек батырдың қартайған шағында бәйбішесі Мысықтан сүйген баласы. Жансүгір Баубекұлының туған және қайтқан жылдары туралы нақты дерек жоқ. Шамамен 1800 жылдардың басында туып, 1880 жылдары дүниеден өткен болуы керек. Әкесі Баубек бабамыз шамамен 1690 жылдары туып, 1760 жылдары дүние салған. Атығай ұранды жалпақ елдің жауға бастар ұраншысы Андықожа, Баубек батырлар Қалмақтармен жойқын соғыста атақты Қожаберген жырау, кейінірек Бөгенбай батырдың жасақтарының мыңбасшысы болса керек. Екеуі – бір-біріне немерелес, аталас жандар. Бұлардан кейінгі қол бастар батыр осы Жансүгір батыр болады. == Жансүгірдің батырлық атағы == Жансүгірдің батырлық атағы Үш жүздің баласына жан-жақтан жау анталап, түстіктен Қоқан қоқаңдап, теріскейден орыстың назары ауа бастаған кезде шығады. Осындай бір кезде Баубектің ескі досы Қараман батыр жасағымен келіп: «Мына жорыққа сарбаздарыңа бас етіп кімді жібересің?» – деп алдынан өтеді. Баубекұлы Жансүгірді атапты. Содан бұл жасақ құба қалмақпен болған шайқастарда үлкен жеңістерге жетеді. Жансүгір батырлығымен көзге түседі. Басына бақ қонып, абыройы аспандай бастайды. Жансүгірдің жанында өзімен аталас Төлебайдан тараған Мырзатай, Жиестен Сарыбай сияқты үзеңгілес серіктері болады. Бұл батырлар елін де, жерін де жауға бермей, тек бірлікті, татулықты ойлаған. Жансүгірдің тағы бір жанындағы досы – Нұрым атты ақын кісі. Нұрым ақынның негізі – естек. ХVІІІ ғасырдың соңы – ХІХ ғасырдың бас кезінде Есіл бойына келіп орнаған естектерді қуып тастағанда қазаққа үйленген бір естек ағайын қалып қойыпты. Содан туған Нұрым, қазақтың жиені, жас күнінен батырдың жанында айырылмас дос болып өскен. Алғашқы жастық жалын, лапылдаған жігер көңілдерін көкке өрлеткен кездерінде Әлмембет Мырзабай батыр, Жансүгір батыр, Нұрым ақын үшеуі Кенесары Қасымұлы қол жинап жатыр дегенді естіп, соған барып қосылады. Ол жорыққа шықса да, елде болса да, іргелес қонып, бірге жүріпті. == Батыр туралы естелік == Оның қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы Аралағаш ауыл маңайында Тереңкөл көлінің жағасында, құбыла бетіндегі шоқ теректің бауырында мешіті болыпты. Нұрым дүниеден өтерінде өзін жерлейтін жерді айтып осы жерді көрсетеді. Кейін Жансүгір батыр өлерінің алдында өсиет етіп, өзін досының жанына жерлетіпті. Бүгінгі күні Жансүгір батырдың жерленген жері Петропавл-Астана тас жолының жиегінде Аралағаш ауыл маңындағы Тереңкөл жағасында ұрпақтары Сексен Исаұлы, Ескендір Мырзатайұлы ауыл ақсақалдар орны жоғалмасын деп қолдан құйып, бір белгі қойыпты. Ол сол қалпы әлі тұр. Бүгінгі күні Жансүгір батырға ескерткіш тұрғызу жөнінде мәселені шешу үшін мемлекеттік органдардың өкілдерінен, Аралағаш селосының тұрғындарынан, аудандық мәслихаттың депутаттарынан, округтің ауыл шаруашылық тауар өндірушілер басшыларының санына тұратын ұйымдастырушылық комитеттен Бабамыздың басына кесене орнату жұмысы жүргізілуде. [[Санат:Қазақ батырлары]] enazngy01f1kwugw9aun6j76bhagkwf 0 575242 3581742 2823729 2026-04-11T14:14:33Z Гулжайна Усен 179710 3581742 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Джордан Мэлоун''' (ағылш. Jordan Malone; род. 20 наурыз 1984, Дентон) — америкалық шорт-трекист, [[Олимпиада ойындары]]<nowiki/>ның жүлдегері. Екі дүркін [[Әлем чемпионаты|әлем чемпионы]]: 2009 жылғы [[эстафета]]<nowiki/>лық және [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] құрамасының сапында 2008 жылғы командалық әлем чемпионатында . [[File:Shorttrack relay USA cropped.jpg|right|thumb|Джордан Мэлоун (98)]] == '''Кәсіпқой мансабы''' == Бастапқыда роликтерде жылдам сырғанаумен айналысты. 2005 жылы шорт-тректен [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың ұлттық құрамаға енгізілген. 2010 жылы [[Ванкувер]]<nowiki/>дегі олимпиадада [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] құрамасының сапында [[эстафета]]<nowiki/>лық келуде [[қола]] жүлдені иеленді, алтын мен күміс жүлделері [[Канада]] мен [[Оңтүстік Корея]]<nowiki/>ның үлесіне тиді . [[Сочи Олимпиадасы]]<nowiki/>на жеке медаль ұтып ала алмады, ал эстафеталық төрттікте [[Ресей]] құрамасына жол беріп, күміс медальға ие болды. == '''Дереккөздер''' == * Ресми сайты * Профиль сайтында одағы ISU конькимен жүгіру * Профиль ресми сайтында Олимпиада ойындары 2014 87abyf2oyma8a2p04gekylgu7hktsd1 0 575251 3581745 2982492 2026-04-11T14:20:10Z Гулжайна Усен 179710 3581745 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Ғалым|Есімі=Жак Бресс|Шынайы есімі={{Lang-fr|Jacques Bresse}}|Суреті=JAC BRESSE.jpg|Туған күні=09.10.1822|Қайтыс болған күні=22.05.1883|Туған жері=Вьенне|Қайтыс болған жері=Париж|Азаматтығы={{FRA}}|Ғылыми аясы=Инженерия, Математика.|Альма-матер=Политехникалық мектеп (Париж)<br/> Көпірлер мен жолдардың Ұлттық мектебі (Париж)|Commons=Jacques Bresse}} '''Жак Антуан Шарль Бресс''' ([[Француз тілі|фр]]. ''Jacques Antoine Charles Bresse''; [[9 қазан]] [[1822 жыл]], Вьенне – [[22 мамыр]] [[1883 жыл]], [[Париж]]) — [[Француздар|француз]] [[инженер]]<nowiki/>і мен [[математик]], оның аты [[Эйфель мұнарасы|Эйфель]] [[Эйфель мұнарасы|мұнарасы]]<nowiki/>ндағы 72 аттардын тізіміне кіреді. ==Өмірбаяны== 1843 жылы Политехникалық мектепті ([[Париж|Париж)]] бітірген және көпірлер мен жолдар Ұлттық мектебінде машина жасау саласында жылы білім алған.1848 жылы көпірлер мен жолдар ұлттық мектебіне қолданбалы [[механика]] курсының нұсқаушысы ретінде қайтып келді және 1853 жылы қолданбалы [[механика]] [[профессор]] атағын алды, содан кейін мектепте 1883 жылы қайтыс болғанға дейін сабақ берген. ==Еңбектері== Bresse, Jacques Antoine Charles, Water-wheels; Or, Hydraulic Motors, John Wiley & Sons, New York 1869. ==Марапаттар мен атақтары== * 1874 — Понселе сыйлығына тағайындалды. * 1880 — [[Француздар|Француз]] [[академия]]<nowiki/>сының мүшесі. * 1880 — Құрметті легион Ордені. ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:1822 жылы туғандар]] [[Санат:1883 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Франция тұлғалары]] qwnih53a7qqq3cd3mjd59cnfksgx7wk 0 576261 3581863 3573929 2026-04-11T17:18:18Z Гулжайна Усен 179710 3581863 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} '''Балаларды құтқару''' — бүкіл әлем бойынша балалар құқықтарын қорғау үшін арналған халықаралық ұйым. Тарихи ақпарат. Ұйымды Ұлыбританияда 1919 жылы Eglantine Jebb, оның сіңлісі Дороти Букстон құрды. Оның негізгі міндеттері - балалардың құқықтарын қорғау (білім, денсаулық сақтау, экономикалық мүмкіндіктерін қорғау), зорлық-зомбылық және табиғи апаттардан балаларды қорғау, сондай-ақ басқа да қызмет түрлерін жақсарту болып табылады. Ұйым қызметкерлерінің айтуынша, тіпті шағын қайырымдылық негізінде балаларды сақтауға болады. Алты айдан кейін, «Балаларды құтқару» Швецияда негізделген болатын. Бастапқыда оларға журналистер мен Елин Герд Маркус Вагнер арасында Эллен Palmstierna және бірнеше белсенділері төрағалығымен өтті. Бастапқы жұмыс Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін балаларға арналған Кедейшілік жұмсартуға бағытталған. Соғыстар арасындағы, фокус ғана Швецияда балалардың болды, бірақ швед тек олардың жер жоқ, балалардың түсінігі өсті, сонымен қатар әлемнің түрлі бөліктеріндегі кезде барлық Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өзгерді. 1970-ның «Балаларды құтқару» жылы дамушы елдерде балалардың жағдайын дамыту және өзгерту үшін қазіргі заманғы агенттігі болып қайта құрылды. Ұйым Еділ (1921-1922), Вьетнам соғысы, Нигерия және басқа да апаттар мен қақтығыстарға азаматтық соғыс ашаршылық бала зардап шеккендерге көмек берген. Жақында, сегіз миллион балаларға сапалы білім беру ұйымы бағдарлама жиі қарулы қақтығыстар бейім елдерінде тұратын, іске қосылды. Аналар индексі Rankings Ұйымдастыру аналар және бүкіл әлем бойынша балалардың жағдайына кешенді бағалау үшін беріледі, ол жыл сайынғы рейтингінде аналар индексі Rankings, жариялайды. Рейтинг бойынша 2014 жылы ана мен бала үшін әлемдегі ең үздік ел Финляндия болып табылады; екінші орында - үшінші - Норвегия, Швеция; Беларусь - 72 м - 62-ші, Украина - 26-ші орын, Ресей. Финляндия рейтингінде бірінші орын екінші жыл қатарынан табылады.<ref>Save the Children:спасение жизней детей- не такое дорогое дело, BBC Russian(05.10.2009).</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} [[Санат:Құтқару]] [[Санат:Балаларды қорғау]] 13nwjna0ccvnxi90f3kr168j6i5okuw 0 576264 3581832 3283531 2026-04-11T16:39:21Z 19642206g 179570 грамматикалық қателер түзетілді 3581832 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} [[Сурет:Bacillus subtilis Gram.jpg|thumb|right]] '''Бацилла, немесе таяқша''' – спора түзе алатын таяқша пішінді келген [[бактерия]]ның бір түрі. Морфология бойынша тек қана бацилла, тек қана коккалар емес, сонымен қатар коккабациллалар тіршілік етеді. Олар пішіні бойынша бациллаларға қарағанда домалақтау, алайда жасуша ұзындығы бәрібір енінен асады, мысалы: Bacteroides fragilis, Yersinia pestis, Bordetella bronchiseptica, Haemophilus influenzae. Бациллалар екі жасуша болып — диплобацилла, тізбектесіп — стрептобацилла болады. Өте ұзын, оралған жіптерден тұратын тізбекті стрептобациллаға мысал келтірсек, Bacillus anthracis. Бацилла бактерияларының көптеген әртүрлі таксономикалық топтары табылған. Бацилла әдетте жазықтықта бөлінуге бейім және жалғыз болады , бірақ diplobacilli (диплобацилла), streptobacilli (стрептобацилла) және Palisades басқа жасушалармен бірігуге дайын болады. • Diplobacilli: бір-бірімен иық тіресе тіркескен екі таяқша. • Streptobacilli: бациллалар тізбегі . • Coccobacillus: Сопақ және коктарға ұқсас (дөңгелек пішінді бактериялар). Спора түзу — бактериялар үшін ең ықтимал классификацияның мысалы. Спораның жасушада орналасқанына байланысты бацилланың пішіні өзгеріп отырады. Мысалы, Clostridium tetani бактериясының споралары әдетте жасушаның соңында орналасып, оған барабан таяқшаларына ұқсайтын пішін береді. Бұндай пішін клострилия деп аталады. Бактериялардың басқа түрлерінде, мысалы, май қышқылын ферменттеу бактериялары спораны жасушаларың ортасында түзгендіктен, шпиндельді пішінге ие болады. Бұл форма Плектридия деп аталады. Таяқша тәріздес форма бактериялардың көп бөлігінде кездеседі, оларға; Enterobacteriaceae, Bacillaceae , Lactobacillaceae , Brucellaceae және Pseudomonadaceae жатады. Бактерия пішіні және Грам боялуы түсінің арасында ешқандай байланыс жоқ. Бациллаларды оң грам және теріс грам деп екі топқа бөлуге болады.<ref>Биология 8 сынып, бактериялар, 215 бет</ref> ''Оң грам:'' • Bacillus genus • Clostridium genus • Corynebacterium genus • Listeria genus • Propionibacterium genus ''Теріс грам:'' • Bacteroides genus • Citrobacter genus • Enterobacter genus • Escherichia genus • Pseudomonas genus • Proteus genus • Salmonella genus • Serratia genus • Shigella genus • Yersinia genus == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бактериялар]] ip335ld9d4cwi6r4qlc5z6esxq107at 0 576567 3582348 3271785 2026-04-12T11:01:21Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582348 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Перси Джексон''' — Американдық жазушы Рик Риордан жазған қиял-ғажайып оқиғалары туралы кітаптар жиынтығы. Бұл жиынтық 6 кітаптан түрады."Перси Джексон және Найзағай ұрысы" - ең алғаш жарық көрген кітап. Осы кітаптың сюжетіне байланысты режиссер Крис Колумбус "Перси Джексон және Найзағай ұрысы" атты фильм түсірген болатын. Тұсаукесері 2010 жылдың 11 ақпанында жасалды. Басты кейіпкер - Перси Джексон, ол, осы кітап желісіне сүйенсек, көп ұзамай өзінің ежелгі гректердің су құдайы Посейдонның баласы екенін біледі. Ежелгі гректердің өздерінің құдайлары жайлы айтқандарының бәрі шын екен. Және Перси - Посейдонның адамнан туған соңғы баласы. Оқиға қазіргі Америкада орын алады. Рик Риордан мұны "Ежелгі құдайлар уақыт өте өзі мекен еткен жерлерін алмастырады" деп түсіндіреді. Егер, 2000 жыл бұрын құдайлардың мекен ету орталығы — Греция болса, қазір АҚШ. Рик Риорданның кітаптарында осылай Олимп тауы Эмпайр-Стейт-Билдингке көшсе, Аидтың мекені — Лос-Анджелес қаласының астына көшкен. === Кітаптар === 1. Перси Джексон және найзағай ұрысы. 2. Перси Джексон және құбыжықтар теңізі. 3. Перси Джексон және Титан қарғысы 4. Перси Джексон және Ажал лабиринті 5. Перси Джексон және Олимптіктер. Құпия мәлеметтер. 6. Перси Джексон және соңғы сөз. === Кейіпкерлер === 1. Жартықұдайлар 2. Құдайлар 3. Титандар 4. Адамдар === Шығу тарихы және дамуы === === Перси Джексон және найзағай ұрлықшысы === Ең алғашқы кітап. Бұл бөлімде Перси бар шындықты біледі. Өзіне төніп тұрған қауіптердің кесірінен "Жартықұдайлар лагеріне" келуге мәжбүр болады. Бұл қадам оның өміріне түгел өзгеріс әкеледі. Басты үштіктің қатарына кіретін Зевс Персиге өзінің қаруын ұрлап кетті деп жала жабады. Перси бұл лагерде өзіне жаңа достар табады. Оларға Гроувер атты сатри және Афинаның қызы Аннабет жатады. Енді олардың алдында қиын, жауапкершілікті жұмыс күтіп тұр. Оларға бұл жұмыстарында Посейдон да көмектеседі. Ақыр соңында, олар Зевс найзағайын Аидтың қара түнегінде табады. === Перси Джексон және құбыжықтар өзені === Жиынтықтың екінші кітабы. Мұнда Перси Аннабетпен және өзінің жаңа бауыры Тайсонмен Полифем циклоптың мекеніне досы Гроуверді құтқаруға аттанады. Оларды өте күрделі, қиын жол күтіп тұрады. Олар тек Гроуверді ғана емес, лагерлерін де құтқаруы қажет. Өйткені, қасиетті Талия ағашын біреу әдейі улаған көрінеді. Бұл жағдай лагердің жақын арада қоршаусыз қалатынын баяндайды. Жалғыз Алтын жүн ғана уға қарсы күш бола алады. Ал, ол Поифем аралында тығылған. Межелеген жерге жету үшін Құбыжықтар өзенінен өтіп, тұрғындарымен күресу қажет. === Перси Джексон және Титан қарғысы === Жиынтықтың үшіншісі. Келесі кезекте, Перси, Аннабет, Талия қарапайым мектепте оқитын Нико мен Бьянка ди Анджело атты ағалы-қарындасты құтқару қажет. Сол уақытта, Крон өзінің күшін көбейту үшін үшеуіне қарсы күш жұмсайды. Мысалы, Аннабетпен бірге Артемида құдайды да Атлас ұрлап, жұмысқа салып қояды. Бұл жағдай Тамалпаис тауында болады. Бар қиындықтан өткен Перси өзіне жаңа жау, Аидты табады. === Перси Джексон және өлім лабиринті === Кезекті төртінші жарық көрген кітап. Бұл кітапта, Перси әдетінше жазда "Жартықандар лагерінде" болады. Осы жазда оракул жаңа сөз айтады. Және бұл Аннабетке қатысты. Лука Кроносқа көмектесу үшін лабиринт арқылы оның әскерін өткізбекші. Бұл арқылы ол "Жартықандар лагерін" түбегейлі жоқ қылмақшы. "Өлім лабиринтінің" құркаушысы әйгілі архитектор Дедал. Мұнда да достарды жаңа қиындықтар мен кедергілер жайына қалдырмайды. === Перси Джексон және Олимптіктер. Құпия материалдар === Рик Риорданның бесінші кітабы. Перси Джексон және Олимпіктер. Құпия материалдар - кітаптар жиынтығының қосымша бөлігі. Алайда, бұл кітапты өзімен Перси Джексонның санқилы саяхатында алып жүреді. Мысалы, Перси Джексон және ұрланған күйме, қола айдаһар, Аид семсері. === Перси Джексон және соңғы сөз === Кітаптар жиынтығының соңғы бөлімі. Мұнда күшін қалпына келтірген Кронның жорығы жайында және "Жартықандар лагерінің" бар мүшесінің соғысы баяндалады. === Кейіпкерлер === Жартықұдайлар - бойында құдайдың да, адамның да қаны кездесетін жаратылыстар. Құдайлар - бар әлемді жаратқан және басқара алатын жаратылыстар. Титандар - құдайларға дейінгі әлемді билеген жаратылыстар. Адамдар - қарапайым пенделер. === Шығу тарихы және дамуы === Перси Джексон жайлы кітаптар Рик Риорданның әңгімелерінен басталды. Рик ежелгі грек пәнінің оқытушысы болатын. Ол алғашқы әңгімелерін ауру баласына ертегі ретінде құрастырып, Перси Джексонды басты кейіпкер ретінде бейнелеп айтқан. <ref>Перси Джексон и Олимпийцы</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} p432enm4ftkevltn7kkg9x34hzycb3l 0 576831 3582355 2849952 2026-04-12T11:15:49Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582355 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Нутталлиоз''' — жылқының жұқпалы ауруы. Қоздырғышы бір клеткалы, қан эритроциттерінің паразиті -''Nuttallia equi''. Бұл паразит жануарлар ағзасына осы қоздырғыш жұққан кенелер шағып,қан сорғанда жұғады. Н-дың жасырын даму кезеңі 10-15 күндей, аурудың жіті түрінде малдың дене қызуы көтеріледі, жемшөпті нашар жейді, кілегей қабықты жерлері қызарады, кейін сарғаяды және өңсізденеді, жүрек соғысы, тыныс алуы жиілейді, кейде несепке қан араласады,кейбір бие құлын тастайды. Аурудың созылмалы түрі 3,5 айға созылады. Жас мал жеңіл ауырады. Дер кезінде емделген мал айығып кетеді, ауру асқынса, мал өлуі де мүмкін. ''Емі:'' сульфанитрол, флавакридин, гемоспорадин, пироплазмин, азидин, жүрек, асқазан-ішек жұмысын реттейтін дәрілер қолданылады. Н-дың алдын алу үшін мал денесіне, қора-жайға тараған кенелерді әрдайым жойып отыру қажет.==Қазақ Совет энциклопедиясының бас редакциясы, 8-ші том.1976== ahddc12izjwqgsajy17cbdt49pm3h9i 0 578157 3581701 3574134 2026-04-11T13:17:18Z Гулжайна Усен 179710 3581701 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Кинематограф |есімі =Люк Эванс |шынайы есімі =Luke Evans |сурет =Luke Evans 2014 Comic Con (cropped).jpg |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі =Люк Джордж Эванс |туған күні =15.04.1979 |туған жері =Абербаргойд, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |мамандығы ={{актер|Ұлыбритания|XXI ғасыр|Ұлыбритания телевидение}} |азаматтығы ={{Байрақ|Ұлыбритания}} |белсенді жылдары =2000—қазіргі күн |бағыты = |киностудия = |марапаттары = |imdb_id =1812656 |сайты ={{URL|lukeevansofficial.com}} |ортаққор =Luke Evans }} '''Люк Джордж Эванс''' {{lang-en|Luke George Evans}}; [[15 сәуір]] [[1979 жыл|1979]], Абербаргойд, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]) — [[Валлиліктер|валлилік]] актёр және әнші. == Өмірбаян == === Жастық шағы === 15 сәуірде 1979 жылы Понтипул қаласында дүниеге келген. Люк отбасындағы жалғыз бала. Оның әкесі Дэвид - құрылысшы, ал анасы Ивонн - сыпырушы. Екеуі де «Свидетели Иеговы» халықаралық діни ұйымның мүшелері. Люктің балалық шағы Абербаргойд атты шағын қалада өткен. 16 жасында мектепті тастап және «Свидетели Иеговы»-нан шығып, Эванс вокал мен актёрлік шеберлікті оқуды шешті. Өз оқуына төлеу үшін ол аяқ киім сататын дүкенде сатушы болып жұмыс істеді және әкесіне құрылыста көмектескен. === Мансабы === 17 жасында ол Уэльстің астанасына, Кардифф қаласына көшкен. Сол жерде Люк Луиза Райанның жетекшілігімен вокалмен айналасты. 1997 жылы Эванс Лондондық орталық студиясында драматикалық өнерді оқуға стипендияны алған. Оқуын 2000 жылы бітірген. 2000 және 2008 жылдар аралығында Люк «Табу», «Пиаф», «Рента», «Небольшие изменения», «Мисс Сайгон» секілді тетралдық қойылымдарда қатысқан. 2009 жылы Люк «Секс, наркотики и рок-н-ролл» фильмінде екінші дәрежедегі рөлді алған. Оның киномансабы жылдам алға басты. Ол Луи Летерьенің "Битва титанов"-та және Ридли Скоттың "Робин Гуд"-та ойнаған. «Неотразимая Тамара»-да Эванстың басты рөлді ойнағаны көпшілікке ұнады. Оған әйгілі режиссерлардан көптеген ұсыныстар түскен. 2011 Эванстың қатысуымен Элиот Лестердің «Без компромиссов» боевигі, Тарсем Сингхтың «Война богов: Бессмертные» блокбастері, «Волнение» драмасы жарық көрді. «Мушкетёры» атты шытырман оқиғалы драмада Люк Арамистің рөлін ойнады. 2012 жылы «Ворон» атты детективті триллерде ойнап, «Форсаж 6» басты антагонистті ойнады. Үлкен танымалдықты оған Питер Джексонның хобиттер туралы трилогияның 2-ші және 3-ші бөлімдердегі садақшы Бардтың рөлі алып келді. 2014 жылы Люк "Дракула" фильмінде Влад Дракуланың рөлін ойнады. 2014 жылдың 8 қантарында Хелен Маккроримен BAFTA сыйлығының тапсыру рәсәмнің жүргізушісі болған. 2014 жылы Люк Дж. Г. Балларда романының экранизациясында, Бен Уитлинің «Высотка» фильмінде Ричард Уайлдердің рөлін ойнады. Фильм прокатқа 2015 жылы шықты. Оған қоса 2015 жылы «Форсаж 7» фильмі жарық көрді және «Послание от Кинга», "[[Ару мен Құбыжық (фильм)|Ару мен Құбыжық]]" және «Девушка в поезде» фильмдерінің түсірілімдері өтті. 2017 жылы прокатқа "Ару мен Құбыжық" фильм-мюзиклы шықты. Осы жобада Люк Гастонның рөлін ойнады. Оған өоса Люк «Профессор Марстон и Чудо-женщина» фильмінде Уильям Марстонның рөлін ойнады. == Сілтемелер == * {{IMDb name|1812656}} * {{twitter|TheRealLukevans|Люк Эванс}} rdt8mv8svy4i52bkclv87np1kuc5gsm 0 582321 3581749 3416645 2026-04-11T14:28:42Z 19642206g 179570 /* Құрылысы */ емле қатесі түзетілді. 3581749 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Nokia 3310''' – екі диапазонды (GSM 900/1800) "Nokia" фирмасының ұялы телефоны. 2000 жылдың төртінші тоқсанында Nokia 3210–ның орнына шықты. Nokia 3310 – ең жақсы модельдердің бірі: 120 миллионға жуық құрылғылары сатылды. 2017 жылдың ақпан айында жаңартылған түрі ұсынылды. [[File:Nokia 3310 Blue R7309170 (retouch).jpg|right|thumb|Nokia 3310]] == Құрылысы == Nokia 3310 – дисплейі 84 те 48 пикселді қолдайтын сұйықкриссталды монохромнан жасалған шағын, бірақ ауыр (133 г) құрылғы. Оның формасы аздап майысқан параллелепипед, қолда жақсы тұрады. Он санды және «*» «#» белгілері бар пернелерінен басқа шығару, алға, артқа және басты пернелерден тұрады. Оған қоса төбесінде профильдерді ауыстыру пернелері бар. Астыңғы бөлігінде аккумулятор мен құлаққапқа арналған орындар бар. Қосу пернесі жоғарыда орналасқан. Стандартты компьютермен ақпарат алмасу интерфейсі жоқ, бірақ оны «прошивка» арқылы орнатуға болады. Алдыңғы және артқы бөлігі телефон сыртын алмастыруға болатындай орналасқан. Сондай-ақ пайдаланушыға экранға қою үшін «қойындылар» бар және қоңырау шалғанда ойнатылатын әуендерді қоюға болады. Корпусы бірнеше түсті: қаракөк ең көп таралғаны және ашық сұр, көгілдір, жасыл,сары. == Бағдарламасы == Қоңырау шалу мен хабарлама жазудан басқа «Таймер», «Оятқыш», «Калькулятор», дауыспен теру және төрт ойын бар: «Snake II», «Pairs II», «Space Impact», «Bantumi». Қызықты мәліметтер * Ішінара өзгертілерден кейін электронды кітаптарды оқуға болады. * Nokia 3310 – ды өзгерті үшін екі кабель керек. * Өзінің қаттылығы арқасында ол ғаламтордың күлкісіне айналды. * «Восставший из ада 8: Мир ада» фильмінде барлық кейіпкерлер қорқынышты үйдің кешіне барғанда барлығы бір телефон ұстады. Ол – Nokia 3310. == Сілтемелер == <nowiki>http://europe.nokia.com/support/product-support/nokia-3310</nowiki><ref>http://europe.nokia.com/support/product-support/nokia-3310</ref> <nowiki>http://ixbt.com/mobile/nokia-3310.html</nowiki><ref>http://ixbt.com/mobile/nokia-3310.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921054825/http://ixbt.com/mobile/nokia-3310.html |date=2013-09-21 }}</ref> <nowiki>http://amobit.com/review/obzor-nokia-3310.html</nowiki><ref>http://amobit.com/review/obzor-nokia-3310.html</ref> jvm9gna2jiut5li4fdwuccilf6vptj9 3581755 3581749 2026-04-11T14:42:48Z 19642206g 179570 /* Бағдарламасы */ емле қателері түзетілді 3581755 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Nokia 3310''' – екі диапазонды (GSM 900/1800) "Nokia" фирмасының ұялы телефоны. 2000 жылдың төртінші тоқсанында Nokia 3210–ның орнына шықты. Nokia 3310 – ең жақсы модельдердің бірі: 120 миллионға жуық құрылғылары сатылды. 2017 жылдың ақпан айында жаңартылған түрі ұсынылды. [[File:Nokia 3310 Blue R7309170 (retouch).jpg|right|thumb|Nokia 3310]] == Құрылысы == Nokia 3310 – дисплейі 84 те 48 пикселді қолдайтын сұйықкриссталды монохромнан жасалған шағын, бірақ ауыр (133 г) құрылғы. Оның формасы аздап майысқан параллелепипед, қолда жақсы тұрады. Он санды және «*» «#» белгілері бар пернелерінен басқа шығару, алға, артқа және басты пернелерден тұрады. Оған қоса төбесінде профильдерді ауыстыру пернелері бар. Астыңғы бөлігінде аккумулятор мен құлаққапқа арналған орындар бар. Қосу пернесі жоғарыда орналасқан. Стандартты компьютермен ақпарат алмасу интерфейсі жоқ, бірақ оны «прошивка» арқылы орнатуға болады. Алдыңғы және артқы бөлігі телефон сыртын алмастыруға болатындай орналасқан. Сондай-ақ пайдаланушыға экранға қою үшін «қойындылар» бар және қоңырау шалғанда ойнатылатын әуендерді қоюға болады. Корпусы бірнеше түсті: қаракөк ең көп таралғаны және ашық сұр, көгілдір, жасыл,сары. == Бағдарламасы == Қоңырау шалу мен хабарлама жазудан басқа «Таймер», «Оятқыш», «Калькулятор», дауыспен теру және төрт ойын бар: «Snake II», «Pairs II», «Space Impact», «Bantumi». Қызықты мәліметтер * Ішінара өзгертулерден кейін электронды кітаптарды оқуға болады. * Nokia 3310 – ды өзгерту үшін екі кабель керек. * Өзінің қаттылығы арқасында ол ғаламтордың күлкісіне айналды. * «Восставший из ада 8: Мир ада» фильмінде барлық кейіпкерлер қорқынышты үйдің кешіне барғанда барлығы бір телефон ұстады. Ол – Nokia 3310. == Сілтемелер == <nowiki>http://europe.nokia.com/support/product-support/nokia-3310</nowiki><ref>http://europe.nokia.com/support/product-support/nokia-3310</ref> <nowiki>http://ixbt.com/mobile/nokia-3310.html</nowiki><ref>http://ixbt.com/mobile/nokia-3310.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921054825/http://ixbt.com/mobile/nokia-3310.html |date=2013-09-21 }}</ref> <nowiki>http://amobit.com/review/obzor-nokia-3310.html</nowiki><ref>http://amobit.com/review/obzor-nokia-3310.html</ref> h9a0r7oisbq5wxw080ad4cb2oqfrvnh 3581757 3581755 2026-04-11T14:53:11Z 19642206g 179570 /* Бағдарламасы */ емле қатесі түзетілді. 3581757 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Nokia 3310''' – екі диапазонды (GSM 900/1800) "Nokia" фирмасының ұялы телефоны. 2000 жылдың төртінші тоқсанында Nokia 3210–ның орнына шықты. Nokia 3310 – ең жақсы модельдердің бірі: 120 миллионға жуық құрылғылары сатылды. 2017 жылдың ақпан айында жаңартылған түрі ұсынылды. [[File:Nokia 3310 Blue R7309170 (retouch).jpg|right|thumb|Nokia 3310]] == Құрылысы == Nokia 3310 – дисплейі 84 те 48 пикселді қолдайтын сұйықкриссталды монохромнан жасалған шағын, бірақ ауыр (133 г) құрылғы. Оның формасы аздап майысқан параллелепипед, қолда жақсы тұрады. Он санды және «*» «#» белгілері бар пернелерінен басқа шығару, алға, артқа және басты пернелерден тұрады. Оған қоса төбесінде профильдерді ауыстыру пернелері бар. Астыңғы бөлігінде аккумулятор мен құлаққапқа арналған орындар бар. Қосу пернесі жоғарыда орналасқан. Стандартты компьютермен ақпарат алмасу интерфейсі жоқ, бірақ оны «прошивка» арқылы орнатуға болады. Алдыңғы және артқы бөлігі телефон сыртын алмастыруға болатындай орналасқан. Сондай-ақ пайдаланушыға экранға қою үшін «қойындылар» бар және қоңырау шалғанда ойнатылатын әуендерді қоюға болады. Корпусы бірнеше түсті: қаракөк ең көп таралғаны және ашық сұр, көгілдір, жасыл,сары. == Бағдарламасы == Қоңырау шалу мен хабарлама жазудан басқа «Таймер», «Оятқыш», «Калькулятор», дауыспен теру және төрт ойын бар: «Snake II», «Pairs II», «Space Impact», «Bantumi». Қызықты мәліметтер * Ішінара өзгерткілерден кейін электронды кітаптарды оқуға болады. * Nokia 3310 – ды өзгерткі үшін екі кабель керек. * Өзінің қаттылығы арқасында ол ғаламтордың күлкісіне айналды. * «Восставший из ада 8: Мир ада» фильмінде барлық кейіпкерлер қорқынышты үйдің кешіне барғанда барлығы бір телефон ұстады. Ол – Nokia 3310. == Сілтемелер == <nowiki>http://europe.nokia.com/support/product-support/nokia-3310</nowiki><ref>http://europe.nokia.com/support/product-support/nokia-3310</ref> <nowiki>http://ixbt.com/mobile/nokia-3310.html</nowiki><ref>http://ixbt.com/mobile/nokia-3310.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921054825/http://ixbt.com/mobile/nokia-3310.html |date=2013-09-21 }}</ref> <nowiki>http://amobit.com/review/obzor-nokia-3310.html</nowiki><ref>http://amobit.com/review/obzor-nokia-3310.html</ref> 8e7puoxci8lul3q10zrvijew3q40epp 0 582710 3582180 2815612 2026-04-12T08:52:35Z Шелек филиалы 179754 емле қатесі түзетілді 3582180 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Арқалық қаласының елтаңбасы''' – Арқалық қаласы мәслихатының шешімімен бекітілген мемлекеттік жәдігер. Төменгі жағы дөңгелене ойылған тік төртбұрыш түрінде жасалған. Қоңыр, қызғылт, сары және көк түстерден тұрады. Жоғарғы жағы «АРҚАЛЫҚ» деген көк түсті жазумен көмкерілген. «Т» әріпіне ұқсас қоңыр бояумен екіге бөлініп, оның төменгі бөлігі бидай масағымен өрілген. Сәл жоғарырақ парашют көтерген шар түріндегі ғарыш аппараты бейнеленген. Бұл белгі астықты өлкенің ғарыш айлағы екендігінен хабар беріп тұр. <ref>ТОРҒАЙ ЕЛІ. Энциклопедия. Құрастырған Т. Рсаев. Алматы, «Арыс» баспасы, 2013 жыл</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қостанай облысы]] cfnyp8p8918akj0c2mz884mo8adciin 0 582718 3582280 2609693 2026-04-12T10:17:33Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582280 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''АЩЫТАСТЫ-19''' – археологиялық қазба орны. Қазбадан ішіне шақпақ тас толтырылған төрт тас жәшік аршылып алынды. Жәшіктер бір–бірімен жалғаса орналасқан. Олар солтүстік батыстан, оңтүстік шығыс бағытында орналасқан. Жәшіктердің солтүстік шығыс жағына салынған өрнектердің бірінде моңғол тектес ер адамның кескіні бейнеленген. <ref>ТОРҒАЙ ЕЛІ. Энциклопедия. Құрастырған Т. Рсаев. Алматы, «Арыс» баспасы, 2013 жыл</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} thpk1sdw1xwm4rgc9u2ezvupkbty12j 0 582719 3582198 2552877 2026-04-12T09:14:06Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3582198 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''АЩЫТАСТЫ-27''' — археологиялық қазба орны. Биіктігі 0,5 м, диаметрі 4-тен 6 м-ге дейін жететін төрт обадан тұрады. Қабірге археолог О.Смағұловтың болжамы бойынша 40-45 жастарда дүние салған әйел жерленген. Оның жанынан қапсырмалар, сырғалар, қыштан жасалған ұршық басы, ыдыс, айна табылған. <ref>ТОРҒАЙ ЕЛІ. Энциклопедия. Құрастырған Т. Рсаев. Алматы, «Арыс» баспасы, 2013 жыл</ref> '''Дереккөз''' <references/> 6ptpb67g3bzg0wkfsfkope2ktn29i3f 0 582827 3581764 2789828 2026-04-11T15:07:50Z Гулжайна Усен 179710 3581764 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Ғалым|Есімі=Елеуов Сауранбек Еркінбекұлы|Суреті=[[File:Елеуов Сауранбек Еркінбекұлы.jpg|thumb|Елеуов Сауранбек Еркінбекұлы]]|Туған күні=10.05.1955|Туған жері=Туркістан қаласы Жаңақорған аумағындағы ескі Сауран|Ғылыми атағы=Өнертану ғылымының доценті|Наградалары=ываываываываываываыв|Марапаттары=■ Республикалық «Жігер» фестивалінің лауреаты (1985); ■ «Бүкілодақтық халық шығармашылық» фестивалінің лауреаты (1985); ■ «Бүкілодақтық халық шығармашылық ІІ» фестивалінің лауреаты (1987); ■ Диплом Союз композитров Казахстана (первый секретарь правления Союза композитров Казахстана, народный артист СССР Е.Рахмадиев) (1987); ■ Диплом секретариат правления Союза композитров СССР (первый секретарь правления Союза композитров СССР Т.Н.Хреников) (1988); ■ Почетная грамота министр культуры казахской ССР Ж.Еркінбеков (1989); ■ Қаз ССР «Халық шаруашылығының жетістіктері» көрмесінің медаль иегері (1990); ■ Құрмет грамотасы Қазақстан ЛКЖО орталық комитеті (1991); ■ «Рауан» аймақтық жастар фестивалінің лауреаты (1991); ■ Ш.Қалдаяқов атындағы республикалық әнші-композиторлар байқауының тұңғыш лауреаты (1992); ■ Қазақстан Жастар Одағы сыйлығының лауреаты (1994); ■ Түркия мемлекеті «Афион қаласының» құрметті азаматы (2000); ■ «Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері» (2005); ■ Қазақстан Халықтар достығы университетінің доценті (2006); ■ «Елім менің» V-ші республикалық патриоттық әндер конкурсының лауреаты (2008); ■ «Қызылорда облысына 70 жыл» толу мерекесінде медальмен марапатталды (2010); ■ Қазақстан Театр Қайраткерлері одағының мүшесі (2011); ■ «Қорқыт және Ұлы Дала сазы» дәстүрлі музыкалық өнер фестивалінің жеңімпазы (2014); ■ РҚБ Қазақстан авторлар қоғамының мүшесі (2015); ■ Облыстық Маслихаттың Грамотасы (2015); ■ Кеңес Одағының батыры, генерал Сабыр Рахимов медалі (2015); ■ Бауыржан Момышұлының «Батыр шапағаты» медалі (2015); ■ ҚР Тәуелсіздігінің 25 жылдығына орай ардагерлерге көрсеткен қамқорлығы үшін «Алтын жүрек» медалімен марапатталды (2016); ■ ЮНЕСКО-ның 2016 жылды "Ясауи жылы" деп жариялануына және Ахмет Ясауи университетінің 25 жылдығына орай "Ясауи жылы" медалімен марапатталды(2016);}} '''Елеуов Сауранбек Еркінбекұлы''' - (10.05.[[1955 жыл|1955]] ж.[[Түркістан (қала)|Түркістан]], [[Жаңақорған ауданы|Жаңақорған]] аумағындағы ескі Сауран қаласында дүниеге келген. Әнші-композитор, ғалым. Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданы, Түркістан совхозы, [[Ғани Мұратбаев]] атындағы №240 орта мектебін бітірген. [[Шымкент]] қаласы [[Әбу Насыр Әл-Фараби|Әль-Фараби]] атындағы педагогикалық мәдениет институтын 1979 жылы бітірген. [[Қызылорда облысы|Қызылорда]] облысының халық депутаттары Жаңақорған аудандық депутаты (1989-1994) , [[Қызылорда облысы]]<nowiki/>ның [[Жаңақорған]] аудандық маслихаты депутаттар жиналысының депутаты (1994-1999), өнертану ғылымының доценті (1911). Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті. Көптеген халықаралық және республикалық әнші-композиторлар байқауының лауреаты. == '''Өмірбаяны:''' == Сауранбек Елеуов 1955 жылы 10 мамырда [[Түркістан (қала)|Түркістан]], [[Жаңақорған ауданы]] аумағындағы көне қаланың орны - ескі Сауранның іргесінде дүниеге келген. Орта мектептен соң ол 1979 жылы [[Шымкент]] қаласы [[Әбу Насыр Әл-Фараби|Әл-Фараби]] атындағы педагогикалық-мәдениет институтының мәдени-ағарту жұмыстары факультетін бітірген. Жас кезінен халық сазгерлерінің әндері мен термелерін домбырада, баянда шебер орындайтын Сауранбек халық ақыны [[Манап Көкенов]] жетекшілік еткен ''«Дала жұлдыздары»'' атты халықтық мәдени –үгіт бригадасының белсенді мүшесі бола жүріп, Республикалық байқауларда мәдени-үгіт бригадасының үш дүркін лауреаты болды. Алғашқы әндерін сексенінші жылдардың басынан бастап жаза бастаған Сауранбек қазір 80-нен астам әннің авторы. Оның көптеген әндері республикалық газет-журналдарда, мерзімдік баспасөз беттерінде жарық көрді. ''«Апатайым анашым»'', ''«Бесік жыры»'', ''«Жұлдызым»'', ''«Айналайын»'', ''«Армысыңдар адамдар»'', ''«Туған жер»'', ''«Айдында жүзген аққулар»'', ''«Қаракөзім»'', ''«Гүлбаһор»'', ''«Әке даусы»'', ''«Ғанидың жұлдызы»'', ''«Домбыра сазы»'', ''«Түркістан»'', тағы басқа да әндері қазақ радиосы мен теледидарында жиі орындалып жүр. Бір топ әндері Алматыда басылған ''«Ауыл кеші көңілді»'', ''«Жастық шақ әуендері», «Әнім сен едің»'' әндер жинағына енсе, енді топ әндері нотасымен және автордың қысқаша өмір жолы мен суретін берген «Сыр әуендері» /1991/, ''«Айдында жүзген аққулар»'' /1996/ атты ''«Түркістан»'' /2000/ кітаптары шықты. «Апатайым - анашым» /2010/, «Сырнай мен аккордеонда ойнауды үйренудің әдістемесі» /2010/ Ол 1993 жылы қыркүйек айында Алматының орталық концерт залында өз шығармаларынан концерт берді. Сазгер-әнші Сауранбек Елеуов Бүкілодақтық халық шығармашылығы фестивальдарының екі дүркін лауреаты, Республикалық «Жігер» фестивалінің дипломанты, Саратов қаласында өткен Жас сазгерлер байқауының жүлдегері, кезінде [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|СССР]], КазССР Композиторлар Одағының Дипломымен марапатталған, Республикалық халық шаруашылығы жетістіктері көрмесінің «'''Алтын медаліне»''' ие болған. Сондай-ақ ол [[Шәмші Қалдаяқов]] атындағы Республикалық өнер байқауының '''тұңғыш жүлдегері''' /1992/. 1989-1994 жылы Жаңақорған аудандық халық депутаттарының депутаты, 1994 жылы аудандық Мәслихаты - Депутаттар депутатына қайта сайланған. 1999 жылы 26-қараша 2000 жылдың 7-қаңтар аралығында Түркия мемлекетінің бірнеше қалаларында Университет көркем өнерпаздарын басқарып барып, 22 концерттік бағдарламасын көрсетті. Афион қаласының '''«Құрметті азаматы»''' атанды. Сазгер-әнші Сауранбек Елеуовке жеке шығармашылық саласы бойынша әндер циклі және өнерпаздық шығармашылықты дамытқаны үшін 1994 жылы '''Қазақстан Жастар Одағының сыйлығы атағы берілді'''. Қазақстан Республикасының мәдениет министрлігімен ҚР мәдениет пен өнерді қолдаудың мемлекеттік қорының '''«Мәдениет қайраткері»''' құрмет белгісі деген құрметті атаққа ие болды /2005/. Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күніне арналған '''V Республикалық «Елім Менің»''' патриоттық әндер байқауының Лауреаты атанды /2008/. Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министірлігінің Білім және ғылым саласындағы бақылау комитетінің 2011 жылғы 30 маусымдағы шешімімен (№6 хаттама) Елеуов Сауранбек Еркінбекұлына '''өнертану мамандығы бойынша ДОЦЕНТ ғылыми атағы''' берілді. == '''Қызметі:''' == Аудандық мәдениет үйінің әдіскері (1979-1986), мәдениет және демалыс паркінің директоры (1986-1990), [[Сұлтанбек Қожанұлы Қожанов|Сұлтанбек Қожанов]] атындағы «Арман» мәдениет үйінің директоры (1991-1995), Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті мәдениет бөлімінің меңгерушісі (1995-2000), студенттердің мәдени іс-шара өткізу бөлімінің меңгерушісі (2000-2004), «Музыкалық білім, вокалдық өнер» кафедрасының аға оқытушы (2005), тәрбие орталығының мәдениет бөлімінің меңгерушісі (2005-2006), университеттің «Мәдениет орталығының» директор орынбасары (2006-2011), университеттің «Өнер» факультеті, « Орындаушылық өнер» кафедрасының меңгерушісі (2011-2016). == '''Наградалары, атақтары:''' == ■ Республикалық «Жігер» фестивалінің лауреаты (1985); ■ «Бүкілодақтық халық шығармашылық» фестивалінің лауреаты (1985); ■ «Бүкілодақтық халық шығармашылық ІІ» фестивалінің лауреаты (1987); ■ Диплом Союз композитров Казахстана (первый секретарь правления Союза композитров Казахстана, народный артист СССР [[Еркеғали Рахмадиұлы Рахмадиев|Е.Рахмадиев]]) (1987); ■ Диплом секретариат правления Союза композитров СССР (первый секретарь правления Союза композитров СССР [[Тихон Николаевич Хренников|Т.Н.Хреников]]) (1988); ■ Почетная грамота министр культуры казахской ССР Ж.Еркінбеков (1989); ■ [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қаз ССР]] «Халық шаруашылығының жетістіктері» көрмесінің медаль иегері (1990); ■ Құрмет грамотасы Қазақстан ЛКЖО орталық комитеті (1991); ■ «Рауан» аймақтық жастар фестивалінің лауреаты (1991); ■ [[Шәмші Қалдаяқов|Ш.Қалдаяқов]] атындағы республикалық әнші-композиторлар байқауының тұңғыш лауреаты (1992); ■ Қазақстан Жастар Одағы сыйлығының лауреаты (1994); ■ Түркия мемлекеті «Афион қаласының» құрметті азаматы (2000); ■ «Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері» (2005); ■ Қазақстан Халықтар достығы университетінің доценті (2006); ■ «Елім менің» V-ші республикалық патриоттық әндер конкурсының лауреаты (2008); ■ «Қызылорда облысына 70 жыл» толу мерекесінде медальмен марапатталды (2010); ■ Қазақстан Театр Қайраткерлері одағының мүшесі (2011); ■ «[[Қорқыт ата|Қорқыт]] және Ұлы Дала сазы» дәстүрлі музыкалық өнер фестивалінің жеңімпазы (2014); ■ РҚБ Қазақстан авторлар қоғамының мүшесі (2015); ■ Облыстық Маслихаттың Грамотасы (2015); ■ Кеңес Одағының батыры, генерал [[Сабыр Омарұлы Рахимов|Сабыр Рахимов]] медалі (2015); ■ [[Бауыржан Момышұлы]]<nowiki/>ның «Батыр шапағаты» медалі (2015); ■ ҚР Тәуелсіздігінің 25 жылдығына орай ардагерлерге көрсеткен қамқорлығы үшін «Алтын жүрек» медалімен марапатталды (2016); ■ [[ЮНЕСКО]]-ның 2016 жылды "Ясауи жылы" деп жариялануына және [[Қожа Ахмет Ясауи|Ахмет Ясауи]] университетінің 25 жылдығына орай "Ясауи жылы" медалімен марапатталды(2016); == '''Негізгі ғылыми еңбектері:''' == 35-тен астам ғылыми мақалалар (оның 3-уі шетел журналдарында) 80-ге тарта әндердің авторы. Соңғы 5 жылдағы кейбір оқу құралдары мен оқу әдістемелік еңбектері. ■ «Сыр әуендері» ■ «Айдында жүзген аққулар» ■ «Түркістан» ■ «Апатайым-анашым» ■ «Сырнай мен аккордеонда ойнауды үйретудің әдістемесі» ■ «Апатайым-анашым» әндер жинағы ■ «Сыр сүлейі Манап Көкенов » ■ «[[Манап Көкенов]]тың шығармашылығы туралы» журналы ■ Халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары «Музыка мұғалімінің баян аспабын қолдану ролі» ■ Халықаралық ғылыми-практикалық конференция «Музыка мұғалімінің музыка сабағын ұйымдастырудағы әдістемелік шеберлігі» ■ «East West 1 Association For Agvantes Studies and Higher Education Cmjh. Vienna. Austria7 Vienna 2014» Межкультурный диалог художественного и музыкального образования в социализаций креативной личности педагога. ■ «Балауса» кітабы == '''Негізгі музыкалық шығармалары:''' == ● «Апатайым анашым» ● «Туған жер» ● «Армысыңдар адамдар» ● «Сырдария-жырдария» ● «Түркістан» ● «Айдында жүзген аққулар» ● «Аппағым-аңсадым» ● «Қаракөзім» ● «Әке даусы» ● «Жұлдызым» ● «Домбыра сазы» ● «Бесік жыры» ● «Ғашығым» ● «Аққудың баласындай көгілдірім» ● «Ардагер қарттарым-ай» ● «Айналайын» ● «Ойыншықтар» ● «Біріншіге барамын» ● «Ақын мерейі» ● «Түсінбедім» ● «Гүлбаһар» ● «Ғанидың жұлдызы» ● «Қос қарлығаш» ● «Ақмаралым» ● «Әй-әй бөпем» ● «Туған жердің арманы-ай» ● «Ақ алтыным» ● «Құс мекенім-Жаңақорған» == '''Деректі көздер:''' == - Жастық шақ әуендері: Әндер/Құраст. Ә.Абақанова, Ж.Байысбаев, Т.Тайбеков.-2-жинақ.-Алматы:Өнер, 1993.-314 бет - Республикалық ғылыми-танымдық журнал «Күлтегін ескерткіші»: бас редактор-Әсем Сағиқызы.-№11/2014.-Астана: 60 бет - Қайталанбас дауыстар сыр саңлақтарының антологиясы:редактор [[Берік Мырзалыұлы Жүсіпов|Берік Жүсіпов]].-Қызылорда:2011.-49бет == '''Аудио мен Видеолар:''' == [https://drive.google.com/open?id=0B1aGZ7UxBWAhMC1FRFJsV1F0YXM Сауранбек Елеуов Концерт-24.03.2013] [https://drive.google.com/open?id=0B1aGZ7UxBWAhejZLUXR1d1dyRFE Сауранбек Елеуов-Концерт-13.05.2008] [https://drive.google.com/open?id=0B1aGZ7UxBWAhenlzTlI3OTJrNUE 50-жылдық және "Алатаудың ән отауы"] [https://drive.google.com/open?id=0B1aGZ7UxBWAhSDNiVVJfNTBtdW8 Алматы концерт 1993ж. "Сауранбек Елеуов ән шырқайды"-1бөлім] [https://drive.google.com/open?id=0B1aGZ7UxBWAhaUNxb1RrRzV4bkU Алматы концерт 1993ж. "Сауранбек Елеуов ән шырқайды"-2бөлім] 0lbaab5s4se63be3pnnd8wzc7nu4i1c 3581785 3581764 2026-04-11T15:49:07Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Гулжайна Усен|Гулжайна Усен]] ([[User talk:Гулжайна Усен|т]]) өңдемелерінен [[User:Kasymbot|Kasymbot]] соңғы нұсқасына қайтарды 2789828 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Ғалым|Есімі=Елеуов Сауранбек Еркінбекұлы|Суреті=[[File:Елеуов Сауранбек Еркінбекұлы.jpg|thumb|Елеуов Сауранбек Еркінбекұлы]]|Туған күні=10.05.1955|Туған жері=Туркістан қаласы Жаңақорған аумағындағы ескі Сауран|Ғылыми атағы=Өнертану ғылымының доценті|Наградалары=ываываываываываываыв|Марапаттары=■ Республикалық «Жігер» фестивалінің лауреаты (1985); ■ «Бүкілодақтық халық шығармашылық» фестивалінің лауреаты (1985); ■ «Бүкілодақтық халық шығармашылық ІІ» фестивалінің лауреаты (1987); ■ Диплом Союз композитров Казахстана (первый секретарь правления Союза композитров Казахстана, народный артист СССР Е.Рахмадиев) (1987); ■ Диплом секретариат правления Союза композитров СССР (первый секретарь правления Союза композитров СССР Т.Н.Хреников) (1988); ■ Почетная грамота министр культуры казахской ССР Ж.Еркінбеков (1989); ■ Қаз ССР «Халық шаруашылығының жетістіктері» көрмесінің медаль иегері (1990); ■ Құрмет грамотасы Қазақстан ЛКЖО орталық комитеті (1991); ■ «Рауан» аймақтық жастар фестивалінің лауреаты (1991); ■ Ш.Қалдаяқов атындағы республикалық әнші-композиторлар байқауының тұңғыш лауреаты (1992); ■ Қазақстан Жастар Одағы сыйлығының лауреаты (1994); ■ Түркия мемлекеті «Афион қаласының» құрметті азаматы (2000); ■ «Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері» (2005); ■ Қазақстан Халықтар достығы университетінің доценті (2006); ■ «Елім менің» V-ші республикалық патриоттық әндер конкурсының лауреаты (2008); ■ «Қызылорда облысына 70 жыл» толу мерекесінде медальмен марапатталды (2010); ■ Қазақстан Театр Қайраткерлері одағының мүшесі (2011); ■ «Қорқыт және Ұлы Дала сазы» дәстүрлі музыкалық өнер фестивалінің жеңімпазы (2014); ■ РҚБ Қазақстан авторлар қоғамының мүшесі (2015); ■ Облыстық Маслихаттың Грамотасы (2015); ■ Кеңес Одағының батыры, генерал Сабыр Рахимов медалі (2015); ■ Бауыржан Момышұлының «Батыр шапағаты» медалі (2015); ■ ҚР Тәуелсіздігінің 25 жылдығына орай ардагерлерге көрсеткен қамқорлығы үшін «Алтын жүрек» медалімен марапатталды (2016); ■ ЮНЕСКО-ның 2016 жылды "Ясауи жылы" деп жариялануына және Ахмет Ясауи университетінің 25 жылдығына орай "Ясауи жылы" медалімен марапатталды(2016);}} '''Елеуов Сауранбек Еркінбекұлы''' - (10.05.[[1955 жыл|1955]] ж.[[Түркістан (қала)|Түркістан]], [[Жаңақорған ауданы|Жаңақорған]] аумағындағы ескі Сауран қаласында дүниеге келген. Әнші-композитор, ғалым. Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданы, Түркістан совхозы. [[Ғани Мұратбаев]] атындағы №240 орта мектебін бітірген. [[Шымкент]] қаласы [[Әбу Насыр Әл-Фараби|Әль-Фараби]] атындағы педагогикалық мәдениет институтын 1979 жылы бітірген. [[Қызылорда облысы|Қызылорда]] облысының халық депутаттары Жаңақорған аудандық депутаты (1989-1994) , [[Қызылорда облысы]]<nowiki/>ның [[Жаңақорған]] аудандық маслихаты депутаттар жиналысының депутаты (1994-1999), өнертану ғылымының доценті (1911). Қ.А. Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті. Көптеген халықаралық және республикалық әнші-композиторлар байқауының лауреаты. == '''Өмірбаяны:''' == Сауранбек Елеуов 1955 жылы 10 мамырда [[Түркістан (қала)|Түркістан]], [[Жаңақорған ауданы]] аумағындағы көне қаланың орны - ескі Сауранның іргесінде дүниеге келген. Орта мектептен соң ол 1979 жылы [[Шымкент]] қаласы [[Әбу Насыр Әл-Фараби|Әл-Фараби]] атындағы педагогикалық-мәдениет институтының мәдени-ағарту жұмыстары факультетін бітірген. Жас кезінен халық сазгерлерінің әндері мен термелерін домбырада, баянда шебер орындайтын Сауранбек халық ақыны [[Манап Көкенов]] жетекшілік еткен ''«Дала жұлдыздары»'' атты халықтық мәдени –үгіт бригадасының белсенді мүшесі бола жүріп, Республикалық байқауларда мәдени-үгіт бригадасының үш дүркін лауреаты болды. Алғашқы әндерін сексенінші жылдардың басынан бастап жаза бастаған Сауранбек қазір 80-нен астам әннің авторы. Оның көптеген әндері республикалық газет-журналдарда, мерзімдік баспасөз беттерінде жарық көрді. ''«Апатайым анашым»'', ''«Бесік жыры»'', ''«Жұлдызым»'', ''«Айналайын»'', ''«Армысыңдар адамдар»'', ''«Туған жер»'', ''«Айдында жүзген аққулар»'', ''«Қаракөзім»'', ''«Гүлбаһор»'', ''«Әке даусы»'', ''«Ғанидың жұлдызы»'', ''«Домбыра сазы»'', ''«Түркістан»'', тағы басқа да әндері қазақ радиосы мен теледидарында жиі орындалып жүр. Бір топ әндері Алматыда басылған ''«Ауыл кеші көңілді»'', ''«Жастық шақ әуендері», «Әнім сен едің»'' әндер жинағына енсе, енді топ әндері нотасымен және автордың қысқаша өмір жолы мен суретін берген «Сыр әуендері» /1991/, ''«Айдында жүзген аққулар»'' /1996/ атты ''«Түркістан»'' /2000/ кітаптары шықты. «Апатайым - анашым» /2010/, «Сырнай мен аккордеонда ойнауды үйренудің әдістемесі» /2010/ Ол 1993 жылы қыркүйек айында Алматының орталық концерт залында өз шығармаларынан концерт берді. Сазгер-әнші Сауранбек Елеуов Бүкілодақтық халық шығармашылығы фестивальдарының екі дүркін лауреаты, Республикалық «Жігер» фестивалінің дипломанты, Саратов қаласында өткен Жас сазгерлер байқауының жүлдегері, кезінде [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|СССР]], КазССР Композиторлар Одағының Дипломымен марапатталған, Республикалық халық шаруашылығы жетістіктері көрмесінің «'''Алтын медаліне»''' ие болған. Сондай-ақ ол [[Шәмші Қалдаяқов]] атындағы Республикалық өнер байқауының '''тұңғыш жүлдегері''' /1992/. 1989-1994 жылы Жаңақорған аудандық халық депутаттарының депутаты, 1994 жылы аудандық Мәслихаты - Депутаттар депутатына қайта сайланған. 1999 жылы 26-қараша 2000 жылдың 7-қаңтар аралығында Түркия мемлекетінің бірнеше қалаларында Университет көркем өнерпаздарын басқарып барып, 22 концерттік бағдарламасын көрсетті. Афион қаласының '''«Құрметті азаматы»''' атанды. Сазгер-әнші Сауранбек Елеуовке жеке шығармашылық саласы бойынша әндер циклі және өнерпаздық шығармашылықты дамытқаны үшін 1994 жылы '''Қазақстан Жастар Одағының сыйлығы атағы берілді'''. Қазақстан Республикасының мәдениет министрлігімен ҚР мәдениет пен өнерді қолдаудың мемлекеттік қорының '''«Мәдениет қайраткері»''' құрмет белгісі деген құрметті атаққа ие болды /2005/. Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күніне арналған '''V Республикалық «Елім Менің»''' патриоттық әндер байқауының Лауреаты атанды /2008/. Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министірлігінің Білім және ғылым саласындағы бақылау комитетінің 2011 жылғы 30 маусымдағы шешімімен (№6 хаттама) Елеуов Сауранбек Еркінбекұлына '''өнертану мамандығы бойынша ДОЦЕНТ ғылыми атағы''' берілді. == '''Қызметі:''' == Аудандық мәдениет үйінің әдіскері (1979-1986), мәдениет және демалыс паркінің директоры (1986-1990), [[Сұлтанбек Қожанұлы Қожанов|Сұлтанбек Қожанов]] атындағы «Арман» мәдениет үйінің директоры (1991-1995), Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті мәдениет бөлімінің меңгерушісі (1995-2000), студенттердің мәдени іс-шара өткізу бөлімінің меңгерушісі (2000-2004), «Музыкалық білім, вокалдық өнер» кафедрасының аға оқытушы (2005), тәрбие орталығының мәдениет бөлімінің меңгерушісі (2005-2006), университеттің «Мәдениет орталығының» директор орынбасары (2006-2011), университеттің «Өнер» факультеті, « Орындаушылық өнер» кафедрасының меңгерушісі (2011-2016). == '''Наградалары, атақтары:''' == ■ Республикалық «Жігер» фестивалінің лауреаты (1985); ■ «Бүкілодақтық халық шығармашылық» фестивалінің лауреаты (1985); ■ «Бүкілодақтық халық шығармашылық ІІ» фестивалінің лауреаты (1987); ■ Диплом Союз композитров Казахстана (первый секретарь правления Союза композитров Казахстана, народный артист СССР [[Еркеғали Рахмадиұлы Рахмадиев|Е.Рахмадиев]]) (1987); ■ Диплом секретариат правления Союза композитров СССР (первый секретарь правления Союза композитров СССР [[Тихон Николаевич Хренников|Т.Н.Хреников]]) (1988); ■ Почетная грамота министр культуры казахской ССР Ж.Еркінбеков (1989); ■ [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қаз ССР]] «Халық шаруашылығының жетістіктері» көрмесінің медаль иегері (1990); ■ Құрмет грамотасы Қазақстан ЛКЖО орталық комитеті (1991); ■ «Рауан» аймақтық жастар фестивалінің лауреаты (1991); ■ [[Шәмші Қалдаяқов|Ш.Қалдаяқов]] атындағы республикалық әнші-композиторлар байқауының тұңғыш лауреаты (1992); ■ Қазақстан Жастар Одағы сыйлығының лауреаты (1994); ■ Түркия мемлекеті «Афион қаласының» құрметті азаматы (2000); ■ «Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері» (2005); ■ Қазақстан Халықтар достығы университетінің доценті (2006); ■ «Елім менің» V-ші республикалық патриоттық әндер конкурсының лауреаты (2008); ■ «Қызылорда облысына 70 жыл» толу мерекесінде медальмен марапатталды (2010); ■ Қазақстан Театр Қайраткерлері одағының мүшесі (2011); ■ «[[Қорқыт ата|Қорқыт]] және Ұлы Дала сазы» дәстүрлі музыкалық өнер фестивалінің жеңімпазы (2014); ■ РҚБ Қазақстан авторлар қоғамының мүшесі (2015); ■ Облыстық Маслихаттың Грамотасы (2015); ■ Кеңес Одағының батыры, генерал [[Сабыр Омарұлы Рахимов|Сабыр Рахимов]] медалі (2015); ■ [[Бауыржан Момышұлы]]<nowiki/>ның «Батыр шапағаты» медалі (2015); ■ ҚР Тәуелсіздігінің 25 жылдығына орай ардагерлерге көрсеткен қамқорлығы үшін «Алтын жүрек» медалімен марапатталды (2016); ■ [[ЮНЕСКО]]-ның 2016 жылды "Ясауи жылы" деп жариялануына және [[Қожа Ахмет Ясауи|Ахмет Ясауи]] университетінің 25 жылдығына орай "Ясауи жылы" медалімен марапатталды(2016); == '''Негізгі ғылыми еңбектері:''' == 35-тен астам ғылыми мақалалар (оның 3-уі шетел журналдарында) 80-ге тарта әндердің авторы. Соңғы 5 жылдағы кейбір оқу құралдары мен оқу әдістемелік еңбектері. ■ «Сыр әуендері» ■ «Айдында жүзген аққулар» ■ «Түркістан» ■ «Апатайым-анашым» ■ «Сырнай мен аккордеонда ойнауды үйретудің әдістемесі» ■ «Апатайым-анашым» әндер жинағы ■ «Сыр сүлейі Манап Көкенов » ■ «[[Манап Көкенов]]тың шығармашылығы туралы» журналы ■ Халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары «Музыка мұғалімінің баян аспабын қолдану ролі» ■ Халықаралық ғылыми-практикалық конференция «Музыка мұғалімінің музыка сабағын ұйымдастырудағы әдістемелік шеберлігі» ■ «East West 1 Association For Agvantes Studies and Higher Education Cmjh. Vienna. Austria7 Vienna 2014» Межкультурный диалог художественного и музыкального образования в социализаций креативной личности педагога. ■ «Балауса» кітабы == '''Негізгі музыкалық шығармалары:''' == ● «Апатайым анашым» ● «Туған жер» ● «Армысыңдар адамдар» ● «Сырдария-жырдария» ● «Түркістан» ● «Айдында жүзген аққулар» ● «Аппағым-аңсадым» ● «Қаракөзім» ● «Әке даусы» ● «Жұлдызым» ● «Домбыра сазы» ● «Бесік жыры» ● «Ғашығым» ● «Аққудың баласындай көгілдірім» ● «Ардагер қарттарым-ай» ● «Айналайын» ● «Ойыншықтар» ● «Біріншіге барамын» ● «Ақын мерейі» ● «Түсінбедім» ● «Гүлбаһар» ● «Ғанидың жұлдызы» ● «Қос қарлығаш» ● «Ақмаралым» ● «Әй-әй бөпем» ● «Туған жердің арманы-ай» ● «Ақ алтыным» ● «Құс мекенім-Жаңақорған» == '''Деректі көздер:''' == - Жастық шақ әуендері: Әндер/Құраст. Ә.Абақанова, Ж.Байысбаев, Т.Тайбеков.-2-жинақ.-Алматы:Өнер, 1993.-314 бет - Республикалық ғылыми-танымдық журнал «Күлтегін ескерткіші»: бас редактор-Әсем Сағиқызы.-№11/2014.-Астана: 60 бет - Қайталанбас дауыстар сыр саңлақтарының антологиясы:редактор [[Берік Мырзалыұлы Жүсіпов|Берік Жүсіпов]].-Қызылорда:2011.-49бет == '''Аудио мен Видеолар:''' == [https://drive.google.com/open?id=0B1aGZ7UxBWAhMC1FRFJsV1F0YXM Сауранбек Елеуов Концерт-24.03.2013] [https://drive.google.com/open?id=0B1aGZ7UxBWAhejZLUXR1d1dyRFE Сауранбек Елеуов-Концерт-13.05.2008] [https://drive.google.com/open?id=0B1aGZ7UxBWAhenlzTlI3OTJrNUE 50-жылдық және "Алатаудың ән отауы"] [https://drive.google.com/open?id=0B1aGZ7UxBWAhSDNiVVJfNTBtdW8 Алматы концерт 1993ж. "Сауранбек Елеуов ән шырқайды"-1бөлім] [https://drive.google.com/open?id=0B1aGZ7UxBWAhaUNxb1RrRzV4bkU Алматы концерт 1993ж. "Сауранбек Елеуов ән шырқайды"-2бөлім] p2c3z3kauz1ep5zzgwttkohcaxrm8td 0 582859 3581777 2818263 2026-04-11T15:35:52Z Гулжайна Усен 179710 3581777 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Желілік құрт''' — жергілікті және ғаламдық [[компьютерлік желі]]де өздігінен таралатын компьютерлік вирустың бір түрі. ==Тарихы== [[1978 жыл]]ы [[Пало-Альтодағы|Пало-Альто]] Xerox зерханалық орталығында Джон Шоч және Йон Хупп компьютерлік құрттарды есептеулерде қолдану туралы зерттеулер жүргізген болатын. «Құрт» термині құрттәріздес бағдарламалар сипатталған Дэвид Героолдтың «Когда ХАРЛИ исполнилось год» (1972) және терминнің өзі енгізілген Джон Браннердің «На ударной волне» (1975) ғылыми-шытырман оқиғаларының әсерінен пайда болды. Ең танымал компьютерлік құрттардың бірі «Моррис құрты» болып табылады. Оны 1988 сол кезде Корнелл университетінің студенті болған кіші Роберт Моррис жазды. Құрттың таралуы 2 қараша күні басталды. Одан кейін компьютерлік құрт шамамен 6200 компьютерге енді (бұл сол кездегі ғаламторға қосылған барлық адамның 10%-ы).. ==Таралу механизмі== Құрттың таралуының барлық механизмдерін («шабуыл векторы») екі ірі топқа бөлуге болады. • Компьютерге орнатылған бағдарламалық жасақтаманың әкімшілік қателіктері мен осалдықтарын пайдалану. Моррис құрты сол кездегі бағдарламалық жасақтаманың кемшіліктерін, атап айтсақ, sendmail пошталық серверін, finger сервисін, пайдалана білді және сөздік бойынша құпиясөз таңдайтын болды. Мұндай құрттар компьютерге толықтай автоматты режимде шабуыл жасау арқылы дербес таралады. • Әлеуметтік инженерия құралдарын қолдану арқылы компьютерді пайдаланушы өзі вирустың іске қосылуына себепші болады. Файлдың қауіпсіздігін дәлелдеу үшін бағдарламаның пайдаланушы интерфейсіндегі кемшіліктер көріне бастайды, мысалы, VBS.LoveLetter құрты Outlook Express-тың файлдарды кеңеюін жасыратындығын өз пайдасына жаратты. Аталған әдіс спам-таратуларда, әлеуметтік желілерде көп қолданылады. Кейде құрбанды таңдау стратегиясы мен таралудың әртүрлі векторларының жиынтығы бар құрттар кездеседі. ==Таралу жылдамдығы== Желілік құрттың таралу жылдамдығы желі топологиясына, осал компьютерлерді іздеу алгоритміне және жаңа көшірменің пайда болуының орташа жылдамдығына тәуелді. TCP/IP протоколдарын тікелей қолдану арқылы желіде таралатын құрт түрлері қарқынды түрде таралады Егер құрттың әр данасы бұрын залалданбаған желі торабының мекенжайын нақты білсе, экспоненттік көбею әбден мүмкін. Мысалы, егер әр дана бір компьютерді 1 секундта залалдайтын болса, бүкіл IPv4 адрестік кеңістігі жарты минуттың ішінде құртқа толы болады. Осындай жылдамдықпен таралатын теориялық құрттың аты – «блицкриг құрты». [[2003 жыл]]ы 75000 серверді 10 минутта залалдандырған SQL Slammer құрты эпидемиясы осы таралу моделіне ұқсайды. Дегенмен, құрттардың көпшілігі тиімсіз тәсілдерді қолданады. Қарапайым құрт түрлері осал желң тораптарын кездейсоқтықтық нәтижесінде ғана табады. Мұндай жағдайда оның таралу қисығы Ферхюльст дифференциалды теңдеуінің шешіміне сәйкес келеді және сигма тәріздес пішінге ие болады. Бұл модельдің дұрыстығы [[2001 жыл]]ғы CodeRed II құрты эпидемиясы кезінде дәлелденді. 28 сағатта құрт 350000 желі торабын залалдандырды. Айта кететіні, соңғы сағаттарда оның таралу жылдамдығы төмен болды, себебі бұрын залалданған тораптарға тіреліп қалатын. Антивирустардың қарсылығы жағдайында эпидемия қисығы Кермак-Маккендрик теңдеулер жүйесінің шешіміне сәйкес келуі тиіс. Мұндай көрініс шынайы өмірде жиі бақыланады. Пошталық протоколдарды қолданатын құрттардың таралу қисығы жоғарыда айтылған қисықтарға ұқсайды, бірақ жалпы таралу жылдамдығы біршама төмен. Өйткені, «пошталық» құрт тікелей кез-келген желі торабына қатынаса алмайды, ол залалданған машинада бар пошталық адреспен ғана байланыса алады. Осындай эпидемия бірнеше айға созылуы мүмкін. ==Құрылымы== Құрттар бірнеше бөліктен тұруы мүмкін. Ерекше атап өтілетіні – жұмыс жасап тұрған бағдарламаны зақымдайтын, қатқыл дискке тиіспей, оперативтік жадыда сақталатын резидентті құрттар. Мұндай құрттардан компьютерді қайта іске қосу арқылы (және сәйкесінше оперативті жадыны тастау арқылы) құтылуға болады. Бұл құрттар негізінде «зақымдайтын» бөліктен, яғни эксплойттан, және толықтай оперативті жадыда орналасатын кішігірім пайдалы жүктемеден (құрттың денесінен) тұрады. Бұндай құрттардың ерекшелігі, олар қарапайым файлдар секілді жүктеле алмайды, өзге бағдарламармен бірге келетін динамикалық кітапхананың ішінде болады. Сондай-ақ, жадыны зақымдағаннан кейін қатқыл дискте кодты сақтап қалып, келесіде қайта іске қосылуға жағдай жасайтын құрттар бар. Ондай құрттардан тек антивирустік бағдарламалық жасақтама немесе сол секілді құралдардың көмегімен арылуға болады. Көп жағдайда бұндай құрттардың эксплойты құрт денесін жеке файл ретінде көрсете алатын шағын пайдалы жүктемені қамтиды. Пошталық құрттардың көп бөлігі бір файл ретінде таралады. Оларға бөлек «зақымдайтын» бөлік керек емес, себебі компьютер пайдаланушысы пошталық клиент немесе ғаламтор-браузер көмегіне жүгіне отырып, өз еркімен толық құртты жүктейді және іске қосады. ==Қорғану тәсілдері== Желілік құрттар компьютер пайдаланушысының жүйесіне ену үшін бағдарламалық жасақтама мен операциялық жүйенің осал тұстарын пайдаланатындықтан, құрттардан қорғану үшін сигнатуралық вирусқа қарсы мониторлар жеткіліксіз. Заманауи құрттардан аулақ болу үшін проактивті қорғанысты қолданған жөн. ==Қосымша== 1. ↑ Воронцов В. В., Котенко И. В. Анализ механизмов обнаружения и сдерживания эпидемий сетевых червей на основе "кредитов доверия" // Известия высших учебных заведений. Приборостроение. — 2015. — № (том 58). ==Сілтемелер== • Климентьев К.Е. Компьютерные вирусы и антивирусы: взгляд программиста. - М.: ДМК-Пресс, 2013. С. 656. ISBN 978-5-94074-885-4 • John Shoch, Jon Hupp The 'Worm' Programs — Early Experience with a Distributed Computation" (англ.), Communications of the ACM, March 1982 Volume 25 Number 3, pp. 172–180, ISSN 0001—0782 • Nicholas C. Weaver Warhol Worms: The Potential for Very Fast Internet Plagues • RFC 1135 (англ.)— The Helminthiasis of the Internet i2npsqqtfgjxq13kk8dr7yqadytwxg0 0 586535 3581672 3581661 2026-04-11T12:03:28Z 1nter pares 146705 «[[Текей Қарпықұлы]]» дегенге [[Уикипедия:Айдатқыштар|бағыттады]] 3581672 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Текей Қарпықұлы]] ayow64bthestzomyii9s00p3jy98gqx 0 588631 3581748 3565877 2026-04-11T14:27:00Z Гулжайна Усен 179710 3581748 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> == Фрэнк Гери == Фрэнк Оуэн Гери (ағылшын. Frank Owen Gehry, шын есімі Эфраим Оуэн Гольдберг, англ. Ephraim Owen Goldberg; туыл. 28 ақпан 1929, Торонто) - қазіргі таңның танымал сәулетшілерінің бірі, архитектуралық деконструктивизмнің негізін құраған. 1989 жылғы Притцеровтық премияға ие болған. === Биография === Фрэнк Оуэн Гери Польшада 1929 жылы туылды. Атасы құрылыс материалдарымен сауда жасаса, әкесі автоматтар дүкенін басқарған. Жас Фрэнк антисемитизмнің кесірінде соққыға жығылып, тегін ауыстырып, Америкаға отбасысымен көшіп барады. 17 жасынан бастап, Лос-Анджелесте тұрады. Басында Оңтүстік Калифорния Университетінде оқиды, кейін Гарвард университетінде оқуын аяқтайды. АҚШ-тың атақты сәулетшілерінің жобаларына ат салысып, кей уақыт Франция сәулетшілерімен жұмыс атқарады. 1962 жылы АҚШ-қа қайтып, Лос-Анджелесте өз бюросын ашады. 2014 жылы бұл бюро әлемнің ең атақты сәулет фирмаларының бірі атанады. Мұнда 200-ден астам сәулетшілер жұмыс атқарады. 1950-60 жылдары Фрэнк Оуэн Гери Фрэнк Ллойд Райттың көмекшісі болады. 1978 жылы постмодернизмге бас бұрып, 1920 жылы салынған үйін қайта тұрғызады. === Архитектура === Деконструктивизм архитектурасының ең озық үлгілері гериге тиесілі — Миннеаполистегі Фредерик Вейсманның музейі (1993), Прагадағы "билеген үй" (1995), Гуггенхейма в Бильбаодағы Гуггенхейм музейі (1997), Лос-Анджелестегі Уалт Диснейдің атындағы концерт залы (2003). 2007 жылы Массачусетский технологиялық университет Гериге қарсы арыз жазды, $315 млн тұратын корпусының жобасы дұрыс емес. Университет қызметкерлерінің айтуы бойынша "3 жыл ішінде ғимараттың жоғарысынан су ағып, дұрыс жасалмаған жұмыстар адамдарға қауіп төндіреді". Оның көп жобалары демонструктивизмнің иллюстрациялары болып табылады. Гери эстетикалық тұрғыдан ерекше жобалар дайындайды. Фрэнка Геридің жұмыстары геометриялық мүсіндік болып шығады және бұл Геридің өзіндік композициясына жатады. Қызметтестерінің айтуы бойынша, мұнда белгілі бір қауіп бар. Оның деконструктивизмі — бұл деструктивизм: ыдырайтын көлемдер, дөрекі, құлдыраңқы жасалған жобаның жоғарғы бөлігі, дәстүрлі архитектуралық құралдардың қолданылуы. === Қызықты ақпарат === -Гери хоккей ойынының жанкүйері. Оның айтуымен арнайы хоккейге арналған кубок жасалып, бұл спорт бойынша әлем чемпионы атанған топқа берілді. -2005 жылы "Симпсоны" мультсериалының бір бөлімінде Фрэнк Гери өзі өзінің даусын жазды. Осы әрекет арқасында, ол дауыс жазуға шақырылған ең алғаш архитектор аталды. <ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%BA_%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%B8 Гэри Фрэнк. Электронная еврейская энциклопедия</ref> qq8sax0zifgy5p5z5ka7py1s53b7mnw 0 589511 3581877 3562103 2026-04-11T17:32:21Z Гулжайна Усен 179710 3581877 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Мәрзия Жұмашқызы Жақсығарина''' (1 сәуір 1961 жыл, Шаңды ауылы, Мәртөк ауданы, Ақтөбе облысы) қазақ суретшісі, графигі, экслибристі, гравёрі, қоғам қайраткері, культурология кандидаты (2002), Қазақстанның суретшілер одағының мүшесі(1998). ==Отбасысы== Мәрзия Жақсығарина 1 сәуір 1961 жылы Ақтөбе облысы, Мәрдөк ауданының Шаңда{{sfn|Энциклопедия «Актобе»|2002|с=405—406}} ауылында көпбалалы отбасында дүниеге келді.{{sfn|Каталог-справочник СХРК|2000|с=40}} Әкесі Жұмаш Беркімбетұлы Жақсығарин 1977 және 1980 жылдардың соц.жарысының жеңімпазы, Еңбек Қызыл Ту Орденін алған(1973), "Құрмет Белгісі"Орденінің(1981) иегері. Анасы Жансұлу Бүркіталина Елғондықызы сол кездегі байдың қызы болған, «Ана даңқы» орденімен марапатталған. 7 баланы: 5 ұл, 2 қызды баққан.{{sfn|Известные имена|1999|с=98}}{{sfn|Актюбинский экслибрис|1996|с=64}}{{sfn|Яценко|2012|с=33}} ==Оқуы== Жас Жақсығарина Шаңды ауылындағы 8 жылдық мектепті бітірген. Оқуын Жаңа-Михайловск орта мектебінде жалғастырған. Алайда 1977 жылы «Коммунизмге жол» плакатын көріп, асығыс құжаттарын алып, училищеге көшіп кетті.{{sfn|Шашкова|2006|с=199—208}}{{sfn|Яценко|2012|с=33}} Алғаш өнер туралы білімін {{Аударылмаған2|Әнуар Өтеген-Тана|Ануар Өтеген-Танадан|ru|Отеген-Тана, Ануар}} алған, ал өнер тарихы туралы Петр Калиниченкодан алған. Оқуында үлкен жетістіктерге тез жете бастады. 1979 жылы Кавказды жеке өнер көрмесін ұйымдастырған. Училищені үздікке бітірген Мәрзия Мәскеу қаласына тұруға көшіп кетті. Сол жерде ол Лихачев атындағы Мәскеу зауытында суретші-безендіруші болып жұмыс жасады.1988 жылы Жақсығарина Алматыдағы Абай атындағы университетте графикалық өнер оқуын жалғастырды. Университте өнер тарихын белгілі, атақты Людмила Зальцман берген. 1933 жылы Алматыда оқуын аяқтап, өнер-графика мұғалімінің квалификациясын алған.<ref>''Дмитриев А.'' В труде зреет талант // ''Путь к коммунизму'': Г. — Актобе, 31.01.1981.</ref> ==Жұмысы== 1994 жылы Мәрзия Жұбанов атындағы университетте өнер кафедрасының мұғалімі ретінде жұмыс жасады. 2002 жылы Санкт-Петербургте диссертация қорғап, культурология кандидаты атанды. 2004 жылы Жұбанов атындағы университетте «Дизайн» кафедрасының доценті атанды. 2007-2013 жылдары қазақ-орыс халықаралық университетінде жұмыс жасады.{{sfn|Яценко|2012|с=33}} Ал осы жұмысы үшін оған 2011 жылы профессор міндетін берді. ==Шығармашылық карьерасының бастауы== Мәрзия эклибриспен 1994 жылдан бері айналысады.{{sfn|Актюбинский экслибрис|1996|с=64}} Жақсығарина атақты шетелдік қайраткерлерге арнаған 260 эклибрисінің авторы. Негізгі сериялары: «Қазақ елі» (1995—1996), «Ювелирные украшения Казахстана» (1997), «Абай — 150 жыл» (1995), «Ұлы жеңіске 50 жыл»(1995), «Мұхтар Әуезов — 100 жыл» (1997), «Құдайберген Жұбанов — 100 жыл» (1999), «Экзюпериана» (1994—2013), «Пушкиниана» (1998), «Архитектура» (1998) және т.б.{{sfn|Энциклопедия «Актобе»|2002|с=405—406}} ==Танылуы== 1998 жылы Жақсығарина Қазақстанның суретшілер Одағының мүшесі атанды. Сол жылы Мәрзияның жасалған жұмыстары үшін оған Ақтөбенің құрметті азаматы атағын берді. Халықаралық көрме ұйымдастырғаны үшін, қазақ мәдениеті мен рухын мадақтағаны үшін және ғылым, мәдениет салаларындағы үлкен жетістіктері үшін 2001 жылы «Еңбегі үшін» атағын иеленді. 2003 жылы Ақтөбе адамы атанды. Суретші Жақсығаринаның туындыларын тек жерлерстер ғана бағалаған жоқ, оны шетелдіктерде жақсы бағалады. 2003 жылы «Заманауи эклибрис суретшілері» әлемдік энциклопедиясының 2-ші томына енгізілді. Сонымен қатар, оның атақты туындыларын Польшада шығырған.<ref>[http://newsite.kazpravda.kz/rus/kuljtura/kazahstanskij_ekslibris_na_poljskoj_kupjure.html ''Рысты Алибекова'' Казахстанский экслибрис на польской купюре // ''Казахстанская правда '': Г. — Алматы, 2003] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020043519/http://newsite.kazpravda.kz/rus/kuljtura/kazahstanskij_ekslibris_na_poljskoj_kupjure.html |date=2013-10-20 }}</ref><ref>''Алфёрова Л.'' Праздник для избранных // ''Эврика'': Г. — Актобе, 16 января 2004. — № 3. — С. 4.</ref> ==Қоғамдық қызметі== Жақсығарина көп жылдан бері қазақ тарихы мен мәдениетін мадақтаған және әлі де мадақтауда. 1998 жылы ол көрме өткізді және ол жерде өзінің 140 эклибрисін Оренбургтің 255 жылдығына сыйлаған. 2003 жылы сәуірде К.Жұбанов атындағы инженер-техникалық университетіне 50 эклибрисін сыйға тартқан. 2003 жылы Ануар Өтеген-Тана мен Мәрзия Жақсығаринаның бастауы бойынша Уил ауданының орталығында өнер музейі ашылды. Олар музейдін ашылуына 600 шақты туындыны берді. Оның ішінді белгелі Ресей және қазақ тұлғаларының шығармалары болды. 1998 жылы Ақтөбенің 130 жылдығына байланысты «20 ғасырдың польшалық суретшілері» көрмесін өткізді. Көрмеде 100 польшалық суретшінің 900-ге жуық эклибристері көрсетілді. 1999 жылы Құдайберген Жұбановтың 100 жылдығына арналған көрменің жетекшісі болды. Көрмеде 25 елден келген 124 суретшінің 357 туындылары көрсетілді.<ref>[http://newsite.kazpravda.kz/rus/kuljtura/muzej_iskusstv_v_glubinke.html ''Рысты Алибекова'' Музей искусств в глубинке // ''Казахстанская правда '': Г. — Алматы, 2003] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020043713/http://newsite.kazpravda.kz/rus/kuljtura/muzej_iskusstv_v_glubinke.html |date=2013-10-20 }}</ref> ==Ғылыми қызметі== Жақсығарина өнер мен графикаға қатысты 50 шақты ғылыми мақаланың авторы. Эклибрис коммуникация және коллекция үшін жинақталған. Көптеген шығармалар Қазақстанның тәуелсізідігіне байланысты салынған. Соынмен қатар, Мәрзия Жақсығарина Ануар Өтеген-Тананың, Исатай Нұрышұлы Исабаевтың, Евгений Матвеевия Ситориннің, Орынғали Алтынбайұлы Хайруллиннің, Сергей Васильевич Кукурузаның, Әбілхан Қастеевтің, Әубәкір Исмаиловтың, Орал Таңсықбаевтың, Таймас Ниязбекұлы Телеушевтің, Алексей Иванович Верещагиннің, Борис Андреевич Ткаченконың, Александр Леонтьевич Лежниннің әлемге танылуына ықпал жасады.{{sfn|Лежнин Александр Леонтьевич: каталог выставки|2007}} ==Сілтемелер== https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%8B%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0,_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0 ==Дереккөздер== [[Санат:Қоғам қайраткерлері]] [[Санат:Суретшілер]] iu2nnesyrq0d1h7ahf3ezyei9127rdu 0 595303 3581770 2594296 2026-04-11T15:22:27Z Сқақ Зере 179730 3581770 wikitext text/x-wiki {{Ғимарат | ғимараттың аты = Apple Park | шынайы аты = | бұрынғы атауы = | балама аты = Apple Campus 2 | статусы = соғылуда | суреті = Apple Campus 2 aerial Aug 2016.jpg | ені = 280px | сурет атауы = Apple Park (ұшақтан көрінісі), тамыз 2016. Apple Campus 1 оң жағындағы суреттің жоғарғы жағында көрінеді. | позициялық карта = АҚШ |lat_dir =N |lat_deg =37 |lat_min =20 |lat_sec =7 |lon_dir =W |lon_deg =122 |lon_min =0 |lon_sec =33 |CoordScale = 2000 |region =US | карта атауы = | карта ені = | ғимараттың үлкен жетістігі = | ізашары = | ізбасары = | ғимарат түрі = | сәулет стилі = [[Neo-futurism]] | қолданылуы = | орналасуы = [[Купертино]], Калифорния, США | мекен жайы = 19111 Pruneridge Avenue<br>Cupertino, CA 95014 | қала = | мемлекет = | қазіргі жалдаушы = | ғимараттың маңыздылығы = | құрылысы басталды = қараша 2013 | құрылысы аяқталды = 1 тоқсан 2017<ref name="constructionupdate">{{cite web |url=http://www.cupertino.org/index.aspx?page=1223 |title=Apple Campus 2 Construction Update |date=2014-06 |publisher=cupertino.org |accessdate=2014-06-17}}</ref> | ашылған уақыты = сәуір 2017<ref name="openingdate">{{cite web|url=https://www.apple.com/newsroom/2017/02/apple-park-opens-to-employees-in-april.html|title=Apple Park opens to employees in April|website=Apple Newsroom|publisher=Apple Inc|accessdate=2017-02-22}}</ref> | жөнделген уақыты = | жабылған уақыты = | бұзылған уақыты = | құны = ≈ 5 миллиард [[АҚШ доллары]] (жер учаскесінің құны 160 миллион долларға бағаланған)<ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/2013-04-04/inside-apples-plans-for-its-futuristic-5-billion-headquarters Apple Campus 2 cost 5 billion] Projects: Foster and Partners</ref> | жөндеу құны = | биіктігі = | төбесі = | антеннаның төбесі = | шатыры = | ең соңғы қабат = | обсерватория = | құрылыс жүйесі = | көлемі = 260 000 м²<ref name="projectdescr_Sept13" /> | диаметрі = | басқа да өлшемдері = 12 мыңнан астам қызметкер<ref name="openingdate" /> | қабаттар саны = 4<ref name="projectdescr_Sept13">{{cite web |url=https://s3.amazonaws.com/apple-campus2-project/Project_Description_Submittal7.pdf |title=Apple Campus 2: Project Description |date=2013-09 |website=City of Cupertino |publisher=Apple, Inc. |location = Cupertino, CA |format=pdf |accessdate=2014-06-17}}</ref> | ғимараттың ішкі ауданы = {{convert|175|acre|hectare|abbr=on|sigfig=2}}<ref name="openingdate" /> | лифтілер = | тапсырыс беруші = [[Apple]] | иемденуші = | басқарушы орган = | сәулетшісі = [[Норман Фостер]]<ref>{{cite web |first=Oliver |last=Wainwright |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2013/nov/15/norman-foster-apple-hq-mothership-spaceship-architecture|title=All hail the mothership: Norman Foster's $5bn Apple HQ revealed |date=2013-11-15 |publisher=TheGuardian.com |accessdate=|via=The Guardian}}</ref> | сәулет фирмасы = [[Foster and Partners]]<ref name="projectdescr_Sept13" /> | салушы = | инженері = | инженер-құрылысшы = | басқа да дизайнерлер = | сметашы = | бас мердігер = | марапаттары = | дүкендер саны = | бөлмелер саны = | көлік тұрағы = 14 200 | сайты = }} '''Apple Park''' — болашақ [[Apple Inc.|Apple]] компанияның штаб-пәтері, [[Копертино|Купертино]], [[Калифорния]]. Офис 71 гектарды алады. Жоспар бойынша тек бір шеңбер төрт қабатты ғимаратының алаңы 260 000 м² болады 12 000-нан астам қызметкер жұмыс істейді. Стив Джобс кампус офиске қарағанда қаумалы қорықшаға ұқсас болуын қалаған. Сондықтан, сексен пайыз аумағын жасыл желектер жабатын болады<ref name="VBtree">{{Cite web|title=A look at Apple’s insanely ambitious tree-planting plans for its new spaceship campus|url=https://venturebeat.com/2016/06/04/a-look-at-apples-insanely-ambitious-tree-planting-plans-for-its-new-spaceship-campus/|author=Chris O'Brien|work=VentureBeat|date=2016-06-04}}</ref>. == Тарихы == <gallery perrow="3" widths="220px" heights="200px"> File:Building and ship comparison to the Pentagon2.svg|Кейбір ірі кемелер мен ғимараттардың өлшемдерін салыстыру:{{legend|#e14cc3|Queen Mary 2 — 345 м}}{{legend|#ffff4c|USS Энтерпрайз (CVN-65) — 342 м}}{{legend|#4ca64c|Гинденбург — 245 м}}{{legend|#4c4ca6|Ямато — 263 м}}{{legend|#939393|Эмпайр-стейт-билдинг — 443 м}}{{legend|#ff4c4c|Knock Nevis — 458 м}}{{legend|#69a5ff|Пентагон — 431 м}} </gallery>Джобс он үште болғанда, ол телефон анықтамалығында Билл Хьюлеттің нөмірін тауып алады, телефон шалып, одан ол құрастыруға тырысқан өлшегіштің үшін қажетті ұсақ-түйек сұрайды, нәтижесінде жазда [[Hewlett-Packard]] компаниясының аспаптық бөлімінде жұмыс істеуге ұсыныс алды. Сол жылы HP Купертинодан, есептеу бөлімін кеңейтуге жер сатып алған. Возняк, сонда жұмыс істеп, сол жерде түнде ол Apple-1 және Apple-2 компьютерлерін жобалаған. Қазіргі кезде 2010 жылы HP компаниясы Купертинодағы өз офисінен көшетінін шешті, барлығы One Infinite Loop, Apple штаб-пәтерінен шығысқа қарай мильде орналасты, Стив оның ішінде іргелес жерлермен бірге сатып алды. Жерге меншік қажетті құқықтары Hines Interests компаниясы арқылы сатып алу жасалынды{{аударылмаған2|Hines Interests Limited Partnership|Hines Interests|en|Hines Interests Limited Partnership}}<ref>{{Cite web|title=Apple teams with Texas firm on new Cupertino campus|url=http://sanjose.bizjournals.com/sanjose/stories/2006/04/17/daily70.html|author=Sharon Simonson|work=San Jose Business Journal|date=2006-04-21|accessdate=2010-05-10}}</ref><ref name="Chandler2006">{{Cite news|title=How Apple found 50 acres in Cupertino and why they paid big bucks for it|url=http://www.mercurynews.com/mld/mercurynews/14422699.htm|work=San Jose Mercury-News|date=2006-04-28|accessdate=2014-09-27}}</ref>, бұл сатушыға жерді соңғы сатып алушы (Apple)  атын үшін ашпау үшін жасалды. Филипп Махони (Philip Mahoney) коммерциялық жылжымайтын мүлік бойынша серіктес, бұл аралас жер учаскелері сатып алу кезінде компанияның бәсекелестер алдында жоспарларын жасыру үшін қарапайым тәжірибе деді. Жылжымайтын мүлік сатушылар арасында: SummerHill Homes (учаске алаңы 3,2 гектар) және Hewlett-Packard (олардың Купертино кампусынан үш ғимаратты). 2008 жылғы сәуірге дейін, Apple құрылысын бастау үшін барлық қажетті рұқсат беру құжаттарын жинай алмады, сондықтан санақ жобасы 2010 жылы дайын болады деп жоспарланған болатын. 2010 жылы қарашада {{аударылмаған2|The Mercury News|Mercury News|en|The Mercury News}} газеті бұл туралы бүгін Apple HP Inc. пайдаланбаған жерлерді қосымша 40 гектар сатып алғанын жариялады<ref>{{Cite web|title=Apple makes big land purchase in Cupertino|url=http://www.mercurynews.com/2010/11/24/apple-makes-big-land-purchase-in-cupertino-2/|last=Bailey|first=Brandon|work=The San Jose Mercury News|date=2016-08-13}}</ref>. Бұл жерлер HP Купертинодан [[Пало Альто|Пало-Алтоға]] көшкенге дейін кампус астында пайдаланылды. Джобс, Хьюлетт пен Паккард ұзақмерзімді компанияны салғанына сүйсінетін және онымен бірдей Apple жасағанымен мақтан тұтатын. Енді оған үлгілі штаб-пәтерін салу керек болды, ол Батыс жағалауында бірде-бір технологиялық компаниясынла болмауы шарт болатын. Нәтижесінде ол учаскесін 150 гектарға дейін артырады, олардың басым бөлігін уақытында оның балалық шағында өрік бақтар алып жатқан, және жобаға кіріп кетті, бұл жоба оның мұрасы болуы керек еді және оның дизайнге қатысы және өміршең компаниясын құрғанынымен үйлесуі керек. "Мен штаб-пәтерді қалдырғым келеді, ол өзі менің жеке мөрім мен компанияның құндылықтарын іске асуын соңғы бірнеше ұрпақ мойындайтындайтын жүкті алып жүретін болса екен", — деді ол. Стив Джобс үздік, оның көзқарасынша, сәулеттік — фирманы жалдады, сэр [[Норман Фостер|Норман Фостердің]] фирмасы,  оның қанжығасында Берлин [[Рейхстаг (ғимарат)|рейхстагын]] қалпына келтірілген мен Лондон Сент-Мэри Экс, 30 зәулім ғимараты бар. Күтілгендей, Джобс жалпы тұжырымдамасы мен бөлшектерін әзірлеуге соншалықты белсене қатысып, түпкілікті дизайнын келісу мүмкін емес дерлік болып шықты. Ғимарат, оның монументальдық нысаны болуы тиіс еді және ол бәрі де жөнімен болуы керек еді. Фостердің фирмасы 50 сәулетшілер командасын бөлді, және 2010 жылдың ішінде үш аптада бір рет, олар Джобске өңделген макеттер мен нұсқаларды көрсетті. Ол қайта-қайта идеялар ұсынды, кейде мүлдем жаңа нысандар ұсынған мен қайтадан бастауға және көп нұсқалар ұсынуға мәжбүрледі. 2006 жылдың сәуір айында, Стив Джобс Купертино қалалық кеңесіне, Apple екінші кампус (The Apple Campus 2) құрылысы үшін тоғыз учаскелерін сатып алғанын жариялады<ref>{{Cite web|title=News : Apple Campus 2 Project Update|url=http://www.cupertino.org/index.aspx?page=26&recordid=696&returnURL=%2findex.aspx|publisher=Cupertino|accessdate=2013-05-28}}</ref>. 2011 жылғы 7 маусым Стив Джобс Купертино қаласының қалалық кеңесіне болашақ кампус жобасын таныстырды <ref>{{Cite news|title=Стив Джобс|url=https://www.corpus.ru/products/uolter-ajzekson-stiv-dzhobs-1.htm|language=ru|work=Издательство Corpus|accessdate=2017-07-03}}</ref>. 15 қазан 2013, алты сағат пікірталастардан кейін, Купертино Қалалық Кеңес бірауыздан Apple компаниясының жаңа кампус құрылыс бойынша жоспарларын мақұлдады<ref>{{Cite news|title=Cupertino council clears huge Apple 'spaceship' campus for liftoff|author=Patrick May|url=http://www.mercurynews.com/business/ci_24319747/cupertino-council-clears-huge-apple-spaceship-campus-liftoff|date=2013-10-15|accessdate=2013-10-16}}</ref>. Осыдан кейін көп кешікпей бұзу жұмыстары, құрылыс үшін алаңды дайындау басталды<ref>{{Cite web|title=Demolition at New Apple Campus 2 Well Underway|url=http://www.macrumors.com/2013/12/05/demolition-at-new-apple-campus-2-well-underway/|author=Juli Clover|publisher=macrumors.com|date=2013-12-05}}</ref>. Салу 2013 жылы басталуы керек еді, бірақ кейінге қалдырулардан соң құрылыс 2014 жылы басталды<ref>{{Cite web|title=When Stephen Fry met Jony Ive the self-confessed tech geek talks to Apple's newly promoted chief design officer|url=http://www.telegraph.co.uk/technology/apple/11628710/When-Stephen-Fry-met-Jony-Ive-the-self-confessed-fanboi-meets-Apples-newly-promoted-chief-design-officer.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150531075735/http://www.telegraph.co.uk/technology/apple/11628710/When-Stephen-Fry-met-Jony-Ive-the-self-confessed-fanboi-meets-Apples-newly-promoted-chief-design-officer.html?utm_source=pocket&utm_medium=email&utm_campaign=pockethits|archivedate=2015-05-31|author=Stephen Fry|publisher=[[The Daily Telegraph]]|date=2015-05-26|accessdate=2015-05-31}}</ref><ref>{{Cite web|title=Jobs’s Spaceship-Like Apple Offices Completion Meets Delays|url=https://www.bloomberg.com/news/2012-11-21/jobs-s-spaceship-like-apple-offices-to-arrive-later-than-planned.html|author=Peter Burrows|publisher=Bloomberg.com|date=2012-11-21|accessdate=2013-02-27}}</ref>. 2017 жылдың 22 ақпан күні Apple ресми кампустың атауы "Apple Park" және "Steve Jobs Theater" аудиториясын атауын таныстырды. == Жобалау == [[Сурет:Apple_spaceship_under_construction.jpg|ортаға|нобай|600x600 нүкте|"Кампус құрылысы. 2016 жылдың шілдесі.]] Бұл Джобстың оның 2011 жылғы қазанда қайтыс болғанға дейін көпшілік алдындағы соңғы баяндамасы болып шықты<ref>{{Cite web|title=Steve Jobs’ Legacy Lives On in Apple’s New Campus|url=http://fortune.com/2017/02/23/data-sheet-apple-park-steve-jobs/|author=Adam Lashinsky|date=2017-02-23}}</ref>. Сақина тәрізді ғимарат, "тамаша шеңберді" жарнамалайды, бастапқыда бұлай жоспарланбаған болатын. Дөңгелек ғимараттың шеңбер периметрі бір мильді, диаметрі 461 м-ді құрайды. Дөңгелек ғимарат төрт қабатты болады, ал жер астында тағы үш қабат орналасады. Құрылысы кезінде мәселелерді болдырмау үшін, әлі жобалау кезеңінде ғимараттың табиғи шамасына барлық бөліктерінің макеттері құрылды. Ішкі бөлігінде дөңгелек ғимарат, алаңы 12 га болады саябақ саябақ, жеміс ағаштары және извилистыми жолдарымен вдохновленными жеміс бақшасы Калифорния. Сондай-ақ, онда болады ұйымдастырылуы және тоған. Жолдар мен көлік қоятын орындар жасырған жер астында. Қабырғалары кампус орындалды шыныдан жасалған. Ең ғимаратында шамамен 7700 м² үшін үй-жайларды отырыс. Стив Джобс тігісі немесе саңылау көрінгенін қаламады, ол конструкцияларды таза қиыстыруды қалады. Өз шабытын Стив Стэнфорд {{аударылмаған2|Стэнфорд унверситеті учаскесі|Стэнфорд унверситеті Бас алаңында|en|Main Quad (Stanford University)}} сызды. Интерьерді әрлеу үшін пайдаланылатын барлық ағаш [[Үйеңкі|үйеңкінің]] жекелеген түрлерін болуы тиіс. Apple әлемнің 19 елінен жобалау және материалдарды жеткізу үшін құрылыс компанияларымен жұмыс істейді. Этаж аралық жабу (еден және төбесі) ғимаратында [[Бетондау|темір-бетон]] плитадан орындалады, оның ішінде коммуникация төселген. Жалпы алғанда салу үшін 4300 мұндай тақталар пайдаланылатын болады. Кейбірінің салмағы 27 тонна. == Құны == Жер учаскесінің құны 160 млн.$. Жобаның құны бастапқыда 500 млн.$-ға бағаланған. Алайда, 2013 жылы қайта бағалау жүргізілген нәтижесінде жалпы құны 5 млрд-қа жақындады. $<ref>{{Cite web|title=Inside Apple's Plans for Its Futuristic, $5 Billion Headquarters|url=http://www.businessweek.com/articles/2013-04-04/apples-campus-2-shapes-up-as-an-investor-relations-nightmare|author=Peter Burrows|work=Businessweek|accessdate=2013-05-28}}</ref><ref>{{Cite web|title=Apple Campus 2 nearly $2 billion over budget and behind schedule, says Bloomberg|url=https://www.theverge.com/2013/4/4/4182174/apple-campus-2-spaceship-overbudget-rumor|accessdate=2016-04-04}}</ref>. == Орналасуы == [[Сурет:Apple_Campus_2_Jan16.jpg|нобай|Apple Campus 2 құрылысы 2016 жылғы қаңтар]] Apple компаниясы Купертиноға 1977 жылы орналасты, сондықтан жаңа кампусты, неғұрлым арзан бірақ алыс көшкеннің орнына, маңайдағы орынға салу жөнінде шешім қабылдады. Кампус ескі офистен шығысқа қарай бір мильде орналасқан. Кампус жанында жер асты сулары {{аударылмаған2|ластанған учаскесі|ластанған учаскесін|en|Superfund}} орналасқан<ref>Hugh Biggar (June 7, 2006). ''The Cupertino Courier''.</ref>. == Құрылыстар == === Кафе === Кампусында жеті кафе болады, ең үлкені үш қабат болады және 3000 адам қабылдайды. Мезонинде аумағы 1900 м² 600 адам және 1750 орындық сыртындағы терраса үстінде орналаса алады. Күн сайын кафе 15 000 түскі ас дайындайды, олар қатты ақ еменнен жасалған 500 үстелдерге қойылады. Әрбір үстел ұзындығы 5,5 метр, ені - 1,2 метр. Үстелдер және орындықтар Apple Store көруге болатын есіне салып тұратын болады. Бас мейрамханаға есіктер биіктігі 28 метр болады. === Аудитория === Театр атауы [[Стив Джобс|Стив Джобстың]] құрметіне аталған және кампустағы белестің шыңында орналасқан. Театрға 1000 келушілер сыяды және Apple жаңа өнімдері тұсаукесерлерін өткізуге арналға. Жанында 350 орындық тұрақ орналасқан. Театр мөлдір қабырғалар шыныдан, ал шатыры көмірпластиктен. Қабырғалардың мөлдірлігі ішінен де, сыртынан театр үздік шолуды қамтамасыз етеді. Көміртек талшықтардан төбесі, күшті және жеңіл материалдардың бірі толық шыны қабырғалардан сақталатын болады. Шатыры салмағы 73 тонна 44 ұқсас панельдер қылынан әзірленген. Әрбір панель ұзындығы 21 метр, ені 3,4 метр басқа панелдер ортасында бекітіледі<ref>{{Cite web|title=What is Apple actually doing besides building that ridiculously expensive new headquarters?|url=http://qz.com/699112/what-apple-is-building-wwdc /|author=Mike Murphy|publisher=qz.com}}</ref>. === Сауықтыру орталығы === Орталығы ауданы 9000 м² кампус солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Ол 20 000 қаланың қызметкеріне қызмет көрсете алады. Жаттығу, фитнес-орталықтан басқа және өзге де қызметтер мен қолайлығы сияқты киім ауыстыратын бөлмелер, себезгі, кір жуу бөлмелері мен топтық сабақтар үшін залдар ұсынылады. === Ғылыми-зерттеу зертханасы === Екі үлкен ғимараттың аумағы-28 000 м² кампус оңтүстік бөлігінде көзге түспеу үшін алыста салынады. Жоғарғы қабатта ғылыми-зерттеу зертханасы орналасады, оған [[Джонатан Айв]] басшылық етеді. === Тұрақ автомобильдер === Автомобиль тұрағы үшін, екі төрт қабатты ғимараттың жер асты деңгейлерінде салынады. Көлік тұрағы компания 14,200 жұмысшысына есептелген <ref>{{Cite web|title=Apple sends out photos of near-complete Campus 2 HQ ahead of 2017 launch|url=http://www.macworld.co.uk/feature/apple/apple-spaceship-campus-facts-pictures-video-info-video-3489704/|last=Moore|first=Amy}}</ref>, Купертино қаласының ережелері 11 000 тұрақ орны бар болуын талап етеді<ref>{{Cite web|title=Apple’s new $5 billion campus has more space for parking than offices|url=https://www.businessinsider.nl/apple-park-new-campus-more-parking-than-offices-2017-4/?international=true&r=US|last=Leswing|first=Kif|work=BusinessInsider|date=2017-04-09}}</ref>. Apple Park ашылғаннан кейін тұрақта 700 зарядтау станцияларын қол жетімді болады<ref>{{Cite web|title=Environmental Responsibility Report|url=https://images.apple.com/environment/pdf/Apple_Environmental_Responsibility_Report_2017.pdf|publisher=Apple Inc.|date=2017}}</ref>. Жерасты гараж, 2000 тұрақ орынға есептелген. Тұрақ  датчик көмегімен басқарылады және тиісті қосымшалар қозғалысты басқаруға және бос орынды неғұрлым ұтымды пайдалануға мүмкіндік береді. Автокөлікке арналған орындардан басқа 2000 орындық велосипедтерге арналған тұрақ қарастырылған<ref>{{Cite web|title=Apple Park: Cupertino shares insights into traffic, sheer size of project|url=http://www.mercurynews.com/2017/02/24/apple-campus-city-public-works-shares-insights-into-traffic-sheer-size-of-project/|author=Kristi Myllenbeck|work=The Mercury News|date=2017-02-24}}</ref>. === Орталығы келушілер === North Tantau Avenue Visitor Center екі қабатты құрылымы аумағы 1870 м² ішінде көлемі 221 м² кафе орналасқан, кампусқа және Apple Store  қараған терезесі<ref>{{Cite web|title=Here are all the details on Apple Park, the company’s massive new spaceship campus|url=https://news.fastcompany.com/here-are-all-the-details-on-apple-park-the-companys-massive-new-spaceship-campus-4031078|work=Fast Company|date=2017-02-22}}</ref>. Шамаланған құны 80 млн. $ құрайды<ref>{{Cite web|title=Apple to spend $80M on Campus 2 visitor center|url=http://appleinsider.com/articles/16/01/18/apple-to-spend-80m-on-campus-2-visitor-center|last=Campbell|first=Mikey|work=AppleInsider|date=2016-01-18}}</ref>. Жерасты гараж, 700 орынға есептелген, шамамен құны 26 млн. $. Сол жерде қызметкерлері үшін 1000 велосипедке орын болады, олар ұзын велосипед және жүгіру жолақтары жылжиды, кампустың аумағы 71 га. == Көгалдандыру == Құрылыс аяқталғаннан кейін 80 % - ы болады атқаруға жасыл желектер<ref>{{Cite web|title=Steve Jobs TV Appearance at the Cupertino City Council (6/7/11)|url=https://www.youtube.com/watch?v=06QqipaAvGY|publisher=[[YouTube]]}}</ref>. Үлкен аула ортасында бас ғимаратының болады засажен [[өрік]], оливковыми және яблоневыми бақшалармен, ал кафесінің жанында {{аударылмаған2|дәрі-дәрмек өсімдіктер|Knight дәрі-дәрмек өсімдіктер бақшасы|en|Physic garden}} болады. Өсімдіктер үшін таңдалған көгалдандыру кампус, құрғақшылыққа төзімді. Өңделген су үшін пайдаланылатын суару, ағаштардың. Компания отиниш жетекші арбориста, Дэйв Маффли (Dave Muffly) [[Стэнфорд университеті|стэнфорд университетінің]], өсіру үшін табиғи ортаның Калифорния Кампус айналасында. Арасында 9000 ағаштар болады 309 түрінің жергілікті түріқоса алғанда, {{аударылмаған2|Саванна емені|Саванна емені|en|Oak savanna}}, [[емен]], жеміс ағаштары, оның ішінде өрік, алма, қара өрік, шие және {{аударылмаған2|Персимон|персимон|en|Persimmon}}. Қосымша 6 га жерге егін себеді туыстарымен травянистыми қоғамдастықтар Калифорния<ref>{{Cite web|title=California Native Grasslands Association — Grass Facts|url=http://www.cnga.org/page-1633090|publisher=cnga.org}}</ref>. Бірі-4506 ағаштар бұрынғы кампус, 1000 болады пересажена жаңа кампус. Арборист компанияның өсіріп, 4600-ден астам көшет әр түрлі питомнигінде үшін оларды кейіннен қайта отырғызу кампусында. Ағаштар болады", жастар да, үлкендер де жергілікті флора және құрғақшылықта өсетін тиіс жақсы прижиться " засушливом округінде [[Санта-Клара (округ)|Санта-Клара]]. Ағаштар периметрі бойынша сақталады және тірі бұтақ шарбақтар болмақ. == Ішкі аула == Ішкі аула аумағы 30 [[Гектар|га]] тоған және жеміс ағаштары отырғызылатын болады. == Энергия == Ғимараттар кешені, [[Жаңартылатын энергия|жаңартылмалы энергияны]] алатын болады және, осылайша, {{аударылмаған2|Күн панельдері орнатылған шатырлардың тізімі|ең энергиялық тиімді ғимараттар әлемде|en|List of rooftop photovoltaic installations}} айналады. Панельдер жиынтығы қуаты жылына 17 МВт, ғимараттың төбесінде белгіленген электр энергиясы  қажеттіліктерінің 75%-ын жабатын болады <ref name="CupertinoCityCouncil">{{Cite web|title=Cupertino : City News : Steve Jobs Presents to Cupertino City Council|url=http://www.cupertino.org/index.aspx?recordid=463&page=410}}</ref>. Жетіспейтін 4 МВт сол кезде қуат {{аударылмаған2|Bloom Energy Server|Bloom Energy Server|en|Bloom Energy Server}} отын элементтерінен тұжырымдалады, олар [[биоотын]] немесе [[Табиғи газ|табиғи газбен]] жұмыс істейді<ref>{{Cite web|title=Apple's Campus 2 to use updated Bloom Energy fuel cells first deployed at NC data center|url=http://appleinsider.com/articles/16/06/24/apples-campus-2-to-use-updated-bloom-energy-fuel-cells-first-deployed-at-nc-data-center|publisher=appleinsider.com}}</ref>. Ғимараттың Ауа ішінде және сыртында еркін айналыста болады, табиғи желдеткішті қамтамасыз ете отырып, бұл ішкі бақылау жүйесі тоғыз ай ішінде қажеттілігін жояды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер|2}} == Сілтемелер == * [http://www.applegazette.com/feature/inside-apple-hq/ Apple штаб-пәтері] * [http://freebit.cz/apple-campus-2-je-americkou-ekostavbou-stoleti/ New Apple Campus 2 shows on the YouTube in 4K] ; Видео * {{YouTube|toDEHZzsIGw|Apple Park — 5.000.000.000 $ тұратын ғимарат|logo=1|id=toDEHZzsIGw|title=Apple Park — 5.000.000.000 $ тұратын ғимарат}}{{Ref-ru}}(орыс.) * {{YouTube|mFhcnzSmH-E|Apple Park — құс көзінің биіктігінен (2017 жылғы 29 сәуір)|logo=1|id=mFhcnzSmH-E|title=Apple Park — құс көзінің биіктігінен (2017 жылғы 29 сәуір))}} [[Санат:Apple]] pen0qi5v2xef8bpy80kleqk74o5sy20 0 597767 3581766 3549034 2026-04-11T15:10:42Z Гулжайна Усен 179710 3581766 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Қасым Тоғызақов |Шынайы есімі = Қасым Тоғызақов |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 03.11.1910 |Туған жері = Қостанай облысы, Меңдіқара ауданы |Қайтыс болған күні = 1984 |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = ақын, аудармашы. |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = <!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --> |Балалары = |Отбасы = <!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --> |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Қасым Тоғызақов''' (1910–1984) 3 қарашада [[Қостанай облысы]], [[Меңдіқара ауданы]]нда туған. 1926 жылы жетіжылдық мектепті бітіріп, Қостанайдағы педагогика техникумында оқыды. Оны бітірген соң, 1930 жылы Ленинградтағы А.И.Герцен атындағы педагогика институтының орыс тілі мен орыс әдебиеті факультетіне түскен. 1934 жылы Алматыға келіп, Қазақстан Жазушылар одағында аударма бөлімінің меңгерушісі болып істеген. 1936 жылы халық ақыны Жамбылдың жеке әдеби хатшысы болып, онымен бірге Мәскеуде болған қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне барады. Ақынның айтқан өлеңдерін жазып алып, редакциялаған және оның сол кезде шығарған негізгі шығармаларын сөзбе-сөз орысшаға аударған. 1934–1940 жж. М.Лермонтовтың «Демон», «Мцыри», «Хаджи Абрек», «Ақынның өлімі», «Тамара», т.б. шығармаларын, А.Пушкиннің «Бақшасарай фонтаны», В.Маяковскийдің «В.И.Ленин», Н.Некрасовтың «Орыс әйелдері» поэмаларын, Н.Гогольдің «Үйлену» пьесасын, А.Чеховтың «Шағаласын», А.Толстойдың «Алтын кілтін» қазақшалаған. А.Твардовскийдің «Василий Теркин», А.Мицкевичтің «Тукай», П.Антокольскийдің «Ұлым» атты поэмаларын, сонымен қатар Д.Бедныйдың, Лебедев-Кумачтың, Безымянскийдің, И.Вазовтың, Я.Колостың, Я.Купаланың, басқа да ақындардың өлеңдерін қазақ тіліне аударды. И.Шуховтың «Өшпенділік» атты романын, Х.Есенжановпен бірге Бальзактың атақты «Шегірен былғары» романын тәржімалады. «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» операсына либретто, «Сібір Омар» атты поэма жазды. == Шығармалары == * Сібір Омар. Өлеңмен жазылған роман. А., «Жазушы», 1967; * Омар Сибирский. Роман в стихах. А., «Жазушы», 1968; * Таңдамалы. А., «Жазушы», 1980. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} http://adebiportal.kz/kz/authors/view/2033 52gwe2t03tq0l019vgv7id0b1uxa1do 3581784 3581766 2026-04-11T15:48:33Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Гулжайна Усен|Гулжайна Усен]] ([[User talk:Гулжайна Усен|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3549034 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Қасым Тоғызақов |Шынайы есімі = Қасым Тоғызақов |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 03.11.1910 |Туған жері = Қостанай облысы, Меңдіқара ауданы |Қайтыс болған күні = 1984 |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = ақын, аудармашы. |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = <!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --> |Балалары = |Отбасы = <!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --> |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Қасым Тоғызақов''' (1910–1984) 3 қарашада [[Қостанай облысы]], [[Меңдіқара ауданы]]нда туған. 1926 жылы жетіжылдық мектепті бітіріп, Қостанайдағы педагогика техникумында оқыды. Оны бітірген соң, 1930 жылы Ленинградтағы А.И.Герцен атындағы педагогика институтының орыс тілі мен орыс әдебиеті факультетіне түскен. 1934 жылы Алматыға келіп, Қазақстан Жазушылар одағында аударма бөлімінің меңгерушісі болып істеген. 1936 жылы халық ақыны Жамбылдың жеке әдеби хатшысы болып, онымен бірге Мәскеуде болған қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне барады. Ақынның айтқан өлеңдерін жазып алып, редакциялаған және оның сол кезде шығарған негізгі шығармаларын сөзбе-сөз орысшаға аударған. 1934–1940 жж. М.Лермонтовтың «Демон», «Мцыри», «Хаджи Абрек», «Ақынның өлімі», «Тамара», т.б. шығармаларын, А. Пушкиннің «Бақшасарай фонтаны», В. Маяковскийдің «В.И.Ленин», Н.Некрасовтың «Орыс әйелдері» поэмаларын, Н.Гогольдің «Үйлену» пьесасын, А.Чеховтың «Шағаласын», А.Толстойдың «Алтын кілтін» қазақшалаған. А.Твардовскийдің «Василий Теркин», А.Мицкевичтің «Тукай», П.Антокольскийдің «Ұлым» атты поэмаларын, сонымен қатар Д.Бедныйдың, Лебедев-Кумачтың, Безымянскийдің, И.Вазовтың, Я.Колостың, Я.Купаланың, басқа да ақындардың өлеңдерін қазақ тіліне аударды. И.Шуховтың «Өшпенділік» атты романын, Х.Есенжановпен бірге Бальзактың атақты «Шегірен былғары» романын тәржімалады. «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» операсына либретто, «Сібір Омар» атты поэма жазды. == Шығармалары == * Сібір Омар. Өлеңмен жазылған роман. А., «Жазушы», 1967; * Омар Сибирский. Роман в стихах. А., «Жазушы», 1968; * Таңдамалы. А., «Жазушы», 1980. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} http://adebiportal.kz/kz/authors/view/2033 3tatxo7k7uxkwb6dcgr3xolxbldd8vy 0 604927 3581732 3581223 2026-04-11T13:50:29Z Гулжайна Усен 179710 3581732 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{толықтыру}} '''Мүсілім Әмзе''' ([[1977]] жылы [[23 қаңтар]], [[Келес ауданы]], [[Түркістан облысы]]) — [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрі]]нің және Н.Тілендиев атындағы Академиялық фольклорлық-этнографиялық [[Отырар сазы]] оркестрінің [[дирижер]]і. [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]. * [[2000]] жылы [[Құрманғазы]] атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын халық аспаптары факультетін [[домбыра]] мамандығы және [[оркестр]] факультетін контрабас мамандығы бойынша қатар тәмәмдаған. * [[2010]] жылы консерваторияны опера-симфония дирижері мамандығы бойынша аяқтаған. * [[2014]] жылы профессор [[Базарғали Әжиұлы Жаманбаев]]тың сыныбынан «Өнертану магистрі» академиялық дәрежесін алып шыққан. * [[2016]] жылдан [[Құрманғазы]] атындағы [[Қазақ ұлттық консерваториясы]]ның докторанты. * [[2017]] жылдан [[Қазақстан композиторлар одағы]]ның мүшесі. * [[2008]]-[[2014]] жылдары А.Жұбанов атындағы РҚМММИ [[симфониялық оркестр]]інің көркемдік жетекшісі және дирижері. * [[2008]] жылы дирижер В. Папянның жетекшілігімен Ашдод симфониялық оркестрінде ([[Израиль]]) және [[2009]] жылы Гнесиндер атындағы Ресей музыка академиясында тәжірибеден өтті. * [[2017]] жылы Мюнхен Симфоникер оркестрінде ([[Германия]]) дирижер Георг Фритш өткізген мастер-классқа қатысып, тәжірибеден өткен. * [[2008]] жылдан Н. Тілендиев атындағы академиялық фольклорлы-этнографиялық «[[Отырар сазы]]» оркестрінің дирижері. [[Токио]]ның Персимон-Холл сахнасында өнер көрсеткен. * [[2009]] жылдан ҚР мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрінің дирижері. Алғашқы дебюттік концертін Израильдің Ришон ле-Зион және Ашдод қалаларында өткізді. * [[2011]] жылдан П.Чайковский атындағы [[Алматы музыка колледжі]]нің симфониялық және эстрада-симфониялық оркестрлерінің көркемдік жетекшісі және дирижері. * [[2010]]-[[2012]] жылдары Абай атындағы Мемлекеттік академиялық опера және балет театрының дирижері қызметін атқарды. * «Мәңгілік сарын» атты домбыра күйлері антологиясының ([[2007]] ж.), «Қазақтың дәстүрлі 1000 күйі» ([[2009]] ж.), «Шаһнама» ([[2013]] ж.) антологиялық жинақтарының құрастырушысы, «Қазақстанның музыкалық мұрасы», «Қазақстандағы этностардың музыкалық мұралары» ([[2015]] ж.) антологиялық жинақтарының музыка редакторы. * Республикалық жас орындаушылар конкурсының ([[Алматы]], [[1994]]), [[Қаршыға Ахмедияров]] атындағы күйшілер конкурсының лауреаты (Алматы, 1996) және I Халықаралық Н.Тілендиев атындағы дирижерлар конкурсының ([[Астана]], [[2008]]) дипломанты. М.Төлебаев атындағы республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер байқауының ([[Талдықорған]], [[2013]]) лауреаты. * Құрманғазы атындағы академиялық халық аспаптар оркестрімен 2012 жылы «Ғасырлар пернесі», Нұрғиса Тілендиев атындағы Академиялық фольклорлы-этнографиялық "Отырар сазы" оркестрімен 2012 жылы «Сырлы сарын», 2013 жылы «Сырлы саз», 2014 жылы «Аңсау», 2016 жылы «Гүлден, елім», ҚР Мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрімен 2015 жылы «Тарихын тасқа таңбалап» атты жеке концерттері өткен. == Марапаттары == * «Құрмет» ордені (2023)<ref>СЫР ЕЛІ. Энциклопедия / Бас ред. Б.С. Каримова. 2-басылым. – Алматы: «Тау-Қайнар» ЖШС, 2023</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} egjqyp5w4erq806e7b7t8r1z2i0zdtg 0 610502 3581787 3557985 2026-04-11T15:52:55Z Гулжайна Усен 179710 3581787 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Роджер Гилберт Баннистер''' ({{lang-en|Roger Gilbert Bannister}}; 23 наурыз 1929, Харроу, Англия, Британдық империя – 4 наурыз 2018) — британдық жеңіл атлет және дәрігер-невролог, 1500 метр қашықтықта 1954 жылғы Еуропа чемпионы, Британ империясы орденінің командирі. == Өмірбаяны == Спортта Баннистер орта қашықтыққа жүгіруге маманданған. 1950 жылы Брюссельде жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионатына қатысып, 800 метр қашықтықта қола медаль жеңіп алды. Хельсинкидегі Олимпиада ойындарында (1952) ол 1500 метрге жүгіруде 4-ші орынды иеленді. Осыдан кейін спортшы өз алдына 4 минут ішінде 1 миля (яғни 1609 метр) жылдам жүгіруді мақсат етіп қойды. 1954 жылы 6 мамырда Оксфорд университетінің студенті бола отырып, ол Иффли-роуд (Оксфорд) университеттік спорт алаңында осы қашықтықты 3.59, 4 минутта жүгіріп өтті. 1954 жылдың 7 тамызы Ванкувердегі Достастық ойындарында милю — Роджер Баннистерге (Англия) және Джон Лэндиге (Австралия) екі ең үздік жүгіруші кездесті. Бұл жүгіру спорт тарихында миляға ең танымал жүгіру болып саналады.<ref>[http://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/story/2009/12/22/bannister-column.html?ref=rss How soon we forget our hallowed moments — British Columbia — CBC News]</ref> Баннистер барлық қашықтықты екінші нөмірмен жүгірді, бірақ соңғы айналымда 3.58, 8 нәтижесімен жеңіске жетті. Жүгіру "Жүз жылдықтың Миля" (ағылш. Miracle Mile).<ref>{{Cite web |url=http://skirun.ru/2011/08/08/bannister-landy/#more-7421 |title=Миля столетия. 7 августа 1954 года — Баннистер против Лэнди. {{!}} лыжные гонки и легкая атлетика |access-date=2011-08-13 |archive-date=2012-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114195252/http://skirun.ru/2011/08/08/bannister-landy/#more-7421 |url-status=live }}</ref> Джон Ланди бар Баннистердің драмалық қарсыластығы Ванкувер мүсінде Лэнди сол иық арқылы қарап, ал Баннистер оңнан өтеді. Сол 1954 жылы Баннистер Берндегі Еуропа чемпионатында 1500 метрге жүгіруде Еуропа чемпионы болып, одан кейін үлкен спорттан кетеді. Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Баннистер белгілі невротерапевт дәрігер ретінде аты береді, сонымен қатар түрлі спорттық ұйымдармен ынтымақтасуды жалғастырады. 1971-1974 жылдары ол "Ұлыбритания спорт кеңесінің" төрағасы болды (ағылш. "Спорт және дене тәрбиесі жөніндегі Халықаралық кеңестің" президенті (ағылш. International Council of Sport and Physical Education). 1975 жылы Баннистер рыцариде II Елизавета патшайым жасады. Сондай-ақ Лондондағы жүйке аурулары бойынша ұлттық клиниканың директоры және неврология саласындағы ғылыми мерзімді баспагері болды. 2017 жылы Құрмет кавалерлері орденімен марапатталды.<ref>{{Cite web |url=https://www.thegazette.co.uk/London/issue/61803/supplement/N27 |title="The London Gazette, Supplement No. 1". The London Gazette. No. 61803. 30 December 2016. p. N27. |access-date=2025-01-11 |archive-date=2018-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181027215500/https://www.thegazette.co.uk/London/issue/61803/supplement/N27 |url-status=live }}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} aohw39yp5tnguopg8kti6s80zvsfnag 0 611374 3581835 3561401 2026-04-11T16:53:16Z Гулжайна Усен 179710 3581835 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Льюис моделі''' Қазіргі жаңа экономикалық өсу теорияларының бірі – Нобель сыйлығының иегері А. Льюистің моделі болып табылады. 1950 ж. Ортасында құрылған Льюистің екі секторлы моделі 3-әлем елдерінің еңбек шығынды экономикасы үшін маңызды теория болды. Льюис моделінде әлсіз дамыған экономика 2 секторадан тұрады: Натуралды ауыл шаруашылығымен, жабық қайта қоныстандыруымен және еңбектің нөлдік шекті өнімділігімен сипатталатын дәстүрлі сектор. Мұндай жағдай Льюиске осы секторда шығынды жұмыс күші түсінігін енгізуге тура келді. Әлсіз дамыған экономикада дәстүрлі сектормен қатар, жоғары өнімді қазіргі индустриалды сектор да бар, оған қалалық өнеркәсіп жатады. Қала өнеркәсібіне ауыл шаруашылығынан жұмыс күші ақырындап жылжи бастайды. Модельде ауылдан қалаға жұмыс күшінің миграциясына және индустриалды секторда жұмыспен қамту және өндірістің өсуіне үлкен мән беріледі. Индустриалды секторда миграция мен жұмысбастылық экономикалық өсуге тәуелді, ал ол өз кезегінде капитал қорлануымен және өнеркәсіпке инвестиция деңгейімен анықталады.Мұнда жалақы дәстүрлі сектордағы жұмысшының орташа табысын бірнеше еселейді. Оның пікірінше, қаладағы жалақы ауылдағыға қарағанда 30% -ке жоғары болу тиіс, өйткені олардың арасындағы мұндай алшақтық миграцияны яғни жұмыс күшінің ауылдан қалаға ауысуын ынталандырады. Осы жұмыста қарастырылған негізгі теориялық бағыттардың, өкілдердің көзқарастары мен пікірлерін келесі негіздерде қорытындылауға болады: — Харрод пен Домар экономикалық өсуді тек бір ғана факторға – капитал қорлануға тәуелді дейді. Харродтың пікірінше табыс көлемі 1-4% дейін өскен жағдайда табыстағы жинақ үлесі де 4 есеге ұлғаяды дегенді мүлдем елестетуге болмайды, яғни капитал қорлануы табысқа тәуелсіз. — Неокейнстіктер бойынша, экономикалық тұрақтылыққа жетуде тиімді сұраныс проблемасының маңызы зор, олардың алдындағы негізгі проблема -өткізу проблемасы, яғни егер сұраныстың қозғалуындағы өндірістік ресурстардың толық тұтынылуын қамтамасыз етсе,онда экономика динамикалық тепе-теңдік жағдайда болады. Неокейнстіктің пікірінше ұлттық табыстың өсуі капитал қорлануының функциясы болып табылады. Олар экономикалық өсудің басты факторы – инвестициялар дейді. — Неоклассиктер өсудің көзі ретінде пайданың өсуін айтады. Кәсіпорынның толық жүктелмеуінің, жұмыссыздықтың себебі – инвестиция мен техникалық прогрестің төмен темпі, осының негізінде пайданың, техникалық жаңашылдыққа ынтаның төмендігі. Олар жалақыны көтеруге, әлеуметтік-экономикалық қажеттіліктерге шығындардың көбеюіне қарсы шығады, пайдаға салықты төмендетуді және жанама салықтарды ұлғайтуды ұсынады. Бұл теорияның монетарлық бағытының пікірінше, «ұзақ мерзімді» жоспарда ақшалардың тұрақсыздығы экономикалық өсудің тұрақсыздығына әкеледі. Ақша массасының қысқаруы экономикалық өсу темпінің баяулауына, ал көбеюі – жылдамдауына әкеледі. Осы бағыттың көрнекті өкілі Р. Солоу: «пайыз ставкасы халық санының өсу темпі мен бүкіл экономикалық өсу темпіне тең болуы тиіс» — Өсудің жаңа теориялары, соның ішінде эндогенді өсу теориясы неоклассиктердің капиталдың кемімелі шекті өнімділігі туралы алғышартын теріске шығарады және капитал салымдарының рентабельділігіне әсер ететін сыртқы эффектілеріне көп көңіл бөледі. Экономикалық өсудің тежелуі – адам капиталына, инфрақұрылым мен НИОКР–ға инвестициялардың төмендігі. Олар даму процесінде мемлекеттің белсенді араласуын қолдайды. Льюис өзінің екі секторлы моделінде дәстүрлі сектордан индустриалды секторға өту мақсатында қала өнеркәсібінде (индустриалды) жалақыны 30% -ке дейін көтеруді ұсынады. Жалпы экономикалық өсу проблемаларын былайша көрсетуге болады: — ''экономикалық өсу факторлары;'' — ''қазіргі және болашақтағы тұтынудың арақатынасы және олардың өсу темпіне әсері;'' — ''экономикалық өсу мен табыстарды бөлудің өзара әсерлесуі'' — ''экономикалық өсудің тарихи тенденциясы'' — ''тепе-тең (тұрақты, балансталған) өсу шарттары'' Осымен, біздің міндетіміз жоғарыда аталған териялардың негізінде қазіргі кезде қоғамның әл-ауқатын көтеру мақсатында экономикалық өсуді жан-жақты қарастырып, позитивті жақтарын ескерген жөн. Әрине әрбір ұлттық экономиканың ерекшеліктеріне байланысты экономикалық өсуін қамтамасыз ету үшін басты тетіктерінің қызметін оңтайлы іске асыру оңай шаруа емес. Сондықтан да әлемдік тәжірибеге көңіл бөлу, жетістіктерге мән беру, алдағы уақытты тұрақты дамудың кепілі болып табылады. ==Дереккөздер== https://bigox.kz/lyuis-modeli/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180829105502/http://bigox.kz/lyuis-modeli/ |date=2018-08-29 }} mx0w3mdccn69dx1dbq9q9gqldo27koy 0 611459 3581759 3176114 2026-04-11T14:57:56Z Гулжайна Усен 179710 3581759 wikitext text/x-wiki {{}} {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Каленов Данияр Рамазанұлы ''' (2-ші шілде, 1993 жыл, Қазақстан Республикасы, Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Сәбит Мұқанов ауылы) – қазақстандық кәсіби балуаны. Жабық түрдегі Азия ойындарының Чемпионы (2017), Европа және әлем Чемпионы. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері. == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–ден 5-ші сыныпқа дейін Сәбит Мұқанов ауылында оқыған. Кейін, күрделі түрде спортпен айналысуды шешіп, Петропавл қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсті.Спорт мектебінде ол 6-шыдан 11-ші сыныпқа дейін білім алды. Мектеп бітірген соң университетке дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті. Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алады. == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында туған. Анасы – Каленова Айнагүл Жақсылыққызы (19.10.1964ж) үй шаруасымен айналысады. Әкесі – Каленов Рамазан Қапарұлы (15.04.1963ж) жөндеуші жұмысымен айналысады. == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- 8yaq88rygbhxn0c0zbw5w46oombei8w 0 615510 3581737 3565735 2026-04-11T14:04:55Z Гулжайна Усен 179710 3581737 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Полимерлі гидрогельдер''' — бір-бірімен химиялық байланысқан ұзын тізбекті макромолекуладан тұратын, үш өлшемді кеңістіктік құрылымды жоғары молекулалық қосылыстар. Олар еріткіштің шамадан тыс мөлшерін және еріткіште еріген төмен молекулалы қосылыстарды өзіне жақсы сіңіреді, яғни суперабсорбциялық қасиеті бар жұмсақ, созылғыш қасиеттерге ие суда ерімейтін материалдар. [[Сурет:Құрғақ және суда ісінген Поливинилпирролидон (ПВПД)- гидрогелінің үлгілері.jpg|нобай|Құрғақ және суда ісінген Поливинилпирролидон (ПВПД)- гидрогелінің үлгілері]] == Қолданылуы == Сұйықтықтың айтарлықтай көлемін сіңіру және ұстап қалу қабілетінің арқасында, гидрогельдер ісінген полимерлік жүйелерінің әрекетінің фундаменталды заңдылықтарын анықтау тұрғысынан ғана емес, сондай-ақ бірқатар облыстарда практикалық қолдану тұрғысынан тығыз зерттелетін объект болып табылады. Мысалы, байланыс линзаларына және ақуыздарды бөлуге арналған материалдар, жасушалар мен тіндер өсіруге, дәрілік заттардың бақыланатын босату жүйелеріне арналған матрикстер ретінде. Полимерлік гидрогельдерді жаңа қолдану аймағының шығуымен олардың қасиеттеріне жаңа талаптар туындайды. Соңғы кездері гидрофильдік қасиеттермен қатар басқа да мақсатты сипаттамаларды иеленетін, мысалы, гидрофильдік материалдарға (полисилоксандар және фторполимерлер) тән газ өтімділік, гидратталған күйде материалдың жоғары механикалық беріктігі, оптикалық мөлдірлік, электр өткізгіштік және т.б., гидрогельдерді қолдану қажеттілігі артты. Бір материалда аталған қасиеттердің бірігуі бірегей полимерлік бұйымдарды, мысалы оттек өтімділігі жоғары жұмсақ контактілі линзалар, суда ерімейтін дәрілік заттарды тасымалдағыштар, гидрофильдік те, гидрофобтық заттарды да сіңіруге қабілетті сорбенттер, жаңа мембраналық заттар және басқа да объектілер құруға мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта кеңінен гидрогельдер экологиялық мәселені шешу үшін тұрмыстық химияда (сабын, шампунь, крем), суды дайындауда және суды тазалауда (металдарды бөліп алу, тұзсыздандыру), ауыл шаруашылығында (өсімдіктің тамыр жүйесінде ылғалды ұстап тұру үшін, құмды реттеу), мұнай өндірісінде (мұнай өнімділігін арттыруда, жер қыртысынан мұнай мөлшерін екінші қайтара өндіруде, құбырдың ішкі қуысын тазалауда), биотехнологияда (ақуыздарды және ферменттерді бөлу және тазарту), медицинада (гигиеналық материалдар, дәнекерлі линзалар, мишен-нысанаға дәріні бақылаулы тасымалдау), техникалық жұмыстарда (жасанды бұлшық ет, хемомеханикалық құрылғы), электроникада (сенсорлар, қабылдағыштар, оптикалық түрлендіргіштер) және тағы басқа салада кеңінен пайдаланылады. == Ерекше қасиеттері == Полимерлік гельдердің бағалылығы оның кейбір ерекше қасиеттеріне байланысты. Полимерлік гельдер суда еритін полимерлер және гидрогельдер ортаның өзгерістерінен (еріткіштің табиғаты, температура, рН, электрикалық аумақ) қайтымды реакцияға түсуі мүмкін, әрі жүйенің реакциясы аспапсыз жай көзбен (гомогенді фазада жаңа фазаның қалыптасуы бұған дейін ерітіндіде гельдердің күрт ісінуі және коллапсы) оңай көрінеді. Осындай қасиеттерге ие болғандықтан олар «ақылды гельдер» деген атқа ие болған, сонымен қатар оларды «интеллектуалды» материалдар (smart or Intelligent materials) деп те атайды. Осы «интеллектуалды» деп аталатын полимерлер зерттеушілердің назарын аударуда. Полимерлік гельдер деп бір-бірімен химиялық байланысқан ұзын тізбекті макромолекулалардан тұратын үшөлшемді кеңістіктік құрылымды жоғары молекулалы қосылыстарды айтады. Олар шығу тегіне байланысты табиғи (мысалы, көздің шыны тәрізді денесі) синтетикалық та (поливинилпирролидон гельдер, полиакриламидтік гельдер және т.б.) болуы мүмкін. Макромолекулалардың ұзындығы өте үлкен болғандықтан гельдер созылғыштық қасиеті өте дамыған полимерлік торларды құрады. Гельдердің басты ерекшелігі еріткіштердің шамадан тыс мөлшерін сіңіре алуында. Еріткіштің қызметін көбінесе су атқарады, ал суда ісінетін гель – гидрогельдер деп аталады. Гельдердің осылайша суда қатты ісіну қабілеті олардың құрылымында ионогенді және полюсті гидрофильді функционалдық топтардың болуына байланысты. Олар бір жағынан, полимердің суға ынтықтылығына жауапты болып, сумен әрекеттесуіне ықпал етсе, екінші жағынан, су ерітінділерінде ионданып, полимер тізбегінде зарядтардың пайда болуына және қарсы иондардың тігілу түйіндері арасындағы кеңістікке босап шығуына әкеледі. [[Санат:Полимерлер]] 4nr7zrzffo8jdh8a0an0p0vckufl6ei 0 618111 3581750 3562257 2026-04-11T14:29:21Z Гулжайна Усен 179710 3581750 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Надар''' (Nadar, нақты атауы - Гаспар Феликс Турнашон, Gaspard-Félix Tournachon, 1820 жылғы 6 сәуір – 1910 жылғы 21 наурыз) — [[француздар|француз]] фотографы, мультипликатор, романист, журналист және аэронавт. Фотографиялық портреттің ең үлкен шебері. Надар жасаған фотосуреттер үлкен мемлекеттік фото жинақтарда сақталады. ==Биография== Надар 1820 жылы [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B6 Парижде] дүниеге келген. 1853 жылы ол бірінші фотосуреттерді түсіре бастады, 1858 жылы Парижден жоғары ұшып, ауеден әлемнің алғашқы фотосуретін жасады. Ол [[Чарльз Бодельер]], [[Гюстава Курбе]], [[Сара Бернард]], [[Эрнест Шаклтон]] және басқаларының фотосуреттерін жасады. Үлкен француз классицист суретшісі Энгра Надарның өтініші бойынша суретші суретке түскісі келетін адамдардың портреттерін түсірді. Өз өмірбаяны Э.Де Мирриктің куәлігіне сәйкес, Интре осы фотосуреттерден портреттерін суретке түсіруді қажет етпестен тартты. Нарды «Фотосуреттін Тицианы» деп атады. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80 Театр] арқасында Надар фотокамераны қолына алды - театр драматургі болды. Суретші ретінде ол беделді портрет суретшісі болған. Журналист ретінде "Шаривари" журналында мультфильмде Думермен жұмыс істеді. 1850 жылы, 30 жасында, Надарды әйгілі бульварлардың фавориті болды, бірақ театр да, көркемсурет салоны да, журнал да өмір сүруге жеткілікті қаржы бермеді. 1852 жылы ол ағасы Адриеннің фото студиясын 1852 жылы иеленді, бірақ бұл серіктестік жақында сот ісіне аяқталды. 1854 жылы Надар "Пантеон Надарды" жариялады, 240 карикатурасынан тұратын үлкен [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F литография], төрт топтың алғашқы жоспарлары. Алғашында өз клиенттерін суретке түсіруді жоспарлаған, содан кейін карикатураларды салуды жоспарлаған. Ол былай деп жазды: «Фотосурет - керемет жаңалық ... Теорияны бір сағаттан кейін, технологияның негіздері бір күнде зерттеп алуға болады ... Бірақ нені үйренуге болмайды - жарық сезімі. Жарықтың тұлғаның бетіне түсіп кету тәсілі, сіз оны өзіңіз ұстап алуыңыз керек. Ұқсастықты алу үшін, қарапайым портрет емес, позамен араласып, оның ойларын және оның мінезін сезіну керек». Оның портреттерінің стилі қарапайым және қатал болды. Әдетте, ол адамдарға жалдады, жоғарғы жарық пен монофониялық фон ғана қолданды. Ол модельдің жеке ерекшеліктерін анықтауға тырысып, бетіне, қимылына, позаға назар аударды. Кейінірек, ол электр жарығындағы фотосуреттерін алды. Надар Париждің катакомбы туралы суреттер сериясын жасады. Шарды суретке түсіру идеясын патенттеді. 1900 жылы ол фотосурет туралы естеліктер кітабын жариялады. 1910 жылғы 21 наурызда қайтыс болған, Пер-Лашез зиратында жерленген. ==Экспрессии Пьеро== XIX ғасырдың көркемдік және интеллектуалды мәдениетінде кеңінен таралған [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%8C%D0%B5%D1%80%D0%BE Пьероның] лирикалық имиджінің құрушысы және атақты актеры және Батиста Дебюрордың ұлы Чарльз Дебюродың сериясы болды. Дебюро жасаған кейіпкер лирикалық кейіпкер Альберт Гираудтың поэтикалық циклында Лунар Пьеро прототипі болып табылады, бұл өз кезегінде осы атаумен Арнольд Шёенбергтің операсының негізі болған деп есептеледі. Пьероның жанжал мен шекаралы бейнесін Надар қолдады - ол Commedia dell'Arte дәстүрлі кейіпкерлерін басшылыққа алмай, күрделі және иеліктен айырылған психологиялық портретті білдіреді. Pierrot фотографиялық сериясы, Expression 1855 жылы Парижде өткен Дүниежүзілік көрмесінде алтын медальін жеңіп алған. ==Надар Розалинда Краусты зерттеулерінде== Надар суреттері қазіргі заманғы өнердің ең ірі американдық теоретигі Росалинд Краустың негізгі тақырыптарының бірі болды - оның «Надарды іздерінен кейінгі» туындылары. Краустың мәтіндері патрикалық психологиялық портрет шеберлері немесе Парижді әуе шарларынан атып жіберген жаратылыс ғалымы ретінде қабылданған фотографтың жұмысының айқын көрінісін өзгертті. Краустың туындыларында Надардың суреттері күрделі контексте ұсынылған: Шведборгтың метафизикасы, Хьюго қайтыс болғаннан кейінгі портреттері, Канттың идеялары, Бальзак ырымдары, Лафатердің физиогномиясы . Осының бәрі ерекше жағдайға ие, ол рационалист, зерттеуші және кәсіпкер емес, керісінше, көріністер, рухтар мен арбалар туралы алаңдатарлық оқиғалардың бастамашысы және фигурасы болып табылады. Зерттеу Краусус өзінің бақылауларының арқасында өнердің табиғаты мен фотосуретінің иррационалды көрінісі ретінде қабылданатын Нарды суреттерінің көрінісін өзгертеді. 22q6bggvnpc17j25vrbir1y9i6rnawn 0 618340 3581739 2900773 2026-04-11T14:06:57Z Гулжайна Усен 179710 3581739 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Боксшы |Есімі = Михаил Юрченко |Шынайы есімі = |Суреті = |Толық есімі = |Лақап аты = |Азаматтығы = {{URS}} → {{KAZ}} |Туған күні = 20.6.1970 |Туған жері = [[Үштөбе]], [[КСРО]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Тұрғылықты жері = |Салмағы = Ауыр (91 кг жоғары) |Тұрысы = |Бойы = 195 см |Қолдың қарқыны = |Стилі = |Бапкері = |Команда = |Алғашқы айқасы = |Соңғы айқасы = |Чемпион белдігі = |Айқастар = |Жеңістер саны = |Нокаут = |Жеңілгені = |Тең түскендері = |Болмағандары = |Әуесқой айқастары = |Әуесқой айқастарда жеңгені = |Әуесқой айқастарда жеңілгені = |Әуесқой айқастарда нокауты = |Әуесқой айқастарда тең түскендері = |Рейтинг1 = |Позиция1 = |Үздік позициясы1 = |Рейтинг2 = |Позиция2 = |Үздік позициясы2 = |Рейтинг3 = |Позиция3 = |Үздік позициясы3 = |Рейтинг4 = |Позиция4 = |Үздік позициясы4 = |Рейтинг5 = |Позиция5 = |Үздік позициясы5 = |Рейтинг6 = |Позиция6 = |Үздік позициясы6 = |Рейтинг7 = |Позиция7 = |Үздік позициясы7 = |Рейтинг8 = |Позиция8 = |Үздік позициясы8 = |Рейтинг9 = |Позиция9 = |Үздік позициясы9 = |Үздік позициясы = |Нашар позициясы = |boxrec_id = |Сайты = }} '''Михаи́л Ю́рийұлы Ю́рченко''' ([[20 маусым]] [[1970]], [[Үштөбе (қала)|Үштөбе]]) — кеңестік және қазақстандық боксшы, ауыр салмақ категориясының өкілі. 1980 және 1990 жылдары [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] және [[Қазақстан]] құрама сапында шықты, [[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы|ТМД]] чемпионы, халықаралық деңгейдегі турнирлердің жеңімпазы және жүлдегері, [[Атлантадағы жазғы Олимпиада ойындары|Атлантадағы жазғы Олимпиада ойындарының]] қатысушысы. == Өмірбаяны == Михаил Юрченко 1970 жылы 20 маусымда [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] [[Алматы облысы|Алматы облысының]] [[Үштөбе (қала)|Үштөбе]] қаласында дүниеге келген. Алғаш рет 1987 жылғы маусымда Пхеньяндегі «Достық» жасөспірімдер турнирінің және Тбилисидегі Халықаралық жасөспірімдер турнирінің күміс жүлдегері атанды. [[Луцкадағы 1990 жылдың КСРО чемпионаты|Луцкадағы 1990 жылдың КСРО чемпионатында]] шешуші финалдық кездесуде [[Евгений Белоусов|Евгений Белоусовтан]] жеңіліп, ауыр салмақтағы есепте күміс медальді жеңіп алды. Кеңес ұлттық құрамасының құрамына кірген Бомбейде Әлем Кубогында және Сиэтлдегі ізгі ниет ойындарында өнер көрсетті. 1991 жылы бокстан ТМД-ның бірінші және жалғыз чемпионатында жеңіске жетіп, [[Минскіде КСРО халықтарының спартакиадасы|Минскіде КСРО халықтарының спартакиадасында]] қола медальға ие болды. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін біраз уақыт Қазақстан құрамасына өнер көрсетті. 1994 жылы Қазақ құрамасының сапында Бангкоктағы Әлем кубогында ширек финалға дейін жетті. 1996 жылы мэр Кубогында күміс медаль жеңіп алды және сәтті өнер көрсетудің арқасында Атлантадағы жазғы Олимпиада ойындарында ел намысын қорғау құқығына ие болды. Мұнда 91 кг-дан астам бірінші жекпе-жекте мерзімінен бұрын бірінші раундта ресейлік Алексей Лезинден жеңіліс тапты және бірден медаль үшін күресуден кетті<ref>Деректер қорының материалдары бойынша ''amateur-boxing.strefa.pl''</ref>. Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін бизнеспен айналысты. Алматы бокс федерациясының вице-президенті қызметін атқарды<ref>{{cite web|author=Ерзат Сергазин |url=http://vesti.kz/boxing/154245/ |title=Михаил Юрченко: «Алматының міндеті — Лондонға екі жолдама» |publisher=Vesti.kz |date=2010-05-19 |accessdate=2018-12-30}}</ref>. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == * {{SportsReference|yu/mikhail-yurchenko-1|NAME=Михаил Юрченко}} [[Санат:КСРО боксшылары]] [[Санат:Қазақстан боксшылары]] [[Санат:1980 жылдарының боксшылары]] [[Санат:1990 жылдарының боксшылары]] [[Санат:Ауыр салмақты боксшылар]] 5xe5jt553qsplrgajvq4rzvgzjvodst 0 620746 3581815 2841713 2026-04-11T16:19:41Z Dariga Zhumagaliyeva 179646 3581815 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{кәсіпкер | Туылғандағы аты = Джефф Безос (Jeffrey Preston Jorgensen) | қаржы көлемі = 175,3 млрд $ (қазан, 2020) | Компаниясы = [[Amazon.com]] | Лауазымы = құрылтайшысы, төрағасы және бас атқарушы директоор |Есімі=Джефф Безос|Шынайы есімі={{lang-en|Jeff Bezos}}|Сурет=Jeff Bezos at Amazon Spheres Grand Opening in Seattle - 2018 (39074799225) (cropped).jpg|Туған күні=17.01.1964|Туған жері=[[Альбукерке]], [[Нью-Мексико]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]|Білімі=[[Принстон университеті]] ([[1986 жыл|1986]])|Туған кездегі есімі={{lang-en|Jeffrey Preston Jorgensen}}|Азаматтығы={{USA}}}} '''Джеффри Престон «Джефф» Безос''' ([[Ағылшын тілі|ағылш.]] ''Jeffrey Preston «Jeff» Bezos''; [[12 қаңтар]] [[1964 жыл|1964]], [[Альбукерке]], [[Нью-Мексико]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) — американдық кәсіпкер, [[Amazon.com]] интернет-компаниясы мен Blue Origin аэроғарыш компаниясының негізін қалаушы. The Washington Post баспасының иесі. 2018 жылы [[Forbes]] бойынша ең бай адам болды, ол бірінші орынды 135,6 миллиард доллар табыспен иеленді. [[2021 жыл|2021 жылдың]] [[7 қаңтар|7 қаңтарында]] оны [[Илон Маск]] екінші орынға аударып тастады. ==Өмірбаяны== Джефф туылған кезде оның анасы мен әкесі 17 жаста ғана болған. Жас әкесі баланың өміріне араласпауға шешім қабылдады, сондықтан Джефф оның есімін алған жоқ. Бала 4 жаста болған кезде, анасы болашақ миллиардерді қабылдаған және көтерген мексикалық Майк Безосқа үйленді. Мектепте Джефф жақсы оқушы болған. Ол әрдайым инжинирингке және физикаға тартылып, кейін информатика және инжинирингке қызығушылық танытты. Джефф Принстон университетін 1986 жылы электротехника және информатика мамандығы бойынша бітірді. 1994 жылдың басына дейін Уолл-стритте түрлі лауазымдарда жұмыс істеді. Кейін D. E. Shaw & Co компаниясының вице-президенті қызметін атқарды. Бұл лауазымды 1994 жылдың жазында босатты. 1995 жылы шілде айында Джефф Безос 300 мың доллар көлемінде инвестицияларды алып, Amazon.com сайтын іске қосты. Бірнеше жылдан соң Джефф бизнес-мүдделерін кеңейтіп, Blue Origin аэроғарыштық компанияны құрды. 1992 жылы Безос Нью-Йорк қаласындағы Манхэттендегі D.E.Shaw компаниясында ғылыми қызметкер болған Маккензи Таттлді кездестірді. Жұп бір жылдан кейін үйленді. Олар төрт баланың ата-анасы болған: үш ұл және бір қызы. 2019 жылдың 9 қаңтарында Джефф Безос әйелімен 25 жыл некеден кейін ажырасу туралы жариялады. ==Amazon== 1993 жылдың соңында Безос онлайн-кітап дүкенін бастау туралы шешім қабылдады. Ол D. E. Shaw & Co компаниядағы жұмысын тастап, 1994 жылғы 5 шілдеде бизнес-жоспарын жазған соң гаражында Амазонды құрды. Бастапқыда Безос өзінің жаңа компаниясын Cadabra деп атады, бірақ кейінірек Оңтүстік Американың Амазон өзеніне арнап, Amazon атауына өзгертті, себебі оның аты әліпбидің басында тұрған А әрпінен басталады. Ол ата-анасынан шамамен 300 000 АҚШ долларын қабылдап, Amazon-ға инвестициялады. Амазон бастапқыда онлайн-кітап дүкені болғанымен, Безос әрқашан басқа өнімдерді де қосып, дүкенін кеңейтуді жоспарлаған. Безос Amazon негізін қалағаннан үш жыл өткен соң, компанияның акцияларын IPO-ға шығарды. ==Джефф Безостың қағидалары== 1)Көбірек ұйықтаңыз. 2)Таңертең шырынбаңыз және дәмді таңғы ас алыңыз. 3)Іскерлік және жеке нәрселерді араластырмаңыз. 4)Ең жақсы әйелге үйленіңдер. 5)Көп тапсырмаларды бір уақытта жасаудан бас тартыңыз. 6)Өз идеяларыңызды қорғаңыз. 7)Ақшаны үнемдеңіз. 8)Жаңа жобалар жасаңыз. 9)Көп оқыңыз. 10)Кейін өкінбеу үшін тәуекелге бел буыңыз. ==Дереккөздер== <references/>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D1%81,_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D1%84%D1%84 <references/>https://www.mk.ru/economics/2019/01/05/10-pravil-zhizni-samogo-bogatogo-cheloveka-mira-dzheffa-bezosa.html <references/>https://www.iphones.ru/iNotes/773076 <references/>https://www.shopolog.ru/metodichka/other/20-vyskazyvaniy-dzheffa-bezosa-glavy-amazon-com/ <references/>https://24smi.org/celebrity/28321-dzheff-bezos.html kwxq6jyjw2c0r60a3xwxc5we15wgbpv 0 620890 3581822 3562503 2026-04-11T16:26:18Z Dariga Zhumagaliyeva 179646 3581822 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}}'''Мет Гала''' ({{Lang-en|Met Gala}}) — [[Нью-Йорк|Нью-Йорктегі]] [[Метрополитен (мұражай)|Метрополитен-өнер мұражайы]] Костюм Институтының пайдасына қаражат жинайтын және сән көрмесінің ашылуын атап өтетін жыл сайынғы гала- іс-шара болып табылады. Мет Гала- әлемдегі ең ерекше әлеуметтік іс-шаралардың бірі және 2013 жылы, 9 миллион [[АҚШ доллары|АҚШ долларына]] тарта қаражат жинап, келесі жылы 12 миллион доллар рекордымен Нью-Йорктегі қаражат жинау бойынша ең үлкен кештердің бірі болып саналды. 2019 жылғы іс-шарадан кейін жалпы жиналған сома 200 миллион АҚШ долларынан асады деп күтілуде. == Тарихы == Мет Гала кешін алғаш 1948 жылы, жақында құрылған Костюм Институтына қаражат жинау және оның жыл сайынғы көрмесінің ашылуын атап өту үшін сәнді публицист Элеонора Ламберт құрды. Бірінші Гала кешкі ас ретінде және билеттері әрқайсысы елу доллардан тұратын кеш ретінде өтті. Өзінің алғашқы бірнеше онжылдықтарында Гала Нью-Йорк қайырымдылық мекемелері үшін өткізілетін жыл сайынғы көптеген жәрдемақылардың бірі болды. Соған байланысты, ерте Гала қатысушылары Нью-Йорк жоғары әлеуметтік топтарынан немесе қалалық сән индустриясының мүшелері болған. 1948 жылдан 1971 жылға дейін шара [[Waldorf-Astoria]],[[Central Park]] және [[Rainbow Room]] сияқты орталықтарда өткізілген. 1972 жылы Диана Вриланд Костюм Институтының кеңесшісі болған кезде, Гала аса сәнді іс-шара ретінде дами бастады,дегенмен, ол әліде қоғаммен байланысты болған.1989 жылы [[Vogue]] журналының бас редакторы Диана Вриланд қайтыс болған сәттен бастап, Мет Гала сәнді, әрі [[Блокбастер|блокбастер]] іс-шара ретінде белгілі бола бастады және "Нью-Йорктің әлеуметтік тәжінің інжутасы" деп саналды.<ref> https://en.wikipedia.org/wiki/Met_Gala</ref> == Толығырақ == Vogue журналының бас редакторы және 1995 жылдан бастап іс-шараның төрағасы [[Анна Винтур]](1996 және 1998 жылдардан басқа) жәрдемақылар жөніндегі комитет пен қонақтар тізіміне жетекшілік етеді, ал Vogue қызметкерлері шақырылғандардың тізімін жинауға көмектеседі. 2014 жылы ,шақырылған қонақтардың ресми тізіміне кірмейтіндер үшін жеке билеттер құны 30000 доллар тұрды және іс-шараның эксклюзивтілігін арттыру үшін билеттедің құны 10000 долларға арттырылған болатын. Қонақтар тізімі 650 немесе 700 адаммен шектелген. Жыл сайын іс-шара бағдарламасына коктейль сағаты және ресми ас кіреді.Коктейль сағаты кезінде қонақтар қызыл кілем жолағынан өтіп, жылдың арнайы тақырыптық көрмесін көруге және кештің көрнекті әртістерінен ойын-сауықты қамтитын кешкі ас алдына отыруға келеді. == Тақырыбы == Тақырып жыл сайынғы көрме үшін ғана емес, сонымен бірге, тақырыпты қолдайтын қонақтарға, әйгілі стилисттер мен әлемнің жетекші сән үйлерімен серіктесе отырып тиісті киіну үшін орнатылады. Сол себепті, кештің қалдыратын ең жарық әсері-келген қонақтардың киім үлгілері болып келеді.'' * 1971–1972:'' Fashion Plate * 1972–1973: ''Untailored Garments'' '' * 1973–1974:'' The World of Balenciaga * 1974–1975: ''Romantic and Glamorous Hollywood Design'' * 1975–1976: ''American Women of Style'' * 1976–1977: ''The Glory of Russian Costume'' * 1977–1978: ''Vanity Fair: A Treasure Trove'' * 1978–1979: ''Diaghilev: Costumes and Designs of the Ballets Russes'' * 1979–1980: ''Fashions of the Habsburg Era: Austria-Hungary'' * 1980–1981: ''The Manchu Dragon: Costumes of China, the Chi'ng Dynasty'' * 1981–1982: ''The Eighteenth-Century Woman'' * 1982–1983: ''La Belle Époque'' * 1983–1984: ''Yves Saint Laurent: 25 Years of Design'' * 1984–1985: ''Man and the Horse'' * 1985–1986: ''Costumes of Royal India'' * 1986–1987: ''Dance'' * 1987–1988: ''In Style: Celebrating Fifty Years of the Costume Institute'' * 1988–1989: ''From Queen to Empress: Victorian Dress 1837–1877'' * 1989–1990: ''The Age of Napoleon: Costume from Revolution to Empire, 1789–1815'' * 1991–1992: Гала өтті, костюм көрмесі өтпеді * 1992–1993: ''Fashion and History: A Dialogue'' * 1993–1994: ''Diana Vreeland: Immoderate Styl''e * 1994–1995: ''Orientalism: Visions of the East in western dress'' * 1995–1996: ''''Haute Couture'' * 1996–1997: ''Christian Dior'''' * 1997–1998: ''Gianni Versace'' * 1998–1999: ''''Cubism and Fashion'' * 1999–2000: Rock Style'' * 2000–2001: Көрме өтпеді * 2001: ''Jacqueline Kennedy: The White House Years'' * 2001–2002: Көрме өтпеді * 2003: Goddess: ''The Classical Mode'' * 2004: ''Dangerous Liaisons: Fashion and Furniture in the 18th Century'' * 2005: ''The House of Chanel'' * 2006: ''AngloMania: Tradition and Transgression in British Fashion'' * 2007: ''Poiret: King of Fashion'' * 2008: ''Superheroes: Fashion and Fantasy'' * 2009: ''The Model As Muse: Embodying Fashion'' * 2010: ''American Woman: Fashioning a National Identity'' * 2011: ''Alexander McQueen: Savage Beauty'' * 2012: ''Schiaparelli and Prada: Impossible Conversations'' * 2013: ''Punk: Chaos to Couture'' * 2014: ''Charles James: Beyond Fashion'' * 2015: ''China: Through the Looking Glass'' * 2016: ''Manus x Machina: Fashion In An Age Of Technology'''' * 2017:'' Rei Kawakubo/Comme des Garçons: Art of the In-Between * 2018: ''Heavenly Bodies: Fashion and the Catholic Imagination'' * 2019: ''Camp: Notes on Fashion''<ref> http://libmma.org/digital_files/archives/Museum_Exhibitions_1870-2011.pdf</ref><ref> https://www.metmuseum.org/blogs/now-at-the-met/news/2010/alexander-mcqueens-iconic-designs-to-be-celebrated-in-a-spring-2011-costume-institute-retrospective </ref><ref> https://www.metmuseum.org/press/exhibitions/2012/schiaparelli-and-prada-press-release</ref><ref> https://www.metmuseum.org/press/exhibitions/2012/punk-chaos-to-couture</ref><ref> https://www.metmuseum.org/press/exhibitions/2013/charles-james</ref><ref> https://www.metmuseum.org/press/exhibitions/2015/china-through-the-looking-glass</ref><ref> https://www.metmuseum.org/press/exhibitions/2015/manus-x-machina</ref><ref> https://www.metmuseum.org/press/news/2016/rei-kawakubo</ref><ref>https://www.modamax.it/met-gala-2019-camp-Item-tutti-i-look-sfoggiati.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507140726/https://www.modamax.it/met-gala-2019-camp-Item-tutti-i-look-sfoggiati.html |date=2019-05-07 }}</ref><ref> https://www.vogue.com/article/met-gala-2018-theme-heavenly-bodies-fashion-and-the-catholic-imagination </ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Метрополитен мұражайы]] [[Санат:Vogue]] eg59ol0cixq9q2z4o5zm4bb44wf31u9 0 621242 3581820 2963030 2026-04-11T16:25:22Z Dariga Zhumagaliyeva 179646 3581820 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Марат Иванович Казей''' (10 қазан 1929 жыл, Станьково ауылы, Қойданов ауданы, Минск облысы, БКСР, КСРО — 11 мамыр 1944 жыл, Хоромицкие ауылы, Узденский ауданы, Минск облысы, БКСР, КСРО) — Кеңестік Белорус пионер-батыры, Жас Қызыл партизан-барлаушы, Кеңес Одағының батыры (қайтыс болғаннан кейін). <br /> {| class="wikitable"|} == Өмірбаяны == Анасы қайтыс болғаннан кейін Марат Ариадна апасымен 1942 жылдың қараша айында партизан отрядына кетті. 1943 жылдың қысында, отряд қоршаудан шыққан кезде, Ариадна Казей аяқ табанының ауыр үсуі алды, ампутация қажет болды. Оны "үлкен жерге" жіберу туралы шешім қабылданды, бірақ жағдайы нашарлап, дала жағдайында ампутация жүргізілді. Ариадна ұшақта 1943 жылдың 14 маусымында ғана эвакуацияланды. Кейін Марат 200-ші партизан бригадасының штабының барлаушысы болды. К.К.Рокоссовский комбриг н. басқарған Қазақ. Барлаудан басқа рейдтер мен диверсияларға қатысты. Майдандағы батылдығы мен ерлігі үшін І дәрежелі Отан соғысы орденімен, "Ерлігі үшін" және "Жауынгерлік еңбегі үшін" медальдарымен марапатталған. 1943 жылдың желтоқсанында Слуцк тас жолындағы ұрыста Марат Казей жаудың құнды құжаттарын — гитлерлік қолбасшылықтың әскери карталары мен жоспарларын алды. == Соңғы жекпе-жек == Барлаудан қайтып келе жатқанда, Марат және партизан бригадасының штабының барлау бастығы Ларин таңертең ерте Хоромицкий ауылына келді, онда олар байланысты партизан Виктор Кухаревичпен кездесуге тиіс болды. Ларин байланысшыға бет бұрып, ал Марат таныс Аксенчиктерге демалуға кірісті. Жарты сағаттан кем оқ атылды. Ауыл "Дирлевангер" СС жазалау зондеркомандасының құрамынан гитлершілдер тізбегін және полицаев қоршап алды. Басталған атыста Ларин бірден қаза тапты. Марат орман шетінде бұталарға жете алды, онда ол шайқасты қабылдады. Қорғанысын ұстап, соңғы патронға дейін атылды, содан кейін өзінің соңғы қаруын — екі граната алды. Біреуді немістерге лақтырып, екіншісін өзіне қалдырды. Немістер жоғалтуға қарамастан, оны тірі алғысы келді. Екінші гранатаны, олар жақындағанда, өзін сол немістермен бірге жұлып алды. 1965 жылғы 8 мамырдағы КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Казей Марат Ивановичке қайтыс болғаннан кейін — Өлгеннен кейін 21 жылдан кейін Кеңес Одағының Батыры атағы берілді. == Марапаттары == -Кеңес Одағының Батыры "Алтын Жұлдыз" Медалі (08.05.1965); -Ленин ордені (08.05.1965); -І дәрежелі Отан соғысы ордені; -"Ерлігі үшін медалі" -"Жауынгерлік еңбегі үшін медалі". == Дереккөздер == https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%B9,_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 http://ordenrf.ru/geroi-rossii/geroi-sssr/pioner-geroy-marat-kozey.php http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=1968 https://ruspekh.ru/people/item/kazej-marat-ivanovich {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190517161907/https://ruspekh.ru/people/item/kazej-marat-ivanovich |date=2019-05-17 }} agosmh3gn2tdzmum9mdt4knyrdopwib 0 621286 3581828 2691858 2026-04-11T16:31:04Z Dariga Zhumagaliyeva 179646 3581828 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Пантер-Вотан жоспары (неміс Пантера-Вотан) немесе шығыс қабырғасы (неміс Оствол) неміс әскерлерінің стратегиялық қорғаныс желісі болып табылады, 1943 жылдың күзінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шығыс фронтында Верммахттың ішінара қорғаныс желісі. Шығыс дуалы екі шекараға бөлінді - «Пантера» және «Вотан» - және өзен бойымен өтті: Нарвы өзені - Псков - Витебск - Орша - Сож суы - Днепрдің орташа шығысы (шығыс білігінің негізі) - Молочная өзені. == Сипаттамасы == Неміс әскерлерінің «Вотан» қорғаныс желісі оңтүстік майданда «Оңтүстік» армия тобында және «А» армия тобында әрекет ету аймағында құрылды. Неміс әскерлерінің «Пантера» қорғаныс желісі «Солтүстік» армия тобында және «Орталық» армия тобында құрылды. Гитлердің айтуы бойынша, бұл желі большевизмнен Еуропаны қорғайтын тосқауыл болатын. Смоленсктің оңтүстік бөлігі Қара теңізге негізінен Днепрдің оң жағалауы немесе оның негізгі ағындары бойымен жүгірді. Солтүстікте Витебскадан қоршау салынды және екі қорғаныс желісі енгізілді: біреуі Псков көлінің жағалауында, Великая, Псков және Черхи өзендері, екеуі Великаяның батыс жағалауы мен Нарованың Нарваның маңындағы Балтық теңізіне қарай жүгірді. Қорғаныс құралдарының ішіне антисемирлік арандар, кеніштер, сымды торлар мен пулемет алаңдары жатады. «Вотан» желісі Азов теңізінен, Молочная өзенінің оң жағалауында Днепрдің өзеніне дейін созылды. «Вотан» желісі «Пантера» желісімен байланысып, Азов теңізінен Балтыққа дейін үздіксіз Шығыс банкін құруға тиіс болатын. Ол Керч түбегінде, Молочная өзені, Днепр өзенінің ортасында, Орха, Витебск, Невель, Псков және солтүстіктегі Нарвы бойындағы Пейпси көлінің шығысындағы Гомельге қарай Соз өзенінен өтті. 1943 жылдың 11 тамызында «Шығыс қабырғасы» тікелей құрылысы туралы бұйрық шығарылды. == Шабуыл == 1943 жылдың 24 тамызында Днепрдің шайқасы басталды, нәтижесінде 15 қыркүйекте неміс командасы Днепрдің қарамағына бару туралы бұйрық шығарды. Чернигов-Полтава операциясының барысында Орталық, Воронеж және Дала майдандарының әскерлері қыркүйектің аяғында Днепрдің желісіне жетіп, батыс жағалауда бірнеше көпірді басып алды. 1943 жылдың қазан айында болған шайқастарда бұл көпірлер кеңейтіліп, Киев пен Кременчуг аймағында екі стратегиялық көпіршіктер пайда болды. Олар Украинаның оң жағынан босатуды бастады. Осылайша, «Шығыс шахтасының» орталық бөлігінде сынған. 1941 жылдың ақпан айының аяғында және 1944 жылдың наурыз айының басында Ленинград фронтының 42 және 67 әскерлерінің күштерімен Пантер-Вотан сызығынан Черская бағытында соқтығысудың алғашқы сәті сәтсіз болды. 1944 жылдың 21-ші сәуірінде І.Масленниковтың басшылығымен 3-ші Балтық фронты құрылды, ал солтүстікте 1944 жылдың 17 шілдесінде аралдың оңтүстігіндегі желі бұзылды. == Тағы қараңыз == https://ru.wikipedia.org/wiki/Померанский_вал == Сілтемелер == http://www.gov.karelia.ru/Karelia/1701/21.html https://web.archive.org/web/20150402154813/http://evillab.org/military/ostwall-mru-pniewo/ l8718a82qru02gk7j1ylg3jjjynff9b 0 621299 3581818 3272122 2026-04-11T16:23:14Z Dariga Zhumagaliyeva 179646 3581818 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Орелдің «Кутузов» стратегиялық шабуыл операциясы 1943 жылдың 12 шілдесінен 18 тамызына дейін Курск шайқасында Орал астында жау топтарын түпкілікті жеңу үшін өткізілген кеңестік шабуыл операциясы болды. == Операцияның басталуындағы жағдай == 1943 жылдың жазында Орловский секторындағы жағдай мынадай болды: Армия тобының орталығы (өріс Маршал Гонконг Клюге қолбасшысы) мұнда күшті, терең эшелон қорғаныс салған. Фронттың осы секторындағы негізгі қорғаныс аймағы 5-7 км тереңдікте болды. Байланыс желілері мен траншеяларымен, шахталармен және сым тосқауылдарымен өзара байланысты күшті мықты нүктелер орнатылды. Каминдер тіпті қоршаған ортаны қорғауға мүмкіндік беру үшін ұйымдастырылды. Дегенмен, Вермрахт командасы фортификация жұмыстарын толығымен толықтыра алмады және «Цитадель» операциясына үлкен үміт артты. Немістер Орел бағыты бойынша екінші танк армиясы (командир - полковник В.В.Модель), 35-ші (командирлік-жаяу әскер Л.Реннулич), 53-ші (командирлік-жаяу әскер генералы Ф.Голлвитер) және 55 ші (әскерлер - жаяу әскер Э.Е. Яшке) армия корпусы, 9-шы армияның кейбір бөліктері. Осы саладағы жау әскерлерінің жалпы саны 600 мыңға жуық жауынгер мен офицерді құрады. 7 мыңға жуық қару-жарақ пен миномет, 1,2 мың танк және қару-жарақ, 1 мыңнан астам ұшақ. Фронттың соққысы бірнеше айға созылғандықтан, жаудың жер бетін жақсы зерттеді. 1943 жылдың жазында Совет билігі барлық кеңестік-германдық майданда стратегиялық бастаманы қолға алу қажеттілігіне тап болды. Осы мақсатта стратегиялық шабуыл операциялары сериясын өткізу туралы шешім қабылданды. Олардың біреуі Кутузов Опера деп аталды. Оның жоспарлауы Неміс күштері «Цитадель операциясы» жоспарына сәйкес шабуыл жасағанға дейін де басталды. Сонымен қатар, Белгород-Харьков шабуыл операциясы дайындалып, Румянцевтің есімі жазылды. == Операциялық жоспар және оған дайындық == Кутузовтың табысты жұмысы үшін стратегиялық резервтерді құру қажет болды, оны пайдалануға беру ұзақ қорғаныс кезеңінен кейін қорлау әрекеттерін жүргізу мүмкін болмады. Операцияға қатысу үшін Орталық күштер (командир - армия генералы К.К.К.К. Рокоссовский) және Брянск (командир - армия генералы М.Попов), сондай-ақ Батыс майданның сол жақ қанаты (командир - полковник В.Д.Соколовский) . Қатысқан әскерлердің жалпы саны шамамен 1 миллион 280 мың адам, 21 мыңнан астам қару-жарақ пен миномет, 2,5 мыңға жуық танк, 3 мыңнан астам ұшақ болды. Операцияға қатысқан бөлімшелер Орел өңіріндегі неміс әскерлеріне шабуыл жасап, осы қаланы басып алып, солтүстікте Брянск-Бобривске, ал оңтүстігінде Лгов-Черниговқа қарай стратегиялық шабуылға қол жеткізетін сызыққа қол жеткізді. Осыған байланысты шабуыл жасаудың негізгі жауапкершілігі Брянск пен Батыс фронтының әскерлеріне берілді, өйткені Орталық майданда неміс әскерлерін қорғаныс кезеңінде ұстау керек болды. Брянск майданының әскерлері оңтүстіктегі Бүркітті, екіншісін Батыс Фронтпен байланыстыратын және онымен ынтымақтастықта оңтүстіктен қаланы жабатын екі жылдам ереуілді жеткізді. Батыс Фронтының сол жақ қанаты Козельсктың оңтүстік-батысынан оңтүстік-шығысқа қарай Орелдің солтүстігіндегі қарсыластың қорғанысын бұзып, содан кейін екі бөлікке бөлінді, олардың біреуі Бүркітті босатуды аяқтауға, ал екіншісі Егорь-Брянск темір жолын кесіп тастайды. == Жұмыс тәртібі == 1943 жылғы 12 шілдеде, сағат 02: 00-де, Брянск майданының артиллериялық күштері артиллериялық дайындығы басталды және көп ұзамай әуе шабуылдары орындалды. Сағат 05: 30-да 3-ші армияның бөлімшелері Зуша өзені арқылы өтіп, күніне неміс қорғанысына 7 шақырым тереңдікте шабуыл жасады. Сонымен қатар, 63-ші армия қарсыластың қарсыластыққа тап болған шабуылын бастады. Соның арқасында команда 1-гвардиялық танк корпусын серпінді түрде енгізуге шешім қабылдады. Советтік шабуылдан кейін Армия тобының орталығының командирі Клуже жағдайды тұрақтандыруға үміттеніп, 3 танктік және 1 жаяу әскер бөлімдерінің, сондай-ақ шабуыл қаруларын, ауыр артиллерия мен ұшақтардың серпінді бөлігіне тапсырыс берді. Бұл одан әрі ілгерілеуде үлкен қиындықтар тудырды, оны кейінге қалдырды. Кеңес Әуе күштері үлкен шығынға ұшырады - тек 15-ші Әуе әскері 94 ұшақ үшін 13 шілдеден айырылды. Сонымен қатар, Горбатовтың 3-ші армиясы осы күні ауыр соққыға жығылды - ереуіл әлеуетін қалпына келтіру үшін, команда 25-ші Рифл корпусын оған берді. 1943 жылдың 14 шілдесінде Ставка ең қуатты резервті - 3-гвардиялық танкті пайдалану туралы шешім қабылдады. 1943 жылдың 19 шілдесінде таңертең 3-ші және 63-ші армиялардың шабуылдары қалпына келтірілді. Қарсылас Ошелня өзенінен алыстап кетті, соның арқасында цистерналарды енгізу мүмкін болды, бірақ Верммахтың қорғаныстық тапсырыстары өте күшті болды. 12-ші және 15-ші танк корпусы Орелдің оңтүстігінен неміс тылына секіріп өтуге тырысады, бірақ шайқаста батып кетеді. 3-ші гвардиялық танк армиясының қорғанысы Мценск облысының 35-ші Армия корпусының қоршауына қауіп төндірді, сол себепті жаудың қолбасшылығы оны Окаға жақындатып, Орелге жақындады. Жағдай осы өзен бойындағы өткелдерді басып алу үшін құрылған. Көптеген неміс бағаналарын жеңіп, танктер 3-ші армияның әскерлері жақында келе жатқан Оканың батыс жағалауында көпір басқышын сәтті басып алды. 20 шілде 1943 ж Рыбалко 63-ші армияға көмек көрсету туралы бұйрық алды. Осылайша, Горбатов әскері оны қайтадан өзенге лақтыруға тырысатын ірі Вермрамт әскерлерінің қарсыластарына қарсы тұрды. Команданың тапсырмалары бойынша қарқынды шайқастардан кейін ол Ока шығыс жағалауына кетіп қалды. Армия тобының «орталығы» кеңестік бөлімшелердің басталуын тоқтатуға тырысып, Орел танкі мен шабуылдау бөлімінің астында қайта қоныстанды. 3-гвардиялық танк армиясы және 1-гвардиялық танк корпусы қандан суырылып, артқы жағына шықты. Осылайша, 3-ші және 63-ші әскерлер қасарысқан қорғайтын қарсыластарына қарсы жалғыз болды. 1943 жылдың 25 шілдесінде армияның бір бөлігі Горбатов қайтадан Оканы мәжбүрлеп, шабуылға шықты. Индуктивті өту арқылы, кеңестік әскерлер пайдасына оқиғалардың толқынын айналдырған броньды көліктерді ауыстыруға болады. 1943 жылы 26 шілдеде Клюге Орлов шабуылынан шығуды бұйырды. 3-ші армия оларды қарсыластың аралық желілеріне қарсыластың қастық қарсылығын еңсеріп, олардың негізгі күштерін Бүркіттің бүкіл инфрақұрылымынан құтылуға және жоюға тырысты. 1943 жылдың 3 тамызында Вермархтың 35-ші армиясының корпусы жарты шеңберге түсіп, келесі күні кеңес әскерлері қаланың шетінде соғысқан. Қаланы толық жойылудан құтқару үшін, сағат 16.00-де қаланың шығыс бөлігін немістерден тазартып, келесі күні таңертең оны толығымен босатты. 380-ші атқыштар дивизиясының жауынгерлері, ағартушы В.И. Образцов және Қызыл Армия жауынгері И.Д.Санко қаланың азат етілуін белгілеген № Мира көшесіндегі 5-ші Қызыл Ту көтерді. Сол күні кешке, бұл жеңіспен атап өтуге және сол уақытта Белгородты босату құрметіне Мәскеуде алғаш рет 120 тапаншаның салюті берілді. == Жұмыс нәтижелері == «Кутузов» операциясы кезінде 112 мыңнан астам кеңес жауынгері мен командирі қаза тапқан немесе жоғалған, 317 мыңнан астам адам жарақат алған. 2,5 мыңнан астам бронды машиналар, 900-ге жуық қару-жарақ пен миномет, 1 мыңнан астам ұшақ жоғалды. Брянск майданында ерекше ауыр шығындар болды - қызметкерлердің 40% дейін. 3-ші армия генералы Горбатов тек 38 мыңнан астам әскери және командирлерді өлтіріп, жоғалтып немесе жарақаттады. Жауынгерлік шайқастар кезінде 1 қарсылас танктің және 1 қару-жарақ армиясының жеңіліске ұшырады - неміс әскерлері қаза болған 33 мыңнан астам жауынгер мен офицерлерді жоғалтты, 84 мыңнан астам адам жарақат алды.Армия тобының «Центр» командасы операцияға қатысқан күштердің көбін соққыға ұшыратты, бұл олардың салыстырмалы түрде төмен шығындарға әкелді. Дегенмен, Вермахт ОРЛ-ны қорлау әрекеттерін жүргізу үшін пайдалану мүмкіндігін жоғалтты. Қарсылас Орел қаласынан маңызды көліктік хабты жоғалтты. Брянск бағытында және Белорус КСР-нің шығысындағы шабуыл үшін жағдайлар жасалды. == Сілтемелер == https://w.histrf.ru/articles/article/show/opieratsiia_kutuzov{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} o71kc7n09r8avy5t62ugkmvem9uja7u 3581867 3581818 2026-04-11T17:27:31Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Dariga Zhumagaliyeva|Dariga Zhumagaliyeva]] ([[User talk:Dariga Zhumagaliyeva|т]]) өңдемелерінен [[User:Жүсіп Жарқынай ХББ|Жүсіп Жарқынай ХББ]] соңғы нұсқасына қайтарды 3272122 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Орелдің «Кутузов» стратегиялық шабуыл операциясы 1943 жылдың 12 шілдесінен 18 тамызына дейін Курск шайқасында Орал астында жау топтарын түпкілікті жеңу үшін өткізілген кеңестік шабуыл операциясы болды. == Операцияның басталуындағы жағдай == 1943 жылдың жазында Орловский секторындағы жағдай мынадай болды: Армия тобының орталығы (өріс Маршал Гонконг Клюге қолбасшысы) мұнда күшті, терең эшелон қорғаныс салған. Фронттың осы секторындағы негізгі қорғаныс аймағы 5-7 км тереңдікте болды. Байланыс желілері мен траншеяларымен, шахталармен және сым тосқауылдарымен өзара байланысты күшті мықты нүктелер орнатылды. Каминдер тіпті қоршаған ортаны қорғауға мүмкіндік беру үшін ұйымдастырылды. Дегенмен, Вермрахт командасы фортификация жұмыстарын толығымен толықтыра алмады және «Цитадель» операциясына үлкен үміт артты. Немістер Орел бағыты бойынша екінші танк армиясы (командир - полковник В.В. Модель), 35-ші (командирлік-жаяу әскер Л.Реннулич), 53-ші (командирлік-жаяу әскер генералы Ф.Голлвитер) және 55 ші (әскерлер - жаяу әскер Э.Е. Яшке) армия корпусы, 9-шы армияның кейбір бөліктері. Осы саладағы жау әскерлерінің жалпы саны 600 мыңға жуық жауынгер мен офицерді құрады. 7 мыңға жуық қару-жарақ пен миномет, 1,2 мың танк және қару-жарақ, 1 мыңнан астам ұшақ. Фронттың соққысы бірнеше айға созылғандықтан, жаудың жер бетін жақсы зерттеді. 1943 жылдың жазында Совет билігі барлық кеңестік-германдық майданда стратегиялық бастаманы қолға алу қажеттілігіне тап болды. Осы мақсатта стратегиялық шабуыл операциялары сериясын өткізу туралы шешім қабылданды. Олардың біреуі Кутузов Опера деп аталды. Оның жоспарлауы Неміс күштері «Цитадель операциясы» жоспарына сәйкес шабуыл жасағанға дейін де басталды. Сонымен қатар, Белгород-Харьков шабуыл операциясы дайындалып, Румянцевтің есімі жазылды. == Операциялық жоспар және оған дайындық == Кутузовтың табысты жұмысы үшін стратегиялық резервтерді құру қажет болды, оны пайдалануға беру ұзақ қорғаныс кезеңінен кейін қорлау әрекеттерін жүргізу мүмкін болмады. Операцияға қатысу үшін Орталық күштер (командир - армия генералы К.К.К.К. Рокоссовский) және Брянск (командир - армия генералы М.Попов), сондай-ақ Батыс майданның сол жақ қанаты (командир - полковник В.Д.Соколовский) . Қатысқан әскерлердің жалпы саны шамамен 1 миллион 280 мың адам, 21 мыңнан астам қару-жарақ пен миномет, 2,5 мыңға жуық танк, 3 мыңнан астам ұшақ болды. Операцияға қатысқан бөлімшелер Орел өңіріндегі неміс әскерлеріне шабуыл жасап, осы қаланы басып алып, солтүстікте Брянск-Бобривске, ал оңтүстігінде Лгов-Черниговқа қарай стратегиялық шабуылға қол жеткізетін сызыққа қол жеткізді. Осыған байланысты шабуыл жасаудың негізгі жауапкершілігі Брянск пен Батыс фронтының әскерлеріне берілді, өйткені Орталық майданда неміс әскерлерін қорғаныс кезеңінде ұстау керек болды. Брянск майданының әскерлері оңтүстіктегі Бүркітті, екіншісін Батыс Фронтпен байланыстыратын және онымен ынтымақтастықта оңтүстіктен қаланы жабатын екі жылдам ереуілді жеткізді. Батыс Фронтының сол жақ қанаты Козельсктың оңтүстік-батысынан оңтүстік-шығысқа қарай Орелдің солтүстігіндегі қарсыластың қорғанысын бұзып, содан кейін екі бөлікке бөлінді, олардың біреуі Бүркітті босатуды аяқтауға, ал екіншісі Егорь-Брянск темір жолын кесіп тастайды. == Жұмыс тәртібі == 1943 жылғы 12 шілдеде, сағат 02: 00-де, Брянск майданының артиллериялық күштері артиллериялық дайындығы басталды және көп ұзамай әуе шабуылдары орындалды. Сағат 05: 30-да 3-ші армияның бөлімшелері Зуша өзені арқылы өтіп, күніне неміс қорғанысына 7 шақырым тереңдікте шабуыл жасады. Сонымен қатар, 63-ші армия қарсыластың қарсыластыққа тап болған шабуылын бастады. Соның арқасында команда 1-гвардиялық танк корпусын серпінді түрде енгізуге шешім қабылдады. Советтік шабуылдан кейін Армия тобының орталығының командирі Клуже жағдайды тұрақтандыруға үміттеніп, 3 танктік және 1 жаяу әскер бөлімдерінің, сондай-ақ шабуыл қаруларын, ауыр артиллерия мен ұшақтардың серпінді бөлігіне тапсырыс берді. Бұл одан әрі ілгерілеуде үлкен қиындықтар тудырды, оны кейінге қалдырды. Кеңес Әуе күштері үлкен шығынға ұшырады - тек 15-ші Әуе әскері 94 ұшақ үшін 13 шілдеден айырылды. Сонымен қатар, Горбатовтың 3-ші армиясы осы күні ауыр соққыға жығылды - ереуіл әлеуетін қалпына келтіру үшін, команда 25-ші Рифл корпусын оған берді. 1943 жылдың 14 шілдесінде Ставка ең қуатты резервті - 3-гвардиялық танкті пайдалану туралы шешім қабылдады. 1943 жылдың 19 шілдесінде таңертең 3-ші және 63-ші армиялардың шабуылдары қалпына келтірілді. Қарсылас Ошелня өзенінен алыстап кетті, соның арқасында цистерналарды енгізу мүмкін болды, бірақ Верммахтың қорғаныстық тапсырыстары өте күшті болды. 12-ші және 15-ші танк корпусы Орелдің оңтүстігінен неміс тылына секіріп өтуге тырысады, бірақ шайқаста батып кетеді. 3-ші гвардиялық танк армиясының қорғанысы Мценск облысының 35-ші Армия корпусының қоршауына қауіп төндірді, сол себепті жаудың қолбасшылығы оны Окаға жақындатып, Орелге жақындады. Жағдай осы өзен бойындағы өткелдерді басып алу үшін құрылған. Көптеген неміс бағаналарын жеңіп, танктер 3-ші армияның әскерлері жақында келе жатқан Оканың батыс жағалауында көпір басқышын сәтті басып алды. 20 шілде 1943 ж Рыбалко 63-ші армияға көмек көрсету туралы бұйрық алды. Осылайша, Горбатов әскері оны қайтадан өзенге лақтыруға тырысатын ірі Вермрамт әскерлерінің қарсыластарына қарсы тұрды. Команданың тапсырмалары бойынша қарқынды шайқастардан кейін ол Ока шығыс жағалауына кетіп қалды. Армия тобының «орталығы» кеңестік бөлімшелердің басталуын тоқтатуға тырысып, Орел танкі мен шабуылдау бөлімінің астында қайта қоныстанды. 3-гвардиялық танк армиясы және 1-гвардиялық танк корпусы қандан суырылып, артқы жағына шықты. Осылайша, 3-ші және 63-ші әскерлер қасарысқан қорғайтын қарсыластарына қарсы жалғыз болды. 1943 жылдың 25 шілдесінде армияның бір бөлігі Горбатов қайтадан Оканы мәжбүрлеп, шабуылға шықты. Индуктивті өту арқылы, кеңестік әскерлер пайдасына оқиғалардың толқынын айналдырған броньды көліктерді ауыстыруға болады. 1943 жылы 26 шілдеде Клюге Орлов шабуылынан шығуды бұйырды. 3-ші армия оларды қарсыластың аралық желілеріне қарсыластың қастық қарсылығын еңсеріп, олардың негізгі күштерін Бүркіттің бүкіл инфрақұрылымынан құтылуға және жоюға тырысты. 1943 жылдың 3 тамызында Вермархтың 35-ші армиясының корпусы жарты шеңберге түсіп, келесі күні кеңес әскерлері қаланың шетінде соғысқан. Қаланы толық жойылудан құтқару үшін, сағат 16.00-де қаланың шығыс бөлігін немістерден тазартып, келесі күні таңертең оны толығымен босатты. 380-ші атқыштар дивизиясының жауынгерлері, ағартушы В.И. Образцов және Қызыл Армия жауынгері И.Д.Санко қаланың азат етілуін белгілеген № Мира көшесіндегі 5-ші Қызыл Ту көтерді. Сол күні кешке, бұл жеңіспен атап өтуге және сол уақытта Белгородты босату құрметіне Мәскеуде алғаш рет 120 тапаншаның салюті берілді. == Жұмыс нәтижелері == «Кутузов» операциясы кезінде 112 мыңнан астам кеңес жауынгері мен командирі қаза тапқан немесе жоғалған, 317 мыңнан астам адам жарақат алған. 2,5 мыңнан астам бронды машиналар, 900-ге жуық қару-жарақ пен миномет, 1 мыңнан астам ұшақ жоғалды. Брянск майданында ерекше ауыр шығындар болды - қызметкерлердің 40% дейін. 3-ші армия генералы Горбатов тек 38 мыңнан астам әскери және командирлерді өлтіріп, жоғалтып немесе жарақаттады. Жауынгерлік шайқастар кезінде 1 қарсылас танктің және 1 қару-жарақ армиясының жеңіліске ұшырады - неміс әскерлері қаза болған 33 мыңнан астам жауынгер мен офицерлерді жоғалтты, 84 мыңнан астам адам жарақат алды.Армия тобының «Центр» командасы операцияға қатысқан күштердің көбін соққыға ұшыратты, бұл олардың салыстырмалы түрде төмен шығындарға әкелді. Дегенмен, Вермахт ОРЛ-ны қорлау әрекеттерін жүргізу үшін пайдалану мүмкіндігін жоғалтты. Қарсылас Орел қаласынан маңызды көліктік хабты жоғалтты. Брянск бағытында және Белорус КСР-нің шығысындағы шабуыл үшін жағдайлар жасалды. == Сілтемелер == https://w.histrf.ru/articles/article/show/opieratsiia_kutuzov{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} d273nxhsoq0j193m5q5gzavb0g1sa4u 0 621350 3581824 3562499 2026-04-11T16:29:00Z Dariga Zhumagaliyeva 179646 3581824 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} ''' Ғалиев Мұхжан Ғалиұлы-''' екінші дүниежүзілік соғыстың ардагері, «ІІ дәрежелі Отан соғысы» орденінің иегері. == Өмірбаян == Ғалиев Мұхжан Ғалиұлы 1899 жылы қазіргі Ақжар ауданы, Дәуіт станциясында жақын жерде, Шат өзенінің бойында орналасқан ата жұрттың қыстағында ауқатты отбасында дүниеге келген. Жаз жайлауда, қыс қыстақта әулеттерімен бірге 1929 жылға дейін тұрып келеді. Әкесі Ғали өте еңбеққор адам болған. Кеңес дәуірінде еңбек ете жүріп өзінің жұмысты басқаларға қарағанда артық істейтіні үшін «Стахановец», немесе «Ғали стақан», «Стақан шал» атанған. Ауылдастары өмірден озған жерлестерге қойылған ескерткішке осы атағын өзгерпей «Стақан Ғали» деп жазғаны да ол кісінің ерекше еңбеққорлығы тарихта қалсын дегендері болу керек. Сонау 1929-1930 жылдары тұрмыстың ауырлығынан Омбы облысының Москаленка қоныс аударады. Қазақтар өмір сүруге, мал бағуға қолайлы, табиғаты көрікті, жері құнарлы Ебейті деген шипалы тұзды көлдің жағасына, Тұмба деп аталып кеткен, тек қазақстар ғана тұратын ауылға қоныстанады. Соғысқа дейін Мұхжан ата колхозда әртүрлі ауыл шаруашылығы жұмыстарымен шұғылданады. Ауылындағы текті әулеттен шыққан Балкүміс Байқадамқызына үйленіп көпбалалы, өнегелі отбасын құрайды. Бейбіт өмірдің шырқы бұзылған кезде, басқа жерлестері сияқты, Отан қорғауға аттанады. == Ұлы Отан соғысына қатысу == Екінші Беларусь майданының ерекше тапсырмалар орындайтын автоматшылардың 72-бөлімшесінде соғысады. Интернетте орналасқан әскери мұрағаттар сайтында ол кісінің Швед қаласы тұсында Одер жеке ерлік көрсетіп, әскери десанттың қонуы кезінде жауға автоматтан оқ жаудырып көмектескені туралы айтылады. Сол шабуылда жеке өзі үш фашистіні жайратқаны, көрсеткен батылдығы мен ерлігі үшін гвардияның катардағы автоматшысы мемлекеттік марапат «Батырлығы үшін» медалін алған екен. Аздаған жарақат алғаны болмаса, қардай борап тұрған оқтың ішінен аман шығыпты. Жеңіс күнің майдангер атай Польша жерінде қарсы алады. Біраз аз Польшада әскери комендатурада қызметін жалғастырады. == Марапаттары == 1945 жылы бірнеше медальдармен, «ІІ дәрәжелі Отан соғысы» орденімен марапатталынды. == Пайдаланған әдебиеттер == * http://kazorta.org/solt-stik-aza-stan-oblysyny-lt-ziyalylary/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190509061853/http://kazorta.org/solt-stik-aza-stan-oblysyny-lt-ziyalylary/ |date=2019-05-09 }} * Солтүстік Қазақстан облысы. Энциклопедия. – Алматы: «Арыс» баспасы, 2006. – 704 б. * Ұлт зиялылардың ұлағаты. Рахимова Қ.Қазақстан тарихы әдістемелік журнал.2012. – 69 – 84 б. 43quo46zk894mlg2vioqpfpasi00ly8 0 621394 3581816 3271659 2026-04-11T16:21:18Z Dariga Zhumagaliyeva 179646 3581816 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->{{Әскери қайраткер|толық есімі=Андрианов Иван Федорович|туған күні=01.01.1927|туған жері=Ново-Михайловск ауылы,Боровский ауданы,Калужск облысы|мемлекет={{RUS}}|қызмет еткен жылдары=|атағы=пионер-батыр|шайқасы=[[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан Соғысы]]|марапаттары={{Қызыл жұлдыз ордені}}}} '''Иван Андрианов'''(1 қаңтар 1927 жылы, Ново-Михайловск ауылы,Боровский ауданы,Калужск облысы) — пионер-батыр, [[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан Соғысының]] ардагері, 14-жасында туған ауылын неміс әскерлерінің шапқыншылығынан құтқарып,жау тылына жол ашты,[[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|Қызыл Әскерд]]<nowiki/>і мезетте ескерткені үшін елге үлкен қызмет көрсетті,И.Андрианов арқасында 133-ші атқыштар дивизиясының 33-ші әскер қантөгіссіз қалды да,Калуж облысы азат етілді.<ref>https://polkua.com/vanya-andrianov-pioner-geroj/</ref> == Өмірбаяны == 4-ші сыныпқа дейін Андрианов Иван Ново-Михайловск ауылында оқу алған.Содан Ермолин қаласының жалпы білім беретін мектебінде оқыған.<ref>http://safe-rgs.ru/2667-pionery-geroi-vanya-andrianov.html</ref>1941 жылы 28 желтоқсан күні 14 жасты Ваня ,Боровск жеріндегі сарайда жасырылған неміс әскерлерін көргеннен кейін,әрең дегенде Кеңес батырларын ескертіп, туған ауылын құтқара алды. === Қызмет жолы === 1946 ж, В.И.Молотов атындағы Пермь қаласындағы әскери-теңіз авиация-техникалық жоғары білім училищесін бітірген 1954 жылға дейін Крым қаласындағы Черноморс флотында қызмет атқарды 1954-1999 жж, Мәскеу машина жасайтын зауытында инженер сынаушы ретінде жұмыс істеді. === Соғыстан кейін === Боров ауданының мектеперінде ғылыми-тәжірибелік конференцияларда жастарға азамат-патриоттық баяндамалар қояды. Қазіргі кезде Ново-Михайловск ауылында өз жары мен қызымен <br /> == Марапаттары == «Қызыл Жұлдыз» ордені № 27617 М.Г.Ерефемов «Қазан төңкерісі» орденімен марапаттады «Ұлы Отан соғысы 1941-1945жж» ордені<ref>https://sites.google.com/site/aprelkraj/voennye-stranicy-istorii/1941-1945/pioner-geroj-vana-andrianov{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> «1941-1945 ж Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін» (1946 ж.) медалі «Кеңес әскері мен флоына XXX жыл» медалі «ССРО Қарулы күштерінің 50 жылдығы» мерейтойлық медалі «Еңбек ардагері» медалі «Калуж облысына 65 жыл» медалі<ref>http://safe-rgs.ru/2667-pionery-geroi-vanya-andrianov.html</ref> == Ваня Андрианов атына арналып жазылған дереккөздер == === Кітапнама === "Андрианов Иван Фёдорович"Балабаново рейсмилік қала сайты "Год за годом" Гусев А. "Пионер герой-Ваня Андрианов" Замахина Е. "Жизнь прожить как поле перейти" Захарова О.П. === Әдеби шығармалар === Е.В.Трутневаның "Ваня Андрианов" атты өлеңі Ю.Н.Нечаеваның "Ваня Андрианов " атыы кітабы === Бейнематериал === "Забытые пионеры-герои. Часть 1 " "Судьба пионера-героя " <ref>http://deti-geroi.ru/alfavit-andri.php?page=andrianov-ivan</ref> == Дереккөздер == rcwv77dhp08azit5ordi7hrf3x5g2pq 0 621417 3581819 3574310 2026-04-11T16:24:10Z Dariga Zhumagaliyeva 179646 3581819 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Қалқанды боз жылан''' — жартылай суда тіршілік ететін [[Жыландар|жылан]]. Жер бетінде 65-ке жуық түрі бар. == Қоректенуі == Боз жыландарды көбіне күндіз кездестіруге болады, дегенмен жаз мезгілінде кейде күн батқаннан кейін қорек іздеуге шығады. Бақалармен, кеміргіштермен,кесірткелермен, ұсақ құстармен қоректенеді. Жемтігін еліктіру үшін құйрығын сілкілейді. Қызуқанды болғанымен, мазасын алмаған жағдайда қорегінен басқаларға өздігінен тиіспейді. == Түрі == Бастары үшбұрыш тәрізді, көзінің үстінде қоңыр сызықтары, эллипстік қарашығы бар. Әдетте ұзындықтары 61 - 122 см аралығында болады. Түстері құбылмалы. Жас қалқанды жыландар бурыл, жіңішке, құйрықтарының ұшы сары болып келеді. Ересектерінің түсі қою, ал кішкентай жыландардікі қанық. Қалқанды боз жылан аузының айналасындағы ақ қалқанына байланысты осылай аталған. Қалқандары - қорғанышы. Жақ сүйектері үлкен, бір-бірімен серпімді сіңір арқылы байланысқан. Бұл аузын кең ашуға мүмкіндік береді. Сілекейі улы. Қауіп төнген жағдайда шиыршықтала оратылып, әлсін - әлсін басын көтеріп тұрады. Қорқыныш туғызу үшін іші аппақ түсті аузын үлкен етіп ашады. Онымен қорқыта алмағанын сезсе, қатты судырлаған дыбыс шығара құйрығымен жерді сабалайды. == Көбеюі == Қалқанды боз жыландар ерте көктемде шағылысады. Осы уақытта аналықтарына таласып, аталықтары бір -бірімен шайқасады. Аналықтары әрбір 2–3 жылда 1–20 ұрпағын тірідей туады. Жаңа туылған жыландардың ұзындығы — 20–33см. == Әдебиет == * 1100 қызықты дерек, Улы жәндіктер, 62-63-ші бет aud40x7896sc4v35cv6r1pkze6dsgar 0 621423 3581826 3574299 2026-04-11T16:30:17Z Dariga Zhumagaliyeva 179646 3581826 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Өкпе обыры''' ([[Обырлар|рак]], қатерлі ісік) — өкпе тінінде бақыланбайтын жасуша өсуімен сипатталатын қатерлі ісік. Бұл өсу метастаз процесі арқылы жақын жерге немесе дененің басқа бөліктеріне қарай өкпеден тыс таралуы мүмкін. Өкпедегі бастапқы өкпе ісігі ретінде танымал болатын көптеген ісіктер канцероды болып табылады. Өкпенің қатерлі ісігі - бұл эпителий жасушаларынан пайда болатын ісік. == Қатерлі ісік белгілері == * Дем алудың бұзылу симптомдары: жөтел, қанмен жөтелу, өкпелу немесе тыныс алудың қысқа болуы. * Жүйелік симптомдар: салмақ жоғалту, әлсіздік; * Кеуде ауыруы, сүйек ауруы; Егер қатерлі ісік ауада өссе, ол ауа ағынына кедергі жасай отырып, дем алу қиындықтарын тудыруы мүмкін. Кедергіден кейінгі секрецияның жиналуына және пневмонияға бейімділігін тудыруы мүмкін. Өкпе ісігінің симптомдарының көпшілігі (тәбет болмауы, салмақ жоғалту, әлсіздік, шаршау) нақты емес. Бұл метастаз болуының белгілері (бас ауруы, әлсіздік, конвульсия немесе қолдың әлсіздігі). Спрецияның құрамына ми, сүйек, бүйрек үсті бездері, өкпе, бауыр, перикардия және бүйрекке қарама-қарсы. Өкпенің қатерлі ісігі бар адамдардың шамамен 10%; бұл рак аурулары күнделікті кеуде радиографиясында кездеседі.<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Рак_лёгкого</ref> == Этиология == Өкпе рагын 80% жағдайда тудыратын негізгі фактор шылым шегу. Сонымен қатар асбестаз, автомобильдердің және өндіріс кәсіп-орындардың қалдықтарымен ауаны ластауы да аурудың дамыту факторы болып табылады. Шылым түтінінде және смоланың құрамында спектрлі талдау көмегімен 50-ге жуық канцерогендер табылған. Олардың ішіндегі ең зияндылары жартылай ыдырау уақыты ұзақ полонийдің (210 Ро) радиоактивті изотобы, нитрозаминдер (диметил және диэтилнитрозаминдер) бензпирендер болып табылады. Шылымдардың фильтрлері канцерогендердің өкпеге түспеуіне жауап бермейді. Пассивті шеккіштер қатарына үнемі шылым шегілетін бөлмеде еріксіз дем алатын адамдар жатады.(жанұя мүшелері, қызметтестер). Шылым түтінің әсеріне түспейтін адамдармен өкпе обырымен жиі ауырады. Ұзақ және көп шылым шегетіндерде (күніне 1 қораптан артық) өкпе шекпейтіндерден 10,8 есе жиі кездеседі. Канцерогендік әсері бар заттарға сонымен қатар мұндай және оның өнімдері жанғанда түзілетін, радиоактивті кеніштер немесе кобальт(Со), никель (Ni), мышьяк (As), асбест жатады. Бұл заттардың организмде ұсталып, өкпе мен бронхтардың эпителиінің [[ДНҚ|ДНҚ-сына]] әсер етіп, оларда мутагенді өзгерістер шақырып қалыпты жасушаларды ісік жасушаларына айналдырады. Организмде қалыпты жасуша ісік жасушаға айналуына сыртқы , ішкі факторлар әсер етеді. Шылым шегетіндердің созылмалы бронхиті кірпікшелі эпителийдің метаплазиясына жағдай жасайды. Өкпе рагы – өлімге әкелетін ауру. Клиникалық белгілерінің көрінген 75 пайызға жуық науқастар инкурабельді болып келеді. Болжамы қолайлы болады, егер клиникалық көрінісі ұзаққа созылмаса (3 айға ) дейін . Егер айқын белгілері 9 айдан көп созылса, болжамы соғұрлым нашарлайды. өкпе рагымен ауырғаннан кейін 1 жыл ішінде қойса, 20 пайыз науқас тірі қалады, 5 жыл өтіп кетсе небәрі 8 пайыз.<ref>https://baribar.kz/student/22007/oekpeninh-qaterli-isigi/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126130941/https://baribar.kz/student/22007/oekpeninh-qaterli-isigi/ |date=2021-01-26 }}</ref> '''''Өкпе рагының пайда болу себептері''''' ''Экзогенді:'' * Темекі шегу (90%).Темекі түтінінде ісік шақыратын канцерогенді заттар бар (бензпирена, бензатрацен), олар бронхыларды ағаштың кілегейлі қабығының кірпікшелі эпителиін зақымдап рак тууына себеп болады. * Ауыр металдармен жанасу (асбест, мышьяк, никель, калий, хром, хлорметил эфирі) * Қоршаған ортаның канцерогенді заттармен ластануы * Радиоактивті элементтер мен радиоактивті сәулелер ''Эндогенді'' * Генетикалық ауытқулар * 50-ден жоғары жаста болу * Өкпенің созылмалы аурылары (Туберкулез, бронхит, пневмония,локальды пневмофиброз). * Эндокринді аурудар == Клиникалық диагностика == * Рентгенологиялық диагностика - өкпе обырын анықтауда негізгі әдістердің бірі. Ауруды 80% анықтап, профилактикалық мақсатта флюрография жүргізеді. Егер флюрографияда өзгерістер байқалса, екі проекцияда рентгенография және компьютерлік томография жүргізеді. Компьютерлік томографияда һкпедегі метастаздарды анықтауды тиімді әдіс болып табылады. * Қақырықты цитологиялық зерттеу - 90% жасушалардағы өзгерістерді анықтауға және морфологиялық диагноз қоюға мүмкіндідк береді, тек 1-6% жағдайларда жалған оң нәтиже береді. * Бронхоскопия - трахеяны, негізгі, улестік сегменттік, субсегменттік бронхтарды, тіпті 6-шы, 7-шіден жоғары қатарларды визуальді зерттейтін әдіс. Бронхоскопия ісікті көріге жіне биопсияны жасауға мүмкіндік береді. * Ультрадыбыстық диагностика - өкпе қабырғасындағы қатерлі ісіктердің өсуін және өкпе тінінің қараюын анықтауда аса тиімді әдіс. Өкпенің ауасыз тіні арқылы ісікті еш кедергісіз көріг болады. Бұл әдіс қауіпсіз, қарапайым және үнемді. УДЗ ісіктің көкірекаралықтың қан ағзасында орналасқаның және сол іск қаншалықты ағзаны бүлдіргенін нақты анықтап бере алады. == Өкпе обырының емделуі == * Хирургиялық емдеу - ісіктік кешен толығымен алынып тасталанды (біріншілік ошақ,метастаздар және т.б.) * Сәулелік терапия - науқас операциядан бас тартқан жағдайда немесе операцияға қарсы көрсеткіштер болғанда жасалады. * Химиотерапия - хирургиялық немесе сәулелік терапия жасауға болмайтын кезде қолданылады. Оның тиімділігі төмен. Алыс аймаққа берілген метастарды жоя алмайды. Тек ісіктің көлемін кішірейтуге ғана мүмкіндік береді. * Паллиативті терапия - басқа ем қабылдай алмаған кезде ғана қолданылады. Бұл терапия жазылмайтын науқастардың жағдайғын жақсартуға негізделген. Онық құрамында жансыздандыру, психологиялық көмек, детоксикация, паллиативті хирургиялық араласу және ісікпен бірге жүретін өкпе ауруларының емі бар. <ref>https://ppt-online.org/97288</ref> == Алдын-алу шаралары == Алдын-алу шаралары қоғамдық жерлерде , автомобиль , өндіріс орындары өте көп , дамыған елді мекендерде , фабрика т.с.с –да фильтр, қалдықтарды қайта өңдеу технологияларды жетілдеру тағы басқаны қамтиды. Қауіп-қатер тобына жататын адамдар (созылмалы пневмониямен , 45 жастан үлкен шылым шеккіштер , зиянды өндіріс орындарының қызметкерлері т.б)үнемі дәрігерге қаралуы тиіс . рентгенологиялық, цитологиялық қақырықты зерттеу.сонымен қатар шылым шегудің қолжетімділігін шектеу және ағарту жұмыстарын жүргізу.<ref>https://baribar.kz/student/22007/oekpeninh-qaterli-isigi/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126130941/https://baribar.kz/student/22007/oekpeninh-qaterli-isigi/ |date=2021-01-26 }}</ref> == Тағы қараңыз == * [[Өкпе]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 9mw56dobz6y8egn5u59xrrsz1rxo2ni 3581866 3581826 2026-04-11T17:25:55Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Dariga Zhumagaliyeva|Dariga Zhumagaliyeva]] ([[User talk:Dariga Zhumagaliyeva|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3574299 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Өкпе обыры''' ([[Обырлар|рак]], қатерлі ісік) — өкпе тінінде бақыланбайтын жасуша өсуімен сипатталатын қатерлі ісік. Бұл өсу метастаз процесі арқылы жақын жерге немесе дененің басқа бөліктеріне қарай өкпеден тыс таралуы мүмкін. Өкпедегі бастапқы өкпе ісігі ретінде танымал болатын көптеген ісіктер канцероды болып табылады. Өкпенің қатерлі ісігі - бұл эпителий жасушаларынан пайда болатын ісік. == Қатерлі ісік белгілері == * Дем алудың бұзылу симптомдары: жөтел, қанмен жөтелу, өкпелу немесе тыныс алудың қысқа болуы * Жүйелік симптомдар: салмақ жоғалту, әлсіздік; * Кеуде ауыруы, сүйек ауруы; Егер қатерлі ісік ауада өссе, ол ауа ағынына кедергі жасай отырып, дем алу қиындықтарын тудыруы мүмкін. Кедергіден кейінгі секрецияның жиналуына және пневмонияға бейімділігін тудыруы мүмкін. Өкпе ісігінің симптомдарының көпшілігі (тәбет болмауы, салмақ жоғалту, әлсіздік, шаршау) нақты емес. Бұл метастаз болуының белгілері (бас ауруы, әлсіздік, конвульсия немесе қолдың әлсіздігі). Спрецияның құрамына ми, сүйек, бүйрек үсті бездері, өкпе, бауыр, перикардия және бүйрекке қарама-қарсы. Өкпенің қатерлі ісігі бар адамдардың шамамен 10%; бұл рак аурулары күнделікті кеуде радиографиясында кездеседі.<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Рак_лёгкого</ref> == Этиология == Өкпе рагын 80% жағдайда тудыратын негізгі фактор шылым шегу. Сонымен қатар асбестаз, автомобильдердің және өндіріс кәсіп-орындардың қалдықтарымен ауаны ластауы да аурудың дамыту факторы болып табылады. Шылым түтінінде және смоланың құрамында спектрлі талдау көмегімен 50-ге жуық канцерогендер табылған. Олардың ішіндегі ең зияндылары жартылай ыдырау уақыты ұзақ полонийдің (210 Ро) радиоактивті изотобы, нитрозаминдер (диметил және диэтилнитрозаминдер) бензпирендер болып табылады. Шылымдардың фильтрлері канцерогендердің өкпеге түспеуіне жауап бермейді. Пассивті шеккіштер қатарына үнемі шылым шегілетін бөлмеде еріксіз дем алатын адамдар жатады.(жанұя мүшелері, қызметтестер). Шылым түтінің әсеріне түспейтін адамдармен өкпе обырымен жиі ауырады. Ұзақ және көп шылым шегетіндерде (күніне 1 қораптан артық) өкпе шекпейтіндерден 10,8 есе жиі кездеседі. Канцерогендік әсері бар заттарға сонымен қатар мұндай және оның өнімдері жанғанда түзілетін, радиоактивті кеніштер немесе кобальт(Со), никель (Ni), мышьяк (As), асбест жатады. Бұл заттардың организмде ұсталып, өкпе мен бронхтардың эпителиінің [[ДНҚ|ДНҚ-сына]] әсер етіп, оларда мутагенді өзгерістер шақырып қалыпты жасушаларды ісік жасушаларына айналдырады. Организмде қалыпты жасуша ісік жасушаға айналуына сыртқы , ішкі факторлар әсер етеді. Шылым шегетіндердің созылмалы бронхиті кірпікшелі эпителийдің метаплазиясына жағдай жасайды. Өкпе рагы – өлімге әкелетін ауру. Клиникалық белгілерінің көрінген 75 пайызға жуық науқастар инкурабельді болып келеді. Болжамы қолайлы болады, егер клиникалық көрінісі ұзаққа созылмаса (3 айға ) дейін . Егер айқын белгілері 9 айдан көп созылса, болжамы соғұрлым нашарлайды. өкпе рагымен ауырғаннан кейін 1 жыл ішінде қойса, 20 пайыз науқас тірі қалады, 5 жыл өтіп кетсе небәрі 8 пайыз.<ref>https://baribar.kz/student/22007/oekpeninh-qaterli-isigi/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126130941/https://baribar.kz/student/22007/oekpeninh-qaterli-isigi/ |date=2021-01-26 }}</ref> '''''Өкпе рагының пайда болу себептері''''' ''Экзогенді:'' * Темекі шегу (90%).Темекі түтінінде ісік шақыратын канцерогенді заттар бар (бензпирена, бензатрацен), олар бронхыларды ағаштың кілегейлі қабығының кірпікшелі эпителиін зақымдап рак тууына себеп болады. * Ауыр металдармен жанасу (асбест, мышьяк, никель, калий, хром, хлорметил эфирі) * Қоршаған ортаның канцерогенді заттармен ластануы * Радиоактивті элементтер мен радиоактивті сәулелер ''Эндогенді'' * Генетикалық ауытқулар * 50-ден жоғары жаста болу * Өкпенің созылмалы аурылары (Туберкулез, бронхит, пневмония,локальды пневмофиброз). * Эндокринді аурудар == Клиникалық диагностика == * Рентгенологиялық диагностика - өкпе обырын анықтауда негізгі әдістердің бірі. Ауруды 80% анықтап, профилактикалық мақсатта флюрография жүргізеді. Егер флюрографияда өзгерістер байқалса, екі проекцияда рентгенография және компьютерлік томография жүргізеді. Компьютерлік томографияда һкпедегі метастаздарды анықтауды тиімді әдіс болып табылады. * Қақырықты цитологиялық зерттеу - 90% жасушалардағы өзгерістерді анықтауға және морфологиялық диагноз қоюға мүмкіндідк береді, тек 1-6% жағдайларда жалған оң нәтиже береді. * Бронхоскопия - трахеяны, негізгі, улестік сегменттік, субсегменттік бронхтарды, тіпті 6-шы, 7-шіден жоғары қатарларды визуальді зерттейтін әдіс. Бронхоскопия ісікті көріге жіне биопсияны жасауға мүмкіндік береді. * Ультрадыбыстық диагностика - өкпе қабырғасындағы қатерлі ісіктердің өсуін және өкпе тінінің қараюын анықтауда аса тиімді әдіс. Өкпенің ауасыз тіні арқылы ісікті еш кедергісіз көріг болады. Бұл әдіс қауіпсіз, қарапайым және үнемді. УДЗ ісіктің көкірекаралықтың қан ағзасында орналасқаның және сол іск қаншалықты ағзаны бүлдіргенін нақты анықтап бере алады. == Өкпе обырының емделуі == * Хирургиялық емдеу - ісіктік кешен толығымен алынып тасталанды (біріншілік ошақ,метастаздар және т.б.) * Сәулелік терапия - науқас операциядан бас тартқан жағдайда немесе операцияға қарсы көрсеткіштер болғанда жасалады. * Химиотерапия - хирургиялық немесе сәулелік терапия жасауға болмайтын кезде қолданылады. Оның тиімділігі төмен. Алыс аймаққа берілген метастарды жоя алмайды. Тек ісіктің көлемін кішірейтуге ғана мүмкіндік береді. * Паллиативті терапия - басқа ем қабылдай алмаған кезде ғана қолданылады. Бұл терапия жазылмайтын науқастардың жағдайғын жақсартуға негізделген. Онық құрамында жансыздандыру, психологиялық көмек, детоксикация, паллиативті хирургиялық араласу және ісікпен бірге жүретін өкпе ауруларының емі бар. <ref>https://ppt-online.org/97288</ref> == Алдын-алу шаралары == Алдын-алу шаралары қоғамдық жерлерде , автомобиль , өндіріс орындары өте көп , дамыған елді мекендерде , фабрика т.с.с –да фильтр, қалдықтарды қайта өңдеу технологияларды жетілдеру тағы басқаны қамтиды. Қауіп-қатер тобына жататын адамдар (созылмалы пневмониямен , 45 жастан үлкен шылым шеккіштер , зиянды өндіріс орындарының қызметкерлері т.б)үнемі дәрігерге қаралуы тиіс . рентгенологиялық, цитологиялық қақырықты зерттеу.сонымен қатар шылым шегудің қолжетімділігін шектеу және ағарту жұмыстарын жүргізу.<ref>https://baribar.kz/student/22007/oekpeninh-qaterli-isigi/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126130941/https://baribar.kz/student/22007/oekpeninh-qaterli-isigi/ |date=2021-01-26 }}</ref> == Тағы қараңыз == * [[Өкпе]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 15mh3wt4xphl7c0wjwcb5kbkjof07o1 0 621616 3581823 3574307 2026-04-11T16:27:18Z Dariga Zhumagaliyeva 179646 3581823 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Мухажир халықтары''' ([[Урду]]: مہاجر) — Пәкістан тәуелсіздік алғаннан кейін [[Пәкістан]] әртүрлі аймақтарынан қоныс аударған мульти этникалық шыққан мұсылман иммигранттар және олардың ұрпақтары. == Этимология == Урду терминологы ([[Урду]]: مہاجر) араб мағджирінен шыққан ([[араб]]: مهاجر), яғни «иммигрант» деген мағынаны білдіреді және бұл термин мұсылмандардың көші-қонына дейінгі ислам тарихымен байланысты. Пәкістан тәуелсіздік алғаннан кейін, мұсылмандардың басым бөлігі Үндістан қалдырған аумақтан қоныс аударып немесе қоныс аударған. Бөліну салдарынан екі жаңадан қалыптасқан мемлекеттер арасында халық арасында үлкен айырмашылық орын алды. Пенджаб аймағындағы бөліктерге дейін болған тәртіпсіздіктерде генералдаушы 200 мыңнан 2 миллионға дейін адам өлтірілді. БҰҰ БЖКБ бағалауы бойынша 14 миллион индустар, сикхтер мен мұсылмандар бөлімдерде ауыстырылды; бұл адамзат тарихындағы ең үлкен жаппай көші-қон болды. 9con40vqb3iyebjt8x5y3ban9qj4522 0 621798 3581813 3272121 2026-04-11T16:17:11Z Dariga Zhumagaliyeva 179646 3581813 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''314 –ші атқыштар дивизиясы''' - кингисептік Кутузов дәрежесі КСРО-ның Ұлы Отан соғысына арналған әскери құрылымы. == Тарихы == 314 атқыштар дивизиясы Петропавлда құрылып, қалада құрылған ең ірі құрама ретінде тарихта орын алды. Дивизияның құрамына негізінен Петропавл қаласының өкілдері алынды. Өнеркәсіп пен транспорт орындары дивизияны материалдық ресурстармен, транспортпен, киім-кешекпен және тамақпен қамтамасыз етті. 1941 жылдың шілдесі мен тамыз аралығында Петропавл қаласында құрылып, бастапқы дивизия құрамына енушілердің 70 пайызы Cолтүстік Қазақстан облысының аудандарының және Петропавл қаласының тұрғындары болатын. Онда 777 адам басшылыққа алынса, 1543 адам кiшi басшылыққа және 8611-i қатарға алынды. 1945 жылы 31 мамырда дивизия таратылды. == Құрамы == Дивизия құрамында Солтүстік Қазақстан облысының еңбекшілерінен басқа, Қостанай, Көкшетау, Ақмола, Павлодар облыстарының тұрғындары болды. Дивизия басшылығы мен саяси жетекшілер қалалық партия ұйымдарының көмегімен жауынгерлердің әскери жаттығуларына, саяси шыңдалып, патриоттық тәрбие алуына көп күш салды. Дивизия командирі генерал-майор А.Д.Шеменков еді. Дивизия штабын – полковник В.И.Кувшин, ал дивизия полктерін – А.А.Мироненко, В.П.Томашевич, Я.С.Скачков және П.Ф.Ивашко басқарды. Бұлар тәжібиелері мол, өз кезіне сай әскери дайындықтан өткен жандар еді. Дивизияның әскери комиссары болып М.М.Мартыненко тағайындалды. Ал оның саяси бөлімінің бастығы И.Куценко болды. Құрама штабының саяси бөлімінде және басқада әскери бөлімдерде саяси-тәрбие жұмысын жолға қоюға облыстан партия ұйымдары жіберген коммунистер мен комсомолецтер ерекше рөл атқарды. Жергілікті партия ұйымдары жаңадан жасақталып жатқан құрамаға 1800 коммунист пен комсомолецті жіберді. Бұлар әскери тәртіпті нығайтып жауынгерлерді патриоттық және интернационалдық рухта тәрбиелеу жолында орасан зор жұмыстар жүргізді. Советтік Отанды қорғаудағы әр жауынгер мен командирдің міндеттерін терең түсіндіріп, оларды ауыр жылдарға төтеп беруге баулыды. === Командирлер === *Шеменков, Афанасий Дмитриевич (15.07.1941 — 14.10.1941), генерал-майор; *Ковалев, Иван Викторович (15.10.1941 — 27.11.1941), полковник; *Станкевский, Дмитрий Иванович (28.11.1941 — 04.05.1942), полковник; *Зайцев, Алексей Андреевич (05.05.1942 — 18.08.1942), подполковник; *Алиев, Иван Михайлович (19.08.1942 — 20.03.1944), полковник, 25.09.1943 бастап генерал-майор; *Елшинов, Михаил Сергеевич (21.03.1944 — 17.09.1944), полковник; *Гончарук, Николай Игнатьевич (18.09.1944 — 15.10.1944), полковник; *Ефименко, Пётр Филимонович (16.10.1944 — 11.05.1945), полковник. *Чудаков, Иван Иванович (26.08.1941 — 29.05.1945), майор; == Соғыстағы белсенділігі == 1941 жылы 26 тамызда оның бөлiмшелерi Харийная станциясына келiп, 52-шi Резервтi әскерiнiң қол асытан енедi. 1941 жылы 6 қыркүйектен бастап 130 шақырымға созылған Плотничное-Подпоржье-Свирь-Лодейное полефронты бойынша шабуылға шығады. Дивизия 1941 жылдың тамызында қазіргі Новгородская облысына көшті. 1941 жылдың 2 кыркүйегінде дивизия қайта құрылған 54-ші әскердің құрамына кірді.1941 жылғы 4 тамызда дивизия жасақталып болып, ендігі жерде жауынгерлерді әскери өнерге үйрету, соғыс жағдайына жедел жаттықтыру жұмысы қызу қолға алынды. 1941 жылдың тамыз айының аяғында 314 атқыштер дивизиясы Солт-Батыс майданға аттандырылды. Тамыз айының аяғында Тихвин қаласының маңынан бір-ақ шықты. 314-дивизияның бөлімдері Свирь өзенінің бойындағы Лодейное Поле қаласының маңына 7 қыркүйекте орналасып, генерал В.Д.Цветаевтің 7-армиясының құрамына қосылды. Бұл кезде жау Ленинградтың Ладога көлі маңындағы жалғыз ашық байланыс жолын кесіп тастауға ұмтылып қауіп төндіріп тұр еді. Оңтүстік жақтан неміс әскерлері шабуыл жасаса, солтүстіктен, Онега-Ладога мойнағы тұсынан фин әскерлері шабуыл жасады. Финдер Гитлердің одақтасы ретінде Ресейдің, көп жерін олжалағысы келіп еді. Бұл кезде финдер Лодейное Поле қаласының маңында Свирь өзенінен өтіп, Ладога көлінің оңтүстігінде шабуыл жасап келе жатқан өздерінің одақтасы- неміс әскерімен қосылғысы келді. Олардың бұл мақсатын жүзеге асырмау үшін совет командованиесі шұғыл шаралар қолданды. Қайғылы әрi батырлыққа толы Ленинградты қоршауға алу 1941 жылы 10 маусымда басталды. Қоршауда қалған 900 күн Ленинградты ерлiк, батырлық пен қайсарлықтың символына айналдырды. 1944 жылы 14 қаңтарда кеңес әскерi жауды тойтарып, ал 1944 жылы 27 қаңтарда блокада алынады, салтанатты түрде атылған салют әлемге Ленинградтың тоығымен азат екендiгiн паш еттi. Қоршаудағы Синявино облысын қорғау үшін дивизия жойқын соққы берді. Шайқастың 2 күнінде дивизияның 3000 адамы қаза тауып, хабарсыз кетті. 2- ші соққы әскерінің құрамында дивизия бірнеше шайқастраға қатысты. Осы кезден 1943 жылға дейін сол жақтан соққы беретін жасақ болып шайқастарды жалғастырды. 1944 жылдың қаңтарында дивизия Ораниенбаумдық площдармына көшті. Сол жерде Ленинград-Новгородтық басқыншылық жоспарына қатысқан болатын. Дивизия шайқастың 2-ші бөліміне, кеңестік басқыншылыққа кірген болатын. Басқыншылық барысында дивизия 1944 жылдың 30 қаңтарында Пустомержу, Мануйлово, Веймарн жергілікті жерін босатты. 1945 жылдың 27 қаңтарында Соснавец қаласы дивизия көмегі арқылы босатылды. Дивизия Ұлы соғыстың ең соңғы шайқасына қатысты. Бұл шайқас Прагада өтті. == Марапаттары == Соғыстың бүкіл уақытында дивизияның 3832 жауынгері ордендармен, 4694 жауынгері медальдармен марапатталды.1944 жылы дивизия Кингисепптi босатады, және сол ерлiктерi үшiн «Кингисепп» құрметтi атағы берiледi. 1944 жылы 19 мамырда дивизия Выборг қаласын азат етедi. Мұнда да барлығығна «Выборг» құрметтi атағы берiледi. Соғыс жылдары дивизия құрамындағы 3832 жауынгер орденмен марапатталып, 4694-i медальдармен құрметтелдi. == Соғыстан кейін == Тарих жадымызды жаңғырту мақсатында, ерлік көрсеткен ата-бабалар құрметіне орай ескерткіш қойылды ескерткіш Петропавл қаласында орналасқан. 314 атқыштар дивизиясының құрметіне 2008 жылы Ұлы отан соғысының 63 жыл мерейтойы қарсаңына орай орнатылды. == Сілтемелер == https://ru.wikipedia.org/wiki/314-%D1%8F_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F http://samsv.narod.ru/Div/Sd/sd314/default.html http://soldat.ru/ http://www.soldat.ru/perechen{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://e-history.kz/kz/contents/view/1609 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527114248/https://e-history.kz/kz/contents/view/1609 |date=2019-05-27 }} j6lc93r6607tvp84mr1yb1vp1qylwo3 3581868 3581813 2026-04-11T17:28:01Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Dariga Zhumagaliyeva|Dariga Zhumagaliyeva]] ([[User talk:Dariga Zhumagaliyeva|т]]) өңдемелерінен [[User:Жүсіп Жарқынай ХББ|Жүсіп Жарқынай ХББ]] соңғы нұсқасына қайтарды 3272121 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''314 –ші атқыштар дивизиясы''' - кингисептік Кутузов дәрежесі КСРО-ның Ұлы Отан соғысына арналған әскери құрылымы. == Тарихы == 314 атқыштар дивизиясы Петропавлда құрылып, қалада құрылған ең ірі құрама ретінде тарихта орын алды. Дивизияның құрамына негізінен Петропавл қаласының өкілдері алынды. Өнеркәсіп пен транспорт орындары дивизияны материалдық ресурстармен, транспортпен, киім-кешекпен және тамақпен қамтамасыз етті. 1941 жылдың шілдесі мен тамыз аралығында Петропавл қаласында құрылып, бастапқы дивизия құрамына енушілердің 70 % Cолтүстік Қазақстан облысының аудандарының және Петропавл қаласының тұрғындары болатын. Онда 777 адам басшылыққа алынса, 1543 адам кiшi басшылыққа және 8611-i қатарға алынды. 1945 жылы 31 мамырда дивизия таратылды. == Құрамы == Дивизия құрамында Солтүстік Қазақстан облысының еңбекшілерінен басқа, Қостанай, Көкшетау, Ақмола, Павлодар облыстарының тұрғындары болды. Дивизия басшылығы мен саяси жетекшілер қалалық партия ұйымдарының көмегімен жауынгерлердің әскери жаттығуларына, саяси шыңдалып, патриоттық тәрбие алуына көп күш салды. Дивизия командирі генерал-майор А.Д.Шеменков еді. Дивизия штабын – полковник В.И.Кувшин, ал дивизия полктерін – А.А.Мироненко, В.П.Томашевич, Я.С.Скачков және П.Ф.Ивашко басқарды. Бұлар тәжібиелері мол, өз кезіне сай әскери дайындықтан өткен жандар еді. Дивизияның әскери комиссары болып М.М.Мартыненко тағайындалды. Ал оның саяси бөлімінің бастығы И.Куценко болды. Құрама штабының саяси бөлімінде және басқада әскери бөлімдерде саяси-тәрбие жұмысын жолға қоюға облыстан партия ұйымдары жіберген коммунистер мен комсомолецтер ерекше рөл атқарды. Жергілікті партия ұйымдары жаңадан жасақталып жатқан құрамаға 1800 коммунист пен комсомолецті жіберді. Бұлар әскери тәртіпті нығайтып жауынгерлерді патриоттық және интернационалдық рухта тәрбиелеу жолында орасан зор жұмыстар жүргізді. Советтік Отанды қорғаудағы әр жауынгер мен командирдің міндеттерін терең түсіндіріп, оларды ауыр жылдарға төтеп беруге баулыды. === Командирлер === *Шеменков, Афанасий Дмитриевич (15.07.1941 — 14.10.1941), генерал-майор; *Ковалев, Иван Викторович (15.10.1941 — 27.11.1941), полковник; *Станкевский, Дмитрий Иванович (28.11.1941 — 04.05.1942), полковник; *Зайцев, Алексей Андреевич (05.05.1942 — 18.08.1942), подполковник; *Алиев, Иван Михайлович (19.08.1942 — 20.03.1944), полковник, 25.09.1943 бастап генерал-майор; *Елшинов, Михаил Сергеевич (21.03.1944 — 17.09.1944), полковник; *Гончарук, Николай Игнатьевич (18.09.1944 — 15.10.1944), полковник; *Ефименко, Пётр Филимонович (16.10.1944 — 11.05.1945), полковник. *Чудаков, Иван Иванович (26.08.1941 — 29.05.1945), майор; == Соғыстағы белсенділігі == 1941 жылы 26 тамызда оның бөлiмшелерi Харийная станциясына келiп, 52-шi Резервтi әскерiнiң қол асытан енедi. 1941 жылы 6 қыркүйектен бастап 130 шақырымға созылған Плотничное-Подпоржье-Свирь-Лодейное полефронты бойынша шабуылға шығады. Дивизия 1941 жылдың тамызында қазіргі Новгородская облысына көшті. 1941 жылдың 2 кыркүйегінде дивизия қайта құрылған 54-ші әскердің құрамына кірді.1941 жылғы 4 тамызда дивизия жасақталып болып, ендігі жерде жауынгерлерді әскери өнерге үйрету, соғыс жағдайына жедел жаттықтыру жұмысы қызу қолға алынды. 1941 жылдың тамыз айының аяғында 314 атқыштер дивизиясы Солт-Батыс майданға аттандырылды. Тамыз айының аяғында Тихвин қаласының маңынан бір-ақ шықты. 314-дивизияның бөлімдері Свирь өзенінің бойындағы Лодейное Поле қаласының маңына 7 қыркүйекте орналасып, генерал В.Д.Цветаевтің 7-армиясының құрамына қосылды. Бұл кезде жау Ленинградтың Ладога көлі маңындағы жалғыз ашық байланыс жолын кесіп тастауға ұмтылып қауіп төндіріп тұр еді. Оңтүстік жақтан неміс әскерлері шабуыл жасаса, солтүстіктен, Онега-Ладога мойнағы тұсынан фин әскерлері шабуыл жасады. Финдер Гитлердің одақтасы ретінде Ресейдің, көп жерін олжалағысы келіп еді. Бұл кезде финдер Лодейное Поле қаласының маңында Свирь өзенінен өтіп, Ладога көлінің оңтүстігінде шабуыл жасап келе жатқан өздерінің одақтасы- неміс әскерімен қосылғысы келді. Олардың бұл мақсатын жүзеге асырмау үшін совет командованиесі шұғыл шаралар қолданды. Қайғылы әрi батырлыққа толы Ленинградты қоршауға алу 1941 жылы 10 маусымда басталды. Қоршауда қалған 900 күн Ленинградты ерлiк, батырлық пен қайсарлықтың символына айналдырды. 1944 жылы 14 қаңтарда кеңес әскерi жауды тойтарып, ал 1944 жылы 27 қаңтарда блокада алынады, салтанатты түрде атылған салют әлемге Ленинградтың тоығымен азат екендiгiн паш еттi. Қоршаудағы Синявино облысын қорғау үшін дивизия жойқын соққы берді. Шайқастың 2 күнінде дивизияның 3000 адамы қаза тауып, хабарсыз кетті. 2- ші соққы әскерінің құрамында дивизия бірнеше шайқастраға қатысты. Осы кезден 1943 жылға дейін сол жақтан соққы беретін жасақ болып шайқастарды жалғастырды. 1944 жылдың қаңтарында дивизия Ораниенбаумдық площдармына көшті. Сол жерде Ленинград-Новгородтық басқыншылық жоспарына қатысқан болатын. Дивизия шайқастың 2-ші бөліміне, кеңестік басқыншылыққа кірген болатын. Басқыншылық барысында дивизия 1944 жылдың 30 қаңтарында Пустомержу, Мануйлово, Веймарн жергілікті жерін босатты. 1945 жылдың 27 қаңтарында Соснавец қаласы дивизия көмегі арқылы босатылды. Дивизия Ұлы соғыстың ең соңғы шайқасына қатысты. Бұл шайқас Прагада өтті. == Марапаттары == Соғыстың бүкіл уақытында дивизияның 3832 жауынгері ордендармен, 4694 жауынгері медальдармен марапатталды.1944 жылы дивизия Кингисепптi босатады, және сол ерлiктерi үшiн «Кингисепп» құрметтi атағы берiледi. 1944 жылы 19 мамырда дивизия Выборг қаласын азат етедi. Мұнда да барлығығна «Выборг» құрметтi атағы берiледi. Соғыс жылдары дивизия құрамындағы 3832 жауынгер орденмен марапатталып, 4694-i медальдармен құрметтелдi. == Соғыстан кейін == Тарих жадымызды жаңғырту мақсатында, ерлік көрсеткен ата-бабалар құрметіне орай ескерткіш қойылды ескерткіш Петропавл қаласында орналасқан. 314 атқыштар дивизиясының құрметіне 2008 жылы Ұлы отан соғысының 63 жыл мерейтойы қарсаңына орай орнатылды. == Сілтемелер == https://ru.wikipedia.org/wiki/314-%D1%8F_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F http://samsv.narod.ru/Div/Sd/sd314/default.html http://soldat.ru/ http://www.soldat.ru/perechen{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://e-history.kz/kz/contents/view/1609 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527114248/https://e-history.kz/kz/contents/view/1609 |date=2019-05-27 }} 0bn3vkibccgmvpszz0x496drpspjfie 0 622062 3581830 3360303 2026-04-11T16:33:33Z Dariga Zhumagaliyeva 179646 3581830 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Жабайұлы Тоқсан би (1737-1839) – «Дала данышпаны» атанып, туралығымен әділдігімен үш жүзге аты жайылған би, шешен. [[Керей (тайпа)|Керей]] руынан шыққан.<ref>{{кітап|авторы= Х.М.Ғабжалилов|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Қазақ ру-тайпаларының тарихы. Керей|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Алаш ТЗО, Полиграфкомбинат|жыл= 2014|томы= 15|беттері= |барлық беті= 607|сериясы= |isbn= 9965-765-46-4|тиражы= 1000}} </ref> Тоқсан бидің тұлға ретінде танылуына Керей тайпасынан шыққан атасы Қара би көп ықпал етті. Ол немересін шешендік өнерге баулыды. Тоқсан би бала кезінен атасымен бірге жүріп, атақты шешендермен, билермен кездесті және ауызша сөз жарыстарға қатысты. Жас кезінен өз тайпасының ақылшысы болып қана қоймай, әділ биі бола білді. 15 жасынан бастап халық оны Төбе би, солтүстік өңір (Омбы, Петропавл, Көкшетау, Қостанай) қазақтарының бас биі деп атады. == Тоқсан бидің кесенесі == Тоқсан бидің зиратының қайда екендігі бертінге дейін белгісіз болып келді. Солтүстік Қазақстан облысының Ғабит Мүсірепов ауданының Западное елді мекені маңынан екі-үш шақырым жерде Тоқсан бидің бейіті табылып, 2001 жылы тамыз айында басына граниттен ескерткіш қойылды. Ал 2006 жылы кесене тұрғызылып, Западное елді мекенінің атауы Тоқсан би ауылы деп өзгертілді. Петропавл қаласының бір көшесіне аты берілді. Деректерге қарағанда, осы өңірді жаз жайлауына, қыс қыстауына айналдырған би "Есілдің арғы бетіндегі Қарауыл төбеге жерлеңдер. Түбінде осы жер тоғыз жолдың торабына айналады. Сонда ұрпақтарым еске алар" деп өсиет қалдырған екен. Шын мәнінде бидің айтқаны келіп, зираттың түбінде Алматы-Екатеринбург, Жезқазған-Қызылжар, Қостанай-Көкшетау тас жолдары тоғысып, жолаушылар ағылған жерге айналды. == Пайдаланылған әдебиет == Қазақстан ұлттық энциклопедиясының 8-томы Солтүстік Қазақстан облысы энциклопедиясы gomtgbzap8dm5plvtuanea4y0qesr03 3581865 3581830 2026-04-11T17:25:19Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Dariga Zhumagaliyeva|Dariga Zhumagaliyeva]] ([[User talk:Dariga Zhumagaliyeva|т]]) өңдемелерінен [[User:Kaiyr|Kaiyr]] соңғы нұсқасына қайтарды 3360303 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Жабайұлы Тоқсан би (1737-1839) – «Дала данышпаны» атанып, туралығымен әділдігімен үш жүзге аты жайылған би, шешен. [[Керей (тайпа)|Керей]] руынан шыққан.<ref>{{кітап|авторы= Х.М.Ғабжалилов|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Қазақ ру-тайпаларының тарихы. Керей|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Алаш ТЗО, Полиграфкомбинат|жыл= 2014|томы= 15|беттері= |барлық беті= 607|сериясы= |isbn= 9965-765-46-4|тиражы= 1000}} </ref> Тоқсан бидің тұлға ретінде танылуына Керей тайпасынан шыққан атасы Қара би көп ықпал етті. Ол немересін шешендік өнерге баулыды. Тоқсан би бала кезінен атасымен бірге жүріп, атақты шешендермен, билермен кездесті және ауызша сөз жарыстарға қатысты. Жас кезінен өз тайпасының ақылшысы болып қана қоймай, әділ биі бола білді. 15 жасынан бастап халық оны Төбе би, солтүстік өңір (Омбы, Петропавл, Көкшетау, Қостанай) қазақтарының бас биі деп атады. == Тоқсан бидің кесенесі == Тоқсан бидің зиратының қайда екендігі бертінге дейін белгісіз болып келді. Солтүстік Қазақстан облысының Ғабит Мүсірепов ауданының Западное елді мекені маңынан 2-3 шақырым жерде Тоқсан бидің бейіті табылып, 2001 жылы тамыз айында басына граниттен ескерткіш қойылды. Ал 2006 жылы кесене тұрғызылып, Западное елді мекенінің атауы Тоқсан би ауылы деп өзгертілді. Петропавл қаласының бір көшесіне аты берілді. Деректерге қарағанда, осы өңірді жаз жайлауына, қыс қыстауына айналдырған би "Есілдің арғы бетіндегі Қарауыл төбеге жерлеңдер. Түбінде осы жер тоғыз жолдың торабына айналады. Сонда ұрпақтарым еске алар" деп өсиет қалдырған екен. Шын мәнінде бидің айтқаны келіп, зираттың түбінде Алматы-Екатеринбург, Жезқазған-Қызылжар, Қостанай-Көкшетау тас жолдары тоғысып, жолаушылар ағылған жерге айналды. == Пайдаланылған әдебиет == Қазақстан ұлттық энциклопедиясының 8-томы Солтүстік Қазақстан облысы энциклопедиясы eevr21d08fn5hlrjbgs7tuj7qzfpuuz 0 624489 3581758 3561958 2026-04-11T14:54:20Z Гулжайна Усен 179710 3581758 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=тамыз 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Калашникова Наталья Павловна''' (1959 жылдың 26 қазанында Талды-Қорған облысының (қазір – [[Алматы облысы]]) Кировский елді мекенінде туылған) — Қазақстанның белгілі қоғам қайраткері, саяси ғылым докторы, доцент, Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі (2011 ж.), 300-ден астам ғылыми еңбектер мен публицистикалық мақалалардың авторы<ref>Калашникова Наталья Павловна: Ғылыми еңбектердің, баяндамалар мен сұхбаттардың биобиблиографиялық жинағы / Жауапты ред.: Н.Ж. Шаймерденова, М.Ə. Бөрібаева / Құраст.: С.О. Станбаева, Ж.А. Искакова, Х.Б. Маслов. – Нұр-Сұлтан, 2019. – 184 с.</ref> <ref>https://library.enu.kz/MegaPro/Web/SearchResult/ToPage/1</ref>, Қазақстан халқы Ассамблея кафедрасының меңгерушісі. [[Сурет:Калашникова Наталья Павловна Библиотека Елбасы.jpg|нобай]] == Өмірбаяны == === Білімі === 1980 жылы Ілияс Жансүгіров атындағы [[Талдықорған|Талды-Қорған]] педагогикалық институтының «Орыс тілі мен әдебиеті» мамандығы бойынша филология факультетін бітірген, ал 2000 жылы – Мәскеу мемлекеттік кәсіби дайындық академиясын «Құқықтану» мамандығы бойынша тәмәмдаған. 2003 жылы «Қазақстандағы балалардың құқығын қорғау саласындағы мемлекеттік саясат» (орыс тілінде - «Государственная политика в области защиты прав детей в Казахстане») тақырыбанда саяси ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін диссертация қорғаған<ref>Калашникова Н.П. Государственная политика в области защиты прав детей в Казахстане: дис. ... к.полит.н. - Алматы, 2003: http://www.nauka.kz/page.php/upload/images/images/uppod.swf?page_id=107&lang=1&month_to=12&year_to=2016&page=947 </ref>, 2008 жылы “23.00.02 – Саяси институттар, этносаяси конфликтология, ұлттық және саяси үдерістер мен технологиялар ” мамандығы бойынша саяси ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алу үшін «Қазақстан Республикасының азаматтық қоғамы: жастар құрамдас бөлігінің саясаттану талдауы» (орыс тілінде - "Гражданское общество Республики Казахстан: политологический анализ молодежной составляющей") тақырыбында диссертация қорғаған. === Еңбек жолдары === Еңбек жолын І.Жансүгіров атындағы Талды-Қорған педагогикалық институтында бастаған. Бұл жерде 1980-1984 жылдары лаборант, ассистент, педагогика кафедрасының оқытушысы лаузамын институттың оқытушылары мен қызметкерлері комсомол Комитетінің хатшысы қоғамдық жұмысымен бірге атқарған. 1984 - 1987 жж. - Кеңестік бейбітшілік қорының Облыстық бөлімшесінің хатшысы, одан кейін төрағаның орынбасары. 1987 - 1988 жж. - Облыстық мәдениет басқармасы бастығының орынбасары (Талды-Қорған қ.). 1988 – 1992 жж. – Облыстық атқару комитетінің бас жоспарлау-экономикалық басқармасының жетекші маманы, кеңесшісі, Талды-Қорған облыстық атқару комитетінің әлеуметтік мәселелер бойынша аға референті. 1992 – 1995 жж. – «Такор» қаржы-өнеркәсіптік компаниясының әкімшілік басқарушысы (Талды-Қорған қ.). 1995 – 1998 жж. – Қалалық Мәслихаттың депутаты болып сайланып, Мәслихаттың ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарады (Талды-Қорған қ.). 1995 – 1997 жж. – Талды-Қорған облыстық әкімшілігінің ұйымдастыру және кадрлық жұмыс бөлімінің жауапты ұйымдастырушысы, әкімшілік басшысының кеңесшісі. 1997 ж. – Облыстық еңбек және халықтың әлеуметтік қорғау басқармасы басшысының орынбасары (Талды-Қорған қ.). 1998 – 2005 жж. Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі аппаратында қызмет етеді (жалпы бөлімнің кеңесшісі, Акпараттық-сараптау бөлімінің сектор меңгерушісі, Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжіліс төрағасы Секретариатының сектор меңгерушісі, сонымен қатар Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде, Д.А. Қонаев атындағы Университетте ғылыми және оқытушылық қызметінде атқарған). 2005 – 2008 жж. – [[Мәскеу мемлекеттік университеті|М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің]] Қазақстан филиалы директорының орынбасары (Астана қ.). 2008 – 2012 жж. – Қазақстан Республикасы Президент Әкімшілігінің [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] Секретариатының кеңесшісі, инспекторы. 2012 – 2014 жж. – Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Мемлекеттік саясаттың ұлттық мектебінде «Мемлекеттік саяси стратегиясы» кафедрасының меңгерушісі; саяси басқару, мемлекеттік және жастар саясаты, этникааралық қатынастар мәселелері бойынша, оның ішінде «А» корпусының тыңдаушыларына арналған тренингтер мен кейстердің оқыту модульдік бағдарламалардың әзірлеушісі. 2014 – 2016 жж. – Қазақстан Республикасы Президентінің өкімімен ҚР Президенті жанындағы «Қоғамдық келісім» Республикалық мемлекеттік мекеменің<ref>РГУ "Қоғамдық келісім" при Президенте РК / Сайт Ассамблеи народа Казахстана: https://assembly.kz/ru/struktury-ank/rgu-o-amdy-kelisim-pri-prezidente-rk/</ref> директоры саяси қызметке тағайындалды<ref>Распоряжением Главы государства Калашникова Наталья Павловна назначена директором республиканского государственного учреждения «Қоғамдық келісім» при Президенте Республики Казахстан/Официальный сайт Президента Республики Казахстан: http://www.akorda.kz/ru/legal_acts/bylaws/rasporyazheniem-glavy-gosudarstva-kalashnikova-natalya-pavlovna-naznachena-direktorom-respublikanskogo-gosudarstvennogo-uchrezhdeniya-kogamd </ref><ref>Директором РГУ "Қоғамдық келісім" при Президенте назначена Наталья Калашникова: https://forbes.kz/news/2014/12/12/newsid_74950</ref>. 2017 жылы Қазақстан Республикасы Ұлттық академиялық кітапханасының маркетинг және менеджмент қызметінің басшысы (Астана), сонымен қатар М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің Қазақстан филиалында әлеуметтік-гуманитарлық пәндер кафедрасының және Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті саясаттану кафедрасының профессоры лауазымында жұмыс істейді. 2017 жылдың 12 қыркүйегінде Еуразиялық интеграция институты директорының орынбасары болып тағайындалды<ref>Заместитель директора Института Евразийской интеграции Калашникова Наталья Павловна провела встречу в Центре социального обслуживания по разъяснению Послания Президента от 10 января 2018 года социальным работникам / Институт Евразийской интеграции: http://iei.kz/index.php/ru/sobytia-rus/novosti/274-zamestitel-direktora-instituta-evrazijskoj-integratsii-kalashnikova-natalya-pavlovna-provela-vstrechu-v-tsentre-sotsialnogo-obsluzhivaniya-po-raz-yasneniyu-poslaniya-prezidenta-ot-10-yanvarya-2018-goda-sotsialnym-rabotnikam {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190802001101/http://iei.kz/index.php/ru/sobytia-rus/novosti/274-zamestitel-direktora-instituta-evrazijskoj-integratsii-kalashnikova-natalya-pavlovna-provela-vstrechu-v-tsentre-sotsialnogo-obsluzhivaniya-po-raz-yasneniyu-poslaniya-prezidenta-ot-10-yanvarya-2018-goda-sotsialnym-rabotnikam |date=2019-08-02 }}</ref>, осы қызметті 2018 жылдың қыркүйегіне дейін атқарды. 2018 жылдың қыркүйегінен бастап – [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті]] Журналистика және саясаттану факультеті саясаттану кафедрасының профессоры, сонымен қатар М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті Қазақстан филиалының әлеуметтік-гуманитарлық пәндер кафедрасының профессоры<ref>Преподаватели кафедры социально-гуманитарных дисциплин Казахстанского филиала МГУ имени М.В. Ломоносова: http://www.msu.kz/information/person/person.php?ELEMENT_ID=4926</ref>. 2020 жылдан бастап осы күнге дейін Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ ҚХА кафедрасының меңгерушісі. == Марапаттары == * 2008 — «Қазақстан Республикасы білім беру саласының құрметті қызметкері» төсбелгісі; * 2009 — Қазақстан Республикасы Президентінің Құрмет грамотасы; * 2011 — «ҚР Тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі; М.В. Ломоносов атындағы ММУ «Ломоносов» мерейтойлық медалімен берілген Құрмет грамотасы; * 2012 — Сайлауды ұйымдастыруға белсенді қатысқаны үшін берілген ҚР Президентінің Алғыс хаты; * 2013 — Қазақстан халқы Ассамблеясының «Бірлік» алтын медалі; * 2014 — [[«Құрмет» ордені]]; * 2018 — «Астана-20 жыл» мерейтойлық медалі; шетелдік марапат – «Ресей халықтары Ассамблеясына 20 жыл» алтын мерейтойлық медаль. * 2019 – Қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті нығайтуға қосқан үлесі үшін ҚХА-ның «Мейірім» төсбелгісі. * 2020 – «Қазақстан халқы Ассамблеясына 25 жыл» мерейтойлық медалі. * 2020 – «Қазақстан Республикасының Конституциясына 25 жыл» мерейтойлық медалі. * 2020 – Халықаралық Ақпараттандыру Академиясының (ХАА) ХАА ғылымы мен жобаларын дамытуға қосқан үлесі үшін Алтын медалі. * 2021 – II дәрежелі «Достық» ордені. * 2021 – «ҚР Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерейтойлық медалі. * 2023 – Қазақстан халқы Ассамблеясының «Алғыс» төсбелгісі. * 2023 – ҚР ғылым саласындағы жетістіктері үшін «Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі. Бұдан басқа келесі мерейтойлық медальдармен марапатталған: «Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл», «Қазақстан Республикасының Конституциясына 20 жыл»; «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл» (ҚР Президентінің жарлықтарына сәйкес); «Қазақстан мәслихаттарына 20 жыл»; «Қазақ хандығына 550 жыл» және т.б. ведомстволық марапаттары бар. == Ғылыми қызметі == Студенттерге, магистранттар мен докторанттарға арналған келесі оқу курстарының әзірлеушісі: «Саяси үдерістерді талдау мен болжамдаудың заманауи технологиялары», «Қазіргі әлемдегі этносаяси үдерістер» «Саяси маркетинг», «Жобаларды басқару», «Таңдамалы технологиялар» және т.б. Магистрлық және докторлық диссертацияларға ғылыми жетекшілік жүргізеді. М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті Қазақстан филиалында мынадай авторлық курстарды жүргізді: «Қазақстан Республикасындағы модернизациялау негіздері», «Ұлттық сананы модернизациялау контексіндегі рухани жаңғыру». 2004–2008 жылдары – Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің жанындағы Д14.20.03 Диссертациялық кеңесінің ғылыми хатшысы. 300-ден астам еңбектің авторы, оның ішінде монографиялары (жеке авторлық және бірлескен авторлармен бірге), оқу құралдары мен халықаралық журналдарда, халықаралық конференциялар мен симпозиумдар жинағында жарияланған мақалалары бар. «Қазақ диаспорасы ортасындағы Алаш орда философиясының қазіргі түсіндірілуі: жағдайы, бағалауы, сабақтары (әлеуметтік-тарихи талдау) халықаралық жобасының тең авторы (2010 г. тең авторы: Б.И. Ракишева және т.б.). «Сөнбесін от алауы» ғылыми документалды ой-толғау фильмінің ғылыми кеңесшісі (2012 ж., жоба материалдары бойынша, тең авторы: Б.И. Ракишева және т.б.). 2010 жылдан бері өткізілетін «Тарихтан тағылым – өткенге тағзым» Қазақстан халқы Ассамблеясы халықаралық жобасының бастамашыларының бірі (2010–2024). Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығына арналған «Алаш философиясы – қазіргі жағдайы: толеранттылық, отансүйгіштік және азаматтық» ғылыми-гуманитарлық жобаның автор-құрастыру шысы (профессор, философия ғылымдарының докторы Т. Бурбаевпен бірге, 2015 ж.). «Жібек жолындағы сұқбаттар» халықаралық мәдениеттану жобасының тең авторы, «Жібек жолындағы жоба әңгімелерінің тарихы» деректі фильмінің ғылыми кеңесшісі (Алматы, 2017 ж., тең авторлар: М.М. Әуезов, Э.А. Цой). Мультимедиялық қосымшасы бар «Қазақстан халқы» интерактивті ғылыми-тарихи картасы» жобасын іске асыру синопсисінің автор-әзірлеушісі, сонымен қатар осы жобаның ғылыми кеңесшісі (2017 ж. тең автор: Б. Аяған). 2018–2020 зерттеулерді жылдарға арналған ғылыми гранттық қаржыландыру аясында «Н. Назарбаевтың қоғамдық келісім мен бірліктің қазақстандық моделі» ғылыми-зерттеу жобасының ғылыми қызметкері (ҚР Білім және ғылым министрлігінің А.А. Башмаков). Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінің ҮЕҰ үшін сыйлықтар беру конкурсына (жоба жетекшісі) қатысқан. 2021 жылдың қорытындысы бойынша «Шаңырақ» ҚХА кафедралары қауымдастығы» РҚБ қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті нығайтудағы белсенді қызметі үшін сыйлық алды. 2019 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін – Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің бес ғылыми-зерттеу жобасына қатысады. == Елеулі еңбектері == * Политическое измерение гражданского общества независимого Казахстана / Республика Казахстан: политическая модернизация (колл. монография). – Астана, 2008. - С.90-107. * Ассамблея народа Казахстана и межкультурный диалог / Отв.ред. Е.Тугжанов, Е. Пивовар / Редколлегия: А. Власов, А. Ревский, И. Агакишиев, Н. Калашникова. - Москва: ОО «Ол Би Принт», 2009. * Казахстанская модель межэтнической толерантности и общественного согласия Н.Назарбаева: электронная и печатная презентация (систематизированная и аналитическая версия) на 3-х языках. - Астана, 2009. (соавтор - Е.Л. Тугжанов). * ОБСЕ – Казахстан: опыт межэтнического взаимодействия в странах-участниках. - Астана, 2010. - 143 с. (соавторы - Е.Л. Тугжанов, С.К. Калмыков) /для участников Саммита ОБСЕ в Астане/. * Государственная этнополитика Казахстана: новые тренды: Метод. пособие на каз. и рус. яз. / Под общ. ред. Е.Л. Тугжанова. – Астана: Академия государственного управления при Президенте РК, 2011. - 204 с. (соавтор-составитель - Ж.Х. Джунусова) ISBN 978-601-287-061-9. * Нұсұлтан Назарбаев: бейбітшілік және қоғамдық келісім идеясы: Кол. моногр. на каз., рус., анг. яз. / Соавторы: Е.Л. Тугжанов, А.А. Абдакимов, Н.П.Калашникова, С.В.Селиверстов, Н.Ж. Шаймерденова. - Астана: «Акарман-медиа», 2010. - 258 б. ISBN 978-601-7185-11-4. * Қазақстанның мемлекеттік этносаясаты: жаңа үрдістер: Әдістемелік құралы / Жалпы ред. басқарған Е.Л. Тоғжанов. - Астана: Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы, 2011. - 200 б. ISBN 978-601-287-061-9. * Казахстанская Магнитка: Время. Люди. Судьбы. Статьи, очерки, интервью, воспоминания, документы / Под общ. ред. Е.Л. Тугжанова / Авторы проекта - Л.Шашкова, Н.Калашникова. – Алматы: ИД «Жибек жолы», 2012. – 336 с.ISBN 978-601-294-089-3. * Императивы государственной политики Республики Казахстан. Аналитические материалы и методические рекомендации для государственных органов / Отв. ред. Н.П.Калашникова. – Астана, 2012. – 516 с. (на каз. и рус. яз.). ISBN 978-601-06-2064-3. * Из истории депортаций. Казахстан 1930-1935 гг.: Сборник документов / Ред. коллегия: З. Айдарбеков, Л. Актаева, Н. Джагфаров, Г. Кан, Н. Калашникова, А.Капаева, В.Осипов, В. Шепель. - Алматы: «LEM», 2012. - 772 с. * Депортация народов в Казахстан в 1930-1950 гг.: общность истории (интервью с пострадавшими от депортаций в 1930-1950 годы в Казахстан) / Под общ. ред. Б.Ракишевой. - Астана, 2013. - 683 с. ISBN 978-601-280-461-4. * Астана – новый тренд образовательной интеграции в сфере государственной службы //Научный журнал «Евразия: аналитика и прогнозы». Тематический выпуск «Казахстанский опыт межэтнической и межконфессиональной толерантности для стран постсоветского пространства». - Москва. - 2013. - №4. – С.23-27. * Компетентностный подход в подготовке госслужащих корпуса «А»: международный опыт и перспективы внедрения новых форм // Государственное управление и государственная служба. Тема номера: «Стратегия «Казахстан-2050» - новый политический курс». - Астана: АГУ при Президенте РК. - 2013. - №1. – С.51-60. * Из истории депортаций. Казахстан 1935-1939 гг..: Сб-к док-в / Ред. кол.: З. Айдарбеков, Л. Актаева, Н.Джагфаров, Г. Кан, Н. Калашникова, А. Капаева, Е.А. Кузнецов, Осипов, В. Шепель (отв.). - Алматы: «LEM», 2014. - 740 с. ISBN 978-601-239-341-5. * Ассамблея народа Казахстана: летопись двух десятилетий: Моногр. на каз. и рус. яз. / Под общ. ред. Е.Л.Тугжанова / Авторский коллектив: Н.П.Калашникова, Г.В. Кан, В.С. Коробов, Н.У. Шаяхметов. - Астана, 2015. - 326 с. ISBN 978-601-7419-00-4. * Дружба народов в годы Великой отечественной войны: По страницам фронтовых газет: Сб. материалов на каз. и рус. яз. / Рук. проекта Е.Л. Тугжанов / Сост. Н.П.Калашникова, Г.В. Кан, Ж.К. Симтиков, М.К. Сембинов. - Алматы, 2015. - 308 с. ISBN 978-601-7540-25-8. * Этносаяси сөздік / Этнополитический словарь/ Термины и понятия казахстанской политики и практики в сфере общественного согласия и межэтнической толерантности / Гл. ред. Е.Л.Тугжанов / Авторский коллектив: Е.Л.Тугжанов, Н.П.Калашникова, Г.К.Калмыков, В.А.Малиновский, Б.И.Ракишева, А.К.Садвокасова, Э.Д.Сулейменова, Ж.А.Жакупов, Н.Ж.Шаймерденова, Б.С.Капалбек, Г.Т.Тулегул. - Астана: Ш. Шаяхметов атындағы тілдерді дамытудың республикалық үйлестіру-әдістемелік орталығы, 2015. - 400 с. * Национальный аналитический обзор, посвященный казахстанской модели общественного согласия и единства. По итогам 25-летия Независимости Республики Казахстан / Под ред. Е.Л. Тугжанова. - Астана: ТОО "Kerulen KZ", 2016. - 128 с. ISBN 978-601-287-202-6. * Народ Казахстана: Энциклопедия: на каз. и рус. яз. / Гл.ред. Ж.Н. Тойбаева. - Алматы: «Казак энциклопедиясы», 2016. – 480 с. /в составе редакционной коллегии/ ISBN 978-601-7472-90-0. * Народ Казахстана: история и современность: Сборник текстовых приложений к Интерактивной научной исторической карте «Народ Казахстана» / Рук. проекта: З.Е.Кабульдинов, научные консультанты: Б.Г. Аяган, Н.П. Калашникова. – Алматы: Атамұра, 2017. – 300 с. ISBN 978-601-282-024-9. * Модернизация общественного сознания и ценностных ориентиров социума: Гл. 5 - Стр.199-242 (в составе авторского коллектива) / Коллективная монография: «Социальная модернизация Казахстана" / Г.С. Ныгыметов, М.М. Шибутов, Р.К. Кадыржанов и др. / Под общ. ред. Е.Ж. Бабакумарова. - Астана: Институт Евразийской интеграции, 2017. – 368 с. ISBN 978-9965-31-911-2. * Великие столицы – умные города: Сборник материалов межд. научной конф., посв. 20-летию Астаны – столицы Великой степи (27-28 июня 2018 года) / Под общ. ред. Н.П.Калашниковой. – Астана: Институт Евразийской интеграции, 2018. - 238 с. ISBN 978601-332-157-8. * Тезаурус основных политических понятий, терминов и понятий современной практики: Учебно-метод. мат-лы по политологии для вузов / Под общ. ред. Н.П.Калашниковой. - Астана: ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2018. - 92 с. ISBN 978-601-337-085-9. * Казахстанская модель общественного согласия и общенационального единства Н.А. Назарбаева: история и перспективы модернизации / Сборник научных трудов «круглого стола»: «Институт президентства как основа государственности Республики Казахстан" / Под общ. ред. А.М. Рахимжанова. – Астана: Библиотека Первого Президента Республики Казахстан – Елбасы, 2018. – 138 с. * Из истории депортаций. Казахстан. 1939-1945 гг.: Сборник документов / Под общ. редакцией Д.Ю. Абдукадыровой / Ред. коллегия: К.М. Абжанов, К.Ш. Алимгазинов (отв), Б.Г. Аяган, Б.О. Жангуттин, З.Е. Кабульдинов, Н.П.Калашникова, Г.В. Кан. - Алматы: Lem, 2019. - 708 с. ISBN 978-601-239-548-8. * Евразийская экономическая интеграция: энциклопедический справочник. К 25-летию Евразийского проекта 1994-2019 / Коллектив составителей. - Нур-Султан: ЕНУ имени Л.Н.Гумилева, 2019. - 375 с. ISBN 978-601-337-126-6. * Пленарный доклад "Роль этноволонтерства в сохранении национального кода» / Межд. научно-практ. конф. «Модернизация общественного сознания и сохранение национального кода в контексте «Мәңгілік Ел», организованная научно-исследовательской группой в рамках проекта грантового финансирования Комитета науки Министерства образования и науки РК на тему «Казахстанская модель общенационального согласия и единства Н.Назарбаева в контексте модернизации общественного сознания» (Астана, ЕНУ имени Л.Н. Гумилева, 12 декабря 2018 года). - Астана, 2018. - С. 31-39. * "Рухани жаңғыру" : перспективные тренды // Научный журнал Казахстан - Спектр. - 2018. - №1(83). – С.18-36. ISSN 6318 (издание, рекомендованное ККСОН МОН РК). * Большая Евразия: новые тренды гуманитарного сотрудничества / Сб. материалов Межд. научно-практ. конф. «От идеи — к реальности: к 25-летию евразийской инициативы Нурсултана Назарбаева (Нур-Султан, 11 апреля 2019 г.). - Нур-Султан, 2019. - С. 100-106. ISBN 978-601-7804-67-1. * Доклад на тему «Этнополитика и политология: от дискурса к практике» / Конгресс политологов Казахстана, со-модератор секции «Региональные политические процессы в Казахстане», руководитель редакционной группы по выработке рекомендаций Конгресса политологов (Нур-Султан, 28-29 мая 2019 г.). - Нур-Султан, 2019. * Чингиз Айтматов  как символ духовного сближения и сотрудничества / "Чингиз Айтматов и современный мир": Сборник материалов Международной конференции / Мос. гос. ун-т имени М.В. Ломоносова,  Ин-т  стран Азии и Африки / Отв. ред. д-р ист. наук, проф. Ж.С. Сыздыкова. - М.: ООО «4 Принт», 2019. – .184-189. ISBN 978-5-6042126-2-2. * Family Policy in the Context of the Transition to Sustainable Development: A Comparative Analysis of Russia and Kazakhstan // International Journal of Criminology and Sociology. – 2020. – №9. – Р. 391-399. ISSN (online): 1929-4409. Индексируется в: Scopus (co-author: Z. Iskakova). * Консолидирующие проекты Ассамблеи народа Казахстана: общность истории и памяти // Вестник РГГУ. Серия Евразийские исследования. История. Политология. Международные отношения. – 2020. – №3. – С. 115−129 (индексируется в РИНЦ, ВАК РФ). ISSN 2686-7648.10.28995/2686-7648-2020-3-115-129. * Family Policy as a Power of Political Stability: Experience of Kazakhstan // Social Politics. – 2021. Volume Advance Article. – Feb 26. (co-authors: Z. Iskakova, M. Onychko, R. Salikzhanov, B. Smagambet, E. Otar, Z. Abetova). (co-author: Z. Iskakova) * Новые тренды взаимодействия государства и гражданского общества в контексте «Слышащего государства» // Вестник Евразийского национального университета имени Л.Н. Гумилева. Серия Журналистика. – 2021. – №2(135). – C.12-20. (соавтор: Д.Р. Айтмагамбетов). * История женских лагерей ХХ века и реабилитация. / Сборник материалов межд. научно-практ. Конф. «Вопросы реабилитации жертв массовых политических репрессий в Казахстане в 20-50-х гг. ХХ века: отечественный опыт и международная практика». – Алматы: Институт истории и этнологии им. Ч.Ч. Валиханова, 2021. – 220 с. * «Концепция «слышащего государства» К.К. Токаева: от идеи к реальному воплощению» /Материалы Всероссийского конгресса политологов «Россия и политический порядок в меняющемся мире: ценности, институты, перспективы: Москва, 16-18 декабря 2021 г. / Под общ. ред. О.В. Гаман Голутвиновой и др. – М.: Издат «Аспект Пресс», 2021 г. – 608 с. <nowiki>ISBN 978-5-7567-1170-7</nowiki> * Приграничное сотрудничество и народная дипломатия в укреплении межэтнических отношений: кейсы из практики /Мат-лы межд. научно-практ. конф. «Межэтническое согласие на современном этапе: опыт и задачи на будущее». – Тараз: ИП «Бейсенбекова», 2021. – 129 с. * Традиции Шелкового пути: современные этно- и социокультурные особенности (на примере Южного региона) // «Qazaqtany». – 2022. – №3(15). –С. 64-72 (совторы: А. Жусупова, М. Бурибаева) (индексируется в РИНЦ) * Брачность в Казахстане: ретроспективный анализ и тенденции // Вестник ЕНУ имени Л.Н. Гумилева. Серия: Политические науки. Регионоведение. Востоковедение. Тюркология. – 2022. – №4(141) (соавторы: Ж.А. Искакова, Э. Кауменова). * Политика исторической памяти в научно образовательных контекстах / «История. Память. Люди»: межд. научн. истор. конф. – Алматы, 2022. – С. 210-217 (соавтор: А.Ю. Тимощенко). * Казахстанские контексты этнополитики / «Политические вызовы и политический диалог в условиях глобальной турбулентности»: мат-лы Всероссийской конференции РАПН / Под ред. О.В. Гаман-Голутвиной, Л.В. Сморгунова, Л.Н. Тимофеевой. — М.: Аспект Пресс, 2022. — 536 с. (соавтор: Самат Нурбол). * Один пояс, один путь: новый тренд сближения цивилизаций // Казахстан–Спектор. – 2023. – №4. – Т. 108. Политика и общество (соавтор: Ван Лулу), журнал КОКСНВО. * Методология исследования националисти- ческого дискурса в полиэтнической среде // Евразийская интеграция: экономика, право, политика. – 2023. – №17(1). – С. 166-177. (соавторы: А.С. Жусупова), ВАК, РФ. * Нациестроительство в Казахстане: этно- конфессиональные контексты // Евразийская интеграция: экономика, право, политика. – 2023. – №17(3). – С. 159-167 (соавтор: К.А. Байтуреева), журнал ВАК, РФ. * Особенности брачно-семейного поведения в Южном регионе Казахстана // Вестник РГГУ. Серия «Евразийские исследования. История. Политология. Международные отношения». – 2023. – №3. – С. 10-24 (соавтор: Ж.А. Искакова) , журнал ВАК, РФ. * АЛЖИР: детские судьбы политических репрессий (фрагменты архивных материалов и устных историй) // Россия в глобальном мире. – 2023. Т.26. – Вып.3. – С. 93-114. DOL: 10.48612/RG/ RGW.6.3.7, РИНЦ, ВАК РФ. ISSN 2304-9472; ISSNe 2949-3501 (соавтор: Ю.Р. Арсланова) * Фактор этничности в репродуктивном поведении граждан Казахстана // Россия в глобальном мире. – 2023. Т.26. – Вып.3. – С. 93-114. DOL: 10.48612/RG/ RGW.6.3.7, РИНЦ, ВАК РФ. ISSN 2304 9472; ISSNe 2949-3501 (соавтор: Ж.А.Искакова ) * Казахстанский мартиролог:современные подходы освещения данных о политических репрессиях // «QAZAQTANÝ». – 2023. – 3 (19) 09. – С. 35-46.ISSN 2708-0897 РИНЦ / <nowiki>https://doi.org|</nowiki> 0009-008-2853-3446 (соавтор: Арсланова) * Aibek Kumysbekov, Natalya Kalashnikova, Alexandr Danilov, Assel Ayaganova, Preconditions and causes of inter-ethnic conflicts in Central Asia in RIVISTA DI STUDI SULLA SOSTENIBILITA 1/2024, pp 45-64, DOI: 10.3280/RISS2024-001004 Индексируется в: Scopus (co-author: Aibek KumysbekovAibek Kumysbekov). * Ethno-political contexts in the programs of political parties of Kazakhstan and China // Slovak international scientific journal. – 2024. – №85 Political Sciences. – P. 88-99 (co-author: Wang Lulu). * Особенности партийной системы в Китае Казахстане. Государственное управление и государственная служба, (1 (88), (2024). С.75-89. <nowiki>https://doi.org/10.52123/1994-2370-2024-1193</nowiki> (соавтор: Ван, Л.), журнал КОКСНВО. * Влияние межэтнических отношений в Южном регионе Казахстана на общественную стабильность и национальное единство по результатам экспертного опроса». Научный журнал КОКСНВО РК «Вестник Евразийского национального университета имени Л.Н. Гумилева. Серия: Политические науки. Регионоведение. Востоковедение. Тюркология 2024 г., №3, С. 124-14. (соавторы: Жусупова А.С, Ван Лулу). <nowiki>https://doi.org/10.32523/2616-6887/2024-148-3-124-141</nowiki>. * Динамика развития семьи в Казахстане. Казахстан-Спектр, 111(3). серия «Политика и общество. <nowiki>https://journal-ks.kisi.kz/index.php/ks/</nowiki> article/view/319.(2024). (соавторы: Ж., Алдангаркызы А., Гайнутдинова), журнал КОКСНВО == Қоғамдық қызметі == * Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі * Қазақстан халқы Ассамблеясы Ғылыми-сарапшылық кеңесінің мүшесі<ref>Справочник Научно-экспертного совета Ассамблеи народа Казахстана. Сайт Академии государственного управления при Президенте РК: https://www.apa.kz/download/ciiscr/NES-portfolio2018.pdf</ref> * Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы қоғамдық сананы жаңғырту бағдарламасын іске асыру жөніндегі ұлтттық комиссия мүшесі<ref>Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы қоғамдық сананы жаңғырту бағдарламасын іске асыру жөніндегі ұлтттық комиссия туралы: https://egov.kz/cms/kk/law/list/U1700000462 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190801051605/https://egov.kz/cms/kk/law/list/U1700000462 |date=2019-08-01 }}</ref> * «Астана-Байтерек» Әйелдер клубы» қоғамдық ұйымның мүшесі. == Отбасы == ''Әкесі'' - Неруш Павел Павлович (1917 жылы туылған) – Халхин-Гол шайқасының қатысушысы<ref>Халхин гол шайқасы: https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B8%D0%BD_%D0%B3%D0%BE%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B</ref>, Ұлы Отан соғысының II топтағы ардагері<ref>Ұлы отан соғысы: https://kk.wikipedia.org/wiki/%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B</ref>. [[File:Комсомольская юность.jpg|thumb|Неруш Виктор Павловичтің өмірбаяны мен қызметі туралы "Комсомольская юность, никогда ты не знала покоя" жинағында..."]] Соғыста алған жарақаттан кейін 1942 жылдан бастап 1981 жылға дейін - 39 жыл бойы - С.М. Киров атындағы Талды-Қорған қант зауытының жабдықтау бөлімінің бастығы, директордың орынбарасы лаузымында қызмет етті. Партиялық комитеттің мүшесі болған. Еңбек ерлері [[Нұрмолда Алдабергенов]]<nowiki/>пен, Злиха Тамшибаевамен және т.б. жақын дос болған. ''Анасы'' - Саколова Софья Яковлевна (1920 жылы туылған) балаларының тәрбиесімен айналысып соғыстағы жарақаттарымен өмір сүрген жолдасына қамқорлық жасаған. ''Ағалары'' - Неруш Виктор Павлович (1944 жылы туылған), Неруш Валерий Павлович (1946 жылы туылған), Неруш Сергей Павлович (1952 жылы туылған) – Қазақстанның дамуына үлкен үлес қосқан белгілі қоғам қайраткерлері: - Неруш Виктор Павлович он үш жылдан астам комсомолдық, партиялық, әкімшілік жұмыста қызмет еткен – ЛКЖО Гвардейск орталық комитетінің 1-ші хатшысы; Қазақстанның ЛКЖО ОК насихаттау бөлімі меңгерушісінің орынбасары; Комсомолдың Талды-Қорған облыстық комитетінің 2-ші хатшысы; ҚР Қаржы министрлігі борышкерлермен жұмыс істеу комитетінің облыстық басқаруы басшысының орынбасары; «Такор» қаржы-өнеркәсіптік компаниясының бас директоры болып аймаққа көптеген инвестияцияларды тартуға үлес қосқан. «Құрмет белгісі» орденінің және басқа мемлекеттік марапаттардың иегері. Оның өмірлік ұстанымы ретінде «Комсомол бізге беруді үйретті. Әлсізге – күшіңді, сүрінгенге – иығыңды, адасқанға – сенімділік пен сананың көңілділігін» деген түсінік болды; - Неруш Валерий Павлович аймақтық және республикалық деңгейдегі комсомолдық, партиялық жұмыста отыз жыл бойы қызмет атқарған; өмірінің көп жылдарын Қазақстан Республикасының халықтық бақылау комитетінің дамуына арнаған (аймақтық және республикалық деңгейде, Қазақстан Республикасының халықтық бақылау комитетінің Ұйымдастыру–бақылау басқармасының меңгерушісі (Алматы)); - Неруш Сергей Павлович Қазақстан Республикасы ішкі істер бөлімдерінде жедел жұмыста 20 жылдан астам қызмет еткен. ҚР ІІБ ұйымдасқан қылмыспен күресу басқармасының бастығы болған, Көкшетау облысының ІІБ бастығының орынбасары және т.б. лауазымды қызметтерде істеген. Жүзден астам аса қауыпты қылмыстардың ашылуына тікелей қатысқан, қылмыстық тергеудің үздік қызметкері болып танылған. «Милиция үздігі», «ІІМ мінсіз қызметі үшін» медальдарының және т.б. марапаттардың иесі. Қазақстанда «Жан сақшылар Қауымдастығын» құрудың бастауында тұрып оны халықаралық деңгейге жеткізді. Халықаралық жан сақшылар қауымдастығының күміс белгісінің иегері (1998 жылдан бері). 2013 жылы (дүниеден өтер алдында) оның ұлы - Неруш Вячеслав Сергеевич әкесінің «Неруш Сергей. Из жизни опера» атты кітабын шығарып, Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясының ІІМ мұражайларына тапсырған. Бұл кітап қазіргі таңда полиция қызметкерлерін дайындауда үлкен қолданысқа ие. ''Қызы:'' Калашникова Анастасия Николаевна – медицина ғылымдарының кандидаты, емдеу диетологиясы саласындағы сертификатталған маман. ''Ұлы:'' Калашников Никита Николаевич – құқықтану магистрі, он бес жылдан астам Қазақстанның кеден органдарында қызмет етіп келеді. Бес немересі бар: Софья, Эльхан, Даниил, Елизавета, Виктория. == Дереккөздер == jf98j8qp8w9pggtojudxeu1743es91d 0 631019 3581997 3567338 2026-04-12T04:03:55Z Sagat Ardak 179691 /* Құрамы */ 3581997 wikitext text/x-wiki '''Цезарь''' ({{lang-en|Caesar salad}}) — танымал [[салат]], бұл лимон шырыны (немесе лайм шырыны), зәйтүн майы, [[Жұмыртқа тағамдары|жұмыртқа]], Вустер соусы, анчоус, сарымсақ, Дижон қышасы, Пармезан ірімшігі және қара бұрыш қосылған ромэн салаты мен крутондары бар көк-салат. == Құрамы == Классикалық нұсқада салаттың негізгі ингредиенттері: [[бидай крутон]]дары, [[ромэн салаты]]ның жапырақтары және рецепттің мәнін құрайтын ерекше тұздықтағы туралған пармезан. "Цезарь" толтыру негізі — жаңа піскен жұмыртқалар ( 1 минут қайнаған және салқындатылған ). Жұмыртқа, зәйтүн майы мен сарымсақ, лимон шырыны мен Вустер тұздықтарымен араластырылады. Классикалық түрде салат өте жеңіл болады,сондықтан ол жиі калориялық өнімдерді қосады, мысалы, пісірілген немесе қуырылған тауық. Классикалық нұсқадан басқа, көптеген заманауи рецептер бар. Олар ингредиенттермен және маймен ерекшеленеді (қыша, қаймақ, йогурт, майонез және т. б.) == Тарихы == Цезарь салатын әдетте итальян иммигранты, Мексика мен Америка Құрама Штаттарында мейрамханалар ұстаған ресторатор Цезарь Кардини ойлап тапқан деп саналады. Кардини [[Сан-Диего|Сан-Диегода]] тұрды, бірақ оның Тихуана, [[Мексика]] қаласындағы "Цезарь" мейрамханасы Америка Құрама Штаттарынан келген клиенттерді тартып, құрғақ заңды айналып өту мақсатында ашылған еді. Оның қызы Роза әкесінің 1924 жылы 4 шілдедегі мейрам кезінде ас үйдегі азық-түлік таусылып қалғанда, осы салатты Тихуанадағы мейрамханада ойлап тапқанын айтты. Кардини қолда бар ингредиенттерді пайдаланып, аспаздың үстел қасында салатты араластыру арқылы ерекше бір көзтартарлық әдіс қосты. Кейбір мәліметтер бойынша, салатты Цезарь Кардинидің ағасы Алекс Кардини ойлап тапқан, ал бастапқыда оны "Авиатор салаты" деп атаған, себебі ол құрғақ заң кезінде Мексикаға ұшып келген ұшқыштарға арналып жасалған. Кардинидің кейбір қызметкерлері де бұл салатты өздері ойлап т [[Санат:Салат]] [[Санат:Рецепт]] апқанын айтқан. Танымал миф бойынша, салаттың ойлап табылуы [[Гай Юлий Цезарь|Юлий Цезарьға]] тиесілі делінеді. Америкалық аспаз және жазушы Джулия Чайлд өзінің жастық шағында, 1920 жылдары, Кардинидің мейрамханасында салат жегенін айтқан. Салат бүтіндей ромен салат жапырақтарынан жасалған, оларды сабақтарынан ұстап, қолмен жеген. Салатқа зәйтүн майы, тұз, бұрыш, лимон шырыны, Вустер соусы, жұмсақ пісірілген жұмыртқа, пармезан және сарымсақ майында қуырылған крутонын қосқан. 1946 жылы газет шолушысы Дороти Килгаллен анчоус қосылған, Кардинидің нұсқасынан айырмашылығы бар Цезарь салатын сипаттап жазған.{{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> cecmdzplpakra54i80kgwmdfuywrqa0 0 631852 3581932 3101434 2026-04-12T02:50:49Z Sagzhan 29953 3581932 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Ғажайып әйел: 1984 |Шынайы атауы = Wonder Woman: 1984 |Суреті = WonderWoman1984.png |Сурет ені = |Жанры = Суперқаһармандық фильм |Режиссёрі = Пэтти Дженкинс |Продюсері = Чарльз Ровен<br />Дебора Снайдер<br />[[Зак Снайдер]]<br />Петти Дженкинс<br />[[Гал Гадот]] |Сценарист = Петти Дженкинс |Актерлер = [[Гал Гадот]]<br />[[Крис Пайн]]<br />Кристен Уиг<br />Педро Паскаль |Операторы = Меттью Дженсен |Композиторы = [[Ханс Циммер]] |Компания = '''Өндіріс''':<br />[[DC Studios]]<br />Atlas Entertainment<br />The Stone Quarry<br />Mad Ghost<br />'''Дестрибюция''': <br />[[Warner Bros.]] |Бюджеті = $200 млн |Түсім = $166 108 000 |Мемлекет = {{USA}} |Тілі = [[ағылшын тілі]] |Ұзақтығы = 151 мин. |Жыл = [[2020 жыл|2020]] |Алдыңғы фильм = [[Жыртқыш құстар (фильм)|Жыртқыш құстар]] |Келесі фильм = [[Бэтмен (фильм, 2022)|Бэтмен]] |imdb_id = 7126948 }} '''«Ғажайып әйел: 1984»''' ({{lang-en|Wonder Woman 1984}}) — режиссёр Пэтти Дженкинстің [[DC Comics]] баспасының комикстеріне негізделген суперқаһармандық фильмі. Басты рөлде — [[Гал Гадот]]. [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DC Ғаламы]]ндағы тоғызыншы фильм. Фильмнің премьерасы [[Қазақстан]]да [[2020 жыл]]ы [[4 маусым]]да, [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] және [[Ұлыбритания]]да — [[5 маусым]]да болады. == Фильмнің сюжеті == Ықпалды бизнесмен Максвелл Лорд құдайға теңестірер күші бар магиялық артефактілерді іздейді. Бірде ол археолог Барбара Энн Минерваны кездестіріп, одан көмек сұрады. Артефактілердің бірі Миневраны Гепардаға айналдырғаннан кейін ол Лордтан кек алуды көздейді. Лорд Диана Принстен өзін қорғауды өтініп, ақысына Стив Треворды тірілтуге уәде береді<ref>{{cite web|url=https://wegotthiscovered.com/movies/steve-trevor-brought-back-wonder-woman-1984/|title=Here’s How Steve Trevor’s Brought Back In Wonder Woman 1984|lang=en|publisher=We Got This Covered|author=David Pountain|date=2019-01-12}}</ref><ref>{{cite web|url=https://screenrant.com/woman-woman-1984-rumor-steve-trevor-return/|title=Rumored Wonder Woman 1984 Plot Details Explain Steve Trevor's Return|lang=en|publisher=ScreenRant|author=Ana Dumaraog|date=2019-01-13}}</ref> . == Басты рөлдерде == [[Сурет:Chris Pine & Gal Gadot (41950940080).jpg|thumb|right|200px|Гал Гадот және Крис Пайн]] *[[Гал Гадот]] - [[Ғажайып әйел|Диана Принс / Ғажайып әйел]] *[[Крис Пайн]] - Стив Тревор *Кристен Уиг - Барбара Энн Минерва / Гепарда *Педро Паскаль - Максвелл Лорд *Конни Нильсен - Ипполита патшайым *Робин Райт - генерал Антиопа == Музыка == [[2018 жыл]]ы тамызда композитор [[Ханс Циммер]]дің фильм музыкасымен айналысатыны белгілі болды. Оған дейін ол [[2016 жыл]]ы «[[Бэтмен Суперменге қарсы: Әділет таңы]]» жобасына арнап «Is She With You» композициясын жазған. == Маркетинг == Режиссёр Пэтти Дженкинс, актёрлер Галь Гадот және Крис Пайн 2018 жылы 21 шілдеде San Diego Comic-Con-да «Ғажайып әйел 1984» фильмінің стендінің жанында болды. Сол жерде фильм жайлы қысқа ролик көрсетілді. Жаңа кадрлар CinemaCon және CineEurope-те көрсетілді. 2019 жылы 5 маусымда фильмнің тизер постері жарық көрді. == Прокат == «Ғажайып әйел 1984» Ресейде 2020 жылы 4 маусымда, АҚШ және Ұлыбританияда — 5 маусымда жарық көреді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * {{IMDb title|7126948|Ғажайып әйел: 1984}} [[Санат:DC комикстерін экранизациялау]] [[Санат:Ғажайып әйел жайлы фильмдер]] [[Санат:АҚШ атыс-шабыс фильмдері]] [[Санат:АҚШ шытырман оқиғалы фильмдері]] [[Санат:Warner Bros. фильмдері]] mpsy6nc2ub498jdn3r8si8xjnoj797q 0 631925 3581933 3362075 2026-04-12T02:52:06Z Sagzhan 29953 3581933 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = DC Studios |логотипі = DC Studios logo.svg |түрі = [[Еншілес қоғам]] |биржадағы листингі = |қызметі = |ұраны = |құрылды = [[2016 жыл]] |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бұрынғы атауы = DC Films |құрушы = Джефф Джонс<br />Джон Берг |орналасуы = {{USA}}, Бербанк |басты адамдары = [[Джеймс Ганн]]<br />[[Питер Сафран]] |саласы = ойын-сауық индустриясы |өнімі = фильмдер, сериалдар, мультфильмдер |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = [[Warner Bros.]] |бағынышты компания = |сайты = [http://www.dccomics.com/movies dccomics.com] }} '''DC Studios''' — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] киностудия. [[Калифорния]] штатындағы Бербанкте құрылған. [[Warner Bros.]] кинокомпаниясына тиесілі еншілес компания. Киностудияның президенті - режиссер [[Джеймс Ганн]] және кинопродюсер [[Питер Сафран]]. Олар өз қызметіне [[2022 жыл]]дың [[1 қараша]]сында кірісті. [[DC Comics]] баспасының кейіпкерлеріне фильм түсіретіндіктен студия бірнеше фильмнің жасалуына қатысқан: «[[Ғажайып әйел (фильм)|Ғажайып әйел]]», «[[Зак Снайдердің Әділет Лигасы]]», «[[Бэтмен (фильм, 2022)|Бэтмен]]», «[[Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы]]», «[[Қара Адам (фильм)|Қара Адам]]» және «[[Аквамен (фильм)|Аквамен]]». == Өндіріс == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! style="width:20%;"| Атауы ! Шыққан уақыты ! Режиссёры ! Өндіруші компания ! Дестрибютор |- ! colspan="5" style="background:#cccfff;"| Шыққан фильмдер |- | style="text-align:left;"| ''[[Жанкештілер жасағы (фильм, 2016)|Жанкештілер жасағы]]'' | {{start date|2016|08|05|}} | Дэвид Эйер | style="text-align:left;"| [[DC Studios]], [[RatPac-Dune Entertainment]], [[Atlas Entertainment]] | rowspan="8" | [[Warner Bros.]] |- | style="text-align:left;"| ''[[Ғажайып әйел (фильм)|Ғажайып әйел]]'' | {{start date|2017|06|02|}} | [[Пэтти Джэнкинс]] | style="text-align:left;"| DC Entertainment Inc., RatPac-Dune Entertainment, Atlas Entertainment, [[The Stone Quarry|Cruel and Unusual Films]], [[Tencent Pictures]], [[Wanda Media|Wanda Pictures]] |- | style="text-align:left;"| ''[[Әділет Лигасы]]'' | {{start date|2017|11|17|}} | [[Зак Снайдер]] | style="text-align:left;"| RatPac-Dune Entertainment, [[Access Industries|Access Entertainment]],<ref>https://screenrant.com/justice-league-brett-ratner-credit-removed/</ref> Atlas Entertainment, Cruel and Unusual Films |- | style="text-align:left;"| ''[[Аквамен (фильм)|Аквамен]]'' | {{start date|2018|12|21|}} | [[Джеймс Ван]] | style="text-align:left;"| Warner Bros. Pictures, [[The Safran Company]], Cruel and Unusual Films, [[Geoff Johns|Mad Ghost Productions]] |- | style="text-align:left;"| ''[[Шазам! (фильм)|Шазам!]]'' | {{start date|2019|04|05|}} | Дэвид Санберг | style="text-align:left;"| [[New Line Cinema]], The Safran Company, [[Seven Bucks Productions]], Mad Ghost Productions |- | style="text-align:left;"| ''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]'' | {{start date|2019|10|04|}} | [[Тодд Филлипс]] | style="text-align:left;"| [[Village Roadshow Pictures]], [[Bron Studios|BRON Creative]], Joint Effort Productions, Sikelia Productions |- | style="text-align:left;"| ''[[Жыртқыш құстар (фильм)|Жыртқыш құстар]]'' | {{start date|2020|02|07|}} | [[Кети Ян]] | style="text-align:left;"| [[Margot Robbie|LuckyChap Entertainment]], Kroll & Co. Entertainment, Clubhouse Productions | rowspan="2"| Warner Bros. Pictures |- | style="text-align:left;"| ''[[Ғажайып әйел: 1984]]'' | {{start date|2020|06|05|}} | Пэтти Джэнкинс | style="text-align:left;"| Atlas Entertainment, [[The Stone Quarry]], Mad Ghost Productions |- | style="text-align:left;"| ''[[Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы]]'' | {{start date|2021|08|06|}} | [[Джеймс Ганн]] | style="text-align:left;"| Michael De Luca Productions, Atlas Entertainment, [[Dan Lin|Lin Pictures]], Mad Ghost Productions, The Safran Company | Warner Bros. Pictures |- | style="text-align:left;"| ''[[Бэтмен (фильм, 2022)|Бэтмен]]'' | {{start date|2022|03|03|}} | [[Мэт Ривз]] | style="text-align:left;"| [[Pearl Street Films]] | rowspan="3"| Warner Bros. Pictures |- | style="text-align:left;"| ''[[Legion of Super-Pets|Super Pets]]'' | {{start date|2022|05|20|}} | Jared Stern<br> & Sam Levine | style="text-align:left;"| DC Entertainment Inc., A Stern Talking To, [[Warner Animation Group]], [[Warner Bros. Animation]] |- | style="text-align:left;"| ''[[Қара Адам (фильм)|Қара Адам]]'' | {{start date|2022|10|21|}} | Жауме Кольет-Серра | style="text-align:left;"| [[New Line Cinema]], [[Seven Bucks Productions]], [[Beau Flynn|FlynnPictureCo.]]<ref>{{cite web|last=Schmidt|first=JK|url=https://comicbook.com/dc/2019/11/14/black-adam-release-date-revealed-dwayne-the-rock-johnson/|title=Black Adam Release Date Revealed by Dwayne "The Rock" Johnson|date=November 14, 2019|accessdate=November 14, 2019|website=Comicbook.com}}</ref> |- ! colspan="5" style="background:#cccfff;"| Пост продакшн |- | style="text-align:left;"| ''Шазам!2'' | {{start date|2023|03|17|}} | Дэвид Сандберг | style="text-align:left;"| [[New Line Cinema]], The Safran Company, [[Seven Bucks Productions]] | rowspan="3"| Warner Bros. Pictures |- | style="text-align:left;"| ''Флэш'' | {{start date|2023|06|23|}} | Энди Мускетти | style="text-align:left;"| Atlas Entertainment, The Stone Quarry, [[Working Title Films]], [[Denise Di Novi|Di Novi Pictures]], [[Phil Lord and Christopher Miller|Lord Miller Productions]], The Disco Factory |- | style="text-align:left;"| ''Көк Қоңыз'' | {{start date|2023|08|18|}} | Анхель Мануэль Сото | style="text-align:left;"| Atlas Entertainment, The Safran Company |- | style="text-align:left;"| ''Аквамен және Жоғалған патшалық'' | {{start date|2023|12|25|}} | Джеймс Ван | style="text-align:left;"| [[Atomic Monster Productions]], The Safran Company |- | style="text-align:left;"| ''Джокер: Екеуге ортақ ессіздік'' | {{start date|2024|10|04|}} | Тодд Филлипс | style="text-align:left;"|Joint Effort and Bron Creative |} == Телесериалдар == {| class="wikitable" style="text-align:left;" |- ! style="width:20%;" | Сериал ! Шығу мерзімі ! Шоураннері ! Co-продюсерлік компаниялар ! Франшиза ! Тарату желісі ! Ескертпелер |- ! colspan="7" style="background:#cccfff;" | Шықты |- | ''[[Бітімгер (телесериал)|Бітімгер]]'' | Қаңтар 13, 2022 | style="text-align:center;" | [[Джеймс Ганн]] | [[Peter Safran|The Safran Company]], Troll Court Entertainment | [[DC Ғаламы (медиафраншиза)|DC Universe]] | [[Max (стримингтік сервис)|Max]] | 2 маусымға созылды |- ! colspan="7" style="background:#cccfff;" | Жасалынуда |- |''[[Пингвин (телесериал)|Пингвин]]'' (working title) | {{N/A|TBA}} | style="text-align:center;" | Лоурен Лефранс | [[Matt Reeves|6th & Idaho]] | ''Бэтмен'' фильмдер сериясы | rowspan="4" | HBO Max |Мини сериалға тапсырыс берілді<ref>{{Cite web|last=White|first=Peter|date=2021-09-13|title='The Batman' Spinoff Series Centered On The Penguin In The Works At HBO Max|url=https://deadline.com/2021/09/penguin-spinoff-series-in-the-works-at-hbo-max-1234832409/|access-date=2021-10-19|website=Deadline|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2022-03-09 |title=HBO Max Orders 'The Penguin' Limited Series As 'The Batman' Clocks $301 Million+ At Global Box Office |url=https://deadline.com/2022/03/hbo-max-orders-the-penguin-limited-series-as-the-batman-clocks-301m-at-ww-box-office-1234974516/ |access-date=2022-03-28 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> |- | [[Аманда Уоллер]] жайлы аты белгісіз сериал | {{N/A|TBA}} | style="text-align:center;" | Кристал Генри | The Safran Company, Troll Court Entertainment | DC Universe | rowspan="3" | Жасалынуда<ref>{{Cite web |last=Sharf |first=Zack |date=2022-03-07 |title=Matt Reeves: 'The Batman' TV Series Changed From Gotham PD to Arkham After Creative Differences |url=https://variety.com/2022/tv/news/matt-reeves-batman-tv-show-changes-gotham-pd-creative-issue-1235198064/ |access-date=2022-03-08 |website=Variety |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Otterson |first=Joe |date=May 3, 2022 |title=Viola Davis in Talks to Star as Amanda Waller in 'Peacemaker' Spinoff Series at HBO Max |url=https://variety.com/2022/tv/news/viola-davis-amanda-waller-series-hbo-max-peacemaker-suicide-squad-1235257198/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220503200127/https://variety.com/2022/tv/news/viola-davis-amanda-waller-series-hbo-max-peacemaker-suicide-squad-1235257198/ |archive-date=May 3, 2022 |access-date=May 4, 2022 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> |- | Аркхем жайлы аты белгісіз сериал | {{N/A|TBA}} | style="text-align:center;" | Антонио Кампос | 6th & Idaho | ''Бэтмен'' фильмдер сериясы |- | [[Вал-Зод]] жайлы аты белгісіз сериал | {{N/A|TBA}} | style="text-align:center;" | Дарнел Метаер<br>Джош Петерс | [[Michael B. Jordan|Outlier Society]] | {{N/A|TBA}} |} == Тағы қараңыз == * [[DC Comics]] * [[Warner Bros.]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:DC Comics]] [[Санат:Warner Bros.]] b0rlxe9pbe0suauzoow3zwjbz5m6riu 3581934 3581933 2026-04-12T02:53:28Z Sagzhan 29953 /* Телесериалдар */ 3581934 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = DC Studios |логотипі = DC Studios logo.svg |түрі = [[Еншілес қоғам]] |биржадағы листингі = |қызметі = |ұраны = |құрылды = [[2016 жыл]] |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бұрынғы атауы = DC Films |құрушы = Джефф Джонс<br />Джон Берг |орналасуы = {{USA}}, Бербанк |басты адамдары = [[Джеймс Ганн]]<br />[[Питер Сафран]] |саласы = ойын-сауық индустриясы |өнімі = фильмдер, сериалдар, мультфильмдер |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = [[Warner Bros.]] |бағынышты компания = |сайты = [http://www.dccomics.com/movies dccomics.com] }} '''DC Studios''' — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] киностудия. [[Калифорния]] штатындағы Бербанкте құрылған. [[Warner Bros.]] кинокомпаниясына тиесілі еншілес компания. Киностудияның президенті - режиссер [[Джеймс Ганн]] және кинопродюсер [[Питер Сафран]]. Олар өз қызметіне [[2022 жыл]]дың [[1 қараша]]сында кірісті. [[DC Comics]] баспасының кейіпкерлеріне фильм түсіретіндіктен студия бірнеше фильмнің жасалуына қатысқан: «[[Ғажайып әйел (фильм)|Ғажайып әйел]]», «[[Зак Снайдердің Әділет Лигасы]]», «[[Бэтмен (фильм, 2022)|Бэтмен]]», «[[Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы]]», «[[Қара Адам (фильм)|Қара Адам]]» және «[[Аквамен (фильм)|Аквамен]]». == Өндіріс == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! style="width:20%;"| Атауы ! Шыққан уақыты ! Режиссёры ! Өндіруші компания ! Дестрибютор |- ! colspan="5" style="background:#cccfff;"| Шыққан фильмдер |- | style="text-align:left;"| ''[[Жанкештілер жасағы (фильм, 2016)|Жанкештілер жасағы]]'' | {{start date|2016|08|05|}} | Дэвид Эйер | style="text-align:left;"| [[DC Studios]], [[RatPac-Dune Entertainment]], [[Atlas Entertainment]] | rowspan="8" | [[Warner Bros.]] |- | style="text-align:left;"| ''[[Ғажайып әйел (фильм)|Ғажайып әйел]]'' | {{start date|2017|06|02|}} | [[Пэтти Джэнкинс]] | style="text-align:left;"| DC Entertainment Inc., RatPac-Dune Entertainment, Atlas Entertainment, [[The Stone Quarry|Cruel and Unusual Films]], [[Tencent Pictures]], [[Wanda Media|Wanda Pictures]] |- | style="text-align:left;"| ''[[Әділет Лигасы]]'' | {{start date|2017|11|17|}} | [[Зак Снайдер]] | style="text-align:left;"| RatPac-Dune Entertainment, [[Access Industries|Access Entertainment]],<ref>https://screenrant.com/justice-league-brett-ratner-credit-removed/</ref> Atlas Entertainment, Cruel and Unusual Films |- | style="text-align:left;"| ''[[Аквамен (фильм)|Аквамен]]'' | {{start date|2018|12|21|}} | [[Джеймс Ван]] | style="text-align:left;"| Warner Bros. Pictures, [[The Safran Company]], Cruel and Unusual Films, [[Geoff Johns|Mad Ghost Productions]] |- | style="text-align:left;"| ''[[Шазам! (фильм)|Шазам!]]'' | {{start date|2019|04|05|}} | Дэвид Санберг | style="text-align:left;"| [[New Line Cinema]], The Safran Company, [[Seven Bucks Productions]], Mad Ghost Productions |- | style="text-align:left;"| ''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]'' | {{start date|2019|10|04|}} | [[Тодд Филлипс]] | style="text-align:left;"| [[Village Roadshow Pictures]], [[Bron Studios|BRON Creative]], Joint Effort Productions, Sikelia Productions |- | style="text-align:left;"| ''[[Жыртқыш құстар (фильм)|Жыртқыш құстар]]'' | {{start date|2020|02|07|}} | [[Кети Ян]] | style="text-align:left;"| [[Margot Robbie|LuckyChap Entertainment]], Kroll & Co. Entertainment, Clubhouse Productions | rowspan="2"| Warner Bros. Pictures |- | style="text-align:left;"| ''[[Ғажайып әйел: 1984]]'' | {{start date|2020|06|05|}} | Пэтти Джэнкинс | style="text-align:left;"| Atlas Entertainment, [[The Stone Quarry]], Mad Ghost Productions |- | style="text-align:left;"| ''[[Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы]]'' | {{start date|2021|08|06|}} | [[Джеймс Ганн]] | style="text-align:left;"| Michael De Luca Productions, Atlas Entertainment, [[Dan Lin|Lin Pictures]], Mad Ghost Productions, The Safran Company | Warner Bros. Pictures |- | style="text-align:left;"| ''[[Бэтмен (фильм, 2022)|Бэтмен]]'' | {{start date|2022|03|03|}} | [[Мэт Ривз]] | style="text-align:left;"| [[Pearl Street Films]] | rowspan="3"| Warner Bros. Pictures |- | style="text-align:left;"| ''[[Legion of Super-Pets|Super Pets]]'' | {{start date|2022|05|20|}} | Jared Stern<br> & Sam Levine | style="text-align:left;"| DC Entertainment Inc., A Stern Talking To, [[Warner Animation Group]], [[Warner Bros. Animation]] |- | style="text-align:left;"| ''[[Қара Адам (фильм)|Қара Адам]]'' | {{start date|2022|10|21|}} | Жауме Кольет-Серра | style="text-align:left;"| [[New Line Cinema]], [[Seven Bucks Productions]], [[Beau Flynn|FlynnPictureCo.]]<ref>{{cite web|last=Schmidt|first=JK|url=https://comicbook.com/dc/2019/11/14/black-adam-release-date-revealed-dwayne-the-rock-johnson/|title=Black Adam Release Date Revealed by Dwayne "The Rock" Johnson|date=November 14, 2019|accessdate=November 14, 2019|website=Comicbook.com}}</ref> |- ! colspan="5" style="background:#cccfff;"| Пост продакшн |- | style="text-align:left;"| ''Шазам!2'' | {{start date|2023|03|17|}} | Дэвид Сандберг | style="text-align:left;"| [[New Line Cinema]], The Safran Company, [[Seven Bucks Productions]] | rowspan="3"| Warner Bros. Pictures |- | style="text-align:left;"| ''Флэш'' | {{start date|2023|06|23|}} | Энди Мускетти | style="text-align:left;"| Atlas Entertainment, The Stone Quarry, [[Working Title Films]], [[Denise Di Novi|Di Novi Pictures]], [[Phil Lord and Christopher Miller|Lord Miller Productions]], The Disco Factory |- | style="text-align:left;"| ''Көк Қоңыз'' | {{start date|2023|08|18|}} | Анхель Мануэль Сото | style="text-align:left;"| Atlas Entertainment, The Safran Company |- | style="text-align:left;"| ''Аквамен және Жоғалған патшалық'' | {{start date|2023|12|25|}} | Джеймс Ван | style="text-align:left;"| [[Atomic Monster Productions]], The Safran Company |- | style="text-align:left;"| ''Джокер: Екеуге ортақ ессіздік'' | {{start date|2024|10|04|}} | Тодд Филлипс | style="text-align:left;"|Joint Effort and Bron Creative |} == Телесериалдар == {| class="wikitable" style="text-align:left;" |- ! style="width:20%;" | Сериал ! Шығу мерзімі ! Шоураннері ! Co-продюсерлік компаниялар ! Франшиза ! Тарату желісі ! Ескертпелер |- ! colspan="7" style="background:#cccfff;" | Шықты |- | ''[[Бітімгер (телесериал)|Бітімгер]]'' | Қаңтар 13, 2022 | style="text-align:center;" | [[Джеймс Ганн]] | [[Peter Safran|The Safran Company]], Troll Court Entertainment | [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DC Universe]] | [[HBO Max|Max]] | 2 маусымға созылды |- ! colspan="7" style="background:#cccfff;" | Жасалынуда |- |''[[Пингвин (телесериал)|Пингвин]]'' (working title) | {{N/A|TBA}} | style="text-align:center;" | Лоурен Лефранс | [[Matt Reeves|6th & Idaho]] | ''Бэтмен'' фильмдер сериясы | rowspan="4" | HBO Max |Мини сериалға тапсырыс берілді<ref>{{Cite web|last=White|first=Peter|date=2021-09-13|title='The Batman' Spinoff Series Centered On The Penguin In The Works At HBO Max|url=https://deadline.com/2021/09/penguin-spinoff-series-in-the-works-at-hbo-max-1234832409/|access-date=2021-10-19|website=Deadline|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2022-03-09 |title=HBO Max Orders 'The Penguin' Limited Series As 'The Batman' Clocks $301 Million+ At Global Box Office |url=https://deadline.com/2022/03/hbo-max-orders-the-penguin-limited-series-as-the-batman-clocks-301m-at-ww-box-office-1234974516/ |access-date=2022-03-28 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> |- | [[Аманда Уоллер]] жайлы аты белгісіз сериал | {{N/A|TBA}} | style="text-align:center;" | Кристал Генри | The Safran Company, Troll Court Entertainment | DC Universe | rowspan="3" | Жасалынуда<ref>{{Cite web |last=Sharf |first=Zack |date=2022-03-07 |title=Matt Reeves: 'The Batman' TV Series Changed From Gotham PD to Arkham After Creative Differences |url=https://variety.com/2022/tv/news/matt-reeves-batman-tv-show-changes-gotham-pd-creative-issue-1235198064/ |access-date=2022-03-08 |website=Variety |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Otterson |first=Joe |date=May 3, 2022 |title=Viola Davis in Talks to Star as Amanda Waller in 'Peacemaker' Spinoff Series at HBO Max |url=https://variety.com/2022/tv/news/viola-davis-amanda-waller-series-hbo-max-peacemaker-suicide-squad-1235257198/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220503200127/https://variety.com/2022/tv/news/viola-davis-amanda-waller-series-hbo-max-peacemaker-suicide-squad-1235257198/ |archive-date=May 3, 2022 |access-date=May 4, 2022 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> |- | Аркхем жайлы аты белгісіз сериал | {{N/A|TBA}} | style="text-align:center;" | Антонио Кампос | 6th & Idaho | ''Бэтмен'' фильмдер сериясы |- | [[Вал-Зод]] жайлы аты белгісіз сериал | {{N/A|TBA}} | style="text-align:center;" | Дарнел Метаер<br>Джош Петерс | [[Michael B. Jordan|Outlier Society]] | {{N/A|TBA}} |} == Тағы қараңыз == * [[DC Comics]] * [[Warner Bros.]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:DC Comics]] [[Санат:Warner Bros.]] p80vn2d3lxq9wvvugx1b3g0mkmqdi7e 0 634314 3581729 3580377 2026-04-11T13:46:22Z Гулжайна Усен 179710 3581729 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Наталья Алимжанова |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = Наталья Алимжанова Вячеславовна |Туған күні = 04.10.1968 |Туған жері = [[Кемерово]], [[КСРО]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = Қазақстандық жеңіл атлетші |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = <!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --> |Балалары = |Отбасы = <!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --> |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Наталья Алимжановна Вячеслановна''' ([[4 қазан]] [[1968 жыл|1968]]) — қазақстандық жеңіл атлетші, 400 метр қашықтыққа жүгіруден ХДСШ-і. Республиканың әлденеше мәрте [[Чемпион|чемпионы]] әрі [[Рекордшы|рекордшысы]]. == Өмірбаяны == [[Азия]] ([[1993]], [[Шығыс Азия]] елдері ойындарының [[1997]]), Азия ойындарының ([[1998]] [[Бангкок]], [[Тайланд]], [[2002]] [[Пусан]] [[Оңтүстік Корея]]) Азияның 5 дүркін чемпионы. [[1994]] жылы [[Лондон|Лондонда]] өткен 28-ші [[Олимпиада ойындары|Олимпияда]] ойындарының (5-ші орын) қатысушысы. [[1994]] жылы [[Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тасталуы|Хиросимада]] өткен Азия ойындарың қола жүлдегері. <ref>Жолымбетов Ө., Құлназаров А. [[Қазақстан|ҚАЗАҚСТАН]] - спортшылар елі. [[Энциклопедия|Энциклопедиялық]] анытамалық. – [[Алматы]]: «[[Сөздік]]-Словарь», [[2009]]. – 880 бет</ref> === Балалық шағы === Наталья жеңіл атлетикамен Кемерово қаласында әкесінің (Вячеслав Александрович Торшин) үйінде айналыса бастады. Дәрігерлер анасына климатты өзгертуге ұсынды, осыған байланысты отбасы Жамбылға көшіп келді. Әкесі мен анасы бірге Натальяны институттың екінші курсына дейін жаттықтырып, дайындады. Алматыға келген соң Наталья Любовь Ивановнаға және Владимир Иванович Никитенкоға ауысты. Ал құрама команда құрамында Наташаны Александр Дениско жаттықтырды. == Мансабы == Азияның екі дүркін чемпионы, Азия ойындарының үш дүркін жеңімпазы. Шығыс Азия ойындары мен Афро-Азия ойындарының жеңімпазы. Халықаралық турнирлердің және Қазақстан Республикасының ұлттық чемпионатының бірнеше мәрте жеңімпазы. 1993 жылы [[Ресей чемпионатында]] өнер көрсетіп, қола жүлдеге ие болды. 1996, 2000 және 2004 жылдардағы [[Олимпиада]] ойындарының қатысушысы. [[Қазақстан Республикасының халықаралық дәрежедегі спорт шебері]]. 400 метрге кедергілер арқылы жүгіруден [[Қазақстанның қолданыстағы рекордының]] иегері. == Марапаттары == * Екі дүркін [[Азия]] чемпионы, Азия ойындарының үш дүркін жеңімпазы. * [[Шығыс Азия]] ойындары мен [[Афро-Азия ойындары|Афро-Азия]] ойындарының жеңімпазы. * Халықаралық турнирлердің, Қазақстан Ұлттық чемпионатының бірнеше дүркін жеңімпазы. * [[1993]] жылы [[Ресей]] чемпионатында қола медаль жеңіп алды. * [[1996]], [[2000]] және [[2004]] жылдардағы олимпиадалардың қатысушысы. * [[Қазақстан Республикасы|Қазақстан Республикасының]] халықаралық дәрежедегі спорт шебері. * 400 метрге жүгіруде қазіргі [[Қазақстан]] рекордының иегері. == Дереккөздер == ikjhfs65roong47do8ad5r185gh3735 0 636114 3582189 3567302 2026-04-12T09:05:13Z Мүсірманқұлқызы Қаракөз 179564 3582189 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Асық'''— көшпелі елдерде, соның ішінде қазақ халқының тұрмыс-тіршілігінде атам заманнан бері келе жатқан әрі халық арасында кең тараған ұлттық ойындардың бірі.Түркілердің танымында асыққа ерекше мән беріліп, бұрынғы кезеңдерде оның қолданылу функциясы да ауқымды болған.Асықты балалар ойындарында ғана емес, сонымен қатар әртүрлі қарым-қатынас, келіссөздерде пікірді, тілекті жұмбақтап, астарлап жеткізудің символдық (рәміздік) белгісі ретінде де,сәуегей, көріпкелдердің бал ашып, болатын істің мән-жайын алдын-ала болжау үшін пайдаланылып келгені белгілі.Сондағы принцип – асықтың әр қырына тән қалыптасқан дәстүрлі мәніне байланысты. Асық –малдың және басқа жан-жануарлардың сирағы мен сан жіліктерін жалғастыратын,бір жағы қуыс,бір жағы дөңес төрткүл топса [[сүйек]]. Заттың атауы атқаратын қызметінен туындайды.Ерте кездерде қазақтың сәуегей, көріпкелдері болатын жағдайды (істің, сонардың сәтті болуын т.б.) болжап білу үшін асықты кең қолданған.Мәселен, төрт асықты иіре шашқанда 4 [[алшы]],4 [[бүге]],4 [[тәйке]] қатарынан түссе, не бір-бірден түссе мұны [[«құмар»]] деп атап,оны «істің алға басқаны»,«жақсылық» деп жорыған.Осы сияқты асықтың 4 қырына қарай бал ашушылардың өз құпиясы болған. Олардың мәні төмендегідей: ''1)''4 алшы – «Асығың алшысынан түсті – айың оңыңнан туады»; ''2)''4 тәйке – «Жолың ашық, маңдайың жарық»; ''3)''4 бүге – «Ырыс пен бақ ұзағынан болады»; ''4)''4 шіге – «Бөгде (дұшпан) жағы басымырақ болады»; ''5)''3 алшы, 1 тәйке – «Тез арада сапарың оңғарылады, жолың болады»; ''6)''3 алшы, 1 бүге – «Мерейі өсіп, қуанышқа қарқ болады»; ''7)''3 алшы, 1 шіге – «Екі босағасы тең, жүрегі қуанышта»; ''8)''2 алшы, 1 тәйке, 1 бүге – «Сүйіншіңді дайындай бер»; ''9)''2 алшы, 1 бүге, 1 шіге – «Таяу болашақта ойлағаның жүзеге асады»; ''10)'' 2 алшы, 1 тәйке, 1 шіге – «Тілегіңе жету жол алыс емес...»; ''11)'' 2 алшы, 2 тәйке - «Ісің оңға айналып тұр»; ''12)'' 2 алшы, 2 бүге – «Ісің қарқынды, оңға басатын сыңайлы»; ''13)'' 2 алшы, 2 шіге – «Кешігіп, қырсығып тұр, ойлағаның болмайды»; ''14)'' 1 алшы, 3 тәйке – «Құйысқаның берік, жақсылық өз жағыңда»; ''15)'' 1 алшы, 3 бүге – «Көңілің тоқ, көкірегің байлаулы»; ''16)'' 1 алшы, 3 шіге – «Тіл-сұқтан сақ бол, абайла!»; ''17)'' 1 алшы, 2 тәйке, 1 бүге – «Бүгін қырсыққанмен жақын арада оңға басады»; ''18)''1 алшы, 1 тәйке, 2 бүге – «Тіл (хабар) келеді, сәлемдемеге де қарық боласың»; ''19)''1 алшы, 1 тәйке, 2 шіге – «Аптықпа, оңалады, өздігінен бітеді, тек тағат керек»; ''20)''1 алшы, 2 бүге, 1 шіге – «Қуанышты хабар келеді»; ''21)'' 1 алшы, 2 тәйке, 1 шіге – «Аз ғана тосқауыл бар, дегенмен ойлағаныңдай болады»; ''22)'' 1 алшы, 1 тәйке, 1 бүге, 1 шіге – «Құмар түссе, тілегіңнің болғаны де»; ''23)'' 2 тәйке, 1 бүге, 1 шіге – «Құлшыныс керек, шүбәлі, қолайсыз жағдай болуы мүмкін»; ''24)'' 2 тәйке, 2 бүге – «Іс оңға басса да, жақын арада нәтиже жоқ»; ''25)'' 2 тәйке, 2 шіге – «Іс сапарыңның жүзеге асуы екі талай, неғайбыл»; ''26)'' 1 тәйке, 2 бүге, 1 шіге – «Ілгері ұмтылғаныңмен кері шегінесің, сәтсіздік»; ''27)'' 1 тәйке, 1 бүге, 2 шіге – «Таразың баса алмайды, қиыншылық та жоқ емес»; ''28)'' 1 тәйке, 3 бүге – «Алдың тұйық, жүрегің қобалжыңқы»; ''29)'' 1 тәйке, 3 шіге – «Немқұрайлы қарап, нем кетеді деме»; ''30)'' 3 бүге, 1 шіге – «Сенімен жұлдызы қарсылар жағы басым болады»; ''31)'' 2 бүге, 2 шіге – «Алдың тұйық, қиыншылыққа тап боласың»; ''32)'' 1 бүге, 3 шіге – «Қырсық шалған, бәрі кері баққан». Жоғарыдағы мәліметтерден байқайтынымыз, қазақ халқында сәуегейлер асықпен бал ашу үшін көбінесе төрт асықты қолданған. Ал өзге түркі халықтарында бұл бойынша асықтың саны әртүрлі болып келеді. Мәселен, қырғыздың атақты [[Манас жыры]]нда да асықпен бал ашу үрдісі көрініс табады. Эпоста Манастың әкесі алпыс бес жастағы Жақып ұлына Бұхар ханының қызы Қаныкейді алып бермек болып құда түседі. Істің жөні қалай болар екен деп қырғыз бақсысы еліктің қырық бір асығымен бал ашқан. Ол жырда былай келеді: «Төлгесін тартты төлегі Басы түсті тоғыз деп, Аяғы түсті сегіз деп». Қорытындылай келе, асық халық танымында сакральді (киелі) зат ретінде, ерекше тылсым күшке ие қасиеті бар қорғаушы, қамқоршы деп қабылданған.Жорық алдында асықпен бал ашуға жүгінуі жорамал жасап, жақсылық нышанын аңғаруға, жасалынатын істің ретін анықтауға, дүние көркін болжауға тырысып бағуы осының айқын дәлелі.<ref>Ә.Қайдар. Қазақтар ана тілі әлемінде (этнолингвистикалық сөздік). 2-т. Қоғам. – Алматы: Дайк-Пресс, 2009.</ref> <ref>Б.Қинаятұлы. Асықта бар қасиет // «Ана тілі», 19.08.1994, -8б.</ref> <ref>А.Құралұлы. Ұлттық дүниетаным. – Алматы: Өнер, 2002. -485б.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Этнолингвистика]] 9jzde81at5bnm1cs9vphtua4js8zn1q 3 638120 3581723 2979788 2026-04-11T13:39:59Z HakanIST 50847 HakanIST [[Қатысушы талқылауы:DenizD28]] бетін [[Қатысушы талқылауы:ANotherpartofme2805]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/DenizD28|DenizD28]]" to "[[Special:CentralAuth/ANotherpartofme2805|ANotherpartofme2805]]" 2756900 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Deniz Demir 28}} -- [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 22:43, 2020 ж. сәуірдің 13 (+06) 5c4qybo3xl4749vp1hd4mofj6l4wm9c 0 638615 3581733 3560277 2026-04-11T13:56:13Z Гулжайна Усен 179710 3581733 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Птеригиум''' (''птеригиум, қанатты иық'') — конъюнктиваның қатерсіз өсуі. Әдетте ол барлық көз саңылауын біртіндеп толтыра отырып, таспа жағынан пайда болады. Мұндай локализация көздің ашық бөлігіне түсетін ультракүлгін әсерімен түсіндіріледі. Конъюнктиваның өсетін ұлпалары ашық қызғылт түсті. Пайда болып, жетілуі баяу болуы мүмкін, ерте жаста басталып, қарашықтың өсіп-жетілгеніне дейін. Емделмеген птеригиум көру қабілетінің жоғалуына әкеледі. Птеригиум біртіндеп қарашыққа қарай өседі. [[Патология]]лық тұрғыдан алғанда, птеригиум коллагеннің дегенерациясы және фиброваскулярлы [[пролиферация]] болып табылады (көздің жарақаттарға реакциясы). Птеригиумның басы оның денесімен біріктірілген. Оның жанында жиі Стокер сызығы деп аталатын темір шөгіндісі пайда болады, оны бақылау плеваның өсу динамикасын анықтауға көмектеседі. Жалпы, жаңа пайда болу осындай бөліктерден тұрады: * Фукс дақтары - бастың айналасындағы сұр белгілер; * Стокер желісі - темірмен қаныққан қоңыр желі; * қанаттары жоқ плеваның талшықты бөлігі; * басы - білім берудің шығыңқы шыңы, көптеген ыдыстар бар; * мойны - бас пен дене арасындағы жұғу; * дене - басы қосылған ет шығыңқы тамырлы бөлігі; * сыртқы шеті - Жоғарғы шекара; * ішкі шеті - төменгі шекара === Жіктелуі: шынайы және жалған птеригиум === Птеригиумның бірыңғай жіктемесі жоқ, отандық және шетелдік дәрігерлер аурудың класын анықтау үшін түрлі жүйелерді пайдаланады. Медициналық әдебиетте мұндай анықтамалар басым: Бастапқы - бірте-бірте пайда болады, көрінетін итергішсіз; Екінші - көз алмасының жарақатының нәтижесі. Бастапқы птеригиум да шынайы деп аталады. Оның шығу тегі анықталмаған. Өсіп, біртіндеп көру қабілетін нашарлату қабілеті бар. Екінші немесе жалған, - тыртық ұлпадан тұрады. Ол прогрессивті емес және әрқашан бастапқы күйінде қалады. I сатылы Птеригиум: қабығы мөлдір, қан тамырлары жақсы көрінеді. Батыс офтальмологтары өз жіктеу жүйесін пайдаланады: * I дәреже — қабығы мөлдір, эписклер тамырлары жақсы көрінеді. Іс жүзінде дамымайды; * II дәреже — өсудің белсенділігі орташа, қабығы жартылай мөлдір, эписклерлер тамырлары толық көрінбейді; * III дәреже — птеригиум белсенді өсуде, оның денесі мөлдір емес және бұлшықетті. === Пайда болу себебі === Шынайы птеригиумның пайда болу себептері әлі анықталған жоқ. Ауру жағдайларының пайда болуының белгілі бір факторлардың пайыздық мөлшері арқылы ғана анықтауға мүмкіндік туды. Негізінен бұл күн, жел жағдайында, жиі шаңды дауылдарда шамадан тыс болу. Қанат тәрізді плевадан [[фермер]]лер, [[серфер]]лер, [[электр дәнекерлеуші]]лер, озон қабаты бұзылған облыс тұрғындары жиі зардап шегеді (мысалы, новозеландықтар). Тұқым қуалаушылықтың әсері туралы мәліметтер бар. Соңғы зерттеулер птеригиум мен папилломавирустың байланысы туралы айтады, бірақ, ең алдымен, [[ВПЧ]] плеваның өсуінің катализаторы болып табылады. Өрісте көп уақыт өткізетін фермерлер жиі птеригиуммен зардап шегеді Ауруды тудыратын басты фактор - ультракүлгін. Желмен, шаңмен, химикаттармен және ауаның ластануымен бірге ол көзді зақымдайды және маталардың көбеюі басталады. Бұл теорияның пайдасы білім берудің өсу бағыты болып табылады. Ол көз алма күн сәулесіне ең бейім жерде пайда болады. === Белгілері === Птеригиумның алғашқы белгілері - көздің ішкі бұрышында қызару және қалыңдату. Содан кейін Қарашыққа қарай өсетін тұман дақ пайда болады. Жекелеген жағдайларда плевраның өсуі симптомсыз өтеді, бірақ емделушілердің көпшілігінде мұндай көріністер байқалады: * қабыну және көздің қызаруы; * көз алмасының кедір-бұдырлығын сезіну; * бөтен объектінің болу сезімі; * құрғақ және жас сұйықтығының тапшылығы; * көрудің анық болмауы; * көздің жекелеген бөліктерін қараңғылау === Емдеу === Егер птеригиум өсу үрдісін көрсетпесе және көру қабілетіне әсер етпесе, оны жоймайды. Қызарғанда және жайсыздықта дәрігер қабынуға қарсы және стероидтар негізінде тамшы жазады. Пайда болған кезде, оны хирургиялық әдіспен алып тастайды. Птеригиумды емдеудің басқа тәсілдері жоқ, халық құралдары мен дәрі-дәрмектер көмек бермейді. Олар тек аурудың одан сайын ушығып кетуіне мүмкіндік береді. Сәтсіз қанат тәрізді қабық өседі, ал емделуші- көру қабілетін жоғалтады. === Дереккөдер: === http://glazcentr.kz/2018/03/13/птеригиум/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200420214823/http://glazcentr.kz/2018/03/13/%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B8%D1%83%D0%BC/ |date=2020-04-20 }} mikn03ew032xgr48l7lxz189khlfa8t 0 639057 3582079 2772084 2026-04-12T05:29:24Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетіліп, сөйлем толықтырылып, құрылымы реттелді. 3582079 wikitext text/x-wiki <ref>https://adebiportal.kz/kz/authors/view/708</ref>{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Ұлжан - Құнанбайдың інісі қайтыс болғаннан кейін әмеңгерлікпен алған екінші әйелі. Туылған балалары: Тәңірберді, Ыбырай (Абай), Ысқақ, Оспан. Құнанбайдың бәйбішесі — Күӊке бөлек ауыл болып кеткеннен кейін, ол Ұлжан мен Айғыздың жаңында қалған. Ұлжан Қаракесек, оның ішіндегі Бертіс тұқымына жатады. Бертіс, Шаншар рулары қалың елге әзілқой мінезімен таңылған. Ұлжанның бойына да осы қасиет таралған. Тауып айтқыш өткір тілділік, шешендік, қалжыңға жақындық бәрі де Ұлжанға тән еді Ажал алдында да қалжың айтқан деседі. Абайдыӊ әкесі Құнанбайдыӊ 4 әйелі болды, олардың бірі — Абайдыӊ анасы Ұлжан Асанова. 3c56qmtorhx0x4zdlm1kasq4s4svc0r 0 639909 3582094 3177846 2026-04-12T06:03:05Z 19642206g 179570 Сөйлем дұрыс сөздермен толықтырылып, құрылымы реттелді, 3582094 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> ==Озерное шатқалы== '''Озерная''' өзеніне құятын екі бастау [[Іле Алатауы|Іле Алатауының]] негізгі жотасы мен еріген мұздықтардан ағады. ==Сипаттамасы== Бірінші және негізгі бастау тікелей Озерный асуынан, [https://ru.wikipedia.org/wiki/Пики_Алматинской_области_Заилийского_Алатау#Пик_Серго_Орджоникидзе| Перевальный (№84) және Қара (# 85) мұздықтарынан]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} басталады. Екінші бастау Қызылсай шатқалындағы [https://kk.wikipedia.org/wiki/Тимофеев_мұз_айдыны|Тимофеев мұздығының]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} айналасынан басталады. Туристер Грязный (# 91), Тимофеев (# 90) және Мутный (# 92) мұздықтары арқылы өтеді. Озерная өзенінің алқабы үлкен аумақты алып жатыр және шығыстан батысқа қарай ендік бағытта созылған. Алқап оңтүстіктен, жоғарыда айтылғандай, Іле Алатауының негізгі жотасынан басталады. Шығыста ол Кіші Алматы шоқысы мен [http://gvardiya.ru/authors/timofeev-aleksey-viktorovich Тимофеев] және [https://kk.wikipedia.org/wiki/Городецкий мұз айдыны алқабы [Городецкий мұздықтарының]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} алқабымен шектеледі, батыстан Аршалы алқабына дейін, Үлкен Алматы сілемімен шектеледі, солтүстіктен үлкен Алматы көлініӊ қазаншұӊқырынан Алағыр тауларына дейін. Алағыр таулары Үлкен Алматы шыңына жатады. Бұл шоқының ұзындығы шамамен 14 км, Жосалы кезеңі асуымен, Үлкен Алматы шыңымен аяқталады. Бүгінгі күні Кіші Алматы шоқысы бұрынғыдай болып саналмайды. Алғашқы 6 шақырым шыңы Озерная және [[Талғар (өзен)|Сол Талғар]] өзендерінің жоғарғы ағысы арасында орналасқан. Осыдан кейін Озерный шатқалының шекарасы Кұмбел сілеміне өтіп, сол жерде аяқталады. Негізгі жотадан және [[Іле Алатауы]] мұздықтарының еруінен ағатын екі бастау Озерный өзеніне тиесілі. ==Ескертулер== * [http://kz.zhetysu.travel Алматы облысы туризм басқармасының ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200503224243/http://kz.zhetysu.travel/ |date=2020-05-03 }} * [http://kaz.ile-alatau.kz Іле - Алатау ұлттық табиғи паркінің ресми сайты] * [http://avia.lib.ru/bibl/1043/title.html Тимофеев Алексей Викторович] jz5zydb9m8pr13btahngnlqs331m7p0 3582102 3582094 2026-04-12T06:25:36Z 1nter pares 146705 3582102 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Озерная''' өзеніне құятын екі бастау [[Іле Алатауы|Іле Алатауының]] негізгі жотасы мен еріген мұздықтардан ағады. == Сипаттамасы == Бірінші және негізгі бастау тікелей Озерный асуынан, [https://ru.wikipedia.org/wiki/Пики_Алматинской_области_Заилийского_Алатау#Пик_Серго_Орджоникидзе| Перевальный (№84) және Қара (# 85) мұздықтарынан]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} басталады. Екінші бастау Қызылсай шатқалындағы [https://kk.wikipedia.org/wiki/Тимофеев_мұз_айдыны|Тимофеев мұздығының]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} айналасынан басталады. Туристер Грязный (# 91), Тимофеев (# 90) және Мутный (# 92) мұздықтары арқылы өтеді. Озерная өзенінің алқабы үлкен аумақты алып жатыр және шығыстан батысқа қарай ендік бағытта созылған. Алқап оңтүстіктен, жоғарыда айтылғандай, Іле Алатауының негізгі жотасынан басталады. Шығыста ол Кіші Алматы шоқысы мен [http://gvardiya.ru/authors/timofeev-aleksey-viktorovich Тимофеев] және [https://kk.wikipedia.org/wiki/Городецкий мұз айдыны алқабы [Городецкий мұздықтарының]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} алқабымен шектеледі, батыстан Аршалы алқабына дейін, Үлкен Алматы сілемімен шектеледі, солтүстіктен үлкен Алматы көлініӊ қазаншұӊқырынан Алағыр тауларына дейін. Алағыр таулары Үлкен Алматы шыңына жатады. Бұл шоқының ұзындығы шамамен 14 км, Жосалы кезеңі асуымен, Үлкен Алматы шыңымен аяқталады. Бүгінгі күні Кіші Алматы шоқысы бұрынғыдай болып саналмайды. Алғашқы 6 шақырым шыңы Озерная және [[Талғар (өзен)|Сол Талғар]] өзендерінің жоғарғы ағысы арасында орналасқан. Осыдан кейін Озерный шатқалының шекарасы Кұмбел сілеміне өтіп, сол жерде аяқталады. Негізгі жотадан және [[Іле Алатауы]] мұздықтарының еруінен ағатын екі бастау Озерный өзеніне тиесілі. == Сілтемелер == * [http://kz.zhetysu.travel Алматы облысы туризм басқармасының ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200503224243/http://kz.zhetysu.travel/ |date=2020-05-03 }} * [http://kaz.ile-alatau.kz Іле - Алатау ұлттық табиғи паркінің ресми сайты] * [http://avia.lib.ru/bibl/1043/title.html Тимофеев Алексей Викторович] fba1urrrg82svkwllekg43bep4mlffw 0 640063 3582182 3580518 2026-04-12T08:55:20Z Мүсірманқұлқызы Қаракөз 179564 3582182 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Монумент | атауы = «Ұлы Отан соғысы жылдарында қаза тапкандар» мемориалы | Суреті = | Сурет ені = | сурет атауы = | карта_атауы = | карта = | map_relief = | relief = | map_alt = | координаттары = | map_dot_белгі = | карта_мәтіні = | карта_сипаттамасы = | карта_өлшемі = | карта_суреті = | карта_ені = | орналасуы = [[Қазақстан]], [[Қостанай]] | жоба авторы = | құрушы = Леонид және Муза Белоусовтар | түрі = Мемориал | материал = | ұзындығы = | ені = | биіктігі = 7,4 метр | салмағы = | келушілер_саны = | келушілер_жылы = | басталуы = | complete = | open = 1968 жыл | dedicated = | салтанат = | restore = | арналуы = | демонтаж = }} '''«Ұлы Отан соғысы жылдарында қаза тапқандар» мемориалы'' — [[1968 жыл|1968]] жылы [[Жеңіс саябағы]]нда [[Ұлы Отан соғысы]]нда қаза болған жауынгерлерге арналған ескерткіш-мемориал салтанатты түрде ашылды.Оны жергілікті мүсіншілер Леонид Прокопьевич пен Муза Александровна Белоусовтар сомдады.Сол күні Мәңгілік алау жағылды. == Сипаттамасы == «Ұлы Отан соғысы жылдарында қаза тапқандар» мемориалы - төмен түсірген оң қолында автомат, сол қолындағы лавр бұтағын жоғары көтерген жауынгердің асқақ бейнесін көрсетеді.Лавр жеңіс пен татулықтың, демек, соғыстың аяқталғанының нышаны. Мүсіннің жалпы биіктігі – 7 м. 40 см. Мүсін жоғары сапалы цементтен, мәрмәр үгіндісі дюралюминийден жасалып, гранит тақталармен қапталған үш сатылы тұғырға орнатылған. Жауынгер мүсінінің артқы жағында соғыста қаза тапқан Қостанайлық жауынгерлердің аты-жөні жазылған мәрмәр тақталар орнатылған мемориалды қабырға (ұзыңдығы -18 м, ені - 5 м) орналасқан. Жеңімпаз жауынгер мүсінінің алдында мәңгілік алау орналасқан. Тұғыры тікбұрышты, екі сатылы, тас төселген.<ref>https://kraeved-kst.kz/ru/pamyatniki-mestnogo-znacheniya/o-regione/pamiatniki-istorii-i-kultury-goroda-kostanaia-mestnogo-znacheniia/memorial-pogibshim-v-gody-velikoi-otechestvennoi-voiny.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230601025419/https://kraeved-kst.kz/ru/pamyatniki-mestnogo-znacheniya/o-regione/pamiatniki-istorii-i-kultury-goroda-kostanaia-mestnogo-znacheniia/memorial-pogibshim-v-gody-velikoi-otechestvennoi-voiny.html |date=2023-06-01 }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ұлы Отан соғысы]] [[Санат:Ескерткіштер]] 62e9kvo4bggyeretkh734nrexkpli37 0 650947 3581676 3574154 2026-04-11T12:32:22Z 19642206g 179570 /* Жас жылдары */ тыныс белгісі қойылды, сөйлем құрылысы реттелді. 3581676 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға|Есімі=Ана Роке де Дюпре |Шынайы есімі=Ана Роке Гейгель |Туған күні=18.04.1853 |Қайтыс болған күні= 1933 (79 - 80 жас) |Туған жері= [[Пуэрто-Рико]], [[Агуадилья]] |Қайтыс болған жері=Рио-Пьедрас |Ұлты=Пуэрто - Рикандық |Мансабы= мұғалім,суфражист |Жұбайы=Луис Дюпре |Балалары=Луис Энрике, Боринкен және Америка}} '''Ана Роке де Дюпре''', немесе "'''Флора дель Валле'''" (Алқап Гүлі) деп аталады (1853 ж.18 сәуір – 1933) —  мұғалім, [[Суфражизм|суфражист]] және [[Пуэрто-Рико]] университетінің негізін қалаушылардың бірі болған тұлға. == Жас жылдары == Ана (шын есімі: '''Ана Роке Гейгель''') Пуэрто-Рикодағы [[Агуадилья|Агуадильяда]] дүниеге келді. Ол кітаптар арасында өмір сүрді және үш жасында жазуды үйренді. Ана фортепианода ойнай алады және өте жақсы сурет салады. Оның анасы 4 жасында дүниеден өткендіктен, оны үшеуі де мұғалім болған — әкесі, тәтесі және әжесі өсірді. 1860 жылы Ана жеті жасқа толғанда қарапайым мектепке оқуға барды және оны екі жылдан кейін бітірді. Ол өзін-өзі тәрбиелеуді жалғастырды. 11 жасында Пуэрто-Рикодағы мұғалімнің ең жас көмекшісі болды және 1864 жылы ең жас оқытушыға айналды. 1866 жылы 13 жасында Ана үйінде мектеп ашты. Сонымен қатар, ол өзінің оқушыларына арналған [[география]] оқулығын жазды, оны кейінірек Пуэрто-Рико Білім Департаменті қабылдады. Ол нұсқаушының рұқсатын алуға өтініш беріп, емтихан тапсырды. <ref>[https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/ana-roque-de-duprey Ана Роке де Дюпре - Ұлттық Әйелдер Тарихи Мұражайы]</ref> == Қоғамдық кітапхананың мүшесі болған алғаш пуэрторикалық әйел == 1872 жылы Ана, заң мәселелерімен айналысатын, үлкен жер иесі Луис Дюпреге үйленді. Ол Пуэрто-Рико Үкіметінің мәселелеріне қызығушылық танытты. Дюпремен бірге оның бес баласы болды. Олардың үшеуі - Луис Энрике, Боринкен және Америка. 1800 жылдардың аяғында Ана астана Сан-Хуанға көшті. Ананың астрономияға және білімге деген құштарлығы болды. Оның отбасылық үйі [[астрономия]], [[ботаника]] және [[музыка]] туралы пікірталастар өтетін жерге айналды. Сол жылы оның ең жақыны - күйеуі дүниеден озып, оны кішкентай балаларымен жалғыз қалдырды. == Жасаушы және таратушы == 1884 жылы Анаға [[Аресибо|Аресибода]] мұғалім орны ұсынылды, ол оны қабылдады. 1885 жылы ол [[губерния|Губерниялық Институтта ]] ғылым мен [[философия|философияны]] бойынша [[бакалавр]] дәрежесін алған болатын. Ескі Сан-Хуандағы [[Сан-Франциско]] мен [[Танка]] көшелерінің бұрышындағы үйінің төбесінде ол [[телескоп|телескоптың]] көмегімен астрономия туралы [[конференция|конференциялар]] өткізетін. Ол 5000-нан астам баланы және 110 мұғалімді оқытты. Ол [[алгебра]] пәнінен ,испан, француз және латын тілдерінен жеке сабақтар берді. 1899 жылы Ана Сан-Хуан мектебінің директоры болып тағайындалды.<ref>[https://www.findagrave.com/memorial/152146279/ana-cristina-de_duprey Ана Роке де Дюпре]</ref> 1898 жылы Ана Пуэрто-Рикодағы ең алғаш болып "әйелдерге арналған"- [[La Mujer]] журналын құрды.''El Buscapie'', ''El Imparcial'' және ''El Mundo'' газеттеріне мақалалар жазды. ''La Evolucion'' (1902), ''La Mujer del Siglo XX'' (1907), ''Album Puertorriqueño'' (1918) және ''Heraldo de la Mujer'' (1920) және басқа да әйелдерге арналған басылымдарды қалаған болатын . Мақалалардан өзге Ана көркем және ғылыми - публицистикалық жанрда бірнеше кітап жазды. Олардың ішінде: ''Ла Обрера '', ''Луз'' и ''Сомбра '', ''Сара'' кіреді. Оның Пуэрто-Рикалық '''''Флора''''' атты кітабы жоғары бағаланып, онымен қоймай Төртінші ғасырдың [[Христиандық|Христиан]] Өркениеті Ұйымы марапатына ие болған. Роке [[Антиль аралдары| Антиль]] ботаникасын жазды. XX ғасырдың басында [[Кариб теңізі|Кариб теңізіндегі]] өсімдіктер әлемін жан-жақты зерттеді. Париж астрономдар қоғамының құрметті мүшесі болды. <ref>[https://historyhustle.com/ana-roque-de-duprey-educator-suffragist-leader/ Ана Роке де Дюпре, Пуэрто-Риконың таңқаларлық тәрбиешісі және суфражисттік қаһарман]</ref> == Пуэрто - Риконың Маягвес қалашығындағы университеттің негізін қалаушы == Ана өзінің білімін әйелдер мен қыздардың мүдделерін алға жылжыту үшін пайдаланды. Ол қыздарға арналған бірнеше мектеп құрды. 1902 жылы Роке өзінің үйінде Мұғалімдер [[академия|академиясын]] құрған болатын. Ол Білім Департаментінде сабақ беріп, студенттерді емтихандарға дайындады. Білім беруге деген қызығушылығының артуы арқасында Ана [[Понсеньо лицейін]] (Понстағы Қыздар орта мектебі) және де [[Маягвес колледжін]] (Пуэрто-Рико университетінің Маягвес кампусы ретінде дамыды) құрды. Ана Сан-Хуандағы Пуэрто-Рико университеті кампусын құруда үлес қосты. <ref>[https://womenx.org/ana-roque-de-duprey/ Ана Роке де Дюпре]</ref> == Феминист == 1917 жылы Ана басқа кәсіби әйелдермен бірігіп Пуэрто-Риконың әйелдер құқығын қорғайтын бірінші [[феминизм|феминистік]] ұйым - Пуэрто-Рикодағы феминистік Лиганы құрған болатын. 1921 жылы ұйым Суфражистік Әлеуметтік Лига ретінде сайлау құқығына көңіл бөлді. Саяси келіспеушіліктер салдарынан әйелдер өзара бөлінді, ал Ана ізбасарларын әйелдер суфражисттер қауымдастығын құруға итермеледі. Олар әйелдің сайлау құқығы үшін шексіз күрес жүргізді. Бірінші кезең 1932 жылы бекітілгеннен кейін, 1935 жылы барлық сайлау жасындағы әйелдерге дауыс беру рұқсат етілді. == Мұра және Құрмет == 1932 жылы Пуэрто-Рико университеті Анаға құрметті доктор дәрежесін берді. Сондай-ақ Пуэрто-Рикандық [[либерализм|либералды партияның]] құрметті президенті лауазымын алды. 1933 жылы Ана Роке Гейгель де Дюпре [[Рио-Пьедраста]] қайтыс болды. Кейін Анаға арнап [[Мемориал Құрылыстар|мемориал]] тұрғызылды. Оның есімімен Пуэрто-Рикодағы [[Умакао]] орта мектебі және Сан-Хуандағы көше аталды. Оның құрметіне Пуэрто-Рикандықтардың басым көпшілігі тұратын Иллинойс штатының [[Чикаго]] қаласындағы бастауыш мектеп аталды. 2020 жылы Ана [[Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсының]] лауреаты атанған болатын. == Сыртқы сілтемелер == *[https://rus.topbrainscience.com/two-caribbean-bird-catcher-trees-named-after-two-women-with-overlooked-botanical-works-24286 Ботаникалық жұмыстармен айналысқан екі әйелдің атына Кариб теңізіндегі екі құс ағашы ]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://www.sutori.com/story/ana-roque-de-duprey--VBp1sf7izwusoVxE565gtWL2 Әйелдердің дауыс беру құқығы үшін күреспен танымал тұлға] *[https://nationalwomenshistoryalliance.org/ Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсы] *[https://www.jstor.org/stable/2931854?seq=1 Кімнің мұрасы ?: 1870 жылдар мен 1930 жылдар аралығындағы әйелдер құқығын дауыстау] == Дереккөздер == [[Санат:18 сәуірде туғандар]] [[Санат:1933 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:жазушылар]] [[Санат:ғалымдар]] [[Санат:Феминистер]] [[Санат:Пуэрто Рико тұлғалары]] se2lc7l91bbc068tf2obz2dcac0zugb 3581682 3581676 2026-04-11T12:40:22Z 19642206g 179570 /* Қоғамдық кітапхананың мүшесі болған алғаш пуэрторикалық әйел */ мәтін мазмұнына қарай сөйлемдегі сөздер реттелді, артық сөздер алынып тасталды. 3581682 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға|Есімі=Ана Роке де Дюпре |Шынайы есімі=Ана Роке Гейгель |Туған күні=18.04.1853 |Қайтыс болған күні= 1933 (79 - 80 жас) |Туған жері= [[Пуэрто-Рико]], [[Агуадилья]] |Қайтыс болған жері=Рио-Пьедрас |Ұлты=Пуэрто - Рикандық |Мансабы= мұғалім,суфражист |Жұбайы=Луис Дюпре |Балалары=Луис Энрике, Боринкен және Америка}} '''Ана Роке де Дюпре''', немесе "'''Флора дель Валле'''" (Алқап Гүлі) деп аталады (1853 ж.18 сәуір – 1933) —  мұғалім, [[Суфражизм|суфражист]] және [[Пуэрто-Рико]] университетінің негізін қалаушылардың бірі болған тұлға. == Жас жылдары == Ана (шын есімі: '''Ана Роке Гейгель''') Пуэрто-Рикодағы [[Агуадилья|Агуадильяда]] дүниеге келді. Ол кітаптар арасында өмір сүрді және үш жасында жазуды үйренді. Ана фортепианода ойнай алады және өте жақсы сурет салады. Оның анасы 4 жасында дүниеден өткендіктен, оны үшеуі де мұғалім болған — әкесі, тәтесі және әжесі өсірді. 1860 жылы Ана жеті жасқа толғанда қарапайым мектепке оқуға барды және оны екі жылдан кейін бітірді. Ол өзін-өзі тәрбиелеуді жалғастырды. 11 жасында Пуэрто-Рикодағы мұғалімнің ең жас көмекшісі болды және 1864 жылы ең жас оқытушыға айналды. 1866 жылы 13 жасында Ана үйінде мектеп ашты. Сонымен қатар, ол өзінің оқушыларына арналған [[география]] оқулығын жазды, оны кейінірек Пуэрто-Рико Білім Департаменті қабылдады. Ол нұсқаушының рұқсатын алуға өтініш беріп, емтихан тапсырды. <ref>[https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/ana-roque-de-duprey Ана Роке де Дюпре - Ұлттық Әйелдер Тарихи Мұражайы]</ref> == Қоғамдық кітапхананың мүшесі болған алғаш пуэрторикалық әйел == 1872 жылы Ана заң мәселелерімен айналысатын, үлкен жер иесі Луис Дюпреге тұрмысқа шықты. Ол Пуэрто-Рико Үкіметінің мәселелеріне қызығушылық танытты. Дюпре екеуініӊ бес баласы болды. Олардың үшеуі - Луис Энрике, Боринкен және Америка. 1800 жылдардың аяғында Ана астана Сан-Хуанға көшті. Ана астрономия мен білімге құштар болды. Оның отбасылық үйі [[астрономия]], [[ботаника]] және [[музыка]] туралы пікірталастар өтетін жерге айналды. Сол жылы оның ең жақыны - күйеуі дүниеден озып, ол кішкентай балаларымен жалғыз қалды. == Жасаушы және таратушы == 1884 жылы Анаға [[Аресибо|Аресибода]] мұғалім орны ұсынылды, ол оны қабылдады. 1885 жылы ол [[губерния|Губерниялық Институтта ]] ғылым мен [[философия|философияны]] бойынша [[бакалавр]] дәрежесін алған болатын. Ескі Сан-Хуандағы [[Сан-Франциско]] мен [[Танка]] көшелерінің бұрышындағы үйінің төбесінде ол [[телескоп|телескоптың]] көмегімен астрономия туралы [[конференция|конференциялар]] өткізетін. Ол 5000-нан астам баланы және 110 мұғалімді оқытты. Ол [[алгебра]] пәнінен ,испан, француз және латын тілдерінен жеке сабақтар берді. 1899 жылы Ана Сан-Хуан мектебінің директоры болып тағайындалды.<ref>[https://www.findagrave.com/memorial/152146279/ana-cristina-de_duprey Ана Роке де Дюпре]</ref> 1898 жылы Ана Пуэрто-Рикодағы ең алғаш болып "әйелдерге арналған"- [[La Mujer]] журналын құрды.''El Buscapie'', ''El Imparcial'' және ''El Mundo'' газеттеріне мақалалар жазды. ''La Evolucion'' (1902), ''La Mujer del Siglo XX'' (1907), ''Album Puertorriqueño'' (1918) және ''Heraldo de la Mujer'' (1920) және басқа да әйелдерге арналған басылымдарды қалаған болатын . Мақалалардан өзге Ана көркем және ғылыми - публицистикалық жанрда бірнеше кітап жазды. Олардың ішінде: ''Ла Обрера '', ''Луз'' и ''Сомбра '', ''Сара'' кіреді. Оның Пуэрто-Рикалық '''''Флора''''' атты кітабы жоғары бағаланып, онымен қоймай Төртінші ғасырдың [[Христиандық|Христиан]] Өркениеті Ұйымы марапатына ие болған. Роке [[Антиль аралдары| Антиль]] ботаникасын жазды. XX ғасырдың басында [[Кариб теңізі|Кариб теңізіндегі]] өсімдіктер әлемін жан-жақты зерттеді. Париж астрономдар қоғамының құрметті мүшесі болды. <ref>[https://historyhustle.com/ana-roque-de-duprey-educator-suffragist-leader/ Ана Роке де Дюпре, Пуэрто-Риконың таңқаларлық тәрбиешісі және суфражисттік қаһарман]</ref> == Пуэрто - Риконың Маягвес қалашығындағы университеттің негізін қалаушы == Ана өзінің білімін әйелдер мен қыздардың мүдделерін алға жылжыту үшін пайдаланды. Ол қыздарға арналған бірнеше мектеп құрды. 1902 жылы Роке өзінің үйінде Мұғалімдер [[академия|академиясын]] құрған болатын. Ол Білім Департаментінде сабақ беріп, студенттерді емтихандарға дайындады. Білім беруге деген қызығушылығының артуы арқасында Ана [[Понсеньо лицейін]] (Понстағы Қыздар орта мектебі) және де [[Маягвес колледжін]] (Пуэрто-Рико университетінің Маягвес кампусы ретінде дамыды) құрды. Ана Сан-Хуандағы Пуэрто-Рико университеті кампусын құруда үлес қосты. <ref>[https://womenx.org/ana-roque-de-duprey/ Ана Роке де Дюпре]</ref> == Феминист == 1917 жылы Ана басқа кәсіби әйелдермен бірігіп Пуэрто-Риконың әйелдер құқығын қорғайтын бірінші [[феминизм|феминистік]] ұйым - Пуэрто-Рикодағы феминистік Лиганы құрған болатын. 1921 жылы ұйым Суфражистік Әлеуметтік Лига ретінде сайлау құқығына көңіл бөлді. Саяси келіспеушіліктер салдарынан әйелдер өзара бөлінді, ал Ана ізбасарларын әйелдер суфражисттер қауымдастығын құруға итермеледі. Олар әйелдің сайлау құқығы үшін шексіз күрес жүргізді. Бірінші кезең 1932 жылы бекітілгеннен кейін, 1935 жылы барлық сайлау жасындағы әйелдерге дауыс беру рұқсат етілді. == Мұра және Құрмет == 1932 жылы Пуэрто-Рико университеті Анаға құрметті доктор дәрежесін берді. Сондай-ақ Пуэрто-Рикандық [[либерализм|либералды партияның]] құрметті президенті лауазымын алды. 1933 жылы Ана Роке Гейгель де Дюпре [[Рио-Пьедраста]] қайтыс болды. Кейін Анаға арнап [[Мемориал Құрылыстар|мемориал]] тұрғызылды. Оның есімімен Пуэрто-Рикодағы [[Умакао]] орта мектебі және Сан-Хуандағы көше аталды. Оның құрметіне Пуэрто-Рикандықтардың басым көпшілігі тұратын Иллинойс штатының [[Чикаго]] қаласындағы бастауыш мектеп аталды. 2020 жылы Ана [[Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсының]] лауреаты атанған болатын. == Сыртқы сілтемелер == *[https://rus.topbrainscience.com/two-caribbean-bird-catcher-trees-named-after-two-women-with-overlooked-botanical-works-24286 Ботаникалық жұмыстармен айналысқан екі әйелдің атына Кариб теңізіндегі екі құс ағашы ]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://www.sutori.com/story/ana-roque-de-duprey--VBp1sf7izwusoVxE565gtWL2 Әйелдердің дауыс беру құқығы үшін күреспен танымал тұлға] *[https://nationalwomenshistoryalliance.org/ Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсы] *[https://www.jstor.org/stable/2931854?seq=1 Кімнің мұрасы ?: 1870 жылдар мен 1930 жылдар аралығындағы әйелдер құқығын дауыстау] == Дереккөздер == [[Санат:18 сәуірде туғандар]] [[Санат:1933 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:жазушылар]] [[Санат:ғалымдар]] [[Санат:Феминистер]] [[Санат:Пуэрто Рико тұлғалары]] g55px4x5069do1mof2owqzqwjavuuj5 3581693 3581682 2026-04-11T13:07:59Z 19642206g 179570 /* Жасаушы және таратушы */ тыныс белгілері реттелді, сөйлемдегі сөздердіӊ дұрыс байланысуына түзетулер жасалды. 3581693 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға|Есімі=Ана Роке де Дюпре |Шынайы есімі=Ана Роке Гейгель |Туған күні=18.04.1853 |Қайтыс болған күні= 1933 (79 - 80 жас) |Туған жері= [[Пуэрто-Рико]], [[Агуадилья]] |Қайтыс болған жері=Рио-Пьедрас |Ұлты=Пуэрто - Рикандық |Мансабы= мұғалім,суфражист |Жұбайы=Луис Дюпре |Балалары=Луис Энрике, Боринкен және Америка}} '''Ана Роке де Дюпре''', немесе "'''Флора дель Валле'''" (Алқап Гүлі) деп аталады (1853 ж.18 сәуір – 1933) —  мұғалім, [[Суфражизм|суфражист]] және [[Пуэрто-Рико]] университетінің негізін қалаушылардың бірі болған тұлға. == Жас жылдары == Ана (шын есімі: '''Ана Роке Гейгель''') Пуэрто-Рикодағы [[Агуадилья|Агуадильяда]] дүниеге келді. Ол кітаптар арасында өмір сүрді және үш жасында жазуды үйренді. Ана фортепианода ойнай алады және өте жақсы сурет салады. Оның анасы 4 жасында дүниеден өткендіктен, оны үшеуі де мұғалім болған — әкесі, тәтесі және әжесі өсірді. 1860 жылы Ана жеті жасқа толғанда қарапайым мектепке оқуға барды және оны екі жылдан кейін бітірді. Ол өзін-өзі тәрбиелеуді жалғастырды. 11 жасында Пуэрто-Рикодағы мұғалімнің ең жас көмекшісі болды және 1864 жылы ең жас оқытушыға айналды. 1866 жылы 13 жасында Ана үйінде мектеп ашты. Сонымен қатар, ол өзінің оқушыларына арналған [[география]] оқулығын жазды, оны кейінірек Пуэрто-Рико Білім Департаменті қабылдады. Ол нұсқаушының рұқсатын алуға өтініш беріп, емтихан тапсырды. <ref>[https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/ana-roque-de-duprey Ана Роке де Дюпре - Ұлттық Әйелдер Тарихи Мұражайы]</ref> == Қоғамдық кітапхананың мүшесі болған алғаш пуэрторикалық әйел == 1872 жылы Ана заң мәселелерімен айналысатын, үлкен жер иесі Луис Дюпреге тұрмысқа шықты. Ол Пуэрто-Рико Үкіметінің мәселелеріне қызығушылық танытты. Дюпре екеуініӊ бес баласы болды. Олардың үшеуі - Луис Энрике, Боринкен және Америка. 1800 жылдардың аяғында Ана астана Сан-Хуанға көшті. Ана астрономия мен білімге құштар болды. Оның отбасылық үйі [[астрономия]], [[ботаника]] және [[музыка]] туралы пікірталастар өтетін жерге айналды. Сол жылы оның ең жақыны - күйеуі дүниеден озып, ол кішкентай балаларымен жалғыз қалды. == Жасаушы және таратушы == 1884 жылы Анаға [[Аресибо|Аресибода]] мұғалімдік орын ұсынылды, ол оны қабылдады. 1885 жылы ол [[губерния|Губерниялық Институтта ]] ғылым мен [[философия|философияны]] бойынша [[бакалавр]] дәрежесін алған болатын. Ескі Сан-Хуандағы [[Сан-Франциско]] мен [[Танка]] көшелерінің бұрышындағы үйінің төбесінде ол [[телескоп|телескоптың]] көмегімен астрономия туралы [[конференция|конференциялар]] өткізетін. Ол 5000-нан астам баланы және 110 мұғалімді оқытты. Ол [[алгебра]] пәнінен, испан, француз және латын тілдерінен жеке сабақтар берді. 1899 жылы Ана Сан-Хуан мектебінің директоры болып тағайындалды.<ref>[https://www.findagrave.com/memorial/152146279/ana-cristina-de_duprey Ана Роке де Дюпре]</ref> 1898 жылы Ана Пуэрто-Рикодағы ең алғашқы болып "әйелдерге арналған"- [[La Mujer]] журналын шығарды.''El Buscapie'', ''El Imparcial'' және ''El Mundo'' газеттеріне мақалалар жазды. ''La Evolucion'' (1902), ''La Mujer del Siglo XX'' (1907), ''Album Puertorriqueño'' (1918) және ''Heraldo de la Mujer'' (1920) және басқа да әйелдерге арналған басылымдардыӊ негізін қалады. Мақалалардан өзге Ана көркем және ғылыми - публицистикалық жанрда бірнеше кітап жазды. Олардың ішінде: ''Ла Обрера '', ''Луз'' и ''Сомбра '', ''Сара'' кіреді. Оның Пуэрто-Рикалық '''''Флора''''' атты кітабы жоғары бағаланды және Төртінші ғасырдың [[Христиандық|Христиан]] Өркениеті Ұйымы марапатына ие болды. Роке [[Антиль аралдары| Антиль]] ботаникасын жазды. XX ғасырдың басында [[Кариб теңізі|Кариб теңізіндегі]] өсімдіктер әлемін жан-жақты зерттеді. Париж астрономдар қоғамының құрметті мүшесі болды. <ref>[https://historyhustle.com/ana-roque-de-duprey-educator-suffragist-leader/ Ана Роке де Дюпре —— Пуэрто-Риконың таңқаларлық тәрбиешісі және суфражисттік қаһарман]</ref> == Пуэрто - Риконың Маягвес қалашығындағы университеттің негізін қалаушы == Ана өзінің білімін әйелдер мен қыздардың мүдделерін алға жылжыту үшін пайдаланды. Ол қыздарға арналған бірнеше мектеп құрды. 1902 жылы Роке өзінің үйінде Мұғалімдер [[академия|академиясын]] құрған болатын. Ол Білім Департаментінде сабақ беріп, студенттерді емтихандарға дайындады. Білім беруге деген қызығушылығының артуы арқасында Ана [[Понсеньо лицейін]] (Понстағы Қыздар орта мектебі) және де [[Маягвес колледжін]] (Пуэрто-Рико университетінің Маягвес кампусы ретінде дамыды) құрды. Ана Сан-Хуандағы Пуэрто-Рико университеті кампусын құруда үлес қосты. <ref>[https://womenx.org/ana-roque-de-duprey/ Ана Роке де Дюпре]</ref> == Феминист == 1917 жылы Ана басқа кәсіби әйелдермен бірігіп Пуэрто-Риконың әйелдер құқығын қорғайтын бірінші [[феминизм|феминистік]] ұйым - Пуэрто-Рикодағы феминистік Лиганы құрған болатын. 1921 жылы ұйым Суфражистік Әлеуметтік Лига ретінде сайлау құқығына көңіл бөлді. Саяси келіспеушіліктер салдарынан әйелдер өзара бөлінді, ал Ана ізбасарларын әйелдер суфражисттер қауымдастығын құруға итермеледі. Олар әйелдің сайлау құқығы үшін шексіз күрес жүргізді. Бірінші кезең 1932 жылы бекітілгеннен кейін, 1935 жылы барлық сайлау жасындағы әйелдерге дауыс беру рұқсат етілді. == Мұра және Құрмет == 1932 жылы Пуэрто-Рико университеті Анаға құрметті доктор дәрежесін берді. Сондай-ақ Пуэрто-Рикандық [[либерализм|либералды партияның]] құрметті президенті лауазымын алды. 1933 жылы Ана Роке Гейгель де Дюпре [[Рио-Пьедраста]] қайтыс болды. Кейін Анаға арнап [[Мемориал Құрылыстар|мемориал]] тұрғызылды. Оның есімімен Пуэрто-Рикодағы [[Умакао]] орта мектебі және Сан-Хуандағы көше аталды. Оның құрметіне Пуэрто-Рикандықтардың басым көпшілігі тұратын Иллинойс штатының [[Чикаго]] қаласындағы бастауыш мектеп аталды. 2020 жылы Ана [[Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсының]] лауреаты атанған болатын. == Сыртқы сілтемелер == *[https://rus.topbrainscience.com/two-caribbean-bird-catcher-trees-named-after-two-women-with-overlooked-botanical-works-24286 Ботаникалық жұмыстармен айналысқан екі әйелдің атына Кариб теңізіндегі екі құс ағашы ]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://www.sutori.com/story/ana-roque-de-duprey--VBp1sf7izwusoVxE565gtWL2 Әйелдердің дауыс беру құқығы үшін күреспен танымал тұлға] *[https://nationalwomenshistoryalliance.org/ Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсы] *[https://www.jstor.org/stable/2931854?seq=1 Кімнің мұрасы ?: 1870 жылдар мен 1930 жылдар аралығындағы әйелдер құқығын дауыстау] == Дереккөздер == [[Санат:18 сәуірде туғандар]] [[Санат:1933 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:жазушылар]] [[Санат:ғалымдар]] [[Санат:Феминистер]] [[Санат:Пуэрто Рико тұлғалары]] 3w8ox9o0wyie5wtgdbj8uckkooov2hn 3581704 3581693 2026-04-11T13:18:31Z 19642206g 179570 /* Пуэрто - Риконың Маягвес қалашығындағы университеттің негізін қалаушы */ мәтіндегі кейбір сөздер мағынасына қарай мағыналас сөзбен ауыстырылды 3581704 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға|Есімі=Ана Роке де Дюпре |Шынайы есімі=Ана Роке Гейгель |Туған күні=18.04.1853 |Қайтыс болған күні= 1933 (79 - 80 жас) |Туған жері= [[Пуэрто-Рико]], [[Агуадилья]] |Қайтыс болған жері=Рио-Пьедрас |Ұлты=Пуэрто - Рикандық |Мансабы= мұғалім,суфражист |Жұбайы=Луис Дюпре |Балалары=Луис Энрике, Боринкен және Америка}} '''Ана Роке де Дюпре''', немесе "'''Флора дель Валле'''" (Алқап Гүлі) деп аталады (1853 ж.18 сәуір – 1933) —  мұғалім, [[Суфражизм|суфражист]] және [[Пуэрто-Рико]] университетінің негізін қалаушылардың бірі болған тұлға. == Жас жылдары == Ана (шын есімі: '''Ана Роке Гейгель''') Пуэрто-Рикодағы [[Агуадилья|Агуадильяда]] дүниеге келді. Ол кітаптар арасында өмір сүрді және үш жасында жазуды үйренді. Ана фортепианода ойнай алады және өте жақсы сурет салады. Оның анасы 4 жасында дүниеден өткендіктен, оны үшеуі де мұғалім болған — әкесі, тәтесі және әжесі өсірді. 1860 жылы Ана жеті жасқа толғанда қарапайым мектепке оқуға барды және оны екі жылдан кейін бітірді. Ол өзін-өзі тәрбиелеуді жалғастырды. 11 жасында Пуэрто-Рикодағы мұғалімнің ең жас көмекшісі болды және 1864 жылы ең жас оқытушыға айналды. 1866 жылы 13 жасында Ана үйінде мектеп ашты. Сонымен қатар, ол өзінің оқушыларына арналған [[география]] оқулығын жазды, оны кейінірек Пуэрто-Рико Білім Департаменті қабылдады. Ол нұсқаушының рұқсатын алуға өтініш беріп, емтихан тапсырды. <ref>[https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/ana-roque-de-duprey Ана Роке де Дюпре - Ұлттық Әйелдер Тарихи Мұражайы]</ref> == Қоғамдық кітапхананың мүшесі болған алғаш пуэрторикалық әйел == 1872 жылы Ана заң мәселелерімен айналысатын, үлкен жер иесі Луис Дюпреге тұрмысқа шықты. Ол Пуэрто-Рико Үкіметінің мәселелеріне қызығушылық танытты. Дюпре екеуініӊ бес баласы болды. Олардың үшеуі - Луис Энрике, Боринкен және Америка. 1800 жылдардың аяғында Ана астана Сан-Хуанға көшті. Ана астрономия мен білімге құштар болды. Оның отбасылық үйі [[астрономия]], [[ботаника]] және [[музыка]] туралы пікірталастар өтетін жерге айналды. Сол жылы оның ең жақыны - күйеуі дүниеден озып, ол кішкентай балаларымен жалғыз қалды. == Жасаушы және таратушы == 1884 жылы Анаға [[Аресибо|Аресибода]] мұғалімдік орын ұсынылды, ол оны қабылдады. 1885 жылы ол [[губерния|Губерниялық Институтта ]] ғылым мен [[философия|философияны]] бойынша [[бакалавр]] дәрежесін алған болатын. Ескі Сан-Хуандағы [[Сан-Франциско]] мен [[Танка]] көшелерінің бұрышындағы үйінің төбесінде ол [[телескоп|телескоптың]] көмегімен астрономия туралы [[конференция|конференциялар]] өткізетін. Ол 5000-нан астам баланы және 110 мұғалімді оқытты. Ол [[алгебра]] пәнінен, испан, француз және латын тілдерінен жеке сабақтар берді. 1899 жылы Ана Сан-Хуан мектебінің директоры болып тағайындалды.<ref>[https://www.findagrave.com/memorial/152146279/ana-cristina-de_duprey Ана Роке де Дюпре]</ref> 1898 жылы Ана Пуэрто-Рикодағы ең алғашқы болып "әйелдерге арналған"- [[La Mujer]] журналын шығарды.''El Buscapie'', ''El Imparcial'' және ''El Mundo'' газеттеріне мақалалар жазды. ''La Evolucion'' (1902), ''La Mujer del Siglo XX'' (1907), ''Album Puertorriqueño'' (1918) және ''Heraldo de la Mujer'' (1920) және басқа да әйелдерге арналған басылымдардыӊ негізін қалады. Мақалалардан өзге Ана көркем және ғылыми - публицистикалық жанрда бірнеше кітап жазды. Олардың ішінде: ''Ла Обрера '', ''Луз'' и ''Сомбра '', ''Сара'' кіреді. Оның Пуэрто-Рикалық '''''Флора''''' атты кітабы жоғары бағаланды және Төртінші ғасырдың [[Христиандық|Христиан]] Өркениеті Ұйымы марапатына ие болды. Роке [[Антиль аралдары| Антиль]] ботаникасын жазды. XX ғасырдың басында [[Кариб теңізі|Кариб теңізіндегі]] өсімдіктер әлемін жан-жақты зерттеді. Париж астрономдар қоғамының құрметті мүшесі болды. <ref>[https://historyhustle.com/ana-roque-de-duprey-educator-suffragist-leader/ Ана Роке де Дюпре —— Пуэрто-Риконың таңқаларлық тәрбиешісі және суфражисттік қаһарман]</ref> == Пуэрто - Риконың Маягвес қалашығындағы университеттің негізін қалаушы == Ана өзінің білімін әйелдер мен қыздардың мүдделерін алға жылжыту үшін пайдаланды. Ол қыздарға арналған бірнеше мектеп ашты. 1902 жылы Роке өзінің үйінде Мұғалімдер [[академия|академиясын]] ашқан болатын. Ол Білім Департаментінде сабақ беріп, студенттерді емтихандарға дайындады. Білім беруге деген қызығушылығының артуы арқасында Ана [[Понсеньо лицейін]] (Понстағы Қыздар орта мектебі) және де [[Маягвес колледжін]] (Пуэрто-Рико университетінің Маягвес кампусы ретінде дамыды) құрды. Ана Сан-Хуандағы Пуэрто-Рико университеті кампусын құруда үлес қосты. <ref>[https://womenx.org/ana-roque-de-duprey/ Ана Роке де Дюпре]</ref> == Феминист == 1917 жылы Ана басқа кәсіби әйелдермен бірігіп Пуэрто-Риконың әйелдер құқығын қорғайтын бірінші [[феминизм|феминистік]] ұйым - Пуэрто-Рикодағы феминистік Лиганы құрған болатын. 1921 жылы ұйым Суфражистік Әлеуметтік Лига ретінде сайлау құқығына көңіл бөлді. Саяси келіспеушіліктер салдарынан әйелдер өзара бөлінді, ал Ана ізбасарларын әйелдер суфражисттер қауымдастығын құруға итермеледі. Олар әйелдің сайлау құқығы үшін шексіз күрес жүргізді. Бірінші кезең 1932 жылы бекітілгеннен кейін, 1935 жылы барлық сайлау жасындағы әйелдерге дауыс беру рұқсат етілді. == Мұра және Құрмет == 1932 жылы Пуэрто-Рико университеті Анаға құрметті доктор дәрежесін берді. Сондай-ақ Пуэрто-Рикандық [[либерализм|либералды партияның]] құрметті президенті лауазымын алды. 1933 жылы Ана Роке Гейгель де Дюпре [[Рио-Пьедраста]] қайтыс болды. Кейін Анаға арнап [[Мемориал Құрылыстар|мемориал]] тұрғызылды. Оның есімімен Пуэрто-Рикодағы [[Умакао]] орта мектебі және Сан-Хуандағы көше аталды. Оның құрметіне Пуэрто-Рикандықтардың басым көпшілігі тұратын Иллинойс штатының [[Чикаго]] қаласындағы бастауыш мектеп аталды. 2020 жылы Ана [[Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсының]] лауреаты атанған болатын. == Сыртқы сілтемелер == *[https://rus.topbrainscience.com/two-caribbean-bird-catcher-trees-named-after-two-women-with-overlooked-botanical-works-24286 Ботаникалық жұмыстармен айналысқан екі әйелдің атына Кариб теңізіндегі екі құс ағашы ]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://www.sutori.com/story/ana-roque-de-duprey--VBp1sf7izwusoVxE565gtWL2 Әйелдердің дауыс беру құқығы үшін күреспен танымал тұлға] *[https://nationalwomenshistoryalliance.org/ Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсы] *[https://www.jstor.org/stable/2931854?seq=1 Кімнің мұрасы ?: 1870 жылдар мен 1930 жылдар аралығындағы әйелдер құқығын дауыстау] == Дереккөздер == [[Санат:18 сәуірде туғандар]] [[Санат:1933 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:жазушылар]] [[Санат:ғалымдар]] [[Санат:Феминистер]] [[Санат:Пуэрто Рико тұлғалары]] 4x7yxluch4lnvczjep474l6gfj4en9q 3581712 3581704 2026-04-11T13:27:44Z 19642206g 179570 /* Мұра және Құрмет */ Соӊғы сөйлемдегі артық сөздер алынып тасталды. 3581712 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға|Есімі=Ана Роке де Дюпре |Шынайы есімі=Ана Роке Гейгель |Туған күні=18.04.1853 |Қайтыс болған күні= 1933 (79 - 80 жас) |Туған жері= [[Пуэрто-Рико]], [[Агуадилья]] |Қайтыс болған жері=Рио-Пьедрас |Ұлты=Пуэрто - Рикандық |Мансабы= мұғалім,суфражист |Жұбайы=Луис Дюпре |Балалары=Луис Энрике, Боринкен және Америка}} '''Ана Роке де Дюпре''', немесе "'''Флора дель Валле'''" (Алқап Гүлі) деп аталады (1853 ж.18 сәуір – 1933) —  мұғалім, [[Суфражизм|суфражист]] және [[Пуэрто-Рико]] университетінің негізін қалаушылардың бірі болған тұлға. == Жас жылдары == Ана (шын есімі: '''Ана Роке Гейгель''') Пуэрто-Рикодағы [[Агуадилья|Агуадильяда]] дүниеге келді. Ол кітаптар арасында өмір сүрді және үш жасында жазуды үйренді. Ана фортепианода ойнай алады және өте жақсы сурет салады. Оның анасы 4 жасында дүниеден өткендіктен, оны үшеуі де мұғалім болған — әкесі, тәтесі және әжесі өсірді. 1860 жылы Ана жеті жасқа толғанда қарапайым мектепке оқуға барды және оны екі жылдан кейін бітірді. Ол өзін-өзі тәрбиелеуді жалғастырды. 11 жасында Пуэрто-Рикодағы мұғалімнің ең жас көмекшісі болды және 1864 жылы ең жас оқытушыға айналды. 1866 жылы 13 жасында Ана үйінде мектеп ашты. Сонымен қатар, ол өзінің оқушыларына арналған [[география]] оқулығын жазды, оны кейінірек Пуэрто-Рико Білім Департаменті қабылдады. Ол нұсқаушының рұқсатын алуға өтініш беріп, емтихан тапсырды. <ref>[https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/ana-roque-de-duprey Ана Роке де Дюпре - Ұлттық Әйелдер Тарихи Мұражайы]</ref> == Қоғамдық кітапхананың мүшесі болған алғаш пуэрторикалық әйел == 1872 жылы Ана заң мәселелерімен айналысатын, үлкен жер иесі Луис Дюпреге тұрмысқа шықты. Ол Пуэрто-Рико Үкіметінің мәселелеріне қызығушылық танытты. Дюпре екеуініӊ бес баласы болды. Олардың үшеуі - Луис Энрике, Боринкен және Америка. 1800 жылдардың аяғында Ана астана Сан-Хуанға көшті. Ана астрономия мен білімге құштар болды. Оның отбасылық үйі [[астрономия]], [[ботаника]] және [[музыка]] туралы пікірталастар өтетін жерге айналды. Сол жылы оның ең жақыны - күйеуі дүниеден озып, ол кішкентай балаларымен жалғыз қалды. == Жасаушы және таратушы == 1884 жылы Анаға [[Аресибо|Аресибода]] мұғалімдік орын ұсынылды, ол оны қабылдады. 1885 жылы ол [[губерния|Губерниялық Институтта ]] ғылым мен [[философия|философияны]] бойынша [[бакалавр]] дәрежесін алған болатын. Ескі Сан-Хуандағы [[Сан-Франциско]] мен [[Танка]] көшелерінің бұрышындағы үйінің төбесінде ол [[телескоп|телескоптың]] көмегімен астрономия туралы [[конференция|конференциялар]] өткізетін. Ол 5000-нан астам баланы және 110 мұғалімді оқытты. Ол [[алгебра]] пәнінен, испан, француз және латын тілдерінен жеке сабақтар берді. 1899 жылы Ана Сан-Хуан мектебінің директоры болып тағайындалды.<ref>[https://www.findagrave.com/memorial/152146279/ana-cristina-de_duprey Ана Роке де Дюпре]</ref> 1898 жылы Ана Пуэрто-Рикодағы ең алғашқы болып "әйелдерге арналған"- [[La Mujer]] журналын шығарды.''El Buscapie'', ''El Imparcial'' және ''El Mundo'' газеттеріне мақалалар жазды. ''La Evolucion'' (1902), ''La Mujer del Siglo XX'' (1907), ''Album Puertorriqueño'' (1918) және ''Heraldo de la Mujer'' (1920) және басқа да әйелдерге арналған басылымдардыӊ негізін қалады. Мақалалардан өзге Ана көркем және ғылыми - публицистикалық жанрда бірнеше кітап жазды. Олардың ішінде: ''Ла Обрера '', ''Луз'' и ''Сомбра '', ''Сара'' кіреді. Оның Пуэрто-Рикалық '''''Флора''''' атты кітабы жоғары бағаланды және Төртінші ғасырдың [[Христиандық|Христиан]] Өркениеті Ұйымы марапатына ие болды. Роке [[Антиль аралдары| Антиль]] ботаникасын жазды. XX ғасырдың басында [[Кариб теңізі|Кариб теңізіндегі]] өсімдіктер әлемін жан-жақты зерттеді. Париж астрономдар қоғамының құрметті мүшесі болды. <ref>[https://historyhustle.com/ana-roque-de-duprey-educator-suffragist-leader/ Ана Роке де Дюпре —— Пуэрто-Риконың таңқаларлық тәрбиешісі және суфражисттік қаһарман]</ref> == Пуэрто - Риконың Маягвес қалашығындағы университеттің негізін қалаушы == Ана өзінің білімін әйелдер мен қыздардың мүдделерін алға жылжыту үшін пайдаланды. Ол қыздарға арналған бірнеше мектеп ашты. 1902 жылы Роке өзінің үйінде Мұғалімдер [[академия|академиясын]] ашқан болатын. Ол Білім Департаментінде сабақ беріп, студенттерді емтихандарға дайындады. Білім беруге деген қызығушылығының артуы арқасында Ана [[Понсеньо лицейін]] (Понстағы Қыздар орта мектебі) және де [[Маягвес колледжін]] (Пуэрто-Рико университетінің Маягвес кампусы ретінде дамыды) құрды. Ана Сан-Хуандағы Пуэрто-Рико университеті кампусын құруда үлес қосты. <ref>[https://womenx.org/ana-roque-de-duprey/ Ана Роке де Дюпре]</ref> == Феминист == 1917 жылы Ана басқа кәсіби әйелдермен бірігіп Пуэрто-Риконың әйелдер құқығын қорғайтын бірінші [[феминизм|феминистік]] ұйым - Пуэрто-Рикодағы феминистік Лиганы құрған болатын. 1921 жылы ұйым Суфражистік Әлеуметтік Лига ретінде сайлау құқығына көңіл бөлді. Саяси келіспеушіліктер салдарынан әйелдер өзара бөлінді, ал Ана ізбасарларын әйелдер суфражисттер қауымдастығын құруға итермеледі. Олар әйелдің сайлау құқығы үшін шексіз күрес жүргізді. Бірінші кезең 1932 жылы бекітілгеннен кейін, 1935 жылы барлық сайлау жасындағы әйелдерге дауыс беру рұқсат етілді. == Мұра және Құрмет == 1932 жылы Пуэрто-Рико университеті Анаға құрметті доктор дәрежесін берді. Сондай-ақ Пуэрто-Рикандық [[либерализм|либералды партияның]] құрметті президенті лауазымын алды. 1933 жылы Ана Роке Гейгель де Дюпре [[Рио-Пьедраста]] қайтыс болды. Кейін Анаға арнап [[Мемориал Құрылыстар|мемориал]] тұрғызылды. Оның есімімен Пуэрто-Рикодағы [[Умакао]] орта мектебі және Сан-Хуандағы көше аталды. Оның құрметіне Пуэрто-Рикандықтардың басым көпшілігі тұратын Иллинойс штатының [[Чикаго]] қаласындағы бастауыш мектеп аталды. 2020 жылы Ана [[Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсының]] лауреаты атанды. == Сыртқы сілтемелер == *[https://rus.topbrainscience.com/two-caribbean-bird-catcher-trees-named-after-two-women-with-overlooked-botanical-works-24286 Ботаникалық жұмыстармен айналысқан екі әйелдің атына Кариб теңізіндегі екі құс ағашы ]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://www.sutori.com/story/ana-roque-de-duprey--VBp1sf7izwusoVxE565gtWL2 Әйелдердің дауыс беру құқығы үшін күреспен танымал тұлға] *[https://nationalwomenshistoryalliance.org/ Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсы] *[https://www.jstor.org/stable/2931854?seq=1 Кімнің мұрасы ?: 1870 жылдар мен 1930 жылдар аралығындағы әйелдер құқығын дауыстау] == Дереккөздер == [[Санат:18 сәуірде туғандар]] [[Санат:1933 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:жазушылар]] [[Санат:ғалымдар]] [[Санат:Феминистер]] [[Санат:Пуэрто Рико тұлғалары]] oqqw9z2ybwq2e9koktxwm6nlm7gqeki 3581716 3581712 2026-04-11T13:30:57Z 19642206g 179570 /* Мұра және Құрмет */ сөйлем ықшамдалды 3581716 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға|Есімі=Ана Роке де Дюпре |Шынайы есімі=Ана Роке Гейгель |Туған күні=18.04.1853 |Қайтыс болған күні= 1933 (79 - 80 жас) |Туған жері= [[Пуэрто-Рико]], [[Агуадилья]] |Қайтыс болған жері=Рио-Пьедрас |Ұлты=Пуэрто - Рикандық |Мансабы= мұғалім,суфражист |Жұбайы=Луис Дюпре |Балалары=Луис Энрике, Боринкен және Америка}} '''Ана Роке де Дюпре''', немесе "'''Флора дель Валле'''" (Алқап Гүлі) деп аталады (1853 ж.18 сәуір – 1933) —  мұғалім, [[Суфражизм|суфражист]] және [[Пуэрто-Рико]] университетінің негізін қалаушылардың бірі болған тұлға. == Жас жылдары == Ана (шын есімі: '''Ана Роке Гейгель''') Пуэрто-Рикодағы [[Агуадилья|Агуадильяда]] дүниеге келді. Ол кітаптар арасында өмір сүрді және үш жасында жазуды үйренді. Ана фортепианода ойнай алады және өте жақсы сурет салады. Оның анасы 4 жасында дүниеден өткендіктен, оны үшеуі де мұғалім болған — әкесі, тәтесі және әжесі өсірді. 1860 жылы Ана жеті жасқа толғанда қарапайым мектепке оқуға барды және оны екі жылдан кейін бітірді. Ол өзін-өзі тәрбиелеуді жалғастырды. 11 жасында Пуэрто-Рикодағы мұғалімнің ең жас көмекшісі болды және 1864 жылы ең жас оқытушыға айналды. 1866 жылы 13 жасында Ана үйінде мектеп ашты. Сонымен қатар, ол өзінің оқушыларына арналған [[география]] оқулығын жазды, оны кейінірек Пуэрто-Рико Білім Департаменті қабылдады. Ол нұсқаушының рұқсатын алуға өтініш беріп, емтихан тапсырды. <ref>[https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/ana-roque-de-duprey Ана Роке де Дюпре - Ұлттық Әйелдер Тарихи Мұражайы]</ref> == Қоғамдық кітапхананың мүшесі болған алғаш пуэрторикалық әйел == 1872 жылы Ана заң мәселелерімен айналысатын, үлкен жер иесі Луис Дюпреге тұрмысқа шықты. Ол Пуэрто-Рико Үкіметінің мәселелеріне қызығушылық танытты. Дюпре екеуініӊ бес баласы болды. Олардың үшеуі - Луис Энрике, Боринкен және Америка. 1800 жылдардың аяғында Ана астана Сан-Хуанға көшті. Ана астрономия мен білімге құштар болды. Оның отбасылық үйі [[астрономия]], [[ботаника]] және [[музыка]] туралы пікірталастар өтетін жерге айналды. Сол жылы оның ең жақыны - күйеуі дүниеден озып, ол кішкентай балаларымен жалғыз қалды. == Жасаушы және таратушы == 1884 жылы Анаға [[Аресибо|Аресибода]] мұғалімдік орын ұсынылды, ол оны қабылдады. 1885 жылы ол [[губерния|Губерниялық Институтта ]] ғылым мен [[философия|философияны]] бойынша [[бакалавр]] дәрежесін алған болатын. Ескі Сан-Хуандағы [[Сан-Франциско]] мен [[Танка]] көшелерінің бұрышындағы үйінің төбесінде ол [[телескоп|телескоптың]] көмегімен астрономия туралы [[конференция|конференциялар]] өткізетін. Ол 5000-нан астам баланы және 110 мұғалімді оқытты. Ол [[алгебра]] пәнінен, испан, француз және латын тілдерінен жеке сабақтар берді. 1899 жылы Ана Сан-Хуан мектебінің директоры болып тағайындалды.<ref>[https://www.findagrave.com/memorial/152146279/ana-cristina-de_duprey Ана Роке де Дюпре]</ref> 1898 жылы Ана Пуэрто-Рикодағы ең алғашқы болып "әйелдерге арналған"- [[La Mujer]] журналын шығарды.''El Buscapie'', ''El Imparcial'' және ''El Mundo'' газеттеріне мақалалар жазды. ''La Evolucion'' (1902), ''La Mujer del Siglo XX'' (1907), ''Album Puertorriqueño'' (1918) және ''Heraldo de la Mujer'' (1920) және басқа да әйелдерге арналған басылымдардыӊ негізін қалады. Мақалалардан өзге Ана көркем және ғылыми - публицистикалық жанрда бірнеше кітап жазды. Олардың ішінде: ''Ла Обрера '', ''Луз'' и ''Сомбра '', ''Сара'' кіреді. Оның Пуэрто-Рикалық '''''Флора''''' атты кітабы жоғары бағаланды және Төртінші ғасырдың [[Христиандық|Христиан]] Өркениеті Ұйымы марапатына ие болды. Роке [[Антиль аралдары| Антиль]] ботаникасын жазды. XX ғасырдың басында [[Кариб теңізі|Кариб теңізіндегі]] өсімдіктер әлемін жан-жақты зерттеді. Париж астрономдар қоғамының құрметті мүшесі болды. <ref>[https://historyhustle.com/ana-roque-de-duprey-educator-suffragist-leader/ Ана Роке де Дюпре —— Пуэрто-Риконың таңқаларлық тәрбиешісі және суфражисттік қаһарман]</ref> == Пуэрто - Риконың Маягвес қалашығындағы университеттің негізін қалаушы == Ана өзінің білімін әйелдер мен қыздардың мүдделерін алға жылжыту үшін пайдаланды. Ол қыздарға арналған бірнеше мектеп ашты. 1902 жылы Роке өзінің үйінде Мұғалімдер [[академия|академиясын]] ашқан болатын. Ол Білім Департаментінде сабақ беріп, студенттерді емтихандарға дайындады. Білім беруге деген қызығушылығының артуы арқасында Ана [[Понсеньо лицейін]] (Понстағы Қыздар орта мектебі) және де [[Маягвес колледжін]] (Пуэрто-Рико университетінің Маягвес кампусы ретінде дамыды) құрды. Ана Сан-Хуандағы Пуэрто-Рико университеті кампусын құруда үлес қосты. <ref>[https://womenx.org/ana-roque-de-duprey/ Ана Роке де Дюпре]</ref> == Феминист == 1917 жылы Ана басқа кәсіби әйелдермен бірігіп Пуэрто-Риконың әйелдер құқығын қорғайтын бірінші [[феминизм|феминистік]] ұйым - Пуэрто-Рикодағы феминистік Лиганы құрған болатын. 1921 жылы ұйым Суфражистік Әлеуметтік Лига ретінде сайлау құқығына көңіл бөлді. Саяси келіспеушіліктер салдарынан әйелдер өзара бөлінді, ал Ана ізбасарларын әйелдер суфражисттер қауымдастығын құруға итермеледі. Олар әйелдің сайлау құқығы үшін шексіз күрес жүргізді. Бірінші кезең 1932 жылы бекітілгеннен кейін, 1935 жылы барлық сайлау жасындағы әйелдерге дауыс беру рұқсат етілді. == Мұра және Құрмет == 1932 жылы Пуэрто-Рико университеті Анаға құрметті доктор дәрежесін берді. Сондай-ақ Пуэрто-Рикандық [[либерализм|либералды партияның]] құрметті президенті лауазымын алды. 1933 жылы Ана Роке Гейгель де Дюпре [[Рио-Пьедраста]] қайтыс болды. Кейін Анаға арнап [[Мемориал Құрылыстар|мемориал]] тұрғызылды. Оның есімімен Пуэрто-Рикодағы [[Умакао]] орта мектебі және Сан-Хуандағы көше аталды. Оның құрметіне Пуэрто-Рикандықтардың басым көпшілігі тұратын Иллинойс штатының [[Чикаго]] қаласындағы бастауыш мектеп аталды. 2020 жылы Ана [[Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсының]] лауреаты атанған болатын. == Сыртқы сілтемелер == *[https://rus.topbrainscience.com/two-caribbean-bird-catcher-trees-named-after-two-women-with-overlooked-botanical-works-24286 Ботаникалық жұмыстармен айналысқан екі әйелдің атына Кариб теңізіндегі екі құс ағашы ]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://www.sutori.com/story/ana-roque-de-duprey--VBp1sf7izwusoVxE565gtWL2 Әйелдердің дауыс беру құқығы үшін күреспен танымал тұлға] *[https://nationalwomenshistoryalliance.org/ Ұлттық Әйелдер Тарихи Альянсы] *[https://www.jstor.org/stable/2931854?seq=1 Кімнің мұрасы ?: 1870 жылдар мен 1930 жылдар аралығындағы әйелдер құқығын дауыстау] == Дереккөздер == [[Санат:18 сәуірде туғандар]] [[Санат:1933 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:жазушылар]] [[Санат:ғалымдар]] [[Санат:Феминистер]] [[Санат:Пуэрто Рико тұлғалары]] 4x7yxluch4lnvczjep474l6gfj4en9q 0 651409 3581725 3405404 2026-04-11T13:41:41Z Гулжайна Усен 179710 3581725 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Суретші |есімі=Софонисба Ангвиссола |суреті=Self-portrait at the Easel Painting a Devotional Panel by Sofonisba Anguissola.jpg |сурет атауы=[[Автопортрет]], 1556, Ланкут мұражайы, [[Польша]] |туған күні=1532 |қайтыс болған күні=16.11.1625 |қайтыс болған жері=[[Палермо]], [[Сицилия|Сицилия Корольдігі]] |азаматтығы=Италияндық |жанры=Портреттік кескіндеме, [[сурет]] салу |өнер ағымы=Кейінгі [[Ренессанс]]}} [[Сурет:The Chess Game - Sofonisba Anguissola.jpg|нобай|Суретшінің әпкелері 1555 жылғы шахмат ойында бейнеленген. Познаньдегі ұлттық мұражай]] '''Софонисба Ангвиссола''' (1532 ж.<ref>Phaidon Editors (2019). Great women artists. Phaidon Press. p. 35. [https://en.wikipedia.org/wiki/International_Standard_Book_Number ISBN 978-0714878775.]</ref> - 16 қараша 1625 ж.) – италияндық [[Ренессанс]] суретшісі болды, [[Кремона|Кремонда]] салыстырмалы түрде кедей асыл отбасында дүниеге келді. Ол жан-жақты білім алды, оның ішінде бейнелеу өнері де болды және оның жергілікті суретшілермен бірге тәлім алуы бейнелеу өнерінің студенттері ретінде қабылданған әйелдерге үлгі болды. Жас кезінде Ангвиссола [[Рим|Римге]] сапар шегеді, онда ол оның талантын бірден мойындаған [[Микеланджело|Микеланджеломен]] таныстырады және Миланға барып, [[Альба-де-Тормес|Альба]] герцогын бейнелеген. Испанияның ханшайымы Елизавета Валуа әуесқой суреткер болды, ал 1559 жылы Ангвиссола [[Мадрид|Мадридке]] оның тәлімгері ретінде [[келіншек]] дәрежесінде шақырылды. Кейінірек ол [[Филипп II (Испания королі)|король Филипп II-нің]] ресми суретшісі болды және өзінің стилін испан соты үшін ресми портреттердің ресми талаптарына бейімдеді. Патшайым қайтыс болғаннан кейін Филип оған ақсүйек некесін құруға көмектесті. Ол [[Сицилия|Сицилияға]], содан кейін [[Пиза]] мен [[Генуя|Генуяға]] көшіп келді, сонда жетекші портрет суретшісі ретінде тәжірибесін жалғастырды. Оның айрықша және көз тартарлық картиналары - оның портреттері және отбасының суреттері, ол оны Испания сотына көшкенге дейін салған. Атап айтқанда, оның балалар бейнелері балғын және мұқият болды. Испания сотында ол ресми мемлекеттік портреттерді үстем формальды стильде салды, салыстырмалы түрде аздаған әйел суретшілердің ішіндегі алғашқысы және ең табыстының бірі. Кейінірек ол діни тақырыпта сурет салды, бірақ көптеген діни суреттері жоғалып кетті. 1625 жылы ол 93 жасында [[Палермо|Палермода]] қайтыс болды. Ангвиссола мысалы, оның шығармашылығы сияқты, кейінгі суретшілер буындарына қатты әсер етті және оның үлкен жетістігі көптеген әйелдерге суретші ретінде елеулі мансапқа жол ашты. Оның суреттерін [[Бостон|Бостондағы]] галереялардан көруге болады (Изабелла Стюарт Гарднер мұражайы); [[Милуоки]] (Милуоки өнер мұражайы); [[Бергамо]]; Брешия; [[Будапешт]]; [[Мадрид]] (Прадо мұражайы); [[Неаполь]]; [[Сиена]]; және [[Флоренция|Флоренциядағы]] Уффизи галереясында. Оның замандасы Джорджио Васари Ангвиссола «біздің сурет салу ісінде біздің кез-келген әйелге қарағанда, үлкен пайдалылық пен мейірімділік көрсетті». Осылайша, ол өмірден [[сурет]] салу, бояу, кескіндеме және басқалардан керемет көшірме жасауда ғана емес, сонымен қатар сирек кездесетін және өте әдемі картиналар жасады.<ref>Vasari. p. 36</ref> == Отбасы == [[Сурет:Sofonisba Anguissola, Portrætgruppe med kunstnerens fader Amilcare Anguissola og hendes søskende Minerva og Astrubale, ca. 1559, 0001NMK, Nivaagaards Malerisamling.jpg|нобай|солға|Суретшінің әкесі Амилькар Ангвиссола және оның бауырлары Минерва және Аструбале қатысуымен портреттік топ]] Оның шығу тегі мен асыл атауы: [https://it.wikipedia.org/wiki/Anguissola Ангвиссоланың] отбасы тарихи бөлшектерге бай ежелгі византиялық дәстүрмен байланысты.<ref>[https://servizi.ct2.it/ssl/wiki/index.php?title=Anguissola Anguissola] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180825212605/https://servizi.ct2.it/ssl/wiki/index.php?title=Anguissola |date=2018-08-25 }}</ref> Осы дәстүр бойынша, ангвиссолдар Константинополь қолбасшы Гальвано Сордо немесе Гальвано де Соарди / Сурди (Σούρδη, әлі күнге дейін Грекия, [[Константинополь]] және [[Ізмір]] пайдаланылатын тегі) шыққан.<ref>[https://www.academia.edu/10375100/_Sofonisba_Anguissola_at_the_Court_of_Philip_II_in_Women_artists_in_Early_Modern_Italy_ed_by_Sheila_Barker_Brepols_2016 Sofonisba Anguissola at the Court of Philip II]</ref> 717 жылы Гальвано [[Византия]] императоры Лев III Исаурдің [[Армия|армиясында]] қызмет етті және «тапқыр жасанды оттың көмегімен Константинопольді құрлық пен теңіз қоршауында ұстаған Сараценолардан босатуға көмектесті».<ref>[https://archive.org/details/bub_gb_diNLAAAAYAAJ Repertorio genealogico delle famiglie confermate nobili e dei titolati nobili esistenti nelle provincie venete...]</ref> Бұл «жасанды өрт» грек оты деп аталатын, 7-ғасырдың соңында жасалынған, Византияның көптеген негізгі әскери жеңістеріне жауап беретін, ең бастысы, Константинопольді екі [[араб]] қоршауынан құтқарып, империяның өмір сүруін қамтамасыз еткен өрт сөндіруші қару болды. [[Сурет:Sofonisba Anguissola - Self-Portrait - c. 1556.jpg|нобай|оңға|[https://collections.mfa.org/objects/33656 Автопортрет] ]] Сурди [[Қалқан (қорғаныс жарағы|қалқан]]да жыланның бейнесі болғандықтан (латынша: anguis),<ref>[https://servizi.ct2.it/ssl/wiki/index.php?title=Anguissola Vittorio Spreti, Enciclopedia storico-nobiliare italiana, Milano, 1928-32, vol. I pp. 389-393:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180825212605/https://servizi.ct2.it/ssl/wiki/index.php?title=Anguissola |date=2018-08-25 }}</ref> Гальвано [[Омейя әулеті|Омейядтарды]] жеңгеннен кейін, оның серіктері мен Константинополь тұрғындары: «Anguis sola fecit victoriam!», яғни: «Тек жылан жеңіс әкелді!» деп дауыстады. Бұл сөз өте танымал болды, ал Гальваноның өзі «Ангвиссола» лақап атын алды. Ақырында, император барлық ұрпақтарына Ангвиссола есімін берді.<ref>[https://www.treccani.it/enciclopedia/anguissola_%28Enciclopedia-Italiana%29/ ANGUISSOLA]</ref><ref>[https://servizi.ct2.it/ssl/wiki/index.php?title=Anguissola Anguissola] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180825212605/https://servizi.ct2.it/ssl/wiki/index.php?title=Anguissola |date=2018-08-25 }}</ref> Осыған байланысты Софонисбаның миниатюралық автопортретінде бейнеленген монограммада «Anguis sola fecit victoriam»<ref>[https://www.jstor.org/stable/43132413?seq=1 Sofonisba Anguissola's Self-portrait in the Boston Museum of Fine Arts]</ref> отбасылық ұраны немесе қарапайым түрде Софонисбаның әкесі Амилькардың аты болуы мүмкін деген болжам жасалды. [[Оба індеті|Константинопольдегі эпидемиядан]] қашып, алғашқы Ангвиссоланың ұрпақтары Италияда қоныстанды. Комненус, Гонзаги, Караксиоло, [[Шотландия]] және Висконти сияқты басқа да асыл отбасыларға үйленді және Пьяценца, [[Кремона]], [[Виченца]] және Италияның басқа аймақтарында автономды қоныстар салды. Венецияда қоныстанған ангвиссолалар 1499 жылдан 1612 жылға дейін осы қаланың [[Патрицийлер|патрицийіне]] тиесілі болды. == Дереккөздер == [[Санат:Сурет өнері]] [[Санат:Суретшілер]] [[Санат:1532 жыл]] [[Санат:1625 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Әйел]] [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:Италия суретшілері]] [[Санат:Сицилиан қорғанысы]] [[Санат:Кремона провинциясының елді мекендері]] [[Санат:Бейнелеу өнері]] [[Санат:Палермо провинциясы]] 850dh0axetdbnbb5l33zi5b1hl8mjwm 0 651598 3582127 3570565 2026-04-12T06:58:05Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді, сөйлем толықтырылды. 3582127 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Аксинит''' — боросиликаттар класының минералы. Бұл тастың атауы оның пішініне байланысты, грек тілінен "аксе" - балта дегенді білдіреді. Оны Рене Жюст Гауи 1797 жылы ашқан. ==Кен орындары== Аксиниттің ірі кен орындары Францияда (Уазан, Изер), АҚШ - та (Калифорния, Нью-Джерси), Ресейде (Орал) табылды. Сирек көгілдір кристалдар Танзанияда, ал күлгін кристалдар Невада штатында(АҚШ) орналасқан. ==Қасиеттері== Минералдың түстері ішкі құрылымға сәйкес ерекшеленеді. Олар қоңырқызыл мен алтыннан бастап, сирек кездесетін көк және күлгін түске дейін болады. Ол кальций, алюминий, темір және марганец қоспалары бар боросиликатқа негізделген. Аксинит байланыс метаморфизмі мен гидротермалдық процестер нәтижесінде пайда болады. Бұл минерал симметрияның пинакоидты формасымен сипатталады. Сондықтан ол көп қырлы болады. Аксинит деген атпен бір кристалды торға ие минералдар тобы жатады. Олар катиондық бөлікте изоморфты алмастырулармен ерекшеленеді. Аксинит пьезоэлектрлік және пироэлектрлік қасиеттерге ие. Минерал өте қатты және сыртқы әсерлерден зардап шекпейді. Қаттылығы — 6-7,5. Тығыздығы — 3,27-3,29. ==Пайдалануы== Минерал зергерлік салада кабохон мен басқа әшекей бұйымдар өндірісінде қолданылады. Аксинитті кесу сопақша немесе алмұрт тәрізді болады. Әйел ауруларын емдеуге көмектеседі, мысалы: мастопатияның дамуын болдырмау мен лактацияны арттырады. Сонымен қатар, осы минералмен жасалған сырғалар бас ауруын жояды, тыныштандыратын және эмоционалды фонды тұрақтандыратын әсерге ие.</big> [[Санат:Минералдар]] 64ut8isnt4uhtwup4c5swbatgaknwmw 0 651804 3581753 3574602 2026-04-11T14:38:20Z Гулжайна Усен 179710 3581753 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі=Катерина Фейк |Шынайы есімі=Caterina Fake |Сурет=Caterina fake.jpg |Сурет атауы=Катерина Фейк 2006 жылдың қазан айында |Туған күні=13.06.1969 |Туған жері=[[Питтсбург]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = {{USA}} |Мансабы=[[Flickr]] және [[Hunch]] негізін қалаушы<Br>Директор [[Creative Commons]] |Жұбайы=Стюард Баттерфилд (2001–2007) |Сайты=http://caterina.net}} '''Катерина Фейк''' — американдық кәсіпкер және іскер әйел<ref name="crunchbaseprof">{{cite web | url=https://www.crunchbase.com/person/caterina-fake | title=Caterina Fake at CrunchBase | publisher=crunchbase.com | accessdate=2016-02-19}}</ref>. 2004 жылы [[Flickr]] және [[2007 жыл|2007 жылы]] [[Hunch]] сайттарының негізін қалаушы<ref name="forbes">{{cite news |url= https://www.forbes.com/sites/danschawbel/2012/09/11/caterina-fake-on-launching-her-third-startup-findery/ |title= Caterina Fake on Launching Her Third Startup "Findery" |last= Schawbel |first= Dan |work= [[Forbes]] |date= 2012-09-11|accessdate= 2016-01-27|lang=en}}</ref><ref name="lifehacker">{{cite web |url= http://lifehacker.com/5934812/im-caterina-fake-and-this-is-how-i-work |title= I’m Caterina Fake, and This Is How I Work |last= Miller |first= Tessa |publisher= LifeHacker |date= 2012-08-15|accessdate= 2016-01-27|lang=en}}</ref>. Фейк бірнеше коммерциялық емес ұйымдардың, соның ішінде [[Sundance]] институтының қамқоршысы және [[Etsy]] веб-сайтының төрағасы болды. [[Flickr]]-ді құрудағы рөлі үшін Фейк Time magazine's Time 100 тізіміне енгізілді және ол кремний алқабында періште - инвестор ретінде жұмыс істегені үшін танылды. == Ерте өмір және білім == Фейк [[Питтсбург|Питтсбургте]] ([[Пенсильвания]]) әкесі - американдық және анасы - филиппиндік отбасында дүниеге келді<ref>{{cite web |url= http://caterina.net/about.html |title= About |publisher= Caterina.net|accessdate= 2016-01-27|lang=en}}</ref><ref name="what you want">{{cite web |url= https://www.wired.com/magazine/2010/07/ff_caterina_fake/ |title= What You Want: Flickr Creator Spins Addictive New Web Service |last= Leonard |first= Devin |date= 2010-07-28 |work= [[Wired]] |accessdate= 2016-01-27|lang=en}}</ref>. Бала кезінде оған теледидар көруге рұқсат етілмеді, ал оның хоббиі өлең оқып, классикалық музыка ойнау болды<ref name="hacking education">{{cite web |title=The Techies Who Are Hacking Education by Homeschooling Their Kids |url=https://www.wired.com/2015/02/silicon-valley-home-schooling/ |work=Wired |first=Jason |last=Tanz |date=2015-02-04}}</ref>. Фейк [[Choate Rosemary Hall]] колледжін бітіріп, Смит колледжіне түсті. [[1991 жыл|1991 жылы]] Вассар колледжін өнер бакалавры дәрежесімен бітірді<ref name="RISD" /><ref>{{cite web |url= http://vq.vassar.edu/issues/2009/04/features/following-intuition.html |title= Following Intuition: Caterina Fake '91 |first= Bronwen |last= Pardes |work= Vassar, the Alumnae/i Quarterly |date=Fall 2009}}</ref>. == Мансап == Ол өзінің мансабын [[McDonald 's]], [[Colgate-Palmolive]] және [[Nike]] сияқты Fortune 500 ірі компанияларының веб-сайттарында жұмыс істейтін Organic Online-да жетекші конструктор ретінде бастады. Ол " [[Research Staff at Interval Research]]" зерттеу штабының мүшесі болды<ref>{{Cite news| url = http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/person.asp?personId=29202831&privcapId=54081498|title=Executive Profile Caterina Fake|publisher=[[Bloomberg Businessweek]] |date =2014-10-29}}</ref>. [[1990 жыл|1990 жылдары]] Фейк Salon.com сайтының өнер директоры болды, сондай-ақ интернет-қоғамдастықтың дамуына және бағдарламалық қамтамасыз ету баспа қызметіне белсенді қатысты<ref name="Ludicorp 2003">{{cite web |title= The Team: Creative Director: Caterina Fake |url= http://www.ludicorp.com/team_member.php?id=4 |work= Ludicorp |publisher= Ludicorp Research & Development Ltd |archiveurl= https://web.archive.org/web/20031026121434/http://www.ludicorp.com/team_member.php?id=4 |archivedate = 2003-10-26}}</ref>. 1997 жылы Netscape қоғамдық форумдар басқармасына жұмысқа орналасады.<ref name="what you want" />. [[2002 жыл|2002 жылдың]] жазында ол Стюарт Баттерфилд және Джейсон Клэссонмен бірге Ванкуверде Ludicorp компаниясының негізін қалады<ref>{{кітап |тақырыбы=Founders at Work: Stories of Startups' Early Days |год=2008 |издательство=[[Apress]] |страницы=257 |ссылка=https://books.google.com/books?id=ktm885vGIXEC&pg=PT264 |язык=en |автор=Livingston, Jessica}}</ref><ref>{{cite web |title= The Ludicorp Team |url= http://www.ludicorp.com/the_team.php |work= Ludicorp |publisher= Ludicorp Research & Development Ltd |archiveurl= https://web.archive.org/web/20031026002614/http://www.ludicorp.com/the_team.php |archivedate = 2003-10-26}}</ref>. Компания "шексіз ойын" (Game Neverending) деп аталатын онлайн-мультипликативті рөлдік ойын ойлап тапты. Ойын басталмай тұрып-ақ әлемдегі ең танымал фотосуреттермен алмасу сайттарының біріне айналған Flickr деп аталатын жаңа өнімді Фейк пен Баттерфилд жасай бастады. Flickr-ді [[2005 жыл|2005 жылы]] Yahoo сатып алды!. Flickr 2.0 веб-сайттары деп аталатын авангардтың бөлігі болды, әлеуметтік желілер, ашық API қауымдастықтары, ең танымал мазмұнды таңдаған белгілер мен алгоритмдер сияқты функциялардың интеграторы болды. Жұтылғаннан кейін Фейк Yahoo-ға жұмысқа орналасты!, ол өзінің Hack Yahoo! және Brickhouse бағдарламаларымен танымал техникалық даму тобына кірді. Фейк [[2008 жыл|2008 жылдың]] 13 маусымында Yahoo-дан кетті<ref>{{cite web |url= https://techcrunch.com/2008/06/17/flickr-co-founders-join-mass-exodus-from-yahoo/ |title= Flickr Co-founders Join Mass Exodus From Yahoo |last= Arrington |first= Michael |publisher= [[TechCrunch]] |date= 2008-06-17 |accessdate= 2012-03-13}}</ref>. [[2009 жыл|2009 жылдың]] маусымында<ref>{{cite web |url= http://vator.tv/news/show/2009-06-15-hunch-launches-today |title= Hunch launches today |publisher= [[Vator]] |last= Caceres |first= Chris |date= 2009-06-15 |accessdate= 2010-07-31}}</ref>Фейк кәсіпкер Крис Диксонмен бірге Hunch сайтының негізін қалады. Сайт пайдаланушыларға олардың талғамы мен пікіріне негізделген ұсыныстар жасады. Hunch-ты eBay [[2011 жыл|2011 жылдың]] қараша айында $ 80 млн сатып алды<ref>{{cite web |url= http://www.businessinsider.com/ebay-buys-hunch-for-80-million-2011-11 |title= eBay Buys Chris Dixon's Startup Hunch For $80 Million |work= [[Business Insider]] |last= Yarrow |first= Jay |date= 2011-11-21}}</ref>. eBay оны [[2014 жыл|2014 жылдың]] наурыз айында жауып тастады. Фейк-тің соңғы жобасы бастапқыда Pinwheel деп аталған Findery сайты болып табылады және [[2012 жыл|2012 жылдың]] ақпан айында шектеулі бета-тестілеуде іске қосылды<ref name="what you want" /><ref>{{cite web |url= http://caterina.net/wp-archives/126 |title= Pinwheel! In Private Beta |publisher= Caterina.net |accessdate= 2012-03-06 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120507021609/http://caterina.net/wp-archives/126 |archivedate= 2012-05-07 |deadlink= yes }}</ref>. Ол 2012 жылдың шілдесінде Findery болып өзгертілді<ref>{{cite web |url= http://marketingland.com/pinwheel-has-a-new-name-findery-17488 |title= Pinwheel Has A New Name: Findery |first=Matt |last=McGee |work=Marketing Land |publisher= Third Door Media |date= 2012-07-27 |accessdate= 2012-08-02}}</ref>. Компанияның бас кеңсесі Сан-Францискода орналасқан<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/2014/05/25/business/home-sweet-headquarters-for-an-app-start-up.html |title=Home Sweet Headquarters for an App Start-Up |work=The New York Times |first=Edward |last=Lewine |date=2014-05-24}}</ref>. == Мүшелік == Фейк Creative Commons директорлар кеңесіне [[2008 жыл|2008 жылдың]] тамыз айында кірді<ref>{{cite web |url= http://creativecommons.org/weblog/entry/8953|title=Flickr Cofounder Caterina Fake Joins Creative Commons Board |last=Steuer |first=Eric |date= 2008-08-25 |publisher= Creative Commons |accessdate= 2008-09-08}}</ref> және Etsy кеңесінің төрағасы болып табылады. == Марапаттар == Фейк көптеген марапаттарға ие болды, соның ішінде 2005 жылы BusinessWeek журналының нұсқасы бойынша үздік басшыға<ref>{{cite web |url= http://images.businessweek.com/ss/05/12/bestleaders/source/19.htm |title= Best Leaders: Entrepreneurs - Stewart Butterfield & Caterina Fake - Flickr |work= [[BusinessWeek]] |accessdate= 2010-07-31}}</ref>, Forbes 2005 eGang, Fast Company нұсқасы бойынша топ-50 "Fast 50" қатарына және Red Herring журналының нұсқасы бойынша 35 жасқа дейінгі кәсіпкерлердің топ-20 қатарына кірді. [[2006 жыл|2006 жылы]] ол Time 100 тізіміне, Time журналының әлемдегі ең ықпалды 100 адамның тізіміне кірді және сол жылы Newsweek мұқабасында пайда болды. [[2009 жыл|2009 жылдың]] мамыр айында ол Род-Айленд дизайн мектебінен Құрметті доктор дәрежесін алды<ref name="RISD">{{cite web |url= http://www.risd.edu/commencement_hondegrees.cfm |title= Commencement: Honorary degrees |publisher= [[Rhode Island School of Design]] |archiveurl= https://web.archive.org/web/20090418204442/http://www.risd.edu/commencement_hondegrees.cfm |archivedate= 2009-04-18}}</ref>. == Жеке өмірі == Фейк [[2001 жыл|2001 жылдан]]<ref>{{cite web |url= http://money.cnn.com/2007/09/11/news/companies/startup_couples.biz2/ |title= Love, e-company style |last= Chatterjee |first= Pia |work= Business 2.0 Magazine |publisher= [[CNN Money]] |date= 2007-09-12}}</ref> - [[2007 жыл|2007 жылға]] дейін Flickr компаниясының негізін қалаушы (онымен бірге) Стюарт Баттерфилдке үйленді.<ref name="what you want" />.2007 жылы олардың қызы дүниеге келді <ref>{{cite web |url= http://gawker.com/277694/silicon-valleys-baby-boom |title= Silicon Valley’s baby boom |last= Thomas |first= Owen |work= [[Gawker]] |date= 2007-07-12}}</ref>. [[2015 жыл|2015 жылы]] Jaiku- дің негізін қалаушы Юри Энгестреммен қарым-қатынаста және ерлі-зайыптылардың үш баласы бар.<ref name="hacking education" />. == Ескертпелер == {{Reflist|30em}} == Сілтемелер == * [https://www.wired.com/magazine/2010/07/ff_caterina_fake/ Wired Profile] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:13 маусымда туғандар]] [[Санат:1969 жылы туғандар]] [[Санат:Питтсбургте туғандар]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] [[Санат:Өнер тұлғалары]] [[Санат:Кәсіпкерлер]] [[Санат:Интернет-кәсіпкерлер]] [[Санат:АҚШ өнер қайраткерлері]] [[Санат:Марапаттар]] [[Санат:Пенсильвания тұлғалары]] [[Санат:Әйел ғалымдар]] [[Санат:Компаниялар тізімі]] tkwwt4oo4ynyj09jstmbhgo3b25gni1 0 653066 3582097 3580682 2026-04-12T06:20:02Z ~2026-22500-03 179751 3582097 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}} '''Ескі Жаңа Жыл''' — Джулиан күнтізбесіндегі [[Жаңа жыл]] – (ескі стиль). Бұл мейрам 13–14 қаңтарда тойланады және Рождествоны атап өтетін елдерге кең таралған. == Тарихы == Бұл мереке хронологияның өзгеруі нәтижесінде пайда болды. Еуропалық мемлекеттердің барлығы XVIII ғасырда күнтізбеден бірнеше күнді алып тастап, Григориан хронологиясына көшті. XX ғасырға қарай орыс күнтізбесі Григориан күнтізбесіне ауысқан. Еуропадан 13 күн артта қалды. Осы алшақтықты жою үшін 1918 жылы Халық Комиссарлары Кеңесінің жарлығымен Григориан күнтізбесіне - жаңа стильге көшу жасалды. Шындығында, 31 қаңтардан кейін 14 ақпан болып өзгерді.Нәтижесінде 14 қаңтар-Әулие Василий күні ескі Жаңа жыл болып белгіленді. == Салт-дәстүрлер == Көптеген дәстүрлер мен [[әдет-ғұрыптар]] Ресейдегі ескі Жаңа жылмен байланысты. Васильев күнінде олар болашақ егінмен байланысты болатын ауылшаруашылық мерекесін атап өтті. Себу рәсімін жасады, мереке «овсень» немесе «авсень» деп аталды. Ескі Жаңа жыл түнінде қыздар өздерінің болашақ махаббатына сәуегейлік жасаған. Өйткені, христмастид кезеңі жалғасты. Кез-келген сәуегейлік пен болжам жасау үшін бұл жылдың ең жақсы уақыты. Халық арасында 13- қаңтардан 14-қаңтарға қараған түні болашақ жарыңды түсіңде көре аласың деп сенген. === Наным-сенім мен ырымдар === * Ақшаға мұқтаж болмау үшін адамдар бір-біріне ақша бермеген.Ал бұл күні ақша алу өте сәтті деп саналды.Бұл Жаңа жылда алдын ала болжанған пайда. * Жыл бойына жақсы киіну үшін Васильевтің кешінде Жаңа жылды қарсы алу үшін жаңа киім кию керек. * Ескі Жаңа Жылда ашық, жұлдызды аспан жидектердің мол түсімін алдын ала көрсетті. 13-қаңтарда кешкісін болған қатты боран жаңғақтың мол өнімін көрсетті. == Сыртқы сілтемелер == * [https://ru.sputnik.kz/spravka/20200113/8719200/staryj-novyj-god-istoriya-tradicii.html Старый Новый год: история и традиции праздника] [[Санат:Жаңа жыл]] bxx55owih5ifqsxtqaaga8lk1mnap2m 3582106 3582097 2026-04-12T06:34:43Z ~2026-22500-03 179751 3582106 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}} '''Ескі Жаңа Жыл''' — Джулиан күнтізбесіндегі [[Жаңа жыл]] – (ескі стиль). Бұл мейрам 13–14 қаңтарда тойланады және Рождествоны атап өтетін елдерге кең таралған. == Тарихы == Бұл мереке хронологияның өзгеруі нәтижесінде пайдаболды. Еуропалық мемлекеттердің барлығы XVIII ғасырда күнтізбеден бірнеше күнді алып тастап, Григориан хронологиясына көшті. XX ғасырға қарай орыс күнтізбесі Григориан күнтізбесіне ауысқан. Еуропадан 13 күн артта қалды. Осы алшақтықты жою үшін 1918 жылы Халық Комиссарлары Кеңесінің жарлығымен Григориан күнтізбесіне - жаңа стильге көшу жасалды. Шындығында, 31 қаңтардан кейін 14 ақпан болып өзгерді.Нәтижесінде 14 қаңтар-Әулие Василий күні ескі Жаңа жыл болып белгіленді. == Салт-дәстүрлер == Көптеген дәстүрлер мен [[әдет-ғұрыптар]] Ресейдегіескі Жаңа жылмен байланысты. Васильев күнінде олар болашақ егінмен байланысты болатын ауылшаруашылық мерекесін атап өтті. Себу рәсімін жасады, мереке «овсень» немесе «авсень» деп аталды. Ескі Жаңа жыл түнінде қыздар өздерінің болашақ махаббатына сәуегейлік жасаған. Өйткені, христмастид кезеңі жалғасты. Кез-келген сәуегейлік пен болжам жасау үшін бұл жылдың ең жақсы уақыты. Халық арасында 13- қаңтардан 14-қаңтарға қараған түні болашақ жарыңды түсіңде көре аласың деп сенген. === Наным-сенім мен ырымдар === * Ақшаға мұқтаж болмау үшін адамдар бір-біріне ақша бермеген.Ал бұл күні ақша алу өте сәтті деп саналды.Бұл Жаңа жылда алдын ала болжанған пайда. * Жыл бойына жақсы киіну үшін Васильевтің кешінде жаңа жылды қарсы алу үшін жаңа киім кию керек. * Ескі Жаңа Жылда ашық жұлдызды аспан жидектердің мол түсімін алдын ала көрсетті. 13-қаңтарда кешкісін болған қатты боран жаңғақтың мол өнім беретіндігін көрсетті. == Сыртқы сілтемелер == * [https://ru.sputnik.kz/spravka/20200113/8719200/staryj-novyj-god-istoriya-tradicii.html Старый Новый год: история и традиции праздника] [[Санат:Жаңа жыл]] 65bdm6t4con4bwm0fbxprhbzq6ooyji 3582115 3582106 2026-04-12T06:42:54Z 1nter pares 146705 [[Арнайы:Үлесі/~2026-22500-03|~2026-22500-03]] ([[Қатысушы талқылауы:~2026-22500-03|талқылауы]]) істеген нөмір 3582106 нұсқасын [[Уикипедия:Жоққа шығару|жоққа шығарды]] 3582115 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}} '''Ескі Жаңа Жыл''' — Джулиан күнтізбесіндегі [[Жаңа жыл]] – (ескі стиль). Бұл мейрам 13–14 қаңтарда тойланады және Рождествоны атап өтетін елдерге кең таралған. == Тарихы == Бұл мереке хронологияның өзгеруі нәтижесінде пайда болды. Еуропалық мемлекеттердің барлығы XVIII ғасырда күнтізбеден бірнеше күнді алып тастап, Григориан хронологиясына көшті. XX ғасырға қарай орыс күнтізбесі Григориан күнтізбесіне ауысқан. Еуропадан 13 күн артта қалды. Осы алшақтықты жою үшін 1918 жылы Халық Комиссарлары Кеңесінің жарлығымен Григориан күнтізбесіне - жаңа стильге көшу жасалды. Шындығында, 31 қаңтардан кейін 14 ақпан болып өзгерді.Нәтижесінде 14 қаңтар-Әулие Василий күні ескі Жаңа жыл болып белгіленді. == Салт-дәстүрлер == Көптеген дәстүрлер мен [[әдет-ғұрыптар]] Ресейдегі ескі Жаңа жылмен байланысты. Васильев күнінде олар болашақ егінмен байланысты болатын ауылшаруашылық мерекесін атап өтті. Себу рәсімін жасады, мереке «овсень» немесе «авсень» деп аталды. Ескі Жаңа жыл түнінде қыздар өздерінің болашақ махаббатына сәуегейлік жасаған. Өйткені, христмастид кезеңі жалғасты. Кез-келген сәуегейлік пен болжам жасау үшін бұл жылдың ең жақсы уақыты. Халық арасында 13- қаңтардан 14-қаңтарға қараған түні болашақ жарыңды түсіңде көре аласың деп сенген. === Наным-сенім мен ырымдар === * Ақшаға мұқтаж болмау үшін адамдар бір-біріне ақша бермеген.Ал бұл күні ақша алу өте сәтті деп саналды.Бұл Жаңа жылда алдын ала болжанған пайда. * Жыл бойына жақсы киіну үшін Васильевтің кешінде Жаңа жылды қарсы алу үшін жаңа киім кию керек. * Ескі Жаңа Жылда ашық, жұлдызды аспан жидектердің мол түсімін алдын ала көрсетті. 13-қаңтарда кешкісін болған қатты боран жаңғақтың мол өнімін көрсетті. == Сыртқы сілтемелер == * [https://ru.sputnik.kz/spravka/20200113/8719200/staryj-novyj-god-istoriya-tradicii.html Старый Новый год: история и традиции праздника] [[Санат:Жаңа жыл]] bxx55owih5ifqsxtqaaga8lk1mnap2m 3582135 3582115 2026-04-12T07:30:58Z Шелек филиалы 179754 3582135 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}} '''Ескі Жаңа жыл''' — Джулиан күнтізбесіндегі [[Жаңа жыл]] – (ескі стиль). Бұл мейрам 13–14 қаңтарда тойланады және Рождествоны атап өтетін елдерде кең таралған. == Тарихы == Бұл мереке хронологияның өзгеруі нәтижесінде пайда болды. Еуропалық мемлекеттердің барлығы XVIII ғасырда күнтізбеден бірнеше күнді алып тастап, Григориан хронологиясына көшті. XX ғасырға қарай орыс күнтізбесі Григориан күнтізбесіне ауысқан. Еуропадан 13 күн артта қалды. Осы алшақтықты жою үшін 1918 жылы Халық Комиссарлары Кеңесінің жарлығымен Григориан күнтізбесіне - жаңа стильге көшу жасалды. Шындығында, 31 қаңтар 14 ақпанға өзгерді.Нәтижесінде 14 қаңтар-Әулие Василий күні ескі Жаңа жыл болып белгіленді. == Салт-дәстүрлер == Көптеген дәстүрлер мен [[әдет-ғұрыптар]] Ресейдегі ескі Жаңа жылмен байланысты. Васильев күнінде олар болашақ егінмен байланысты болатын ауылшаруашылық мерекесін атап өтті. Себу рәсімін жасады, мереке «овсень» немесе «авсень» деп аталды. Ескі Жаңа жыл түнінде қыздар өздерінің болашақ махаббатына сәуегейлік жасаған. Өйткені, христмастид кезеңі жалғасты. Кез-келген сәуегейлік пен болжам жасау үшін бұл жылдың ең жақсы уақыты. Халық арасында 13- қаңтардан 14-қаңтарға қараған түні болашақ жарыңды түсіңде көре аласың деп сенген. === Наным-сенім мен ырымдар === * Ақшаға мұқтаж болмау үшін адамдар бір-біріне ақша бермеген.Ал бірақ бұл күні ақша алу өте сәтті деп саналды.Бұл Жаңа жылда алдын ала болжанған пайда. * Жыл бойына жақсы киіну үшін Васильевтің кешінде Жаңа жылды қарсы алу үшін жаңа киім кию керек. * Ескі Жаңа жылда ашық жұлдызды аспан жидектердің мол түсімдіболатынын алдын ала көрсетті. 13-қаңтарда кешкісін болған қатты боран жаңғақтың мол өнімді болатынын көрсетті. == Сыртқы сілтемелер == * [https://ru.sputnik.kz/spravka/20200113/8719200/staryj-novyj-god-istoriya-tradicii.html Старый Новый год: история и традиции праздника] [[Санат:Жаңа жыл]] sqsld3ozydpbey84ss45g92kl95vr8w 0 654712 3582143 3580092 2026-04-12T07:44:29Z Шелек филиалы 179754 3582143 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Жаушы жіберу''' салты — қазақ халқында тамыры терең салт.Кейбір жерлерде "жаушы жіберу"дәстүрін әлі күнге дейін ұстанады. Жаушы-қыз айттыруға баратын өкіл.Ол қыздың әке-шешесімен сөйлесіп,бойжеткенге құда түсіп, "[[қыз айттыру]]" дәстүрін орындайды."[[Құда түсу]] дәстүрі де осы кезеңде белгіленеді.Қыздың өзі және ата-анасы келіссе,елшіні қонақ етіп сыйлайды. Жақын туыстары шақырылып,мал сойылып,табақ тартылады.Жаушының өтінішін қабылдап,[[қалың мал]] мәселесін шешеді.Осылайша екі жақ құда болысады."Құдалық берік болсын!"деп жаушыға [[кәде]]сін жасап,киіт кигізіп,шығарып салады.Осыдан кейін жігіт жағы "[[құда түсу]]ге",ал қыз жағы "[[қыз ұзату]]ға"дайындық жасайды. Оңтүстік Қазақстан аумақтарында жаушыны кейде "хабаршы" дейді.Қыз ата-анасымен ақылдаспай,күйеуге кетіп жатқан жағдайда хабарын жеткізуге жаушы немесе хабаршы жіберіледі.Хабаршы қыздың өз қолымен жазылған қолхаты мен кешіріміне бір малын, бір тоғызын,киітін,[[қалың мал]] орнына берілетін ақшасын алып,хабарлап келеді.Кейбіреулер қызды ұнатса, қыздың келісімінсіз алып қашады.Сондықтан әке-шешесі қыздың өз еркімен барып отырғанына көз жеткізу үшін, қыз хабарын біліп келетін "қуғыншы" жібереді.Қуғыншы болып қыздың жанашыр жақын ағасы мен жеңгесі барады.Қыз өзі таңдап келіп отырғанына қыздың өзімен жеке сөйлесіп,әбден көздерін жеткізгеннен кейін қыздың қалғанына көнеді.Қуғыншыларды жігіт жағы сыйлап,дастарқандарынан дәм татқызып,қызды өз қыздарындай көретіндіктеріне сендіріп,киіттерін кигізіп,шығарып салады.Қуғыншылар әке-шешесіне осы хабарын жеткізгеннен соң,жаушыны енді құда деп сыйлайды.Жаушы арқылы берген кешірімін,[[қалың мал]]ын қабылдап алады.Оны жақын туыстарын шақырып,мән-жайды түсіндірген соң,бірге ақылдаса отырып қабылдайды.<ref>Қазақ халқының салт-дәстүрлері / Құраст. Жүсіпова Б.Ж. - Алматы: "Көшпенділер" баспасы, 2013 - 208 бет. ISBN 978-601-218-010-7</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{бастама}} [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]] sk0vy3dp25ts47jvks86y14g6u9kk7z 0 655457 3582148 3580468 2026-04-12T07:51:44Z Шелек филиалы 179754 3582148 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Бадер-Мейнхоф құбылысы''' — бір зат туралы білген бойда сіз оны барлық жерде бірден байқай бастайсыз дегенді білдіреді. Ғаламтордан кез келген жаңа сөзді немесе құбылысты табыңыз. Сіз оны қайда барсаңыз да көре бастағаныңызды түсінесіз. Бұл кездейсоқтық емес.Сіз үшін жаңа сөздер немесе құбылыстар бұрын болған, бірақ сіз оларды ақпарат ағымында байқамадыңыз.Cіз жаңа сөзді,затты немесе идеяны алғаш кездестіргенде оны бейсаналы түрде байқай бастайсыз.Бұл "селективті" зейіннің көмегімен іске асады.Cіз бұл затты қайтадан көрген сайын осы объектінің барлық жерде болатындығының қосымша дәлелі ретінде қабылдайсыз.<ref>[https://businessfm.kz/podcasts/marketing/fenomen-baadera-majnhof-ili-chastotnaya-illyuziya?utm_source=businessfm Бадер-Мейнхоф құбылысы туралы мәліметтер(орысша)]</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Құбылыстар]] [[Санат:Психология]] [[Санат:Жалған әсер]] j8m16h9uxtrlyogu1x7rew55o2ldevu 0 656314 3582380 3580464 2026-04-12T11:54:20Z Sagat Ardak 179691 /* Жұмыстағы қызықтары */ грамматикалық қателері түзетілді 3582380 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Сармиза немесе Сармисегетуза не Сармиса Билеску''' кейінірек Билеску-Алиманистану; (''27 сәуір 1867 – 26 тамыз 1935'')<ref>[https://journals.openedition.org/clio/437 Une nouvelle figure de la jeune fille sous la IIIe République : l'étudiante]</ref> – румын елінің заңгері , [[Париж]] университетінде заң докторы дәрежесін([[PhD-доктор|PhD]]) алған алғашқы еуропалық әйел, сонымен қатар өз елінде алғашқы заң тәжірибешісі болуға [[Лицензия|лицензия]] алған тұлға<ref>https://journals.openedition.org/clio/437</ref>. {{Тұлға|Есімі=Сармиза немесе Сармиса Билеску |Сурет=Sarmiza Bilcescu.jpg|Толық есімі=Сармиза немесе Сармисегетуза не Сармиса Билеску |Туған күні=27 сәуір 1867 |Қайтыс болған күні=26 тамыз 1935 |Азаматтығы=[[Румындар|Румын]]}} == Өмірбаяны == Сармиса Билеску Ион Брутианумен тығыз байланысты болған отбасынан шыққан<ref>https://riien.univ-littoral.fr/</ref>. Сармизаны Францияға жетелеген феминистік көзқарасты алдыға тартқан, қолдаған туған анасы. == Оқудағы қызықтары == Сармиса Билеску 1884 жылы университетке түседі. Бірақ,өкінішке орай, Билеску университеттік ортада, яғни факультетке әдеттегідей қабылданбады. Азаматтық құқық негіздерінің [[Профессор|профессоры]], Эдмон Луи Арман Кольме Де Сантеррдің айтуынша,''"Біз амфитеатрларды қорғауға тура келеді деп қорқып, мисс Билеске қажетті рұқсатты беруден тартындық"''<ref>https://riien.univ-littoral.fr/</ref>. Ақырында Билеска жоғарғы оқу орнына қабылданды, дегенмен де оның студент ретіндегі құқықтары өрескел бұзылды. Мәселен, оны қабылдағаннан кейін, университет залына кіруге рұқсат бермеді. [[ “Liberté, égalité, fraternité motto” ұранына қайшы келетінін айтты”<ref>https://riien.univ-littoral.fr/</ref>. Алайда, бірінші оқу жылын аяқтағаннан кейін, Билескуға арнайы алғысын айтып, мадақтау айтқан Колмет Де Сантеррдің іс-әрекеті құрметке лайық. Ол студенттер корпусына бет бұрып, ер студенттерге Сармисаны қарындас ретінде қарсы алғандары, жақсы қарым-қатынаста болғандары үшін алғысын айтты. Сондай-ақ, Билескенің өз ісіне деген адалдығы және үлгілі мінез-құлқын атап өтіп, мадақтап қайтты. == Жұмыстағы қызықтары == Сармиса Билеску заң саласында тәжірибемен айналысу рұқсатын ,яғни лицензиясын 1887 жылы алған. 1890 жылдары Францияда жоғарғы оқу орнында оқып жүрген студенттердің 71%-ы шетелдік азаматтар болған,соның ішінде, Сармиса да бар<ref>[https://riien.univ-littoral.fr/ University of the Littoral Opal Coast]</ref>. Ол 1888 жылы [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D0%BB%D0%B5%D0%BD,_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8 Мари Попелин]нен кейін заң ғылымдарының докторы кандидатын қорғаған және заң ғылымдарының докторы атанған еуропалық әйелдердің бірі болды. Оның докторлық жұмысының тақырыбы “De la condition légale de la mère”,яғни «Ананың құқықтық жағдайы туралы» жазылған болатын<ref>https://journals.openedition.org/clio/135</ref>. 1891 жылы Константин Диссескудың компаниясындағы жұмысынан кейін, Сармисаның жолы ашылып, Бухарестің құрамына кіретін Илфов адвокаттар коллегиясына демде қабылданды<ref>https://journals.openedition.org/clio/135</ref>. Сол уақытта Илфов адвокаттар коллегиясын атақты заңгер, саясаткер Таке Ионеску басқарған<ref>https://journals.openedition.org/clio/135</ref>. Бұл оқиға тек Франциядағы бірінші рет емес, бүкіл Еуропаның көптеген елдерінде орын алмаған,бұрын-соңды болмаған жағдай. Бұл шараны бельгиялық заңгер және либерал саясаткер Луи Франк ерекше құптап, «үлкен жаңалық» деп санады<ref>[https://unibuc.ro/eBooks/istorie/ciupala/imaginaruldesprefemeie.htm Адвокатуралық жолы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080229063016/http://www.unibuc.ro/eBooks/istorie/ciupala/imaginaruldesprefemeie.htm |date=2008-02-29 }}</ref>. Сармиза Билческу жұмысқа қабылданғаннан кейін алты жылдан кейін білікті инженер,Константин Алиманистянға тұрмысқа шықты. Сол жылдардан кейін, анасының ұстанымын ұстап, феминистік үйірмелерде белсенді бола отырып,сонымен қатар, [https://www.rador.ro/etichete/societatea-domnisoarelor-romane/ Societatea Domnişoarelor Române],яғни Румынияның жас ханымдар қоғамының құрылтайшыларының қатарында бола отырып, өз кәсібіне байланысты зейнеткерлікке шықты. Ана Харетпен, Сабина Кантацузиномен және Мария Н.Филипескумен бірге ол Мари патша басқарған комитет құрып<ref>[https://unibuc.ro/eBooks/istorie/ciupala/imaginaruldesprefemeie.htm Феминистік үйірмелерге бейімділігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080229063016/http://www.unibuc.ro/eBooks/istorie/ciupala/imaginaruldesprefemeie.htm |date=2008-02-29 }}</ref>, 1915 жылы біраз уақытқа дейін жоғары білім алуға рұқсат етілмеген әйелдерге қосымша білім беруді қолдайтын ұйымын құруы сәтсіздікпен аяқталды. 1935 ж. 26 тамыз Самиса Билческу дүниеден озды. == Дереккөздер == [[Санат:Заңды тұлғалар]] [[Санат:Румыния мемлекеттік қайраткерлері]] [[Санат:1935 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:1867 жылы туғандар]] [[Санат:Феминистер]] 6w6dkzsauvlbskkjpn470ho16tze27l 0 656449 3581715 3574156 2026-04-11T13:30:31Z Гулжайна Усен 179710 3581715 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Саясаткер|Есімі=Анн Миллер Равель |Шынайы есімі=Ann M. Ravel |Сурет=Ann Ravel.jpg |Туған күні=06.04.1949 |Туған жері=[[Америка Құрама Штаттары]] |Азаматтығы={{Байрақ|АҚШ}} |Білімі=Гастингс Заң мектебі, [[Беркли Калифорния университеті|Берклидегі]] Калифорния университеті |Партиясы=[[Демократиялық партия (АҚШ)|Демократиялық партия]] |Мансабы=[[Адвокат]] |Жұбайы=Стивен Равель |Балалары=Үш баласы бар}} '''Анн Миллер Равель''' (6 сәуір 1949) — федералды сайлау [[Комиссия|комиссиясында]] (FEC) [[Демократиялық режим|демократиялық]] [[Комиссар|комиссар]] болған американдық [[адвокат]],<ref>[https://www.reuters.com/article/us-usa-fec-ravel-idUSKBN15Y0KH Democrat member of FEC to make early exit: NYT]</ref> [[Конгресс]] сайлау науқанын қаржыландыру туралы заңды басқару және орындау үшін құрған Тәуелсіз реттеуші [[агенттік]].<ref>[https://www.fec.gov/members/ravel/ravel_bio.shtml Federal Election Comission] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170123190220/http://www.fec.gov/members/ravel/ravel_bio.shtml |date=2017-01-23 }}</ref> Равелді Президент [[Барак Обама|Обама]] 2013 жылдың 21 маусымында тағайындады және Америка Құрама Штаттары [[Сенат|Сенатының]] бірауыздан мақұлдауынан кейін 2013 жылдың 25 қазанында қызметке кірісті.<ref>[https://www.politico.com/blogs/politico44/2013/09/senate-confirms-obamas-fec-nominees-173305.html POLITICO]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ол 2015 жылы Комиссияның төрағасы және 2014 жылы төрағаның орынбасары болды. Равель 2017 жылдың 19 ақпанында комиссиядан кетіп, 2017 жылдың 1 наурызында күшіне енді. Қазіргі уақытта Равель [[Беркли Калифорния университеті|Беркли заң мектебіндегі]] Калифорния университетінің [[Профессор|профессоры]].<ref>[https://www.fec.gov/members/ravel/ravel_bio.shtml Ravel biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170123190220/http://www.fec.gov/members/ravel/ravel_bio.shtml |date=2017-01-23 }}</ref> Анн Равель 2020 жылы Калифорния штатының Сенатына 15-ші сайлауда үміткер болды, бірақ Дэйв Кортестен ұтылды.<ref>[https://ballotpedia.org/Ann_Ravel Ann Ravel]</ref> == Өмірбаяны == Равель [[АҚШ]]-та американдық әкесі мен [[Бразилиялықтар|бразилиялық]] анасының отбасында дүниеге келген.<ref>[https://www.law.berkeley.edu/our-faculty/faculty-profiles/ann-ravel/ Ann Ravel]</ref><ref>[https://www.mcmanislaw.com/Templates/media/files/PDFs/Los-Gatos-Living.pdf Ann Miller family]</ref> Бес жасында Равел АҚШ-тан [[Чили|Чилиге]] көшіп келді, онда әкесі АҚШ үкіметінде жұмыс істеді, содан кейін [[Калифорния|Калифорниядағы]] [[Сан Хосе (Калифорния)|Сан-Хосеге]] оралды, онда әкесі Сан-Хосе мемлекеттік колледжінде оқытушылық қызметке орналасты. Сан-Хоседегі Виллоу Глен орта мектебін бітіргеннен кейін Равель 1970 жылы [[Беркли Калифорния университеті|Берклидегі Калифорния университетінің]] бакалавр дәрежесін және 1974 жылы Хастингс заң колледжінің Калифорния университетінің PhD дәрежесін алды.<ref>[https://www.mcmanislaw.com/people/lawyers/ann-ravel Ann Ravel]</ref> Ол Лос-Гатоста [[Калифорния|(Калифорния)]] күйеуі Стивенмен, бала асырап алу жөніндегі тәуелсіз [[Адвокат|адвокатпен]] тұрады. Равельдың үш баласы және үш немересі бар. == Саяси мансап == Равель федералды сайлау комиссиясының (FEC) төрағасы болды<ref>[https://www.spark-conversations.com/ann-ravel The Influence of Dark Money- Kellee Marlow and Ann Ravel]</ref> және Калифорниядағы әділ саяси тәжірибе жөніндегі комиссияны (FPPC) басқарды. FEC-ке келгенге дейін Равел калифорния [[Губернатор|губернаторы]] Джерри Браунмен 2011 жылдың ақпан айында Калифорния әділ саяси тәжірибе [[Комиссия|комиссиясының]] (FPPC) төрағасы болып тағайындалды.<ref>[https://www.mercurynews.com/2011/02/22/former-santa-clara-county-counsel-ann-ravel-to-chair-states-campaign-finance-watchdog-agency/ Former Santa Clara County Counsel Ann Ravel to chair state’s campaign finance watchdog agency]</ref> FРРС-де Равел сайлау науқандарын қаржыландыруды реттеуді, [[Лоббизм|лоббистерді]] тіркеуді және есеп беруді, сондай-ақ лауазымды адамдар мен мемлекеттік қызметшілерге қатысты этика мен мүдделер қақтығысын қадағалады. Равельдің ең маңызды ісінде ҒРРС төрағасы ретінде жасырын әдістермен саяси науқандарға әсер етуге тырысатын [[Донор|донорлар]] қолданатын әдістер туралы бір жылдық тергеу жүргізілді. 2013 жылдың қазан айында FPPC пациенттер мен американдықтардың құқықтарын қорғау орталығына осы жарналардың көзін ашпай-ақ, Калифорния комитетіне 15 миллион долларлық "қара ақшаны" жібергені үшін 1 миллион доллар айыппұл салды.<ref>[https://www.latimes.com/local/la-xpm-2013-oct-25-la-me-secret-money-20131025-story.html California fines groups $16 million for funneling money to campaigns]</ref> FРРС-де Равел технологияны "тиімділікті арттыру, басқаруды жақсарту және қоғам мен олардың Үкіметі арасындағы қатынастарды қалпына келтіру" үшін қолдануға тырысты.<ref>[http://www.publicceo.com/2013/10/new-law-opens-door-into-the-financial-dealings-of-public-officials/ New Law Opens Door into the Financial Dealings of Public Officials]</ref> Осы мақсатта FPPC мәтіндік хабарламалар арқылы саяси үлес қосуға мүмкіндік беретін ережелер қабылдады<ref>[https://latimesblogs.latimes.com/california-politics/2011/10/campaign-contributions-by-text-message-approved.html State panel allows campaign contributions by text message]</ref> және Калифорния шенеуніктерінің экономикалық мүдделер туралы өтініштерін іздеу мүмкіндігі бар онлайн деректер базасын құрды.<ref>[https://www.mercurynews.com/2013/02/27/state-political-watchdog-agency-seeks-to-expand-searchable-online-conflict-of-interest-database/ State political watchdog agency seeks to expand searchable online conflict of interest database]</ref> Равелдің қызметінде болған кезінде FPPC сонымен қатар мемлекеттік [[Шенеуніктік|шенеуніктер]] алған сыйлықтарды бақылау үшін ұялы телефон қосымшасын шығарды<ref>[https://web.archive.org/web/20140704184906/http://www.fppc.ca.gov/index.php?id=672 Mobile application for available gifts]</ref> және агенттіктің қоғамдық деректерін жақсырақ ашудың шығармашылық нұсқаларын зерттеу үшін [[Хакатон|хакатон]] өткізді.<ref>[https://www.codeforamerica.org/blog/2012/11/27/unlocking-new-value-from-government-data/ Unlocking New Value from Government Data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160422050508/https://www.codeforamerica.org/blog/2012/11/27/unlocking-new-value-from-government-data/ |date=2016-04-22 }}</ref> FРРС төрағасы ретінде Равель ережелерді түсіндіру жобасын жасады, Калифорния ережелерін нақтылауға және рационализациялауға бағытталған.<ref>[https://www.cacities.org/UploadedFiles/LeagueInternet/ce/ce0b8d78-15fc-4fec-84b0-041ca5e73cf6.pdf FPPC UPDATE- NEW REGULATIONS AND OTHER DEVELOPMENTS]</ref> Бұл жоба заңды көпшілікке түсінікті ету, мемлекеттік және жергілікті шенеуніктердің талаптарды жеңіл және аз ауыртпалықты сақтауына ықпал ету, сондай-ақ нормативтік [[Акт (құжаттама)|актілердің]] сот ережелері мен шешімдеріне сәйкестігін қамтамасыз ету үшін жасалған.<ref>[https://www.huffpost.com/entry/new-gift-regulations-for-_b_1095385 New Gift Regulations for California, Finally]</ref> Басқа өзгерістердің ішінде FPPC сыйлықтар туралы заңдарды талдауға арналған нұсқаулықтар жасап, тақырып бойынша ережелерді қайта құрды.<ref>[https://web.archive.org/web/20121107134721/http://www.fppc.ca.gov/IPmeetings/2011/IP_Summary_201104_201106.pdf Political Practices Comission]</ref> FPPC-де болған кезінде ол бірыңғай мемлекеттік желі орталығын (SUN) құрды, ол - <ref>[https://www.washingtontimes.com/news/2013/oct/17/states-out-to-expose-campaign-finance-abuses/ States out to expose campaign-finance abuses]</ref> сайлау науқандарын қаржыландырудың ашықтығына ықпал ететін мемлекеттік және жергілікті [[Үкімет|үкіметтердің]] партиясыз тобы. Топ жалпыхалықтық жария етуді қамтамасыз ететін және қолдануға көмектесетін қоғамдық веб-сайт арқылы құқық қорғау, сот ісін жүргізу және науқанды қаржыландыру туралы мәліметтермен бөліседі.<ref>[https://web.archive.org/web/20140426125155/http://fppc.ca.gov/SUNCenter/about/ Sun Center]</ref> FРРС-ге келгенге дейін Равел Америка Құрама Штаттарының Әділет [[Департамент|департаментінің]] азаматтық бөлімінде бас [[Прокурор|прокурордың]] азаматтық істер және тұтынушылармен сот даулары жөніндегі көмекшісінің орынбасары болды.<ref>[https://web.archive.org/web/20140426125155/http://fppc.ca.gov/SUNCenter/about/ Assistant Attorney General Tony West Announces New Members to Civil Division’s Senior Leadership]</ref><ref>[https://www.paloaltoonline.com/news/2009/06/26/ann-ravel-joins-us-justice-department Ann Ravel joins U.S. justice department]</ref> Ол сонымен қатар [[Санта-Клара (округ)|Санта-Клара]] округінің адвокатының кеңсесінде адвокат болып жұмыс істеді, сайып келгенде 1998 жылдан 2009 жылға дейін аудандық адвокат болып тағайындалды. Равель округті және оның сайланған шенеуніктерін ұсынды, мемлекеттік саяси [[Реформа|реформа]] туралы заң бойынша кеңес берді, Санта-Клара округінің Үкіметі мен қоғамдастық атынан қарттарға<ref>[https://web.archive.org/web/20140722170407/https://www.sccgov.org/sites/cco/Special%20Projects/Financial%20Abuse%20Specialist%20Team%20(F-A-S-T-)/Pages/default.aspx Financial Abuse Specialist Team (F.A.S.T.)]</ref>, білім беру құқықтарына және тұтынушылық дауларға қатысты сот даулары бойынша бағдарламалар бастады<ref>[https://archive.is/20140805063525/http://www.sccgov.org/sites/cco/Special%20Projects/Educational%20Rights%20Project/Pages/default.aspx#selection-529.1-529.27 Educational Rights Project]</ref>, сонымен қатар [[Калифорния]] [[Муниципалитет|муниципалды]] адвокаттарының тобына қосылды<ref>[https://www.mercurynews.com/2013/12/16/lead-paint-lawsuit-billion-dollar-ruling-in-santa-clara-county-led-suit-against-manufacturers/ Lead paint lawsuit: Billion-dollar ruling in Santa Clara County-led suit against manufacturers]</ref>, штаттың бір жынысты некеге тыйым салуын алып тастау туралы сот ісін қозғады.<ref>[https://web.archive.org/web/20140830001447/http://www.sfcityattorney.org/index.aspx?page=58 A Public Sector Consensus for Marriage Equality]</ref> Равель [[Калифорния]] мемлекеттік адвокаттар алқасының басқарушы Кеңесіне [[губернатор]]<ref>[https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2013/06/21/president-obama-announces-more-key-administration-posts President Obama Announces More Key Administration Posts]</ref>, Калифорния Сот Кеңесінің мүшесі<ref>[https://www.deseret.com/2011/8/2/20207397/ap-interview-campaign-watchdog-focuses-on-judges#ann-ravel-the-new-chairwoman-of-the-california-fair-political-practices-commission-discusses-the-increasing-partisanship-of-judicial-elections-during-an-interview-with-the-associated-press-in-sacramento-calif-tuesday-aug-2-2011-ravel-who-was-appointed-to-the-position-by-gov-jerry-brown-in-february-said-she-is-concerned-about-the-potential-influence-of-contributions-to-judicial-campaigns-and-that-the-commission-plans-to-begin-posting-information-about-political-donations-to-judges-on-its-web-site-next-year AP Interview: Campaign watchdog focuses on judges]</ref> және [[Судья|судьялыққа]] үміткерлерді бағалау комиссиясының төрағасы болып сайланды. 1980 жылы Равел "Сан-Хосе Меркьюри Ньюс" газеті мен әйелдер мәртебесі жөніндегі комиссияның "жетістіктер үшін кәсіби әйел" сыйлығын, 1995 жылы-Заң мен әділеттілікке қосқан үлесі үшін Элизабет Энт сыйлығын, ал 2004 жылы Калифорния округтері қауымдастығының "Құрмет шеңбері" сыйлығын алды.<ref>[https://www.sccgov.org/sites/opa/nr/Documents/Ravel_Lwyr_of_the_Yr.pdf County Counsel Ann Miller Ravel ]</ref> Калифорния адвокаттар алқасы Равелдің Мемлекеттік қызметке қосқан үлесін мойындады, оны жылдың Мемлекеттік адвокаты деп атады. 2014 жылы California Lawyer журналы оны мемлекеттік Заңға қосқан үлесі үшін жылдың Калифорния адвокаты деп атады.<ref>[https://web.archive.org/web/20140826122421/http://www.callawyer.com/clstory.cfm?eid=933765 California Lawyer Attorneys of the Year]</ref> Равелді Президент Обама 2013 жылғы 21 Маусымда федералды сайлау комиссиясының (ФИК) мүшесі етіп тағайындады және Сенат бекіткеннен кейін 2013 жылғы 25 қазанда қызметке кірісті. 2014 жылдың 24 қазанында Равель "комиссияның Интернетке және басқа да жаңа технологияларға деген көзқарасын қайта қарауға" шақырды..."Оның бетіндегі ұсыныс дәйекті болуы керек:"Комиссия ретінде біз сайлаудағы технологияның өзгеретін рөлін қарастырып, технологияның саясатымызды қалай өзгертетінін мойындауымыз керек. Осы себепті мен келесі жылы жаңа және дамып келе жатқан технологияларды және комиссияның қазіргі көзқарасы болашақ [[Инновация|инновацияларға]] қалай сәйкес келуі немесе сәйкес келмеуі мүмкін екенін талқылау үшін технологтарды, әлеуметтік кәсіпкерлерді, саясаткерлерді, саясаткерлер мен белсенділерді жинаймын".<ref>[http://s3.documentcloud.org/documents/1346032/final-checks-and-balances-statement-ravel.pdf BEFORE THE FEDERAL ELECTION COMMISSION]</ref><ref>[http://www.allgov.com/news/appointments-and-resignations/chair-of-the-federal-election-commission-who-is-ann-ravel-150517?news=856501 Chair of the Federal Election Commission: Who Is Ann Ravel?]</ref> 2015 жылдың мамырында Равел New York Times газетіне ФЭК алдағы 2016 жылғы президенттік сайлауды реттей алмайтыны екіталай деді. "Заңдардың сақталуы ықтималдығы аз", - деді ол Нью-Йорк Таймс газетіне. - Мен ешқашан бас тартқым келмейді, бірақ менде елес жоқ. Адамдар ФЕК дисфункционалды деп санайды.<ref>[https://www.nytimes.com/2015/05/03/us/politics/fec-cant-curb-2016-election-abuse-commission-chief-says.html F.E.C. Can’t Curb 2016 Election Abuse, Commission Chief Says]</ref> Бұл дисфункционалды емес" Равель FEC-тен 2017 жылдың 19 ақпанында кетіп, 2017 жылдың 1 наурызында күшіне енді. 2019 жылы Равель Калифорния штатының [[Сенат|сенаторы]] лауазымына сайлау науқанын бастады.<ref>[https://ravelforca.com/ Ravelforca] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201120050616/https://ravelforca.com/ |date=2020-11-20 }}</ref> науқан кезінде Равел өзінің Сот төрелігі Аарон Перскийдің Брок Тернердің ісін қарау туралы пікірімен, оның ішінде Мишель Добердің пікірімен келіспеуіне байланысты дау тудырды, ол кері қайтарып алу науқаны туралы петицияны басқарды, ал Добер және басқа да кері қайтарып алу науқанының жетекшілері Равел мен оның жұмыс берушісі адвокат Джеймс "Джим" Макманистің сынымен ашық хат шығарды, ол да кері қайтарып алуға қарсы болды және Шанель Миллер Брок Тернердің жыныстық зорлық-зомбылығына, Равелді Макманис науқанының қайырымдылығын 2000 долларға қайтаруға шақырады.<ref>[https://www.sanjoseinside.com/the-fly/recall-persky-campaign-leaders-call-on-ann-ravel-to-return-donations-from-jim-mcmanis/ Recall Persky Campaign Leaders Call on Ann Ravel to Return Donations from Jim McManis]</ref> Макманис Vogue тілшісіне: "бұл әйел (Миллер) болған жоқ,<ref>[https://www.vogue.com/projects/13543901/brock-turner-judge-aaron-persky-recall-election-california Rape Culture Is on the Ballot ​i​n California]</ref> Равел ол Перскийді тек "принциптен" бас тартудан қорғады және әлі де "еске түсірудің негізгі себебіне"қарсы науқанды қолдайды деді.<ref>[https://www.sanjoseinside.com/news/state-senate-hopeful-ann-ravel-says-she-regrets-endorsing-recalled-judge-aaron-persky/ State Senate Hopeful Ann Ravel Says She Regrets Endorsing Judge Persky’s Campaign]</ref> Содан кейін қазір әйелдерге арналған [[Демократия|демократиялық]] белсенділер (DAWN) Равелдің Макманис науқанының қайырымдылығын қайтарудан бас тартуы және оның 15-ұсынысқа қарсылығы нәтижесінде мақұлдауын алып тастауға дауыс берді.<ref>[https://www.sanjoseinside.com/news/dawn-revokes-endorsement-of-state-senate-hopeful-ann-ravel/ DAWN Revokes Endorsement of State Senate Hopeful Ann Ravel]</ref> Равель сонымен қатар, негізінен бәсекелес кандидат Нора Кампостың [[Калифорния]] агенттері мен ПАК қызметкерлерінің жеке сақтандыру Федерациясы және Liberty Mutual Insurance Company Federal PAC федералды сақтандыру компаниясы сияқты сақтандыру компанияларынан және олармен байланысты ПАК-дан науқанға қайырмалдықтар алғаны үшін сынға ұшырады, дегенмен Равель жаппай науқан жүргізеді деп талап етті, сондықтан Пак-тан науқанға қайырымдылықтар сияқты жарналарды қабылдамайды.<ref>[https://sanjosespotlight.com/san-jose-senate-candidates-launch-attacks-over-campaign-funding/ San Jose: Senate candidates launch attacks over campaign funding]</ref> 2020 жылдың 3 наурызында Калифорния джунглінде [[Премьер-Министр]] сол кездегі президенттік бастауыштармен бір уақытта Равель 2-ші орынға ие болды, осылайша [[Санта-Клара (округ)|Санта-Клара округінің]] сол кездегі басшысы Дэйв Кортеспен бірге 1-ші орынға ие болды.<ref>[https://results.enr.clarityelections.com/CA/Santa_Clara/101316/web.245375/#/detail/12 STATE SENATOR, DISTRICT 15]</ref> Бірақ жалпы сайлауда Равель Кортестен жеңіліп қалды.<ref>[https://www.kron4.com/news/bay-area/east-san-jose-native-dave-cortese-wins-senate-d-15-race/ East San Jose native Dave Cortese wins Senate D-15 race]{{Deadlink|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.sfchronicle.com/politics/article/Santa-Clara-County-Supe-Dave-Cortese-wins-state-15717883.php Santa Clara County Supe Dave Cortese wins state Senate seat representing the South Bay]</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} [[Санат:Судьялар]] [[Санат:Заңгерлер]] [[Санат:Прокурорлар]] [[Санат:Заң ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Демократия]] [[Санат:Заңды тұлғалар]] [[Санат:Калифорния университеті түлектері]] b2ph0q2o5e01pg2ugv8c29mk5srfkcd 0 656845 3581827 3581508 2026-04-11T16:30:39Z Гулжайна Усен 179710 3581827 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Еділ Жаңбыршин | Суреті = Edil Jañbyrşin (2023-04-27).jpg | Атауы = Жаңбыршин 2023 жылы | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Мәжiлiсі]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII-сайланымының]] депутаты | Ту = Assembly of the Parliament of the Republic of Kazakhstan logo.svg | Ту2 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Басқара бастады = 28 наурыз 2023 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Титулы_2 = [[Ақтау]] қаласының [[Қазақстан ірі қалалары әкімдерінің тізімі#Ақтау|әкімі]] | Премьер_2 = | Президент_2 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Басқара бастады_2 = 12 қыркүйек 2012 | Басқаруын аяқтады_2 = 10 шілде 2015 | Ізашары_2 = [[Оспан Дәденұлы Қазақбаев|Оспан Қазақбаев]] | Ізбасары_2 = [[Серікбай Өтелгенұлы Тұрымов|Серікбай Тұрымов]] | Туған жері = [[Таушық]] ауылы, {{туғанжері|Түпқараған ауданы|Түпқараған ауданында}}, [[Атырау облысы|Гурьев қаласы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Туған күні = 23.4.1966 | Білімі = [[Алматы энергетика және байланыс университеті]] | Мамандығы = инженер | Марапаттары = {{Парасат ордені}}{{Құрмет ордені}}{{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}}{{Астанаға 10 жыл медалі}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}{{ҚР Конституциясына 20 жыл медалі}}{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}}{{ҚР тәуелсіздігіне 30 жыл медалі}} }} '''Жаңбыршин Еділ Терекбайұлы''' ([[23 наурыз]] [[1966 жыл]], [[Таушық]] ауылы, [[Атырау облысы|Гурьев облысы]]) — [[қазақстан]]дық ғалым, педагог және мемлекеттік қайраткер, техника ғылымдарының кандидаты, 2023 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Мәжiлiсі]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII-сайланымының]] депутаты. [[Байұлы]] тайпасының [[Адай]] руының Бөкен бөлімінен шыққан. Жаңбыршин [[Ақтау]] қаласының [[Қазақстан ірі қалалары әкімдерінің тізімі#Ақтау|әкімі]] (2012–2015) болған. == Білім алған орындары және мамандығы == 1990 - Алматы энергетикалық институты, «Жылу электр станциялары» мамандығы». 1993 ж. - техника ғылымдарының кандидаты (Диссертация тақырыбы: «Уытты шығарындылардың деңгейі төмендеген ілеспе мұнай газдары үшін микрофлам оттықты жасау»). 1998 - «Энергетика» мамандығы бойынша доцент, Қазақстан Республикасы Жаратылыстану ғылымдары академиясының корреспондент мүшесі. 2005 - техника ғылымдарының докторы (Диссертация тақырыбы: "Мұнай-газ кешені ластаушы заттарының табиғи ортаға әсерін экологиялық бағалау" (Маңғыстау облысы мысалында)). 2013 - Қазақстан Республикасы Ұлттық инженерлік академиясының академиялық кеңесшісі. 2019 - Ресей Федерациясы Президентінің жанындағы Ресей халық шаруашылығы және мемлекеттік басқару академиясы, мемлекеттік және муниципалды басқару магистрі (бағдарлама - қоғаммен байланыс және медиа саясат). == Атқарған қызметтері == 1990-1992 жж - Алматы энергетика институтының жылу электр станциялары кафедрасының ассистенті. 1992-1993 жж - Қазақстан Республикасы Білім министрлігі Жоғары білім Бас басқармасының жетекші маманы. 1993-1995 жж - аға оқытушы, доцент, Ақтау политехникалық институтының ғылыми хатшысы. 1995-1999 жж - атындағы Ақтау мемлекеттік университетінің мұнай-химия факультетінің деканы Ш.Есенова. 1999-2000 - Орталық Азия университеті Ақтау филиалы директорының оқу ісі жөніндегі орынбасары. 1999-2003 - Маңғыстау облыстық мәслихатының депутаты. 2000-2007 - атындағы Қарағанды ​​мемлекеттік университетінің Ақтау филиалының директоры Букетова Е., Маңғыстау облыстық «Қазақ тілі» қоғамының төрағасы. 2002 ж. - Қазақстан Парламенті Сенатының кандидаты. 2007-2008 жж. - «Нұр Отан» партиясы Маңғыстау филиалы төрағасының бірінші орынбасары. 2008—2011 - «Азия Техно Сервис» ЖШС директоры. 2011-2012 - Маңғыстау облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалану басқармасының бастығы. 2012 жылғы 12 қыркүйектен бастап 2015 жылғы 10 шілдеге дейін - Ақтау қаласының әкімі.Қазіргі уақытта «Азия Техно Сервис» ЖШС директорының инновация жөніндегі орынбасары. Осы қызметке Маңғыстау облысының әкімі Бауыржан Мұхамеджанов тағайындалды. 2021 жылдың 12 қаңтарынан - VІІ шақырылған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты. == Қоғамдық және саяси қызметі == Ол «Егер Қазақстанда екі әкім сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресіп жатса, мен солардың бірімін» деген сияқты сөздерімен танымал. Маңғыстау облыстық мәслихатының 2 (1999-2003) және 4 (2007-2012) шақырылымдарының депутаты. 2007 жылы «Нұр Отан» ХДП Маңғыстау облыстық сайлауалды штабының төрағасы. Маңғыстау облысы бойынша Тәртіптік кеңестің мүшесі, 2007-2008 жж. М.Х. атындағы Тараз мемлекеттік университетіндегі 25.00.36 - «Геоэкология» және 03.00.16 - «Экология» мамандықтары бойынша докторлық диссертацияларды қорғау бойынша диссертациялық кеңестің мүшесі. Дулати, 2008-2010 жж Маңғыстау облысы әкімі жанындағы экологиялық кеңес төрағасының орынбасары, 2012-2015 жж. «Біріккен қалалар және жергілікті өзін-өзі басқару» Дүниежүзілік ұйымының Атқарушы бюросының мүшесі, 2013-2015 жж. 2013 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін Халықаралық астаналар мен ірі қалалар ассамблеясының сарапшылық кеңесінің мүшесі (Мәскеу). Ақтауда «Біртұтас қалалар және жергілікті билік» Дүниежүзілік ұйымымен, Дүниежүзілік мұра қалалар ұйымымен, Түркі әлемі муниципалитеттер одағымен, сондай-ақ: Карамай (ҚХР), Махачкала (РФ) қалаларымен халықаралық қатынастар орнатудың бастамашысы. ), Самсун (Түркия), Элиста (РФ), Клайпеда (Литва).Ұйымдастыру комитетінің төрағасы: ЮНЕСКО, OWHC, UCLG қамқорлығымен өткен VIIІ Еуразиялық әлемдік мұра қалаларының халықаралық конференциясы (Ақтау қ., 2014 ж.) Және ХХІІІ шеңберіндегі «Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылыққа жаңа технологияларды енгізу» Халықаралық конференциясы. Халықаралық астаналар мен ірі қалалар ассамблеясының сессиясы (Ақтау, 2015). 2014 жылы Қазақстан Республикасы облыс орталықтары әкімдіктерінің рейтингіне сәйкес Е.Т. Ақтау қаласының Жаңбыршин әкімшілігі 1 орынға ие болды. == Ғылыми қызметі == Қазақстан Республикасының өнертабыстарына арналған 3 патент пен 3 патенттің және 90-нан астам ғылыми, ғылыми-әдістемелік және публицистикалық жұмыстардың авторы. Ғылыми еңбектер шетелдік журналдарда және келесі елдерде өткізілген Халықаралық ғылыми конгресстердің, симпозиумдар мен конференциялардың материалдарында жарияланған: Иран Ислам Республикасы (Горган-1997, Рашт-2001); Англия (Лондон 2002); Германия (Берлин 2002, Юйч 2004); АҚШ (Хьюстон 2003, 2005, Альбукерке 2004, Портленд, Канзас, Сан-Антонио 2006); Жапония (Киото-2008), Канада (Оттава-2011), Венгрия (Будапешт-2013), Ресей (Мәскеу-2013, 2015, 2018). 9 ҒЗТКЖ-ға және басқа ғылыми-зерттеу жұмыстарына қатысты, оның 8-і ғылыми жетекші ретінде. Ғылыми зерттеулердің нәтижелері: «Доссорнефть» НГДУ (1991 ж.), «Қарақұдықмұнай» ЖАҚ (1999 ж.), «Maersk Oil Kazakhstan GmbH (2003 ж.),« Өзенмұнайгаз »ААҚ,« Маңғыстаумұнайгаз »ААҚ (2001-2004 жж.), АҚ өндірістік объектілерінде». CNPC-Ақтөбемұнайгаз »(2006), сондай-ақ аймақтық департаменттердің әдістемелік ұсынымдары мен бағдарламаларында қолданылады: табиғатты пайдалану бойынша; қоршаған ортаны қорғау; экономика, өнеркәсіп және сауда (Ақтау, 2000-2004). Оның ғылыми жетекшілігімен «Геоэкология» мамандығы бойынша 1 техника ғылымдарының докторы және 2 техника ғылымдарының кандидаты дайындалды. == Марапаттары == *2020 (3 желтоқсан) - «Құрмет» ордені. *2005 - Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің Алғыс хаты. Үкіметтік медальдар, оның ішінде: *«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалі (2001) «Астанаға 10 жыл» медалі (2008) *«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі (2011 ж.) *«Қазақстан Республикасы мәслихаттарына 20 жыл» медалі (2014 ж.) *«Қазақстан Республикасы Конституциясына 20 жыл» медалі (2015 ж.) *«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл» медалі (2016 ж.) Белгілер, оның ішінде: *«Ақтауға 50 жыл» (2013), «Маңғыстау облысына 35 жыл», «Маңғыстау облысына 40 жыл», «Маңғыстау мұнайына 50 жыл» медальдары. *«ТМД қалаларының тұрақты дамуына қосқан үлесі үшін» Халықаралық астаналар мен ірі қалалар қауымдастығының төсбелгісі және т.б. == Дереккөздер == #http://tumba.kz/zhizn-regiona/16-kultura/4986-fort-shevchenko.html #http://www.kgr.kz/ru/veteran/view?id=67 #https://web.archive.org/web/20150722015150/http://www.kgr.kz/ru/veteran/view?id=67 #http://library.psu.kz/index.php?option=com_catalog&cat=transactions&n=812&lang=rus {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011229/http://library.psu.kz/index.php?option=com_catalog&cat=transactions&n=812&lang=rus |date=2016-03-05 }} #http://www.aktau.gov.kz/ru/blog_akima/biografia/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150722032828/http://www.aktau.gov.kz/ru/blog_akima/biografia/ |date=2015-07-22 }} #http://tengrinews.kz/kazakhstan_news/v-aktau-naznachen-novyiy-akim-220213/ #https://liter.kz/utverzhden-spisok-deputatov-mazhilisa-ot-nur-otan/http://newtimes.kz/vlast/item/9228-edil-zhanbyrshin-esli-v-kazakhstane-najdutsya-dva-akima-boryushchikhsya-s-korruptsiej-ya-odin-iz-nikh #https://web.archive.org/web/20150722091844/http://newtimes.kz/vlast/item/9228-edil-zhanbyrshin-esli-v-kazakhstane-najdutsya-dva-akima-boryushchikhsya-s-korruptsiej-ya-odin-iz-nikh #https://www.zakon.kz/4681175-rejjting-kachestva-raboty-akimatov.html #https://web.archive.org/web/20180308042700/https://www.zakon.kz/4681175-rejjting-kachestva-raboty-akimatov.html #https://www.gov.kz/memleket/entities/mangystau/press/news/details/136736?lang=ru == Сыртқы сілтемелер == * [https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=40498205|нобай|Жаңбыршин Еділ Терекбайұлы] jotsu8ohjcnufmnxnwwm63vre7da21i 0 656936 3582172 3581506 2026-04-12T08:43:07Z Шелек филиалы 179754 емле қатесі түзетілді 3582172 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер|Есімі=Брижит Макрон|Шынайы есімі=Брижит Мари-Клод Макрон|Суреті=Brigitte Macron (July 2017) (cropped).JPG|Қызметі мұғалім|Діні=|Туған кездегі есімі=Брижит Мари-Клод Трогнье|Жұбайы=Андре-Луи Озьер (1974—2006) Эмманюэль Макрон (2007 жылдан бастап)|Балалары=қыздары Тифани и Лоранс Озьер және ұлы Себастьян Озьер|Туған күні 13.04.1953|Әкесі=Жан Троньё|Анасы=Симона Троньё|Білімі=Генриха IV лицейі|Жұмыс істеген орны=Сен-Луи-де-Гонзаг лицейі}} '''Брижит Мари-Клод Макрон''' ({{lang-fr|Brigitte Marie-Claude Macron}}; қазіргі '''Троньё''' ({{lang-fr|Brigitte Trogneux}} тумасы), бұрынғы '''Озьер''' ({{lang-fr|Auzière}}), [[13 сәуір]] [[1953 жыл]]) — француз мектеп мұғалімі, қазіргі Франция президенті [[Эммануэль Макрон]]ның әйелі және бұрынғы ұстазы.<ref>{{cite news |title=French President arrives in Japan for G20 summit |url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20190626_20/ |publisher=NHK World |date=June 26, 2019 |access-date=24 July 2019 |archive-date=28 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190628235110/https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20190626_20/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url= http://www.gala.fr/stars_et_gotha/brigitte_trogneux|title= Brigitte Trogneux – La biographie de Brigitte Trogneux avec Gala.fr|publisher= Média Prisma|website= Gala.fr|language= fr|access-date= 12 April 2017|archive-url= https://web.archive.org/web/20170425002726/http://www.gala.fr/stars_et_gotha/brigitte_trogneux|archive-date= 25 April 2017|url-status=dead|df= dmy-all}}</ref> == Өмірінің алғашқы кезеңі == Брижит Макрон Францияның [[Амьен]] қаласында дүниеге келген. Ол 1872 жылы Амьенде негізі<ref name="lavoixdunordaraslachocolaterie">{{cite news|title=Arras : la chocolaterie Trogneux va déménager sur la place des Héros|url=http://www.lavoixdunord.fr/archive/recup%3A%252Fregion%252Farras-la-chocolaterie-trogneux-va-demenager-sur-la-ia29b0n3133866|access-date=7 May 2017|work=La Voix du Nord|date=30 October 2015}}</ref> салынған Chocolaterie Trogneux-тің бесінші ұрпағы болып табылатын Симонс (1910-1998 Пуйоль тумасы) пен Жан Трогньенің (1909-1994) алты баласының ішіндегі ең кішісі болатын <ref name=":2">{{Cite web|url= http://gw.geneanet.org/wikifrat?lang=fr&p=brigitte&n=trogneux|title= Brigitte TROGNEUX – Fraternelle : l'encyclopédie biographique de l'Homo erectus – Geneanet|website= [[Geneanet]]|access-date= 15 April 2017}}</ref><ref name="lexpressquiestbrigitte">{{Cite news|url=http://www.lexpress.fr/styles/vip/qui-est-brigitte-trogneux-l-epouse-d-emmanuel-macron_1693001.html|title=Qui est Brigitte Trogneux, l'épouse d'Emmanuel Macron?|last=Lévy-Frébault|first=Tiphaine|date=25 June 2015|work=[[L'Express]]|access-date=3 May 2017}}</ref> Қазіргі кезде Jean Trogneux деп аталатын компанияны<ref name="jeantrogneuxhomepage">{{cite web|title=Homepage|url=http://www.trogneux.fr/boutique/liste_rayons.cfm?code_lg=lg_fr|website=Jean Trogneux|access-date=7 May 2017|archive-date=9 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170509002405/http://www.trogneux.fr/boutique/liste_rayons.cfm?code_lg=lg_fr|url-status=dead}}</ref> оның інісі Жан-Александр Трогне басқарады.<ref name="lexpressquiestbrigitte"/> == Мансабы == Брижит Оузиер 1980 жылдары Страсбургтегі Люци-Бержердегі «Колледжде» әдебиеттен сабақ берді.<ref name="france3afaitsespremiers">{{cite news|last1=Hartzer|first1=Renaud|title=Brigitte Macron a fait ses premiers pas en politique... en Alsace|url=http://france3-regions.francetvinfo.fr/grand-est/brigitte-macron-fait-ses-premiers-pas-politique-alsace-1249989.html|access-date=8 May 2017|work=France 3 Grand Est|date=8 May 2017}}</ref> Ал 1990-шы жылдары, ол Амьенде орналасқан Lycée la Providence атты иезуиттардың орта мектебінде француз және латын тілдерінен тәлім берді. Ол Эммануэль Макронмен алғаш рет дәл осы орта мектепте кездесті.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/02/02/opinion/sex-and-the-french-elections.html|title=Sex and the French Elections|last=Druckerman|first=Pamela|date=2 February 2017|work=The New York Times|access-date=12 April 2017|issn=0362-4331}}</ref> Ол Брижиттің әдебиет сабақтарына қатысып, ал Брижит болса, Макрон қатысқан театр тобын басқарды. <ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-france-election-macron-book-idUSKBN17E21X|title=France's Macron defied parental veto on schoolboy love affair with teacher|date=12 April 2017|work=Reuters|access-date=12 April 2017}}</ref> Олардың романы әдеттегі махаббат хикаясына ұқсамайтын еді, өйткені Брижит Макроннан ширек ғасырға үлкен болатын, Макрон бұл романын «махаббатымыз жиі құпия және жасырын болды, көбісі өздеріне осындай махаббат келмей оны түсінбейді» деп сипаттады.<ref>{{Cite news|last=Persio|first=Sofia Lotto|date=6 February 2017|title=Emmanuel Macron: From teacher's pet to French president|work=[[International Business Times]] UK|url=http://www.ibtimes.co.uk/unusual-romance-presidential-favourite-emmanuel-macron-his-wife-brigitte-1605082|url-status=live|access-date=12 April 2017}}</ref> == Саясат == [[Сурет:Arrival Ceremony - The Official State Visit of France (27831311468).jpg|thumb|left|Франция президенты Эммануэль Макрон Ақ үйде мемлекеттік кездесу кезінде өзінің әйелі Брижиттің қолын сүйіп жатыр]] 1989 жылы, Бриджит Макрон (содан кейін Auzière) Truchtersheim қалалық кеңесінде сайлауда сәтсіздікке ұшырап, кеңестен орын ала алмады. Бұл оның жалғыз сайлауға түскен кезі болатын.<ref name="france3afaitsespremiers"/> 2017 жылы Брижит Макрон күйеуінің президенттік науқанында белсенді рөл атқарды. Бас кеңесшілерінің біреуінің «Брижиттің болуы ол үшін өте маңызды» деген сөзі келтірілді.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-04-07/the-singular-woman-behind-france-s-front-runner|title=The Singular Woman Behind France’s Front-Runner|date=7 April 2017|work=[[Bloomberg.com]]|access-date=12 April 2017}}</ref> Сайлау науқаны барысында Эммануэль Макрон Франция президенттігін жеңіп алған кезде әйелі «онымен үнемі бірге болған, ол жасырылмайды» деп мәлімдеді.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.vogue.co.uk/article/brigitte-macron-style-analysis|title=How Brigitte Macron Is Redefining First Lady Dressing|last=Pithers|first=Ellie|work=British Vogue|access-date=12 April 2017|language=en-GB}}</ref> Ол, өзінің қызметкерлерімен, кеңсесімен және олардың қызметі үшін жеке бөлінген бюджеті бар ресми «бірінші ханым» атағын (Франция президентінің жұбайы қазіргі уақытта ресми атаққа ие емес) құруды ұсынды.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2017/aug/06/emmanuel-macron-french-president-wife-first-lady-official-status|title=Emmanuel Macron under fire for plan to give wife 'first lady' role|last=Willsher|first=Kim|date=2017-08-06|work=The Guardian|access-date=2019-09-08|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> . Макрон президент болып сайланғаннан кейін және оның осындай ұсынысына қарсы 275000-нан астам қол жиналған петициядан кейін Франция үкіметі Брижит Макронның «бірінші ханым» ресми атағына ие болмайтынын және оған ресми бюджет бөлінбейтіндігін мәлімдеді.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2017/aug/08/no-first-lady-title-for-brigitte-macron-after-petition-over-her-status|title=No ‘first lady’ title for Brigitte Macron after petition over her status|last=Willsher|first=Kim|date=2017-08-08|work=The Guardian|access-date=2017-08-17|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Француздық Elle журналына берген сұхбатында ол жақында жарияланатын ашықтық хартиясы оның «рөлі мен ілеспе ресурстарды», оның құрамы мен қызметкерлерінің санын нақтылайтынын мәлімдеді.<ref>{{Cite news|url=http://www.france24.com/en/20170817-france-brigitte-macron-first-lady-status-title-emmanuel-macron-politics|title=Brigitte Macron: A 'first lady' in all but title - France 24|date=2017-08-17|work=France 24|access-date=2017-08-17|language=en-US}}</ref> == Жеке өмірі == 1974 жылы 22 маусымда ол банкир Андре-Луи Аузьерге үйленді және үш бала дүниеге келді. Олар: инженер Себастьен Оузиер, доктор кардиолог Лоренс Оузиер-Журдан, заңгер Тифайн Аузьер . Олар Амьенге көшкенге дейін Трюхтершеймде 1991 жылға дейін бірге тұрды.<ref name="france3afaitsespremiers"/> Брижит 40 жасында, 15 жасар Эммануэль Макронмен 1993 жылы Ла-Провиденс орта мектебінде кездесті.<ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/world/report-i-will-come-back-and-i-will-marry-you-how-emmanuel-macron-met-his-teacher-and-wife-brigitte-trogneux-2431287|title='I will come back and I will marry you': How Emmanuel Macron met his teacher and wife Brigitte Trogneux|date=2017-05-08|website=DNA India|language=en|access-date=2019-08-27}}</ref> Сол кезде ол мұғалім болып жұмыс істейтін, сондай-ақ оның қызы Лоренс, Макронның сыныптасы болатын.<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/family/relationships/macron-affair-french-presidential-candidates-parents-discovered/|title=The Macron affair: How the French election winner's parents discovered he was dating his teacher|last=Fulda|first=Anne|date=2018-07-17|work=The Telegraph|access-date=2019-08-27|language=en-GB|issn=0307-1235}}</ref> Ол 2006 жылдың қаңтарында Аузьермен ажырасып, 2007 жылдың қазан айында Макронға тұрмысқа шықты.<ref>{{Cite web|url=http://www.cosmopolis.ch/english/politics/e0016900/emmanuel_macron_e01690000000000.htm|title=Emmanuel Macron the new French minister of the economy|last=Gerber|first=Louis|website=www.cosmopolis.ch|access-date=12 April 2017}}</ref><ref>[http://www.leparisien.fr/laparisienne/actu-people/personnalites/video-les-images-du-mariage-d-emmanuel-macron-et-de-brigitte-trogneux-diffusees-22-11-2016-6360852.php VIDEO. Les images du mariage d'Emmanuel Macron temps de Brigitte Trogneux diffusées]. ''Le Parisien'' (22 November 2016).</ref> Макрон 2020 жылғы Рождествода короновирус жұқтырады. Ол туралы оның кеңсесі баспасөз хабарламаларды растап, 2021 жылы 9 қаңтарда жариялады. Кейін 2020 жылы 24 желтоқсанда Брижиттен де короновирус табылды, бірақ ол алты күннің ішінде жазылып шығып, ПЦР тесті теріс көрсеткіш көрсеткен болатын. Осы кезеңде ол президенттің ресми резиденциясы - Элисей сарайында тұрды, ал президент Париждің сыртындағы басқа резиденцияда жұмыс істеді.<ref>{{cite web |url = https://www.ndtv.com/world-news/french-president-emmanuel-macrons-wife-brigitte-macron-caught-coronavirus-over-christmas-2350114 |work = NDTV |title = French President's Wife Caught Coronavirus Over Christmas |author = Syndicated feed |date = January 9, 2021 |access-date = 2021-01-09 }}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер|2}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://www.elysee.fr/emmanuel-macron/2017/08/21/charte-de-transparence-relative-au-statut-du-conjoint-du-chef-de-letat Charte de transparence relative au statut du conjoint du Chef de l’État], Presidency of the French Republic, 2017 {{commons category}} [[Санат:1953 жылы туғандар]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] [[Санат:Президенттің әйелдері]] [[Санат:Франция халықтары]] dvtl4ecbsd2zkume0gfy7lyhr739epw 0 657650 3582250 3580461 2026-04-12T09:55:28Z Шелек филиалы 179754 3582250 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Андромеда''' (көне грек. Ἀνδρομέδη) — грек мифологиясында Эфиопия патшасы Кефей мен Кассиопеяның қызы. Кезінде Кассиопея өзінің сұлулығымен Нереидтерден жоғары екенін мақтан тұтқан кезде, ашуланған құдайлар Посейдонға кек сұрап жүгінеді. Ол Кефейдің қарамағындағылардың өліміне қауіп төндіретін теңіз құбыжығын жібереді. Аммонның сиқыры Кефи Андромеданы құбыжыққа құрбандыққа шалған кезде ғана құдайдың қаһары басылатынын жариялады. Ел тұрғындары корольді осы құрбандық туралы шешім қабылдауға мәжбүр етті. Жартасқа байланған Андромеда құбыжықтың мейіріміне қалдырылды. Бұл жағдайда Персей оны көріп, оның сұлулығына таң қалып, егер ол оған үйленуге келіссе, құбыжықты өлтіруге өз еркімен барды. Әкем бұған қуана келісіп, Персей өзінің қауіпті ерлігін орындап, Горгон медузасының бетін құбыжыққа көрсетіп, оны тасқа айналдырды. Басқа нұсқа бойынша, монстр Гермес қылышымен өлтірілген - Персеус Горгон медузасын өлтірген. Кейбір авторлар оның шытырман оқиғаларын Джоппада (яғни, Жерорта теңізінің жағасында, Джафада) орналастырады. Еврипидтің айтуы бойынша, әкесі де, шешесі де оны өз Отанынан кетуге және Персейдің соңынан еруге мәжбүр ете алмады.Көптеген авторлардың пікірінше, ол Микен патшайымы болды және Персейден бірнеше бала туды. [[Сурет:Perseus and Andromeda MKL Bd. 12 1890 (128867576).jpg|нобай|Андромеда]] == Өнердегі Андромеда == Андромеда - Софоклдың «Андромеда» (фр. 126-129 Радт) кейіпкері (сатиралық драма). Еврипидтің трагедиясы [8., Кіші Фриничус, Ликофрон, Ливи Андроник, Энни мен Эндидің «Андромеда» Андромеда комедиясы. Ежелгі вазаларда, қабырға суреттерінде және барельефтерде Персияның көптеген бейнелері бар. Андромеда бейнесін Пиеро ди Косимодан, Титаннан және Рубенцадан бастап Чассерио мен Дорға дейінгі Жаңа дәуір суретшілері бірнеше рет айтқан. Сол оқиға Корнелийдің «Андромеда» (1650 ж.) драмасы мен Луллидің «Персей» (1682 ж.) операсының сюжеті болды.Ариосто өзінің «Ашулы Роланд» поэмасында Персей мен Андромеда туралы сюжетті пайдаланды. Оның бір эпизоды (Анжеликаны босататын Руджеро) Персей мен Андромеда эпизодын толығымен қайталайды. Ариосто сюжетінде, өз кезегінде, Ингресстің ең танымал картиналарының бірі жазылды. Миф «Титандардың қақтығысы» (1981 - 2010 жж.) фильмдерінің негізін қалады. 4t53e2pyklsh772ey4j3rqvtlk7dnbf 0 657980 3581810 3580462 2026-04-11T16:07:07Z Гулжайна Усен 179710 3581810 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға|Есімі=Нұрғожинова Алтыншаш Өскенбайқызы|Туған күні=1924|Қайтыс болған күні=02.10.1944|Туған жері=Мәскеу қаласы|Қайтыс болған жері=Польшадағы Краков воеводствосының Лугмян ауданындағы «Гуто-Полянск»|Ұлты=Қазақ|Мансабы=Гвардия лейтенанты}} Гвардия лейтенанты Алтыншаш Өскенбайқызы Нұрғожинова [[1924]] жылы [[Мәскеу]] қаласында дүниеге келген. 1941 жылдың тамызынан Қызыл армия қатарында. Әскерге Мәскеу қаласының Сталин аудандық әскери комисариаты арқылы шақырылған. Комсомол ұйымдастырушыларының алты айлық курсын тәмамдаған соң Орталық, [[Воронеж]] және [[Украина]] майдандарында жаумен шайқасқан<ref>Канапьянов, Б. (2007). Звали ее Алтыншаш. Педагогический журнал "Коллеги". http://collegy.ucoz.ru/publ/7-1-0-355</ref>. == Майдандағы қызметі == Алғаш 8-гвардиялық дивизияның бiрiншi батальонының [[комсорг]]ы болады. 1942 жылғы желтоқсанда жараланып, госпитальға түседi. Госпитальдан шыққаннан кейiн бiрiншi танк армиясының 24-іншi жеке механикаландырылған құрамының санитарлық бөлiмiнде медбике болып iстейдi. 1943 жылғы қарашада қайтадан жараланады. Ауыр жарақаттан жазылып шығысымен 1944 жылдың наурызында 237-атқыштар дивизиясының 835-атқыштар полкiнiң бiрiншi батальонына комсорг болып барады. Ең ақырында 1944 жылғы шiлдеде 70-атқыштар дивизиясының 207-атқыштар полкiнiң екiншi батальонына комсорг болады. [[1944]] жылғы 2 қазанда қаза тапты. [[Польша]]дағы Краков воеводствосының Лугмян ауданындағы «Гуто-Полянск» елдi мекенiнiң терiстiк-батыс жағына жерлендi. Өлгеннен кейiн «[[Қызыл Жұлдыз» орденi]]мен марапатталды<ref>Қаһарман қыз Алтыншаш немесе ақын аузынан естiген аңыз. Ана тілі. 1 Мамыр, 2014.http://anatili.kazgazeta.kz/news/19508</ref>. == Майдандағы ерлігі == 1944 ж дивизиялық «[[Патриот Родины]]» газетiнде «Фашистiң екi танкiсiнiң күлiн көкке ұшырған комсомолка Алтыншаш Нұрғожинованың рухына» атты өлең жарияланған. Оның авторы – Одесса университетінің профессоры [[Михаил Левченко]]. Өзі былай деп жазады: "Ол кезде мен «Патриот Родины» газетінің қатардағы қызметкері едім. Майданда материал жинап жүріп, бір топ солдаттармен және офицерлермен бірге неміс фашистерінің қоршауында қалып қойдым. Меніңше, бұл Катовице маңында болса керек. Жағдай тым қиын еді. Кенет жауынгерлердің арасынан қаршадай бір қазақ қызы шыға келді де, қорғаныс ұйымдастырып, алға ұмтылды. Гранатамен жаудың бір танкісін отқа орады. Орнынан тұрып, «алға» деп ілгері ұмтылғанда, тасадан екінші темір тажал шыға келгені ғой. Әлгі қыз әй-шайға қарамастан, соған қарсы ұмтылды. Өзі де мерт болды. Жолдастарына да жол ашты. Ол осы батальонның комсоргі Алтыншаш Нұрғожинова екен. Өлгеннен кейін оны Кеңес Одағының Батыры атағына ұсынды". Алайда, Алтыншаш Нұрғожиноваға "[[Кеңес Одағының Батыры]]" атағы берілмеді. <ref>Өзіміз емес, өзгелер білген батыр офицер қыз – Алтыншаш Нұрғожинова. Алаш айнасы. 26.07.2010. https://alashainasy.kz/society/ozmz-emes-ozgeler-blgen-batyir-ofitser-kyiz--altyinshash-nurgojinova-9510/{{Deadlink|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:Ұлы Отан соғысы]] [[Санат:Соғыс ардагерлері]] [[Санат:1924 жылы туғандар]] [[Санат:1944 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Соғыста қайтыс болғандар]] 8u7kfpnm48e16ptl04dv9vassxhyge0 3582219 3581810 2026-04-12T09:32:54Z Шелек филиалы 179754 емле қателері түзетілді 3582219 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға|есімі=Нұрғожинова Алтыншаш Өскенбайқызы.|Туған күні 1924 жыл.|Қайтыс болған күні=02.10.1944 ж.|Туған жері=Мәскеу қаласы.|Қайтыс болған жері Польшадағы Краков воеводствосының Лугмян ауданындағы «Гуто-Полянск».|Ұлтық қ.азақ|Мансабы=гвардия лейтенанты}} Гвардия лейтенанты Алтыншаш Өскенбайқызы Нұрғожинова [[1924]] жылы [[Мәскеу]] қаласында дүниеге келген. 1941 жылдың тамызынан Қызыл армия қатарында. Әскерге Мәскеу қаласының Сталин аудандық әскери коммисариаты арқылы шақырылған. Комсомол ұйымдастырушыларының алты айлық курсын тәмамдаған соң Орталық, [[Воронеж]] және [[Украина]] майдандарында жаумен шайқасқан<ref>Канапьянов, Б. (2007). Звали ее Алтыншаш. Педагогический журнал "Коллеги". http://collegy.ucoz.ru/publ/7-1-0-355</ref>. == Майдандағы қызметі == Алғаш 8-гвардиялық дивизияның бiрiншi батальонының [[комсорг]]ы болады. 1942 жылғы желтоқсанда жараланып, госпитальға түседi. Госпитальдан шыққаннан кейiн бiрiншi танк армиясының 24-іншi жеке механикаландырылған құрамының санитарлық бөлiмiнде медбике болып iстейдi. 1943 жылғы қарашада қайтадан жараланады. Ауыр жарақаттан жазылып шығысымен 1944 жылдың наурызында 237-атқыштар дивизиясының 835-атқыштар полкiнiң бiрiншi батальонына комсорг болып барады. Ең ақырында 1944 жылғы шiлдеде 70-атқыштар дивизиясының 207-атқыштар полкiнiң екiншi батальонына комсорг болады.Алтыншаш Нұрғожинова [[1944]] жылғы 2 қазанда қаза тапты. [Ол[Польша]]дағы Краков воеводствосының Лугмян ауданындағы «Гуто-Полянск» елдi мекенiнiң терiстiк-батыс жағына жерлендi. Өлгеннен кейiн «[[Қызыл Жұлдыз» орденi]]мен марапатталды.<ref>Қаһарман қыз Алтыншаш. Ақын аузынан естiген аңыз. Ана тілі. 1 Мамыр, 2014.http://anatili.kazgazeta.kz/news/19508</ref>. == Майдандағы ерлігі == 1944 жылы дивизиялық «[[Патриот Родины]]» газетiнде «Фашистiң екi танкiсiнiң күлiн көкке ұшырған комсомол Алтыншаш Нұрғожинованың рухына» атты өлең жарияланған. Оның авторы Одесса университетінің профессоры [[Михаил Левченко]]. Өзі былай деп жазады: "Ол кезде мен «Патриот Родины» газетінің қатардағы қызметкері едім. Майданда материал жинап жүріп, бір топ солдаттармен және офицерлермен бірге неміс фашистерінің қоршауында қалып қойдым. Меніңше, бұл Катовице маңында болса керек. Жағдай тым қиын еді. Кенет жауынгерлердің арасынан қаршадай бір қазақ қызы шыға келді де, қорғаныс ұйымдастырып, алға ұмтылды. Гранатамен жаудың бір танкісін отқа орады. Орнынан тұрып, «алға» деп ілгері ұмтылғанда, тасадан екінші темір тажал шыға келгені ғой. Әлгі қыз әй-шайға қарамастан, соған қарсы ұмтылды. Өзі де мерт болды. Жолдастарына да жол ашты. Ол осы батальонның комсоргі Алтыншаш Нұрғожинова екен. Өлгеннен кейін оны Кеңес Одағының Батыры атағына ұсынды". Алайда, Алтыншаш Нұрғожиноваға "[[Кеңес Одағының Батыры]]" атағы берілмеді. <ref>Өзіміз емес, өзгелер білген батыр офицер қыз – Алтыншаш Нұрғожинова. Алаш айнасы. 26.07.2010. https://alashainasy.kz/society/ozmz-emes-ozgeler-blgen-batyir-ofitser-kyiz--altyinshash-nurgojinova-9510/{{Deadlink|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:Ұлы Отан соғысы]] [[Санат:Соғыс ардагерлері]] [[Санат:1924 жылы туғандар]] [[Санат:1944 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Соғыста қайтыс болғандар]] 5tm0b9l34yv4ug79v8058edy732xjy0 3582231 3582219 2026-04-12T09:44:04Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Шелек филиалы|Шелек филиалы]] ([[User talk:Шелек филиалы|т]]) өңдемелерінен [[User:Гулжайна Усен|Гулжайна Усен]] соңғы нұсқасына қайтарды 3581810 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға|Есімі=Нұрғожинова Алтыншаш Өскенбайқызы|Туған күні=1924|Қайтыс болған күні=02.10.1944|Туған жері=Мәскеу қаласы|Қайтыс болған жері=Польшадағы Краков воеводствосының Лугмян ауданындағы «Гуто-Полянск»|Ұлты=Қазақ|Мансабы=Гвардия лейтенанты}} Гвардия лейтенанты Алтыншаш Өскенбайқызы Нұрғожинова [[1924]] жылы [[Мәскеу]] қаласында дүниеге келген. 1941 жылдың тамызынан Қызыл армия қатарында. Әскерге Мәскеу қаласының Сталин аудандық әскери комисариаты арқылы шақырылған. Комсомол ұйымдастырушыларының алты айлық курсын тәмамдаған соң Орталық, [[Воронеж]] және [[Украина]] майдандарында жаумен шайқасқан<ref>Канапьянов, Б. (2007). Звали ее Алтыншаш. Педагогический журнал "Коллеги". http://collegy.ucoz.ru/publ/7-1-0-355</ref>. == Майдандағы қызметі == Алғаш 8-гвардиялық дивизияның бiрiншi батальонының [[комсорг]]ы болады. 1942 жылғы желтоқсанда жараланып, госпитальға түседi. Госпитальдан шыққаннан кейiн бiрiншi танк армиясының 24-іншi жеке механикаландырылған құрамының санитарлық бөлiмiнде медбике болып iстейдi. 1943 жылғы қарашада қайтадан жараланады. Ауыр жарақаттан жазылып шығысымен 1944 жылдың наурызында 237-атқыштар дивизиясының 835-атқыштар полкiнiң бiрiншi батальонына комсорг болып барады. Ең ақырында 1944 жылғы шiлдеде 70-атқыштар дивизиясының 207-атқыштар полкiнiң екiншi батальонына комсорг болады. [[1944]] жылғы 2 қазанда қаза тапты. [[Польша]]дағы Краков воеводствосының Лугмян ауданындағы «Гуто-Полянск» елдi мекенiнiң терiстiк-батыс жағына жерлендi. Өлгеннен кейiн «[[Қызыл Жұлдыз» орденi]]мен марапатталды<ref>Қаһарман қыз Алтыншаш немесе ақын аузынан естiген аңыз. Ана тілі. 1 Мамыр, 2014.http://anatili.kazgazeta.kz/news/19508</ref>. == Майдандағы ерлігі == 1944 ж дивизиялық «[[Патриот Родины]]» газетiнде «Фашистiң екi танкiсiнiң күлiн көкке ұшырған комсомолка Алтыншаш Нұрғожинованың рухына» атты өлең жарияланған. Оның авторы – Одесса университетінің профессоры [[Михаил Левченко]]. Өзі былай деп жазады: "Ол кезде мен «Патриот Родины» газетінің қатардағы қызметкері едім. Майданда материал жинап жүріп, бір топ солдаттармен және офицерлермен бірге неміс фашистерінің қоршауында қалып қойдым. Меніңше, бұл Катовице маңында болса керек. Жағдай тым қиын еді. Кенет жауынгерлердің арасынан қаршадай бір қазақ қызы шыға келді де, қорғаныс ұйымдастырып, алға ұмтылды. Гранатамен жаудың бір танкісін отқа орады. Орнынан тұрып, «алға» деп ілгері ұмтылғанда, тасадан екінші темір тажал шыға келгені ғой. Әлгі қыз әй-шайға қарамастан, соған қарсы ұмтылды. Өзі де мерт болды. Жолдастарына да жол ашты. Ол осы батальонның комсоргі Алтыншаш Нұрғожинова екен. Өлгеннен кейін оны Кеңес Одағының Батыры атағына ұсынды". Алайда, Алтыншаш Нұрғожиноваға "[[Кеңес Одағының Батыры]]" атағы берілмеді. <ref>Өзіміз емес, өзгелер білген батыр офицер қыз – Алтыншаш Нұрғожинова. Алаш айнасы. 26.07.2010. https://alashainasy.kz/society/ozmz-emes-ozgeler-blgen-batyir-ofitser-kyiz--altyinshash-nurgojinova-9510/{{Deadlink|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:Ұлы Отан соғысы]] [[Санат:Соғыс ардагерлері]] [[Санат:1924 жылы туғандар]] [[Санат:1944 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Соғыста қайтыс болғандар]] 8u7kfpnm48e16ptl04dv9vassxhyge0 0 657986 3581988 3581504 2026-04-12T03:54:16Z Sagat Ardak 179691 Орфографиялық қателері түзетілді 3581988 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Абылай ханның Қызыл ағашы''' — [[Көкшетау]]дың маңында Абылай ханның есімімен байланыстырылған екі алаң бар: Үлкен және Кіші алаңдар. Осы орайда, «Абылай ханның Қызыл ағашы» деген жерде Абылай ханның басты алаңы орналасты деуге негіз бар. Бұл жерге жиырма жыл бұрын [[Бурабай]]дағы Абылай хан атындағы музейдің негізін қалаушы, Көкшетау өлкетанушысы Әмина Тұрсынбаеваның ұсынысымен [[мәрмәр]] тас орнатылған және оған ақын [[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев|Мағжан Жұмабаевтың]] жыр шумақтары жазылған: {{Quotation|''Ертеде жел өтпейтін Қызыл ағаш,'' ''Дариға, бұл күндерде жап-жалаңаш.'' ''Қабірінен әулиенің Алашқа артық,'' ''Ертеде Абылайға Орда болған ағаш.''}} Аңызға сүйенсек, «Ханның Қызыл ағашы» деп аталатын бұл алаңда [[Абылай хан]] [[құрылтай]], әскери жиналыстар, тағы да басқа көлемді іс-шаралар өткізіп отырған. [[Көкшетау тауы]]ның шығыс бөлігіндегі алаң «Абылай хан алаңы» деп аталды. «Көкшетау таулары Абылай ханды дұрыс шешім қабылдауға шабыттандыратын» деген аңыз сақталған. «Ханның Қызыл ағашы» деген топониммен бірге «Ханның Қызыл үйі» деген түсінік қалыптасқан, бұл жоғарыда аталған орыннан солтүстік-батыс бағытында орналасқан «Абылай ханның ордасы» деген ұғымды білдіретін.<ref>Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Көкшетау маңындағы тарих және мәдениет ескерткіштері]] [[Санат:Көкшетау]] [[Санат:Абылай хан]] jdx4c2eell88o87f1it2nubt3typ6o3 3582228 3581988 2026-04-12T09:40:56Z Шелек филиалы 179754 емле қателері түзетілді 3582228 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Абылай ханның Қызыл ағашы'''. [[Көкшетау]]дың маңында Абылай ханның есімімен байланыстырылған Үлкен және Кіші алаңдар бар. «Абылай ханның Қызыл ағашы» деген жерде Абылайханның басты алаңы орналасқан. Бұл жерге жиырма жыл бұрын [[Бурабай]]дағы Абылай хан атындағы музейдің негізін қалаушы, Көкшетау өлкетанушысы Әмина Тұрсынбаеваның ұсынысымен [[мәрмәр]] тас орнатылған және ақын [[Мағжан Бекенұлы Жұмабаевтың]] жыр шумақтары жазылған: {{Quotation|''Ертеде жел өтпейтін Қызыл ағаш,'' ''Дариға, бұл күндерде жап-жалаңаш.'' ''Қабірінен әулиенің Алашқа артық,'' ''Ертеде Абылайға Орда болған ағаш.''}} Аңызға сүйенсек, «Ханның Қызыл ағашы» деп аталатын бұл алаңда [[Абылай хан]] [[құрылтай]], әскери жиналыстар, тағы да басқа көлемді іс-шаралар өткізіп отырған. [[Көкшетау тауы]]ның шығыс бөлігіндегі алаң «Абылайхан алаңы» деп аталды. «Көкшетау таулары Абылайханды дұрыс шешім қабылдауға шабыттандыратын» деген аңыз да сақталған. «Ханның Қызыл ағашы» деген топониммен бірге «Ханның Қызыл үйі» деген түсінік те қалыптасқан, бұл жоғарыда аталған орыннан солтүстік-батыс бағытында орналасқан «Абылайханның ордасы» деген ұғымды білдіретін.<ref>Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Көкшетау маңындағы тарих және мәдениет ескерткіштері]] [[Санат:Көкшетау]] [[Санат:Абылай хан]] enxqg4pe56d7jql3euex74zsfp0dfcz 3582232 3582228 2026-04-12T09:44:49Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Шелек филиалы|Шелек филиалы]] ([[User talk:Шелек филиалы|т]]) өңдемелерінен [[User:Sagat Ardak|Sagat Ardak]] соңғы нұсқасына қайтарды 3581988 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Абылай ханның Қызыл ағашы''' — [[Көкшетау]]дың маңында Абылай ханның есімімен байланыстырылған екі алаң бар: Үлкен және Кіші алаңдар. Осы орайда, «Абылай ханның Қызыл ағашы» деген жерде Абылай ханның басты алаңы орналасты деуге негіз бар. Бұл жерге жиырма жыл бұрын [[Бурабай]]дағы Абылай хан атындағы музейдің негізін қалаушы, Көкшетау өлкетанушысы Әмина Тұрсынбаеваның ұсынысымен [[мәрмәр]] тас орнатылған және оған ақын [[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев|Мағжан Жұмабаевтың]] жыр шумақтары жазылған: {{Quotation|''Ертеде жел өтпейтін Қызыл ағаш,'' ''Дариға, бұл күндерде жап-жалаңаш.'' ''Қабірінен әулиенің Алашқа артық,'' ''Ертеде Абылайға Орда болған ағаш.''}} Аңызға сүйенсек, «Ханның Қызыл ағашы» деп аталатын бұл алаңда [[Абылай хан]] [[құрылтай]], әскери жиналыстар, тағы да басқа көлемді іс-шаралар өткізіп отырған. [[Көкшетау тауы]]ның шығыс бөлігіндегі алаң «Абылай хан алаңы» деп аталды. «Көкшетау таулары Абылай ханды дұрыс шешім қабылдауға шабыттандыратын» деген аңыз сақталған. «Ханның Қызыл ағашы» деген топониммен бірге «Ханның Қызыл үйі» деген түсінік қалыптасқан, бұл жоғарыда аталған орыннан солтүстік-батыс бағытында орналасқан «Абылай ханның ордасы» деген ұғымды білдіретін.<ref>Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Көкшетау маңындағы тарих және мәдениет ескерткіштері]] [[Санат:Көкшетау]] [[Санат:Абылай хан]] jdx4c2eell88o87f1it2nubt3typ6o3 0 659490 3581821 3579332 2026-04-11T16:26:00Z Гулжайна Усен 179710 3581821 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[File:Маметовтар.jpg|right|thumb|240 px|Әмина және Ахмет Мәметовтар]] '''Әмина Сүлейменқызы Мәметова''' 07.12.1901 жылы [[Батыс Қазақстан облысы]]ның Тайпақ ауданында дүниеге келген.Әмина Мәметова - қазақтың қаһарман қызы, Шығыстан шыққан тұңғыш Кеңес Одағының Батыры атағына ие болған қыз – [[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова|Мәншүк Мәметова]]ның анасы, қазақ қыздарының арасынан шыққан әдебиеттану пен әдеби сын саласындағы тұңғыш ұстаз-ғалымдардың бірі.Әкесі – Сүлеймен [[Нұралы хан]]ға төрт атадан, (Нұралы – Орман – Күсіпғали – Жүсіп – Сүлеймен) [[Әбілқайыр хан]]ға жеті атадан қосылады <ref>Мәметова, А. Мәншүктің анасы Әмина Сүлейменқызы қандай жан? "Орда жұлдызы" газеті. 16 Қараша 2012. http://old.baq.kz/kk/news/aimaktik_bak_muragat/regmedia-26154{{Deadlink|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==Өмірбаяны== Жары [[Ахмет Мәметов]] алғашқы дәрігерлердің бірі, танымал қоғам қайраткері болған. Өзінде бала болмағандықтан, ағасы Жеңіскәлінің қызы Мәншүкті өз тәрбиесіне алған. Әмина Сүлейменқызы алғашқы білімді [[Хұсни-Жамал Нұралыханова]]дан алған. *1917 жылы Орал қаласындағы қыздар училищесін бітірген. * 1928 жылы Саратов университетінің лингвистика бөлімін бітіреді. * 1928-1930 жылдары Семей кеңес партия мектебінде оқытушы. * 1930-1931 жылдары Алматыда мектеп әдіскері болып қызмет атқарды. * 1932 жылы Батыс Қазақстан облысының құрылуына байланысты Ахмет пен Әминаны Орал қаласына жұмыс бабымен шақырады. Олар жоғары білімді мамандар есебінде жаңадан ашылып жатқан білім беру және денсаулық сақтау саласында басқарушы қызметіне тағайындалады. *1934 жылы Ахмет, Әмина Мәметовтар Алматы қаласына жұмысқа шақырылады. * 1945 ж кандидаттық диссертациясын қорғаған. * 1947-48, 1952 ж. [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті|Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институты]]нда әдебиет кафедрасына жетекшілік еткен. ==Әдеби қызметі== Баспасөз бетінде 20-жылдардан көріне бастаған Әмина Сүлейменова әдеби айтыстардың ортасында ойлы да өткір сын мақалаларын жиі жариялайды. Әйелдер тақырыбына аса көңіл аударған. «Екпінді жас» журналында редакторлық жұмыс атқарған. Мәншүк Мәметоваға арнаған мақалалары, естеліктері оның шығармашылығында ерекше орын алады. Әмина Мәметова - қазақтың би-шешендері туралы зерттеу жұмысын жасаған тұңғыш ғалым. Қазақ әдебиетінің тарихы бойынша жүзден астам ғылыми мақала, оқулықтар, бағдарламаларды жарыққа шығарды. ==Марапаттары== «Республиканың еңбек сіңірген мұғалімі» атағына ие болды. «Октябрь революциясы» орденімен, ондаған медальмен марапатталған. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} irunykbsc4gcum3ukqclpbplu46lqq8 3582334 3581821 2026-04-12T10:52:24Z Шелек филиалы 179754 емле, дереккөз қателері түзетілді 3582334 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[File:Маметовтар.jpg|right|thumb|240 px|Әмина және Ахмет Мәметовтар]] '''Әмина Сүлейменқызы Мәметова''' 07.12.1901 жылы [[Батыс Қазақстан облысы]]ның Тайпақ ауданында дүниеге келген.Әмина Мәметова - қазақтың қаһарман қызы, Шығыстан шыққан тұңғыш Кеңес Одағының Батыры атағына ие болған қыз – [[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова|Мәншүк Мәметова]]ның анасы, қазақ қыздарының арасынан шыққан әдебиеттану мен әдеби сын саласындағы тұңғыш ұстаз-ғалымдардың бірі.Әкесі – Сүлеймен [[Нұралы хан]]ға төрт атадан, (Нұралы – Орман – Күсіпғали – Жүсіп – Сүлеймен) [[Әбілқайыр хан]]ға жеті атадан қосылады <ref>Мәметова, А. Мәншүктің анасы Әмина Сүлейменқызы қандай жан? "Орда жұлдызы" газеті. 16 Қараша 2012 ж. http://old.baq.kz/kk/news/aimaktik_bak_muragat/regmedia-26154{{Deadlink|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==Өмірбаяны== Жары [[Ахмет Мәметов]] алғашқы дәрігерлердің бірі, танымал қоғам қайраткері болған. Өзінде бала болмағандықтан, ағасы Жеңіскәлінің қызы Мәншүкті өз тәрбиесіне алған. Әмина Сүлейменқызы алғашқы білімді [[Хұсни-Жамал Нұралыханова]]дан алған. *1917 жылы Орал қаласындағы қыздар училищесін бітірген. * 1928 жылы Саратов университетінің лингвистика бөлімін бітіреді. * 1928-1930 жылдары Семей Кеңес партия мектебінде оқытушы болды. * 1930-1931 жылдары Алматыда мектеп әдіскері болып қызмет атқарды. * 1932 жылы Батыс Қазақстан облысының құрылуына байланысты Ахмет пен Әминаны Орал қаласына жұмыс бабымен шақырады. Олар жоғары білімді мамандар есебінде жаңадан ашылып жатқан білім беру және денсаулық сақтау саласында басқарушы қызметіне тағайындалады. *1934 жылы Ахмет, Әмина Мәметовтар Алматы қаласына жұмысқа шақырылады. * 1945 жылы кандидаттық диссертациясын қорғаған. * 1947-1948 жылдары, 1952 жылы. [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті|Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институты]]нда әдебиет кафедрасына жетекшілік еткен. ==Әдеби қызметі== Баспасөз бетінде 20-жылдардан көріне бастаған Әмина Сүлейменова әдеби айтыстардың ортасында ойлы да өткір сын мақалаларын жиі жариялайды. Әйелдер тақырыбына аса көңіл аударған. «Екпінді жас» журналында редакторлық жұмыс атқарған. Мәншүк Мәметоваға арнаған мақалалары, естеліктері оның шығармашылығында ерекше орын алады. Әмина Мәметова - қазақтың би-шешендері туралы зерттеу жұмысын жасаған тұңғыш ғалым. Қазақ әдебиетінің тарихы бойынша жүзден астам ғылыми мақала, оқулықтар, бағдарламаларды жарыққа шығарды. ==Марапаттары== «Республиканың еңбек сіңірген мұғалімі» атағына ие болды. «Октябрь революциясы» орденімен, ондаған медальмен марапатталған. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 87xva3abpgnznsnat6x0wpcnlxhpz2c 0 659971 3582323 3579703 2026-04-12T10:46:02Z Шелек филиалы 179754 емле қателері түзетілді 3582323 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[File:ColonialAfrica.png|thumb|Еуропалық отаршыл державалар бақылайтын Африканың аймақтары (Бельгия, [[Британ империясы|Британия]], Француз, Германия, Италия, Португалия және Испания империялары)]] '''Африканың бөлінуі''', сондай-ақ '''Африка үшін жарыс''' немесе '''Африка үшін күрес''' ([[ағылшын тілі|ағыл.]] Scramble for Africa, [[француз тілі|фр.]] Partage de l'Afrique, [[португал тілі|порт.]] Partilha de África) — Африканың бөлінуі, сонымен қатар Африка үшін жарыс немесе Африка үшін күрес - бұл XIX ғасырдың ортасынан бастап [[бірінші дүниежүзілік соғыс]]тың басталуына дейін [[Еуропа]]дағы империалистік державалардың [[Африка]]да зерттеу және әскери операциялар жүргізу үшін қарқынды бәсекелестік кезеңі, сайып келгенде, отаршылдық аумақтарды басып алуға бағытталған. Еуропалық отарлаушылардың көптеген себептері болды. Соның ішінде бүкіл континентте қол жетімді құнды ресурстарға ұмтылу, ұлттық билікті нығайту, еуропалық державалар арасындағы шиеленіс, діни миссионерлік құлшыныс және Африка елдерінің ішкі саясаты. ХІХ ғасырдың соңғы ширегінде Африканы бөлу кезінде еуропалық империялар арасындағы саяси және экономикалық бәсекелестік. Еуропалықтарға оған байланысты тікелей соғыстардан аулақ болуға мүмкіндік берді<ref>R. Robinson, J. Gallagher and A. Denny, Africa and the Victorians, London, 1965, p. 175.</ref>. XIX ғасырдың кейінгі жылдарында әскери ықпал мен экономикалық үстемдік арқылы" бейресми империализмнен " отаршылдық империализмге алып келген тікелей басқаруға көшу болды<ref>Kevin Shillington, History of Africa. Revised second edition (New York: Macmillan Publishers Limited, 2005), 301.</ref>. == Тарихы == 1840 жылға қарай еуропалық державалар Африка жағалауында шағын сауда бекеттерін құрды, бірақ олар теңіз жағасында болуды жөн көріп, құрлықты саудаға сирек пайдаланды<ref>Thomas Pakenham, The Scramble for Africa: White Man’s Conquest of the Dark Continent from 1876 to 1912 (1991) ch 1</ref>. XIX ғасырдың ортасында еуропалық зерттеушілер Шығыс және Орталық Африканың аудандарын картаға түсірді. 1870 жылдары Батыс Еуропа мемлекеттері Африка континентінің он пайызын ғана бақылап отырды. Олардың барлық территориялары жағалауға жақын орналасқан. Ең маңызды иеліктер Португалияға тиесілі [[Ангола]] мен [[Мозамбик]] болды. [[Ұлыбритания]]ға тиесілі [[Кап колониясы]]. [[Франция]] ұстаған [[Алжир]] болды.. Технологиялық жетістіктер еуропалықтардың сыртқы экспансиясына ықпал етті. Индустрияландыру көлік және байланыс саласында, әсіресе пароходтар, теміржолдар және телеграфтар түрінде қарқынды прогреске әкелді. Медициналық жетістіктер, әсіресе тропикалық ауруларға қарсы дәрі-дәрмектер де маңызды рөл атқарды. [[Хинин]]нің дамуы — [[безгек]]тің тиімді емі — еуропалықтар үшін тропиктің кең кеңістігін қол жетімді етті. 1872 жылы Ұлыбритания Португалияға тиесілі [[Делагоа]] шығанағының оңтүстік жартысына және 1823 жылы британдық капитан Оуэн мен [[кафр]] басшыларының бірі арасында жасалған келісімге сүйене отырып, іргелес аралдарға наразылық білдірді. Бірақ [[арбитраж]] судьяларға сайланған [[Мак-Магон]] 1875 жылы делагоаны португалдықтар үшін мойындады. Ұлыбритания Португалия үкіметін 1880 жылы [[Мапуту|Лоренс-Маркиш]]тегі келісім бойынша Делагоадан бас тартуға көндіре алды; бірақ Португалиядағы осы келісімнен туындаған тәртіпсіздіктер үкіметті одан бас тартуға мәжбүр етті<ref>https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Делагоа_или_Далагоа // https://ru.wikipedia.org/wiki Энциклопедический_словарь_Брокгауза_и_Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.</ref>. 1884 жылы [[Германдық империя]] Африканы бөлу үшін күреске кірісті. Ол Оранж өзенінен Португалия Анголасымен (Германияның Оңтүстік-Батыс Африка) шекарасына дейінгі территорияны [[протекторат]] деп жариялады. 1884 жылдың шілдесінде Германия Испания Гвинеясының солтүстік шекарасынан Калабарға дейінгі жағалауға протекторат жариялады және өзінің иеліктерін кеңейте бастады. Неміс Камерунын құрды, сонымен қатар Тогоға протекторат құрды. 1884-1885 жылдары Германияның Шығыс Африка компаниясы жергілікті тайпалармен келісім жасасып, Тана өзенінің сағасынан Гвардафуй мүйісіне дейінгі 1800 шақырымдық жағалаудың үстінен, оның ішінде Тананың төменгі ағысындағы Виту Сұлтанатының үстінен протекторатын жариялады. Ұлыбританияның бастамасымен осы территорияларды талап еткен тәуелді Занзибар сұлтаны наразылық білдірді, бірақ ол қабылданбады. Осыдан кейін Шығыс Африканың жағалауларының бөліктерін асығыс басып ала бастаған Императорлық британдық шығыс Африка компаниясы құрылды. Африканы отарлау ертерек болғанына қарамастан, ең күшті бәсекелестік жаңа империализм кезеңінде, әсіресе 1885 жылы Берлин конференциясының Бас заңы қабылданғаннан кейін дамыды. [[Оңтүстік Африка]]да 1880 жылдардың аяғынан бастап [[Сесил Родс|С.Родстың]] Британдық Оңтүстік Африка компаниясы [[Капа]]дан [[Каир]]ге теміржол салу идеясын алға тартқан кеңейтуді жүзеге асырды. 1888-1893 жылдары бұл рота [[Оңтүстік Родезия]] колониясын құра отырып, машона мен матабеле жерлерін жаулап алды; 1889 жылы [[Замбези өзені]]нің солтүстігі жаулап алынды, ол [[Солтүстік Родезия]] деп аталды. [[Португалия]]да [[Ангола]] мен [[Мозамбик]]ті біртұтас отарлық империяға біріктіру үшін Африка континентінің континентальды аймақтары арқылы үздіксіз отарлық иеліктердің «көпірін» құру жоспары болған, бірақ 1890 жылғы Британдық ультиматум Португалияны осы жобаны жүзеге асырудың келесі жоспарларынан бас тартуға мәжбүр етті. 1890 жылы Германия мен Ұлыбритания арасында осы екі державаның Африкадағы отарлық мүдделерін реттейтін Занзибар шарты жасалды. Британия-Бельгия келісім шартына сәйкес 1894 жылы 12 мамырда «Конго еркін мемлекеті» [[Ніл]]дің сол жағалауын [[Альберт көлі]]нен Фашодаға дейін алды, бірақ Франция мен Германияның қысымымен Франциямен 14 тамызда келісімге отырып, 1894 жылы солтүстікке қарай [[Убанги]]-[[Мбому]] сызығымен шектелуге тура келді. 1890 жылы 5 тамызда Батыс Африкада британдық-француздық келісімнен айыру туралы келісім жасалды, бұл британдықтардың [[Нигерия]]дан солтүстікке қарай кеңеюіне шек қойды. [[Того]] шекарасы 1886 жылы 28 шілдеде және 1899 жылы 14 қарашада ағылшын-герман келісімдері және 1898 жылы 27 шілдеде француз-герман келісімімен белгіленді. Германияның Камеруннан шығысқа қарай ілгерілеуі 1893 жылы 15 қарашада ағылшын-неміс шартымен және 1894 жылы 4 ақпанда француз-герман келісімімен тоқтатылды. «Африка үшін күрестің» шарықтау шегі болып 1898 жылы Ұлыбритания мен Францияны соғыс қарсаңына алып келген Фашода оқиғасы саналады. ХІХ ғасырдың аяғында «қара құрлықты» ресурстар көзі деп санайтын жас Италия мемлекеті Африканың бөлінуіне қосылды. Ол әсіресе әлсіреп жатқан [[Осман империясы]]ның африкалық иеліктері мен әлсіз мұсылман сұлтандықтары орналасқан [[Сомали түбегі|Африка Мүйізі]]нің территориясын қызықтырды (қараңыз: [[Итальяндық Сомали]] мен [[Италияндық Ливия]]). 1902 жылға қарай еуропалық державалар Африканың 90% бақылауында болды. Сахараның оңтүстігінде Африкадан тәуелсіздігін итальяндықтардан қорғаған [[Либерия]] ([[АҚШ]] қамқорлығымен) және [[Эфиопия]] ғана тәуелсіздігін сақтап қалды. 1910 жылы Бельгия королі [[Леопольд II]] 1908 жылы [[Конго еркін мемлекеті]]н Бельгия мемлекетіне сатқаннан кейін, [[Ладо анклавы]] [[Англия-Египет Суданы]]на өтті. Африканың отарлық бөлінуі [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] басталған жылы [[Англия]] [[Египет]]ті ресми түрде қосып алған кезде аяқталды. Екі жыл бұрын [[Марокко]] [[Фес келісімі]] бойынша бөлініп, ал Италия [[Италия-Түрк соғысы]] нәтижесінде [[Ливия]]ны бақылауға алды. 1914 жылға қарай бүкіл континентте [[Эфиопия]] мен [[Либерия]] ғана еуропалықтардың бақылауынан тәуелсіз болды. == Карталар == [[File:Colonial Africa 1800 map.png|thumb|Африка 1800 ж.]] [[File:Colonial Africa 1870 map.png|thumb|Африка 1870 ж.]] [[File:Colonial Africa 1900 map.png|thumb|Африка 1900 ж.]] [[File:Colonial Africa 1914 map.png|thumb|Африка 1914 ж.]] [[File:Colonial Africa 1923 map.png|thumb|Африка 1923 ж.]] [[File:Scramble-for-Africa-1880-1913.png|thumb|1880 және 1913 жылдардағы Африканы салыстыру]] == Метрополиядағы Африка колониялары (1900 жылғы жағдай бойынша) == <big>'''Бельгия'''</big> [[Еркін Конго мемлекеті]] (1908 жылдан бастап [[Бельгиялық Конго]], қазіргі [[Конго Демократиялық Республикасы]]) <big>'''Франция'''</big> [[Алжир]] [[Тунис]] [[Марокко]] '''Француздық Батыс Африка''' [[Мавритания]] [[Сенегал]] [[Француз Суданы]] (қазіргі [[Мали]]) [[Гвинея]] [[Кот-д'Ивуар]] [[Нигер]] [[Жоғарғы Вольта]] (қазіргі [[Буркина-Фасо]]) [[Дагомея]] (қазіргі [[Бенин]]) '''Француз Экваторлық Африка''' [[Габон]] Орта [[Конго]] (қазіргі [[Конго Республикасы]]) [[Убанги-Шари]] (қазіргі [[Орталық Африка Республикасы]]) [[Чад]] Француз [[Сомали]]і (қазіргі [[Джибути]]) [[Мадагаскар]] [[Комор аралдары]] <big>'''Германия (1919 жылға дейін)'''</big> '''Германдық Шығыс Африка''' [[Руанда-Урунди]] (1919 жылдан бастап [[Бельгия]] мандаты, қазіргі [[Бурунди]] және [[Руанда]]) [[Танганьика]] (1919 жылдан бастап [[Британия]] мандаты, қазір [[Танзания]] бөлігі) '''Германияның Оңтүстік-Батыс Африка''' (1919 жылдан бастап [[Оңтүстік Африка Одағы]]ның мандаты, қазіргі [[Намибия]]) '''Германияның Батыс Африка''' Неміс [[Камерун]]ы (1919 жылдан бастап [[Франция]] мандаты, қазіргі [[Камерун]]) [[Тоголенд]] (1919 ж. [[Франция]] мен [[Ұлыбритания]] арасындағы бөліну, қазіргі [[Того]]) <big>'''Италия'''</big> '''Итальяндық Солтүстік Африка''' (1934 жылдан бастап Ливия) [[Триполитания]] [[Киренаика]] [[Феццан]] [[Эритрея]] Итальяндық [[Сомали]] (қазір ресми түрде [[Сомали]]ге кіреді) <big>'''Португалия'''</big> [[Ангола]] [[Португалиялық Конго]] ([[Кабинда]]) - қазір [[Ангола]]ның [[эксклав]]ы [[Португалдық Шығыс Африка]] (қазіргі [[Мозамбик]]) [[Португал Гвинеясы]] (қазіргі [[Гвинея-Бисау]]) [[Кабо-Верде]] аралдары (қазіргі [[Кабо-Верде]]) [[Сан-Томе және Принсипи]] <big>'''Испания'''</big> Испан [[Сахара]]сы (қазіргі [[Батыс Сахара]] - [[БҰҰ]] шешімдеріне қайшы, [[Марокко]]ның бөлігі) [[Рио-де-Оро]] [[Сегиет эль-Хамра]] Испандық [[Марокко]] [[Сеута]] [[Мелилла]] Испандық Оңтүстік Марокко ([[Тарфая секторы]]) [[Ифни]] [[Рио-Муни]] (қазіргі [[Экваторлық Гвинея]] материгі) [[Фернандо-По]] (қазіргі [[Биоко]], [[Экваторлық Гвинея]]ның оқшауланған бөлігі) <big>'''Ұлыбритания'''</big> [[Англо-Египет Суданы]] '''Британдық Шығыс Африка''' [[Кения]] [[Уганда]] [[Занзибар]] (қазір [[Танзания]]ның бөлігі) Британдық Сомали (қазір ресми түрде [[Сомали]]ге кіреді) [[Оңтүстік Родезия]] (қазіргі [[Зимбабве]]) [[Солтүстік Родезия]] (қазіргі [[Замбия]]) [[Ньясаленд]] (қазіргі [[Малави]]) '''Британдық Оңтүстік Африка''' [[Кейп колониясы]] (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі) [[Наталь колониясы]] (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі) [[Қызғылт Сары Еркін Мемлекет]] (қазір [[Оңтүстік Африка]]ның бөлігі) [[Трансвааль]] колониясы (қазір Оңтүстік Африканың бөлігі) [[Бечуаналенд]] (қазіргі [[Ботсвана]]) [[Басутоленд]] (қазіргі [[Лесото]]) [[Свазиленд]] [[Гамбия]] [[Сейшел аралдары]] [[Сьерра-Леоне]] [[Маврикий]] [[Нигерия]] [[Алтын жағалау]] (қазіргі [[Гана]]) Египет <big>'''Тәуелсіз мемлекеттер'''</big> [[Либерия]] [[Абиссиния]] ([[Эфиопия]]) <big>'''Халықаралық аймақ (1923-1956)'''</big> [[Танжер]], Ұлыбритания, Франция, [[Германия]] және (1928 жылдан) Италия (қазіргі Марокконың бөлігі) бірлесіп басқарды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} eye0nkl8r737jq7ycoj4nhsogelzb0m 0 660725 3582349 3579335 2026-04-12T11:06:31Z Шелек филиалы 179754 емле, дереккөз қателері түзетілді 3582349 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Өзен торларының''' сипаты мен құрылымы - құрлық бетіне түсетін судың мөлшері мен қарқындылығын, осы судың ағу жағдайларын жəне құрлықтың төсеніш бетінің шайылуға төзімділігін белгілейтін физикалық-географиялық жағдайлардың күрделі ара-қатынасы арқылы анықталады. Өзен торларының пландағы конфигурациясы дендриттік типтерге бөлінеді: # (ағаш бұтағы тəрізді) # параллельді # радиалды # қауырсын тəрізді [[Сурет:Volga_Ulyanovsk-oliv.jpg| thumb|right|200px|Ульяновск аумағындағы Еділ өзені]] Өзен торының дендриттік типі біртекті тау жыныстарынан түзілген аудандарда пайда болған. Мұнда өзеннің негізгі арнасы мен салалары ретсіз таралған. Мұндай ретсіз таралған өзен торының арасында басты өзенмен оның салаларын ажырату мүмкін емес. Мысалы:[[Еділ өзені]] жүйесінің бастауында негізгі өзен арнасын табу қиынға түседі. Ал өзеннің салалары негізгі өзен арнасына екі жақтан бірдей симметриялы қауырсын тәрізді су торы. Осыған ұқсас су торы қатпарлы жəне куэсты дамыған аймақтарда кездеседі. Кереге көзді немесе [[Ортогоналдық|ортогональды]] өзен торының арналары мен салаларының бөлікшелері планда өзара тікбұрышты түзеп, тектоникалық жарылымдар бойына сəйкес келеді. Сөйтіп тектоникалық жарылымдар бойымен қалыптасқан эрозиялық пішіндер олардың бағытын қабылдап, планда ортогональдық сипатталады. Өзен тораптарының осындай түрлері қатпарлы аймақтарда жиі кездеседі ([[Орал өзені|Орал өзеннің]] бастауында). Параллельді су торлары бір бағытта немесе қарама-қарсы бағытта ағуымен сипатталады. Олар қатпарлы аймақтардың шеткі жағында, теңіз су деңгейінің астынан жаңадан босап шыққан көлбеу жазықтардың үстінде дамиды. Радиалды ағын сулар орталықтан тепкіш немесе орталық қатартқыш өзен жүйелерін құрады. Мұндай өзен тораптары жанартау аймақтары мен тауаралық ойпаттарға тəн. Шеңбер жəне айыр тəрізді су жүйелері əдетте тұз-күмбезді жоталардың етек жағын жиектейді немесе төзімділігі əркелкі тау жыныстарынан құралған брахиантиклиндық құрылымдар шегінде дамиды. Гидрографиялық тораптардың беткейлерін зерттеудің практикалық мəні зор. Демек, олар белгілі геологиялық, климаттық жəне басқа табиғи факторлардың əсерінен түзеліп, белгілі ландшафтың қалыптасуында осы факторлардың маңызын анықтайды. Кейбір жағдайларда өзен тораптары бейнесін зерттеу оларды құрастырған аймақтың геологиялық жəне тектоникалық құрылым ерекшеліктерін анықтаудың белгісі болуы мүмкін, яғни қатпарлы құрылымдардың жəне [[тектоникалық жарылым]]дар сызықтарының бағытын, тау жыныстары жарықшақтар жүйесінің ара-қатынасын жəне т.б. анықтауға себепші болады.Мысалы, аңғар жүйесінің радиалдық түрі əдетте тұзды [[күмбез]]дер жəне брахиантиклиндық құрылымдардың, ал кейбір жағдайларда ірі кимберлит құбырлары айналасында дамыған. Тұзды күмбездермен [[Брахиантиклиналь|брахиантиклиндар]] негізінен мұнай жəне газды сиыстырған тектоникалық құрылымдар болып саналады, ал кимберлит құбырлары мен алмастың кен орындары тікелей байланысты.<ref>Жалпы геоморфология. Оқулық.– Өңд., толықт.,3-бас. - Алматы: Қазақстан Республикасының жоғарғы оқу орындар қауымдастығы, 2012.- 307 бет.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Геоморфология]] [[Санат:География]] c5qhi1ytz7sx73s6x0dnjnvfxa0pu17 0 660914 3581811 3579331 2026-04-11T16:09:39Z Гулжайна Усен 179710 3581811 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Батыр Қосағалы Төлекұлы''' — [[Көкшетау]] өңірінің тумасы. [[Орта жүз]]дің ханы Уәлидің заманында өмір сүрген. == Өмірбаяны == Қазақтың белгілі күйшісі Дәулеткерей өзінің «Қосағалы» атты күйін арнаса, Ақмола-Көкше аймағында оның атымен аталатын жер, су атаулары да кездеседі. Қосағалы батыр өзінің ата-бабалары сияқты (бойы 2,76) алып денелі батыр болған.Оның жерлеу орны 4 метрді құрайды. Маңдайшасындағы жазу арабша, қабір басындағы жазу қазақ және орыс тілінде: «Руы – жақсылық [[Қарауыл руы|қарауыл]]», «Богатырь Қосағалы Толеков». Шағалалы өзенінің тауды айналып өтетін тұсында жақсылық қарауылға жататын Сай ауылынан тараған Жалғыз қарағай, Қырдағы ауыл, Былқылдақ, Өзен қарағай дейтін ауылдардың соңғысын Қосағалы батыр мекендеген. 1723-1730 жылдардағы «Ақтабан шұбырындыда» жадап-жүдеп осы жаққа жеткен қандастарымызға мал, жер беріп көмек көрсеткен атымтай жомарттығына сай ел-жұрт оны Баянұлы Бай-Төлек атап кеткен дейді. Қосағалыны өз тұсында Омбы шекпенділерінің шенеуніктері, татар байлары да танып, сыйласып, онымен санасқан. Оған Омбы губернаторы тарапынан «Алтын тон» аталатын оқалы шапанның тарту етіліп, бұл жәдігер жұрнағының күні кешеге дейін батыр ұрпағы Дәкен Боқанов ақсақалдың үйінде сақталып келгендігі дәлел. == Жерленген жері == Қосағалы батыр Төлекұлының кесенесі Ақмола облысы, Зеренді ауданы, Азат тауында орналасқан.<ref>Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Тарих]] [[Санат:Тұлғалар санаттары]] [[Санат:Тұлғалар]] [[Санат:Суретсіз мақала]] 5hrwgfz8r33pnnri0lg5vc8m3bnvrje 3582357 3581811 2026-04-12T11:16:27Z Шелек филиалы 179754 емле, қателер түзетілді 3582357 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Батыр Қосағалы Төлекұлы''' — [[Көкшетау]] өңірінің тумасы. [[Орта жүз]]дің ханы Уәлидің заманында өмір сүрген. == Өмірбаяны == Қазақтың белгілі күйшісі Дәулеткерей өзінің «Қосағалы» атты күйін арнаса, Ақмола-Көкше аймағында оның атымен аталатын жер, су атаулары да кездеседі. Қосағалы батыр өзінің ата-бабалары сияқты (бойы 2,76) алып денелі батыр болған.Оның жерлеу орны 4 метрді құрайды. Маңдайшасындағы жазу арабша, қабір басындағы жазу қазақ және орыс тілінде. «Руы – жақсылық [[Қарауыл руы|қарауыл]]», «Богатырь Қосағалы Толеков». Шағалалы өзенінің тауды айналып өтетін тұсында жақсылық қарауылға жататын Сай ауылынан тараған. Жалғыз қарағай, Қырдағы ауыл, Былқылдақ, Өзен қарағай дейтін ауылдардың соңғысын Қосағалы батыр мекендеген. 1723-1730 жылдардағы «Ақтабан шұбырындыда» жадап-жүдеп осы жаққа жеткен қандастарымызға мал, жер беріп көмек көрсеткен атымтай жомарттығына сай ел-жұрт оны Баянұлы Бай-Төлек атап кеткен дейді. Қосағалыны өз тұсында Омбы шекпенділерінің шенеуніктері, татар байлары да танып, сыйласып, онымен санасқан. Оған Омбы губернаторы тарапынан «Алтын тон» аталатын оқалы шапанның тарту етіліп, бұл жәдігер жұрнағының күні кешеге дейін батыр ұрпағы Дәкен Боқанов ақсақалдың үйінде сақталып келгендігі дәлел. == Жерленген жері == Қосағалы батыр Төлекұлының кесенесі. Ақмола облысы, Зеренді ауданы, Азат тауында орналасқан.<ref>Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Тарих]] [[Санат:Тұлғалар санаттары]] [[Санат:Тұлғалар]] [[Санат:Суретсіз мақала]] hqdq1vw24txcbh8v6hdfc3d5xtjreyu 3582361 3582357 2026-04-12T11:22:37Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Шелек филиалы|Шелек филиалы]] ([[User talk:Шелек филиалы|т]]) өңдемелерінен [[User:Гулжайна Усен|Гулжайна Усен]] соңғы нұсқасына қайтарды 3581811 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Батыр Қосағалы Төлекұлы''' — [[Көкшетау]] өңірінің тумасы. [[Орта жүз]]дің ханы Уәлидің заманында өмір сүрген. == Өмірбаяны == Қазақтың белгілі күйшісі Дәулеткерей өзінің «Қосағалы» атты күйін арнаса, Ақмола-Көкше аймағында оның атымен аталатын жер, су атаулары да кездеседі. Қосағалы батыр өзінің ата-бабалары сияқты (бойы 2,76) алып денелі батыр болған.Оның жерлеу орны 4 метрді құрайды. Маңдайшасындағы жазу арабша, қабір басындағы жазу қазақ және орыс тілінде: «Руы – жақсылық [[Қарауыл руы|қарауыл]]», «Богатырь Қосағалы Толеков». Шағалалы өзенінің тауды айналып өтетін тұсында жақсылық қарауылға жататын Сай ауылынан тараған Жалғыз қарағай, Қырдағы ауыл, Былқылдақ, Өзен қарағай дейтін ауылдардың соңғысын Қосағалы батыр мекендеген. 1723-1730 жылдардағы «Ақтабан шұбырындыда» жадап-жүдеп осы жаққа жеткен қандастарымызға мал, жер беріп көмек көрсеткен атымтай жомарттығына сай ел-жұрт оны Баянұлы Бай-Төлек атап кеткен дейді. Қосағалыны өз тұсында Омбы шекпенділерінің шенеуніктері, татар байлары да танып, сыйласып, онымен санасқан. Оған Омбы губернаторы тарапынан «Алтын тон» аталатын оқалы шапанның тарту етіліп, бұл жәдігер жұрнағының күні кешеге дейін батыр ұрпағы Дәкен Боқанов ақсақалдың үйінде сақталып келгендігі дәлел. == Жерленген жері == Қосағалы батыр Төлекұлының кесенесі Ақмола облысы, Зеренді ауданы, Азат тауында орналасқан.<ref>Қазақстанның өңірлік қасиетті нысандары. — Астана: Фолиант, 2017. — 504 б.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Тарих]] [[Санат:Тұлғалар санаттары]] [[Санат:Тұлғалар]] [[Санат:Суретсіз мақала]] 5hrwgfz8r33pnnri0lg5vc8m3bnvrje 0 660992 3581767 3580421 2026-04-11T15:14:51Z 19642206g 179570 емле қатесі түзетілді. 3581767 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Уранометрия'''-(лат. Uranometria: omnium asterismorum continens schemata, nova methodo delineata, aereis laminis expressa) - 1603 жылы Иоганн Байер шығарған жұлдызды аспан атласы, қазіргі заманғы алғашқы атлас. Атласта жұлдызды аспанның 51 картасы бар. Алғашқы 48 парақта Птолемейдің 48 шоқжұлдызы орналасқан. Бір парақта аспанның оңтүстік жарты шарының 12 жаңа шоқжұлдызы ұсынылған. Сонымен, соңғы 2 жапырақ аспанның солтүстік және Оңтүстік полярлы аймақтарына шолу жасайды. Атласты картаға түсіру үшін Байер өз заманының көрнекті бақылаушысы Дат астрономы Тихо Брагенің бақылауларын пайдаланды. Олар телескопиялық дәуірде жүргізілгеніне қарамастан, көптеген жұлдыздардың позициялары бір бұрыштық минутқа дейін дәл анықталды. Осылайша, Байер атласы өз дәуірі үшін аспан картографиясы дәлдігінің жаңа стандартын ұсынды. Сол кездегі дәстүр мен астрономиялық тәжірибе бойынша атласта шоқжұлдыздардың мифологиялық кейіпкерлерінің суреттері болды. Астрономдар аспандағы фигураның бір немесе басқа бөлігінде орналасқан аспан нысандарын орналастыру арқылы сипаттамалық принципті қолдануды жалғастырды. Байердің мыс гравюралары жұлдызды атластарды безендірудің үлгісін көрсетті. Осы және одан бұрынғы кезеңдегі басқа жұлдызды атластар сияқты, Байер атласы аспан координаттарының эклиптикалық жүйесіне негізделген. Алайда, эклиптиканың қазіргі заманғы 360 градустық градусы арқылы емес, сол кезде қабылданған астрологиялық, 30 градустық белгілерге негізделген. Әр 30 градустан кейін Зодиак белгілерін шектейтін және эклиптика полюстеріне жақындайтын тік сызықтар жүргізілді, карта өрістері әр градус бойынша калибрленеді. Атласты құру үшін тік сызықты картографиялық проекция қолданылды (ол қазір трапециялы деп аталады). Бұл жұлдыздардың позицияларын әдеттегі интерполяция арқылы есептеуге мүмкіндік береді. Атласта алғаш рет жұлдыздардың әріптік белгісі қолданылды. == Жаңа шоқжұлдыздар == XVI ғасырдың ұлы географиялық ашылуларының дәуірі, өте алыс теңіз экспедициялары, жаңа теңіз сауда жолдарын зерттеу және сәйкесінше жаңа навигациялық міндеттер астрономдарға осы уақытқа дейін аз зерттелген аспан сферасының оңтүстік жарты шарын картаға түсіру міндетін қойды. Мұндай жұмыстардың бастамашыларының бірі голландиялық теолог, теңіз экспедицияларын жабдықтау жөніндегі кеңесші Питер Планциус болды. Оның тапсырмасы бойынша голландиялық көпес Фредерик де Хаутман (Фредерик де Хоутман, 1571-1627) Үндістанға 1595-1596 жылдары жақсы үміт кейпінің айналасында сапар шегу кезінде оның бас штурманы Питер Дирксцун Кейзер (лат. Петрус Теодори) Солтүстік жарты шарда байқалмайтын Оңтүстік аспанның ең жарқын 135 жұлдызының каталогын құрастырды және әрқайсысына символдық атау бере отырып, оларды 12 топқа бөлді. 1598 жылы шоқжұлдыздардың жаңа фигуралары алғаш рет Планцийдің аспан глобусында пайда болды. Бұл 12 шоқжұлдыз Байердің "Уранометрия" карталарына түсірілді, Атластың танымалдылығының арқасында олар жалпы қабылданған және дәстүрлі түрде Байердің өзіне тиесілі болды. Бұл ежелгі дәуірден белгілі және осы уақытқа дейін сақталған шоқжұлдыздарды толықтыратын жаңа шоқжұлдыздардың алғашқы тобы. "Уранометрия" үлкен ит шоқжұлдызының картасында жаңа Көгершін шоқжұлдызы да бар. Алайда, ол жаңа полярлы Оңтүстік шоқжұлдыздардың жеке тізіміне енбегендіктен, Көгершін Байер шоқжұлдызы болып саналмайды. === Дереккөздері=== <ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Уранометрия</ref> burbpvsxqjfbzybrbbfu6t9usnrtm2z 0 661064 3582289 3580333 2026-04-12T10:27:46Z Шелек филиалы 179754 3582289 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Алагрек немесе а-ла-грек''' (французша à la grecque, грекше; ағылш. Greek кілті) — гректердің архитектуралық тік сызықты ою-өрнектерінің французша атауы. Оны киім жиегін безендіру үшін қолданған. [[Сурет:03573 - Greca - Porta Venezia, Milano - Foto Giovanni Dall'Orto 23-Jun-2007.jpg|нобай|Милан ғимаратындағы алангрек пен фриз]] Алагрек ою-өрнегінің өрнегі бір-екі өрілген жолақтарды (меандрларды) қайталап, көтеріп, төмен түсуден, тік бұрышта кездесуден тұрады. Оюда бір жолақ болған кезде оны алагрек қарапайым лабиринт, ал екеуін - екі еселенген деп атайды. == Сәулет өнерінде == Алагрек [[Архитектуралық модернизм|архитектура]]да тар [[Фриздер|фриздерді]] безендіру үшін қолданылады. == Құмырадан жасалған ою == Алагрек ою-өрнегі этрусканың құмыраларында жиі кездеседі.Бұл ою-өрнек [[Синология|синологтар]]дың айтуынша, біздің дәуірімізге дейінгі 1200 жылдарға жататын қытай құмыраларында да кездесетіндігі де назар аудартады. == Сілтемелер == {{Навигация}} qqbxfgrfwvptqtql7sddqfz7iwohq4q 0 661067 3581845 3579338 2026-04-11T16:58:22Z Гулжайна Усен 179710 3581845 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Шүңкәров Өтелген |Туған күні = 1938 жыл |Туған жері = {{туғанжері|Маңғыстау ауданы|Маңғыстау ауданында}}, Құлқара |Мансабы = [[философия]] докторы және химия ғылымының кандидаты |Азаматтығы = {{KAZ}}<br>{{USSR}} |Ұлты = [[қазақтар|қазақ]] }} '''Шүңкәров Өтелген''' ([[1938]]жылы, [[Маңғыстау облысы]], [[Қызан]] ауылдық кеңесі, [[Құлқара жері]]) — [[философия]] докторы және [[химия]] ғылымының кандидаты(1973). == Еңбек жолы == [[1963]] жылы ҚазМУ-дің химия факультетін бітіріп, еңбек жолын [[Атырау қаласы]]ндағы бұрынғы "Синтезспирт" з-дынан бастады. [[Орта Азия мұнай ғылымын зерттеу институты]]ның Маңғыстау бөлімшесінде жұмыс жасады. [[1968]] жылы [[мұнай химиясы және тұздар инстытуты]]ның аспирантурасына түсті. Оны бітіргеннен кейін, [[1973]] жылға дейін [[Жаңаөзен қаласы]]ндағы қазақ газ өңдеу з-дында орталық химиялық лабориторинның меңгерушісі болды. Содан кейін [[Ақтау қаласын]]дағы мұнай ғылымы және жобалау институтында аға ғылым қызметкер, сектор, лаборотория меңгерушісі болып қызмет атқарды. Осы жылдары 6 [авторлық куәлік]] алды және 30 ғылыми мақалалары мерзімді баспасөзде, арнаулы басылымдарды жарияланды. [[Маңғыстау]] мұнайын судан, мұздан, топырақ, тастан тазарту бағытындағы еңбегі нәтижелі болды. Осы мақсаттиғы физикалық және химиялық процестерді зерттеуге арналған лаборатория Ш-тың тікелей басшылық етуімен құрылды. [[1987]] жылдан бері [[Маңғыстау]]дағы Қазақ политехникалық институтында аға оқытушысы, кафедра меңгерушісі болып еңбек етті. <ref>«Маңғыстау энциклопедиясы»</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Суретсіз мақала}} {{Stub}} [[Санат:1938 жылы туғандар]] [[Санат:Маңғыстау ауданында туғандар]] bhvsq2k7ny5h6yc4y5dnc8ie9hlkp5k 0 661442 3581847 3580440 2026-04-11T16:59:51Z Гулжайна Усен 179710 3581847 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Іңірбаев Есберген Іңірбайұлы''' (1950 жылдың 22 қарашасы күні дүниеге келген) – журналист. == Өмірбаяны == Есберген Іңірбайұлы [[Түрікменстан]] облысы, Красноводск ауданы, Қашоба ауылында 1950 жылдың 22 қараша күні дүниеге келген. 1978 жылы [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ]]-дің журналистика факультетін, 1988 жылы [[Ташкент]] Жоғ. Партия мектебін бітірген. == Карьера == 1968-86 ж. Красноводск ауданында қазақ тілінде шығатын “Жұмысшы” газетінің әдеби қызметкері, тілшісі, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшысы, редакторының орынбасары болып жұмыс істеді. 1987-93 ж. газеттің редакторы, 1993-94 жылдары [[Маңғыстау]] облысының архивінің бас маманы қызметтерін атқарды. Ал 1994 жылдан бері облыстық телерадио компаниясы төрағасының орынбасары болып жұмыс атқарып келеді. == Сіңірген еңбектері == Іңірбаев Есберген І. Бөкенбаевтың “Тоғыз қайық” (Алматы, 1991), “Тоқабай Құрмаш” (Ақтау, 1994), “Боздақтар” (Алматы, 1995) кітаптарын құрастырған. Ол журналистика жанрларының әр алуан саласында 500-ден аса материал жариялаған. 1981 жылдан бері Журналистер одағының мүшесі. == Марапаты == Ол кісі 1977 жылы Түрікменстан Компартиясы Орталық комитетінің мерекелік Құрмет грамотасымен марапатталған. == Дереккөздер == [[Маңғыстау энциклопедиясы]] qffkgrtc7bmp92ybndel042igxgmtld 0 662876 3581744 3548260 2026-04-11T14:18:24Z Гулжайна Усен 179710 3581744 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Текжанов Нәсіп |Шынайы есімі = Текжанов Нәсіп Текжанұлы |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 14.08.1900 |Туған жері = Бұрташ ауылы |Қайтыс болған күні = 03.02.1986 |Қайтыс болған жері = КСРО, Целиноград |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = <!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --> |Балалары = |Отбасы = <!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --> |Марапаттары = *Қызыл Жұлдыз Ордені; *Орден 3-дәрежелі Даңқ Ордені; *1-дәрежелі Отан соғысы ордені; * Медаль "Жауынгерлік еңбегі үшін"; * "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Текжанов Нәсіп Текжанұлы''' (14 тамыз 1900 жыл, Бұрташ ауылы — 3 ақпан 1986 жыл, КСРО, Целиноград) - аэроұшқыш атқыштар дивизиясының шабуылшы мылтықшысы, 24-гвардиялық десанттық-атқыштар полкінің сарбазы.<br> == Өмірбаяны == 1900 жылы Бұрташ ауылында дүниеге келді. 1942 жылдың, 7 маусымында тұрғылықты жері бойынша, Қызыл Армия қатарларына Ақмола әскери комиссариаты шақырды. Омбы қаласында алдын ала дайындықтан кейін, 24 гвардиялық әуе күштерінің құрамына, аэроұтқыр атқыштар дивизиясының шабуылшы мылтықшысы болып қабылданды. Әскери мансабын Украинада бастаған. Харьков пен Киевті азат ету шайқастарына қатысты. Днепрден өтуде қатысқан. 1943 жылы 15 қазанда Днепровокаменк ауданындағы плацдармды басып алуда жарақат алып, ауруханаға жеткізілді. Ауруханадан шыққаннан кейін ол шабуылын жалғастырды, дивизия Украинаның елді мекендерін босатты. 1944 жылы 20 тамызда Ясско-Кишинев операциясына қатысты. 1944 жылы 26 тамызда "Соғыста көрсеткен үздік жауынгерлік әрекеттері үшін" медалімен марапатталды. 1944 жылы 28 қыркүйекте дивизия Ясско-Кишинев операциясындағы сәтті әрекеттері үшін 2 дәрежелі Суворов орденімен марапатталды. Соғыс кезінде коммунистік партия қатарына қосылды. Жауынгерлік жол 1945 жылдың 9 мамырда Австрияда аяқталды. Майданнан оралғаннан кейін бейбіт еңбекке оралды. 1978 жылы "Еңбек ардагері" медалімен марапатталған. 1986 жылдың 3 ақпанында дүниеден өтті. <br> <br> == Марапаттары == *Қызыл Жұлдыз Ордені; *Орден 3-дәрежелі Даңқ Ордені; *1-дәрежелі Отан соғысы ордені; * Медаль "Жауынгерлік еңбегі үшін"; * "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі.<br> == Дереккөздер == <ref>https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_donesenie4865423/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A2%D0%B5%D0%B3%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%26first_name%3D%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%B1%26middle_name%3D%26static_hash%3D7016559b00b56a91562d3dd77172c4c6v1%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_polit%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Asame_doroga%26page%3D1%26grouppersons%3D1&</ref> <ref>https://obd-memorial.ru/html/</ref> bycry2t0n3tr42q3s99mds7aarbvh6x 0 663575 3581862 3580434 2026-04-11T17:10:12Z Гулжайна Усен 179710 3581862 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2021}} [[Сурет:Sand sculpture.jpg|нобай|200px]] [[Сурет:Kleckerburg1 2006 08.jpg|нобай]] [[Сурет:Sablomonumento okaze de la Venkotago (Tjumeno) 2.jpg|нобай]] '''Құм сарайы''' — бұл ғимаратқа ұқсас құм мүсінінің бір түрі, көбінесе сарай. Құмды жағажайда екі негізгі құрылыс ингредиенттері, [[құм]] мен [[су]] көп, сондықтан құм ойындарының көпшілігі сол жерде немесе құмсалғышта болады. Толқындардың әсеріне ұшыраған жағажайларда құм түйірлерінің пішініне байланысты биіктігі мен құрылымын шектейтін құм бар. Жақсы құм мүсіндері сәл лас, балшық пен саздың қоспаларымен алынады, олар тұрақты емес құм түйірлерін байланыстыруға көмектеседі. Құм қамалының нұсқасы-бұл құмды сумен араластырып, жоғарыдан көтерілген жұдырықтан тамшылау арқылы жасалған тамшы құлып. Құм мен су қоспасы бұрыннан бар құм құрылымдарына түскенде, Антони Гауди-и Корнеттің стилі алынады. Құм құлыптарын әдетте балалар көңілді көтеру үшін жасайды, сонымен қатар үлкен, күрделі конструкцияларға қатысты ересектерге арналған құм мүсіндерінің конкурстары бар. Күрделі құмды өнердің мысалы-буддисттік мандала". == Жарыстар == 1989 жылдан бастап Harrison Hot Springs қаласында (Канада, Британдық Колумбия) «Harrisand» деген атпен танымал құм мүсіндерінің әлемдік чемпионаты өтіледі. Жарысқа жеке, қос және командалық санаттар кіреді. Әлемдегі ең биік құм сарайы 2007 жылы Sun Fun Festival-да Оңтүстік Каролинадағы Myrtle Beach салынды. Ғимараттың биіктігі 15,1 М болды, ғимарат құрастырылуы 10 күнге созылды және 300 құм жүк көлігі пайдаланылды. == Құрылыс == Құм түйіршіктері құм құрғақ болған кезде бір- біріне жабыспайды. Қоспада құм мен су дұрыс пропорцияда таңдалса, құм бір-біріне жабысады. BBC — дегі Coast бағдарламасына сәйкес, құрғақ құмның сегіз бөлігі судың бір бөлігіне пайдалану мінсіз қатынас болып табылады. Құм құрғаған немесе ылғалданған кезде құрылымның пішіні өзгеруі мүмкін; жер көшкіні де сол табиғатқа байланысты пайда болады. Сонымен қатар, жақсы құм түйірлерін (көбінесе өткір) және дөрекі ірі құм түйірлерін араластыру құм құрылысының жақсы нәтижелеріне қол жеткізу үшін өте маңызды. Өткір құм түйірлерін теңіздер мен өзендердің табиғи әсерінен тегістеуге болады. Келеңсіз әсерінен жекелеген құм түйіршіктері байланыстырылады. Оңтайлы дизайнға қол жеткізу үшін ең қолайлы құмды іздеу қажет. Күректер негізгі құрылыс құралы болып табылады, дегенмен кейбір адамдар тек қолдарын пайдаланады. [[Теңіз]] суы құрылыс алаңына шелекте немесе басқа контейнерде жеткізілуі мүмкін. Кейде құрылымды нығайту үшін ағаш кесектері сияқты басқа материалдар қосылады. Құм мүсіндерін өнер нысаны ретінде мүсіндеу соңғы жылдары, әсіресе жағалаудағы жағажайларда танымал болды. Жыл сайынғы жүздеген жарыстар бүкіл әлемде өткізіледі. Әдістер өте күрделі болуы мүмкін және рекордтардың жетістіктері Гиннестің рекордтар кітабына жазылады. Кейде жарыстар жарнамалық немесе жарнамалық іс-шаралар ретінде ұйымдастырылады. Құм сарайларының кейбір мүсіншілері туристер, олар жасанды материалдарды, қалыптарды, пішіндерді, тондауды, байланыстыруды немесе ауыр механизмдерді пайдаланбайды. Осындай туристердің бірі G. Augustine Lynas, ол 50 жыл бойы көпшілікке құм құлыптарын салып келеді. Алайда, құм мүсіндерінің жарыстарында ережелер көбінесе аяқталған құрылымды тұрақтандырғыш жабынмен шашыратуды талап етеді, бұл құрылымдарды сақтайды және жұмысты дұрыс бағалауға және көрермендердің көңілінен шығуға мүмкіндік береді. Бекітілген мүсіндер бірнеше айға дейін тұра алады. Ресейде бұл мақсаттар үшін кейде PVA желімінің сумен қоспасы қолданылады. == Құм мүсіншілерінің кәсіби компаниялары == Соңғы жылдары көптеген шеберлер құм мүсіндерін жасауға бағытталған компаниялар құрды. Бұл компаниялар бизнесті немесе өнімді жылжытуды іздейтін немесе арнайы іс-шараларда өз клиенттерін таңдандыру үшін корпоративті және жеке клиенттермен нарық орнын тапты. Мұндай кәсіпкерлердің көпшілігі үшін бұл кәсіп негізгі емес, ал кейбіреулері " Fitzy Snowman Sculpting "және" Sand Scapes " сияқты мамандандырылған. == Басқа құм ойындары == Құмды жағажайдағы, әсіресе балалар үшін басты ойын — сауықтардың бірі-бұл қарапайым құмсалғышқа қарағанда көбірек мүмкіндіктер беретін құм ойындары. Сіз шұңқырлар (сазды немесе жер асты суларын кездестіру), каналдар, туннельдер, көпірлер, мүсіндер жасай аласыз (адамдар, жануарлар және т. б. мүсіндер сияқты немесе ғимараттардың масштабты модельдері) және т.б. Суды ұстап тұру үшін құм бөгеттерін салуға болады. Әсіресе балалар арасында бұл әрекет көктемде қар ери бастаған кезде танымал. Еріген су ағындары құммен жабылады, су жиналады, қайықтар резервуарға жіберіледі. Бөгет енді су көлемін ұстап тұра алмаса, жағалау ашылып, су ағыны қайықтарды одан әрі тез көтереді. Біреуді мойынға дейін құмға салу немесе өзін- өзі жерлеу -- бұл танымал жағажай ойын-сауығы. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.igrokopilka.ru/tag/3162 Игры на пляже] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100525215638/http://www.igrokopilka.ru/tag/3162 |date=2010-05-25 }} — статьи сайта Игрокопилка * [http://creativing.net/art/zamki-statui-doma-samye-neobychnye-skulptury-iz-peska.html Самые необычные скульптуры из песка] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121102034744/http://creativing.net/art/zamki-statui-doma-samye-neobychnye-skulptury-iz-peska.html |date=2012-11-02 }} * [http://forum.bratsk.org/showthread.php?141519-%CC%E5%E6%F0%E5%E3%E8%EE%ED%E0%EB%FC%ED%FB%E9-%F4%E5%F1%F2%E8%E2%E0%EB%FC-%EF%E5%F1%F7%E0%ED%EE%E9-%F4%E8%E3%F3%F0%FB-30.06.2012/page6 Межрегиональный фестиваль песчаной фигуры г. Братск 2012]{{Deadlink|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.sandfestival.ru/ Искусство создания песчаной скульптуры в России] [[Санат:құм ойындары]] oqdja79am7q5dsjnrcd84mvo8r0bpxw 0 666260 3581935 3173370 2026-04-12T02:55:41Z Sagzhan 29953 3581935 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы |Шынайы атауы = The Suicide Squad |Суреті = TheSuicideSquad.png |Сурет ені = 250px |Сурет атауы = |Жанры = атыс-шабыс |Режиссёрі = Джеймс Ганн |Продюсері = Чарльз Ровен<br />[[Питер Сафран]] |Сценарист = [[Джеймс Ганн]] |Актерлер = [[Марго Робби]]<br /> Виола Девис<br /> Идрис Эльба<br />[[Джон Сина]]<br />Дженнифер Холланд<br />Питер Капальди |Операторы = Генри Брем |Композиторы = Джон Мерфи |Хореографы = |Компания = [[DC Studios]] |Дистрибьютор = [[Warner Bros.]] |Ұзақтығы = 132 мин. |Бюджеті = $185 млн. |Түсім = $168 млн. |Мемлекет = {{USA}} |Тілі = ағылшын тілі |Жыл = 2021 |Алдыңғы фильм = [[Ғажайып әйел: 1984]] |Келесі фильм = [[Қара Адам (фильм)|Қара Адам]] |imdb_id = 6334354 |Сайты = }} '''«Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы»''' ({{lang-en|The Suicide Squad}}) — [[DC Comics]] баспасының комикстеріне негізделген америкалық суперқаһармандық фильм. [[Warner Bros.|Warner Bros. Pictures]] компаниясы шығарған бұл фильм «[[Жанкештілер жасағы (фильм, 2016)|Жанкештілер жасағы]]» (2016) фильмінің жекеленген сиквелі әрі [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DC Ғаламы]]ның оныншы фильмі болды. Фильмнің режиссёрі және сценаристі - [[Джеймс Ганн]]. Басты рөлдерде: [[Марго Робби]], Идрис Эльба, [[Джон Сина]], Джоэл Киннаман, [[Сильвестр Сталлоне]], Виола Дэвис, Джай Кортни, Питер Капальди. Фильм Ұлыбританияда [[2021 жыл]]ы [[30 шілде]]де, ал [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та 5 тамызда шықты. Сол күні бір ай көлемінде Max стриминг-сервисінде қолжетімді болды. [[Қазақстан]]да фильм [[5 тамыз]]да шықты. Фильм сыншылардың жақсы бағаларына ие болды. Сыншылар Ганның режисерлығын, визуалды стилін, есерсоқ әзілдерін жоғары бағалады. Фильмнің [[спин-офф]]ы «[[Бітімгер (телесериал)|Бітімгер]]» телесериалы [[2022 жыл]]ы қаңтарда [[Max (стримингтік сервис)|Max]] сервисінде шықты<ref>"CastVariety"</ref><ref>"RobbieNewSide"</ref><ref>"DoGGunnApr2021"</ref>. == Рөлдерде == * [[Марго Робби]] – [[Харли Квинн]] * Идрис Эльба – Бладспорт * Джон Сина - Бітімгер * Джоэль Кинеман - Рик Флаг * [[Сильвестр Сталлоне]] - Акула Патша * Майкл Рукер – Савант * Шон Ганн – Уизл * Давид Дастмалчян – Бұршақты адам == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:DC комикстерін экранизациялау]] [[Санат:Харли Квинн жайлы фильмдер]] [[Санат:АҚШ комикстерін экранизациялау]] [[Санат:DC Comics]] [[Санат:DC кинематографиялық ғаламы]] [[Санат:Комикс желісі бойынша туындылар]] [[Санат:Комикстерді экранизациялау]] c200opajp19q5jpe7xfid7gto3y9qbl 3581936 3581935 2026-04-12T02:56:13Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581936 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы |Шынайы атауы = The Suicide Squad |Суреті = TheSuicideSquad.png |Сурет ені = 250px |Сурет атауы = |Жанры = атыс-шабыс |Режиссёрі = Джеймс Ганн |Продюсері = Чарльз Ровен<br />[[Питер Сафран]] |Сценарист = [[Джеймс Ганн]] |Актерлер = [[Марго Робби]]<br /> Виола Девис<br /> Идрис Эльба<br />[[Джон Сина]]<br />Дженнифер Холланд<br />Питер Капальди |Операторы = Генри Брем |Композиторы = Джон Мерфи |Хореографы = |Компания = [[DC Studios]] |Дистрибьютор = [[Warner Bros.]] |Ұзақтығы = 132 мин. |Бюджеті = $185 млн. |Түсім = $168 млн. |Мемлекет = {{USA}} |Тілі = ағылшын тілі |Жыл = 2021 |Алдыңғы фильм = [[Ғажайып әйел: 1984]] |Келесі фильм = [[Қара Адам (фильм)|Қара Адам]] |imdb_id = 6334354 |Сайты = }} '''«Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы»''' ({{lang-en|The Suicide Squad}}) — [[DC Comics]] баспасының комикстеріне негізделген америкалық суперқаһармандық фильм. [[Warner Bros.|Warner Bros. Pictures]] компаниясы шығарған бұл фильм «[[Жанкештілер жасағы (фильм, 2016)|Жанкештілер жасағы]]» (2016) фильмінің жекеленген сиквелі әрі [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DC Ғаламы]]ның оныншы фильмі болды. Фильмнің режиссёрі және сценаристі - [[Джеймс Ганн]]. Басты рөлдерде: [[Марго Робби]], Идрис Эльба, [[Джон Сина]], Джоэл Киннаман, [[Сильвестр Сталлоне]], Виола Дэвис, Джай Кортни, Питер Капальди. Фильм Ұлыбританияда [[2021 жыл]]ы [[30 шілде]]де, ал [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та 5 тамызда шықты. Сол күні бір ай көлемінде Max стриминг-сервисінде қолжетімді болды. [[Қазақстан]]да фильм [[5 тамыз]]да шықты. Фильм сыншылардың жақсы бағаларына ие болды. Сыншылар Ганның режисерлығын, визуалды стилін, есерсоқ әзілдерін жоғары бағалады. Фильмнің [[спин-офф]]ы «[[Бітімгер (телесериал)|Бітімгер]]» телесериалы [[2022 жыл]]ы қаңтарда [[HBO Max]] сервисінде шықты<ref>"CastVariety"</ref><ref>"RobbieNewSide"</ref><ref>"DoGGunnApr2021"</ref>. == Рөлдерде == * [[Марго Робби]] – [[Харли Квинн]] * Идрис Эльба – Бладспорт * Джон Сина - Бітімгер * Джоэль Кинеман - Рик Флаг * [[Сильвестр Сталлоне]] - Акула Патша * Майкл Рукер – Савант * Шон Ганн – Уизл * Давид Дастмалчян – Бұршақты адам == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:DC комикстерін экранизациялау]] [[Санат:Харли Квинн жайлы фильмдер]] [[Санат:АҚШ комикстерін экранизациялау]] [[Санат:DC Comics]] [[Санат:DC кинематографиялық ғаламы]] [[Санат:Комикс желісі бойынша туындылар]] [[Санат:Комикстерді экранизациялау]] fz7clr100olkh0sh4rviyjhk2mp9w8i 0 666319 3582008 3574273 2026-04-12T04:06:39Z Sagat Ardak 179691 /* Томаға */ 3582008 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date = тамыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Саятшы құрал-жабдықтарының''' барлығы да аса қажеттіліктен шыққандығын әркім-ақ біледі. Олардың қандай рөл атқаратындығын, неден жасалатындығын және әрқайсысының атаулары бар. == Томаға == [[Сурет:Asyqbas tomaga.jpg|alt=sayat|нобай|sayatshy]] Қыран құстардың екі көзін саңылаусыз жауып тұратын [[Құсбегілік|құсбегілердің]] саят құрғандағы негізгі құрал-жабдықтарының бірі. Жұмсақ қалың былғарыдан ыңғайлы етіп тігіледі. Көбіне күміспен немесе табиғи тастармен көмкеріледі. [[Бүркіт]]ті баптап-баулу үшін, оның бала-шаға, итке, құсқа, қызылға ұмтыла бермеуі үшін және жақындағанды шап беріп бұру қаупінен сақтану үшін [[Томаға|томағалайды]]. Сондықтан, қолдағы бүркіт өз төңірегіндегі қызылды-жасылдан, өз ортасынан аз да болса бөлектенеді. Құстың Томағасы аңға жіберілген кезде сыпырылады.Томаға құстың басын қыспайтын, қажамайтын, көз жанарын баспай, саңылаусыз жабатын, құстың басынан түсіп қалмайтын етіп жасалады. Томағаны осы шарттарды толық білетін, пішуге, тігуге машықтанған томағашылар ғана тігеді. Томағаның олпы-солпы болмай, мінсіз шығуы үшін оны қалың былғары ұлтанының тегіс жерінен үлгі салып ойып алады. Пішуші шебер өз қалағанынша біртұтас немесе екі-үш бөлек, кейде төрт бөлек етіп ойып құрастырады. Тамақ бау мен айдар кейде бірге, кейде бөлек ойылады. Томаға шарттары бойынша әрі нәзік, әрі әдемі тігілген, таза былғарының өзінен әсем ою-өрнек шығарған, алтынмен,күміспен және ұсақ қымбат тастармен шытыраланған томағаларды қазақ құсбегілері бір бестіден кем бағаламаған. == Биялай == Саятшылар қыран құсты қолына қондырарда киетін теріден тігілген қолғап. [[Биялай|Биялайды]] алғашында барлық саусақ бірге болатындай етіп тұйықтап тігіп, бертін келе ыңғайлы болу үшін бас бармақтың ұясын бөлек тіккен. Биялайдың ішіне талдырған киізден немесе арасына мақта, жүн тығылған матадан астар салынады да, тысын жұмсақ иленген теріден түгін ішіне қаратып тігеді. Биялайдың білезігін жеңді білек еркін сиып кететіндей етіп жасап, іліп қоюға қолайлы болуы үшін қайыстан бау немесе жез шығыршық тағады. Бүркітпен аң аулауға шыққанда, ат үстінде қары талмау үшін құс қондырған биялайлы қолды [[Балдақ|балдаққа]] сүйеп отырады; [[Сурет:Bialay-gloves.jpg|нобай]] == Балдақ == [[Балдақ]] — құсты ат үстінде алып жүруге арналған, құс салмағынан қолдың талмауы үшін оң қолдың білегін сүйеп отыратын, ашасында жұмсақ төсеніші бар тіреу. Төсеніші былғарыдан не қайыстан жасалады, ол балдақ ашасының ішіне түсіп тұрады. Балдақ таяғының екінші басы бүлдіргілі, ол ердің қамшылар жақ алдыңғы қапталындағы шеттікке бекітіледі. Атпен құйындата шапқанда балдақ көп толқымау үшін балдақ таяғының орта шенінен жіңішке қайыс бау өткізіп, бау ұшы ердің алдыңғы қасының маңдайындағы бұжыралы шығыршыққа байланады. Балдақ ағаштан не [[таутеке]]нің мүйізінен жасалады. == Тұғыр == Құсты қондырып қоятын орын, жабдық. Ол көшпелі тұрмысқа лайықтап ағаштан жасалады. Тұғырдың ұзыны екі қарыс сынық сүйемдей, көлденеңі [[сүйем]]дей, жұмыр ағашқа үш не төрт талтақ сирақ бекітіледі немесе бұтақтары сирақ боларлық ағаштан шабылады, аң [[мүйіз]]дерінен және де т.б. табиғи материалдардан жасалады. Биіктігі екі сүйемдей, орнықты әрі жатаған келеді. [[Сурет:Тұғыр-Tugyr.jpg|нобай]] == Жемаяқ == Жем сапты аяқ — бүркітке жем беретін ыдыс. Оны кейде жем сапты аяқ, жем тостаған, құс сапты аяқ, құс аяқ деп те атайды. Ағаштан ойып жасалады. Бұл ыдыстың сыйымдылығы 2—2,5 литрден кем болмайды. Бір жағы құс тұмсықтау сопақ келеді де, бір жағында тұтамдай сабы болады. Сабына қайыс бүлдіргі өткізіледі. Көшкенде байлап қоюға, салбурында қанжығалауға лайықталған. Жемаяқтың түрі көп. Соның ішінде құс тұмсықтау, сопақтау, асты орнықты, іші шұңғыл, өзі жұқа, өзі жеңіл, әдемі жонылғандары да жоқ емес. Кейбіреулерінің тұмсығында жем суын сүзіп шығаратын бір не екі тесік те болады. Сапты аяқтың ернеуіне таяу (түрмесіне) жасалған екі тесік жем шаюға өте қолайлы.Қыранды қайырып баптағанда, аңға салып жүргенде құсбегілер бап дегенді — жем деп, жем дегенді — бап деп түсіндіреді. Ал осы екі кезеңде де құсқа көбінше — қолаба, сары бөртпе, ақ жем береді. Әдетте етті жұқалай жона жапырақтап, суға салып бөрттіреді. Сонан соң сумен қайта-қайта шайып, қан-сөлсіз, құнарсыз, кенеусіз жем дайындалады. Мұндай күрделі жұмысқа арнайы жасалған ыдысты «саптаяқ» атаған. Ал оны құсқа тәуелді ете атағанда — жем саптаяқ, құсаяқ, жемаяқ делінеді. [[Сурет:Жемаяқ.jpg|нобай]] == Жемқалта == Саятқа шыққанда құстың шақыру жемін салатын қалта. Тіленіп ұшқан құс кейде әр жағдаймен аңға түспей, бір қиырға барып қонып қалады. Кейде аңды өзі қағып, өзі алуға үйретілген бүркіттің иесінен шалғайлап ұшатын кездері де кездесіп тұрады. Осындай жағдайда құсты дереу қолға шақыру керек болса, жем қалтада алып жүрген «қызылды» көрсету арқылы ғана шақырылады. Сондықтан жем қалтада қашан да қойдың толарсақты еті, қоянның бөксесі, кекілік, үйрек — әйтеуір құсты шақыруға арналған қол басындай «қызыл» болғаны жөн. Құс аңшылығы көбіне қыс маусымында болатындықтан, аязда «қызылдың» қатпауын еске алып, жем қалта киізден жасалады. Киіздің қыл-қыбыры «қызылға» жұқпауы үшін қалтаның іші шүберекпен астарланған. Әдемілік, сәнділік талғамды да ескерген құсбегілер қалтаның сыртын оюлатып, зерлетеді. Жем қалтаның ұзындығы 25—30 см, көлденеңі 20 см мөлшерінде болады. Қалтаның бір жақ ішкі қырында түтік қыстыратын орын жасалған. Қалтаны белбеуге ілетін бау да тағылады. == Балақбау == Балақбау (аяқбау, білезік бау) — құстың екі [[Жіліншік|жіліншігіне]] (балағына) бірдей тағылатын бау. Мұны құстың «аяқ бауы» деп те атайды. Балақ баудың іші жұмсақ киіз, оның іші ұлпа тері, сырты былғары немесе жұмсақ иленген қайыс. Киіз бен қайыс қабатталып тігіледі. Ені екі елідей, ұзыны жіліншікті бір орап түйіліседі. Түйіліскен екі ұшын біріктіріп, шолақ аяқ бау тағылады. Демек, құс аяғының әр жіліншігіне балақ бау мен шолақ аяқ бау тағылады да, ол баулар құс аяғында ұдайы тұрады. [[Сурет:JessesБалақбау.jpg|нобай]] == Шолақ аяқбау == Бүркіттің жіліншігіне тағылған балақ бауды бау деп атағанымен, онда қолға ұсталатын ештеңе жоқ. Ал қолға ұстау үшін балақ бауға жалғанған екінші бөлегін — «шолақ аяқ бау» деп атайды. Шолақ аяқ бау құсты қолға қондырғанда, жем тарттырғанда әсіресе ат үсті алып жүргенде құс өз аяғын еркін қозғауына, құсбегінің аяқ баудан ұстап отыруына мүмкіндік береді. Құс аңға түсерде де осы шолақ аяқ баумен ұшады. Құсқа қол-аяғының байлаулы екенін сезіндіретін де балақ бау мен шолақ аяқ бау. Өйткені бұл екі бау құстың аяғынан өмірі түспейді. Шолақ аяқ баудың ұзындығы бір қарыс, бір тұтам, кейде бір жарым қарыс болады. Оны жұмсақ иленген теріден тіліп алады немесе мал-аң терісінің таспасынан өріп, ширатады. Шолақ аяқ баудың бір ұшы балақ бауға бекітіледі, ал екінші ұшында металдан не қайыстан жасалған шығыршық болады. [[Сурет:Аяқбаубалақ.jpg|нобай]] == Шыжым == Жаңа үйретіліп жүрген құсты шырға тартып баулығанда шолақ аяқ баудың ұшындағы шығыршыққа ұзындығы 7—8 құлаштай жіңішке арқан жалғанады. Бұл арқанды жұмсақ иленген аң-мал терісінің таспасынан ширатады немесе ешкі, қой, түйе жүнінен еседі. Құстың қашып кетпеуі үшін жасалған осы арқанды құсбегілер «шыжым» деп атайды. [[Сурет:Шыжым.jpg|нобай]] == Түтік == Құстың ішіне су және басқа сұйық құюға арналып жасалған аспап. Құсбегілер жуандығы саусақтай тал таяқшаны жарып, оның ішін ояды да, қайта қапсырып түтік жасайды. Ұзындығы 25—30 см немесе ұзын сирақ құстардың жіліншігін пайдаланады. Түтік құстың көмейіне жүгіртілетін болғандықтан, жұп-жұмыр әрі сырты жып-жылтыр етіліп өңделген болады. [[Сурет:Йфя.jpg|нобай]] == Ырғақ == Түзден түскен асау құстың аптығын басып, біршама ырыққа көндіруге арналған орнықсыз, ырғақты тұғыр. Ырғақтың түрі көп. Ал оның көбірек пайдаланылатын түрлерінің бірі — қажетіне қарай екі ұшын екі жағына шығара қалдырып, шумақталған арқан. Ұқыпты шумақталған арқанның екі жағындағы артық екі ұшын шумақтың екі басынан бір рет шалып тартады да, арнайы қағылған (құстың құйрығы жерге тимейтіндей) екі қазыққа немесе қолайлы деп тапқан орынға керіп байлайды. Егер арқанның орнына ағаш пайдаланылса, бүркіттің шеңгеліне толарлықтай таяқшаның (ұзындығы 1–2 құлаш) екі басынан жіп байлап, арқан ырғақ сияқты оны да керіп тастайды. Бұл тәсілмен жасалған ырғақтар (тұғырлар) өте тынышсыз, қармақ қалтқы секілді қалтылдақ келеді. Оңды-солды бұлтылдап ойнақшыған ырғақта отырған асау құс жығылып түсуден сескенеді де, тұяғымен шеңгелдеп қармап, бойын ұдайы теңеп ұстауға тырысады. Құс ұйқыдан қалжырап жығылып түскен кезінде оны күндіз-түні аңдып отырған құсбегі дереу орнына қайта қондырып қояды. Осылай басталған мазасыз ырғақ күн озған сайын құсты ұйқыдан өлердей халге жеткізеді. Құстың шаршап-шалдығуы — құсбегінің жеңісі. Мұндай жағдайда бапкер өз көздегенінің көбін істеп үлгереді. == Қоя == Ит пен жыртқыш құста болатын ішкі кінәраттың бір түрін қоя деп атайды. Жыртқыш аң мен жыртқыш құстар өз қорегін қыл-қыбырымен қылғи салады да, содан ішке дерт байланады. Іште жиналған осы ласты хайуанаттар табиғи емделу жолымен алды-артының бірінен өздері сыртқа шығарып тастайды. Соны қазақ тілінде қоя тастау деп атайды да, тасталған заттың өзін де қоя дейді. Құсбегілер бүркіт пен тазының қоясын қолдан тастатады. Ал қоя тастату үшін салынған, не берілген заттың өзін де қоя деп атаған. == Аяққап == Бүркіттің саусақтарын түлкі шайнап тастаудан сақтау үшін әр саусаққа жеке-жеке кигізілетін саусақ қапты құсбегілер «аяққап» деп атаған. Аяққап саусақтың үстін жабады да, бауыры ашық болады. Бауырын екі жерден жіңішке таспамен жалғастырып қояды. Ал әрбір саусаққап жіңішке таспалармен білезікке бекітіледі. Аяққаптың [[таутеке]] мен [[елік]] терілерінің иін қандыра жұмсартылған қалың ұлпасынан ғана жасалғаны өте жақсы болады. == Жезтұяқ == Бүркіт қасқыр не түлкіге түскен кездегі арпалыста абайсыздан саусағын жыртқыштардың аузына түсіріп алады да, ызалы аң аузына түскен саусақты қыршып тастайды. Бүркіттің осы кемтарлығын толықтыру мақсатымен шеберлер оған жезден немесе темірден тұяқ жасап, кигізеді. Қолдан жасалған осы тұяқты құсбегілер «жезтұяқ» деп атаған. Жезтұяқтардың қозғалысы табиғи тұяқтай болмағанымен, аңды ұстағаннан кейінгі қысу қимылында кемтарлығы көп білінбейді. == Иыққап == [[Құстар|Құстың]] екі иығын басып келген арқа тұсында жіппен қосақталып байланған топшысын суықтан қорғайтын жабдық. Құстың иығы, топшысы тоңса, нәрегей жаурауық болады, әрі қуаты қайтады. Тіптен «құрт қанат» аталатын ауруға шалдығады. Суық өңірдің кәнігі бүркітшілері иыққапты кигізер болса, бүркітке қарсылық көрсетсе саусақтарын шайнап, жарақаттаудан қорғауға да септігін тигізеді. Көбіне ұядан алынған тәжірибесі аз «қол бал аға» алғашқы жылы кигізеді. Аяққаптың сыртқы тысын суға қатпай, жылылық сақтайтын бұғының иленген жұқа, жұмсақ терісінен немесе жарғақ, қырымдардан, бүркіттің төрт саусағына шақтап пішіп, жиектерін жіппен торлап, ішін қуыстап қалыңдау матамен астарлап тігеді. Оны кейде әр саусаққа жеке-жеке киілетіндей қылып немесе төрт саусаққа біртүтас киіліп, табан бүжырына дейін жауып тұратынд ай қол ғап пішіндес етіп тігеді. Дегенмен, көбіне саусақтарының ұшынан тұяқ шығып тұратын тесік шығарып, орта түсынан білегіне дейін өте майда бау өткізеді. Аяққаптың алақаны, табан жағы ашық болады. Ыңғайлы, ықшам тігілген аяққап кигізген құсты аязды күндері жыртқыш аңға қорықпай жіберуге болады. [[Жыртқыш аң]]ға, айлакер түлкіге бүркіт тұяғын шайнатып немесе суыртып алса оның орнына жезден, күмістен жасалған тұяққап жасап салады. Аушы құстың кемтарлығын толықтыратын оны «жезтұяқ» атайды. Оның қозғалысы табиғи болмағанымен аң ілгенде, бүргенде қысуына, қимыл-әрекетіне көп септігін тигізеді. Кейде місекер шебер, әккі бүркітшілер түсіп қалған тұяқтың орнына өлген бүркіттің тұяғын да салып қояды деген мәлімет бар. == Таңдай ағаш == Бүркітті көп піштактаудан "сақтайтын" құрал. Көп елеусіз ұмыт қалған құрал туралы осы тақырыпты арнайы зерттеген Б.Кәмалашұлы былай жазады: [[аң]]ға жортқанда құс дауысын естіп «[[олжа]]» қашып кетпес үшін бүркіттің аузына салады. Оны құстың тамағы астына, құс тұмсығымен мөлшерімен ағаштан жонып істелген, ұшына «ноқталайтын» бау тағылған қарапайым қалақ тәрізді ағаш. Таңдай ағашты құстың тамағының астына томағаның алқым бауына қыстырып, екінші ұшын ілмек баумен құс тұмсығын ноқталаған тәрізді етіп, тұмылдырықтай кигізіп қояды. [[Құс]] мыңқылдай шақырып ақырында ауырсынып қояды. Кейбір құсбегілердің таңдай ағашы ықшам, томағаның, "алқым бауының" астына бармақтай етіп бастырып қояды. Көбіне саятта томағамен бірге жүреді. == Құндақ == Құс сыятындай етіп талдан дөңгеленте иіп жасалған, астына киіз төсеп, құс орайтын тартпа бау тағып жасаған [[құс]] "бесігі". Ол құстың қанат шалғыларын зақымданудан, суық, жауын-шашыннан сақтайды. Оыың тұрі бірнешеу: жас талдан астауша пішінінде немесе торлап доғалантып; тақтай [[ағаш]]тан топсалы етіп; киізден сырып бау тағып істейді. құс саяттан соң шаршап тоңса, ұйықтаса, алысқа алып жүретін жағдай туса, құсты баланы бесікке бөлегендей етіп шүберекке орап, қымтап, сыртынан баумен бос байлап, құндаққа салып қояды. == Қауырсын, тұяқтар == [[Бүркіт]] аңды ілгенде алысып, қанат, шалғы қауырсындары сынып қалса оны орнына салады да, жоқтарының орнына қауырсын жалғайды. Оған арнап құстың жазда түлегенде түскен қауырсындарын немесе басқа бүркіт, [[Құмай (құс)|құмай]], [[тазқара]], [[қарақұс]], құбарақтардың қауырсынын жинайды. Бүркіттің қанаты, тұяғы, «құрт ауруға» шалдықса да «құрт қанат», «құрт тұяқ» болғанда қауырсынды және тұяқты жалғап салатын болған деген аңыз тәрізді деректер бар.<ref>Саятшылық қазақтың дәстүрлі аңшылығы. - Алматы: "Алматыкітап", 2007. - 208 бет, суретті. Б. Хинаят, Қ.М. Исабеков. ISBN 9965-24-813-3</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]] [[Санат:Спорт]] [[Санат:Саятшылық]] [[Санат:Құсбегілік]] awkz9v4wyuzjt6tymejbd6hmipaen0o 3582011 3582008 2026-04-12T04:09:15Z Sagat Ardak 179691 /* Балдақ */ 3582011 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date = тамыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Саятшы құрал-жабдықтарының''' барлығы да аса қажеттіліктен шыққандығын әркім-ақ біледі. Олардың қандай рөл атқаратындығын, неден жасалатындығын және әрқайсысының атаулары бар. == Томаға == [[Сурет:Asyqbas tomaga.jpg|alt=sayat|нобай|sayatshy]] Қыран құстардың екі көзін саңылаусыз жауып тұратын [[Құсбегілік|құсбегілердің]] саят құрғандағы негізгі құрал-жабдықтарының бірі. Жұмсақ қалың былғарыдан ыңғайлы етіп тігіледі. Көбіне күміспен немесе табиғи тастармен көмкеріледі. [[Бүркіт]]ті баптап-баулу үшін, оның бала-шаға, итке, құсқа, қызылға ұмтыла бермеуі үшін және жақындағанды шап беріп бұру қаупінен сақтану үшін [[Томаға|томағалайды]]. Сондықтан, қолдағы бүркіт өз төңірегіндегі қызылды-жасылдан, өз ортасынан аз да болса бөлектенеді. Құстың Томағасы аңға жіберілген кезде сыпырылады.Томаға құстың басын қыспайтын, қажамайтын, көз жанарын баспай, саңылаусыз жабатын, құстың басынан түсіп қалмайтын етіп жасалады. Томағаны осы шарттарды толық білетін, пішуге, тігуге машықтанған томағашылар ғана тігеді. Томағаның олпы-солпы болмай, мінсіз шығуы үшін оны қалың былғары ұлтанының тегіс жерінен үлгі салып ойып алады. Пішуші шебер өз қалағанынша біртұтас немесе екі-үш бөлек, кейде төрт бөлек етіп ойып құрастырады. Тамақ бау мен айдар кейде бірге, кейде бөлек ойылады. Томаға шарттары бойынша әрі нәзік, әрі әдемі тігілген, таза былғарының өзінен әсем ою-өрнек шығарған, алтынмен,күміспен және ұсақ қымбат тастармен шытыраланған томағаларды қазақ құсбегілері бір бестіден кем бағаламаған. == Биялай == Саятшылар қыран құсты қолына қондырарда киетін теріден тігілген қолғап. [[Биялай|Биялайды]] алғашында барлық саусақ бірге болатындай етіп тұйықтап тігіп, бертін келе ыңғайлы болу үшін бас бармақтың ұясын бөлек тіккен. Биялайдың ішіне талдырған киізден немесе арасына мақта, жүн тығылған матадан астар салынады да, тысын жұмсақ иленген теріден түгін ішіне қаратып тігеді. Биялайдың білезігін жеңді білек еркін сиып кететіндей етіп жасап, іліп қоюға қолайлы болуы үшін қайыстан бау немесе жез шығыршық тағады. Бүркітпен аң аулауға шыққанда, ат үстінде қары талмау үшін құс қондырған биялайлы қолды [[Балдақ|балдаққа]] сүйеп отырады; [[Сурет:Bialay-gloves.jpg|нобай]] == Балдақ == [[Балдақ]] — құсты ат үстінде алып жүруге арналған, құс салмағынан қолдың талмауы үшін оң қолдың білегін сүйеп отыратын, ашасында жұмсақ төсеніші бар тіреу. Төсеніші былғарыдан не қайыстан жасалады, ол балдақ ашасының ішіне түсіп тұрады. Балдақ таяғының екінші басы бүлдіргілі, ол ердің қамшылар жақ алдыңғы қапталындағы шеттікке бекітіледі. Атпен құйындата шапқанда балдақ көп толқымау үшін балдақ таяғының орта шенінен жіңішке қайыс бау өткізіп, бау ұшы ердің алдыңғы қасының маңдайындағы бұжыралы шығыршыққа байланады. Балдақ ағаштан, не [[таутеке]]нің мүйізінен жасалады. == Тұғыр == Құсты қондырып қоятын орын, жабдық. Ол көшпелі тұрмысқа лайықтап ағаштан жасалады. Тұғырдың ұзыны екі қарыс сынық сүйемдей, көлденеңі [[сүйем]]дей, жұмыр ағашқа үш не төрт талтақ сирақ бекітіледі немесе бұтақтары сирақ боларлық ағаштан шабылады, аң [[мүйіз]]дерінен және де т.б. табиғи материалдардан жасалады. Биіктігі екі сүйемдей, орнықты әрі жатаған келеді. [[Сурет:Тұғыр-Tugyr.jpg|нобай]] == Жемаяқ == Жем сапты аяқ — бүркітке жем беретін ыдыс. Оны кейде жем сапты аяқ, жем тостаған, құс сапты аяқ, құс аяқ деп те атайды. Ағаштан ойып жасалады. Бұл ыдыстың сыйымдылығы 2—2,5 литрден кем болмайды. Бір жағы құс тұмсықтау сопақ келеді де, бір жағында тұтамдай сабы болады. Сабына қайыс бүлдіргі өткізіледі. Көшкенде байлап қоюға, салбурында қанжығалауға лайықталған. Жемаяқтың түрі көп. Соның ішінде құс тұмсықтау, сопақтау, асты орнықты, іші шұңғыл, өзі жұқа, өзі жеңіл, әдемі жонылғандары да жоқ емес. Кейбіреулерінің тұмсығында жем суын сүзіп шығаратын бір не екі тесік те болады. Сапты аяқтың ернеуіне таяу (түрмесіне) жасалған екі тесік жем шаюға өте қолайлы.Қыранды қайырып баптағанда, аңға салып жүргенде құсбегілер бап дегенді — жем деп, жем дегенді — бап деп түсіндіреді. Ал осы екі кезеңде де құсқа көбінше — қолаба, сары бөртпе, ақ жем береді. Әдетте етті жұқалай жона жапырақтап, суға салып бөрттіреді. Сонан соң сумен қайта-қайта шайып, қан-сөлсіз, құнарсыз, кенеусіз жем дайындалады. Мұндай күрделі жұмысқа арнайы жасалған ыдысты «саптаяқ» атаған. Ал оны құсқа тәуелді ете атағанда — жем саптаяқ, құсаяқ, жемаяқ делінеді. [[Сурет:Жемаяқ.jpg|нобай]] == Жемқалта == Саятқа шыққанда құстың шақыру жемін салатын қалта. Тіленіп ұшқан құс кейде әр жағдаймен аңға түспей, бір қиырға барып қонып қалады. Кейде аңды өзі қағып, өзі алуға үйретілген бүркіттің иесінен шалғайлап ұшатын кездері де кездесіп тұрады. Осындай жағдайда құсты дереу қолға шақыру керек болса, жем қалтада алып жүрген «қызылды» көрсету арқылы ғана шақырылады. Сондықтан жем қалтада қашан да қойдың толарсақты еті, қоянның бөксесі, кекілік, үйрек — әйтеуір құсты шақыруға арналған қол басындай «қызыл» болғаны жөн. Құс аңшылығы көбіне қыс маусымында болатындықтан, аязда «қызылдың» қатпауын еске алып, жем қалта киізден жасалады. Киіздің қыл-қыбыры «қызылға» жұқпауы үшін қалтаның іші шүберекпен астарланған. Әдемілік, сәнділік талғамды да ескерген құсбегілер қалтаның сыртын оюлатып, зерлетеді. Жем қалтаның ұзындығы 25—30 см, көлденеңі 20 см мөлшерінде болады. Қалтаның бір жақ ішкі қырында түтік қыстыратын орын жасалған. Қалтаны белбеуге ілетін бау да тағылады. == Балақбау == Балақбау (аяқбау, білезік бау) — құстың екі [[Жіліншік|жіліншігіне]] (балағына) бірдей тағылатын бау. Мұны құстың «аяқ бауы» деп те атайды. Балақ баудың іші жұмсақ киіз, оның іші ұлпа тері, сырты былғары немесе жұмсақ иленген қайыс. Киіз бен қайыс қабатталып тігіледі. Ені екі елідей, ұзыны жіліншікті бір орап түйіліседі. Түйіліскен екі ұшын біріктіріп, шолақ аяқ бау тағылады. Демек, құс аяғының әр жіліншігіне балақ бау мен шолақ аяқ бау тағылады да, ол баулар құс аяғында ұдайы тұрады. [[Сурет:JessesБалақбау.jpg|нобай]] == Шолақ аяқбау == Бүркіттің жіліншігіне тағылған балақ бауды бау деп атағанымен, онда қолға ұсталатын ештеңе жоқ. Ал қолға ұстау үшін балақ бауға жалғанған екінші бөлегін — «шолақ аяқ бау» деп атайды. Шолақ аяқ бау құсты қолға қондырғанда, жем тарттырғанда әсіресе ат үсті алып жүргенде құс өз аяғын еркін қозғауына, құсбегінің аяқ баудан ұстап отыруына мүмкіндік береді. Құс аңға түсерде де осы шолақ аяқ баумен ұшады. Құсқа қол-аяғының байлаулы екенін сезіндіретін де балақ бау мен шолақ аяқ бау. Өйткені бұл екі бау құстың аяғынан өмірі түспейді. Шолақ аяқ баудың ұзындығы бір қарыс, бір тұтам, кейде бір жарым қарыс болады. Оны жұмсақ иленген теріден тіліп алады немесе мал-аң терісінің таспасынан өріп, ширатады. Шолақ аяқ баудың бір ұшы балақ бауға бекітіледі, ал екінші ұшында металдан не қайыстан жасалған шығыршық болады. [[Сурет:Аяқбаубалақ.jpg|нобай]] == Шыжым == Жаңа үйретіліп жүрген құсты шырға тартып баулығанда шолақ аяқ баудың ұшындағы шығыршыққа ұзындығы 7—8 құлаштай жіңішке арқан жалғанады. Бұл арқанды жұмсақ иленген аң-мал терісінің таспасынан ширатады немесе ешкі, қой, түйе жүнінен еседі. Құстың қашып кетпеуі үшін жасалған осы арқанды құсбегілер «шыжым» деп атайды. [[Сурет:Шыжым.jpg|нобай]] == Түтік == Құстың ішіне су және басқа сұйық құюға арналып жасалған аспап. Құсбегілер жуандығы саусақтай тал таяқшаны жарып, оның ішін ояды да, қайта қапсырып түтік жасайды. Ұзындығы 25—30 см немесе ұзын сирақ құстардың жіліншігін пайдаланады. Түтік құстың көмейіне жүгіртілетін болғандықтан, жұп-жұмыр әрі сырты жып-жылтыр етіліп өңделген болады. [[Сурет:Йфя.jpg|нобай]] == Ырғақ == Түзден түскен асау құстың аптығын басып, біршама ырыққа көндіруге арналған орнықсыз, ырғақты тұғыр. Ырғақтың түрі көп. Ал оның көбірек пайдаланылатын түрлерінің бірі — қажетіне қарай екі ұшын екі жағына шығара қалдырып, шумақталған арқан. Ұқыпты шумақталған арқанның екі жағындағы артық екі ұшын шумақтың екі басынан бір рет шалып тартады да, арнайы қағылған (құстың құйрығы жерге тимейтіндей) екі қазыққа немесе қолайлы деп тапқан орынға керіп байлайды. Егер арқанның орнына ағаш пайдаланылса, бүркіттің шеңгеліне толарлықтай таяқшаның (ұзындығы 1–2 құлаш) екі басынан жіп байлап, арқан ырғақ сияқты оны да керіп тастайды. Бұл тәсілмен жасалған ырғақтар (тұғырлар) өте тынышсыз, қармақ қалтқы секілді қалтылдақ келеді. Оңды-солды бұлтылдап ойнақшыған ырғақта отырған асау құс жығылып түсуден сескенеді де, тұяғымен шеңгелдеп қармап, бойын ұдайы теңеп ұстауға тырысады. Құс ұйқыдан қалжырап жығылып түскен кезінде оны күндіз-түні аңдып отырған құсбегі дереу орнына қайта қондырып қояды. Осылай басталған мазасыз ырғақ күн озған сайын құсты ұйқыдан өлердей халге жеткізеді. Құстың шаршап-шалдығуы — құсбегінің жеңісі. Мұндай жағдайда бапкер өз көздегенінің көбін істеп үлгереді. == Қоя == Ит пен жыртқыш құста болатын ішкі кінәраттың бір түрін қоя деп атайды. Жыртқыш аң мен жыртқыш құстар өз қорегін қыл-қыбырымен қылғи салады да, содан ішке дерт байланады. Іште жиналған осы ласты хайуанаттар табиғи емделу жолымен алды-артының бірінен өздері сыртқа шығарып тастайды. Соны қазақ тілінде қоя тастау деп атайды да, тасталған заттың өзін де қоя дейді. Құсбегілер бүркіт пен тазының қоясын қолдан тастатады. Ал қоя тастату үшін салынған, не берілген заттың өзін де қоя деп атаған. == Аяққап == Бүркіттің саусақтарын түлкі шайнап тастаудан сақтау үшін әр саусаққа жеке-жеке кигізілетін саусақ қапты құсбегілер «аяққап» деп атаған. Аяққап саусақтың үстін жабады да, бауыры ашық болады. Бауырын екі жерден жіңішке таспамен жалғастырып қояды. Ал әрбір саусаққап жіңішке таспалармен білезікке бекітіледі. Аяққаптың [[таутеке]] мен [[елік]] терілерінің иін қандыра жұмсартылған қалың ұлпасынан ғана жасалғаны өте жақсы болады. == Жезтұяқ == Бүркіт қасқыр не түлкіге түскен кездегі арпалыста абайсыздан саусағын жыртқыштардың аузына түсіріп алады да, ызалы аң аузына түскен саусақты қыршып тастайды. Бүркіттің осы кемтарлығын толықтыру мақсатымен шеберлер оған жезден немесе темірден тұяқ жасап, кигізеді. Қолдан жасалған осы тұяқты құсбегілер «жезтұяқ» деп атаған. Жезтұяқтардың қозғалысы табиғи тұяқтай болмағанымен, аңды ұстағаннан кейінгі қысу қимылында кемтарлығы көп білінбейді. == Иыққап == [[Құстар|Құстың]] екі иығын басып келген арқа тұсында жіппен қосақталып байланған топшысын суықтан қорғайтын жабдық. Құстың иығы, топшысы тоңса, нәрегей жаурауық болады, әрі қуаты қайтады. Тіптен «құрт қанат» аталатын ауруға шалдығады. Суық өңірдің кәнігі бүркітшілері иыққапты кигізер болса, бүркітке қарсылық көрсетсе саусақтарын шайнап, жарақаттаудан қорғауға да септігін тигізеді. Көбіне ұядан алынған тәжірибесі аз «қол бал аға» алғашқы жылы кигізеді. Аяққаптың сыртқы тысын суға қатпай, жылылық сақтайтын бұғының иленген жұқа, жұмсақ терісінен немесе жарғақ, қырымдардан, бүркіттің төрт саусағына шақтап пішіп, жиектерін жіппен торлап, ішін қуыстап қалыңдау матамен астарлап тігеді. Оны кейде әр саусаққа жеке-жеке киілетіндей қылып немесе төрт саусаққа біртүтас киіліп, табан бүжырына дейін жауып тұратынд ай қол ғап пішіндес етіп тігеді. Дегенмен, көбіне саусақтарының ұшынан тұяқ шығып тұратын тесік шығарып, орта түсынан білегіне дейін өте майда бау өткізеді. Аяққаптың алақаны, табан жағы ашық болады. Ыңғайлы, ықшам тігілген аяққап кигізген құсты аязды күндері жыртқыш аңға қорықпай жіберуге болады. [[Жыртқыш аң]]ға, айлакер түлкіге бүркіт тұяғын шайнатып немесе суыртып алса оның орнына жезден, күмістен жасалған тұяққап жасап салады. Аушы құстың кемтарлығын толықтыратын оны «жезтұяқ» атайды. Оның қозғалысы табиғи болмағанымен аң ілгенде, бүргенде қысуына, қимыл-әрекетіне көп септігін тигізеді. Кейде місекер шебер, әккі бүркітшілер түсіп қалған тұяқтың орнына өлген бүркіттің тұяғын да салып қояды деген мәлімет бар. == Таңдай ағаш == Бүркітті көп піштактаудан "сақтайтын" құрал. Көп елеусіз ұмыт қалған құрал туралы осы тақырыпты арнайы зерттеген Б.Кәмалашұлы былай жазады: [[аң]]ға жортқанда құс дауысын естіп «[[олжа]]» қашып кетпес үшін бүркіттің аузына салады. Оны құстың тамағы астына, құс тұмсығымен мөлшерімен ағаштан жонып істелген, ұшына «ноқталайтын» бау тағылған қарапайым қалақ тәрізді ағаш. Таңдай ағашты құстың тамағының астына томағаның алқым бауына қыстырып, екінші ұшын ілмек баумен құс тұмсығын ноқталаған тәрізді етіп, тұмылдырықтай кигізіп қояды. [[Құс]] мыңқылдай шақырып ақырында ауырсынып қояды. Кейбір құсбегілердің таңдай ағашы ықшам, томағаның, "алқым бауының" астына бармақтай етіп бастырып қояды. Көбіне саятта томағамен бірге жүреді. == Құндақ == Құс сыятындай етіп талдан дөңгеленте иіп жасалған, астына киіз төсеп, құс орайтын тартпа бау тағып жасаған [[құс]] "бесігі". Ол құстың қанат шалғыларын зақымданудан, суық, жауын-шашыннан сақтайды. Оыың тұрі бірнешеу: жас талдан астауша пішінінде немесе торлап доғалантып; тақтай [[ағаш]]тан топсалы етіп; киізден сырып бау тағып істейді. құс саяттан соң шаршап тоңса, ұйықтаса, алысқа алып жүретін жағдай туса, құсты баланы бесікке бөлегендей етіп шүберекке орап, қымтап, сыртынан баумен бос байлап, құндаққа салып қояды. == Қауырсын, тұяқтар == [[Бүркіт]] аңды ілгенде алысып, қанат, шалғы қауырсындары сынып қалса оны орнына салады да, жоқтарының орнына қауырсын жалғайды. Оған арнап құстың жазда түлегенде түскен қауырсындарын немесе басқа бүркіт, [[Құмай (құс)|құмай]], [[тазқара]], [[қарақұс]], құбарақтардың қауырсынын жинайды. Бүркіттің қанаты, тұяғы, «құрт ауруға» шалдықса да «құрт қанат», «құрт тұяқ» болғанда қауырсынды және тұяқты жалғап салатын болған деген аңыз тәрізді деректер бар.<ref>Саятшылық қазақтың дәстүрлі аңшылығы. - Алматы: "Алматыкітап", 2007. - 208 бет, суретті. Б. Хинаят, Қ.М. Исабеков. ISBN 9965-24-813-3</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]] [[Санат:Спорт]] [[Санат:Саятшылық]] [[Санат:Құсбегілік]] gnyt3avbvddn8a50hwwf30ugobfz82j 3582015 3582011 2026-04-12T04:14:24Z Sagat Ardak 179691 /* Жемаяқ */ орфографиялық қатесі мен тыныс белгісі түзетілді 3582015 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date = тамыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Саятшы құрал-жабдықтарының''' барлығы да аса қажеттіліктен шыққандығын әркім-ақ біледі. Олардың қандай рөл атқаратындығын, неден жасалатындығын және әрқайсысының атаулары бар. == Томаға == [[Сурет:Asyqbas tomaga.jpg|alt=sayat|нобай|sayatshy]] Қыран құстардың екі көзін саңылаусыз жауып тұратын [[Құсбегілік|құсбегілердің]] саят құрғандағы негізгі құрал-жабдықтарының бірі. Жұмсақ қалың былғарыдан ыңғайлы етіп тігіледі. Көбіне күміспен немесе табиғи тастармен көмкеріледі. [[Бүркіт]]ті баптап-баулу үшін, оның бала-шаға, итке, құсқа, қызылға ұмтыла бермеуі үшін және жақындағанды шап беріп бұру қаупінен сақтану үшін [[Томаға|томағалайды]]. Сондықтан, қолдағы бүркіт өз төңірегіндегі қызылды-жасылдан, өз ортасынан аз да болса бөлектенеді. Құстың Томағасы аңға жіберілген кезде сыпырылады.Томаға құстың басын қыспайтын, қажамайтын, көз жанарын баспай, саңылаусыз жабатын, құстың басынан түсіп қалмайтын етіп жасалады. Томағаны осы шарттарды толық білетін, пішуге, тігуге машықтанған томағашылар ғана тігеді. Томағаның олпы-солпы болмай, мінсіз шығуы үшін оны қалың былғары ұлтанының тегіс жерінен үлгі салып ойып алады. Пішуші шебер өз қалағанынша біртұтас немесе екі-үш бөлек, кейде төрт бөлек етіп ойып құрастырады. Тамақ бау мен айдар кейде бірге, кейде бөлек ойылады. Томаға шарттары бойынша әрі нәзік, әрі әдемі тігілген, таза былғарының өзінен әсем ою-өрнек шығарған, алтынмен,күміспен және ұсақ қымбат тастармен шытыраланған томағаларды қазақ құсбегілері бір бестіден кем бағаламаған. == Биялай == Саятшылар қыран құсты қолына қондырарда киетін теріден тігілген қолғап. [[Биялай|Биялайды]] алғашында барлық саусақ бірге болатындай етіп тұйықтап тігіп, бертін келе ыңғайлы болу үшін бас бармақтың ұясын бөлек тіккен. Биялайдың ішіне талдырған киізден немесе арасына мақта, жүн тығылған матадан астар салынады да, тысын жұмсақ иленген теріден түгін ішіне қаратып тігеді. Биялайдың білезігін жеңді білек еркін сиып кететіндей етіп жасап, іліп қоюға қолайлы болуы үшін қайыстан бау немесе жез шығыршық тағады. Бүркітпен аң аулауға шыққанда, ат үстінде қары талмау үшін құс қондырған биялайлы қолды [[Балдақ|балдаққа]] сүйеп отырады; [[Сурет:Bialay-gloves.jpg|нобай]] == Балдақ == [[Балдақ]] — құсты ат үстінде алып жүруге арналған, құс салмағынан қолдың талмауы үшін оң қолдың білегін сүйеп отыратын, ашасында жұмсақ төсеніші бар тіреу. Төсеніші былғарыдан не қайыстан жасалады, ол балдақ ашасының ішіне түсіп тұрады. Балдақ таяғының екінші басы бүлдіргілі, ол ердің қамшылар жақ алдыңғы қапталындағы шеттікке бекітіледі. Атпен құйындата шапқанда балдақ көп толқымау үшін балдақ таяғының орта шенінен жіңішке қайыс бау өткізіп, бау ұшы ердің алдыңғы қасының маңдайындағы бұжыралы шығыршыққа байланады. Балдақ ағаштан, не [[таутеке]]нің мүйізінен жасалады. == Тұғыр == Құсты қондырып қоятын орын, жабдық. Ол көшпелі тұрмысқа лайықтап ағаштан жасалады. Тұғырдың ұзыны екі қарыс сынық сүйемдей, көлденеңі [[сүйем]]дей, жұмыр ағашқа үш не төрт талтақ сирақ бекітіледі немесе бұтақтары сирақ боларлық ағаштан шабылады, аң [[мүйіз]]дерінен және де т.б. табиғи материалдардан жасалады. Биіктігі екі сүйемдей, орнықты әрі жатаған келеді. [[Сурет:Тұғыр-Tugyr.jpg|нобай]] == Жемаяқ == Жем саптаяқ — бүркітке жем беретін ыдыс. Оны кейде жем сапты аяқ, жем тостаған, құс сапты аяқ, құс аяқ деп те атайды. Ағаштан ойып жасалады. Бұл ыдыстың сыйымдылығы 2—2,5 литрден кем болмайды. Бір жағы құс тұмсықтау сопақ келеді де, бір жағында тұтамдай сабы болады. Сабына қайыс бүлдіргі өткізіледі. Көшкенде байлап қоюға, салбурында қанжығалауға лайықталған. Жемаяқтың түрі көп. Соның ішінде құс тұмсықтау, сопақтау, асты орнықты, іші шұңғыл, өзі жұқа, өзі жеңіл, әдемі жонылғандары да жоқ емес. Кейбіреулерінің тұмсығында жем-суын сүзіп шығаратын бір, не екі тесік те болады. Сапты аяқтың ернеуіне таяу (түрмесіне) жасалған екі тесік жем шаюға өте қолайлы.Қыранды қайырып баптағанда, аңға салып жүргенде құсбегілер бап дегенді — жем деп, жем дегенді — бап деп түсіндіреді. Ал осы екі кезеңде де құсқа көбінше — қолаба, сары бөртпе, ақ жем береді. Әдетте етті жұқалай жона жапырақтап, суға салып бөрттіреді. Сонан соң сумен қайта-қайта шайып, қан-сөлсіз, құнарсыз, кенеусіз жем дайындалады. Мұндай күрделі жұмысқа арнайы жасалған ыдысты «саптаяқ» атаған. Ал оны құсқа тәуелді ете атағанда — жем саптаяқ, құсаяқ, жемаяқ делінеді. [[Сурет:Жемаяқ.jpg|нобай]] == Жемқалта == Саятқа шыққанда құстың шақыру жемін салатын қалта. Тіленіп ұшқан құс кейде әр жағдаймен аңға түспей, бір қиырға барып қонып қалады. Кейде аңды өзі қағып, өзі алуға үйретілген бүркіттің иесінен шалғайлап ұшатын кездері де кездесіп тұрады. Осындай жағдайда құсты дереу қолға шақыру керек болса, жем қалтада алып жүрген «қызылды» көрсету арқылы ғана шақырылады. Сондықтан жем қалтада қашан да қойдың толарсақты еті, қоянның бөксесі, кекілік, үйрек — әйтеуір құсты шақыруға арналған қол басындай «қызыл» болғаны жөн. Құс аңшылығы көбіне қыс маусымында болатындықтан, аязда «қызылдың» қатпауын еске алып, жем қалта киізден жасалады. Киіздің қыл-қыбыры «қызылға» жұқпауы үшін қалтаның іші шүберекпен астарланған. Әдемілік, сәнділік талғамды да ескерген құсбегілер қалтаның сыртын оюлатып, зерлетеді. Жем қалтаның ұзындығы 25—30 см, көлденеңі 20 см мөлшерінде болады. Қалтаның бір жақ ішкі қырында түтік қыстыратын орын жасалған. Қалтаны белбеуге ілетін бау да тағылады. == Балақбау == Балақбау (аяқбау, білезік бау) — құстың екі [[Жіліншік|жіліншігіне]] (балағына) бірдей тағылатын бау. Мұны құстың «аяқ бауы» деп те атайды. Балақ баудың іші жұмсақ киіз, оның іші ұлпа тері, сырты былғары немесе жұмсақ иленген қайыс. Киіз бен қайыс қабатталып тігіледі. Ені екі елідей, ұзыны жіліншікті бір орап түйіліседі. Түйіліскен екі ұшын біріктіріп, шолақ аяқ бау тағылады. Демек, құс аяғының әр жіліншігіне балақ бау мен шолақ аяқ бау тағылады да, ол баулар құс аяғында ұдайы тұрады. [[Сурет:JessesБалақбау.jpg|нобай]] == Шолақ аяқбау == Бүркіттің жіліншігіне тағылған балақ бауды бау деп атағанымен, онда қолға ұсталатын ештеңе жоқ. Ал қолға ұстау үшін балақ бауға жалғанған екінші бөлегін — «шолақ аяқ бау» деп атайды. Шолақ аяқ бау құсты қолға қондырғанда, жем тарттырғанда әсіресе ат үсті алып жүргенде құс өз аяғын еркін қозғауына, құсбегінің аяқ баудан ұстап отыруына мүмкіндік береді. Құс аңға түсерде де осы шолақ аяқ баумен ұшады. Құсқа қол-аяғының байлаулы екенін сезіндіретін де балақ бау мен шолақ аяқ бау. Өйткені бұл екі бау құстың аяғынан өмірі түспейді. Шолақ аяқ баудың ұзындығы бір қарыс, бір тұтам, кейде бір жарым қарыс болады. Оны жұмсақ иленген теріден тіліп алады немесе мал-аң терісінің таспасынан өріп, ширатады. Шолақ аяқ баудың бір ұшы балақ бауға бекітіледі, ал екінші ұшында металдан не қайыстан жасалған шығыршық болады. [[Сурет:Аяқбаубалақ.jpg|нобай]] == Шыжым == Жаңа үйретіліп жүрген құсты шырға тартып баулығанда шолақ аяқ баудың ұшындағы шығыршыққа ұзындығы 7—8 құлаштай жіңішке арқан жалғанады. Бұл арқанды жұмсақ иленген аң-мал терісінің таспасынан ширатады немесе ешкі, қой, түйе жүнінен еседі. Құстың қашып кетпеуі үшін жасалған осы арқанды құсбегілер «шыжым» деп атайды. [[Сурет:Шыжым.jpg|нобай]] == Түтік == Құстың ішіне су және басқа сұйық құюға арналып жасалған аспап. Құсбегілер жуандығы саусақтай тал таяқшаны жарып, оның ішін ояды да, қайта қапсырып түтік жасайды. Ұзындығы 25—30 см немесе ұзын сирақ құстардың жіліншігін пайдаланады. Түтік құстың көмейіне жүгіртілетін болғандықтан, жұп-жұмыр әрі сырты жып-жылтыр етіліп өңделген болады. [[Сурет:Йфя.jpg|нобай]] == Ырғақ == Түзден түскен асау құстың аптығын басып, біршама ырыққа көндіруге арналған орнықсыз, ырғақты тұғыр. Ырғақтың түрі көп. Ал оның көбірек пайдаланылатын түрлерінің бірі — қажетіне қарай екі ұшын екі жағына шығара қалдырып, шумақталған арқан. Ұқыпты шумақталған арқанның екі жағындағы артық екі ұшын шумақтың екі басынан бір рет шалып тартады да, арнайы қағылған (құстың құйрығы жерге тимейтіндей) екі қазыққа немесе қолайлы деп тапқан орынға керіп байлайды. Егер арқанның орнына ағаш пайдаланылса, бүркіттің шеңгеліне толарлықтай таяқшаның (ұзындығы 1–2 құлаш) екі басынан жіп байлап, арқан ырғақ сияқты оны да керіп тастайды. Бұл тәсілмен жасалған ырғақтар (тұғырлар) өте тынышсыз, қармақ қалтқы секілді қалтылдақ келеді. Оңды-солды бұлтылдап ойнақшыған ырғақта отырған асау құс жығылып түсуден сескенеді де, тұяғымен шеңгелдеп қармап, бойын ұдайы теңеп ұстауға тырысады. Құс ұйқыдан қалжырап жығылып түскен кезінде оны күндіз-түні аңдып отырған құсбегі дереу орнына қайта қондырып қояды. Осылай басталған мазасыз ырғақ күн озған сайын құсты ұйқыдан өлердей халге жеткізеді. Құстың шаршап-шалдығуы — құсбегінің жеңісі. Мұндай жағдайда бапкер өз көздегенінің көбін істеп үлгереді. == Қоя == Ит пен жыртқыш құста болатын ішкі кінәраттың бір түрін қоя деп атайды. Жыртқыш аң мен жыртқыш құстар өз қорегін қыл-қыбырымен қылғи салады да, содан ішке дерт байланады. Іште жиналған осы ласты хайуанаттар табиғи емделу жолымен алды-артының бірінен өздері сыртқа шығарып тастайды. Соны қазақ тілінде қоя тастау деп атайды да, тасталған заттың өзін де қоя дейді. Құсбегілер бүркіт пен тазының қоясын қолдан тастатады. Ал қоя тастату үшін салынған, не берілген заттың өзін де қоя деп атаған. == Аяққап == Бүркіттің саусақтарын түлкі шайнап тастаудан сақтау үшін әр саусаққа жеке-жеке кигізілетін саусақ қапты құсбегілер «аяққап» деп атаған. Аяққап саусақтың үстін жабады да, бауыры ашық болады. Бауырын екі жерден жіңішке таспамен жалғастырып қояды. Ал әрбір саусаққап жіңішке таспалармен білезікке бекітіледі. Аяққаптың [[таутеке]] мен [[елік]] терілерінің иін қандыра жұмсартылған қалың ұлпасынан ғана жасалғаны өте жақсы болады. == Жезтұяқ == Бүркіт қасқыр не түлкіге түскен кездегі арпалыста абайсыздан саусағын жыртқыштардың аузына түсіріп алады да, ызалы аң аузына түскен саусақты қыршып тастайды. Бүркіттің осы кемтарлығын толықтыру мақсатымен шеберлер оған жезден немесе темірден тұяқ жасап, кигізеді. Қолдан жасалған осы тұяқты құсбегілер «жезтұяқ» деп атаған. Жезтұяқтардың қозғалысы табиғи тұяқтай болмағанымен, аңды ұстағаннан кейінгі қысу қимылында кемтарлығы көп білінбейді. == Иыққап == [[Құстар|Құстың]] екі иығын басып келген арқа тұсында жіппен қосақталып байланған топшысын суықтан қорғайтын жабдық. Құстың иығы, топшысы тоңса, нәрегей жаурауық болады, әрі қуаты қайтады. Тіптен «құрт қанат» аталатын ауруға шалдығады. Суық өңірдің кәнігі бүркітшілері иыққапты кигізер болса, бүркітке қарсылық көрсетсе саусақтарын шайнап, жарақаттаудан қорғауға да септігін тигізеді. Көбіне ұядан алынған тәжірибесі аз «қол бал аға» алғашқы жылы кигізеді. Аяққаптың сыртқы тысын суға қатпай, жылылық сақтайтын бұғының иленген жұқа, жұмсақ терісінен немесе жарғақ, қырымдардан, бүркіттің төрт саусағына шақтап пішіп, жиектерін жіппен торлап, ішін қуыстап қалыңдау матамен астарлап тігеді. Оны кейде әр саусаққа жеке-жеке киілетіндей қылып немесе төрт саусаққа біртүтас киіліп, табан бүжырына дейін жауып тұратынд ай қол ғап пішіндес етіп тігеді. Дегенмен, көбіне саусақтарының ұшынан тұяқ шығып тұратын тесік шығарып, орта түсынан білегіне дейін өте майда бау өткізеді. Аяққаптың алақаны, табан жағы ашық болады. Ыңғайлы, ықшам тігілген аяққап кигізген құсты аязды күндері жыртқыш аңға қорықпай жіберуге болады. [[Жыртқыш аң]]ға, айлакер түлкіге бүркіт тұяғын шайнатып немесе суыртып алса оның орнына жезден, күмістен жасалған тұяққап жасап салады. Аушы құстың кемтарлығын толықтыратын оны «жезтұяқ» атайды. Оның қозғалысы табиғи болмағанымен аң ілгенде, бүргенде қысуына, қимыл-әрекетіне көп септігін тигізеді. Кейде місекер шебер, әккі бүркітшілер түсіп қалған тұяқтың орнына өлген бүркіттің тұяғын да салып қояды деген мәлімет бар. == Таңдай ағаш == Бүркітті көп піштактаудан "сақтайтын" құрал. Көп елеусіз ұмыт қалған құрал туралы осы тақырыпты арнайы зерттеген Б.Кәмалашұлы былай жазады: [[аң]]ға жортқанда құс дауысын естіп «[[олжа]]» қашып кетпес үшін бүркіттің аузына салады. Оны құстың тамағы астына, құс тұмсығымен мөлшерімен ағаштан жонып істелген, ұшына «ноқталайтын» бау тағылған қарапайым қалақ тәрізді ағаш. Таңдай ағашты құстың тамағының астына томағаның алқым бауына қыстырып, екінші ұшын ілмек баумен құс тұмсығын ноқталаған тәрізді етіп, тұмылдырықтай кигізіп қояды. [[Құс]] мыңқылдай шақырып ақырында ауырсынып қояды. Кейбір құсбегілердің таңдай ағашы ықшам, томағаның, "алқым бауының" астына бармақтай етіп бастырып қояды. Көбіне саятта томағамен бірге жүреді. == Құндақ == Құс сыятындай етіп талдан дөңгеленте иіп жасалған, астына киіз төсеп, құс орайтын тартпа бау тағып жасаған [[құс]] "бесігі". Ол құстың қанат шалғыларын зақымданудан, суық, жауын-шашыннан сақтайды. Оыың тұрі бірнешеу: жас талдан астауша пішінінде немесе торлап доғалантып; тақтай [[ағаш]]тан топсалы етіп; киізден сырып бау тағып істейді. құс саяттан соң шаршап тоңса, ұйықтаса, алысқа алып жүретін жағдай туса, құсты баланы бесікке бөлегендей етіп шүберекке орап, қымтап, сыртынан баумен бос байлап, құндаққа салып қояды. == Қауырсын, тұяқтар == [[Бүркіт]] аңды ілгенде алысып, қанат, шалғы қауырсындары сынып қалса оны орнына салады да, жоқтарының орнына қауырсын жалғайды. Оған арнап құстың жазда түлегенде түскен қауырсындарын немесе басқа бүркіт, [[Құмай (құс)|құмай]], [[тазқара]], [[қарақұс]], құбарақтардың қауырсынын жинайды. Бүркіттің қанаты, тұяғы, «құрт ауруға» шалдықса да «құрт қанат», «құрт тұяқ» болғанда қауырсынды және тұяқты жалғап салатын болған деген аңыз тәрізді деректер бар.<ref>Саятшылық қазақтың дәстүрлі аңшылығы. - Алматы: "Алматыкітап", 2007. - 208 бет, суретті. Б. Хинаят, Қ.М. Исабеков. ISBN 9965-24-813-3</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]] [[Санат:Спорт]] [[Санат:Саятшылық]] [[Санат:Құсбегілік]] nnum70hmytnocgtaop43haeb0ksfwx3 3582017 3582015 2026-04-12T04:17:46Z Sagat Ardak 179691 /* Жемқалта */ орфографиялық қатесі түзетілді 3582017 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date = тамыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Саятшы құрал-жабдықтарының''' барлығы да аса қажеттіліктен шыққандығын әркім-ақ біледі. Олардың қандай рөл атқаратындығын, неден жасалатындығын және әрқайсысының атаулары бар. == Томаға == [[Сурет:Asyqbas tomaga.jpg|alt=sayat|нобай|sayatshy]] Қыран құстардың екі көзін саңылаусыз жауып тұратын [[Құсбегілік|құсбегілердің]] саят құрғандағы негізгі құрал-жабдықтарының бірі. Жұмсақ қалың былғарыдан ыңғайлы етіп тігіледі. Көбіне күміспен немесе табиғи тастармен көмкеріледі. [[Бүркіт]]ті баптап-баулу үшін, оның бала-шаға, итке, құсқа, қызылға ұмтыла бермеуі үшін және жақындағанды шап беріп бұру қаупінен сақтану үшін [[Томаға|томағалайды]]. Сондықтан, қолдағы бүркіт өз төңірегіндегі қызылды-жасылдан, өз ортасынан аз да болса бөлектенеді. Құстың Томағасы аңға жіберілген кезде сыпырылады.Томаға құстың басын қыспайтын, қажамайтын, көз жанарын баспай, саңылаусыз жабатын, құстың басынан түсіп қалмайтын етіп жасалады. Томағаны осы шарттарды толық білетін, пішуге, тігуге машықтанған томағашылар ғана тігеді. Томағаның олпы-солпы болмай, мінсіз шығуы үшін оны қалың былғары ұлтанының тегіс жерінен үлгі салып ойып алады. Пішуші шебер өз қалағанынша біртұтас немесе екі-үш бөлек, кейде төрт бөлек етіп ойып құрастырады. Тамақ бау мен айдар кейде бірге, кейде бөлек ойылады. Томаға шарттары бойынша әрі нәзік, әрі әдемі тігілген, таза былғарының өзінен әсем ою-өрнек шығарған, алтынмен,күміспен және ұсақ қымбат тастармен шытыраланған томағаларды қазақ құсбегілері бір бестіден кем бағаламаған. == Биялай == Саятшылар қыран құсты қолына қондырарда киетін теріден тігілген қолғап. [[Биялай|Биялайды]] алғашында барлық саусақ бірге болатындай етіп тұйықтап тігіп, бертін келе ыңғайлы болу үшін бас бармақтың ұясын бөлек тіккен. Биялайдың ішіне талдырған киізден немесе арасына мақта, жүн тығылған матадан астар салынады да, тысын жұмсақ иленген теріден түгін ішіне қаратып тігеді. Биялайдың білезігін жеңді білек еркін сиып кететіндей етіп жасап, іліп қоюға қолайлы болуы үшін қайыстан бау немесе жез шығыршық тағады. Бүркітпен аң аулауға шыққанда, ат үстінде қары талмау үшін құс қондырған биялайлы қолды [[Балдақ|балдаққа]] сүйеп отырады; [[Сурет:Bialay-gloves.jpg|нобай]] == Балдақ == [[Балдақ]] — құсты ат үстінде алып жүруге арналған, құс салмағынан қолдың талмауы үшін оң қолдың білегін сүйеп отыратын, ашасында жұмсақ төсеніші бар тіреу. Төсеніші былғарыдан не қайыстан жасалады, ол балдақ ашасының ішіне түсіп тұрады. Балдақ таяғының екінші басы бүлдіргілі, ол ердің қамшылар жақ алдыңғы қапталындағы шеттікке бекітіледі. Атпен құйындата шапқанда балдақ көп толқымау үшін балдақ таяғының орта шенінен жіңішке қайыс бау өткізіп, бау ұшы ердің алдыңғы қасының маңдайындағы бұжыралы шығыршыққа байланады. Балдақ ағаштан, не [[таутеке]]нің мүйізінен жасалады. == Тұғыр == Құсты қондырып қоятын орын, жабдық. Ол көшпелі тұрмысқа лайықтап ағаштан жасалады. Тұғырдың ұзыны екі қарыс сынық сүйемдей, көлденеңі [[сүйем]]дей, жұмыр ағашқа үш не төрт талтақ сирақ бекітіледі немесе бұтақтары сирақ боларлық ағаштан шабылады, аң [[мүйіз]]дерінен және де т.б. табиғи материалдардан жасалады. Биіктігі екі сүйемдей, орнықты әрі жатаған келеді. [[Сурет:Тұғыр-Tugyr.jpg|нобай]] == Жемаяқ == Жем саптаяқ — бүркітке жем беретін ыдыс. Оны кейде жем сапты аяқ, жем тостаған, құс сапты аяқ, құс аяқ деп те атайды. Ағаштан ойып жасалады. Бұл ыдыстың сыйымдылығы 2—2,5 литрден кем болмайды. Бір жағы құс тұмсықтау сопақ келеді де, бір жағында тұтамдай сабы болады. Сабына қайыс бүлдіргі өткізіледі. Көшкенде байлап қоюға, салбурында қанжығалауға лайықталған. Жемаяқтың түрі көп. Соның ішінде құс тұмсықтау, сопақтау, асты орнықты, іші шұңғыл, өзі жұқа, өзі жеңіл, әдемі жонылғандары да жоқ емес. Кейбіреулерінің тұмсығында жем-суын сүзіп шығаратын бір, не екі тесік те болады. Сапты аяқтың ернеуіне таяу (түрмесіне) жасалған екі тесік жем шаюға өте қолайлы.Қыранды қайырып баптағанда, аңға салып жүргенде құсбегілер бап дегенді — жем деп, жем дегенді — бап деп түсіндіреді. Ал осы екі кезеңде де құсқа көбінше — қолаба, сары бөртпе, ақ жем береді. Әдетте етті жұқалай жона жапырақтап, суға салып бөрттіреді. Сонан соң сумен қайта-қайта шайып, қан-сөлсіз, құнарсыз, кенеусіз жем дайындалады. Мұндай күрделі жұмысқа арнайы жасалған ыдысты «саптаяқ» атаған. Ал оны құсқа тәуелді ете атағанда — жем саптаяқ, құсаяқ, жемаяқ делінеді. [[Сурет:Жемаяқ.jpg|нобай]] == Жемқалта == Саятқа шыққанда құстың шақыру жемін салатын қалта. Тіленіп ұшқан құс кейде әр жағдаймен аңға түспей, бір қиырға барып қонып қалады. Кейде аңды өзі қағып, өзі алуға үйретілген бүркіттің иесінен шалғайлап ұшатын кездері де кездесіп тұрады. Осындай жағдайда құсты дереу қолға шақыру керек болса, жем қалтада алып жүрген «қызылды» көрсету арқылы ғана шақырылады. Сондықтан жемқалтада қашан да қойдың толарсақты еті, қоянның бөксесі, кекілік, үйрек — әйтеуір құсты шақыруға арналған қол басындай «қызыл» болғаны жөн. Құс аңшылығы көбіне қыс маусымында болатындықтан, аязда «қызылдың» қатпауын еске алып, жем қалта киізден жасалады. Киіздің қыл-қыбыры «қызылға» жұқпауы үшін қалтаның іші шүберекпен астарланған. Әдемілік, сәнділік талғамды да ескерген құсбегілер қалтаның сыртын оюлатып, зерлетеді. Жемқалтаның ұзындығы 25—30 см, көлденеңі 20 см мөлшерінде болады. Қалтаның бір жақ ішкі қырында түтік қыстыратын орын жасалған. Қалтаны белбеуге ілетін бау да тағылады. == Балақбау == Балақбау (аяқбау, білезік бау) — құстың екі [[Жіліншік|жіліншігіне]] (балағына) бірдей тағылатын бау. Мұны құстың «аяқ бауы» деп те атайды. Балақ баудың іші жұмсақ киіз, оның іші ұлпа тері, сырты былғары немесе жұмсақ иленген қайыс. Киіз бен қайыс қабатталып тігіледі. Ені екі елідей, ұзыны жіліншікті бір орап түйіліседі. Түйіліскен екі ұшын біріктіріп, шолақ аяқ бау тағылады. Демек, құс аяғының әр жіліншігіне балақ бау мен шолақ аяқ бау тағылады да, ол баулар құс аяғында ұдайы тұрады. [[Сурет:JessesБалақбау.jpg|нобай]] == Шолақ аяқбау == Бүркіттің жіліншігіне тағылған балақ бауды бау деп атағанымен, онда қолға ұсталатын ештеңе жоқ. Ал қолға ұстау үшін балақ бауға жалғанған екінші бөлегін — «шолақ аяқ бау» деп атайды. Шолақ аяқ бау құсты қолға қондырғанда, жем тарттырғанда әсіресе ат үсті алып жүргенде құс өз аяғын еркін қозғауына, құсбегінің аяқ баудан ұстап отыруына мүмкіндік береді. Құс аңға түсерде де осы шолақ аяқ баумен ұшады. Құсқа қол-аяғының байлаулы екенін сезіндіретін де балақ бау мен шолақ аяқ бау. Өйткені бұл екі бау құстың аяғынан өмірі түспейді. Шолақ аяқ баудың ұзындығы бір қарыс, бір тұтам, кейде бір жарым қарыс болады. Оны жұмсақ иленген теріден тіліп алады немесе мал-аң терісінің таспасынан өріп, ширатады. Шолақ аяқ баудың бір ұшы балақ бауға бекітіледі, ал екінші ұшында металдан не қайыстан жасалған шығыршық болады. [[Сурет:Аяқбаубалақ.jpg|нобай]] == Шыжым == Жаңа үйретіліп жүрген құсты шырға тартып баулығанда шолақ аяқ баудың ұшындағы шығыршыққа ұзындығы 7—8 құлаштай жіңішке арқан жалғанады. Бұл арқанды жұмсақ иленген аң-мал терісінің таспасынан ширатады немесе ешкі, қой, түйе жүнінен еседі. Құстың қашып кетпеуі үшін жасалған осы арқанды құсбегілер «шыжым» деп атайды. [[Сурет:Шыжым.jpg|нобай]] == Түтік == Құстың ішіне су және басқа сұйық құюға арналып жасалған аспап. Құсбегілер жуандығы саусақтай тал таяқшаны жарып, оның ішін ояды да, қайта қапсырып түтік жасайды. Ұзындығы 25—30 см немесе ұзын сирақ құстардың жіліншігін пайдаланады. Түтік құстың көмейіне жүгіртілетін болғандықтан, жұп-жұмыр әрі сырты жып-жылтыр етіліп өңделген болады. [[Сурет:Йфя.jpg|нобай]] == Ырғақ == Түзден түскен асау құстың аптығын басып, біршама ырыққа көндіруге арналған орнықсыз, ырғақты тұғыр. Ырғақтың түрі көп. Ал оның көбірек пайдаланылатын түрлерінің бірі — қажетіне қарай екі ұшын екі жағына шығара қалдырып, шумақталған арқан. Ұқыпты шумақталған арқанның екі жағындағы артық екі ұшын шумақтың екі басынан бір рет шалып тартады да, арнайы қағылған (құстың құйрығы жерге тимейтіндей) екі қазыққа немесе қолайлы деп тапқан орынға керіп байлайды. Егер арқанның орнына ағаш пайдаланылса, бүркіттің шеңгеліне толарлықтай таяқшаның (ұзындығы 1–2 құлаш) екі басынан жіп байлап, арқан ырғақ сияқты оны да керіп тастайды. Бұл тәсілмен жасалған ырғақтар (тұғырлар) өте тынышсыз, қармақ қалтқы секілді қалтылдақ келеді. Оңды-солды бұлтылдап ойнақшыған ырғақта отырған асау құс жығылып түсуден сескенеді де, тұяғымен шеңгелдеп қармап, бойын ұдайы теңеп ұстауға тырысады. Құс ұйқыдан қалжырап жығылып түскен кезінде оны күндіз-түні аңдып отырған құсбегі дереу орнына қайта қондырып қояды. Осылай басталған мазасыз ырғақ күн озған сайын құсты ұйқыдан өлердей халге жеткізеді. Құстың шаршап-шалдығуы — құсбегінің жеңісі. Мұндай жағдайда бапкер өз көздегенінің көбін істеп үлгереді. == Қоя == Ит пен жыртқыш құста болатын ішкі кінәраттың бір түрін қоя деп атайды. Жыртқыш аң мен жыртқыш құстар өз қорегін қыл-қыбырымен қылғи салады да, содан ішке дерт байланады. Іште жиналған осы ласты хайуанаттар табиғи емделу жолымен алды-артының бірінен өздері сыртқа шығарып тастайды. Соны қазақ тілінде қоя тастау деп атайды да, тасталған заттың өзін де қоя дейді. Құсбегілер бүркіт пен тазының қоясын қолдан тастатады. Ал қоя тастату үшін салынған, не берілген заттың өзін де қоя деп атаған. == Аяққап == Бүркіттің саусақтарын түлкі шайнап тастаудан сақтау үшін әр саусаққа жеке-жеке кигізілетін саусақ қапты құсбегілер «аяққап» деп атаған. Аяққап саусақтың үстін жабады да, бауыры ашық болады. Бауырын екі жерден жіңішке таспамен жалғастырып қояды. Ал әрбір саусаққап жіңішке таспалармен білезікке бекітіледі. Аяққаптың [[таутеке]] мен [[елік]] терілерінің иін қандыра жұмсартылған қалың ұлпасынан ғана жасалғаны өте жақсы болады. == Жезтұяқ == Бүркіт қасқыр не түлкіге түскен кездегі арпалыста абайсыздан саусағын жыртқыштардың аузына түсіріп алады да, ызалы аң аузына түскен саусақты қыршып тастайды. Бүркіттің осы кемтарлығын толықтыру мақсатымен шеберлер оған жезден немесе темірден тұяқ жасап, кигізеді. Қолдан жасалған осы тұяқты құсбегілер «жезтұяқ» деп атаған. Жезтұяқтардың қозғалысы табиғи тұяқтай болмағанымен, аңды ұстағаннан кейінгі қысу қимылында кемтарлығы көп білінбейді. == Иыққап == [[Құстар|Құстың]] екі иығын басып келген арқа тұсында жіппен қосақталып байланған топшысын суықтан қорғайтын жабдық. Құстың иығы, топшысы тоңса, нәрегей жаурауық болады, әрі қуаты қайтады. Тіптен «құрт қанат» аталатын ауруға шалдығады. Суық өңірдің кәнігі бүркітшілері иыққапты кигізер болса, бүркітке қарсылық көрсетсе саусақтарын шайнап, жарақаттаудан қорғауға да септігін тигізеді. Көбіне ұядан алынған тәжірибесі аз «қол бал аға» алғашқы жылы кигізеді. Аяққаптың сыртқы тысын суға қатпай, жылылық сақтайтын бұғының иленген жұқа, жұмсақ терісінен немесе жарғақ, қырымдардан, бүркіттің төрт саусағына шақтап пішіп, жиектерін жіппен торлап, ішін қуыстап қалыңдау матамен астарлап тігеді. Оны кейде әр саусаққа жеке-жеке киілетіндей қылып немесе төрт саусаққа біртүтас киіліп, табан бүжырына дейін жауып тұратынд ай қол ғап пішіндес етіп тігеді. Дегенмен, көбіне саусақтарының ұшынан тұяқ шығып тұратын тесік шығарып, орта түсынан білегіне дейін өте майда бау өткізеді. Аяққаптың алақаны, табан жағы ашық болады. Ыңғайлы, ықшам тігілген аяққап кигізген құсты аязды күндері жыртқыш аңға қорықпай жіберуге болады. [[Жыртқыш аң]]ға, айлакер түлкіге бүркіт тұяғын шайнатып немесе суыртып алса оның орнына жезден, күмістен жасалған тұяққап жасап салады. Аушы құстың кемтарлығын толықтыратын оны «жезтұяқ» атайды. Оның қозғалысы табиғи болмағанымен аң ілгенде, бүргенде қысуына, қимыл-әрекетіне көп септігін тигізеді. Кейде місекер шебер, әккі бүркітшілер түсіп қалған тұяқтың орнына өлген бүркіттің тұяғын да салып қояды деген мәлімет бар. == Таңдай ағаш == Бүркітті көп піштактаудан "сақтайтын" құрал. Көп елеусіз ұмыт қалған құрал туралы осы тақырыпты арнайы зерттеген Б.Кәмалашұлы былай жазады: [[аң]]ға жортқанда құс дауысын естіп «[[олжа]]» қашып кетпес үшін бүркіттің аузына салады. Оны құстың тамағы астына, құс тұмсығымен мөлшерімен ағаштан жонып істелген, ұшына «ноқталайтын» бау тағылған қарапайым қалақ тәрізді ағаш. Таңдай ағашты құстың тамағының астына томағаның алқым бауына қыстырып, екінші ұшын ілмек баумен құс тұмсығын ноқталаған тәрізді етіп, тұмылдырықтай кигізіп қояды. [[Құс]] мыңқылдай шақырып ақырында ауырсынып қояды. Кейбір құсбегілердің таңдай ағашы ықшам, томағаның, "алқым бауының" астына бармақтай етіп бастырып қояды. Көбіне саятта томағамен бірге жүреді. == Құндақ == Құс сыятындай етіп талдан дөңгеленте иіп жасалған, астына киіз төсеп, құс орайтын тартпа бау тағып жасаған [[құс]] "бесігі". Ол құстың қанат шалғыларын зақымданудан, суық, жауын-шашыннан сақтайды. Оыың тұрі бірнешеу: жас талдан астауша пішінінде немесе торлап доғалантып; тақтай [[ағаш]]тан топсалы етіп; киізден сырып бау тағып істейді. құс саяттан соң шаршап тоңса, ұйықтаса, алысқа алып жүретін жағдай туса, құсты баланы бесікке бөлегендей етіп шүберекке орап, қымтап, сыртынан баумен бос байлап, құндаққа салып қояды. == Қауырсын, тұяқтар == [[Бүркіт]] аңды ілгенде алысып, қанат, шалғы қауырсындары сынып қалса оны орнына салады да, жоқтарының орнына қауырсын жалғайды. Оған арнап құстың жазда түлегенде түскен қауырсындарын немесе басқа бүркіт, [[Құмай (құс)|құмай]], [[тазқара]], [[қарақұс]], құбарақтардың қауырсынын жинайды. Бүркіттің қанаты, тұяғы, «құрт ауруға» шалдықса да «құрт қанат», «құрт тұяқ» болғанда қауырсынды және тұяқты жалғап салатын болған деген аңыз тәрізді деректер бар.<ref>Саятшылық қазақтың дәстүрлі аңшылығы. - Алматы: "Алматыкітап", 2007. - 208 бет, суретті. Б. Хинаят, Қ.М. Исабеков. ISBN 9965-24-813-3</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]] [[Санат:Спорт]] [[Санат:Саятшылық]] [[Санат:Құсбегілік]] mo0xh0itorle6svre5pic05dfmed09p 3582019 3582017 2026-04-12T04:21:50Z Sagat Ardak 179691 /* Шолақ аяқбау */ тыныс белгісі түзетілді 3582019 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date = тамыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Саятшы құрал-жабдықтарының''' барлығы да аса қажеттіліктен шыққандығын әркім-ақ біледі. Олардың қандай рөл атқаратындығын, неден жасалатындығын және әрқайсысының атаулары бар. == Томаға == [[Сурет:Asyqbas tomaga.jpg|alt=sayat|нобай|sayatshy]] Қыран құстардың екі көзін саңылаусыз жауып тұратын [[Құсбегілік|құсбегілердің]] саят құрғандағы негізгі құрал-жабдықтарының бірі. Жұмсақ қалың былғарыдан ыңғайлы етіп тігіледі. Көбіне күміспен немесе табиғи тастармен көмкеріледі. [[Бүркіт]]ті баптап-баулу үшін, оның бала-шаға, итке, құсқа, қызылға ұмтыла бермеуі үшін және жақындағанды шап беріп бұру қаупінен сақтану үшін [[Томаға|томағалайды]]. Сондықтан, қолдағы бүркіт өз төңірегіндегі қызылды-жасылдан, өз ортасынан аз да болса бөлектенеді. Құстың Томағасы аңға жіберілген кезде сыпырылады.Томаға құстың басын қыспайтын, қажамайтын, көз жанарын баспай, саңылаусыз жабатын, құстың басынан түсіп қалмайтын етіп жасалады. Томағаны осы шарттарды толық білетін, пішуге, тігуге машықтанған томағашылар ғана тігеді. Томағаның олпы-солпы болмай, мінсіз шығуы үшін оны қалың былғары ұлтанының тегіс жерінен үлгі салып ойып алады. Пішуші шебер өз қалағанынша біртұтас немесе екі-үш бөлек, кейде төрт бөлек етіп ойып құрастырады. Тамақ бау мен айдар кейде бірге, кейде бөлек ойылады. Томаға шарттары бойынша әрі нәзік, әрі әдемі тігілген, таза былғарының өзінен әсем ою-өрнек шығарған, алтынмен,күміспен және ұсақ қымбат тастармен шытыраланған томағаларды қазақ құсбегілері бір бестіден кем бағаламаған. == Биялай == Саятшылар қыран құсты қолына қондырарда киетін теріден тігілген қолғап. [[Биялай|Биялайды]] алғашында барлық саусақ бірге болатындай етіп тұйықтап тігіп, бертін келе ыңғайлы болу үшін бас бармақтың ұясын бөлек тіккен. Биялайдың ішіне талдырған киізден немесе арасына мақта, жүн тығылған матадан астар салынады да, тысын жұмсақ иленген теріден түгін ішіне қаратып тігеді. Биялайдың білезігін жеңді білек еркін сиып кететіндей етіп жасап, іліп қоюға қолайлы болуы үшін қайыстан бау немесе жез шығыршық тағады. Бүркітпен аң аулауға шыққанда, ат үстінде қары талмау үшін құс қондырған биялайлы қолды [[Балдақ|балдаққа]] сүйеп отырады; [[Сурет:Bialay-gloves.jpg|нобай]] == Балдақ == [[Балдақ]] — құсты ат үстінде алып жүруге арналған, құс салмағынан қолдың талмауы үшін оң қолдың білегін сүйеп отыратын, ашасында жұмсақ төсеніші бар тіреу. Төсеніші былғарыдан не қайыстан жасалады, ол балдақ ашасының ішіне түсіп тұрады. Балдақ таяғының екінші басы бүлдіргілі, ол ердің қамшылар жақ алдыңғы қапталындағы шеттікке бекітіледі. Атпен құйындата шапқанда балдақ көп толқымау үшін балдақ таяғының орта шенінен жіңішке қайыс бау өткізіп, бау ұшы ердің алдыңғы қасының маңдайындағы бұжыралы шығыршыққа байланады. Балдақ ағаштан, не [[таутеке]]нің мүйізінен жасалады. == Тұғыр == Құсты қондырып қоятын орын, жабдық. Ол көшпелі тұрмысқа лайықтап ағаштан жасалады. Тұғырдың ұзыны екі қарыс сынық сүйемдей, көлденеңі [[сүйем]]дей, жұмыр ағашқа үш не төрт талтақ сирақ бекітіледі немесе бұтақтары сирақ боларлық ағаштан шабылады, аң [[мүйіз]]дерінен және де т.б. табиғи материалдардан жасалады. Биіктігі екі сүйемдей, орнықты әрі жатаған келеді. [[Сурет:Тұғыр-Tugyr.jpg|нобай]] == Жемаяқ == Жем саптаяқ — бүркітке жем беретін ыдыс. Оны кейде жем сапты аяқ, жем тостаған, құс сапты аяқ, құс аяқ деп те атайды. Ағаштан ойып жасалады. Бұл ыдыстың сыйымдылығы 2—2,5 литрден кем болмайды. Бір жағы құс тұмсықтау сопақ келеді де, бір жағында тұтамдай сабы болады. Сабына қайыс бүлдіргі өткізіледі. Көшкенде байлап қоюға, салбурында қанжығалауға лайықталған. Жемаяқтың түрі көп. Соның ішінде құс тұмсықтау, сопақтау, асты орнықты, іші шұңғыл, өзі жұқа, өзі жеңіл, әдемі жонылғандары да жоқ емес. Кейбіреулерінің тұмсығында жем-суын сүзіп шығаратын бір, не екі тесік те болады. Сапты аяқтың ернеуіне таяу (түрмесіне) жасалған екі тесік жем шаюға өте қолайлы.Қыранды қайырып баптағанда, аңға салып жүргенде құсбегілер бап дегенді — жем деп, жем дегенді — бап деп түсіндіреді. Ал осы екі кезеңде де құсқа көбінше — қолаба, сары бөртпе, ақ жем береді. Әдетте етті жұқалай жона жапырақтап, суға салып бөрттіреді. Сонан соң сумен қайта-қайта шайып, қан-сөлсіз, құнарсыз, кенеусіз жем дайындалады. Мұндай күрделі жұмысқа арнайы жасалған ыдысты «саптаяқ» атаған. Ал оны құсқа тәуелді ете атағанда — жем саптаяқ, құсаяқ, жемаяқ делінеді. [[Сурет:Жемаяқ.jpg|нобай]] == Жемқалта == Саятқа шыққанда құстың шақыру жемін салатын қалта. Тіленіп ұшқан құс кейде әр жағдаймен аңға түспей, бір қиырға барып қонып қалады. Кейде аңды өзі қағып, өзі алуға үйретілген бүркіттің иесінен шалғайлап ұшатын кездері де кездесіп тұрады. Осындай жағдайда құсты дереу қолға шақыру керек болса, жем қалтада алып жүрген «қызылды» көрсету арқылы ғана шақырылады. Сондықтан жемқалтада қашан да қойдың толарсақты еті, қоянның бөксесі, кекілік, үйрек — әйтеуір құсты шақыруға арналған қол басындай «қызыл» болғаны жөн. Құс аңшылығы көбіне қыс маусымында болатындықтан, аязда «қызылдың» қатпауын еске алып, жем қалта киізден жасалады. Киіздің қыл-қыбыры «қызылға» жұқпауы үшін қалтаның іші шүберекпен астарланған. Әдемілік, сәнділік талғамды да ескерген құсбегілер қалтаның сыртын оюлатып, зерлетеді. Жемқалтаның ұзындығы 25—30 см, көлденеңі 20 см мөлшерінде болады. Қалтаның бір жақ ішкі қырында түтік қыстыратын орын жасалған. Қалтаны белбеуге ілетін бау да тағылады. == Балақбау == Балақбау (аяқбау, білезік бау) — құстың екі [[Жіліншік|жіліншігіне]] (балағына) бірдей тағылатын бау. Мұны құстың «аяқ бауы» деп те атайды. Балақ баудың іші жұмсақ киіз, оның іші ұлпа тері, сырты былғары немесе жұмсақ иленген қайыс. Киіз бен қайыс қабатталып тігіледі. Ені екі елідей, ұзыны жіліншікті бір орап түйіліседі. Түйіліскен екі ұшын біріктіріп, шолақ аяқ бау тағылады. Демек, құс аяғының әр жіліншігіне балақ бау мен шолақ аяқ бау тағылады да, ол баулар құс аяғында ұдайы тұрады. [[Сурет:JessesБалақбау.jpg|нобай]] == Шолақ аяқбау == Бүркіттің жіліншігіне тағылған балақ бауды бау деп атағанымен, онда қолға ұсталатын ештеңе жоқ. Ал қолға ұстау үшін балақ бауға жалғанған екінші бөлегін — «шолақ аяқ бау» деп атайды. Шолақ аяқ бау құсты қолға қондырғанда, жем тарттырғанда әсіресе ат үсті алып жүргенде құс өз аяғын еркін қозғауына, құсбегінің аяқ баудан ұстап отыруына мүмкіндік береді. Құс аңға түсерде де осы шолақ аяқ баумен ұшады. Құсқа қол-аяғының байлаулы екенін сезіндіретін де балақ бау мен шолақ аяқ бау. Өйткені бұл екі бау құстың аяғынан өмірі түспейді. Шолақ аяқ баудың ұзындығы бір қарыс, бір тұтам, кейде бір жарым қарыс болады. Оны жұмсақ иленген теріден тіліп алады немесе мал,аң терісінің таспасынан өріп, ширатады. Шолақ аяқ баудың бір ұшы балақ бауға бекітіледі, ал екінші ұшында металдан, не қайыстан жасалған шығыршық болады. [[Сурет:Аяқбаубалақ.jpg|нобай]] == Шыжым == Жаңа үйретіліп жүрген құсты шырға тартып баулығанда шолақ аяқ баудың ұшындағы шығыршыққа ұзындығы 7—8 құлаштай жіңішке арқан жалғанады. Бұл арқанды жұмсақ иленген аң-мал терісінің таспасынан ширатады немесе ешкі, қой, түйе жүнінен еседі. Құстың қашып кетпеуі үшін жасалған осы арқанды құсбегілер «шыжым» деп атайды. [[Сурет:Шыжым.jpg|нобай]] == Түтік == Құстың ішіне су және басқа сұйық құюға арналып жасалған аспап. Құсбегілер жуандығы саусақтай тал таяқшаны жарып, оның ішін ояды да, қайта қапсырып түтік жасайды. Ұзындығы 25—30 см немесе ұзын сирақ құстардың жіліншігін пайдаланады. Түтік құстың көмейіне жүгіртілетін болғандықтан, жұп-жұмыр әрі сырты жып-жылтыр етіліп өңделген болады. [[Сурет:Йфя.jpg|нобай]] == Ырғақ == Түзден түскен асау құстың аптығын басып, біршама ырыққа көндіруге арналған орнықсыз, ырғақты тұғыр. Ырғақтың түрі көп. Ал оның көбірек пайдаланылатын түрлерінің бірі — қажетіне қарай екі ұшын екі жағына шығара қалдырып, шумақталған арқан. Ұқыпты шумақталған арқанның екі жағындағы артық екі ұшын шумақтың екі басынан бір рет шалып тартады да, арнайы қағылған (құстың құйрығы жерге тимейтіндей) екі қазыққа немесе қолайлы деп тапқан орынға керіп байлайды. Егер арқанның орнына ағаш пайдаланылса, бүркіттің шеңгеліне толарлықтай таяқшаның (ұзындығы 1–2 құлаш) екі басынан жіп байлап, арқан ырғақ сияқты оны да керіп тастайды. Бұл тәсілмен жасалған ырғақтар (тұғырлар) өте тынышсыз, қармақ қалтқы секілді қалтылдақ келеді. Оңды-солды бұлтылдап ойнақшыған ырғақта отырған асау құс жығылып түсуден сескенеді де, тұяғымен шеңгелдеп қармап, бойын ұдайы теңеп ұстауға тырысады. Құс ұйқыдан қалжырап жығылып түскен кезінде оны күндіз-түні аңдып отырған құсбегі дереу орнына қайта қондырып қояды. Осылай басталған мазасыз ырғақ күн озған сайын құсты ұйқыдан өлердей халге жеткізеді. Құстың шаршап-шалдығуы — құсбегінің жеңісі. Мұндай жағдайда бапкер өз көздегенінің көбін істеп үлгереді. == Қоя == Ит пен жыртқыш құста болатын ішкі кінәраттың бір түрін қоя деп атайды. Жыртқыш аң мен жыртқыш құстар өз қорегін қыл-қыбырымен қылғи салады да, содан ішке дерт байланады. Іште жиналған осы ласты хайуанаттар табиғи емделу жолымен алды-артының бірінен өздері сыртқа шығарып тастайды. Соны қазақ тілінде қоя тастау деп атайды да, тасталған заттың өзін де қоя дейді. Құсбегілер бүркіт пен тазының қоясын қолдан тастатады. Ал қоя тастату үшін салынған, не берілген заттың өзін де қоя деп атаған. == Аяққап == Бүркіттің саусақтарын түлкі шайнап тастаудан сақтау үшін әр саусаққа жеке-жеке кигізілетін саусақ қапты құсбегілер «аяққап» деп атаған. Аяққап саусақтың үстін жабады да, бауыры ашық болады. Бауырын екі жерден жіңішке таспамен жалғастырып қояды. Ал әрбір саусаққап жіңішке таспалармен білезікке бекітіледі. Аяққаптың [[таутеке]] мен [[елік]] терілерінің иін қандыра жұмсартылған қалың ұлпасынан ғана жасалғаны өте жақсы болады. == Жезтұяқ == Бүркіт қасқыр не түлкіге түскен кездегі арпалыста абайсыздан саусағын жыртқыштардың аузына түсіріп алады да, ызалы аң аузына түскен саусақты қыршып тастайды. Бүркіттің осы кемтарлығын толықтыру мақсатымен шеберлер оған жезден немесе темірден тұяқ жасап, кигізеді. Қолдан жасалған осы тұяқты құсбегілер «жезтұяқ» деп атаған. Жезтұяқтардың қозғалысы табиғи тұяқтай болмағанымен, аңды ұстағаннан кейінгі қысу қимылында кемтарлығы көп білінбейді. == Иыққап == [[Құстар|Құстың]] екі иығын басып келген арқа тұсында жіппен қосақталып байланған топшысын суықтан қорғайтын жабдық. Құстың иығы, топшысы тоңса, нәрегей жаурауық болады, әрі қуаты қайтады. Тіптен «құрт қанат» аталатын ауруға шалдығады. Суық өңірдің кәнігі бүркітшілері иыққапты кигізер болса, бүркітке қарсылық көрсетсе саусақтарын шайнап, жарақаттаудан қорғауға да септігін тигізеді. Көбіне ұядан алынған тәжірибесі аз «қол бал аға» алғашқы жылы кигізеді. Аяққаптың сыртқы тысын суға қатпай, жылылық сақтайтын бұғының иленген жұқа, жұмсақ терісінен немесе жарғақ, қырымдардан, бүркіттің төрт саусағына шақтап пішіп, жиектерін жіппен торлап, ішін қуыстап қалыңдау матамен астарлап тігеді. Оны кейде әр саусаққа жеке-жеке киілетіндей қылып немесе төрт саусаққа біртүтас киіліп, табан бүжырына дейін жауып тұратынд ай қол ғап пішіндес етіп тігеді. Дегенмен, көбіне саусақтарының ұшынан тұяқ шығып тұратын тесік шығарып, орта түсынан білегіне дейін өте майда бау өткізеді. Аяққаптың алақаны, табан жағы ашық болады. Ыңғайлы, ықшам тігілген аяққап кигізген құсты аязды күндері жыртқыш аңға қорықпай жіберуге болады. [[Жыртқыш аң]]ға, айлакер түлкіге бүркіт тұяғын шайнатып немесе суыртып алса оның орнына жезден, күмістен жасалған тұяққап жасап салады. Аушы құстың кемтарлығын толықтыратын оны «жезтұяқ» атайды. Оның қозғалысы табиғи болмағанымен аң ілгенде, бүргенде қысуына, қимыл-әрекетіне көп септігін тигізеді. Кейде місекер шебер, әккі бүркітшілер түсіп қалған тұяқтың орнына өлген бүркіттің тұяғын да салып қояды деген мәлімет бар. == Таңдай ағаш == Бүркітті көп піштактаудан "сақтайтын" құрал. Көп елеусіз ұмыт қалған құрал туралы осы тақырыпты арнайы зерттеген Б.Кәмалашұлы былай жазады: [[аң]]ға жортқанда құс дауысын естіп «[[олжа]]» қашып кетпес үшін бүркіттің аузына салады. Оны құстың тамағы астына, құс тұмсығымен мөлшерімен ағаштан жонып істелген, ұшына «ноқталайтын» бау тағылған қарапайым қалақ тәрізді ағаш. Таңдай ағашты құстың тамағының астына томағаның алқым бауына қыстырып, екінші ұшын ілмек баумен құс тұмсығын ноқталаған тәрізді етіп, тұмылдырықтай кигізіп қояды. [[Құс]] мыңқылдай шақырып ақырында ауырсынып қояды. Кейбір құсбегілердің таңдай ағашы ықшам, томағаның, "алқым бауының" астына бармақтай етіп бастырып қояды. Көбіне саятта томағамен бірге жүреді. == Құндақ == Құс сыятындай етіп талдан дөңгеленте иіп жасалған, астына киіз төсеп, құс орайтын тартпа бау тағып жасаған [[құс]] "бесігі". Ол құстың қанат шалғыларын зақымданудан, суық, жауын-шашыннан сақтайды. Оыың тұрі бірнешеу: жас талдан астауша пішінінде немесе торлап доғалантып; тақтай [[ағаш]]тан топсалы етіп; киізден сырып бау тағып істейді. құс саяттан соң шаршап тоңса, ұйықтаса, алысқа алып жүретін жағдай туса, құсты баланы бесікке бөлегендей етіп шүберекке орап, қымтап, сыртынан баумен бос байлап, құндаққа салып қояды. == Қауырсын, тұяқтар == [[Бүркіт]] аңды ілгенде алысып, қанат, шалғы қауырсындары сынып қалса оны орнына салады да, жоқтарының орнына қауырсын жалғайды. Оған арнап құстың жазда түлегенде түскен қауырсындарын немесе басқа бүркіт, [[Құмай (құс)|құмай]], [[тазқара]], [[қарақұс]], құбарақтардың қауырсынын жинайды. Бүркіттің қанаты, тұяғы, «құрт ауруға» шалдықса да «құрт қанат», «құрт тұяқ» болғанда қауырсынды және тұяқты жалғап салатын болған деген аңыз тәрізді деректер бар.<ref>Саятшылық қазақтың дәстүрлі аңшылығы. - Алматы: "Алматыкітап", 2007. - 208 бет, суретті. Б. Хинаят, Қ.М. Исабеков. ISBN 9965-24-813-3</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]] [[Санат:Спорт]] [[Санат:Саятшылық]] [[Санат:Құсбегілік]] quo5l4fi2gsc6yov9tsmctejjihjjgr 3582030 3582019 2026-04-12T04:36:41Z Sagat Ardak 179691 /* Иыққап */ емле қатесі түзетілді 3582030 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date = тамыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Саятшы құрал-жабдықтарының''' барлығы да аса қажеттіліктен шыққандығын әркім-ақ біледі. Олардың қандай рөл атқаратындығын, неден жасалатындығын және әрқайсысының атаулары бар. == Томаға == [[Сурет:Asyqbas tomaga.jpg|alt=sayat|нобай|sayatshy]] Қыран құстардың екі көзін саңылаусыз жауып тұратын [[Құсбегілік|құсбегілердің]] саят құрғандағы негізгі құрал-жабдықтарының бірі. Жұмсақ қалың былғарыдан ыңғайлы етіп тігіледі. Көбіне күміспен немесе табиғи тастармен көмкеріледі. [[Бүркіт]]ті баптап-баулу үшін, оның бала-шаға, итке, құсқа, қызылға ұмтыла бермеуі үшін және жақындағанды шап беріп бұру қаупінен сақтану үшін [[Томаға|томағалайды]]. Сондықтан, қолдағы бүркіт өз төңірегіндегі қызылды-жасылдан, өз ортасынан аз да болса бөлектенеді. Құстың Томағасы аңға жіберілген кезде сыпырылады.Томаға құстың басын қыспайтын, қажамайтын, көз жанарын баспай, саңылаусыз жабатын, құстың басынан түсіп қалмайтын етіп жасалады. Томағаны осы шарттарды толық білетін, пішуге, тігуге машықтанған томағашылар ғана тігеді. Томағаның олпы-солпы болмай, мінсіз шығуы үшін оны қалың былғары ұлтанының тегіс жерінен үлгі салып ойып алады. Пішуші шебер өз қалағанынша біртұтас немесе екі-үш бөлек, кейде төрт бөлек етіп ойып құрастырады. Тамақ бау мен айдар кейде бірге, кейде бөлек ойылады. Томаға шарттары бойынша әрі нәзік, әрі әдемі тігілген, таза былғарының өзінен әсем ою-өрнек шығарған, алтынмен,күміспен және ұсақ қымбат тастармен шытыраланған томағаларды қазақ құсбегілері бір бестіден кем бағаламаған. == Биялай == Саятшылар қыран құсты қолына қондырарда киетін теріден тігілген қолғап. [[Биялай|Биялайды]] алғашында барлық саусақ бірге болатындай етіп тұйықтап тігіп, бертін келе ыңғайлы болу үшін бас бармақтың ұясын бөлек тіккен. Биялайдың ішіне талдырған киізден немесе арасына мақта, жүн тығылған матадан астар салынады да, тысын жұмсақ иленген теріден түгін ішіне қаратып тігеді. Биялайдың білезігін жеңді білек еркін сиып кететіндей етіп жасап, іліп қоюға қолайлы болуы үшін қайыстан бау немесе жез шығыршық тағады. Бүркітпен аң аулауға шыққанда, ат үстінде қары талмау үшін құс қондырған биялайлы қолды [[Балдақ|балдаққа]] сүйеп отырады; [[Сурет:Bialay-gloves.jpg|нобай]] == Балдақ == [[Балдақ]] — құсты ат үстінде алып жүруге арналған, құс салмағынан қолдың талмауы үшін оң қолдың білегін сүйеп отыратын, ашасында жұмсақ төсеніші бар тіреу. Төсеніші былғарыдан не қайыстан жасалады, ол балдақ ашасының ішіне түсіп тұрады. Балдақ таяғының екінші басы бүлдіргілі, ол ердің қамшылар жақ алдыңғы қапталындағы шеттікке бекітіледі. Атпен құйындата шапқанда балдақ көп толқымау үшін балдақ таяғының орта шенінен жіңішке қайыс бау өткізіп, бау ұшы ердің алдыңғы қасының маңдайындағы бұжыралы шығыршыққа байланады. Балдақ ағаштан, не [[таутеке]]нің мүйізінен жасалады. == Тұғыр == Құсты қондырып қоятын орын, жабдық. Ол көшпелі тұрмысқа лайықтап ағаштан жасалады. Тұғырдың ұзыны екі қарыс сынық сүйемдей, көлденеңі [[сүйем]]дей, жұмыр ағашқа үш не төрт талтақ сирақ бекітіледі немесе бұтақтары сирақ боларлық ағаштан шабылады, аң [[мүйіз]]дерінен және де т.б. табиғи материалдардан жасалады. Биіктігі екі сүйемдей, орнықты әрі жатаған келеді. [[Сурет:Тұғыр-Tugyr.jpg|нобай]] == Жемаяқ == Жем саптаяқ — бүркітке жем беретін ыдыс. Оны кейде жем сапты аяқ, жем тостаған, құс сапты аяқ, құс аяқ деп те атайды. Ағаштан ойып жасалады. Бұл ыдыстың сыйымдылығы 2—2,5 литрден кем болмайды. Бір жағы құс тұмсықтау сопақ келеді де, бір жағында тұтамдай сабы болады. Сабына қайыс бүлдіргі өткізіледі. Көшкенде байлап қоюға, салбурында қанжығалауға лайықталған. Жемаяқтың түрі көп. Соның ішінде құс тұмсықтау, сопақтау, асты орнықты, іші шұңғыл, өзі жұқа, өзі жеңіл, әдемі жонылғандары да жоқ емес. Кейбіреулерінің тұмсығында жем-суын сүзіп шығаратын бір, не екі тесік те болады. Сапты аяқтың ернеуіне таяу (түрмесіне) жасалған екі тесік жем шаюға өте қолайлы.Қыранды қайырып баптағанда, аңға салып жүргенде құсбегілер бап дегенді — жем деп, жем дегенді — бап деп түсіндіреді. Ал осы екі кезеңде де құсқа көбінше — қолаба, сары бөртпе, ақ жем береді. Әдетте етті жұқалай жона жапырақтап, суға салып бөрттіреді. Сонан соң сумен қайта-қайта шайып, қан-сөлсіз, құнарсыз, кенеусіз жем дайындалады. Мұндай күрделі жұмысқа арнайы жасалған ыдысты «саптаяқ» атаған. Ал оны құсқа тәуелді ете атағанда — жем саптаяқ, құсаяқ, жемаяқ делінеді. [[Сурет:Жемаяқ.jpg|нобай]] == Жемқалта == Саятқа шыққанда құстың шақыру жемін салатын қалта. Тіленіп ұшқан құс кейде әр жағдаймен аңға түспей, бір қиырға барып қонып қалады. Кейде аңды өзі қағып, өзі алуға үйретілген бүркіттің иесінен шалғайлап ұшатын кездері де кездесіп тұрады. Осындай жағдайда құсты дереу қолға шақыру керек болса, жем қалтада алып жүрген «қызылды» көрсету арқылы ғана шақырылады. Сондықтан жемқалтада қашан да қойдың толарсақты еті, қоянның бөксесі, кекілік, үйрек — әйтеуір құсты шақыруға арналған қол басындай «қызыл» болғаны жөн. Құс аңшылығы көбіне қыс маусымында болатындықтан, аязда «қызылдың» қатпауын еске алып, жем қалта киізден жасалады. Киіздің қыл-қыбыры «қызылға» жұқпауы үшін қалтаның іші шүберекпен астарланған. Әдемілік, сәнділік талғамды да ескерген құсбегілер қалтаның сыртын оюлатып, зерлетеді. Жемқалтаның ұзындығы 25—30 см, көлденеңі 20 см мөлшерінде болады. Қалтаның бір жақ ішкі қырында түтік қыстыратын орын жасалған. Қалтаны белбеуге ілетін бау да тағылады. == Балақбау == Балақбау (аяқбау, білезік бау) — құстың екі [[Жіліншік|жіліншігіне]] (балағына) бірдей тағылатын бау. Мұны құстың «аяқ бауы» деп те атайды. Балақ баудың іші жұмсақ киіз, оның іші ұлпа тері, сырты былғары немесе жұмсақ иленген қайыс. Киіз бен қайыс қабатталып тігіледі. Ені екі елідей, ұзыны жіліншікті бір орап түйіліседі. Түйіліскен екі ұшын біріктіріп, шолақ аяқ бау тағылады. Демек, құс аяғының әр жіліншігіне балақ бау мен шолақ аяқ бау тағылады да, ол баулар құс аяғында ұдайы тұрады. [[Сурет:JessesБалақбау.jpg|нобай]] == Шолақ аяқбау == Бүркіттің жіліншігіне тағылған балақ бауды бау деп атағанымен, онда қолға ұсталатын ештеңе жоқ. Ал қолға ұстау үшін балақ бауға жалғанған екінші бөлегін — «шолақ аяқ бау» деп атайды. Шолақ аяқ бау құсты қолға қондырғанда, жем тарттырғанда әсіресе ат үсті алып жүргенде құс өз аяғын еркін қозғауына, құсбегінің аяқ баудан ұстап отыруына мүмкіндік береді. Құс аңға түсерде де осы шолақ аяқ баумен ұшады. Құсқа қол-аяғының байлаулы екенін сезіндіретін де балақ бау мен шолақ аяқ бау. Өйткені бұл екі бау құстың аяғынан өмірі түспейді. Шолақ аяқ баудың ұзындығы бір қарыс, бір тұтам, кейде бір жарым қарыс болады. Оны жұмсақ иленген теріден тіліп алады немесе мал,аң терісінің таспасынан өріп, ширатады. Шолақ аяқ баудың бір ұшы балақ бауға бекітіледі, ал екінші ұшында металдан, не қайыстан жасалған шығыршық болады. [[Сурет:Аяқбаубалақ.jpg|нобай]] == Шыжым == Жаңа үйретіліп жүрген құсты шырға тартып баулығанда шолақ аяқ баудың ұшындағы шығыршыққа ұзындығы 7—8 құлаштай жіңішке арқан жалғанады. Бұл арқанды жұмсақ иленген аң-мал терісінің таспасынан ширатады немесе ешкі, қой, түйе жүнінен еседі. Құстың қашып кетпеуі үшін жасалған осы арқанды құсбегілер «шыжым» деп атайды. [[Сурет:Шыжым.jpg|нобай]] == Түтік == Құстың ішіне су және басқа сұйық құюға арналып жасалған аспап. Құсбегілер жуандығы саусақтай тал таяқшаны жарып, оның ішін ояды да, қайта қапсырып түтік жасайды. Ұзындығы 25—30 см немесе ұзын сирақ құстардың жіліншігін пайдаланады. Түтік құстың көмейіне жүгіртілетін болғандықтан, жұп-жұмыр әрі сырты жып-жылтыр етіліп өңделген болады. [[Сурет:Йфя.jpg|нобай]] == Ырғақ == Түзден түскен асау құстың аптығын басып, біршама ырыққа көндіруге арналған орнықсыз, ырғақты тұғыр. Ырғақтың түрі көп. Ал оның көбірек пайдаланылатын түрлерінің бірі — қажетіне қарай екі ұшын екі жағына шығара қалдырып, шумақталған арқан. Ұқыпты шумақталған арқанның екі жағындағы артық екі ұшын шумақтың екі басынан бір рет шалып тартады да, арнайы қағылған (құстың құйрығы жерге тимейтіндей) екі қазыққа немесе қолайлы деп тапқан орынға керіп байлайды. Егер арқанның орнына ағаш пайдаланылса, бүркіттің шеңгеліне толарлықтай таяқшаның (ұзындығы 1–2 құлаш) екі басынан жіп байлап, арқан ырғақ сияқты оны да керіп тастайды. Бұл тәсілмен жасалған ырғақтар (тұғырлар) өте тынышсыз, қармақ қалтқы секілді қалтылдақ келеді. Оңды-солды бұлтылдап ойнақшыған ырғақта отырған асау құс жығылып түсуден сескенеді де, тұяғымен шеңгелдеп қармап, бойын ұдайы теңеп ұстауға тырысады. Құс ұйқыдан қалжырап жығылып түскен кезінде оны күндіз-түні аңдып отырған құсбегі дереу орнына қайта қондырып қояды. Осылай басталған мазасыз ырғақ күн озған сайын құсты ұйқыдан өлердей халге жеткізеді. Құстың шаршап-шалдығуы — құсбегінің жеңісі. Мұндай жағдайда бапкер өз көздегенінің көбін істеп үлгереді. == Қоя == Ит пен жыртқыш құста болатын ішкі кінәраттың бір түрін қоя деп атайды. Жыртқыш аң мен жыртқыш құстар өз қорегін қыл-қыбырымен қылғи салады да, содан ішке дерт байланады. Іште жиналған осы ласты хайуанаттар табиғи емделу жолымен алды-артының бірінен өздері сыртқа шығарып тастайды. Соны қазақ тілінде қоя тастау деп атайды да, тасталған заттың өзін де қоя дейді. Құсбегілер бүркіт пен тазының қоясын қолдан тастатады. Ал қоя тастату үшін салынған, не берілген заттың өзін де қоя деп атаған. == Аяққап == Бүркіттің саусақтарын түлкі шайнап тастаудан сақтау үшін әр саусаққа жеке-жеке кигізілетін саусақ қапты құсбегілер «аяққап» деп атаған. Аяққап саусақтың үстін жабады да, бауыры ашық болады. Бауырын екі жерден жіңішке таспамен жалғастырып қояды. Ал әрбір саусаққап жіңішке таспалармен білезікке бекітіледі. Аяққаптың [[таутеке]] мен [[елік]] терілерінің иін қандыра жұмсартылған қалың ұлпасынан ғана жасалғаны өте жақсы болады. == Жезтұяқ == Бүркіт қасқыр не түлкіге түскен кездегі арпалыста абайсыздан саусағын жыртқыштардың аузына түсіріп алады да, ызалы аң аузына түскен саусақты қыршып тастайды. Бүркіттің осы кемтарлығын толықтыру мақсатымен шеберлер оған жезден немесе темірден тұяқ жасап, кигізеді. Қолдан жасалған осы тұяқты құсбегілер «жезтұяқ» деп атаған. Жезтұяқтардың қозғалысы табиғи тұяқтай болмағанымен, аңды ұстағаннан кейінгі қысу қимылында кемтарлығы көп білінбейді. == Иыққап == [[Құстар|Құстың]] екі иығын басып келген арқа тұсында жіппен қосақталып байланған топшысын суықтан қорғайтын жабдық. Құстың иығы, топшысы тоңса, нәрегей жаурауық болады, әрі қуаты қайтады. Тіптен «құрт қанат» аталатын ауруға шалдығады. Суық өңірдің кәнігі бүркітшілері иыққапты кигізер болса, бүркітке қарсылық көрсетсе саусақтарын шайнап, жарақаттаудан қорғауға да септігін тигізеді. Көбіне ұядан алынған тәжірибесі аз «қол бал аға» алғашқы жылы кигізеді. Аяққаптың сыртқы тысын суға қатпай, жылылық сақтайтын бұғының иленген жұқа, жұмсақ терісінен немесе жарғақ, қырымдардан, бүркіттің төрт саусағына шақтап пішіп, жиектерін жіппен торлап, ішін қуыстап қалыңдау матамен астарлап тігеді. Оны кейде әр саусаққа жеке-жеке киілетіндей қылып немесе төрт саусаққа біртұтас киіліп, табан бұжырына дейін жауып тұратынд ай қолғап пішіндес етіп тігеді. Дегенмен, көбіне саусақтарының ұшынан тұяқ шығып тұратын тесік шығарып, орта тұсынан білегіне дейін өте майда бау өткізеді. Аяққаптың алақаны, табан жағы ашық болады. Ыңғайлы, ықшам тігілген аяққап кигізген құсты аязды күндері жыртқыш аңға қорықпай жіберуге болады. [[Жыртқыш аң]]ға, айлакер түлкіге бүркіт тұяғын шайнатып немесе суыртып алса оның орнына жезден, күмістен жасалған тұяққап жасап салады. Аушы құстың кемтарлығын толықтыратын оны «жезтұяқ» атайды. Оның қозғалысы табиғи болмағанымен аң ілгенде, бүргенде қысуына, қимыл-әрекетіне көп септігін тигізеді. Кейде місекер шебер, әккі бүркітшілер түсіп қалған тұяқтың орнына өлген бүркіттің тұяғын да салып қояды деген мәлімет бар. == Таңдай ағаш == Бүркітті көп піштактаудан "сақтайтын" құрал. Көп елеусіз ұмыт қалған құрал туралы осы тақырыпты арнайы зерттеген Б.Кәмалашұлы былай жазады: [[аң]]ға жортқанда құс дауысын естіп «[[олжа]]» қашып кетпес үшін бүркіттің аузына салады. Оны құстың тамағы астына, құс тұмсығымен мөлшерімен ағаштан жонып істелген, ұшына «ноқталайтын» бау тағылған қарапайым қалақ тәрізді ағаш. Таңдай ағашты құстың тамағының астына томағаның алқым бауына қыстырып, екінші ұшын ілмек баумен құс тұмсығын ноқталаған тәрізді етіп, тұмылдырықтай кигізіп қояды. [[Құс]] мыңқылдай шақырып ақырында ауырсынып қояды. Кейбір құсбегілердің таңдай ағашы ықшам, томағаның, "алқым бауының" астына бармақтай етіп бастырып қояды. Көбіне саятта томағамен бірге жүреді. == Құндақ == Құс сыятындай етіп талдан дөңгеленте иіп жасалған, астына киіз төсеп, құс орайтын тартпа бау тағып жасаған [[құс]] "бесігі". Ол құстың қанат шалғыларын зақымданудан, суық, жауын-шашыннан сақтайды. Оыың тұрі бірнешеу: жас талдан астауша пішінінде немесе торлап доғалантып; тақтай [[ағаш]]тан топсалы етіп; киізден сырып бау тағып істейді. құс саяттан соң шаршап тоңса, ұйықтаса, алысқа алып жүретін жағдай туса, құсты баланы бесікке бөлегендей етіп шүберекке орап, қымтап, сыртынан баумен бос байлап, құндаққа салып қояды. == Қауырсын, тұяқтар == [[Бүркіт]] аңды ілгенде алысып, қанат, шалғы қауырсындары сынып қалса оны орнына салады да, жоқтарының орнына қауырсын жалғайды. Оған арнап құстың жазда түлегенде түскен қауырсындарын немесе басқа бүркіт, [[Құмай (құс)|құмай]], [[тазқара]], [[қарақұс]], құбарақтардың қауырсынын жинайды. Бүркіттің қанаты, тұяғы, «құрт ауруға» шалдықса да «құрт қанат», «құрт тұяқ» болғанда қауырсынды және тұяқты жалғап салатын болған деген аңыз тәрізді деректер бар.<ref>Саятшылық қазақтың дәстүрлі аңшылығы. - Алматы: "Алматыкітап", 2007. - 208 бет, суретті. Б. Хинаят, Қ.М. Исабеков. ISBN 9965-24-813-3</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]] [[Санат:Спорт]] [[Санат:Саятшылық]] [[Санат:Құсбегілік]] lzp09cfbhdc8mxsuwnc4gpuflmex45d 3582032 3582030 2026-04-12T04:39:47Z Sagat Ardak 179691 /* Құндақ */ 3582032 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date = тамыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Саятшы құрал-жабдықтарының''' барлығы да аса қажеттіліктен шыққандығын әркім-ақ біледі. Олардың қандай рөл атқаратындығын, неден жасалатындығын және әрқайсысының атаулары бар. == Томаға == [[Сурет:Asyqbas tomaga.jpg|alt=sayat|нобай|sayatshy]] Қыран құстардың екі көзін саңылаусыз жауып тұратын [[Құсбегілік|құсбегілердің]] саят құрғандағы негізгі құрал-жабдықтарының бірі. Жұмсақ қалың былғарыдан ыңғайлы етіп тігіледі. Көбіне күміспен немесе табиғи тастармен көмкеріледі. [[Бүркіт]]ті баптап-баулу үшін, оның бала-шаға, итке, құсқа, қызылға ұмтыла бермеуі үшін және жақындағанды шап беріп бұру қаупінен сақтану үшін [[Томаға|томағалайды]]. Сондықтан, қолдағы бүркіт өз төңірегіндегі қызылды-жасылдан, өз ортасынан аз да болса бөлектенеді. Құстың Томағасы аңға жіберілген кезде сыпырылады.Томаға құстың басын қыспайтын, қажамайтын, көз жанарын баспай, саңылаусыз жабатын, құстың басынан түсіп қалмайтын етіп жасалады. Томағаны осы шарттарды толық білетін, пішуге, тігуге машықтанған томағашылар ғана тігеді. Томағаның олпы-солпы болмай, мінсіз шығуы үшін оны қалың былғары ұлтанының тегіс жерінен үлгі салып ойып алады. Пішуші шебер өз қалағанынша біртұтас немесе екі-үш бөлек, кейде төрт бөлек етіп ойып құрастырады. Тамақ бау мен айдар кейде бірге, кейде бөлек ойылады. Томаға шарттары бойынша әрі нәзік, әрі әдемі тігілген, таза былғарының өзінен әсем ою-өрнек шығарған, алтынмен,күміспен және ұсақ қымбат тастармен шытыраланған томағаларды қазақ құсбегілері бір бестіден кем бағаламаған. == Биялай == Саятшылар қыран құсты қолына қондырарда киетін теріден тігілген қолғап. [[Биялай|Биялайды]] алғашында барлық саусақ бірге болатындай етіп тұйықтап тігіп, бертін келе ыңғайлы болу үшін бас бармақтың ұясын бөлек тіккен. Биялайдың ішіне талдырған киізден немесе арасына мақта, жүн тығылған матадан астар салынады да, тысын жұмсақ иленген теріден түгін ішіне қаратып тігеді. Биялайдың білезігін жеңді білек еркін сиып кететіндей етіп жасап, іліп қоюға қолайлы болуы үшін қайыстан бау немесе жез шығыршық тағады. Бүркітпен аң аулауға шыққанда, ат үстінде қары талмау үшін құс қондырған биялайлы қолды [[Балдақ|балдаққа]] сүйеп отырады; [[Сурет:Bialay-gloves.jpg|нобай]] == Балдақ == [[Балдақ]] — құсты ат үстінде алып жүруге арналған, құс салмағынан қолдың талмауы үшін оң қолдың білегін сүйеп отыратын, ашасында жұмсақ төсеніші бар тіреу. Төсеніші былғарыдан не қайыстан жасалады, ол балдақ ашасының ішіне түсіп тұрады. Балдақ таяғының екінші басы бүлдіргілі, ол ердің қамшылар жақ алдыңғы қапталындағы шеттікке бекітіледі. Атпен құйындата шапқанда балдақ көп толқымау үшін балдақ таяғының орта шенінен жіңішке қайыс бау өткізіп, бау ұшы ердің алдыңғы қасының маңдайындағы бұжыралы шығыршыққа байланады. Балдақ ағаштан, не [[таутеке]]нің мүйізінен жасалады. == Тұғыр == Құсты қондырып қоятын орын, жабдық. Ол көшпелі тұрмысқа лайықтап ағаштан жасалады. Тұғырдың ұзыны екі қарыс сынық сүйемдей, көлденеңі [[сүйем]]дей, жұмыр ағашқа үш не төрт талтақ сирақ бекітіледі немесе бұтақтары сирақ боларлық ағаштан шабылады, аң [[мүйіз]]дерінен және де т.б. табиғи материалдардан жасалады. Биіктігі екі сүйемдей, орнықты әрі жатаған келеді. [[Сурет:Тұғыр-Tugyr.jpg|нобай]] == Жемаяқ == Жем саптаяқ — бүркітке жем беретін ыдыс. Оны кейде жем сапты аяқ, жем тостаған, құс сапты аяқ, құс аяқ деп те атайды. Ағаштан ойып жасалады. Бұл ыдыстың сыйымдылығы 2—2,5 литрден кем болмайды. Бір жағы құс тұмсықтау сопақ келеді де, бір жағында тұтамдай сабы болады. Сабына қайыс бүлдіргі өткізіледі. Көшкенде байлап қоюға, салбурында қанжығалауға лайықталған. Жемаяқтың түрі көп. Соның ішінде құс тұмсықтау, сопақтау, асты орнықты, іші шұңғыл, өзі жұқа, өзі жеңіл, әдемі жонылғандары да жоқ емес. Кейбіреулерінің тұмсығында жем-суын сүзіп шығаратын бір, не екі тесік те болады. Сапты аяқтың ернеуіне таяу (түрмесіне) жасалған екі тесік жем шаюға өте қолайлы.Қыранды қайырып баптағанда, аңға салып жүргенде құсбегілер бап дегенді — жем деп, жем дегенді — бап деп түсіндіреді. Ал осы екі кезеңде де құсқа көбінше — қолаба, сары бөртпе, ақ жем береді. Әдетте етті жұқалай жона жапырақтап, суға салып бөрттіреді. Сонан соң сумен қайта-қайта шайып, қан-сөлсіз, құнарсыз, кенеусіз жем дайындалады. Мұндай күрделі жұмысқа арнайы жасалған ыдысты «саптаяқ» атаған. Ал оны құсқа тәуелді ете атағанда — жем саптаяқ, құсаяқ, жемаяқ делінеді. [[Сурет:Жемаяқ.jpg|нобай]] == Жемқалта == Саятқа шыққанда құстың шақыру жемін салатын қалта. Тіленіп ұшқан құс кейде әр жағдаймен аңға түспей, бір қиырға барып қонып қалады. Кейде аңды өзі қағып, өзі алуға үйретілген бүркіттің иесінен шалғайлап ұшатын кездері де кездесіп тұрады. Осындай жағдайда құсты дереу қолға шақыру керек болса, жем қалтада алып жүрген «қызылды» көрсету арқылы ғана шақырылады. Сондықтан жемқалтада қашан да қойдың толарсақты еті, қоянның бөксесі, кекілік, үйрек — әйтеуір құсты шақыруға арналған қол басындай «қызыл» болғаны жөн. Құс аңшылығы көбіне қыс маусымында болатындықтан, аязда «қызылдың» қатпауын еске алып, жем қалта киізден жасалады. Киіздің қыл-қыбыры «қызылға» жұқпауы үшін қалтаның іші шүберекпен астарланған. Әдемілік, сәнділік талғамды да ескерген құсбегілер қалтаның сыртын оюлатып, зерлетеді. Жемқалтаның ұзындығы 25—30 см, көлденеңі 20 см мөлшерінде болады. Қалтаның бір жақ ішкі қырында түтік қыстыратын орын жасалған. Қалтаны белбеуге ілетін бау да тағылады. == Балақбау == Балақбау (аяқбау, білезік бау) — құстың екі [[Жіліншік|жіліншігіне]] (балағына) бірдей тағылатын бау. Мұны құстың «аяқ бауы» деп те атайды. Балақ баудың іші жұмсақ киіз, оның іші ұлпа тері, сырты былғары немесе жұмсақ иленген қайыс. Киіз бен қайыс қабатталып тігіледі. Ені екі елідей, ұзыны жіліншікті бір орап түйіліседі. Түйіліскен екі ұшын біріктіріп, шолақ аяқ бау тағылады. Демек, құс аяғының әр жіліншігіне балақ бау мен шолақ аяқ бау тағылады да, ол баулар құс аяғында ұдайы тұрады. [[Сурет:JessesБалақбау.jpg|нобай]] == Шолақ аяқбау == Бүркіттің жіліншігіне тағылған балақ бауды бау деп атағанымен, онда қолға ұсталатын ештеңе жоқ. Ал қолға ұстау үшін балақ бауға жалғанған екінші бөлегін — «шолақ аяқ бау» деп атайды. Шолақ аяқ бау құсты қолға қондырғанда, жем тарттырғанда әсіресе ат үсті алып жүргенде құс өз аяғын еркін қозғауына, құсбегінің аяқ баудан ұстап отыруына мүмкіндік береді. Құс аңға түсерде де осы шолақ аяқ баумен ұшады. Құсқа қол-аяғының байлаулы екенін сезіндіретін де балақ бау мен шолақ аяқ бау. Өйткені бұл екі бау құстың аяғынан өмірі түспейді. Шолақ аяқ баудың ұзындығы бір қарыс, бір тұтам, кейде бір жарым қарыс болады. Оны жұмсақ иленген теріден тіліп алады немесе мал,аң терісінің таспасынан өріп, ширатады. Шолақ аяқ баудың бір ұшы балақ бауға бекітіледі, ал екінші ұшында металдан, не қайыстан жасалған шығыршық болады. [[Сурет:Аяқбаубалақ.jpg|нобай]] == Шыжым == Жаңа үйретіліп жүрген құсты шырға тартып баулығанда шолақ аяқ баудың ұшындағы шығыршыққа ұзындығы 7—8 құлаштай жіңішке арқан жалғанады. Бұл арқанды жұмсақ иленген аң-мал терісінің таспасынан ширатады немесе ешкі, қой, түйе жүнінен еседі. Құстың қашып кетпеуі үшін жасалған осы арқанды құсбегілер «шыжым» деп атайды. [[Сурет:Шыжым.jpg|нобай]] == Түтік == Құстың ішіне су және басқа сұйық құюға арналып жасалған аспап. Құсбегілер жуандығы саусақтай тал таяқшаны жарып, оның ішін ояды да, қайта қапсырып түтік жасайды. Ұзындығы 25—30 см немесе ұзын сирақ құстардың жіліншігін пайдаланады. Түтік құстың көмейіне жүгіртілетін болғандықтан, жұп-жұмыр әрі сырты жып-жылтыр етіліп өңделген болады. [[Сурет:Йфя.jpg|нобай]] == Ырғақ == Түзден түскен асау құстың аптығын басып, біршама ырыққа көндіруге арналған орнықсыз, ырғақты тұғыр. Ырғақтың түрі көп. Ал оның көбірек пайдаланылатын түрлерінің бірі — қажетіне қарай екі ұшын екі жағына шығара қалдырып, шумақталған арқан. Ұқыпты шумақталған арқанның екі жағындағы артық екі ұшын шумақтың екі басынан бір рет шалып тартады да, арнайы қағылған (құстың құйрығы жерге тимейтіндей) екі қазыққа немесе қолайлы деп тапқан орынға керіп байлайды. Егер арқанның орнына ағаш пайдаланылса, бүркіттің шеңгеліне толарлықтай таяқшаның (ұзындығы 1–2 құлаш) екі басынан жіп байлап, арқан ырғақ сияқты оны да керіп тастайды. Бұл тәсілмен жасалған ырғақтар (тұғырлар) өте тынышсыз, қармақ қалтқы секілді қалтылдақ келеді. Оңды-солды бұлтылдап ойнақшыған ырғақта отырған асау құс жығылып түсуден сескенеді де, тұяғымен шеңгелдеп қармап, бойын ұдайы теңеп ұстауға тырысады. Құс ұйқыдан қалжырап жығылып түскен кезінде оны күндіз-түні аңдып отырған құсбегі дереу орнына қайта қондырып қояды. Осылай басталған мазасыз ырғақ күн озған сайын құсты ұйқыдан өлердей халге жеткізеді. Құстың шаршап-шалдығуы — құсбегінің жеңісі. Мұндай жағдайда бапкер өз көздегенінің көбін істеп үлгереді. == Қоя == Ит пен жыртқыш құста болатын ішкі кінәраттың бір түрін қоя деп атайды. Жыртқыш аң мен жыртқыш құстар өз қорегін қыл-қыбырымен қылғи салады да, содан ішке дерт байланады. Іште жиналған осы ласты хайуанаттар табиғи емделу жолымен алды-артының бірінен өздері сыртқа шығарып тастайды. Соны қазақ тілінде қоя тастау деп атайды да, тасталған заттың өзін де қоя дейді. Құсбегілер бүркіт пен тазының қоясын қолдан тастатады. Ал қоя тастату үшін салынған, не берілген заттың өзін де қоя деп атаған. == Аяққап == Бүркіттің саусақтарын түлкі шайнап тастаудан сақтау үшін әр саусаққа жеке-жеке кигізілетін саусақ қапты құсбегілер «аяққап» деп атаған. Аяққап саусақтың үстін жабады да, бауыры ашық болады. Бауырын екі жерден жіңішке таспамен жалғастырып қояды. Ал әрбір саусаққап жіңішке таспалармен білезікке бекітіледі. Аяққаптың [[таутеке]] мен [[елік]] терілерінің иін қандыра жұмсартылған қалың ұлпасынан ғана жасалғаны өте жақсы болады. == Жезтұяқ == Бүркіт қасқыр не түлкіге түскен кездегі арпалыста абайсыздан саусағын жыртқыштардың аузына түсіріп алады да, ызалы аң аузына түскен саусақты қыршып тастайды. Бүркіттің осы кемтарлығын толықтыру мақсатымен шеберлер оған жезден немесе темірден тұяқ жасап, кигізеді. Қолдан жасалған осы тұяқты құсбегілер «жезтұяқ» деп атаған. Жезтұяқтардың қозғалысы табиғи тұяқтай болмағанымен, аңды ұстағаннан кейінгі қысу қимылында кемтарлығы көп білінбейді. == Иыққап == [[Құстар|Құстың]] екі иығын басып келген арқа тұсында жіппен қосақталып байланған топшысын суықтан қорғайтын жабдық. Құстың иығы, топшысы тоңса, нәрегей жаурауық болады, әрі қуаты қайтады. Тіптен «құрт қанат» аталатын ауруға шалдығады. Суық өңірдің кәнігі бүркітшілері иыққапты кигізер болса, бүркітке қарсылық көрсетсе саусақтарын шайнап, жарақаттаудан қорғауға да септігін тигізеді. Көбіне ұядан алынған тәжірибесі аз «қол бал аға» алғашқы жылы кигізеді. Аяққаптың сыртқы тысын суға қатпай, жылылық сақтайтын бұғының иленген жұқа, жұмсақ терісінен немесе жарғақ, қырымдардан, бүркіттің төрт саусағына шақтап пішіп, жиектерін жіппен торлап, ішін қуыстап қалыңдау матамен астарлап тігеді. Оны кейде әр саусаққа жеке-жеке киілетіндей қылып немесе төрт саусаққа біртұтас киіліп, табан бұжырына дейін жауып тұратынд ай қолғап пішіндес етіп тігеді. Дегенмен, көбіне саусақтарының ұшынан тұяқ шығып тұратын тесік шығарып, орта тұсынан білегіне дейін өте майда бау өткізеді. Аяққаптың алақаны, табан жағы ашық болады. Ыңғайлы, ықшам тігілген аяққап кигізген құсты аязды күндері жыртқыш аңға қорықпай жіберуге болады. [[Жыртқыш аң]]ға, айлакер түлкіге бүркіт тұяғын шайнатып немесе суыртып алса оның орнына жезден, күмістен жасалған тұяққап жасап салады. Аушы құстың кемтарлығын толықтыратын оны «жезтұяқ» атайды. Оның қозғалысы табиғи болмағанымен аң ілгенде, бүргенде қысуына, қимыл-әрекетіне көп септігін тигізеді. Кейде місекер шебер, әккі бүркітшілер түсіп қалған тұяқтың орнына өлген бүркіттің тұяғын да салып қояды деген мәлімет бар. == Таңдай ағаш == Бүркітті көп піштактаудан "сақтайтын" құрал. Көп елеусіз ұмыт қалған құрал туралы осы тақырыпты арнайы зерттеген Б.Кәмалашұлы былай жазады: [[аң]]ға жортқанда құс дауысын естіп «[[олжа]]» қашып кетпес үшін бүркіттің аузына салады. Оны құстың тамағы астына, құс тұмсығымен мөлшерімен ағаштан жонып істелген, ұшына «ноқталайтын» бау тағылған қарапайым қалақ тәрізді ағаш. Таңдай ағашты құстың тамағының астына томағаның алқым бауына қыстырып, екінші ұшын ілмек баумен құс тұмсығын ноқталаған тәрізді етіп, тұмылдырықтай кигізіп қояды. [[Құс]] мыңқылдай шақырып ақырында ауырсынып қояды. Кейбір құсбегілердің таңдай ағашы ықшам, томағаның, "алқым бауының" астына бармақтай етіп бастырып қояды. Көбіне саятта томағамен бірге жүреді. == Құндақ == Құс сыятындай етіп талдан дөңгеленте иіп жасалған, астына киіз төсеп, құс орайтын тартпа бау тағып жасаған [[құс]] "бесігі". Ол құстың қанат шалғыларын зақымданудан, суық, жауын-шашыннан сақтайды. Оның тұрі бірнешеу: жас талдан астауша пішінінде немесе торлап доғалантып; тақтай [[ағаш]]тан топсалы етіп; киізден сырып бау тағып істейді. Құс саяттан соң шаршап тоңса, ұйықтаса, алысқа алып жүретін жағдай туса, құсты баланы бесікке бөлегендей етіп шүберекке орап, қымтап, сыртынан баумен бос байлап, құндаққа салып қояды. == Қауырсын, тұяқтар == [[Бүркіт]] аңды ілгенде алысып, қанат, шалғы қауырсындары сынып қалса оны орнына салады да, жоқтарының орнына қауырсын жалғайды. Оған арнап құстың жазда түлегенде түскен қауырсындарын немесе басқа бүркіт, [[Құмай (құс)|құмай]], [[тазқара]], [[қарақұс]], құбарақтардың қауырсынын жинайды. Бүркіттің қанаты, тұяғы, «құрт ауруға» шалдықса да «құрт қанат», «құрт тұяқ» болғанда қауырсынды және тұяқты жалғап салатын болған деген аңыз тәрізді деректер бар.<ref>Саятшылық қазақтың дәстүрлі аңшылығы. - Алматы: "Алматыкітап", 2007. - 208 бет, суретті. Б. Хинаят, Қ.М. Исабеков. ISBN 9965-24-813-3</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]] [[Санат:Спорт]] [[Санат:Саятшылық]] [[Санат:Құсбегілік]] pxevzoif7enasnz6sytxcxqhpditenh 3582044 3582032 2026-04-12T04:48:36Z Sagat Ardak 179691 /* Қауырсын, тұяқтар */ тыныс белгісі түзетілді 3582044 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date = тамыз 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Саятшы құрал-жабдықтарының''' барлығы да аса қажеттіліктен шыққандығын әркім-ақ біледі. Олардың қандай рөл атқаратындығын, неден жасалатындығын және әрқайсысының атаулары бар. == Томаға == [[Сурет:Asyqbas tomaga.jpg|alt=sayat|нобай|sayatshy]] Қыран құстардың екі көзін саңылаусыз жауып тұратын [[Құсбегілік|құсбегілердің]] саят құрғандағы негізгі құрал-жабдықтарының бірі. Жұмсақ қалың былғарыдан ыңғайлы етіп тігіледі. Көбіне күміспен немесе табиғи тастармен көмкеріледі. [[Бүркіт]]ті баптап-баулу үшін, оның бала-шаға, итке, құсқа, қызылға ұмтыла бермеуі үшін және жақындағанды шап беріп бұру қаупінен сақтану үшін [[Томаға|томағалайды]]. Сондықтан, қолдағы бүркіт өз төңірегіндегі қызылды-жасылдан, өз ортасынан аз да болса бөлектенеді. Құстың Томағасы аңға жіберілген кезде сыпырылады.Томаға құстың басын қыспайтын, қажамайтын, көз жанарын баспай, саңылаусыз жабатын, құстың басынан түсіп қалмайтын етіп жасалады. Томағаны осы шарттарды толық білетін, пішуге, тігуге машықтанған томағашылар ғана тігеді. Томағаның олпы-солпы болмай, мінсіз шығуы үшін оны қалың былғары ұлтанының тегіс жерінен үлгі салып ойып алады. Пішуші шебер өз қалағанынша біртұтас немесе екі-үш бөлек, кейде төрт бөлек етіп ойып құрастырады. Тамақ бау мен айдар кейде бірге, кейде бөлек ойылады. Томаға шарттары бойынша әрі нәзік, әрі әдемі тігілген, таза былғарының өзінен әсем ою-өрнек шығарған, алтынмен,күміспен және ұсақ қымбат тастармен шытыраланған томағаларды қазақ құсбегілері бір бестіден кем бағаламаған. == Биялай == Саятшылар қыран құсты қолына қондырарда киетін теріден тігілген қолғап. [[Биялай|Биялайды]] алғашында барлық саусақ бірге болатындай етіп тұйықтап тігіп, бертін келе ыңғайлы болу үшін бас бармақтың ұясын бөлек тіккен. Биялайдың ішіне талдырған киізден немесе арасына мақта, жүн тығылған матадан астар салынады да, тысын жұмсақ иленген теріден түгін ішіне қаратып тігеді. Биялайдың білезігін жеңді білек еркін сиып кететіндей етіп жасап, іліп қоюға қолайлы болуы үшін қайыстан бау немесе жез шығыршық тағады. Бүркітпен аң аулауға шыққанда, ат үстінде қары талмау үшін құс қондырған биялайлы қолды [[Балдақ|балдаққа]] сүйеп отырады; [[Сурет:Bialay-gloves.jpg|нобай]] == Балдақ == [[Балдақ]] — құсты ат үстінде алып жүруге арналған, құс салмағынан қолдың талмауы үшін оң қолдың білегін сүйеп отыратын, ашасында жұмсақ төсеніші бар тіреу. Төсеніші былғарыдан не қайыстан жасалады, ол балдақ ашасының ішіне түсіп тұрады. Балдақ таяғының екінші басы бүлдіргілі, ол ердің қамшылар жақ алдыңғы қапталындағы шеттікке бекітіледі. Атпен құйындата шапқанда балдақ көп толқымау үшін балдақ таяғының орта шенінен жіңішке қайыс бау өткізіп, бау ұшы ердің алдыңғы қасының маңдайындағы бұжыралы шығыршыққа байланады. Балдақ ағаштан, не [[таутеке]]нің мүйізінен жасалады. == Тұғыр == Құсты қондырып қоятын орын, жабдық. Ол көшпелі тұрмысқа лайықтап ағаштан жасалады. Тұғырдың ұзыны екі қарыс сынық сүйемдей, көлденеңі [[сүйем]]дей, жұмыр ағашқа үш не төрт талтақ сирақ бекітіледі немесе бұтақтары сирақ боларлық ағаштан шабылады, аң [[мүйіз]]дерінен және де т.б. табиғи материалдардан жасалады. Биіктігі екі сүйемдей, орнықты әрі жатаған келеді. [[Сурет:Тұғыр-Tugyr.jpg|нобай]] == Жемаяқ == Жем саптаяқ — бүркітке жем беретін ыдыс. Оны кейде жем сапты аяқ, жем тостаған, құс сапты аяқ, құс аяқ деп те атайды. Ағаштан ойып жасалады. Бұл ыдыстың сыйымдылығы 2—2,5 литрден кем болмайды. Бір жағы құс тұмсықтау сопақ келеді де, бір жағында тұтамдай сабы болады. Сабына қайыс бүлдіргі өткізіледі. Көшкенде байлап қоюға, салбурында қанжығалауға лайықталған. Жемаяқтың түрі көп. Соның ішінде құс тұмсықтау, сопақтау, асты орнықты, іші шұңғыл, өзі жұқа, өзі жеңіл, әдемі жонылғандары да жоқ емес. Кейбіреулерінің тұмсығында жем-суын сүзіп шығаратын бір, не екі тесік те болады. Сапты аяқтың ернеуіне таяу (түрмесіне) жасалған екі тесік жем шаюға өте қолайлы.Қыранды қайырып баптағанда, аңға салып жүргенде құсбегілер бап дегенді — жем деп, жем дегенді — бап деп түсіндіреді. Ал осы екі кезеңде де құсқа көбінше — қолаба, сары бөртпе, ақ жем береді. Әдетте етті жұқалай жона жапырақтап, суға салып бөрттіреді. Сонан соң сумен қайта-қайта шайып, қан-сөлсіз, құнарсыз, кенеусіз жем дайындалады. Мұндай күрделі жұмысқа арнайы жасалған ыдысты «саптаяқ» атаған. Ал оны құсқа тәуелді ете атағанда — жем саптаяқ, құсаяқ, жемаяқ делінеді. [[Сурет:Жемаяқ.jpg|нобай]] == Жемқалта == Саятқа шыққанда құстың шақыру жемін салатын қалта. Тіленіп ұшқан құс кейде әр жағдаймен аңға түспей, бір қиырға барып қонып қалады. Кейде аңды өзі қағып, өзі алуға үйретілген бүркіттің иесінен шалғайлап ұшатын кездері де кездесіп тұрады. Осындай жағдайда құсты дереу қолға шақыру керек болса, жем қалтада алып жүрген «қызылды» көрсету арқылы ғана шақырылады. Сондықтан жемқалтада қашан да қойдың толарсақты еті, қоянның бөксесі, кекілік, үйрек — әйтеуір құсты шақыруға арналған қол басындай «қызыл» болғаны жөн. Құс аңшылығы көбіне қыс маусымында болатындықтан, аязда «қызылдың» қатпауын еске алып, жем қалта киізден жасалады. Киіздің қыл-қыбыры «қызылға» жұқпауы үшін қалтаның іші шүберекпен астарланған. Әдемілік, сәнділік талғамды да ескерген құсбегілер қалтаның сыртын оюлатып, зерлетеді. Жемқалтаның ұзындығы 25—30 см, көлденеңі 20 см мөлшерінде болады. Қалтаның бір жақ ішкі қырында түтік қыстыратын орын жасалған. Қалтаны белбеуге ілетін бау да тағылады. == Балақбау == Балақбау (аяқбау, білезік бау) — құстың екі [[Жіліншік|жіліншігіне]] (балағына) бірдей тағылатын бау. Мұны құстың «аяқ бауы» деп те атайды. Балақ баудың іші жұмсақ киіз, оның іші ұлпа тері, сырты былғары немесе жұмсақ иленген қайыс. Киіз бен қайыс қабатталып тігіледі. Ені екі елідей, ұзыны жіліншікті бір орап түйіліседі. Түйіліскен екі ұшын біріктіріп, шолақ аяқ бау тағылады. Демек, құс аяғының әр жіліншігіне балақ бау мен шолақ аяқ бау тағылады да, ол баулар құс аяғында ұдайы тұрады. [[Сурет:JessesБалақбау.jpg|нобай]] == Шолақ аяқбау == Бүркіттің жіліншігіне тағылған балақ бауды бау деп атағанымен, онда қолға ұсталатын ештеңе жоқ. Ал қолға ұстау үшін балақ бауға жалғанған екінші бөлегін — «шолақ аяқ бау» деп атайды. Шолақ аяқ бау құсты қолға қондырғанда, жем тарттырғанда әсіресе ат үсті алып жүргенде құс өз аяғын еркін қозғауына, құсбегінің аяқ баудан ұстап отыруына мүмкіндік береді. Құс аңға түсерде де осы шолақ аяқ баумен ұшады. Құсқа қол-аяғының байлаулы екенін сезіндіретін де балақ бау мен шолақ аяқ бау. Өйткені бұл екі бау құстың аяғынан өмірі түспейді. Шолақ аяқ баудың ұзындығы бір қарыс, бір тұтам, кейде бір жарым қарыс болады. Оны жұмсақ иленген теріден тіліп алады немесе мал,аң терісінің таспасынан өріп, ширатады. Шолақ аяқ баудың бір ұшы балақ бауға бекітіледі, ал екінші ұшында металдан, не қайыстан жасалған шығыршық болады. [[Сурет:Аяқбаубалақ.jpg|нобай]] == Шыжым == Жаңа үйретіліп жүрген құсты шырға тартып баулығанда шолақ аяқ баудың ұшындағы шығыршыққа ұзындығы 7—8 құлаштай жіңішке арқан жалғанады. Бұл арқанды жұмсақ иленген аң-мал терісінің таспасынан ширатады немесе ешкі, қой, түйе жүнінен еседі. Құстың қашып кетпеуі үшін жасалған осы арқанды құсбегілер «шыжым» деп атайды. [[Сурет:Шыжым.jpg|нобай]] == Түтік == Құстың ішіне су және басқа сұйық құюға арналып жасалған аспап. Құсбегілер жуандығы саусақтай тал таяқшаны жарып, оның ішін ояды да, қайта қапсырып түтік жасайды. Ұзындығы 25—30 см немесе ұзын сирақ құстардың жіліншігін пайдаланады. Түтік құстың көмейіне жүгіртілетін болғандықтан, жұп-жұмыр әрі сырты жып-жылтыр етіліп өңделген болады. [[Сурет:Йфя.jpg|нобай]] == Ырғақ == Түзден түскен асау құстың аптығын басып, біршама ырыққа көндіруге арналған орнықсыз, ырғақты тұғыр. Ырғақтың түрі көп. Ал оның көбірек пайдаланылатын түрлерінің бірі — қажетіне қарай екі ұшын екі жағына шығара қалдырып, шумақталған арқан. Ұқыпты шумақталған арқанның екі жағындағы артық екі ұшын шумақтың екі басынан бір рет шалып тартады да, арнайы қағылған (құстың құйрығы жерге тимейтіндей) екі қазыққа немесе қолайлы деп тапқан орынға керіп байлайды. Егер арқанның орнына ағаш пайдаланылса, бүркіттің шеңгеліне толарлықтай таяқшаның (ұзындығы 1–2 құлаш) екі басынан жіп байлап, арқан ырғақ сияқты оны да керіп тастайды. Бұл тәсілмен жасалған ырғақтар (тұғырлар) өте тынышсыз, қармақ қалтқы секілді қалтылдақ келеді. Оңды-солды бұлтылдап ойнақшыған ырғақта отырған асау құс жығылып түсуден сескенеді де, тұяғымен шеңгелдеп қармап, бойын ұдайы теңеп ұстауға тырысады. Құс ұйқыдан қалжырап жығылып түскен кезінде оны күндіз-түні аңдып отырған құсбегі дереу орнына қайта қондырып қояды. Осылай басталған мазасыз ырғақ күн озған сайын құсты ұйқыдан өлердей халге жеткізеді. Құстың шаршап-шалдығуы — құсбегінің жеңісі. Мұндай жағдайда бапкер өз көздегенінің көбін істеп үлгереді. == Қоя == Ит пен жыртқыш құста болатын ішкі кінәраттың бір түрін қоя деп атайды. Жыртқыш аң мен жыртқыш құстар өз қорегін қыл-қыбырымен қылғи салады да, содан ішке дерт байланады. Іште жиналған осы ласты хайуанаттар табиғи емделу жолымен алды-артының бірінен өздері сыртқа шығарып тастайды. Соны қазақ тілінде қоя тастау деп атайды да, тасталған заттың өзін де қоя дейді. Құсбегілер бүркіт пен тазының қоясын қолдан тастатады. Ал қоя тастату үшін салынған, не берілген заттың өзін де қоя деп атаған. == Аяққап == Бүркіттің саусақтарын түлкі шайнап тастаудан сақтау үшін әр саусаққа жеке-жеке кигізілетін саусақ қапты құсбегілер «аяққап» деп атаған. Аяққап саусақтың үстін жабады да, бауыры ашық болады. Бауырын екі жерден жіңішке таспамен жалғастырып қояды. Ал әрбір саусаққап жіңішке таспалармен білезікке бекітіледі. Аяққаптың [[таутеке]] мен [[елік]] терілерінің иін қандыра жұмсартылған қалың ұлпасынан ғана жасалғаны өте жақсы болады. == Жезтұяқ == Бүркіт қасқыр не түлкіге түскен кездегі арпалыста абайсыздан саусағын жыртқыштардың аузына түсіріп алады да, ызалы аң аузына түскен саусақты қыршып тастайды. Бүркіттің осы кемтарлығын толықтыру мақсатымен шеберлер оған жезден немесе темірден тұяқ жасап, кигізеді. Қолдан жасалған осы тұяқты құсбегілер «жезтұяқ» деп атаған. Жезтұяқтардың қозғалысы табиғи тұяқтай болмағанымен, аңды ұстағаннан кейінгі қысу қимылында кемтарлығы көп білінбейді. == Иыққап == [[Құстар|Құстың]] екі иығын басып келген арқа тұсында жіппен қосақталып байланған топшысын суықтан қорғайтын жабдық. Құстың иығы, топшысы тоңса, нәрегей жаурауық болады, әрі қуаты қайтады. Тіптен «құрт қанат» аталатын ауруға шалдығады. Суық өңірдің кәнігі бүркітшілері иыққапты кигізер болса, бүркітке қарсылық көрсетсе саусақтарын шайнап, жарақаттаудан қорғауға да септігін тигізеді. Көбіне ұядан алынған тәжірибесі аз «қол бал аға» алғашқы жылы кигізеді. Аяққаптың сыртқы тысын суға қатпай, жылылық сақтайтын бұғының иленген жұқа, жұмсақ терісінен немесе жарғақ, қырымдардан, бүркіттің төрт саусағына шақтап пішіп, жиектерін жіппен торлап, ішін қуыстап қалыңдау матамен астарлап тігеді. Оны кейде әр саусаққа жеке-жеке киілетіндей қылып немесе төрт саусаққа біртұтас киіліп, табан бұжырына дейін жауып тұратынд ай қолғап пішіндес етіп тігеді. Дегенмен, көбіне саусақтарының ұшынан тұяқ шығып тұратын тесік шығарып, орта тұсынан білегіне дейін өте майда бау өткізеді. Аяққаптың алақаны, табан жағы ашық болады. Ыңғайлы, ықшам тігілген аяққап кигізген құсты аязды күндері жыртқыш аңға қорықпай жіберуге болады. [[Жыртқыш аң]]ға, айлакер түлкіге бүркіт тұяғын шайнатып немесе суыртып алса оның орнына жезден, күмістен жасалған тұяққап жасап салады. Аушы құстың кемтарлығын толықтыратын оны «жезтұяқ» атайды. Оның қозғалысы табиғи болмағанымен аң ілгенде, бүргенде қысуына, қимыл-әрекетіне көп септігін тигізеді. Кейде місекер шебер, әккі бүркітшілер түсіп қалған тұяқтың орнына өлген бүркіттің тұяғын да салып қояды деген мәлімет бар. == Таңдай ағаш == Бүркітті көп піштактаудан "сақтайтын" құрал. Көп елеусіз ұмыт қалған құрал туралы осы тақырыпты арнайы зерттеген Б.Кәмалашұлы былай жазады: [[аң]]ға жортқанда құс дауысын естіп «[[олжа]]» қашып кетпес үшін бүркіттің аузына салады. Оны құстың тамағы астына, құс тұмсығымен мөлшерімен ағаштан жонып істелген, ұшына «ноқталайтын» бау тағылған қарапайым қалақ тәрізді ағаш. Таңдай ағашты құстың тамағының астына томағаның алқым бауына қыстырып, екінші ұшын ілмек баумен құс тұмсығын ноқталаған тәрізді етіп, тұмылдырықтай кигізіп қояды. [[Құс]] мыңқылдай шақырып ақырында ауырсынып қояды. Кейбір құсбегілердің таңдай ағашы ықшам, томағаның, "алқым бауының" астына бармақтай етіп бастырып қояды. Көбіне саятта томағамен бірге жүреді. == Құндақ == Құс сыятындай етіп талдан дөңгеленте иіп жасалған, астына киіз төсеп, құс орайтын тартпа бау тағып жасаған [[құс]] "бесігі". Ол құстың қанат шалғыларын зақымданудан, суық, жауын-шашыннан сақтайды. Оның тұрі бірнешеу: жас талдан астауша пішінінде немесе торлап доғалантып; тақтай [[ағаш]]тан топсалы етіп; киізден сырып бау тағып істейді. Құс саяттан соң шаршап тоңса, ұйықтаса, алысқа алып жүретін жағдай туса, құсты баланы бесікке бөлегендей етіп шүберекке орап, қымтап, сыртынан баумен бос байлап, құндаққа салып қояды. == Қауырсын, тұяқтар == [[Бүркіт]] аңды ілгенде алысып, қанат, шалғы қауырсындары сынып қалса, оны орнына салады да, жоқтарының орнына қауырсын жалғайды. Оған арнап құстың жазда түлегенде түскен қауырсындарын немесе басқа бүркіт, [[Құмай (құс)|құмай]], [[тазқара]], [[қарақұс]], құбарақтардың қауырсынын жинайды. Бүркіттің қанаты, тұяғы, «құрт ауруға» шалдықса да, «құрт қанат», «құрт тұяқ» болғанда қауырсынды және тұяқты жалғап салатын болған деген аңыз тәрізді деректер бар.<ref>Саятшылық қазақтың дәстүрлі аңшылығы. - Алматы: "Алматыкітап", 2007. - 208 бет, суретті. Б. Хинаят, Қ.М. Исабеков. ISBN 9965-24-813-3</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]] [[Санат:Спорт]] [[Санат:Саятшылық]] [[Санат:Құсбегілік]] 3kx8byxdldyaqv8v9a90u4ke0atxlj2 0 670654 3581895 3257011 2026-04-11T18:40:06Z Rasulbek Adil 176232 3581895 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Досым Асанов |Шынайы есімі = |Сурет = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 1892 |Туған жері = [[Шеңгелді (Марқакөл ауданы)|Шеңгелді]] ауылы |Қайтыс болған күні = 1992 |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Балалары = |Марапаттары = {{{!}} style="background:transparent" {{!}}{{Орақ пен Балға медалі}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Ленин ордені}} {{!!}} {{Қызыл жұлдыз ордені}} {{!!}} {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} {{!}}} |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Досым Асанов''' ([[1892 жыл|1892 жылы]], [[Шеңгелді (Марқакөл ауданы)|Шеңгелді]] ауылы — [[1992 жыл|1992 жылы]]) — [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Марқакөл ауданы|Марқакөл ауданындағы]] Куйбышев атындағы ұжымшардың аға шопаны. Социалистік Еңбек Ері (1948). == Өмірбаяны == 1892 жылы Шеңгелді ауылында (қазіргі — Шығыс Қазақстан облысы, [[Күршім ауданы]]) кедей шаруа отбасында дүниеге келген. Еңбек жолын он жасында бастады. 18 жасынан бастап Алқабек кенішінде ағаш кесу жұмыстарымен айналысты. 1935 жылы Марқакөл ауданы Куйбышев атындағы ұжымшарына (1957 жылдан бастап — «Марқакөл» қой кеңшары) кірді. Шопан болып жұмыс істеді, кейін аға шопан болып тағайындалды. 1945 жылы мал басын көбейту жоспарын асыра орындады, ол үшін Қызыл Жұлдыз орденімен марапатталды. 1947 жылы Досим Асановтың тобы 517 ұрғашы құйрықты қойдан 648 қозы өсірді, бұл пайыз бойынша әр жүз ұрғашыға 125 қозыдан келді. Қозының орташа салмағы 40 келіні құрады. 1947 жылы колхоз ауылшаруашылық өнімдерін міндетті түрде жеткізуді және мал шаруашылығын дамыту жоспарын орындағанда мал шаруашылығының жоғары өнімділігін алғаны үшін оған Жоғарғы Кеңес Президиумының жарлығымен Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. 1948 жылы 23 шілдеде КСРО Ленин орденімен және «Орақ пен Балға» алтын медалімен марапатталды. Кейінгі жылдары жыл сайын әр жүз ұрғашыдан орта есеппен 115-130 қозы алды. 1957 жылы мал шаруашылығындағы айрықша еңбек жетістіктері үшін Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды. Бірнеше рет аудандық соттың халық кеңесшісі, Марқакөл аудандық депутаты және ауылдық кеңестерінің халық депутаты болып сайланды. 1958 жылы зейнеткерлікке шықты. 1992 жылы қайтыс болды. == Әдебиет == * Жүмүкенова, Л. Ауылым менің -Шеңгелді [Мәтін] / Л. Жүмүкенова // Рауан. — 2008. — 16 тамыз. * Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. — Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. — Асанов Досым: б. 186. * Музалевский М.В. Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2. — 200 с. * Герои Социалистического Труда — казахстанцы [Текст]. Т. 1. — Алма-Ата : Казахстан , 1969. == Тағы қараңыз == * [[Шыңғыс Әзімбаев]] * [[Тілеуқабыл Өмірбеков]] * [[Батырқайыр Қасқабасов]] == Сілтеме == * ''Темір Кәрімов.'' [https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=27158 Асанов Досым] «Герои страны» сайтында. * [http://imena.pushkinlibrary.kz/en/heroes-of-socialist-labor/1708-.html Асанов Д.], Шығыс Қазақстан: әйгілі есімдер oq3e87meh8oywwai8c5yr2f3gegckau 0 671955 3581746 3233399 2026-04-11T14:20:58Z Wikuiser 172895 3581746 wikitext text/x-wiki {{толықтыру}} [[Сурет:Beyond the fog (Unsplash).jpg|250px|thumb|Күләпара]] '''Күләпара''', башлық, далбай — су өтпес үшін [[тымақ]]тың сыртынан киетін [[бас киім]]. == Этимологиясы == "Күлә" сөзі [[парсы тілі]]нен аударғанда бас киім деген мағына береді. == Қолданылуы == Жаз, күз, көктем айларында киетін күләпараға тек мата астар салынады. Ол әрі жеңіл, әрі қолайлы болады. Қыста киетін күләпараға түйе жүнін немесе [[Мақта (дақыл)|мақта]] салып сырып, бір түсті матамен астарлайды. Күләпараның құлақ тұстарына кесте салынады немесе әртүрлі жіптермен [[әшекей]] жүргізіледі. Күләпараны екі қабат матадан жасайды<ref>"[http://kazneb.kz/bookView/view/?brId=429571&simple=true&lang=kk# Қазақстан".Ұлттық энциклопедия/Бас ред. Б. Аяған, — Алматы: "Қазақ энциклопедиясының" Бас редакциясы, 2003, 720 бет. 5 том, 116-бет.]</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бас киімдер]] qspa6qg4cmfzt39xptfk0v2o5lx5det 4 675070 3582131 3581509 2026-04-12T07:01:15Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3582131 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ӨСҚ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Тізімге 500 өңдемеден кем емес өңдеме жасаған қатысушылар кірістірілген. {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия) |- |1||1||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||120020||88061||2860||393||23683||189||54||4350||1453 |- |2||3||{{u|Kasymov}}||94969||75494||10968||226||3364||234||109||5780||738 |- |3||2||{{u|Салиха}}||86200||80625||1349||2243||909||49||0||957||135 |- |4||5||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||84034||68900||1239||147||11309||15||0||1695||24 |- |5||4||{{u|Мағыпар}}||80072||75187||731||588||37||361||0||2880||37 |- |6||8||{{u|Arystanbek}}||55501||30545||3585||368||5770||944||2229||4769||5177 |- |7||6||{{u|Casserium}}||48057||39444||1747||102||626||17||9||4392||38 |- |8||7||{{u|Sibom}}||41111||38501||884||90||357||62||0||785||381 |- |9||9||{{u|Ulan}}||30436||23976||391||78||4579||14||0||199||209 |- |10||19||{{u|AlefZet}}||25095||8820||3472||136||398||8||2176||838||844 |- |11||12||{{u|GanS NIS}}||24505||18596||437||61||1022||42||3||3184||980 |- |12||15||{{u|Bolatbek}}||21868||13880||4120||204||768||812||373||1111||1007 |- |13||10||{{u|Орел Карл}}||21182||19930||747||39||120||4||0||121||11 |- |14||11||{{u|1nter pares}}||20829||19588||132||6||285||60||0||1175||111 |- |15||20||{{u|Nurken}}||17223||8285||1273||38||6641||80||2||410||47 |- |16||17||{{u|Kaiyr}}||16932||11976||217||7||132||162||8||2485||355 |- |17||14||{{u|Batyrbek.kz}}||16065||14053||411||16||1017||73||1||537||299 |- |18||13||{{u|Sagzhan}}||15224||14131||269||34||181||10||0||308||86 |- |19||40||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||14707||4598||4648||149||152||586||364||1907||630 |- |20||16||{{u|Alphy Haydar}}||13715||12968||207||1||183||2||0||215||42 |- |21||18||{{u|Polat Alemdar}}||12577||9856||1161||116||24||1||0||752||183 |- |22||24||{{u|Ismukhammed}}||11661||6938||1621||225||189||1681||0||344||14 |- |23||27||{{u|Ерден Карсыбеков}}||11024||6738||498||0||100||508||0||614||55 |- |24||22||{{u|Nurkhan}}||9872||7718||1214||37||4||0||4||333||36 |- |25||28||{{u|Тұран}}||8361||6513||414||55||255||120||0||383||32 |- |26||31||{{u|AlibekKS}}||8335||5771||73||3||1033||42||2||898||170 |- |27||21||{{u|Kas77777}}||8187||8093||0||9||0||1||0||35||1 |- |28||48||{{u|Daniyar}}||8001||3613||482||327||177||626||0||1642||348 |- |29||34||{{u|Nurtenge}}||7894||5402||964||137||625||58||22||528||188 |- |30||23||{{u|Dinkaz}}||7842||7308||0||118||0||0||0||35||1 |- |31||25||{{u|Gabit Karabay}}||7596||6915||0||0||0||0||0||2||0 |- |32||35||{{u|TheNomadEditor}}||7438||5210||27||2||1761||135||0||159||43 |- |33||33||{{u|Ashina}}||7060||5556||189||79||63||74||3||384||320 |- |34||26||{{u|Kmoksy}}||7012||6773||0||0||279||0||0||178||1 |- |35||29||{{u|SSE}}||6974||6256||254||109||0||1||0||126||23 |- |36||45||{{u|GaiJin}}||6703||3842||510||20||361||9||94||369||444 |- |37||37||{{u|TalgatSnow}}||6680||4788||384||96||707||0||10||83||66 |- |38||46||{{u|Bekus}}||6528||3823||1419||1||826||78||12||172||311 |- |39||44||{{u|Alamgir}}||6196||3874||95||15||681||2||0||47||24 |- |40||38||{{u|Аскаров}}||6193||4756||113||83||0||0||0||191||24 |- |41||30||{{u|Liquorkaru}}||6142||5849||13||188||9||1||0||10||7 |- |42||36||{{u|Zhaksilik}}||6101||5046||20||26||9||26||0||362||59 |- |43||32||{{u|Aghia7}}||6046||5593||6||1||0||0||0||147||10 |- |44||39||{{u|Zhigitbek}}||5455||4750||0||0||27||27||0||11||10 |- |45||43||{{u|Qarakesek}}||5200||4176||157||87||39||219||2||241||308 |- |46||41||{{u|Djduxhx}}||5000||4508||77||38||85||3||0||152||18 |- |47||42||{{u|Nick jan}}||4652||4359||0||68||0||82||0||62||40 |- |48||66||{{u|Erboldilyara}}||4522||2770||2||0||215||0||0||1535||26 |- |49||47||{{u|Coffee86}}||4321||3798||4||0||11||7||0||398||5 |- |50||63||{{u|Madi Dos}}||4160||2876||188||63||33||24||0||592||101 |- |51||51||{{u|Dimash Kenesbek}}||3759||3392||51||0||0||27||0||223||21 |- |52||49||{{u|Syrymzhan}}||3683||3525||1||154||0||0||0||1||0 |- |53||60||{{u|Majilis}}||3630||2996||100||0||97||0||0||16||0 |- |54||57||{{u|Esetok}}||3575||3077||394||2||161||205||8||285||138 |- |55||50||{{u|Ерқанат Рыскулбеков}}||3545||3398||3||0||4||0||0||32||0 |- |56||55||{{u|Maira Yessenbekova}}||3516||3169||48||0||0||0||0||6||2 |- |57||59||{{u|Нурасылл}}||3396||2999||193||0||18||0||0||50||8 |- |58||52||{{u|Makenzis}}||3326||3269||5||0||0||0||0||46||5 |- |59||61||{{u|Nurbek Matzhani}}||3310||2990||58||40||1||55||0||201||62 |- |60||54||{{u|Юсуф Худайберген}}||3273||3188||0||0||103||0||0||34||0 |- |61||56||{{u|Hardworking}}||3272||3115||61||0||0||0||0||10||0 |- |62||62||{{u|BekaIITU}}||3227||2963||0||0||0||0||0||3||1 |- |63||53||{{u|Gulzat246}}||3168||3225||0||16||0||0||0||5||3 |- |64||58||{{u|Qanattan}}||3117||3043||0||0||0||0||0||2||0 |- |65||64||{{u|Yerzhankyzy}}||3041||2836||0||0||0||0||0||0||0 |- |66||65||{{u|Meruyert}}||2952||2789||0||0||0||0||0||0||1 |- |67||98||{{u|Абылай}}||2950||1478||328||33||139||126||0||488||144 |- |68||68||{{u|Dauren}}||2871||2465||0||14||0||0||0||68||6 |- |69||71||{{u|Даурен Шарипов}}||2822||2430||43||24||0||0||0||50||0 |- |70||111||{{u|KLBot2}}||2795||1291||0||0||1413||0||0||1||0 |- |71||77||{{u|ShadZ01}}||2753||2213||283||52||105||0||0||4||0 |- |72||67||{{u|Кырмызов}}||2700||2625||6||12||0||6||0||12||11 |- |73||78||{{u|Merey}}||2684||2202||0||239||0||0||0||0||2 |- |74||76||{{u|Магпар}}||2680||2218||91||88||13||11||0||183||30 |- |75||69||{{u|Kyrmyzy gul}}||2532||2462||9||0||0||0||0||30||4 |- |76||73||{{u|Abdi arman}}||2530||2309||0||0||0||0||0||2||5 |- |77||72||{{u|Сәуір 1}}||2473||2368||24||11||2||0||0||30||0 |- |78||74||{{u|Toktakynbaev}}||2471||2304||4||77||0||0||0||3||4 |- |79||75||{{u|G55}}||2468||2299||0||50||0||0||0||0||2 |- |80||87||{{u|Balaburgem}}||2447||1731||11||29||31||59||0||182||48 |- |81||70||{{u|Zhuka iitu}}||2445||2448||0||1||0||0||0||2||2 |- |82||109||{{u|Ordabekov Azamat}}||2424||1326||0||78||0||0||0||13||2 |- |83||93||{{u|MuratbekErkebulan}}||2312||1591||213||0||70||10||0||314||4 |- |84||83||{{u|Рахман999}}||2304||1898||103||22||34||4||0||97||35 |- |85||134||{{u|Бегулы Отагасы}}||2247||885||48||1||228||7||0||728||75 |- |86||96||{{u|Drift}}||2233||1502||22||2||710||1||0||4||2 |- |87||80||{{u|Egorkz}}||2232||2041||0||64||0||0||0||0||2 |- |88||84||{{u|Mira01}}||2229||1863||0||0||0||99||0||174||22 |- |89||79||{{u|Aizhanka aaa}}||2215||2077||0||0||0||0||0||0||0 |- |90||81||{{u|Bakdauren}}||2208||2015||0||103||0||0||0||14||4 |- |91||117||{{u|Әлинұр}}||2175||1105||132||43||47||101||0||580||48 |- |92||88||{{u|Mustafaalmas}}||2036||1721||94||0||243||0||0||37||5 |- |93||82||{{u|Unknown Alash}}||1961||1900||1||0||0||0||0||0||0 |- |94||85||{{u|Kristianmusic}}||1938||1799||20||1||0||0||0||0||0 |- |95||90||{{u|Bauka91 91}}||1857||1618||0||0||0||0||0||0||1 |- |96||101||{{u|Daneker}}||1857||1414||0||257||0||0||0||1||2 |- |97||92||{{u|Rasulbek Adil}}||1830||1609||10||0||0||1||0||152||34 |- |98||131||{{u|Esen48}}||1808||895||0||33||0||0||0||744||1 |- |99||86||{{u|Almatoswiki}}||1800||1781||0||0||0||0||0||11||0 |- |100||94||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||1795||1519||8||0||86||1||0||42||29 |- |101||100||{{u|RaiymbekZh}}||1727||1447||6||0||13||0||0||69||70 |- |102||89||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||1710||1638||35||0||22||0||0||19||24 |- |103||95||{{u|Nelli}}||1666||1507||0||0||0||0||0||0||0 |- |104||99||{{u|Araichik}}||1622||1453||110||78||0||0||0||2||1 |- |105||91||{{u|Nikolina Šepić}}||1613||1613||0||0||0||0||0||0||0 |- |106||105||{{u|ДолбоЯщер}}||1596||1339||1||0||101||1||0||5||0 |- |107||103||{{u|2rk}}||1552||1367||0||99||0||1||0||8||0 |- |108||106||{{u|Daniyal.aidarov5}}||1516||1331||0||0||7||0||0||117||8 |- |109||97||{{u|Gliwi}}||1499||1493||3||0||0||0||0||0||0 |- |110||108||{{u|Аслан Жукенов}}||1496||1329||20||0||46||0||0||32||26 |- |111||118||{{u|Almagul Ibragimova}}||1490||1100||0||17||0||1||0||174||22 |- |112||133||{{u|Акбота Казыбекова}}||1480||886||0||91||0||0||0||39||0 |- |113||104||{{u|DinDK}}||1383||1353||0||0||0||0||0||2||0 |- |114||115||{{u|Rasulzhan}}||1371||1138||0||0||0||0||0||2||0 |- |115||107||{{u|Tulya}}||1344||1331||1||0||0||0||0||3||0 |- |116||112||{{u|Ayauly}}||1337||1252||0||28||0||0||0||0||1 |- |117||102||{{u|Nkiukr}}||1314||1405||44||0||40||4||0||1||0 |- |118||110||{{u|Tarih}}||1304||1304||0||0||0||0||0||0||0 |- |119||114||{{u|Wikiped4ik}}||1283||1199||0||59||0||0||0||6||1 |- |120||137||{{u|Jarnamaqaz}}||1278||830||380||20||0||0||0||15||0 |- |121||142||{{u|TemirlanSarsen}}||1277||766||6||58||31||0||0||197||14 |- |122||113||{{u|GulzhanOmarova}}||1248||1200||0||1||0||0||0||11||2 |- |123||116||{{u|Шілде}}||1223||1132||11||25||11||0||0||33||0 |- |124||126||{{u|IL68}}||1215||946||62||0||31||0||0||134||1 |- |125||119||{{u|Gulnar7}}||1178||1084||0||2||0||0||0||13||1 |- |126||224||{{u|Suleimen Koishybai}}||1156||284||0||0||0||0||0||785||0 |- |127||125||{{u|Aimanber}}||1150||1002||0||61||0||0||0||0||0 |- |128||122||{{u|Bailarbekov}}||1136||1049||0||0||0||0||0||3||1 |- |129||121||{{u|Ziv}}||1132||1061||58||0||0||2||0||9||2 |- |130||204||{{u|Айдос уики}}||1126||481||0||0||7||1||0||63||10 |- |131||120||{{u|Sergazyyev}}||1119||1069||0||13||0||0||0||1||2 |- |132||128||{{u|KoishymanovaG}}||1096||919||2||0||0||80||0||37||3 |- |133||124||{{u|Истеный казах}}||1096||1018||32||13||4||0||0||4||0 |- |134||127||{{u|Madina Kilybayeva}}||1083||934||0||0||0||0||0||2||2 |- |135||193||{{u|Kafarik}}||1075||526||47||7||15||2||0||22||4 |- |136||161||{{u|Akbota.b}}||1057||639||0||68||0||0||0||48||2 |- |137||136||{{u|Аян Жанайсов}}||1054||840||0||0||0||0||0||37||0 |- |138||123||{{u|Finderhannes}}||1049||1049||0||0||0||0||0||0||0 |- |139||129||{{u|Orkaarys}}||993||916||0||0||0||0||0||0||0 |- |140||151||{{u|Wikuiser}}||990||700||138||0||62||0||43||18||3 |- |141||132||{{u|А.С.Кизиров}}||987||891||17||1||8||23||0||109||11 |- |142||143||{{u|P.Nurgisa}}||976||764||0||0||0||0||0||52||3 |- |143||130||{{u|Rayurad mc}}||973||899||0||0||0||0||0||0||0 |- |144||220||{{u|Fuzze123}}||964||338||59||0||46||0||0||26||504 |- |145||165||{{u|Aselhan}}||948||627||12||0||9||23||0||82||11 |- |146||139||{{u|Шайнүсіп}}||931||782||0||0||1||0||0||32||3 |- |147||141||{{u|Adiladil}}||906||767||0||0||0||0||0||0||1 |- |148||146||{{u|NErnur98}}||880||738||0||0||61||0||0||59||5 |- |149||160||{{u|Касымхан}}||866||641||0||2||0||0||0||19||5 |- |150||135||{{u|Chris die Seele}}||865||848||16||0||0||0||0||0||0 |- |151||138||{{u|Mukhin}}||850||807||0||0||0||0||0||0||0 |- |152||140||{{u|Stella~kkwiki}}||830||772||0||0||0||0||0||0||0 |- |153||188||{{u|Bakbergenov}}||820||539||0||170||0||0||0||15||1 |- |154||213||{{u|Dambler}}||819||424||15||5||10||0||0||229||10 |- |155||148||{{u|Aibol dos}}||813||704||0||0||0||0||0||0||0 |- |156||229||{{u|KaldarovNurymzhan}}||801||179||12||1||12||0||0||490||2 |- |157||175||{{u|Talghatuly}}||794||569||0||67||12||1||0||101||17 |- |158||150||{{u|Akba.nis.13}}||790||702||0||16||0||4||0||33||1 |- |159||149||{{u|Аязбаев Даурен}}||789||704||0||0||0||0||0||0||0 |- |160||145||{{u|Masalbaeva}}||787||741||0||0||0||0||0||1||0 |- |161||231||{{u|Абдрахманов Димаш}}||785||98||0||0||0||0||0||4||0 |- |162||153||{{u|Tylerdurdenkz}}||780||683||2||30||24||0||0||41||6 |- |163||169||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||777||596||0||1||0||0||0||12||0 |- |164||159||{{u|Azim Nurbergen}}||763||644||0||15||0||0||0||4||0 |- |165||147||{{u|Ташметов шахрух}}||743||721||0||0||0||0||0||5||0 |- |166||164||{{u|Panicgirl}}||739||636||0||17||0||0||0||10||1 |- |167||152||{{u|Mariko}}||734||689||0||0||0||0||0||0||0 |- |168||155||{{u|Rake}}||726||666||0||35||0||0||0||8||3 |- |169||144||{{u|Mheidegger}}||723||748||7||2||0||0||0||6||3 |- |170||162||{{u|Rasul kz91}}||723||638||0||12||0||0||0||1||0 |- |171||173||{{u|Muslim Qazaq}}||722||579||0||0||0||0||0||32||2 |- |172||222||{{u|Zhumalina}}||720||314||0||49||6||2||0||241||1 |- |173||156||{{u|Alfiya}}||719||662||0||17||0||0||0||3||2 |- |174||154||{{u|Εὐθυμένης}}||697||679||13||0||0||0||0||5||0 |- |175||163||{{u|Sultan bek}}||695||638||0||0||0||0||0||0||0 |- |176||209||{{u|Мира Белль}}||693||439||23||0||7||0||0||113||24 |- |177||197||{{u|Cekli829}}||690||523||3||0||24||1||0||46||36 |- |178||167||{{u|Nkipshak}}||684||612||0||0||0||0||0||0||0 |- |179||228||{{u|Sultan-balasi}}||676||236||24||0||356||0||0||28||2 |- |180||202||{{u|Saken kun}}||673||486||4||0||0||0||0||6||0 |- |181||166||{{u|KUckhocjothkei3}}||671||614||49||1||5||0||0||1||0 |- |182||157||{{u|Epoxa-HH}}||663||651||0||0||5||0||0||10||1 |- |183||219||{{u|Syrlybek}}||658||390||5||53||4||9||0||68||17 |- |184||191||{{u|Мұқтар Құндыз}}||656||529||0||0||0||0||0||2||0 |- |185||189||{{u|Баха}}||654||536||0||0||0||0||0||0||0 |- |186||158||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||654||649||0||1||0||0||0||4||0 |- |187||172||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||651||584||1||25||0||2||0||4||21 |- |188||174||{{u|Амзе Магжан}}||645||571||0||0||0||0||0||47||0 |- |189||168||{{u|Капысова Айдана}}||642||603||0||0||0||0||0||0||0 |- |190||176||{{u|IArhunI}}||640||569||7||9||0||0||0||26||11 |- |191||216||{{u|Belekov Syrym}}||639||414||0||46||0||0||0||9||2 |- |192||214||{{u|Айвентадор}}||622||420||15||0||0||4||0||152||13 |- |193||226||{{u|Zhandos02}}||620||265||3||4||11||0||0||247||0 |- |194||195||{{u|Aseke16}}||616||524||25||0||7||1||0||17||12 |- |195||178||{{u|Bauyr03}}||615||555||0||0||0||0||0||37||0 |- |196||184||{{u|Makhanov}}||613||542||0||0||0||0||0||0||1 |- |197||171||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||601||590||2||0||0||0||0||3||0 |- |198||177||{{u|Inkar}}||600||559||0||0||0||0||0||1||3 |- |199||180||{{u|Mma}}||599||545||0||0||0||0||0||0||0 |- |200||170||{{u|Юкке}}||599||594||1||2||44||0||0||9||3 |- |201||179||{{u|Mary}}||597||549||0||0||0||0||0||0||0 |- |202||230||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||587||115||0||0||0||0||0||36||0 |- |203||182||{{u|Аскар}}||584||544||4||19||2||0||0||1||0 |- |204||227||{{u|Eldar zh96}}||575||246||132||6||2||80||0||23||6 |- |205||187||{{u|AlibiKazken}}||569||540||0||0||0||0||0||23||0 |- |206||199||{{u|Badyroff}}||569||518||0||0||0||0||0||0||0 |- |207||192||{{u|Нурия}}||569||527||0||0||0||0||0||0||0 |- |208||206||{{u|Нақып Нұрғали}}||565||467||0||0||1||0||0||24||0 |- |209||203||{{u|Zhaniya92}}||562||485||0||0||0||0||0||13||1 |- |210||205||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||555||469||0||0||5||0||0||33||2 |- |211||198||{{u|Yamanzho}}||555||521||0||0||0||0||0||0||0 |- |212||196||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||553||524||9||0||0||0||0||1||0 |- |213||185||{{u|Ұлан Тұрсынбек}}||553||541||0||0||0||0||0||0||0 |- |214||186||{{u|Kuanysh Ismailov}}||547||541||0||0||7||0||0||2||0 |- |215||190||{{u|Egor Shustoff}}||541||532||0||0||0||0||0||0||0 |- |216||200||{{u|Niyazbek}}||534||510||0||0||0||0||0||3||0 |- |217||221||{{u|Dauylbai Aidar}}||533||325||204||0||0||0||0||1||0 |- |218||208||{{u|Olkikz}}||529||447||0||14||0||0||0||0||0 |- |219||194||{{u|Fornax}}||528||525||2||0||0||0||0||0||0 |- |220||181||{{u|Dzhos}}||527||545||0||0||0||0||0||0||0 |- |221||217||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||527||392||0||0||0||3||0||44||1 |- |222||218||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||527||391||0||36||0||0||0||1||1 |- |223||183||{{u|Arachn0}}||523||543||0||0||0||0||0||1||0 |- |224||207||{{u|Tansholpan}}||522||459||0||0||0||0||0||0||0 |- |225||212||{{u|Adilbekkazykhanov}}||520||428||0||0||44||0||0||0||0 |- |226||223||{{u|Mustazhap}}||520||308||11||0||0||2||0||122||12 |- |227||201||{{u|Karina Nurtazina}}||518||508||0||0||0||0||0||0||0 |- |228||225||{{u|Murat Karibay}}||518||270||183||0||0||0||27||7||8 |- |229||215||{{u|Chingiz Nazbiev}}||514||420||29||0||54||12||0||0||0 |- |230||211||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||514||429||0||0||0||0||0||5||0 |- |231||210||{{u|Albergenius}}||510||434||42||1||2||0||0||1||0 |- |232||232||{{u|Friction27}}||506||17||0||0||0||0||0||1||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]] hj81yd5dgpovu4gwjnygc6z74ahlxyn 4 675089 3582347 3581646 2026-04-12T11:00:57Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3582347 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ӨСБ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Жергілікті жалаусыз ғаламдық боттар көкпен ерекшеленген. {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия) |- |1||1||{{u|BolatbekBot}}||515642||380119||110090||1||5897||3||1||19437||23 |- |2||2||{{u|EmausBot}}||145863||131239||957||0||13593||6||0||46||22 |- |3||3||{{u|ArystanbekBot}}||131710||127448||546||15||62||17||10||2859||728 |-style="background-color:#ccf" |4||4||{{u|Legobot}}||119565||112799||457||0||6067||15||0||85||142 |- |5||119||{{u|New user message}}||112491||1||0||0||0||0||0||112490||0 |-style="background-color:#ccf" |6||5||{{u|MerlIwBot}}||105855||88199||6297||0||10800||24||0||36||497 |- |7||6||{{u|InternetArchiveBot}}||86996||86996||0||0||0||0||0||0||0 |- |8||7||{{u|GaiJinBot}}||79345||79330||7||0||0||0||0||3||5 |- |9||8||{{u|BekusBot}}||50481||50188||232||3||53||0||0||4||1 |-style="background-color:#ccf" |10||9||{{u|YFdyh-bot}}||43054||41964||1||0||1089||0||0||0||0 |- |11||10||{{u|Xqbot}}||26592||22819||42||0||3648||2||0||59||22 |- |12||11||{{u|Luckas-bot}}||22676||17397||3||0||5264||1||0||8||3 |- |13||18||{{u|TXiKiBoT}}||18278||8490||13||0||9719||0||0||56||0 |-style="background-color:#ccf" |14||12||{{u|ZéroBot}}||17395||14827||0||0||2561||0||0||7||0 |- |15||13||{{u|CommonsDelinker}}||14464||13487||426||1||0||83||0||388||40 |- |16||14||{{u|Kasymbot}}||13743||13243||240||4||8||22||0||171||42 |- |17||15||{{u|SieBot}}||13062||12830||0||0||214||0||0||18||0 |- |18||20||{{u|VolkovBot}}||11474||7766||1||0||3545||4||0||24||134 |-style="background-color:#ccf" |19||17||{{u|Makecat-bot}}||9816||8904||0||0||908||0||0||3||1 |-style="background-color:#ccf" |20||19||{{u|WikitanvirBot}}||9374||8087||0||0||1283||0||0||2||2 |- |21||16||{{u|Kia content bot}}||9130||9130||0||0||0||0||0||0||0 |- |22||21||{{u|JAnDbot}}||8787||7290||40||0||1309||6||0||16||126 |- |23||24||{{u|Nurtenge}}||7924||5402||964||137||625||40||22||528||188 |-style="background-color:#ccf" |24||22||{{u|Addbot}}||7608||6153||1043||1||295||18||0||5||90 |-style="background-color:#ccf" |25||38||{{u|ArthurBot}}||7544||2786||26||0||4714||6||0||12||0 |- |26||121||{{u|Acebot}}||7483||0||7482||0||0||0||0||1||0 |- |27||26||{{u|Vagobot}}||7330||4673||63||0||2585||0||0||3||6 |- |28||23||{{u|Escarbot}}||7057||5767||14||0||1188||2||0||82||4 |- |29||25||{{u|BilgishShezhireshiBot}}||5305||5305||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |30||28||{{u|JackieBot}}||5114||4266||10||0||828||1||0||7||2 |-style="background-color:#ccf" |31||30||{{u|RedBot}}||4625||3703||3||0||916||1||0||2||0 |- |32||27||{{u|Muhammad Abul-Futooh}}||4617||4616||0||0||0||0||0||1||0 |- |33||29||{{u|MelancholieBot}}||4425||4208||2||0||210||0||0||5||0 |-style="background-color:#ccf" |34||34||{{u|TjBot}}||4252||3316||0||0||935||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |35||31||{{u|Dexbot}}||3738||3677||0||0||51||0||0||10||0 |-style="background-color:#ccf" |36||33||{{u|LaaknorBot}}||3689||3493||0||0||196||0||0||0||0 |- |37||32||{{u|Robbot}}||3541||3540||0||0||0||1||0||0||0 |- |38||39||{{u|FoxBot}}||3339||2620||5||0||680||0||0||34||0 |- |39||35||{{u|NurbekBot}}||3257||3254||0||0||0||0||0||2||1 |-style="background-color:#ccf" |40||55||{{u|MastiBot}}||3201||1172||31||0||1990||0||0||2||6 |- |41||36||{{u|AlleborgoBot}}||3142||3125||0||0||0||0||0||17||0 |- |42||37||{{u|Thijs!bot}}||2934||2918||3||0||2||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |43||52||{{u|KLBot2}}||2705||1291||0||0||1413||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |44||40||{{u|HRoestBot}}||2464||2463||0||0||0||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |45||41||{{u|JYBot}}||2395||2262||0||0||133||0||0||0||0 |- |46||44||{{u|Idioma-bot}}||2182||2026||16||0||109||6||0||23||2 |-style="background-color:#ccf" |47||46||{{u|AvocatoBot}}||2151||1912||0||0||231||0||0||6||2 |- |48||42||{{u|Ptbotgourou}}||2061||2036||0||0||5||0||0||20||0 |-style="background-color:#ccf" |49||43||{{u|KamikazeBot}}||2050||2034||0||0||14||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |50||45||{{u|Ripchip Bot}}||1968||1944||0||0||22||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |51||47||{{u|Rubinbot}}||1930||1848||0||0||80||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |52||49||{{u|CarsracBot}}||1771||1666||12||0||32||0||0||61||0 |-style="background-color:#ccf" |53||48||{{u|Dinamik-bot}}||1704||1702||0||0||0||0||0||2||0 |- |54||50||{{u|Aitan bot}}||1555||1536||0||0||0||0||0||19||0 |-style="background-color:#ccf" |55||51||{{u|DixonDBot}}||1520||1502||0||0||17||0||0||0||1 |-style="background-color:#ccf" |56||57||{{u|AvicBot}}||1474||1078||0||0||337||0||0||58||1 |-style="background-color:#ccf" |57||54||{{u|YiFeiBot}}||1359||1192||69||0||83||9||0||0||3 |- |58||72||{{u|BotMultichill}}||1277||528||1||0||738||0||0||10||0 |-style="background-color:#ccf" |59||53||{{u|Justincheng12345-bot}}||1235||1192||2||0||40||0||0||0||1 |- |60||80||{{u|CommonsTicker~kkwiki}}||1233||279||0||0||0||0||0||9||945 |- |61||62||{{u|Purbo T}}||1179||884||0||0||275||0||0||20||0 |- |62||64||{{u|Synthebot}}||1170||859||0||0||310||0||0||0||1 |-style="background-color:#ccf" |63||60||{{u|Movses-bot}}||1158||1018||0||0||136||0||0||1||3 |- |64||65||{{u|JhsBot}}||1136||845||2||0||277||0||0||12||0 |-style="background-color:#ccf" |65||56||{{u|Gerakibot}}||1123||1080||10||0||16||2||0||4||11 |- |66||58||{{u|TuranBot}}||1122||1047||28||2||4||6||0||29||6 |- |67||59||{{u|PipepBot}}||1048||1033||0||0||1||0||0||13||1 |-style="background-color:#ccf" |68||61||{{u|Mjbmrbot}}||1030||903||0||0||125||0||0||1||1 |- |69||67||{{u|HerculeBot}}||903||777||1||0||116||0||0||8||1 |-style="background-color:#ccf" |70||63||{{u|MystBot}}||879||863||2||0||0||0||0||14||0 |-style="background-color:#ccf" |71||68||{{u|Amirobot}}||806||739||0||0||66||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |72||66||{{u|Jotterbot}}||781||781||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |73||73||{{u|HiW-Bot}}||616||513||61||0||40||0||0||1||1 |-style="background-color:#ccf" |74||71||{{u|DarafshBot}}||585||534||11||0||40||0||0||0||0 |- |75||69||{{u|AZatBot}}||576||576||0||0||0||0||0||0||0 |- |76||127||{{u|H2Bot}}||553||0||0||0||0||0||0||553||0 |-style="background-color:#ccf" |77||70||{{u|PixelBot}}||548||541||0||0||0||0||0||7||0 |-style="background-color:#ccf" |78||77||{{u|DSisyphBot}}||505||356||15||0||128||6||0||0||0 |- |79||74||{{u|Almabot}}||501||427||0||0||56||0||0||5||13 |-style="background-color:#ccf" |80||97||{{u|Obersachsebot}}||494||46||437||0||10||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |81||75||{{u|CocuBot}}||464||395||0||0||58||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |82||76||{{u|SilvonenBot}}||413||380||0||0||27||0||0||6||0 |- |83||78||{{u|Minsbot}}||407||316||0||0||91||0||0||0||0 |- |84||82||{{u|Darkicebot}}||346||204||1||0||130||0||0||11||0 |- |85||81||{{u|Memty Bot}}||305||206||0||0||87||0||0||3||9 |-style="background-color:#ccf" |86||86||{{u|SassoBot}}||305||153||0||0||143||0||0||9||0 |-style="background-color:#ccf" |87||79||{{u|D'ohBot}}||282||281||0||0||1||0||0||0||0 |- |88||88||{{u|Chandlerriggs5}}||280||148||2||0||2||0||0||108||14 |-style="background-color:#ccf" |89||94||{{u|DragonBot}}||245||59||0||0||186||0||0||0||0 |- |90||83||{{u|SpBot}}||219||199||3||0||15||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |91||84||{{u|Chobot}}||219||176||0||0||41||0||0||2||0 |- |92||85||{{u|Kasymovbot}}||170||166||2||0||0||1||0||1||0 |- |93||126||{{u|MBHbot}}||152||0||0||0||0||0||0||0||152 |- |94||128||{{u|MGA73bot}}||152||0||0||152||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |95||87||{{u|KiranBOT}}||152||150||0||0||0||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |96||89||{{u|タチコマ robot}}||138||115||7||0||0||2||0||12||2 |-style="background-color:#ccf" |97||90||{{u|MSBOT}}||117||97||1||0||19||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |98||93||{{u|NjardarBot}}||113||62||0||0||49||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |99||92||{{u|Billinghurst}}||98||72||1||0||0||0||1||24||0 |- |100||102||{{u|DBot}}||97||21||0||0||3||1||0||70||2 |- |101||91||{{u|Zwobot}}||85||81||0||0||0||0||0||4||0 |-style="background-color:#ccf" |102||95||{{u|FiriBot}}||58||51||4||0||0||0||0||0||3 |-style="background-color:#ccf" |103||96||{{u|Muro Bot}}||54||47||0||0||1||0||0||4||2 |-style="background-color:#ccf" |104||98||{{u|Loveless}}||53||42||0||0||10||0||0||1||0 |- |105||99||{{u|Alexbot}}||49||36||1||0||2||0||0||9||1 |- |106||100||{{u|AshinaBot}}||35||33||0||0||0||0||0||2||0 |- |107||101||{{u|Byrialbot}}||31||29||0||0||2||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |108||103||{{u|Aibot}}||26||21||0||0||5||0||0||0||0 |- |109||124||{{u|AlinurBot}}||23||0||14||0||2||0||0||6||1 |-style="background-color:#ccf" |110||104||{{u|Soulbot}}||21||14||0||0||0||0||0||7||0 |- |111||109||{{u|QarakesekBot}}||18||8||4||0||2||0||0||2||1 |-style="background-color:#ccf" |112||106||{{u|StigBot}}||14||11||0||0||2||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |113||105||{{u|Broadbot}}||12||12||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |114||129||{{u|MenoBot}}||11||0||0||0||0||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |115||107||{{u|Ver-bot}}||11||11||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |116||108||{{u|AHbot}}||9||9||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |117||111||{{u|Kwjbot}}||7||6||0||0||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |118||110||{{u|MagnusA.Bot}}||7||7||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |119||131||{{u|Cbrown1023}}||6||0||0||0||0||0||0||6||0 |-style="background-color:#ccf" |120||112||{{u|DirlBot}}||6||5||1||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |121||114||{{u|Ebrambot}}||6||4||0||0||2||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |122||113||{{u|GhalyBot}}||5||5||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |123||133||{{u|Abigor}}||5||0||0||0||0||0||0||5||0 |- |124||116||{{u|NurlanBot}}||4||2||0||0||0||0||0||1||1 |-style="background-color:#ccf" |125||135||{{u|Taavi}}||4||0||0||0||0||0||0||4||0 |- |126||123||{{u|YurikBot}}||3||0||0||0||0||0||1||2||0 |- |127||115||{{u|ZhaksilikBot}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |128||134||{{u|ChuispastonBot}}||3||0||0||0||0||0||0||3||0 |-style="background-color:#ccf" |129||117||{{u|Rezabot}}||3||2||0||0||0||0||0||1||0 |- |130||122||{{u|Polat Alemdarbot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |131||125||{{u|AmanBot}}||2||0||1||0||0||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |132||130||{{u|Zorrobot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |133||120||{{u|SoxBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0 |- |134||118||{{u|Sagzhanbot}}||1||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |135||132||{{u|KhanBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Боттар]] b9abm9569nhm26ymkgekj8cs1ylkgoe 4 675116 3581691 3580668 2026-04-11T13:07:13Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3581691 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ББҚ}}<center>{{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!Қатысушы!!Мақалалар!!Бағыттау беттері!!Айрық беттер!!Үлгілер!!Санаттар!!Файлдар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Метапедиялық (Уикипедия) |-style="background-color:#ddf" |||{{u|BolatbekBot}}||107917||25625||5||36754||4335||0||11||0||0 |- |1||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||8246||1156||3||152||7079||144||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Kia content bot}}||7819||950||164||0||0||0||0||0||0 |- |2||{{u|Салиха}}||7278||84||695||187||814||2150||0||0||1 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|NurbekBot}}||3137||114||2||0||0||0||0||0||0 |- |3||{{u|Мағыпар}}||2446||41||0||54||33||546||1||0||0 |- |4||{{u|Ерден Карсыбеков}}||2249||102||10||196||84||0||56||0||4 |- |5||{{u|SSE}}||2188||97||3||165||0||107||0||0||0 |- |6||{{u|Meruyert}}||1940||63||1||0||0||0||0||0||0 |- |7||{{u|Maira Yessenbekova}}||1751||45||2||31||0||0||0||0||0 |- |8||{{u|Polat Alemdar}}||1709||484||50||139||16||112||0||0||10 |- |9||{{u|Dinkaz}}||1592||142||4||0||0||115||0||0||0 |- |10||{{u|Yerzhankyzy}}||1394||35||2||0||0||0||0||0||0 |- |11||{{u|Hardworking}}||1359||63||0||42||0||0||0||0||0 |- |12||{{u|Alamgir}}||1358||106||4||2||410||8||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Aitan bot}}||1344||157||5||0||0||0||0||0||0 |- |13||{{u|Abdi arman}}||1341||34||0||0||0||0||0||0||0 |- |14||{{u|Bolatbek}}||1311||982||33||2132||529||149||160||18||78 |- |15||{{u|Toktakynbaev}}||1281||43||2||4||0||73||0||0||0 |- |16||{{u|Gulzat246}}||1275||97||5||0||0||16||0||0||0 |- |17||{{u|Орел Карл}}||1273||310||1||304||80||24||0||0||0 |- |18||{{u|Zhuka iitu}}||1192||90||2||0||0||1||0||0||0 |- |19||{{u|Zhigitbek}}||1178||34||2||0||25||0||0||0||0 |- |20||{{u|Bauka91 91}}||1165||50||3||0||0||0||0||0||0 |- |21||{{u|GanS NIS}}||1083||221||61||197||437||52||14||0||52 |- |22||{{u|Ulan}}||1073||630||59||108||3227||77||0||0||17 |- |23||{{u|Aizhanka aaa}}||998||19||0||0||0||0||0||0||0 |- |24||{{u|AlefZet}}||994||463||57||1270||261||100||1||49||25 |- |25||{{u|BekaIITU}}||993||32||6||0||0||0||0||0||0 |- |26||{{u|Aghia7}}||957||115||0||0||0||1||0||0||0 |- |27||{{u|2rk}}||923||43||1||0||0||98||0||0||0 |- |28||{{u|Nurkhan}}||922||101||14||343||4||25||0||1||0 |- |29||{{u|G55}}||918||42||0||0||0||50||0||0||0 |- |30||{{u|82.200.154.115}}||879||41||7||16||4||0||0||0||0 |- |31||{{u|Bakdauren}}||877||32||0||0||0||102||0||0||0 |- |32||{{u|Kaiyr}}||866||307||43||20||71||7||25||3||3 |- |33||{{u|Egorkz}}||860||56||3||0||0||64||0||0||0 |- |34||{{u|Rasulzhan}}||847||37||1||0||0||0||0||0||0 |- |35||{{u|Ayauly}}||845||38||0||0||0||28||0||0||0 |- |36||{{u|Ismukhammed}}||815||109||1||478||174||223||346||0||3 |- |37||{{u|Ordabekov Azamat}}||766||19||2||0||0||72||0||0||0 |- |38||{{u|Kyrmyzy gul}}||749||44||3||1||0||0||0||0||0 |- |39||{{u|Merey}}||737||51||0||0||0||237||0||0||0 |- |40||{{u|Araichik}}||629||53||0||100||0||75||0||0||0 |- |41||{{u|DinDK}}||613||17||0||0||0||0||0||0||0 |- |42||{{u|Nelli}}||580||21||2||0||0||0||0||0||0 |- |43||{{u|Нурасылл}}||557||17||0||6||9||0||0||0||0 |- |44||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||545||1632||168||18||7595||188||0||1||11 |- |45||{{u|Azim Nurbergen}}||535||11||17||0||0||15||0||0||0 |- |46||{{u|Dauren}}||529||35||1||0||0||14||0||0||0 |- |47||{{u|Casserium}}||522||185||72||75||331||48||0||7||0 |- |48||{{u|Zhaksilik}}||519||30||0||3||5||25||9||0||0 |- |49||{{u|Masalbaeva}}||515||16||2||0||0||0||0||0||0 |- |50||{{u|GulzhanOmarova}}||509||10||8||0||0||1||0||0||0 |- |51||{{u|Аян Жанайсов}}||489||26||0||0||0||0||0||0||0 |- |52||{{u|Nurken}}||488||457||3||629||4548||29||0||1||4 |- |53||{{u|P.Nurgisa}}||478||18||18||0||0||0||0||0||0 |- |54||{{u|Daneker}}||468||23||0||0||0||251||0||0||0 |- |55||{{u|Nick jan}}||456||155||1||0||0||67||0||0||0 |- |56||{{u|Inkar}}||452||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |57||{{u|Аскаров}}||449||53||0||11||0||82||0||0||0 |- |58||{{u|1nter pares}}||443||294||0||2||152||3||0||0||4 |- |59||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||437||9||4||13||13||0||0||0||0 |- |60||{{u|Sergazyyev}}||435||19||3||0||0||13||0||0||0 |- |61||{{u|Sagzhan}}||412||76||1||13||134||28||0||0||0 |- |62||{{u|Bailarbekov}}||408||10||1||0||0||0||0||0||0 |- |63||{{u|Акбота Казыбекова}}||408||34||3||0||0||90||0||0||0 |- |64||{{u|Tulya}}||397||27||1||0||0||0||0||0||0 |- |65||{{u|Abdrazakhova a}}||383||12||0||0||0||14||0||0||0 |- |66||{{u|Касымхан}}||377||13||0||0||0||2||0||0||0 |- |67||{{u|Stella~kkwiki}}||375||20||8||0||0||0||0||0||0 |- |68||{{u|Mariko}}||368||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |69||{{u|Амзе Магжан}}||361||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |70||{{u|Wikiped4ik}}||356||30||0||0||0||58||0||0||0 |- |71||{{u|Аязбаев Даурен}}||356||9||36||0||0||0||0||0||0 |- |72||{{u|Madina Kilybayeva}}||350||10||0||0||0||0||0||0||0 |- |73||{{u|TheNomadEditor}}||346||34||0||0||1497||1||0||0||0 |- |74||{{u|Akbota.b}}||345||13||0||0||0||63||0||0||0 |- |75||{{u|Erboldilyara}}||338||150||1||0||179||0||0||0||0 |- |76||{{u|Makhanov}}||337||31||0||0||0||0||0||0||0 |- |77||{{u|Ashina}}||329||158||3||56||22||41||21||0||21 |- |78||{{u|Batyrbek.kz}}||317||305||207||23||499||7||1||0||0 |- |79||{{u|Olkikz}}||306||20||1||0||0||14||0||0||0 |- |80||{{u|Murager Seraly}}||305||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |81||{{u|Btalgat}}||304||0||108||0||0||0||0||0||0 |- |82||{{u|Alphy Haydar}}||303||200||4||7||17||1||0||0||0 |- |83||{{u|Alfiya}}||299||13||1||0||0||17||0||0||0 |- |84||{{u|TalgatSnow}}||281||126||3||84||324||52||0||5||0 |- |85||{{u|AnelK NIS}}||280||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |86||{{u|Rayurad mc}}||274||51||1||0||0||0||0||0||0 |- |87||{{u|Нақып Нұрғали}}||273||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |88||{{u|Esetok}}||271||500||32||72||128||2||33||2||4 |- |89||{{u|Panicgirl}}||265||10||0||0||0||17||0||0||0 |- |90||{{u|Shynbolat}}||264||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |91||{{u|Kas77777}}||261||10||0||0||0||9||0||0||0 |- |92||{{u|Капысова Айдана}}||252||1||17||0||0||0||0||0||0 |- |93||{{u|Mary}}||247||30||2||0||0||0||0||0||0 |- |94||{{u|Orkaarys}}||243||11||4||0||0||0||0||0||0 |- |95||{{u|Rake}}||242||11||0||0||0||35||0||0||0 |- |96||{{u|Liquorkaru}}||241||46||1||4||5||173||0||0||0 |- |97||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||232||320||4||873||101||121||176||24||49 |- |98||{{u|Sazhlo}}||227||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |99||{{u|Gulnar7}}||226||15||0||0||0||2||0||0||0 |- |100||{{u|Eranz}}||225||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |101||{{u|Ergalym}}||223||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |102||{{u|Belekov Syrym}}||222||5||0||0||0||45||0||0||0 |- |103||{{u|Магпар}}||221||15||1||4||13||63||0||0||0 |- |104||{{u|Rasul kz91}}||220||18||2||0||0||12||0||0||0 |- |105||{{u|Andrey 1002}}||218||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |106||{{u|Ардак Нурмаханова}}||218||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |107||{{u|KoishymanovaG}}||216||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |108||{{u|Shymnis 7b dayana}}||212||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |109||{{u|AkaMasteR}}||207||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |110||{{u|Dauylbai Aidar}}||205||1||0||132||0||0||0||0||0 |- |111||{{u|Isslam}}||204||8||3||0||0||0||0||0||0 |- |112||{{u|Aimanber}}||203||6||0||0||0||57||0||0||0 |- |113||{{u|Jess from GS}}||200||8||4||0||0||0||0||0||0 |- |114||{{u|Баха}}||199||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |115||{{u|Adiladil}}||196||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |116||{{u|Yessenbay}}||195||3||3||0||0||0||0||0||0 |- |117||{{u|Sabinabekkulnis}}||194||33||0||0||0||0||0||0||0 |- |118||{{u|Qozha}}||192||65||0||0||6||0||1||0||0 |- |119||{{u|GaiJin}}||191||100||10||95||153||16||3||1||49 |- |120||{{u|Coffee86}}||188||65||2||0||5||0||0||0||0 |- |121||{{u|Yerlik}}||187||2||18||0||0||0||0||0||0 |- |122||{{u|Нурия}}||187||0||31||0||0||0||0||0||0 |- |123||{{u|Абдухамитова Асем}}||183||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |124||{{u|Alukaaika}}||182||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |125||{{u|Sultan bek}}||179||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |126||{{u|Qarakesek}}||177||158||3||12||13||72||0||0||21 |- |127||{{u|Syrymzhan}}||177||0||0||0||0||152||0||0||0 |- |128||{{u|Балнұр Сүгірәлиева}}||173||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |129||{{u|Айдос уики}}||169||0||0||0||6||0||0||0||0 |- |130||{{u|Bakbergenov}}||168||4||0||0||0||167||0||0||0 |- |131||{{u|Badyroff}}||165||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |132||{{u|Mista m}}||165||6||3||0||0||0||0||0||0 |- |133||{{u|Ekontai}}||162||13||3||0||0||0||0||0||0 |- |134||{{u|Giovani90}}||158||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |135||{{u|ShadZ01}}||158||22||0||32||81||40||0||0||0 |- |136||{{u|Оразгелді Гүлмира}}||158||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |137||{{u|Dinarakukenova}}||157||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |138||{{u|Aibol dos}}||156||8||2||0||0||0||0||0||0 |- |139||{{u|Daniyar}}||155||224||5||141||114||270||123||0||6 |- |140||{{u|Ali.otkelbayev}}||154||6||2||0||0||2||0||0||0 |- |141||{{u|Аскар}}||154||7||0||0||1||18||0||0||0 |- |142||{{u|Мұқтар Құндыз}}||151||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |143||{{u|Almat IS106R}}||149||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |144||{{u|Arystanbek}}||147||243||7||555||261||206||110||362||306 |- |145||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||147||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |146||{{u|Еркін Мадина}}||147||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |147||{{u|Anvar1101}}||146||18||4||0||0||15||0||0||0 |- |148||{{u|Tursinay}}||146||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |149||{{u|Akba.nis.13}}||144||4||0||0||0||16||0||0||0 |- |150||{{u|Asslan best}}||144||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |151||{{u|Тұран}}||143||56||1||4||77||21||0||0||0 |- |152||{{u|Almer}}||142||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |153||{{u|Mukhin}}||140||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |154||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||140||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |155||{{u|Nurgul-Ayapova}}||139||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |156||{{u|ASLANTORRET}}||138||17||2||0||0||0||0||0||0 |- |157||{{u|Lord kainon}}||138||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |158||{{u|Majilis}}||138||39||0||4||68||0||0||0||0 |- |159||{{u|Amangali}}||137||5||2||0||0||2||0||0||0 |- |160||{{u|Aidyn91}}||136||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |161||{{u|EraAhmer}}||134||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |162||{{u|Miras IITU}}||134||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |163||{{u|Nkipshak}}||134||9||2||0||0||0||0||0||0 |- |164||{{u|Nurs}}||133||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |165||{{u|MegaKz}}||132||4||6||0||0||0||0||0||0 |- |166||{{u|Aitolkyn}}||131||2||0||0||0||2||0||0||0 |- |167||{{u|Shim99}}||129||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |168||{{u|Shynassylov}}||129||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |169||{{u|Алия Султанмуратова}}||129||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |170||{{u|Бергалиев}}||129||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |171||{{u|Gauhar}}||127||9||2||0||0||1||0||0||0 |- |172||{{u|Kuandyk97}}||127||3||0||0||0||50||0||0||0 |- |173||{{u|Nursultan nur}}||126||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |174||{{u|Fariiiza KABYL}}||123||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |175||{{u|Kuatov Kanat}}||122||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |176||{{u|Калыбай Салтанат}}||122||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |177||{{u|Сәуір 1}}||121||15||0||3||1||5||0||0||0 |- |178||{{u|Nurtenge}}||120||32||3||128||188||59||1||5||2 |- |179||{{u|137.132.3.10}}||118||58||0||0||0||0||0||0||0 |- |180||{{u|Umka}}||117||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |181||{{u|Tylerdurdenkz}}||114||2||1||1||15||25||0||0||0 |- |182||{{u|Азамат Болатұлы}}||114||2||0||0||0||57||0||0||0 |- |183||{{u|6ri11iant}}||113||3||3||0||0||0||0||0||0 |- |184||{{u|Nazik ktl}}||113||15||0||0||0||0||0||0||0 |- |185||{{u|ShymNIS 9BSunkarJR11}}||112||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |186||{{u|Shyngys***}}||112||6||5||0||0||0||0||0||0 |- |187||{{u|Yerkezhan Nis}}||112||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |188||{{u|Zhaniya92}}||112||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |189||{{u|I.torebekkyzy01}}||111||27||0||0||0||0||0||0||0 |- |190||{{u|Armanayk}}||110||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |191||{{u|Galjat1992}}||110||18||0||0||0||0||0||0||0 |- |192||{{u|Mariyam}}||110||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |193||{{u|Sagitora}}||110||13||4||0||0||0||0||0||0 |- |194||{{u|Itwnik}}||109||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |195||{{u|True useR}}||109||10||0||0||1||0||0||0||0 |- |196||{{u|Mira01}}||108||11||0||0||0||0||19||0||1 |- |197||{{u|Adik}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |198||{{u|Baizhanov nursultan}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |199||{{u|Абылай}}||106||44||3||104||98||26||17||0||8 |- |200||{{u|Baha99}}||105||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |201||{{u|Bgalimzh}}||105||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |202||{{u|Талгат Ибраев}}||105||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |203||{{u|Шайнүсіп}}||105||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |204||{{u|Madina Kali}}||103||2||0||0||0||9||0||0||0 |- |205||{{u|Kafarik}}||102||150||0||26||4||7||1||0||2 |- |206||{{u|Ulai}}||102||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |207||{{u|IL68}}||101||10||0||48||29||0||0||0||0 |- |208||{{u|Қабиденов Сакен}}||101||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |209||{{u|Aizhok}}||100||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |210||{{u|Arkow}}||100||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |211||{{u|Bakhytbek}}||99||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |212||{{u|Mma}}||99||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |213||{{u|NIS Semey Moldir}}||99||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |214||{{u|NIS Zhuldyz}}||99||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |215||{{u|Drift}}||98||62||6||17||422||1||0||0||0 |- |216||{{u|Юсуф Худайберген}}||98||30||0||0||36||0||0||0||0 |- |217||{{u|Euphoria~kkwiki}}||97||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |218||{{u|IArhunI}}||97||55||0||0||0||9||0||0||0 |- |219||{{u|Araika11nis}}||96||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |220||{{u|Dana kushen}}||96||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |221||{{u|NIS Kelsingazin Yerassyl}}||96||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |222||{{u|Байдуллаев Абылайхан}}||96||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |223||{{u|Ilyasseawave}}||94||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |224||{{u|Mariya}}||94||1||0||0||0||29||0||0||0 |- |225||{{u|Niyarov Azamat}}||93||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |226||{{u|Niyazbek}}||93||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |227||{{u|Aiganym Moldagulova}}||92||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |228||{{u|Ali Rustamov}}||92||1||0||89||0||0||0||0||0 |- |229||{{u|Amanek}}||92||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |230||{{u|Zhanseit}}||92||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |231||{{u|Epoxa-HH}}||91||9||1||0||5||0||0||0||0 |- |232||{{u|Sanzhar s}}||91||2||2||0||0||0||0||0||0 |- |233||{{u|Almas Kenebay}}||90||13||1||0||0||0||0||0||0 |- |234||{{u|ShymNis 8cSAruzhan}}||90||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |235||{{u|Dxz3817}}||89||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |236||{{u|Erka it}}||89||6||2||0||0||0||0||0||0 |- |237||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||89||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |238||{{u|Djduxhx}}||88||8||0||0||24||13||0||0||0 |- |239||{{u|Nurlybay}}||88||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |240||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||88||11||0||0||0||36||0||0||0 |- |241||{{u|Eldar.mir}}||87||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |242||{{u|Legendary777}}||87||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |243||{{u|ShymNis 8aNurlybanu}}||87||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |244||{{u|Wiki PSP}}||87||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |245||{{u|Аягөз Загиева}}||87||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |246||{{u|Alima}}||86||2||0||0||0||0||0||0||7 |- |247||{{u|TemirlanSarsen}}||86||0||0||2||26||52||0||0||0 |- |248||{{u|Abulkhair}}||85||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |249||{{u|Eszhanov}}||85||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |250||{{u|Aiba-diamantik}}||84||1||0||0||0||4||0||0||0 |- |251||{{u|Doors}}||84||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |252||{{u|Zamantay}}||84||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |253||{{u|Adaulet}}||83||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |254||{{u|Aliba}}||83||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |255||{{u|Dina2013a}}||83||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |256||{{u|SemeyNIS AshimovaZhuldyz}}||83||5||0||0||0||2||0||0||0 |- |257||{{u|Zhortabayev}}||83||3||1||0||0||9||0||0||0 |- |258||{{u|Ақбота Архабаева}}||83||16||1||0||0||0||0||0||0 |- |259||{{u|Bauka}}||82||3||0||26||1||2||0||0||0 |- |260||{{u|Аружан Жамбулатова}}||82||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |261||{{u|Жуланова Жанель}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |262||{{u|Сейтжагыпарова Тогжан}}||82||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |263||{{u|Сейтхан Мұхамеджан}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |264||{{u|Ainur}}||81||5||2||0||0||13||0||0||0 |- |265||{{u|SEMANUR}}||81||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |266||{{u|Жүнісов Дархан}}||81||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |267||{{u|Әлинұр}}||81||74||0||28||22||38||17||0||2 |- |268||{{u|NErnur98}}||80||5||0||0||54||0||0||0||0 |- |269||{{u|Aishmano}}||79||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |270||{{u|Aru Omarali}}||79||5||0||0||0||40||0||0||0 |- |271||{{u|Dzhos}}||79||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |272||{{u|Kamilanisemey}}||79||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |273||{{u|Kiikbayeva Sholpan}}||79||18||0||0||0||0||0||0||0 |- |274||{{u|ChinaRM}}||78||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |275||{{u|Olzhas707}}||78||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |276||{{u|Bmyrzali}}||77||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |277||{{u|НИШ Гайсина Айсары}}||77||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |278||{{u|Madi Dos}}||76||21||0||51||21||40||1||0||3 |- |279||{{u|Кырмызов}}||76||12||1||0||0||12||0||0||0 |- |280||{{u|Amiyeva}}||75||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |281||{{u|Kulzhabay.nm}}||75||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |282||{{u|84.240.194.0}}||74||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |283||{{u|Kasymov}}||74||659||7||2970||522||92||0||38||4 |- |284||{{u|Xialuahan}}||74||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |285||{{u|Ақбота}}||74||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |286||{{u|Палуан}}||74||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |287||{{u|Khan}}||73||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |288||{{u|Sibom}}||73||497||89||79||176||3||1||0||3 |- |289||{{u|Toganbay Nurtau}}||73||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |290||{{u|Шапырашты}}||73||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |291||{{u|Superkukuruza}}||72||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |292||{{u|Zhaukhazyn01}}||72||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |293||{{u|Birzhan Bauyrzhan}}||70||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |294||{{u|Жунисова Балжан}}||70||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |295||{{u|Ықласова Аружан}}||70||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |296||{{u|А.С.Кизиров}}||68||28||0||0||1||1||9||0||0 |- |297||{{u|Дәулеткерей}}||68||2||0||0||0||39||0||0||0 |- |298||{{u|Kmoksy}}||67||152||3||0||187||0||0||0||0 |- |299||{{u|Zhanna}}||67||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |300||{{u|Aset Bukerov}}||66||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |301||{{u|Yustinka}}||66||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |302||{{u|Абат Диана}}||66||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |303||{{u|Абдрахманов Димаш}}||66||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |304||{{u|A1k0wa}}||65||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |305||{{u|Nurbek Matzhani}}||65||287||0||11||0||35||6||0||2 |- |306||{{u|Ташметов шахрух}}||65||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |307||{{u|Adik Sagatov}}||64||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |308||{{u|Madinabai}}||64||9||0||0||0||16||0||0||0 |- |309||{{u|Bakytgul}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |310||{{u|BaskaIlyas}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |311||{{u|Beisen}}||63||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |312||{{u|Kz Nomad}}||63||2||0||0||0||3||0||0||0 |- |313||{{u|Nura tk.nis}}||63||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |314||{{u|RaiymbekZh}}||63||35||3||1||5||0||0||0||1 |- |315||{{u|AlibekKS}}||62||209||12||7||350||3||4||0||3 |- |316||{{u|Kuralay Akhmetova}}||61||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |317||{{u|195.189.70.90}}||59||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |318||{{u|Ayake}}||59||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |319||{{u|Tansholpan}}||59||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |320||{{u|Бекжан Аронов}}||59||18||0||0||0||7||0||0||0 |- |321||{{u|ДаниярБөріханұлы}}||59||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |322||{{u|Мира Белль}}||59||2||0||1||4||0||0||0||2 |- |323||{{u|Aigerimamirgali}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |324||{{u|Dastan omirbek}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |325||{{u|Magzhan}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |326||{{u|Yamanzho}}||58||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |327||{{u|Жани}}||58||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |328||{{u|Қабыле Қазбек}}||58||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |329||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||57||1||2||0||0||1||0||0||0 |- |330||{{u|Indira}}||57||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |331||{{u|Soccerman}}||57||16||0||8||4||10||0||0||0 |- |332||{{u|Zhansaya maubekova}}||57||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |333||{{u|Arruah}}||56||1||0||16||1||9||0||0||0 |- |334||{{u|Iceooloo}}||56||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |335||{{u|Amir~kkwiki}}||55||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |336||{{u|Zhannur.nis}}||55||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |337||{{u|Раушана}}||55||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |338||{{u|VirusMaster}}||54||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |339||{{u|Zhumash.alibek}}||54||3||0||2||13||0||0||0||0 |- |340||{{u|Мереке Ақбердықызы}}||54||0||0||0||0||56||0||0||0 |- |341||{{u|Nabi.kuanysh}}||53||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |342||{{u|Айдынгали}}||53||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |343||{{u|Danissimo92}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |344||{{u|Даурен Шарипов}}||52||0||0||17||0||24||0||0||0 |- |345||{{u|Досжан}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |346||{{u|Дорт-Гольц}}||51||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |347||{{u|Берик НИШ}}||50||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |348||{{u|Сағындық Нұрсұлтан}}||50||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |349||{{u|Alinur}}||49||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |350||{{u|Bekus}}||49||886||3||601||394||0||9||1||72 |- |351||{{u|Алтай9898}}||49||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |352||{{u|Лейла Серикбаева}}||49||35||0||0||0||0||0||0||0 |- |353||{{u|178.88.209.37}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |354||{{u|213.171.34.240}}||48||0||0||1||1||0||0||0||0 |- |355||{{u|Kamila}}||48||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |356||{{u|Zhandos02}}||48||2||0||0||3||2||0||0||0 |- |357||{{u|Zhanik ast}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |358||{{u|Рахман999}}||48||55||2||27||13||14||0||0||1 |- |359||{{u|Alimas}}||47||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |360||{{u|No.Mad}}||47||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |361||{{u|Olzhas.Erevanov}}||47||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |362||{{u|84.240.207.80}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |363||{{u|92.47.219.50}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |364||{{u|Abay Izbassarov}}||46||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |365||{{u|Aigerima}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |366||{{u|Asset}}||46||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |367||{{u|MuratbekErkebulan}}||46||18||0||46||65||0||1||0||0 |- |368||{{u|Serik09}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |369||{{u|Stonesuite}}||46||21||0||17||0||5||0||0||0 |- |370||{{u|AsmirNIS}}||45||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |371||{{u|K sayan}}||45||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |372||{{u|Гулназлит}}||45||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |373||{{u|Ablayev92}}||44||7||5||0||0||0||0||0||0 |- |374||{{u|Balaburgem}}||44||7||0||3||14||26||0||0||1 |- |375||{{u|Kairatulyzharas}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |376||{{u|Mila 020702}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |377||{{u|AlibiKazken}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |378||{{u|Meryuert.tk.nis}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |379||{{u|Aren b}}||42||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |380||{{u|Tarikh Dias}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |381||{{u|АйнурНИШ}}||42||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |382||{{u|Елнур.001}}||42||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |383||{{u|Anarzhaksylykova}}||41||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |384||{{u|Dinara1711}}||41||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |385||{{u|Noyan}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |386||{{u|Минура}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |387||{{u|Талапова Айша}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |388||{{u|137.132.3.9}}||40||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |389||{{u|Asan00}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |390||{{u|Diamond~kkwiki}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |391||{{u|Mkanatbekkyzy}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |392||{{u|Mustafaalmas}}||40||65||2||41||212||0||0||0||0 |- |393||{{u|ShymNIS 9BZhansaya}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |394||{{u|Zhumalina}}||40||13||0||0||3||48||0||0||0 |- |395||{{u|Dilo0003}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |396||{{u|Syrlybek}}||39||2||0||1||1||29||1||0||2 |- |397||{{u|Zaza007zaza}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |398||{{u|89.218.52.234}}||38||4||0||0||1||0||0||0||0 |- |399||{{u|Bakytgul Salykhova}}||38||2||0||0||0||0||4||0||0 |- |400||{{u|Highklass}}||38||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |401||{{u|Kairzhan79}}||38||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |402||{{u|Mr.beket99}}||38||2||0||0||0||2||0||0||0 |- |403||{{u|Арай нуруллаева}}||38||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |404||{{u|Егор Шевченко}}||38||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |405||{{u|46.36.134.170}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |406||{{u|92.47.203.104}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |407||{{u|Aimanov kaisar}}||37||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |408||{{u|Aitan}}||37||2||1||0||1||1||0||0||0 |- |409||{{u|Almagul Ibragimova}}||37||1||0||0||0||7||0||0||0 |- |410||{{u|Нуржанкызы}}||37||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |411||{{u|AbMariya1991}}||36||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |412||{{u|Mheidegger}}||36||18||0||1||0||2||0||0||0 |- |413||{{u|178.88.215.3}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |414||{{u|Daniyal.aidarov5}}||35||16||2||0||4||0||0||0||0 |- |415||{{u|Ibraeva Moldir}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |416||{{u|Sandyraq}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |417||{{u|Yessentaikyzy}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |418||{{u|Маржан АК}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |419||{{u|Нұрбай Темірлан Садықұлы}}||35||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |420||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||35||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |421||{{u|AblayIITU}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |422||{{u|AnelBakayeva NIS}}||34||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |423||{{u|Beibaris123}}||34||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |424||{{u|Mustafinaskar}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |425||{{u|Nuriyashkin}}||34||0||11||0||0||0||0||0||0 |- |426||{{u|Ақыл}}||34||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |427||{{u|92.46.211.202}}||33||6||1||3||0||0||0||0||0 |- |428||{{u|Alima01NIS}}||33||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AshinaBot}}||33||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |429||{{u|Rash91}}||33||48||0||0||0||0||0||0||0 |- |430||{{u|Лаура Аманкулова}}||33||2||0||0||0||3||0||0||0 |- |431||{{u|Aidanka}}||32||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |432||{{u|Andir}}||32||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |433||{{u|Karina Nurtazina}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |434||{{u|Аэлита Ануарқызы}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |435||{{u|Лёха Вырвиглаз}}||32||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |436||{{u|Kraibekovc}}||31||11||0||1||1||18||0||0||0 |- |437||{{u|Olzhas.Karazhanov}}||31||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |438||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||31||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |439||{{u|Ғауғауррр}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |440||{{u|Aimbetova Diana}}||30||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |441||{{u|Talghatuly}}||30||10||1||0||9||62||0||0||0 |- |442||{{u|Zhanarb}}||30||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |443||{{u|Zhanna Mukash}}||30||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |444||{{u|Багдат Б}}||30||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |445||{{u|95.58.148.237}}||29||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |446||{{u|Nurmuhan}}||29||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |447||{{u|Olzhas7}}||29||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |448||{{u|T.karlyga}}||29||1||3||0||0||0||0||0||0 |- |449||{{u|Аслан Жукенов}}||29||5||1||0||12||0||0||0||0 |- |450||{{u|88.204.196.37}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |451||{{u|Abylaikhan NIS}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |452||{{u|Aigerim ayanovna}}||28||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |453||{{u|Bumin Kagan}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |454||{{u|Dimash Kenesbek}}||28||21||0||0||0||0||0||0||0 |- |455||{{u|Jannur66}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |456||{{u|Света052}}||28||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |457||{{u|217.196.25.26}}||27||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |458||{{u|AdiyevaSaltanat}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |459||{{u|Keutaeva Aigerim}}||27||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |460||{{u|Lyazzat Kulmukanova}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |461||{{u|Бекзат Маратұлы}}||27||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |462||{{u|Болат Алтынай}}||27||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |463||{{u|Тойшыбек}}||27||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |464||{{u|Шокай}}||27||2||1||0||0||1||0||0||0 |- |465||{{u|Mirasamirkhanov}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |466||{{u|Shaikhislamova z}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |467||{{u|TINKO}}||26||2||0||12||0||0||0||0||0 |- |468||{{u|Tursynbek Balausa}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |469||{{u|Unc0}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |470||{{u|Utebayeva}}||26||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |471||{{u|Мекен ЖанеркеХБШ}}||26||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |472||{{u|Оразәлі Диас}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |473||{{u|2.133.110.195}}||25||9||0||2||1||0||0||0||0 |- |474||{{u|Asalimba}}||25||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |475||{{u|D.dilnaz02}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |476||{{u|Erg nis}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |477||{{u|Qanattan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |478||{{u|Saken kun}}||25||25||0||0||0||0||0||0||0 |- |479||{{u|Talgin}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |480||{{u|Talipzhan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |481||{{u|Айвентадор}}||25||17||0||3||0||0||1||0||1 |- |482||{{u|Мирамқызы Зарина}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |483||{{u|Әбілмажинов Ерасыл}}||25||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |484||{{u|Arystan~kkwiki}}||24||0||3||5||0||0||2||0||0 |- |485||{{u|Loleeonepie.nis}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |486||{{u|NIS AdletAskerov}}||24||0||0||0||0||10||0||0||0 |- |487||{{u|Rasulbek Adil}}||24||3||0||0||0||0||1||0||0 |- |488||{{u|Shymnis7bzhanar}}||24||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |489||{{u|Истеный казах}}||24||5||1||10||1||5||0||0||0 |- |490||{{u|Нұртаева Қымбат Серікқызы}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |491||{{u|95.56.75.233}}||23||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |492||{{u|Aiymka}}||23||0||0||23||1||0||0||0||0 |- |493||{{u|Eldar zh96}}||23||13||3||39||1||6||29||0||1 |- |494||{{u|Erasylkz}}||23||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |495||{{u|MarzhanMay}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |496||{{u|Ni nelli}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |497||{{u|Serik11024}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |498||{{u|Zhanbo}}||23||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |499||{{u|137.132.250.13}}||22||12||0||0||1||0||0||0||0 |- |500||{{u|84.240.196.128}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |501||{{u|As-Saghdi}}||22||5||0||2||0||0||0||0||0 |- |502||{{u|Bakyt.tass}}||22||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |503||{{u|Elena Muratbayeva}}||22||0||0||20||0||0||0||0||0 |- |504||{{u|LArhunl}}||22||12||0||0||0||1||0||0||0 |- |505||{{u|Murat12049}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |506||{{u|Ongalgan}}||22||5||0||0||1||1||0||0||0 |- |507||{{u|Turdibayeva Kazyna}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |508||{{u|Unknown Alash}}||22||29||0||0||0||0||0||0||0 |- |509||{{u|Тілеш Шолпан}}||22||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |510||{{u|707ztn}}||21||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |511||{{u|Aleka BM}}||21||0||0||21||0||0||0||0||0 |- |512||{{u|Nazhmedenova Lunara}}||21||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |513||{{u|Ниялова Гүлфайруз}}||21||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |514||{{u|AlibekovaD}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |515||{{u|Almas Sadyquly}}||20||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |516||{{u|Dana1992}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |517||{{u|Didar.Bayan21NS}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |518||{{u|Galym kosman}}||20||0||0||21||0||0||0||0||0 |- |519||{{u|Mustazhap}}||20||2||0||3||0||0||0||0||0 |- |520||{{u|Ramaduke}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |521||{{u|ShymNIS 7AAisha06}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |522||{{u|Zhansaya Bekpeissova}}||20||0||0||19||0||0||0||0||0 |- |523||{{u|Zhansulu}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |524||{{u|Бейсекова Ботагөз}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |525||{{u|95.56.28.53}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |526||{{u|Attila~kkwiki}}||19||1||0||0||9||10||0||0||0 |- |527||{{u|Darhan2012}}||19||13||0||4||0||0||0||0||0 |- |528||{{u|Dosmedetova Sharizat}}||19||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |529||{{u|ErnatPointmakker}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |530||{{u|J dias}}||19||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |531||{{u|Айғаным Аманжолқызы}}||19||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |532||{{u|Бекханби Асанұлы}}||19||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |533||{{u|Әлнұр Қарабаев}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |534||{{u|84.240.202.214}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |535||{{u|AliyaTulepova}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |536||{{u|Bolat Temirov}}||18||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |537||{{u|Dinash}}||18||0||0||19||0||0||0||0||0 |- |538||{{u|KaldarovNurymzhan}}||18||0||0||2||7||1||0||0||0 |- |539||{{u|Khamalitoo}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |540||{{u|MaksutZhansaya1}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |541||{{u|Martorellpedro}}||18||0||0||10||5||6||0||14||0 |- |542||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||18||8||0||0||0||25||0||0||0 |- |543||{{u|Qulqai}}||18||1||1||5||2||0||0||0||0 |- |544||{{u|Salta.zakir}}||18||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |545||{{u|Suleimen Koishybai}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |546||{{u|Бекемгүл}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |547||{{u|ГульназК}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |548||{{u|Маконяаа}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |549||{{u|Назым Хасенова}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |550||{{u|Шахадад}}||18||1||0||18||0||0||0||0||0 |- |551||{{u|Әбдіжәміл Алтынай}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |552||{{u|Әшім Қазына}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |553||{{u|178.88.221.240}}||17||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |554||{{u|Adaykz}}||17||0||0||1||16||3||0||0||0 |- |555||{{u|Nazerke Turym}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |556||{{u|Shymnis 7bmalika}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |557||{{u|Tulegenova1127}}||17||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |558||{{u|Диас Тлекбай}}||17||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |559||{{u|134.32.43.98}}||16||9||0||0||2||0||0||0||0 |- |560||{{u|46.4.124.141}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |561||{{u|A shyryn}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |562||{{u|Abukhan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |563||{{u|Akylbekov alen}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |564||{{u|Aruzhank NIS}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |565||{{u|Aubakirova Aisana}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |566||{{u|Hbsh nis Nurzhakyp 7a}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |567||{{u|Jarnamaqaz}}||16||11||0||29||0||11||0||0||0 |- |568||{{u|Mandarinka^^}}||16||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |569||{{u|Medet}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |570||{{u|ShymNIS 7cErkebulan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |571||{{u|Ziadinkyzy G}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |572||{{u|Аружан200}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |573||{{u|Енсебаева Мадина}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |574||{{u|Ербол Сармурзин}}||16||5||0||0||1||0||0||0||0 |- |575||{{u|2.132.35.66}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |576||{{u|92.46.208.105}}||15||0||0||3||0||0||0||0||0 |- |577||{{u|95.56.126.211}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |578||{{u|Aktoty25}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |579||{{u|Daniyar1}}||15||1||0||16||0||0||0||0||0 |- |580||{{u|Darigabolatbayeva}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |581||{{u|Esen48}}||15||1||5||0||0||24||0||0||0 |- |582||{{u|Kalimova}}||15||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |583||{{u|Rauank}}||15||4||0||11||3||2||3||0||1 |- |584||{{u|Smailhan Altinbek}}||15||0||0||16||0||0||0||0||0 |- |585||{{u|Бейсенова}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |586||{{u|Жаннұр Қанат}}||15||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |587||{{u|Лаура НИШ}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |588||{{u|Сейтхалиев Акжол}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |589||{{u|2.135.222.162}}||14||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |590||{{u|Galymmurat}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |591||{{u|Ice201~kkwiki}}||14||0||0||24||1||3||0||0||0 |- |592||{{u|Kenesbai Ainur}}||14||0||0||13||0||0||0||0||0 |- |593||{{u|Kittenfreezer}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |594||{{u|Nazerke fcr}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |595||{{u|Nnk2000}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |596||{{u|Vladimir tutykin}}||14||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |597||{{u|Zatillan}}||14||7||0||1||0||3||0||0||0 |- |598||{{u|Аяжан Сарсенбаева}}||14||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |599||{{u|Дамира Амиржановна}}||14||0||0||0||0||44||0||0||0 |- |600||{{u|Жанна 555}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |601||{{u|Қалдар Салта}}||14||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |602||{{u|2.132.1.181}}||13||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |603||{{u|Aselhan}}||13||1||0||7||9||0||0||0||0 |- |604||{{u|Asset Qazaq}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |605||{{u|Khamitova nj NIS}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |606||{{u|Kwatt}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |607||{{u|NIS Semey Kabdygalieva Aizhan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |608||{{u|Sarahswan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |609||{{u|Shaubaeva Akmaral}}||13||0||0||13||0||0||0||0||0 |- |610||{{u|Yulia}}||13||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |611||{{u|Абдижамил Алтынай}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |612||{{u|Гүлбақ Мұсақызы}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |613||{{u|Касымов Н.}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |614||{{u|Кинаятова Мадина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |615||{{u|Көбегенов Ғабит}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |616||{{u|Маржан торехановна}}||13||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |617||{{u|Әділханова Альбина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |618||{{u|88.204.169.42}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |619||{{u|89.218.169.202}}||12||3||0||9||0||0||0||0||0 |- |620||{{u|95.56.129.132}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |621||{{u|Aiym 02}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |622||{{u|Alan Sem}}||12||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |623||{{u|Bk-KLaS}}||12||2||0||2||4||5||2||0||0 |- |624||{{u|Carlos186}}||12||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |625||{{u|Erbol4ik}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |626||{{u|GALAXYFUN.NIS}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |627||{{u|ShymNIS 9BLaura}}||12||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |628||{{u|Tamerlansagitov}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |629||{{u|Нургиса Пшенбаев}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |630||{{u|Рахматулла Нұрқанат}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |631||{{u|Рысбаева Гульнара}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |632||{{u|СанияНИШ}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |633||{{u|Толғанай Жағыпар}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |634||{{u|178.88.218.41}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |635||{{u|Abatova saltanat}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |636||{{u|Aydos Zhengissov}}||11||2||0||26||1||3||0||0||0 |- |637||{{u|Bauyr03}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |638||{{u|FrederickEvans}}||11||2||0||0||31||0||0||0||0 |- |639||{{u|Mr. Karsybekov}}||11||3||0||14||1||0||12||0||1 |- |640||{{u|Балықшы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |641||{{u|Нұрбек Қасқырбаев}}||11||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |642||{{u|Саламат Алшын}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |643||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||11||13||5||0||37||0||0||0||0 |- |644||{{u|Өстемірова Ұлдана}}||11||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |645||{{u|178.88.217.199}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |646||{{u|2.132.100.62}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |647||{{u|22timur99}}||10||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |648||{{u|92.46.75.247}}||10||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |649||{{u|93.185.69.179}}||10||1||0||1||0||0||0||0||0 |- |650||{{u|95.56.36.133}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |651||{{u|Ainur.winner}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |652||{{u|Akbota NIS}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |653||{{u|Ali.kz}}||10||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |654||{{u|Daur s}}||10||5||0||0||0||1||0||0||0 |- |655||{{u|Hevadee}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |656||{{u|Mahonty13}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |657||{{u|NIS Moldir Beken}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |658||{{u|Sultanuly}}||10||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |659||{{u|Zhumabek}}||10||0||0||1||3||0||0||0||0 |- |660||{{u|Айжан Мықтыбаева}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |661||{{u|Аршалы}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |662||{{u|Бауыржанұлы А.А}}||10||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |663||{{u|Ерасыл Жаныбеков}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |664||{{u|Канат Алимбаев}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |665||{{u|Мақпал гидролог}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |666||{{u|03ainura}}||9||15||0||0||0||0||0||0||0 |- |667||{{u|178.90.118.233}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |668||{{u|212.154.231.78}}||9||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |669||{{u|92.46.212.254}}||9||1||0||6||0||0||0||0||0 |- |670||{{u|95.56.31.239}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |671||{{u|95.56.40.164}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |672||{{u|Aidana Aibulatova}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |673||{{u|Aisana Aubakirova}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |674||{{u|Aishabibi2000}}||9||0||0||0||0||8||0||0||0 |- |675||{{u|Aizhan Mussina}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |676||{{u|Akmaral.Erkul}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |677||{{u|Almas Sadıqūlı Arın}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |678||{{u|Almust}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |679||{{u|Amanamanainur}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |680||{{u|Arman Tursynbek}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |681||{{u|Erlan Ashirbayev}}||9||3||0||0||0||4||0||0||0 |- |682||{{u|Esagasy}}||9||4||1||0||1||0||0||0||0 |- |683||{{u|Happy little pill}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |684||{{u|Jhendin}}||9||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |685||{{u|Kazprose}}||9||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |686||{{u|Khamzin Nurzhan}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |687||{{u|Mrx.nis}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |688||{{u|NISAida}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |689||{{u|ShymNIS 7AMoldir}}||9||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |690||{{u|Zhatybaeyva}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |691||{{u|ZhHamit nis.tk}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |692||{{u|Айгерима Уалибек}}||9||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |693||{{u|Бедел}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |694||{{u|Жанна Ж}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |695||{{u|Сламқұл Данияр}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |696||{{u|Хайролла Нарқыз}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |697||{{u|178.88.24.182}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |698||{{u|178.88.60.249}}||8||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |699||{{u|84.240.203.30}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |700||{{u|92.46.8.97}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |701||{{u|92.46.81.119}}||8||2||0||2||9||0||0||0||0 |- |702||{{u|95.56.186.238}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |703||{{u|Aleka1901}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |704||{{u|Alpamys1997}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |705||{{u|Aruzhan Bazhirova}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |706||{{u|AssanovaDana}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |707||{{u|BotaRaiym}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |708||{{u|Dambler}}||8||50||0||1||10||3||0||0||1 |- |709||{{u|Dianka Kamil}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |710||{{u|Don Raul}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |711||{{u|Incli}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |712||{{u|Kuralai Duisenova}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |713||{{u|Mattennut}}||8||5||0||0||0||3||0||0||0 |- |714||{{u|Muslim Qazaq}}||8||29||0||0||0||0||0||0||0 |- |715||{{u|S.abenova.00}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |716||{{u|Sekebai}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |717||{{u|Shymnis7bzhanaris}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |718||{{u|Tomiris2001}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |719||{{u|TrueNomadEditor}}||8||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |720||{{u|Zhumabay.Kerey}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |721||{{u|Айдын Ерекин}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |722||{{u|Алия Тілеуберді}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |723||{{u|Ерзатова Мөлдір}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |724||{{u|Ермон}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |725||{{u|Куралай нурланова}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |726||{{u|Михайлов Игорь}}||8||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |727||{{u|Нұрымжан Аяпберген}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |728||{{u|Нұрғиса Ажиров}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |729||{{u|Раматуллаев Олжас}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |730||{{u|Серикбай Аружан}}||8||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |731||{{u|Толеубекова Адэль}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |732||{{u|Әсем Құдайбергенова}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |733||{{u|178.88.9.198}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |734||{{u|178.89.28.164}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |735||{{u|178.91.229.243}}||7||0||0||1||1||0||0||0||0 |- |736||{{u|2.133.100.69}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |737||{{u|202.65.245.7}}||7||8||0||0||2||0||0||0||0 |- |738||{{u|212.19.159.34}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |739||{{u|61.248.143.2}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |740||{{u|62.84.60.8}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |741||{{u|92.47.205.125}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |742||{{u|92.47.239.3}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |743||{{u|95.59.114.141}}||7||1||0||4||2||0||0||0||0 |- |744||{{u|Aidana Bimyqova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |745||{{u|Aidos Adetbekov 777}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |746||{{u|Aizatonga}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |747||{{u|Akademix~kkwiki}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |748||{{u|Albergenius}}||7||14||1||6||2||1||0||0||0 |- |749||{{u|AmanbekAyauly}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |750||{{u|Arailym.Turganbayevna}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |751||{{u|Aseke16}}||7||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |752||{{u|Askar Alash}}||7||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |753||{{u|Auyelbekov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |754||{{u|AzharbaevaAida}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |755||{{u|Bakytnur}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |756||{{u|Barcatore92}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |757||{{u|Bauyrzhan123}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |758||{{u|Bekeshov Dias}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |759||{{u|BlizxQ}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |760||{{u|Ibrahim Kabdeshov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |761||{{u|JaSik}}||7||1||0||1||0||0||0||0||0 |- |762||{{u|Jimmy&Friends 2}}||7||2||0||0||3||4||0||2||0 |- |763||{{u|KAigerim}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |764||{{u|Kazman322}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |765||{{u|KUckhocjothkei3}}||7||7||0||2||0||0||0||0||0 |- |766||{{u|Mladshiy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |767||{{u|Nazerke1540}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |768||{{u|NurayPerneshbai21nis}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |769||{{u|RaihanZakarina}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |770||{{u|Samatuly Serikbolsyn}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |771||{{u|Siqyrcy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |772||{{u|Torekhan Rysgul}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |773||{{u|Wixty}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |774||{{u|Yelubay Aidana}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |775||{{u|Yesnazarova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |776||{{u|Айжана Куанышова}}||7||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |777||{{u|Айнұр Ракишева}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |778||{{u|Алима Сакенқызы}}||7||6||1||0||1||0||0||0||0 |- |779||{{u|Бекнар Пармен}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |780||{{u|Диана НИШ}}||7||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |781||{{u|Еркінов Сүлеймен}}||7||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |782||{{u|Ермек Нәзерке Еркінқызы}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |783||{{u|Каипов Бекжан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |784||{{u|Кенжехан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |785||{{u|Шаимова Жазира}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |786||{{u|Әсем0000}}||7||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |787||{{u|178.88.17.168}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |788||{{u|178.88.223.244}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |789||{{u|178.88.239.27}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |790||{{u|178.90.66.104}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |791||{{u|178.90.85.177}}||6||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |792||{{u|2.133.0.217}}||6||2||0||1||2||0||0||0||0 |- |793||{{u|2.133.74.107}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |794||{{u|212.154.155.115}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |795||{{u|84.240.199.144}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |796||{{u|89.218.160.121}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |797||{{u|92.46.182.141}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |798||{{u|92.47.202.216}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |799||{{u|92.47.239.30}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |800||{{u|92.47.251.38}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |801||{{u|92.47.84.44}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |802||{{u|95.56.109.37}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |803||{{u|95.56.145.1}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |804||{{u|95.59.110.140}}||6||3||0||1||4||0||0||0||0 |- |805||{{u|ABYLAI NIS}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |806||{{u|Aglamkhanm29}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |807||{{u|AigerimNIS02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |808||{{u|Aitzhan Yerkenaz}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |809||{{u|Aizhan Sagu}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |810||{{u|Aldogarov}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |811||{{u|Amina Toganbaeva}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |812||{{u|Arystanbek jr.}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |813||{{u|Asarseng}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |814||{{u|Ayakzm}}||6||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |815||{{u|Ayandaribayev}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |816||{{u|Bahtiar-erseit}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |817||{{u|Baknur\amangeldi}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |818||{{u|Balhanum}}||6||1||0||0||0||8||0||0||0 |- |819||{{u|Balkar Uzeyir}}||6||0||0||0||7||0||0||0||0 |- |820||{{u|Barcelona 777}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |821||{{u|Bekarys-02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |822||{{u|Bula 055}}||6||32||1||0||0||0||0||0||0 |- |823||{{u|Cekli829}}||6||6||0||3||12||0||0||0||0 |- |824||{{u|Chameleon shym}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |825||{{u|Choli}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |826||{{u|DastanNIS}}||6||0||0||0||0||6||0||0||0 |- |827||{{u|Daulet Xo}}||6||7||0||0||1||2||0||0||0 |- |828||{{u|Gugigug}}||6||6||0||0||0||1||0||0||0 |- |829||{{u|Gulzada}}||6||1||0||0||0||4||0||0||0 |- |830||{{u|Hbsh Aiazhan 7b}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |831||{{u|Indira Alibekovna}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |832||{{u|Kamsster}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |833||{{u|Karigul B}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |834||{{u|Kristianmusic}}||6||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |835||{{u|Kulyash1998}}||6||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |836||{{u|Magnifon}}||6||0||0||0||0||0||0||0||1 |- |837||{{u|NIS Assanova}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |838||{{u|NIS Semey Nuray}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |839||{{u|NurpeiisYelnury}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |840||{{u|Oinar assem}}||6||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |841||{{u|Rustembekkyzy.kuralay}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |842||{{u|Saen}}||6||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |843||{{u|Salimbayeva Nailya}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |844||{{u|Shen Vyacheslav}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |845||{{u|Tangense}}||6||5||0||4||15||13||0||0||0 |- |846||{{u|Toktart}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |847||{{u|U.maratkyzy}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |848||{{u|Usenov Aibar}}||6||2||0||0||0||13||0||0||0 |- |849||{{u|Zhanaiym1998}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |850||{{u|Zhany}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |851||{{u|Аблайхан (ХБН)}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |852||{{u|Аида Куралбай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |853||{{u|Алима Кудайберген}}||6||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |854||{{u|Алтай2014}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |855||{{u|Алуа Бейімбет}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |856||{{u|Булегенова Балнур}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |857||{{u|Дастан Қабай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |858||{{u|Есіркеп Диана}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |859||{{u|Жасмина Миркаримова}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |860||{{u|Жәнібек хан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |861||{{u|Мади Мусабеков}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |862||{{u|МұхтарҚаз}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |863||{{u|Назгүл Қуантқан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |864||{{u|Нұрбақыт}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |865||{{u|Ордабековна}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |866||{{u|Рахметоллаева Мейрамгүл}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |867||{{u|Санжар Толепберген}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |868||{{u|Саурбаева Салтанат}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |869||{{u|Тұрғанов}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |870||{{u|Қызылқайың}}||6||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |871||{{u|178.91.161.109}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |872||{{u|2.132.12.65}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |873||{{u|2.132.21.2}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |874||{{u|2.72.108.24}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |875||{{u|213.157.58.38}}||5||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |876||{{u|82.211.136.20}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |877||{{u|91.203.196.168}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |878||{{u|92.46.30.96}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |879||{{u|92.46.72.252}}||5||2||0||0||4||0||0||0||0 |- |880||{{u|95.56.117.210}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |881||{{u|95.56.170.90}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |882||{{u|95.56.182.122}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |883||{{u|95.56.183.215}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |884||{{u|95.56.49.30}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |885||{{u|95.59.214.45}}||5||1||0||2||3||0||0||0||0 |- |886||{{u|95.59.224.232}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |887||{{u|Adelya2808}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |888||{{u|Agent Bakdeki}}||5||0||0||6||0||0||0||0||0 |- |889||{{u|AidanaK27}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |890||{{u|Aidarzver}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |891||{{u|Amantay aruzhan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |892||{{u|Amir.Temur}}||5||4||0||1||6||1||0||0||0 |- |893||{{u|Aruzhan Sarsenbek}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |894||{{u|Asan Bekkaliev}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |895||{{u|AyaulymNISD}}||5||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |896||{{u|Azamat1705}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |897||{{u|AzamatEsenov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |898||{{u|Azaonelife}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |899||{{u|Batyrkhan.x}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |900||{{u|Baurdotnet}}||5||0||1||0||0||6||0||0||0 |- |901||{{u|Bekarys wk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |902||{{u|Dakes123}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |903||{{u|Dakusyan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |904||{{u|Dana NIS tk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |905||{{u|Deisingoi}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |906||{{u|Heyleyla}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |907||{{u|Kasiet.temirzakhkyzy}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |908||{{u|KillGane}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |909||{{u|Luigi Salvatore Vadacchino}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |910||{{u|Makenzis}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |911||{{u|Maksatanarkulov}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |912||{{u|Marjan Kalkabaeva}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |913||{{u|Mekenbayeva Madina}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |914||{{u|Murat Karibay}}||5||4||0||22||0||0||0||9||0 |- |915||{{u|Neformal66}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |916||{{u|Nurliaim}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |917||{{u|Omysheva.M}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |918||{{u|Oscuro}}||5||4||0||0||0||0||1||0||0 |- |919||{{u|Py4ka}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |920||{{u|Qazaquly}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |921||{{u|Rustem987}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |922||{{u|Shugilaakhmetova}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |923||{{u|ShymNIS 7AGulnaz}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |924||{{u|Silent hill Hunter}}||5||5||0||0||3||2||0||0||0 |- |925||{{u|Solaris91}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |926||{{u|Talgat.tursynbekov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |927||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||5||0||1||1||0||0||0||0||0 |- |928||{{u|Wikinurs}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |929||{{u|Yeldos Aben}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |930||{{u|Zhannur16.NIS}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |931||{{u|Адиль Дуйсенбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |932||{{u|Айдосым}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |933||{{u|Айжан Нурмагамбетова}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |934||{{u|Акмарал Т}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |935||{{u|АлинА Сабитовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |936||{{u|Арай Алимкул}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |937||{{u|Билолбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |938||{{u|Джантасова Малика}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |939||{{u|Жолдыбаев кайсар}}||5||0||0||0||0||18||0||0||0 |- |940||{{u|Калкабаева Маржан Маратовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |941||{{u|Кеңесбек Гүлмарал}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |942||{{u|Момын Мерей}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |943||{{u|Нартай Сымбат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |944||{{u|Роман Дмитриевич}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |945||{{u|Салават Нұрлан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |946||{{u|Тогжанааааа}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |947||{{u|Тілдер әлемі}}||5||0||0||1||14||0||0||0||0 |- |948||{{u|Улдана НИШ}}||5||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |949||{{u|Қоңырат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |950||{{u|178.88.1.111}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |951||{{u|178.88.28.12}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |952||{{u|178.88.94.115}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |953||{{u|178.90.69.153}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |954||{{u|2.132.15.195}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |955||{{u|31.169.6.194}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |956||{{u|46.227.191.174}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |957||{{u|84.240.202.188}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |958||{{u|88.204.208.130}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |959||{{u|89.106.233.215}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |960||{{u|8B HBALM}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |961||{{u|92.46.10.75}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |962||{{u|92.46.16.133}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |963||{{u|92.46.212.239}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |964||{{u|92.47.2.66}}||4||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |965||{{u|92.47.225.240}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |966||{{u|92.47.242.196}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |967||{{u|92.47.94.4}}||4||16||0||0||0||0||0||0||0 |- |968||{{u|95.56.55.52}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |969||{{u|95.56.68.181}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |970||{{u|95.57.236.152}}||4||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |971||{{u|95.57.244.128}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |972||{{u|95.58.123.99}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |973||{{u|95.58.145.243}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |974||{{u|95.58.228.248}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |975||{{u|95.59.133.253}}||4||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |976||{{u|95.59.138.218}}||4||1||0||2||3||0||0||0||0 |- |977||{{u|95.59.144.138}}||4||5||0||1||0||0||0||0||0 |- |978||{{u|95.59.212.190}}||4||7||0||2||2||0||0||0||0 |- |979||{{u|Akerke NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |980||{{u|Akzere}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |981||{{u|Ali Tuiebay}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |982||{{u|Almas~kkwiki}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |983||{{u|Altynay Muftalova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |984||{{u|AmangeldiA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |985||{{u|Amir NIS}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |986||{{u|Ansagan Arman}}||4||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |987||{{u|Aorynbekova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |988||{{u|Aq.Sholpan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |989||{{u|Aray yermekkyzy}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |990||{{u|Arman91}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |991||{{u|Asaubota}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |992||{{u|Ayazhana NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |993||{{u|Baimaganbetova Aidana}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |994||{{u|Bakhytzhan Daniyarbek}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |995||{{u|Bauyrzhanova Aigerim}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |996||{{u|Begalykyzy Dilyara}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |997||{{u|Buntarion}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |998||{{u|Darios}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |999||{{u|Digital Jetisu}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1000||{{u|Dilnaz NIS TK}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1001||{{u|Eclipse077}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1002||{{u|GainiErb}}||4||0||0||0||0||5||0||0||0 |- |1003||{{u|Galym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1004||{{u|HBSH NIS 7C ALIYA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1005||{{u|Ilamxan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1006||{{u|Janel99}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1007||{{u|K.Zhuldyz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1008||{{u|KengessovaB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1009||{{u|Kenzhegaly g0108}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1010||{{u|Kotyatzhan}}||4||6||0||0||1||0||1||0||0 |- |1011||{{u|Madizhol}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1012||{{u|Makoss11}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1013||{{u|Manas Bimagambetov}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1014||{{u|Matvey02}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1015||{{u|MonaLiz}}||4||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |1016||{{u|Mukashmk}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1017||{{u|Narsha}}||4||1||0||0||1||2||0||0||0 |- |1018||{{u|NISA IB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1019||{{u|Nurali}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1020||{{u|Nurlyaid}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1021||{{u|Nursulu 777}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1022||{{u|QarapayimQazaq}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1023||{{u|Ramazan Magzum}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1024||{{u|Refkaz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1025||{{u|Sair kun}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1026||{{u|Saken KA}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1027||{{u|Sanzhar Kenzhekhan}}||4||2||0||23||0||0||0||0||0 |- |1028||{{u|Semsk-Karaga}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1029||{{u|ShymNIS 7AArailym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1030||{{u|ShymNIS 9bBekzhan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1031||{{u|Shymnis7bmeruert}}||4||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |1032||{{u|Spaceman2823}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1033||{{u|SSE wmc}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1034||{{u|Taketolymbek}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1035||{{u|Talimbek}}||4||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |1036||{{u|Timur-B}}||4||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |1037||{{u|Yelubai Aidana}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1038||{{u|Yermeke}}||4||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |1039||{{u|Zhibek2003}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1040||{{u|Zhibekk2096}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1041||{{u|Адия Қуаныш қызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1042||{{u|Али-Асан}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1043||{{u|Амангелді Нұрбол}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1044||{{u|Амирова Нұрлы}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1045||{{u|Арапбаева Дарига}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1046||{{u|Аркен Махмут}}||4||0||2||0||0||1||0||0||0 |- |1047||{{u|Аружан Абуталипова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1048||{{u|Асель19}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1049||{{u|Аябек-123}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1050||{{u|Бексұлтан Алмас}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1051||{{u|Диас Шымбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1052||{{u|Дилдорбек}}||4||1||0||0||12||0||0||0||0 |- |1053||{{u|Дильруба Муратова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1054||{{u|Досжан Серикбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1055||{{u|Досжан301}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1056||{{u|Зейнеп Молдаш}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1057||{{u|Зәкір Балнұр}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1058||{{u|Ибраим Салтанат}}||4||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1059||{{u|Каражан Нурдана}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1060||{{u|Мауленова Айнур}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1061||{{u|Мұханов}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1062||{{u|Нургиса Райымбеков}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1063||{{u|Нұржан Хамзин}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1064||{{u|Нұрлы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1065||{{u|Перизат Шерахмет}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1066||{{u|Серікбай Мынбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1067||{{u|Таласбай Кымбат}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1068||{{u|Тілеуберді Ғани}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1069||{{u|Төребек Абдуррахман}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1070||{{u|Шамшутдин Лаура}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1071||{{u|Қазман Ратбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1072||{{u|Қуандыққызы Аружан1405}}||4||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |1073||{{u|134.32.43.78}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1074||{{u|178.90.29.87}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1075||{{u|178.90.66.61}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |1076||{{u|178.90.73.13}}||3||3||0||1||4||0||0||0||0 |- |1077||{{u|178.91.227.49}}||3||0||0||4||0||0||0||0||0 |- |1078||{{u|178.91.229.119}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1079||{{u|178.91.244.203}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1080||{{u|178.91.250.153}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1081||{{u|2.132.32.194}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1082||{{u|2.132.4.78}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1083||{{u|2.133.121.51}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1084||{{u|2.72.143.133}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1085||{{u|213.171.34.250}}||3||0||0||5||1||0||0||0||0 |- |1086||{{u|213.171.34.252}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1087||{{u|217.76.69.70}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1088||{{u|37.150.229.252}}||3||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |1089||{{u|37.150.229.75}}||3||2||0||1||3||0||0||0||0 |- |1090||{{u|7enis24}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1091||{{u|82.200.153.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1092||{{u|82.200.168.35}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1093||{{u|82.200.179.132}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1094||{{u|89.218.196.114}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1095||{{u|91.185.19.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1096||{{u|92.46.0.178}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1097||{{u|92.46.17.58}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1098||{{u|92.46.3.65}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1099||{{u|92.46.5.245}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1100||{{u|92.47.229.55}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1101||{{u|92.47.233.210}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1102||{{u|92.47.254.158}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1103||{{u|95.56.10.142}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1104||{{u|95.56.102.239}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1105||{{u|95.56.111.69}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1106||{{u|95.56.26.151}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1107||{{u|95.56.26.59}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1108||{{u|95.56.56.83}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1109||{{u|95.57.238.177}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1110||{{u|95.57.242.95}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |1111||{{u|95.58.136.161}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1112||{{u|95.58.87.104}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1113||{{u|95.59.106.174}}||3||0||0||3||3||0||0||0||0 |- |1114||{{u|95.59.108.55}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |1115||{{u|95.59.111.105}}||3||3||0||0||2||0||0||0||0 |- |1116||{{u|95.59.112.107}}||3||3||0||2||0||0||0||0||0 |- |1117||{{u|95.59.121.12}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1118||{{u|Abayconvict}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1119||{{u|Adil.muratov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1120||{{u|Ahan Zere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1121||{{u|Aizere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1122||{{u|Aizhan Isk}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1123||{{u|Aizheke Nurmagambetova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1124||{{u|Akbarskiy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1125||{{u|Akhmetov Timur}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1126||{{u|Akmaral Adilzhanova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1127||{{u|Aknar01132005}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1128||{{u|Aktau7292}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1129||{{u|Alanbaltabay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1130||{{u|AlexKoval}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1131||{{u|ALIHAN0709}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1132||{{u|Alila Miramova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1133||{{u|Alina2111}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1134||{{u|Altair~kkwiki}}||3||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |1135||{{u|Alua Zholgazy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1136||{{u|Andy11314}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1137||{{u|Araika01}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1138||{{u|ArailymAkylbekovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1139||{{u|Ardak anvar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1140||{{u|Ardak Tokzhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1141||{{u|Argynov Dinmukhammed}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1142||{{u|ArhunKZ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1143||{{u|Arkhat.ast}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1144||{{u|Armakyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1145||{{u|Aruzhan M}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1146||{{u|Aruzhanml}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1147||{{u|Aselya777}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1148||{{u|Aset.kb}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1149||{{u|Assylaseka}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1150||{{u|AZia7b}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1151||{{u|Azizaibragim}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1152||{{u|Azizhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1153||{{u|Baketova Karina Nurlanovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1154||{{u|Bakirov.ilyas}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1155||{{u|Batyrzhan.alikhanov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1156||{{u|BegayimBolat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1157||{{u|Beket Berikuly}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1158||{{u|Botagalymova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1159||{{u|Botash Ormanali}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1160||{{u|Difod}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1161||{{u|Dilnazavr}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1162||{{u|Dmertesh}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1163||{{u|Edige Amir}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1164||{{u|Erkalar86}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1165||{{u|Erkosh7}}||3||12||0||5||26||1||0||0||0 |- |1166||{{u|Eset.2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1167||{{u|Eskeldi}}||3||3||0||1||1||10||0||0||0 |- |1168||{{u|Gray eyes}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1169||{{u|Guisezim Duisenbay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1170||{{u|Gulimaa}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1171||{{u|Hazar}}||3||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |1172||{{u|Hearthstoner}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1173||{{u|Ibrayevan}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1174||{{u|Ibrometeor}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1175||{{u|J.J.Portman}}||3||4||0||0||1||0||0||0||0 |- |1176||{{u|Juldiz-2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1177||{{u|Kaiyrzhan Primtay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1178||{{u|Kausar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1179||{{u|Kazhikarim Aizat}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1180||{{u|Kopzhassar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1181||{{u|Kuralayrustembekkyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1182||{{u|Kvazimodo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1183||{{u|Lala~kkwiki}}||3||0||0||1||0||2||0||0||0 |- |1184||{{u|MadinaOtegali}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1185||{{u|Maral Dairova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1186||{{u|Matheus-psj~kkwiki}}||3||0||0||3||4||0||0||0||0 |- |1187||{{u|Medeu Shanyrak}}||3||0||0||0||0||0||3||0||0 |- |1188||{{u|Menikure}}||3||2||0||1||34||0||0||0||0 |- |1189||{{u|Mytnoo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1190||{{u|Nickispeaki}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1191||{{u|NIS Nurbanu}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1192||{{u|NISSemey Yerassyl}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1193||{{u|Nurbo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1194||{{u|Nyshan}}||3||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |1195||{{u|Paizurakhman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1196||{{u|RAIMBEKkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1197||{{u|ReMuse}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1198||{{u|Ruslannnn}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1199||{{u|Russ~kkwiki}}||3||5||0||2||17||0||0||0||0 |- |1200||{{u|Rustem~kkwiki}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1201||{{u|S(uz)ak}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1202||{{u|Sabina NIS}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1203||{{u|SaduakhasovaBayan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1204||{{u|Saken Sukhanov}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1205||{{u|SchoolBoy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1206||{{u|Seiitkarimdanelya}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1207||{{u|Shertershi}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1208||{{u|ShymNIS 8aSaltanat Nurjanova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1209||{{u|ShymNis 8c damira shertay}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1210||{{u|ShymNis 8c shertay damira}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1211||{{u|Stella-nutella}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1212||{{u|Sudralum}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |1213||{{u|Talasbekova Aiman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1214||{{u|Talgatbek Akgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1215||{{u|Tauken Aidyn}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1216||{{u|Tigerofkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1217||{{u|Timpul}}||3||0||0||4||4||0||0||0||0 |- |1218||{{u|Tolegen.meiramgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1219||{{u|Ulan.ysmaiyl}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1220||{{u|Umarxon III}}||3||1||0||1||1||0||0||0||0 |- |1221||{{u|Urimtal}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1222||{{u|Uzbekistan PFL}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1223||{{u|VitalIra}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1224||{{u|Wikuiser}}||3||9||2||47||29||0||0||23||0 |- |1225||{{u|Yana1484}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1226||{{u|Yelaman Sain}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1227||{{u|Yerkin Abdildin~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1228||{{u|Yestay79}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1229||{{u|Zhalel Kuat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1230||{{u|Zhandos M}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1231||{{u|Zhansaya0}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1232||{{u|Айдос Байтелиев}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1233||{{u|Айнур Кенес}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1234||{{u|Алина Ғалымжанқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1235||{{u|Алмас Искендиров}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1236||{{u|Алпамыс Әбу}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1237||{{u|Альвина123456789}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1238||{{u|Аман Амина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1239||{{u|Амангелді Әмина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1240||{{u|Анаржан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1241||{{u|Ақмаржан Ержан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1242||{{u|Ақсәуле}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1243||{{u|Байгенжина Сымбат}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1244||{{u|Балым Жасыбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1245||{{u|Батаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1246||{{u|Бауыржан Жақсылық}}||3||4||0||0||0||1||0||0||0 |- |1247||{{u|Бексеитова Томирис}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1248||{{u|Даулет1278}}||3||1||0||0||0||0||4||0||0 |- |1249||{{u|Дильназ Тулегенова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1250||{{u|Думан}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1251||{{u|Жангарина Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1252||{{u|Жансая Назарова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1253||{{u|Жолаева Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1254||{{u|Жомарт Ж}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1255||{{u|Зайткалиева Асем}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1256||{{u|Зиедбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1257||{{u|ИОГЦ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1258||{{u|Кадиша Сагиндыкова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1259||{{u|Кайыр}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1260||{{u|Карипбек Кербез}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1261||{{u|Кеда Диана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1262||{{u|Кенесары хан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1263||{{u|Керимкулов Батыр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1264||{{u|Менеджер по сроку годности}}||3||0||0||0||6||0||0||0||0 |- |1265||{{u|Мурзаханов Муратхан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1266||{{u|Мухаммедали Ару}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1267||{{u|Ниетқалиев Ернұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1268||{{u|Нурпеисов Асет~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1269||{{u|Оразалиева Айдана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1270||{{u|Саида Мусаходжаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1271||{{u|Саулебекова Дана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1272||{{u|Серик Щеглов}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1273||{{u|Совет Шапағат}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1274||{{u|Тастан Бекханби}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1275||{{u|Токтасынова Аида}}||3||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1276||{{u|Турлыбекова Айнур}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1277||{{u|ШЫМ НЗМ 7А АСЕМ}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1278||{{u|Шәріп Айгүл}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1279||{{u|Шәріп Айнұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1280||{{u|Экспедиция НИШ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1281||{{u|Эри Чон}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1282||{{u|Қуанышова Айжан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1283||{{u|112.207.130.222}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1284||{{u|113.169.146.234}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1285||{{u|113.169.148.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1286||{{u|146.23.212.21}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1287||{{u|173.245.84.98}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1288||{{u|178.63.68.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1289||{{u|178.82.176.221}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1290||{{u|178.88.26.191}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1291||{{u|178.88.3.226}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1292||{{u|178.89.25.173}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1293||{{u|178.89.80.206}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1294||{{u|178.90.123.254}}||2||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |1295||{{u|178.90.78.6}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1296||{{u|178.90.82.72}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1297||{{u|178.90.94.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1298||{{u|178.91.229.87}}||2||0||0||2||1||0||0||0||0 |- |1299||{{u|178.91.230.27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1300||{{u|178.91.253.11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1301||{{u|178.91.254.2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1302||{{u|195.47.255.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1303||{{u|2.133.123.175}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1304||{{u|2.72.143.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1305||{{u|2.72.159.213}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1306||{{u|2.74.116.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1307||{{u|2.74.40.129}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1308||{{u|212.154.214.144}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1309||{{u|212.19.143.167}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1310||{{u|212.76.23.39}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1311||{{u|217.76.71.114}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1312||{{u|220.69.180.182}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1313||{{u|24.168.39.49}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1314||{{u|46.227.184.110}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1315||{{u|46.227.184.141}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1316||{{u|46.227.191.172}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1317||{{u|5.34.53.205}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1318||{{u|62.84.61.9}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1319||{{u|62.84.63.57}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1320||{{u|7сан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1321||{{u|81.88.159.56}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1322||{{u|82.200.203.182}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1323||{{u|82.211.152.12}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1324||{{u|84.240.197.10}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1325||{{u|84.240.200.127}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1326||{{u|84.240.206.50}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1327||{{u|88.204.194.60}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1328||{{u|88.204.225.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1329||{{u|89.106.237.97}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1330||{{u|89.218.160.180}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1331||{{u|89.218.165.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1332||{{u|89.218.166.179}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1333||{{u|89.218.166.68}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1334||{{u|89.218.167.159}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1335||{{u|89.218.167.51}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1336||{{u|89.218.248.158}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1337||{{u|92.46.106.200}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1338||{{u|92.46.12.176}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1339||{{u|92.46.134.204}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1340||{{u|92.46.158.126}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1341||{{u|92.46.51.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1342||{{u|92.46.79.27}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1343||{{u|92.46.80.37}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1344||{{u|92.46.86.43}}||2||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |1345||{{u|92.46.89.255}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1346||{{u|92.46.9.184}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1347||{{u|92.46.90.143}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1348||{{u|92.47.253.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1349||{{u|92.47.93.87}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1350||{{u|92.47.96.140}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1351||{{u|95.56.122.32}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1352||{{u|95.56.19.62}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1353||{{u|95.56.224.192}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1354||{{u|95.56.4.61}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1355||{{u|95.56.47.246}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1356||{{u|95.56.49.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1357||{{u|95.56.5.177}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1358||{{u|95.56.51.253}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1359||{{u|95.56.78.47}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1360||{{u|95.56.87.237}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1361||{{u|95.57.230.128}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1362||{{u|95.57.233.65}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1363||{{u|95.57.246.44}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1364||{{u|95.58.101.79}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1365||{{u|95.58.119.178}}||2||44||0||0||0||0||0||0||0 |- |1366||{{u|95.58.250.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1367||{{u|95.58.89.241}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1368||{{u|95.59.101.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1369||{{u|95.59.108.48}}||2||2||0||0||2||0||0||0||0 |- |1370||{{u|95.59.116.242}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1371||{{u|95.59.133.146}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1372||{{u|95.59.176.47}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1373||{{u|95.59.207.130}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1374||{{u|95.59.217.21}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1375||{{u|A Ilyassov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1376||{{u|Abay11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1377||{{u|AbdanbaevaAkkogershin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1378||{{u|Abdullin ilyas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1379||{{u|Abeka}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1380||{{u|Abylai23.NIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1381||{{u|Abylkasim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1382||{{u|Aida200101}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1383||{{u|Aidanasaduakas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1384||{{u|Aidyn93}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |1385||{{u|Aikerim.b}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1386||{{u|Aisana.q.k}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1387||{{u|Aisford}}||2||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |1388||{{u|Akerke Madikhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1389||{{u|Alex281196}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1390||{{u|Aliakhmet.kamilla}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1391||{{u|Aligulova Amina}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1392||{{u|Alik20000403}}||2||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |1393||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1394||{{u|Alikhan~kkwiki}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1395||{{u|Alimkulov abdulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1396||{{u|Alisher.suleimen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1397||{{u|Alisher420}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1398||{{u|AliyaZhagiparova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1399||{{u|Aliyazhan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1400||{{u|Alkhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1401||{{u|Almasadam}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1402||{{u|Alpasli}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1403||{{u|Also.99}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1404||{{u|Altynaiakashayeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1405||{{u|Altynsoft}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1406||{{u|Alua.aliyeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1407||{{u|Amangeldy.assem}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1408||{{u|Anel Kapasheva}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1409||{{u|Anelya Topoleva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1410||{{u|Anna Alexey}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1411||{{u|Arman Almenbet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1412||{{u|Arunia92}}||2||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |1413||{{u|Aruzhan abenova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1414||{{u|Aruzhan.Muratkazhy}}||2||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |1415||{{u|Aseltengebaeva21nis}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |1416||{{u|Asem Amangeldi}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1417||{{u|AshimbekovaA}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1418||{{u|Askar Ibrayev}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1419||{{u|Astraxandyq}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1420||{{u|Avery Jensen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1421||{{u|Ayaulym B}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1422||{{u|Bakayev d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1423||{{u|Bakbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1424||{{u|Bakhtiyarkyzy Zhanerke}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1425||{{u|Balausssssa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1426||{{u|Barlykbayeva Alima}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1427||{{u|Bauka.95}}||2||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |1428||{{u|Beisen1}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1429||{{u|Bekzhan1}}||2||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |1430||{{u|Berenbayevdidar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1431||{{u|Beybaris Utel}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1432||{{u|BissenM}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1433||{{u|Bolatbekb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1434||{{u|BotagozBeisekova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1435||{{u|Chingo0899}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1436||{{u|Danabek Abildayev}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1437||{{u|Demezhan Serik}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1438||{{u|Diana Kaiyrbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1439||{{u|Dianakaldybek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1440||{{u|Dias Durysbek}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1441||{{u|Dina Nyrlankyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1442||{{u|DinaraYer}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1443||{{u|Dormouse d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1444||{{u|Dosik00}}||2||0||0||0||0||20||0||0||0 |- |1445||{{u|Dota kst}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1446||{{u|DulatAigerim}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1447||{{u|Duman1}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1448||{{u|E.Azamat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1449||{{u|Eccyac}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1450||{{u|Eersultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1451||{{u|Eldoskaz}}||2||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1452||{{u|Erma1501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1453||{{u|Eskendirovaa Raushan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1454||{{u|Faalp}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1455||{{u|Fazylzhan Aslanbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1456||{{u|Felipe08}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1457||{{u|Gnagibova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1458||{{u|Guldariya04}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1459||{{u|Gulnara7777}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1460||{{u|Gulsezimd}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1461||{{u|Hare Umai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1462||{{u|Hbsh dana 9d}}||2||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1463||{{u|Hbsh Kambarbek Aidana}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1464||{{u|Himmleq88}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1465||{{u|Hu67et}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1466||{{u|Inleco}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1467||{{u|JakoOGLANBEKOV}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1468||{{u|Japan Football}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1469||{{u|Jaukazyn}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1470||{{u|Jussupova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1471||{{u|K zhalgasova}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1472||{{u|Kakimova060501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1473||{{u|Karlygash27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1474||{{u|Kimam609}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1475||{{u|KostOUNB L.N. Tolstoy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1476||{{u|Kubeenov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1477||{{u|Kuralay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1478||{{u|Kurmangazy.Turumbet}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1479||{{u|LeanBorgie}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1480||{{u|Liahim Nishpal}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1481||{{u|Loderuner}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1482||{{u|Lordegraf}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1483||{{u|Madina Arystanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1484||{{u|Marzhanjangildinova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1485||{{u|Maxen2}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1486||{{u|Medina Rakhmedulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1487||{{u|Meiram81}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1488||{{u|Meirzhan Yerzhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1489||{{u|MereyToken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1490||{{u|MeruertRyskulbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1491||{{u|Meruyert Aitzhanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1492||{{u|Moldabek.b}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1493||{{u|MoldirBb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1494||{{u|Msherimbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1495||{{u|Muhamet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1496||{{u|Musab84}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1497||{{u|Narka050113}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1498||{{u|Nazgul kaz}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |1499||{{u|Nazym Musa shymnis}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1500||{{u|NIS Semey Enlik}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1501||{{u|Nisbala}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1502||{{u|NurayAmze}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1503||{{u|Nurbanu}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1504||{{u|Nurbolat91}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1505||{{u|NurzhanSeilkhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1506||{{u|Olzhas.Aktobe}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1507||{{u|Omirbek Beksultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1508||{{u|Omirzak a}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1509||{{u|OnalbekovNurbolNIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1510||{{u|Onarakusai}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1511||{{u|Orbwiki107}}||2||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |1512||{{u|Perizvt}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1513||{{u|Platon Greece}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1514||{{u|QazaqUly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1515||{{u|Qisybay Alibek}}||2||2||0||3||0||0||12||0||0 |- |1516||{{u|Qudaibergen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1517||{{u|Riggititor}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1518||{{u|RobloxFan2022}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1519||{{u|Sabina.baken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1520||{{u|Sabyrzhan.makhambetzhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1521||{{u|Salibrr}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1522||{{u|Samalberikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1523||{{u|Sapargazin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1524||{{u|Sashacurety cameras}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1525||{{u|Sayatshy}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1526||{{u|Selina.nis.tk}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1527||{{u|Shakhnadir Makhmutov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1528||{{u|Shokan KU}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1529||{{u|Shukenai Gulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1530||{{u|Shymnis7Baiaulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1531||{{u|Shymnis7bsymbat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1532||{{u|Shymnis9cAidanaUzbekbai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1533||{{u|ShyngysWiki}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1534||{{u|Sky Walker}}||2||0||0||0||1||1||0||0||0 |- |1535||{{u|Sphaeral}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1536||{{u|SQroma}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1537||{{u|Sukhrob king}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1538||{{u|Sursh}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1539||{{u|T.Aisulu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1540||{{u|Takibaysultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1541||{{u|Tazhibaev Nurbek}}||2||0||0||0||0||0||4||0||0 |- |1542||{{u|Tomomoo}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1543||{{u|Tuttiorchestra687}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1544||{{u|Tynyshtikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1545||{{u|Ulsapar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1546||{{u|Umpalumpa.t}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1547||{{u|Viplux}}||2||3||0||1||0||0||0||0||0 |- |1548||{{u|Wname1}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1549||{{u|WrighterLafa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1550||{{u|Xxxalibekacion}}||2||18||0||5||0||0||0||0||0 |- |1551||{{u|Yelkhanys}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1552||{{u|Yernur K.}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1553||{{u|YerzhanZhauymbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1554||{{u|Zhanakhmetova Akbota}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1555||{{u|Zhanatbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1556||{{u|Zhando 2000}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1557||{{u|Zhanerke Nyssanbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1558||{{u|ZhansayaSagadieva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1559||{{u|Zhanshar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1560||{{u|Zhasulan Balgozha}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1561||{{u|Zheksekeeva.k.s}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1562||{{u|Zhumabek Asulzada}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1563||{{u|ZZarkymova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1564||{{u|Абдихан Дархан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1565||{{u|Абуов Алау}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1566||{{u|Адель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1567||{{u|Адилкадыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1568||{{u|Азамат 92}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1569||{{u|Азан Есбол Ерғалиұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1570||{{u|Аида Сыздыкова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1571||{{u|Айдана Б}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1572||{{u|АЙДАР}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1573||{{u|Айкун Куспанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1574||{{u|Айнур Кенес НИШ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1575||{{u|Айнур Сапарбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1576||{{u|Айша бибі шаңырағы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1577||{{u|Акжан Шералиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1578||{{u|Алдияр Какимжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1579||{{u|Алибабаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1580||{{u|Алия Сапарбай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1581||{{u|Алтынай Алтынбекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1582||{{u|Амангельди Асель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1583||{{u|Амантаева Малика}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1584||{{u|Амина Успанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1585||{{u|Арипханова Луиза}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1586||{{u|Аружан Сатыбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1587||{{u|Асемай2001}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1588||{{u|Ашуров Альтаир}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1589||{{u|Аяжан.С.Р}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1590||{{u|Аян Қалмұрат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1591||{{u|Байтула Ержан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1592||{{u|Батырхан Балнур}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1593||{{u|Бауыржан Момышұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1594||{{u|Бақтиярқызы Аяулым}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1595||{{u|Бекешов Диас}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1596||{{u|Берикбаева Аружан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1597||{{u|Берикболсын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1598||{{u|Борамбаева Гульназ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1599||{{u|Бұрхан Мирас 9С}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1600||{{u|Бәйдібек Ерғали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1601||{{u|Губин Михаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1602||{{u|Дальми}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1603||{{u|Данияр Жак}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1604||{{u|Дарига Арапбаева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1605||{{u|Дарина Еркенова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1606||{{u|Дидар93}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1607||{{u|Егембердиев Раймбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1608||{{u|Егемберді Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1609||{{u|Ербол Ермахан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1610||{{u|Ерболқызы Аяна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1611||{{u|Ердимурат Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1612||{{u|Ержан Байтула}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1613||{{u|Жакенов Олжасбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1614||{{u|Жанерке Жаксибекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1615||{{u|Жанна Қайрлина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1616||{{u|Жанузак Асыл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1617||{{u|Жанұзақова Әдемі}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1618||{{u|Жаслан Нурахметов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1619||{{u|Жасулан Амангельды}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1620||{{u|Жаңадан Б}}||2||1||0||4||1||0||0||0||0 |- |1621||{{u|Жексенбек Нұрайым}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1622||{{u|Жигитова Сауле Маликовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1623||{{u|Жұмаділдаева Самал}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1624||{{u|Жұмәділ Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1625||{{u|Жәудір ағаділ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1626||{{u|Зарина Нуртай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1627||{{u|Идрисова Виктория}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1628||{{u|Илья Драконов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1629||{{u|Иманмурат Нурсая}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1630||{{u|Кабдуалиев Алишер}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1631||{{u|Калу Аяжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1632||{{u|Лаура Адамбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1633||{{u|Мадина Кульдеева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1634||{{u|Мадина Тоқтарова}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1635||{{u|Мадина Өмірсерік}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1636||{{u|Меруерт Едигеева}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1637||{{u|Меруерт Рысқұлбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1638||{{u|Молдабекова Мадина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1639||{{u|Назар Уахитов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1640||{{u|Назерке Толеубековна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1641||{{u|Назерке Қайратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1642||{{u|НЗМ.Сүлеймен}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1643||{{u|Нигымадилова Перизат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1644||{{u|Нургуль Тулепова2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1645||{{u|Нурланова Жантолқын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1646||{{u|Нұржанат Нұрымқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1647||{{u|Нұрлан Саят}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1648||{{u|Нұрхан Мұхтаров}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1649||{{u|Рахман3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1650||{{u|Рахымжан Оразгали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1651||{{u|Рустем Темірлан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1652||{{u|Сабыр Салтанат}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1653||{{u|Сагадат окимбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1654||{{u|Сагыныш Байтурсинов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1655||{{u|Самадулла Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1656||{{u|Сатым Мерей}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1657||{{u|Сағынғали Айбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1658||{{u|Сейтқазиева Ақжібек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1659||{{u|Серік Мейірбеков}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1660||{{u|СКК Мұражайы}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |1661||{{u|Сладкая Роза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1662||{{u|Солтангазина Айнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1663||{{u|Сүгірәлиева Балнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1664||{{u|Тайжанова Асия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1665||{{u|Тамара}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1666||{{u|Тоганбаева Амина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1667||{{u|Толенбекова Жанат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1668||{{u|Тоқсанбай Әбілқайыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1669||{{u|Тулепбергенова Динара}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1670||{{u|Ужасный пират Робертс}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1671||{{u|Усенгазин Мухаммед}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1672||{{u|Хайруллина Айгерим}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1673||{{u|Ханзада Бабахан}}||2||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1674||{{u|Шалбай Фариза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1675||{{u|Шамшат Бекжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1676||{{u|Шешен Исмаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1677||{{u|ШХБ Нурлан Есентаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1678||{{u|Шілде}}||2||13||0||5||1||9||0||0||0 |- |1679||{{u|Шәкәрім Солтанаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1680||{{u|Ынтықбай Айбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1681||{{u|Юлдашев Ринат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1682||{{u|Қамбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1683||{{u|Қанат Хасан}}||2||6||0||0||0||6||0||0||0 |- |1684||{{u|Қарақат Фархатқызы}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1685||{{u|Қуанышев Асылбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1686||{{u|Қуанышқызы Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1687||{{u|Құсшы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1688||{{u|Ұлмахан Айжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1689||{{u|Ұлмекен кайбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1690||{{u|Ұлпатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1691||{{u|Әбуғали Дарын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1692||{{u|Әбіләшімова Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1693||{{u|Әлібек Зарубек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1694||{{u|Әмірәлі Нұргүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1695||{{u|Өтеген Қалданов}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AlinurBot}}||0||0||0||5||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AmanBot}}||0||0||0||1||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|ArystanbekBot}}||0||1||0||181||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|BekusBot}}||0||0||0||47||16||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|DBot}}||0||2||0||0||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Flow talk page manager}}||0||0||0||8||0||0||0||0||2 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Kasymbot}}||0||0||0||19||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Maintenance script}}||0||0||0||0||0||0||0||6||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|MediaWiki default}}||0||0||0||0||0||0||0||38||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|MediaWiki message delivery}}||0||0||0||0||0||0||0||0||1 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|QarakesekBot}}||0||0||0||0||1||0||0||0||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]] okt7jisdnqaynjptcme9i6nvdhroq23 0 677848 3581840 2989497 2026-04-11T16:55:31Z Сқақ Зере 179730 3581840 wikitext text/x-wiki {{спортшы |есімі = Максанс Парро |суреті = |туған күні = 6.6.1994 |азаматтығы ={{байрақ|Канада}} |мамандандыру = сноубордшы |медальдары =}} '''Максанс «Макс» Парро''' ([[Француз тілі|фр]]. ''Maxence «Max» Parrot''; 6 маусым [[1994 жыл]], [[Ковансвиль]], [[Квебек]], [[Канада]]) — канадалық сноубордшы, [[2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары|2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының]] чемпионы. == Жетістіктері == === Олимпиада ойындары === * Чемпион: 2022 * Қола жүлдегер: 2022 * Күміс жүлдегер: 2018 === Әлем чемпионаты === * Күміс жүлдегер: 2021 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{бастама}} {{сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Алфавит бойынша сноубордшылар]] [[Санат:Канада сноубордшылары]] [[Санат:Канада Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:Сноубордтан Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары]] [[Санат:2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері]] [[Санат:2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері]] [[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]] 6ssmx4i8n05np5q4yx98c3iabq17fsq 3581882 3581840 2026-04-11T17:33:51Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] соңғы нұсқасына қайтарды 2989497 wikitext text/x-wiki {{спортшы |есімі = Максанс Парро |суреті = |туған күні = 6.6.1994 |азаматтығы ={{байрақ|Канада}} |мамандандыру = сноубордшы |медальдары =}} '''Максанс «Макс» Парро''' ([[Француз тілі|фр]]. ''Maxence «Max» Parrot''; 6 маусым 1994 жыл, [[Ковансвиль]], [[Квебек]], [[Канада]]) — канадалық сноубордшы, [[2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары|2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының]] чемпионы. == Жетістіктері == === Олимпиада ойындары === * Чемпион: 2022 * Қола жүлдегер: 2022 * Күміс жүлдегер: 2018 === Әлем чемпионаты === * Күміс жүлдегер: 2021 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{бастама}} {{сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Алфавит бойынша сноубордшылар]] [[Санат:Канада сноубордшылары]] [[Санат:Канада Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:Сноубордтан Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары]] [[Санат:2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері]] [[Санат:2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері]] [[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]] q7jp6j9furckhyhhq2wmacj7f6dey5o 0 679596 3582020 3220861 2026-04-12T04:23:41Z 19642206g 179570 /* Сыртқы келбеті */ Грамматикалық қателері түзетілді, мәтін толықтырылды. 3582020 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:Torres del Paine, guanacos 02.jpg|thumb|200px|[[Гуанако]]]] '''Гуанако''' - Оңтүстік Америкадағы ең үлкен жабайы сүтқоректілердің бірі. Бұл Анд таулары мен қыраттарында, Чили және Аргентинаның жазықтығы мен жағалауларында кездеседі. Гуанаколар – жабайы жануарлар. Альпакалар мен ламалар секілді бұлар қолға үйретілмеген. Олар 10 шақты үлкен ұрғашылар мен олардың боталарынан тұратын топтарда өмір сүреді. Топты еркек гуанако басқарады. ==Сыртқы келбеті== Жіңішке, пропорционалды жеңіл денелі, бұғыға немесе бөкенге ұқсайтын, бірақ, мойыны ұзын жануар. Гуанаконың ұзын мойыны жүру және жүгіру кезінде теңгерім қызметін атқарады. Денесінің ұзындығы 120-175 см, құйрығының ұзындығы — 15-25 см, бойының биіктігі — 90-130 см, салмағы 115-140 кг. Аяқтары екі тұяқты, тек үшінші және төртінші тұяқтары сақталған. Аяқтары қысқа, серпімді, тұяқтарының арасы терең бөлінген. ==Таралуы== Ол Перудің оңтүстігінен Чили мен Аргентинадан Тиерра-дель-Фуэгоға дейінгі Анд тауларының пампаларында, жартылай шөлдерінде және биік таулы аймақтарында тұрады. Парагвайдың батысында аз ғана халық тұрады. Ол теңіз деңгейінен 4000 м биіктікке көтеріледі. Саяхатшылардың сипаттамаларына сәйкес, олар Тьерра-дель-Фуэго архипелагының ең үлкен аралында Исла-Гранди мекендеген және ақ қоныстанушылар-қой өсірушілер өз популяциясын жойғаннан кейін жойылып кеткен селкнам тайпасының негізгі аңшылық объектісі болды. ==Қоректенуі== Шөпқоректілер ұзақ уақыт сусыз жүре алады. ==Жаулары== Табиғи жаулары: иттер, жалды қасқырлар және пумалар. fj5tnqrh0d3xytdkjqgksquj8gm34ma 3582029 3582020 2026-04-12T04:33:53Z 19642206g 179570 /* Таралуы */ Грамматикалық қателері түзетілді. 3582029 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:Torres del Paine, guanacos 02.jpg|thumb|200px|[[Гуанако]]]] '''Гуанако''' - Оңтүстік Америкадағы ең үлкен жабайы сүтқоректілердің бірі. Бұл Анд таулары мен қыраттарында, Чили және Аргентинаның жазықтығы мен жағалауларында кездеседі. Гуанаколар – жабайы жануарлар. Альпакалар мен ламалар секілді бұлар қолға үйретілмеген. Олар 10 шақты үлкен ұрғашылар мен олардың боталарынан тұратын топтарда өмір сүреді. Топты еркек гуанако басқарады. ==Сыртқы келбеті== Жіңішке, пропорционалды жеңіл денелі, бұғыға немесе бөкенге ұқсайтын, бірақ, мойыны ұзын жануар. Гуанаконың ұзын мойыны жүру және жүгіру кезінде теңгерім қызметін атқарады. Денесінің ұзындығы 120-175 см, құйрығының ұзындығы — 15-25 см, бойының биіктігі — 90-130 см, салмағы 115-140 кг. Аяқтары екі тұяқты, тек үшінші және төртінші тұяқтары сақталған. Аяқтары қысқа, серпімді, тұяқтарының арасы терең бөлінген. ==Таралуы== Ол Перудің оңтүстігінде Чили мен Аргентинадан Тиерра-дель-Фуэгоға дейінгі Анд тауларының пампаларында, жартылай шөлдерінде және биік таулы аймақтарында мекендейді. Парагвайдың батысында аз ғана халық тұрады. Ол теңіз деңгейінен 4000 м биіктікке көтеріледі. Саяхатшылардың сипаттамаларына сәйкес, олар — Тьерра-дель-Фуэго архипелагының ең үлкен аралы Исла-Грандида мекендеген және ақ қоныстанушылар — қой өсірушілер популяциясы жойылғаннан кейін жойылып кеткен селкнам тайпасының негізгі аңшылық объектісі болды. ==Қоректенуі== Шөпқоректілер ұзақ уақыт сусыз жүре алады. ==Жаулары== Табиғи жаулары: иттер, жалды қасқырлар және пумалар. 4a8tt6xe58w9bkpycfuvohptbvsf0c7 0 682567 3582181 3033381 2026-04-12T08:52:44Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді, сөйлем құрылымы реттелді. 3582181 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2022}} '''Чарлтон Брукер''' (1971 жылы 3 наурызда дүниеге келген) - ағылшын тележүргізушісі, автор, сценарист, продюсер, сатирик және әлеуметтік сыншы . Ол « Қара айна » ғылыми-фантастикалық драмалық антология сериалының авторы және бірлескен шоу-жүргізушісі және Brass Eye, The 11 O'Clock Show және Nathan Barley сияқты комедиялық сериалдар жазған. Брокер өзінің мансабын мультфильмші ретінде бастады; ол PC Zone журналисі болмай тұрып, екінші қолдағы CeX бейнеойындарының сатушысы үшін жарнамаларды шығарды. Ол негізінен Screenwipe, Gameswipe, Newswipe, Weekly Wipe және 10 O'Clock Live сияқты заманауи қоғам мен БАҚ-та сатиралық және өткір сыннан тұратын бірқатар телешоуларды ұсынды. Ол сондай-ақ 2008 жылы « Өлі жиын » қорқынышты драмалық сериясын жазды. Ол — The Guardian үшін әлеуметтік сын мақалалар жазды және Zeppotron продюсерлік компаниясының төрт креативті директорларының бірі. ==Жеке өмірі== Чарли Брукер 1971 жылы 3 наурызда Беркшир штатының Рединг қаласында дүниеге келген. Ол Оксфордширдегі Брайтвелл-кам-Сотвеллдегі жайбарақат квакер үйінде өсті. Оның ата-анасы « Bewitched » телехикаясының жанкүйерлері болды және оны бір эпизодтағы кейіпкердің атымен Чарлтон деп атады, ал оның әпкесі Саманта сериалдың басты кейіпкерінің атымен аталды. Жасөспірім кезінде ол алдымен 1980-жылдардың соңында шығарылған комикс — Oink үшін жазушы және мультфильмші болып жұмыс істеді. Уоллингфорд мектебінде оқығаннан кейін Брукер Орталық Лондондағы Политехникалық университетке (сондағы соңғы курста Вестминстер университетіне айналды) БАҚ саласындағы бакалавр дәрежесін алу үшін оқыды. Дипломдық жұмысы видео ойындарға жазылғандықтан оқуды бітірмегенін, бұл қолайлы тақырып саналмағанын айтады. Ол өзінің комедиялық әсерлерін Монти Питон, Жастар, Блэкэддер, Крис Моррис және Вик Ривз деп атады. Брукер мультфильмші ретінде ерте жұмыс істеді және Лондондағы Ноттинг Хилл Гейттегі сатушы Music and Video Exchange компаниясының бейнеойындар бөлімінде жұмыс істеді. Қызметкерлердің бірі екінші қолды CeX сатушысын табу үшін кеткенде, Брукер олардың бірінші дүкенінде жұмыс істеп, мультфильмдік жарнамаларды шығарды. ==Мансап== Брукердің кейбір CeX мультфильмдері туралы PC Zone журналында басылғаннан кейін оны журналға жазуға шақырды. Оның бірінші жарияланған шолуы 1997 жылы Fallout ойыны болды. Брукер журналға 1990 жылдардың ортасы мен аяғында жазды. Ойындарға шолулардан басқа, оның шығармасы «Cybertwats» комикстері мен «Ауру жазбалар» атты бағанды қамтыды, онда Брукер журналға жазған кез келген адамды қорлайтын және ең жақсы хатқа £50 жүлде ұсынған. Брукердің бір рет түсірген мультфильмдерінің бірі журналдың көптеген британдық газет дүкендерінің сөрелерінен алынуына себеп болды. Мультфильм «Гельмут Верстлердің қатыгез хайуанаттар бағы» деп аталды және балаларға адамдарға емес, жануарларға өздерінің зорлық-зомбылық импульстарын шығаруға арналған тевтоникалық психолог жасаған тақырыптық саябақтың жарнамасы болды. Оған балалардың маймылдардың бас сүйектерін балғамен шауып жатқаны, борсыққа айырмен секіргені, орангутанды шынжырмен аралағаны және т.б. фотошоппен түсірілген суреттер қосылды. Түпнұсқа әзіл сол кезде өлтірілген жануарлардың санымен белгілі Tomb Raider ойындарының есебінен болуы керек еді, бірақ түпнұсқа атауы « Лара Крофттың қатыгез хайуанаттар бағы» заңды себептерге байланысты өзгертілді. 2008 жылдың қазан айында Брукер және басқа да бірнеше бұрынғы жазушылар 200-ші шығарылымдағы ойынды қарауға шақырылды. Брокер Euro Truck Simulator нұсқасын қарастырды.[[Санат:тірі тұлғалар]] qfi5j3i5t5t4eztc9u101avqf5dutfm 0 682820 3581756 3578786 2026-04-11T14:52:28Z Мүсірманқұлқызы Қаракөз 179564 3581756 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2022}}<!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Біріктірілсін|Авар тілі|date=қаңтар 2026}} '''Авар жазуы''' — нах-[[Дағыстан]] [[тіл]]дерінің [[авар]]-анди тобына енетін [[авар]] тілінің жазуы.Таулы [[Дағыстан]]да тұратын [[кавказ]] [[халқы]]ның [[жазуы]]. А.ж. (аджам) [[араб]] графикасы негізінде XVI ғасырда пайда болған.Аварлықтардың Кавказдық [[Албания]] кезінен бастап өзінің жазуы болған. Авар [[ұлттық]] [[ғылым]]ының негізін салушылардың бірі Кудутлядан Мусалав Магомед болды. 1928 жылы аварлықтар үшін латынға негізделген [[әліпби]] құрастырылып, бекітілді. 1930 жылдан бастап [[латын]]ға негізделген А.ж. барлық [[ресми]] салаларда қолданылды.Бұл әліпбидің алғашқы нұсқасында бас [[әріп]]тер болған жоқ. 1930 жылдың соңында [[КСРО]]-да жазуды [[кирилл]]ге көшіру үдерісі басталды.1932 жылы әліпбиге [[реформа]] жасалып, бас әріп пен бірқатар таңбалар енгізілді. 1938 жылы 5-қаңтарда [[Дағыстан]] халықтарының [[әліпбиі]] кириллге көшірілді. 10-ақпанда аварлардың жаңа әліпбиі «Дағыстан жаңалықтары» [[газет]]інде жарияланды. Әліпбиге аздаған өзгерістер енгізілді. Қазіргі А.ж. [[кирилл]] графикасына негізделген. pyozxxrrl4lxgxiaz4vh7jz7f2ioy21 3581762 3581756 2026-04-11T15:03:11Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Мүсірманқұлқызы Қаракөз|Мүсірманқұлқызы Қаракөз]] ([[User talk:Мүсірманқұлқызы Қаракөз|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3575423 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Біріктірілсін|Авар тілі|date=қаңтар 2026}} '''Авар жазуы''' — нах-[[Дағыстан]] [[тіл]]дерінің [[авар]]-анди тобына енетін [[авар]] тілінің жазуы. Таулы [[Дағыстан]]да тұратын [[кавказ]] [[халқы]]ның [[жазуы]]. А.ж. (аджам) [[араб]] графикасы негізінде XVI ғасырда пайда болған. Аварлықтардың Кавказдық [[Албания]] кезінен бастап өзінің жазуы болған. Авар [[ұлттық]] [[ғылым]]ының негізін салушылардың бірі Кудутлядан Мусалав Магомед болды. 1928 жылы аварлықтар үшін латынға негізделген [[әліпби]] құрастырылып, бекітілді. 1930 жылдан бастап [[латын]]ға негізделген А.ж. барлық [[ресми]] салаларда қолданылды. Бұл әліпбидің алғашқы нұсқасында бас [[әріп]]тер болған жоқ. 1930 жылдың соңында [[КСРО]]-да жазуды [[кирилл]]ге көшіру үдерісі басталды. 1932 жылы әліпбиге [[реформа]] жасалып, бас әріп пен бірқатар таңбалар енгізілді. 1938 жылы 5-қаңтарда [[Дағыстан]] халықтарының [[әліпбиі]] кириллге көшірілді. 10-ақпанда аварлардың жаңа әліпбиі «Дағыстан жаңалықтары» [[газет]]інде жарияланды. Әліпбиге аздаған өзгерістер енгізілді. Қазіргі А.ж. [[кирилл]] графикасына негізделген. tq6flmd9hu2863n1uqgssdu054lvbeb 0 685424 3581806 3450592 2026-04-11T16:01:45Z Сқақ Зере 179730 3581806 wikitext text/x-wiki {{Қазақстан қала ішіндегі ауданы |ауданның атауы = Тұран ауданы |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |облысы = |қаласы = Шымкент |әкімі = Берік Айдарұлы Әшірбеков |әкімдіктің мекенжайы = Шымкент қаласы, Байтұлы Баба көшесі, №12а |құрылған уақыты = [[2022 жыл]] |жер аумағы = 363 |жер аумағы бойынша орны = |тұрғыны = |халық саны бойынша орны = |санақ жылы = |тығыздығы = |тығыздығы бойынша орны = |ұлттық құрамы = |телефон коды = +7 7252 |пошта индексі = |сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turan?lang=kk Шымкент қаласы Тұран ауданы әкімінің аппараты |карта = |ортаққордағы санаты = }} '''Тұран ауданы''' — [[Шымкент]] қаласы құрамындағы әкімшілік бірлік. [[2022 жыл|2022]] жылы 7 шілдеде құрылды. Ауданның аумағы 36,3 мың га (қала аумағының 32%), халық саны – 220,7 мың адамды құрайды. == Сипаттамасы == Ауданға 16 елдімекен мен тұрғын алабы кіреді. Даңғылдар мен көшелер саны 533 болса, тұрғын үйлер саны 39 883. Ал әлеуметтік нысандар бойынша 25 мектеп, 18 балабақша, 6 колледж, 6 денсаулық мекемесі, 5 саябақ бар.<ref>[https://aigak.kz/2022/07/16/shmkentte-besnsh-audan-rld/ ШЫМКЕНТТЕ БЕСІНШІ АУДАН ҚҰРЫЛДЫ]</ref> Шымкент қаласындағы бесінші ауданға атау беру туралы қала әкімі аппаратының басшысы Г. Мауленкулов баяндады. Ол қоғамдық тыңдау өткізіліп, жаңа ауданға «Алаш», «Жібек жолы», «Тұран», «Бадам», «Мәртөбе», «Яссы», «Құрлық» атаулары мен Ш.Қалдаяқов, А.Асқаров, Ж.Тәшенов есімдерін беру бойынша ұсыныс пікірлер түскенін, көпшілік «Тұран» атауын қолдағанын, одан бөлек жергілікті қоғамдастық өкілдері, ардагерлер, зиялы қауым өкілдері, қоғамдық ұйымдардың ұсынымдары да ескерілгенін атап өтті. Нәтижесінде сессияда ҚР Үкіметінің жанындағы Республикалық ономастика комиссиясының қарауына «Тұран» атауын беру бойынша ұсынысты халық қалаулылары бір ауыздан қолдады. <ref>[https://ortcom.kz/kk/amp/novosti/1658300837 Шымкент қаласының жаңа, бесінші ауданы, "Тұран"атауын алды]</ref> == Шекарасы == Тұран ауданы Шымкент қаласының батыс бөлігінде орналасқан. Ауданның шығыс бөлігі [[Әл-Фараби ауданы]]мен шектеседі. Солтүстік бөлігі [[Абай ауданы (Шымкент)|Абай ауданымен]] шектеседі. Солтүстік-шығыс бөлігі [[Қаратау ауданы]]мен шектеседі. Аудан қаланың солтүстік-батыс бөлігінен "Жаңаталап" тұрғын алабы Үргінбай ата және Жанкелді батыр көшелерінің қиылысынан басталады. Одан әрі Жанкелді батыр көшесімен Бадам өзенінің арнасынан оңтүстік-шығыс бағытта, ұзақтығы 18300 метр, "Жаңаталап" тұрғын алабын, "Қорғасын-2" шағын ауданын солтүстікке қарай айналып, әрі қарай Шардара көшесінің қиылысына дейін жетеді. Шардара көшесімен темір жол бойымен солтүстік-шығыс бағытта, ұзақтығы 2100 метр, мұсылман зиратын айналып, К.Әсілбеков көшесінің қиылысына дейін жетеді. К.Әсілбеков көшесімен солтүстік-шығыс бағытқа бұрылып, ұзақтығы 390 метр, "Қорғасын-2" шағын ауданы, "Қорғасын-1" шағын ауданының бойымен Ю.Гагарин көшесінің қиылысына дейін жетеді. Одан әрі Ю.Гагарин көшесімен оңтүстік-шығыс бағытқа бұрылып, ұзақтығы 1120 метр, Н.Табынбаев көшесінің қиылысына дейін жетеді. Н.Табынбаев көшесімен солтүстік-шығыс бағытқа бұрылып, ұзақтығы 240 метр, Темірлан тас жолының қиылысына жетеді. Одан әрі Темірлан тас жолымен шығыс бағытта Әл-Фараби көшесіне дейін бұрылады. Әл-Фараби көшесімен солтүстік бағытқа бұрылып, ұзақтығы 1300 метр, Қошқар ата өзенінің қиылысына дейін жетеді. Одан әрі Қошқар ата өзені бойымен, ұзақтығы 2500 метр, солтүстік-шығыс бағытқа бұрылып, солтүстікке қарай "Агропром" шағын ауданын, мұсылман зиратын, "Қатынкөпір" шағын ауданын, "Самал" базарын айналып өтіп, О.Малқаров көшесінің қиылысына жетеді. О.Малқаров көшесімен шығыс бағытқа бұрылып, ұзақтығы 1350 метр, Қ.Қазиев көшесінің қиылысына дейін жетеді. Қ.Қазиев көшесімен солтүстік бағытқа бұрылып, ұзақтығы 850 метр Ұ.Арғынбеков көшесінің қиылысына дейін жетеді. Ұ.Арғынбеков көшесі бойымен шығыс бағытқа бұрылып, ұзақтығы 2500 метр, С.Бәйтереков көшесінің қиылысына дейін жетеді. Одан әрі С.Бәйтереков көшесімен оңтүстік бағытқа бұрылып, ұзақтығы 2260 метр, Мәделі қожа көшесінің қиылысына дейін жетеді. Мәделі қожа көшесімен батыс бағытқа бұрылып, ұзақтығы 2060 метр, Қ.Рысқұлбеков көшесінің қиылысына дейін жетеді. Қ.Рысқұлбеков көшесімен оңтүстік бағытқа бұрылып, ұзақтығы 1100 метр, Ғ.Иляев көшесінің қиылысына дейін жетеді. Одан әрі Ғ.Иляев көшесімен батыс бағытқа бұрылып, ұзақтығы 250 метр, Б.Момышұлы даңғылының қиылысына дейін жетеді. Одан әрі Б.Момышұлы даңғылымен оңтүстік бағытқа бұрылып, ұзақтығы 200 метр, Республика даңғылының қиылысына дейін жетеді. Республика даңғылымен (Шымкент-Ташкент трассасының жалғасы) оңтүстік бағытқа бұрылып, ұзақтығы 12250 метр, "Ақтас" шағын ауданын айналып өтіп, қаланың оңтүстік шекарасына сәйкес келетін оңтүстік айналма автожолдың қиылысына дейін жетеді. "Ақтас" шағын ауданын айналып өтіп, ұзақтығы 11400 метр, оңтүстік бағытқа бұрылып, Түркістан облысы Қазығұрт ауданы Рабат ауылы бағытындағы трассаға дейін жетеді, батысқа қарай қаланың оңтүстік шекарасына сәйкес келетін оңтүстік айналма автожолмен, ұзақтығы 10200 метр, Шымкент-Ташкент трассасының қиылысына дейін жетеді. Қаланың оңтүстік-батыс шекарасы бойымен 24 км жүріп , Үштау көшесін қиып өтіп (Түркістан облысы [[Қазығұрт ауданы]] Қызылдала ауылы бағытындағы трассаның жалғасы), шаруа қожалығын жүргізуге арналған жер бойымен өтеді, "Айкөл" тұрғын алабын айналып өтіп, Ә.Бекболатов көшесінің қиылысына жетеді (Түркістан облысы [[Арыс ауданы]] Тоғансай ауылына баратын жолдың жалғасы). Ә.Бекболатов көшесінің қиылысынан (Түркістан облысы Арыс ауданы Тоғансай ауылы бағытындағы трассаның жалғасы) қаланың батыс шекарасымен солтүстік бағытта, ұзақтығы 25600 метр, Бадам өзенінің бойымен Түркістан қаласына бағытталған темір жолдың қиылысына дейін жетеді. Одан әрі темір жол бойымен Түркістан қаласына бағытпен шығыс бағытқа бұрылып, 3500 метр, Үргінбай ата көшесі мен Жанкелді батыр көшесінің қиылысындағы "Жаңаталап" тұрғын алабына дейін жетеді. == Әкімдері == * Боранбай Нығметұлы Болатбеков (12.2022 — 12.2023) * Берік Айдарұлы Әшірбеков (12.2023 — қазіргі уақытқа дейін) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Шымкент аудандары]] dgzz4a5n33xxb4emlpoarau0nwx94qq 0 686547 3581752 3561982 2026-04-11T14:31:53Z Гулжайна Усен 179710 3581752 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=тамыз 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі=Қажи Нұрсұлтанұлы |Туған күні=17.10.1928 |Туған жері=Ақсуат, Семей облысы, Қазақ КСР, КСРО |Қайтыс болған күні=2011 жыл |Азаматтығы={{USSR}}<br>{{KAZ}} |Мансабы=профессор |Білімі=[[Қазақ ұлттық университеті]] |Мамандығы=оқытушы |Марапаттары=Ұлы Отан соғысының жеңісіне 60 жыл }} '''Қажи Нұрсұлтанұлы '''(1928–2011) — педагогика ғылымдарының кандидаты, [[профессор]], бірнеше оқу-әдістемелік құралдардың авторы, [[ұстаз]]. == Өмірбаяны == * 1928 жылы 17 қазанда [[Семей]] облысы, [[Ақсуат (Абай облысы)|Ақсуат]] ауданының Қаратал колхозында ([[Тана]] ауылы) дүниеге келген. * Соғыс жылдарындағы қиыншылықтарға байланысты орта мектепті үзіліспен оқуға тура келді. * Орта мектепті ойдағыдай бітіріп, [[Қазақ ұлттық университеті|С.М.Киров атындағы Қазақтың ұлттық университеті]]нің физика-математика факультетінің «математика» мамандығына түсіп, 1955 жылы бітірді. * 1955 жылы Қазақ ССР Оқу-ағарту министрлігінің жолдамасымен Н.К.Крупская атындағы Семей педагогикалық институтының жоғары математика кафедрасына ассистент болып қызметке қабылданып, ағартушылық еңбек жолын бастап, оқытушы, аға оқытушы, факультет деканының орынбасары, доцент, профессор дәрежесіне дейін көтерілді. * 1975 жылы «Қазақстанда математика педагогикасы ойларының даму тарихи» деген тақырып бойынша кандидаттық диссертация қорғап, педагогика ғылымының кандидаты деген ғылыми атақ алды. Бұл математиканы оқыту теориясы мен әдістемесі саласы бойынша өте құнды әрі тың еңбек болып саналады. Оның нақты дәлелі ретінде Қажы Нұрсұлтанұлының еңбектеріне берілген физика-математика ғылымдарының докторы, профессор [[Ф.Д.Крамер|Ф. Д. Крамер]], академик [[Орымбек Ахметбекұлы Жәутіков]], Қазақ ССР Ғ.А. корреспондент мүшесі А.Машенов, профессорлар А.З.Закарин, А.Көбесов және тағы басқа ғалымдардың пікірлерін айтуға болады. * 1978 жылы КСРО министрлер кеңесінің жоғары аттестациялық комиссиясының шешімімен доцент ғылыми атағын алды. * Жоғары оқу орнының ғылыми кеңесінің шешімімен 1996 жылдан математика және математиканы оқыту әдістемесі кафедрасының профессоры қызметін атқарған. * Қажи Нұрсұлтанұлы кафедрасының негізгі пәндері «Математикалық анализ», «математикалық логика», «дискретті математика», «математика тарихы» пәндерінен студенттерге дәріс оқыды. * Қажи Нұрсұлтанұлы студенттерге тек қана білім беріп қоймай, мұғалімге қажетті қасиеттер мен қабілеттерді олардың бойына сіңіруге үйретуден ешқашан жалыққан емес. * Сонымен қатар қоғамдық өмірге белсенді араласатын, өз ойы, өз пікірі бар, ұлтжанды ұстаз. Қажи Нұрсұлтанұлы университетті бітіріп келген жылдары Семей педагогикалық институтында қазақ топтарын ашып, өз тілінде маман дайындауда оларға білікті де білімді ұстаздар шақырылып, олардың қызметін ұйымдастыруда [[Төлеубай Ыдырысұлы Аманов]]тың басшылығымен өте үлкен белсенділік көрсетті. Қазақ топтары ашылғаннан кейін де оның өміршеңдігін қамтамасыз ету үшін жан аямай еңбек еткен ұстаздардың бірі. * Қажи Нұрсұлтанұлы тарихтан, әдебиеттен, басқа да ғылым салаларынан көп білетін рухани байлығы мол, зиялы жан-жақты адам болды. Абай мен Шәкәрімнің, Алаш арыстарының өмірі мен шығармашылық еңбектеріне арналған зерттеу жұмыстары облыстық, республикалық басылымдарда жарияланды.Семей мемлекеттік педагогикалық институтының физика-математика факультетінде еңбек жолын 1955 жылдан бастап 55 жылдай ерен еңбегін сіңірді. == Ғылыми еңбектері == * Қажи Нұрсұлтановтың «Математикалық логика бастамалары» деген екі томдық кітабы Алматы қаласындағы «Республикалық баспа кабинетінде» 1994, 1995 жылдары жарық көрді. * «Дискретті математикалық логика» дейтін көлемді кітабы 2002 жылы Семей қаласында басылып, республикаға кеңінен тарады. * Қ.Нұрсұлтанов бастамшы болып авторлар ұжымы әзірлеген «Ойлау логикасы» атты оқу-әдістемелік құралы 2006 ж. Семей қаласында жарық көрді. * Сонымен қатар аталған пәндер бойынша республикадағы орта білім беретін мектептерде жүйелі түрде оқытылатын элективтік курстарды дайындаушы және оларды іс жүзінде дәрістеуші болды. * Қажи Нұрсұлтановтың авторлығымен жалпы ғылым сүйер зиялы қауымға, мұғалімдер мен оқытушыларға, студенттер мен мектеп оқушыларына лайықтанған, көп таралымды бес кітап және де әртүрлі журнал мен жинақтар беттерінде 200-ден астам ғылыми-зерттеулік, ғылыми - көпшілік және оқу - әдістемелік мақалалар жарияланған. == Марапаттары == * Қажи Нұрсұлтанұлы «[[Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі]]» белгісімен және КСРО жоғары білім беру саласына сіңірген еңбегіне орай «Жұмыстағы үздік табыстары үшін» дейтін Ресейлік белгісімен және Семей мемлекеттік педагогикалық институтына сіңірген еңбегіне орай «Зор еңбегі үшін» медалімен, жеңістің 55 жылдық құрметіне «1941-1945 жж. соғыс ардагері», «Ұлы Отан соғысының жеңісіне 60 жыл» медальдарымен марапатталған. * 1999 жылы [[Семей]] қаласының әкімінің шешімімен көп жылғы жемісті еңбегі, білікті кадрлар даярлаудағы іскерлігі үшін Қажи Нұрсұлтанұлына «Семей қаласының Құрметті азаматы» атағы берілді. Оқу-ағарту саласы басшыларының алғыс хаттарымен марапатталды. * Қажи Нұрсұлтанұлынан білім алған шәкірттері Қазақстанның барлық аймақтарында абыроймен педагогикалық қызмет атқаруда. Олардың ішінде ғылым докторлары, ғылым кандидаттары, доценттер, оқу - ағарту ісінің үздік қызметкерлері көптеп саналады.<ref>https://semeylib.kz/?page_id=11549&ysclid=l6ywyojv4h132471324</ref> == «Қ.Н.Нұрсұлтанов оқулары» == 2019 жылдан бастап республика көлемінде математика мұғалімдерінің «Қ.Н. Нұрсұлтанов оқулары» атты математика мұғалімдерінің республикалық ғылыми-практикалық конференциясы дәстүрлі түрде өткізіліп келеді. Соңғы екі жылда халықаралық деңгейде өткізілуде. Сондай-ақ 5-6 сынып оқушыларына математика пәні бойынша дәстүрлі олимпиада өткізіліп келеді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ақсуат ауданында туғандар]] [[Санат:2011 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] ajybhluhhm0mrgu7n15j3smtz3kwfer 0 689202 3581754 3581267 2026-04-11T14:39:44Z Гулжайна Усен 179710 3581754 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Ауру|Name=Минамата (болезнь)|Image=|Caption=<!--The crippled hand of a Minamata disease victim-->|DiseasesDB=|ICD10=[http://www.who.int/classifications/apps/icd/icd10online/gt51.htm#t56 T56.1]|ICD9={{ICD9|985.0}}|ICDO=|OMIM=|MedlinePlus=001651|eMedicineSubj=|eMedicineTopic=|MeshID=}} [[Сурет:Minamata_memorial_(1).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Minamata_memorial_%281%29.jpg/320px-Minamata_memorial_%281%29.jpg|оңға|нобай|427x427 нүкте| Минамата аурулары мұражайындағы мемориал]] {{Нихонго|''' Минамата ауруы'''|水俣病|минамата-бё:}} — синдром, органикалық сынап қосылыстарымен, негізінен метил сынаппен улану нәтижесінде пайда болады. Ол алғаш рет Жапонияда, Минамата қаласындағы Кумамото префектурасында 1956 жылы табылған. Белгілеріне моториканың бұзылуы, аяқ-қолдардағы парестезия, сөйлеу қабілетінің нашарлауы, көру және есту қабілетінің нашарлауы, ауыр жағдайларда паралич және жоғалту жатады. өліммен аяқталатын сана. Аурудың себебі {{Аударылмаған 3|Тиссо (компания)|Тиссо|4=Chisso}} ұзақ уақыт суда ағуы болды. «Бейорганикалық сынап Минамата шығанағындағы суға түседі, оны төменгі микроорганизмдер [[Зат алмасу|метаболизмінде]] метилсынапқа айналдырады - ең улы нейротоксиндердің бірі, бейорганикалық сынап қосылыстарынан бірнеше есе улы. Бұл қосылыс ағзада жинақталу үрдісіне ие, нәтижесінде осы заттың концентрациясы тіндердегі дененің [[Қоректік тізбек|қоректік тізбегіндегі]] позициясының жоғарылауымен артады. Мәселен, Минамата шығанағындағы балықтарда метил сынаптың мөлшері 8-ден 36 мг/кг-ға дейін, устрицаларда - 85 мг/кг-ға дейін, ал суда 0,68 мг/л-ден аспайды. == Симптомдары == Метилсынап липофильділігіне байланысты негізінен [[Орталық жүйке жүйесі|орталық жүйке жүйесіне]] әсер етеді . Симптомдары: аяқ пен қолдың ұюы мен әлсіздігі, шаршау, құлақтың шуылдауы, көру аймағының тарылуы, есту қабілетінің төмендеуі, сөйлеудің бұзылуы, ебедейсіз қозғалыстар. Минамата ауруынан ауыр зардап шеккендердің кейбірі есінен танып, ауру басталғаннан кейін бір ай ішінде қайтыс болды. Сондай-ақ Минамата ауруының созылмалы белгілері бар, мысалы, бас ауруы, жиі шаршау, иіс пен дәмнің жоғалуы, ұмытшақтық нәзік, бірақ күнделікті өмірді өте қиындатады. Сонымен қатар, туа біткен Минамата ауруымен ауыратындар бар, олар ана құрсағында метил сынаптың әсерінен аномалиямен туылған, ластанған балықты жеген. Минамата ауруы әлі емделмеген, сондықтан емдеу симптомдарды азайтуға тырысудан және физикалық қалпына келтіру терапиясын қолданудан тұрады. Денсаулыққа келтірілген физикалық зияннан басқа, Минамата ауруының құрбандарын кемсіту болып табылатын әлеуметтік зиян да бар. == Тарихы == Тиссоттың алғашқы химиялық зауыты 1908 жылы Минаматада салынып, тыңайтқыштар өндіруге мамандандырылған. Біртіндеп өндіріс кеңейіп, жаңа өндіріс орындары құрылды, оның ішінде [[ацетилен]], сірке [[Ацетальдегид|альдегид]], [[сірке қышқылы]] және [[Винилхлорид|хлороэтен]]. Өндіріс қалдықтары Минамата шығанағына ( Яцуширо шығанағының бөлігі) тасталды. Теріс экологиялық зардаптар сол кезде де, 1920-1940 жылдары байқалып, балық қорының азаюынан көрінді. Жергілікті балықшылар серіктестіктің үстінен бірнеше рет шағым түсіріп, 1926 және 1943 жылдары өтемақы алған. Ацетальдегид өндірісінде катализатор ретінде сынап сульфаты пайдаланылды. Жанама реакциялардың нәтижесінде одан аз мөлшерде метил сынап түзілді, ол осы өндіріс басталғаннан кейін 30 жылдан астам уақыттан кейін Минамата шығанағының суына жіберілді. === Анықтама === 1956 жылы сәуірде жергілікті аурухананың дәрігерлері 1950 жылы туған Кумико Мацунага қызында байқалған оғаш ауруды байқады. Қозғалыстағы қиындықтар, баяу сөйлеу, құрысулар белгісіз жүйке ауруының белгісі болды. Екі күннен кейін оның әпкесі де осындай белгілермен ауруханаға түсті. Сауалнама нәтижесінде қалада осыған ұқсас тағы бірнеше жағдай анықталды. 1 мамырда бас дәрігер жаңа жүйке ауруының ашылғанын хабарлады. Осы сәттен бастап билік бұл індетті зерттеуге кірісті. Арнайы {{Нихонго|«Бөгде аурулармен күрес комитеті»|奇病対策委員会|Кибё: тайсаку иинкай}} құрылды құрамына дәрігерлер мен жергілікті әкімшілік өкілдері кірді. Алғашында бұл ауру жұқпалы деп болжанған. Бірте-бірте жануарлардың оғаш мінез-құлқының мысалдары ашыла бастады. Мысықтар тырмаланып, құрысып, дірілдеп, жиі өлетіндігі айтылды.{{Нихонго||猫踊り病|нэко одори ямай|«болезнь кошачьего танца»}} . Аспаннан қарғалар жиі құлап, балдырлар жойылып, балықтар "жауына" қарсы жүзгендігі жиі көрінді. 24 сәуірде Кумамото университетінің мамандарының қатысуымен комиссия құрылды. Бірте-бірте жаңа мүмкіндіктер пайда бола бастады. Ауру кенеттен басталды, зардап шеккендер тек аяқ-қолдардағы сезімталдықтың төмендеуіне, көру және есту қабілетінің әлсіреуіне шағымданды. Науқастарда координация бұзылған, соның салдарынан пациенттер кішкентай заттарды әрең алып, түймелерді әрең бекітіп, жүргенде сүрініп, дауыс ырғағы өзгерген. Осыдан кейін ұстамалар, есін жоғалту басталды. Өлім 35%-ға жетті – 1956 жылдың желтоқсанында анықталған 40 науқастың 14-і қайтыс болды. Кумамото университетінің ғалымдары құрбандар туралы ақпаратты талдап, олардың Минамата шығанағы жағалауындағы балық аулайтын ауылдардан келгенін анықтады. Олардың негізгі тамағы осы шығанақта ауланған теңіз өнімдерінен тұратын. Сонымен қатар, бұл ауылдардағы мысықтардың ұқсас белгілері бар екені анықталды. Бұл ғалымдарды теңіз өнімдерінің ауыр металдармен улануы туралы ойлануға итермеледі. Бұл болжам 1956 жылы 4 қарашада жасалған. Мұның себебін анықтаған соң, зерттеушілер назарын бірден Tissot зауытына аударды. Кәсіпорынның өзі жүргізген химиялық талдау ағынды суларда [[қорғасын]], [[сынап]], [[марганец]], [[Күшән|мышьяк]], [[селен]] және [[Таллий|таллийдің]] жоғары деңгейін анықтады. Қай металл уланғанын бірден анықтау мүмкін болмады. Британдық невропатолог Дуглас Макальпин үлкен көмек көрсетті. Ол Минамата ауруы мен сынаптың органикалық қосылыстарымен улану белгілерінің ұқсастығын көрсетті. * 1996 жылы шығанаққа жақын орналасқан Мейсеи қаласында Минамата аурулары мұражайы салынды. 2006 жылы мұражай алаңында Минамата шығанағының ластануынан сынаппен улану құрбандарын еске алу үшін мемориал салынды. * 2020 жылы режиссер Эндрю Левитас түсірген және басты рөлді Джонни Депп сомдаған « Минамата » ағылшын көркем фильмі жарыққа шықты, авторлардың айтуынша, нақты оқиғаларға негізделген. * Ирактағы метил сынаппен жаппай улану (1971) * 1970 жылғы Канададағы экологиялық апат * {{Аударылмаған 3|Niigata Minamata disease||}} * Меркурий туралы Минамата конвенциясы * Томоко Уемура ваннада == Дереккөздер == * Общая токсикология / под ред. А. О. Лойта. — СПб.: ЭЛБИ-СПб., 2006. — Т. Общая токсикология. * [https://in.minenergo.gov.ru/upload/iblock/922/92212719e11c67d456455578a54befb0.pdf Уроки болезни Минамата и утилизация ртути в Японии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210602075305/https://in.minenergo.gov.ru/upload/iblock/922/92212719e11c67d456455578a54befb0.pdf |date=2021-06-02 }} - Токио, Отдел безопасности и экологической медицины Департамента экологической медицины Министерства окружающей среды Японии, 2013 {{Дереккөздер|1}} [[Санат:Сынап]] [[Санат:Алфавит бойынша аурулар]] [[Санат:Улану]] [[Санат:Экологиялық апаттар]] [[Санат:Токсикология]] 52uwedh9yl3xebys86sows3pcd5qxn0 0 689852 3581790 3581270 2026-04-11T15:54:33Z Гулжайна Усен 179710 3581790 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[БҰҰ]]-ның генералды ансамбелясының ES-11/1 резолюциясы (Украинаға қарсы агрессия) - [[БҰҰ-ның генералды ансамбелясы]]-ның 2-інші наурызда қабылданған резолюция. Оны бірігіп жасаған 96 мемлекет болды. Бұл құжат Ресейге Украинадан әскерді шығаруды және [[Донецк халық республикасы]] мен [[Луганск халық республикасы]]ң мойындауды бас тартуды талап ететін. Резолюцияны 141 ел қолдады, 5 ел қарсы шықты, 35 ел қалыс қалды және 12 ел қатыспады. 27fajqyidciaw6znlfrl8lciq0qu2on 3581854 3581790 2026-04-11T17:03:12Z 19642206g 179570 Емле қателері түзетілді. 3581854 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[БҰҰ]]-ның Бас Ассамблеясының ES-11/1 резолюциясы (Украинаға қарсы агрессия) - [[БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы]]-ның 2-інші наурызда қабылданған резолюция. Оны бірігіп жасаған 96 мемлекет болды. Бұл құжат Ресейге Украинадан әскерді шығаруды және [[Донецк халық республикасы]] мен [[Луганск халық республикасы]]ң мойындауды бас тартуды талап ететін. Резолюцияны 141 ел қолдады, 5 ел қарсы шықты, 35 ел қалыс қалды және 12 ел қатыспады. o9l9oy87sijl5vliteyhlezs7yuzrl5 0 690538 3581747 3580996 2026-04-11T14:24:32Z Гулжайна Усен 179710 3581747 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | түс = елбасы | Қазақша есімі = Жоржа Мелони | Шынайы есімі = {{lang-it|Giorgia Meloni}} | Суреті = Girogia Meloni video message to the 2022 NIAF Gala.jpg | Атауы = Жоржа Мелони (2022) | Титулы = [[Италияның министрлер кеңесінің төрағасы]] | Ту = Ovale Presidenza Consiglio.svg | Ту2 = Flag of prime minister of Italy.svg | Басқара бастады = [[2022 жыл]]дың [[22 қазан]]ы | Басқаруын аяқтады = | Ізашары = [[Марио Драги]] |Президент = | Титулы_2 = «[[Италия бауырластары]]» партиясының төрағасы | Ту_2 = | Ту2_2 = | Реті_2 = 1 | Басқара бастады_2 = [[8 наурыз]] [[2014 жыл]] | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = [[Иньяцио Ла Русса]] | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = [[Италия депутаттар палатасы]]ның мүшесі | Ту_3 = Emblem of Italy.svg | Ту2_3 = Flag of Italy.svg | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = [[28 сәуір]] [[2006 жыл]] | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = {{iw|Жастар ісі жөніндегі министр||it|Ministri per la gioventù della Repubblica Italiana}} | Ту_4 = Emblem of Italy.svg | Ту2_4 = Flag of Italy.svg | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = [[8 мамыр]] [[2008 жыл]] | Басқаруын аяқтады_4 = [[16 қараша]] [[2011 жыл]] | Ізашары_4 = [[Джованна Меландри]] | Ізбасары_4 = [[Андреа Риккарди]] | Титулы_5 = [[Италияның депутаттар палатасы]]ның төрағасының орынбасары | Ту_5 = Emblem of Italy.svg | Ту2_5 = Flag of Italy.svg | Реті_5 = | Басқара бастады_5 = [[4 мамыр]] [[2006 жыл]] | Басқаруын аяқтады_5 = [[28 сәуір]] [[2008 жыл]] | Ізашары_5 = | Ізбасары_5 = | Туған күні = 15.1.1977 | Туған жері = [[Рим]], [[Италия]] | Азаматтығы = [[Италия]]ндық | Қызмет еткен жылдары = | Атағы = | Әскер түрі = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = [[католицизм]] | Әкесі = [[Франческо Мелони]] | Анасы = [[Анна Пароторе]] | Балалары = Жинерва | Партиясы = [[Италияқоғамдық қауымдастығы]] 1992-1995 [[Ұлттық альянс(Италия)]] 1995-2009 [[Бостандық халқы]] 2009-2012 [[Бауырлас Италия]] 2012 бастап | Білімі = | Қолтаңбасы = | Commons = | Марапаттары = | Сайты = {{URL|giorgiameloni.com}} }} '''Жоржиа Мелони''' ({{lang-it|Giorgia Meloni}}) — италиялық саясаткер. 22 қазаннан бастап [[Италияның министрлер кеңесінің төрағасы]] болған тарихтағы бірінші және әзірше жалғыз әйел адам. [[Сильвио Берлускони]]дың [[Берлускони үкіметі (төртінші)|төртінші үкіметінде]], яғни 2008-2011 жылдары, Италияның {{iw|жастар ісі жөніндегі министрі||it|Ministri per la gioventù della Repubblica Italiana}}. [[Италия бауырластары]] (2014 жылдан бастап) және [[Еуропалық консерваторлар мен реформисттар альянсы|Еуропалық консерваторлар мен реформисттар партияларының]] (2020 жылдан бастап) лидеры. == Балалық және жастық шағы == === Балалық шағы === Жоржа Мелони 1977 жылдың 15 қарашасы Римде дүниеге келген.<ref name="Pietromarchi 2022">{{cite news |last=Pietromarchi |first=Virginia |date=19 September 2022 |title=Who is Italy's leadership hopeful Giorgia Meloni? |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/9/19/who-is-italys-leadership-hopeful-giorgia-meloni |access-date=21 September 2022 |work=[[Al Jazeera]] |archive-date=20 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920090612/https://www.aljazeera.com/news/2022/9/19/who-is-italys-leadership-hopeful-giorgia-meloni |url-status=live}}</ref> [[Сардиния|Сардиниядан]] шыққан [[Франческо Мелони]]дың және [[Сицилия|Сицилиядан]] шыққан Анна Паратореның қызы. Әкесі Франческо Мелони салық кеңесшісі әрі юрист, 1995 жылы есірткі саудасы үшін сотталып, Испанияда 9 жыл бойы түрмеде отырған.<ref>{{cite news |date =28 September 2022 |title=Giorgia Meloni, il racconto della stampa spagnola sul padre (che la abbandonò da piccola): 'Fu condannato per traffico di droga' |trans-title=Giorgia Meloni, from the Spanish press about her father (who abandoned her as a child): 'He was convicted of drug trafficking' |language=it |work=[[Il Fatto Quotidiano]] |url=https://www.ilfattoquotidiano.it/2022/09/28/giorgia-meloni-il-racconto-della-stampa-spagnola-sul-padre-che-la-abbandono-da-piccola-fu-condannato-per-traffico-di-droga/6821134/ |url-status=live |access-date =1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001152047/https://www.ilfattoquotidiano.it/2022/09/28/giorgia-meloni-il-racconto-della-stampa-spagnola-sul-padre-che-la-abbandono-da-piccola-fu-condannato-per-traffico-di-droga/6821134/ |archive-date=1 October 2022}}</ref><ref>{{cite news|last=Pistilli |first=Clemente |date=29 September 2022 |url=https://roma.repubblica.it/cronaca/2022/09/29/news/giorgia_meloni_narcotraffico_spagna-367863619/ |title=Il padre di Giorgia Meloni fu condannato per narcotraffico, il racconto della stampa spagnola |trans-title=Giorgia Meloni's father was convicted of drug trafficking, the story from the Spanish press |work=[[La Repubblica]] |language=it |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001192003/https://roma.repubblica.it/cronaca/2022/09/29/news/giorgia_meloni_narcotraffico_spagna-367863619/ |archive-date=1 October 2022 |access-date=6 October 2022}}</ref> Мелони бір жаста болғанда әкесі [[канар арадары]]на «Cavallo pazzo», яғни «Ессіз жылқы» атты яхтада кетіп, отбасын тастап кеткен еді.<ref name="Dell'Arti & Spada 2014">{{cite news |last1=Dell'Arti |first=Giorgio |last2=Spada |first2=Alberto |date=27 May 2014 |title=Giorgia Meloni |language=it |work=[[Corriere della Sera]] |url=http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MELONI+Giorgia |url-status=dead |access-date =11 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141105033643/http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MELONI+Giorgia |archive-date=5 November 2014}}</ref><ref>{{cite web |url= http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MELONI+Giorgia |author= Giorgio Dell’Arti, Alberto Spada |title= Giorgia Meloni |date= 2014-05-27 |work= Cinquantamila Giorni |publisher= [[Corriere della Sera]] |accessdate= 2016-02-27 |lang= it |archiveurl= https://web.archive.org/web/20171201042931/http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MELONI+Giorgia |archivedate= 2017-12-01 |deadlink= no }}</ref>. Оның 1975 жылы туылған туған әпкесі бар - Арианна Мелони. Әпкесінің күйеуі Мелони кабинетінде ауыл шаруашылығы министрі атанған [[Франческо Лоллобриги]].<ref>{{cite news |last=Spagnoli |first=Sofia |date=27 September 2022 |title=Arianna Meloni: chi è la sorella di Giorgia. 'Ti accompagnerò come Sam con Frodo' |trans-title=Arianna Meloni: who is Giorgia's sister. 'I'll accompany you like Sam with Frodo' |url=https://www.quotidiano.net/elezioni/arianna-meloni-sorella-giorgia-1.8120618 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927112008/https://www.quotidiano.net/elezioni/arianna-meloni-sorella-giorgia-1.8120618 |archive-date=27 September 2022 |access-date=23 October 2022 |work=[[Quotidiano Nazionale]] |language=it}}</ref><ref>{{cite web |date=23 October 2022 |title=Cos'è il Ministero della Sovranità alimentare e cosa significa |trans-title=What is the Ministry of Food Sovereignty and what it means |url=https://quifinanza.it/economia/video/ministero-sovranita-alimentare-cosa-significa-francesco-lollobrigida/672881/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221023212235/https://quifinanza.it/economia/video/ministero-sovranita-alimentare-cosa-significa-francesco-lollobrigida/672881/ |archive-date=23 October 2022 |access-date=23 October 2022 |website=QuiFinanza |language=it}}</ref> Ол әпкесімен бірге байқамай өздерінің үйлерінде өрт шығарған соң, 3 жасында анасымен және әпкесімен бірге кедейлердің Гарбателла кварталына көшті.<ref name="Dell'Arti & Spada 2014" /><ref name="Brezar 2022">{{cite news |last=Brezar |first=Aleksandar |date=27 September 2022 |title=Italy election: In Rome's progressive neighbourhood, Meloni's victory causes anger and concern |url=https://www.euronews.com/my-europe/2022/09/27/in-romes-progressive-neighbourhood-melonis-victory-causes-anger-and-concern |access-date=22 October 2022 |publisher=[[Euronews]] |language=it |archive-date = 27 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927140413/https://www.euronews.com/my-europe/2022/09/27/in-romes-progressive-neighbourhood-melonis-victory-causes-anger-and-concern |url-status=live}}</ref> Жоржа 12 жастан бері әкесімен сөйлеспейді. === Жастық шағы === 1996 жылы [[Америго Виспучи]] атындағы институтта лингвистика саласынан арнайы, орташа білім алып бітірді.<ref name="Biography">{{cite web |url=http://www.sitiarcheologici.palazzochigi.it/www.governo.it/novembre%202011/www.governo.it/Governo/Biografie/ministri/Meloni_Giorgia.html |title=Biografia del ministro Giorgia Meloni |trans-title=Biography of Minister Giorgia Meloni |language=it |publisher=[[Chigi Palace]] |date=November 2011 |access-date=14 August 2022 |archive-date=31 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210331122339/http://www.sitiarcheologici.palazzochigi.it/www.governo.it/novembre%202011/www.governo.it/Governo/Biografie/ministri/Meloni_Giorgia.html |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.comune.roma.it/web-resources/cms/documents/Meloni_2016_cvp.pdf |title=Curriculum Vitae di Giorgia Meloni |trans-title=Giorgia Meloni's Curriculum Vitae |language=it |publisher=[[Commune of Rome]] |date=16 September 2016 |access-date=30 August 2022 |archive-date=5 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220805090317/https://www.comune.roma.it/web-resources/cms/documents/Meloni_2016_cvp.pdf |url-status=live}}</ref> 15 жасар Мелони 1992 жылы «Бабалар» (Gli Antenati) студенттік бірлестігін құрды. Оның мақсаты білім министрі [[Роза Руссо-Ерволини]] ойлап тапқан мектеп реформасының проектісіне қарсы шығу болатын.<ref>{{cite web |date =10 August 2022 |title='Woman, mother, Christian' guides Italian far-right to brink of power |url=https://www.euractiv.com/section/elections/news/woman-mother-christian-guides-italian-far-right-to-brink-of-power/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220822125300/https://www.euractiv.com/section/elections/news/woman-mother-christian-guides-italian-far-right-to-brink-of-power/ |archive-date=22 August 2022 |access-date=21 September 2022 |website=[[Euractiv]]}}</ref> Тура сол уақытта ол неофашисттік Италияндық қоғамдық қозғалыс партиясының жастық бөліміне яғни, Жастар фронтына қосылды.<ref name="Pietromarchi 2022" /> <ref>{{cite web |last=Fontana |first=Simone |date=28 July 2022 |title=Da dove arriva Giorgia Meloni, l'ultima fiamma della destra |trans-title=Where does Giorgia Meloni, the last flame of the right, come from |url=https://www.laregione.ch/estero/estero/1597310/da-dove-arriva-giorgia-meloni-l-ultima-fiamma-della-destra |access-date=21 September 2022 |website=[[laRegione Ticino]] |language=it |archive-date =7 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220807111359/https://www.laregione.ch/estero/estero/1597310/da-dove-arriva-giorgia-meloni-l-ultima-fiamma-della-destra |url-status=live}}</ref> 1996 жылы Италияндық қоғамдық қозғалыс партиясың студенттің ассоциациялар форумында өкілі болатын «Студенттік іс» (Azione Studentesca) организациясын басқарып бастады. <ref>{{cite web |date =10 August 2022 |title='Woman, mother, Christian' guides Italian far-right to brink of power |url=https://www.euractiv.com/section/elections/news/woman-mother-christian-guides-italian-far-right-to-brink-of-power/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220822125300/https://www.euractiv.com/section/elections/news/woman-mother-christian-guides-italian-far-right-to-brink-of-power/ |archive-date=22 August 2022 |access-date=21 September 2022 |website=[[Euractiv]]}}</ref> 1998 жылы постфашисттік [[Ұлттық альянс (Италия)|Ұлттық альянс]] партиясынан сайлауға қатысып, жеңіске жеткен соң, Рим провинциясының кеңесіне 2002 жылға шейін өтіп әрі мәдениет, мектеп, жастар политикасы жайлы комиссияда 2003 жылға дейін болған. 2001 жылы Ұлттық альянс партиясының лидері [[Жанфранко Фини]] Мелониды партияның «Жастардың ісі» (Azione Giovani) жастар организациясының ұлттық басқарушы комитетінің координаторы етіп тағайындады. 2004 жылғы [[Витербо]]дағы организацияның сьезінде оның алғашқы әйел лидері атанды.<ref>{{cite news |last=Giuffrida |first=Angela |date=17 September 2022 |title=God, family, fatherland – how Giorgia Meloni has taken Italy's far right to the brink of power |url=https://www.theguardian.com/world/2022/sep/17/giorgia-meloni-brothers-of-italy-leader-far-right-elections-alliance- |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220919113102/https://www.theguardian.com/world/2022/sep/17/giorgia-meloni-brothers-of-italy-leader-far-right-elections-alliance- |archive-date=19 September 2022 |access-date=21 September 2022 |work=[[The Guardian]]}}</ref> Сол жылдарда ол Римдегі ең танымал түңгі клубтарының бірі [[Пайпер клубы]]нда күтуші даяршы және бармен болып жұмыс істеді.<ref>{{cite news |orig-date=17 January 2013 |title=Meloni, da barman a tata... a ministro: 'Ho fatto tutti i lavori e ne sono fiera' |trans-title=Meloni, from barman to nanny... to minister: 'I did all the jobs and I'm proud of it' |language=it |work=Blitz Quotidiano |url=https://www.blitzquotidiano.it/politica-italiana/meloni-barman-tata-ministro-ho-fatto-tutti-lavori-vado-fiera-1450587/ |url-status=live |access-date=14 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422135929/https://www.blitzquotidiano.it/politica-italiana/meloni-barman-tata-ministro-ho-fatto-tutti-lavori-vado-fiera-1450587/ |archive-date=22 April 2021 |date=17 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |last=Guerzoni |first=Monica |date=17 January 2013 |title=Giorgia Meloni: 'Io militante ventenne e i Lego con la figlia di Fiorello' |trans-title=Giorgia Meloni: 'I'm a militant in my twenties and Lego with Fiorello's daughter' |language=it |work=[[Corriere della Sera]] |url=http://www.corriere.it/politica/13_gennaio_17/meloni-fiorello-politica-guerzoni_7ddfc190-607a-11e2-bd7d-debf946ea0b6.shtml |url-status=live |access-date=14 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210331123122/https://www.corriere.it/politica/13_gennaio_17/meloni-fiorello-politica-guerzoni_7ddfc190-607a-11e2-bd7d-debf946ea0b6.shtml |archive-date=31 March 2021}}</ref> == Политикалық жолы == === Депутаттар палатсының мүшесі === 2006 жылы ол [[Ұлттық альянс]] партиясынан [[Италияның парламенті|Италияның парламентінің]] XV шақырылымына өтті. Одан кейін ол мектепте шет тілдер бойынша орта мектеп дипломын 60/60 балмен алғанын мәлімдеді. Бұл кішкене қарсылықтар туғыздырды. Себебі Америго Виспучи атындағы мектеп ондай диплом беруге құқығы жоқ еді.<ref>{{cite web |last=Nuzzo |first=Alessandro |date=1 September 2022 |title=Che scuola ha fatto Giorgia Meloni: cosa sappiamo sul curriculum della leader di FdI |trans-title =What school did Giorgia Meloni go to: what do we know about the curriculum of the FdI leader |url=https://www.money.it/che-scuola-ha-fatto-giorgia-meloni-cosa-sappiamo-curriculum-leader-fdi |access-date=21 September 2022 |website=Money.it |language=it |archive-date=1 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901205943/https://www.money.it/che-scuola-ha-fatto-giorgia-meloni-cosa-sappiamo-curriculum-leader-fdi |url-status=live}}</ref> Бірақ Мелони тілдік бакалавр алғаны мәлім болды.<ref>{{cite web |date=16 August 2022|url=https://pagellapolitica.it/articoli/curriculum-meloni-liceo-linguistico |title=Nel curriculum di Meloni c'è qualcosa che non torna? |trans-title=Is there anything wrong with Meloni's curriculum? |language=it |website=Pagella Politica |access-date=30 August 2022 |archive-date=30 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220830185751/https://pagellapolitica.it/articoli/curriculum-meloni-liceo-linguistico |url-status=live}}</ref> Солай қарсылықтардың барлығы жоғалды. Осы жылы ол журналист болып жұмыс істеп бастады. <ref>{{cite web|url=http://www.odg.roma.it/ricerca.php|url-status=dead|title=Ordine dei giornalisti del Lazio|trans-title=Order of Journalists of Lazio|language=it|publisher=[[Italian Order of Journalists]]|date=2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110303201224/http://www.odg.roma.it/ricerca.php|archive-date=3 March 2011|access-date=14 August 2022}}</ref> Тағы да 2006 жылы ол премьер-министр әрі Медиа-магнат [[Сильвио Берлускони]]<nowiki/>дың III кабинеті қабылдаған заңдарды қорғаған. Ол заңдар Берлусконидың компанияларына пайда әкеліп, соған қоса оған қатысты соттарды кейінге қалдыратын. Ол «Бұл заңдарды контекстте санау керек. Бұл заңдарды Берлускони өзі үшін жасады. Бір бұл заңдар әділ» деп айтқан. <ref>{{cite web|date=7 December 2006|title=Giorgia Meloni|url=http://www.melba.it/csf/articolo.asp?articolo=341|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012233156/http://www.melba.it/csf/articolo.asp?articolo=341|archive-date=12 October 2007|access-date=11 August 2022|website=Corsera Magazine|language=it}}</ref> Парламенттін XV шақырылымында, нақтырақ айтсақ 2006 жылдың 4 мамырынан 28 сәуіріне шейін депутаттар палатасының төрағасының орынбасары болды.<ref>{{cite web|date=21 September 2022|title=Meloni: Italy's far-right 'Christian mother' on brink of power|url=https://www.france24.com/en/live-news/20220921-meloni-italy-s-far-right-christian-mother-on-brink-of-power|access-date=21 September 2022|website=[[France 24]]|publisher=[[Agence France-Presse]]|archive-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925050828/https://www.france24.com/en/live-news/20220921-meloni-italy-s-far-right-christian-mother-on-brink-of-power|url-status=live}}</ref> Соған қоса 2008 жылдың 29 мамырынан 28 сәуіріне шейн байланыс және сыртқы информация істері жайлы комитетті(Comitato per la comunicazione e l’informazione esterna) және де Карло Финци фондына биржа статусың беру бойынша комиссияны(Commissione per il conferimento delle borse di studio della fondazione «carlo finzi») басқарған.<ref>{{cite web|url=http://storia.camera.it/deputato/giorgia-meloni-19770115/organi#nav|title=Giorgia Meloni|author=|date=|work=Incarichi parlamentari|publisher=[[Палата депутатов Италии|Camera dei deputati]] (Portale storico)|accessdate=2014-12-06|lang=it|archiveurl=|archivedate=}}</ref>. === Жастар жайлы істер министрі === [[Сурет:Giorgia_Meloni_daticamera_2008.jpg|alt=2008 portrait of Meloni for the Chamber of Deputies|нобай|Мелони 2008 жыл|солға]]2008 жылдың 8 мамырында Мелони Сильвио Берлусконидың IV үкіметінде Жастар жайлы істер министрі болып тағайындалды. Сол кезде ол біріккен Италияның тарихындағы ең жас министр атанды<ref name="Il Sole 24 Ore 2013">{{cite news|url=http://argomenti.ilsole24ore.com/giorgia-meloni.html|title=Giorgia Meloni|work=[[Il Sole 24 Ore]]|language=it|date=8 February 2013|access-date=14 August 2022|archive-date=26 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226160946/http://argomenti.ilsole24ore.com/giorgia-meloni.html|url-status=live}}</ref>. Ол бұл қызметте Сильвио Берлускони финастық кризистың және протесттардың кесірінен кетуге мәжбүр болғанға шейін болды. <ref>{{Cite web|last=Naím|first=Moisés|date=19 September 2022|title=Who is Giorgia Meloni?|url=https://english.elpais.com/opinion/the-global-observer/2022-09-19/who-is-giorgia-meloni.html|access-date=21 September 2022|website=[[El País]]|archive-date=19 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220919174203/https://english.elpais.com/opinion/the-global-observer/2022-09-19/who-is-giorgia-meloni.html|url-status=live}}</ref> 2008 жылы ол Италия спортсмендерін [[Бейжің|Бейжіңдегі]] [[2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары]]<nowiki/>ның ашылуына бойкот жасауды ұсынды: бұл мәлімдеме Берлускони мен сыртқы істер министрі [[Франко Фраттини]]<nowiki/>дың критикасына түсті.<ref>{{cite news|url=https://loccidentale.it/giorgia-meloni-a-tatanka-ho-chiesto-un-gesto-non-di-non-gareggiare/|title=Giorgia Meloni a Tatanka: 'Ho chiesto un gesto, non di non gareggiare'|trans-title=Giorgia Meloni to Tatanka: 'I asked for a gesture, not not to compete'|work=[[L'Occidentale]]|language=it|date=6 August 2008|access-date=14 August 2022|archive-date=6 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220806143841/https://loccidentale.it/giorgia-meloni-a-tatanka-ho-chiesto-un-gesto-non-di-non-gareggiare/|url-status=live}}</ref> 2009 жылы оның Ұлттық альянс партиясы [[Алға Италия]] партиясымен бірігіп, Бостандық халқы партиясын құрды. Сол кезде ол біріккен партияның [[Жас Италия]] жастық секциясының президенті атанды.<ref name="Il Sole 24 Ore 2013"/> Тура сол жылы ол [[эвтанзия]]ға қарсы декретке дауыс берді. <ref>{{cite news|last=Telese|first=Luca|date=8 February 2009|url=https://www.ilgiornale.it/news/meloni-caro-fini-ecco-perch-non-ti-seguo.html|title=La Meloni: 'Caro Fini, ecco perché non ti seguo'|trans-title=La Meloni: 'Dear Fini, that's why I don't follow you'|work=[[Il Giornale]]|language=it|access-date=14 August 2022|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814115349/https://www.ilgiornale.it/news/meloni-caro-fini-ecco-perch-non-ti-seguo.html|url-status=live}}</ref> 2010 жылы ол министрліктің атынан «Болашаққа құқық» деп аталатын 300 миллион евроға пакетті берді.<ref>{{cite web|url=https://www.confinionline.it/detail.aspx?id=21382&l=it|title=Diritto al futuro: 300 milioni di euro per il domani dei giovani|trans-title=Right to the future: 300 million euros for the future of young people|website=Confini Online|language=it|date=3 December 2010|access-date=11 August 2022|archive-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925105136/https://www.confinionline.it/detail.aspx?id=21382&l=it|url-status=live}}</ref> Ол жастарға инветициялауды көздеген 5 иницативадан тұратын. Оның ішінде жаңа кәсіпкерлерге стимул, уақытша жұмысшыларға бонусар және лайықты студенттерге кредиттер бар. 2012 жылдың қарашасында Мелони [[Анджелино Альфани]]дың партиядағы лидерлығына қарсы шықты. Бұның себебі оның [[Монти кабинеті]]ң қолдауы болды. Праймеризден бастартылудан кейін ол [[Иньяцио Ла Русса]] мен [[Гвидо Корсетто]] атты политиктармен Монтидың политкасына қарсы шығу үшін, партия ішінде өзгерістерді талап етіп6 әрі Берлускониға қарсы шығу үшін бірікті.<ref>{{cite news |last=Sala |first=Alessandro |date=20 November 2012 |url=http://www.corriere.it/politica/12_novembre_29/primarie-pdl-rabbia-giovani-meloni-cattaneo_90f27118-3a16-11e2-8e20-34fd72ebaa93.shtml |title=Pdl, primarie in fumo. La rabbia dei giovani |trans-title=PDL, primary in smoke. The anger of young people |work=[[Corriere della Sera]] |language=it |access-date=14 August 2022 |archive-date=12 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140512223714/http://www.corriere.it/politica/12_novembre_29/primarie-pdl-rabbia-giovani-meloni-cattaneo_90f27118-3a16-11e2-8e20-34fd72ebaa93.shtml |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.repubblica.it/politica/2012/12/20/news/crosetto_meloni_via_dal_pdl-49183057/|title=Crosetto e Meloni dal Pdl a 'Fratelli d'Italia': trattativa con La Russa su nome e simbolo|trans-title=Crosetto and Meloni from the PDL to 'Fratelli d'Italia': negotiation with La Russa on name and symbol|work=[[La Repubblica]]|language=it|date=20 December 2012|access-date=14 August 2022|archive-date=24 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924185352/https://www.repubblica.it/politica/2012/12/20/news/crosetto_meloni_via_dal_pdl-49183057/|url-status=live}}</ref> === Италия бауырластары === [[Сурет:Meloni_Crosetto.JPG|alt=Мелони Гуидо Кросеттомен 2014 жылы|нобай|Мелони Гуидо Кросеттомен 2014 жылы]] 2012 жылдың желтоқсанында ол Бостандық халқы партиясынан шығып, [[Иньяцио Ла Русса]] мен [[Гвидо Корсетто]] бірігіп, Италия әнұранынан алынған сөздерден атауын алып, Италия бауырластары партиясын құрды. <ref>{{cite news|last=Piccolillo|first=Virginia|date=16 December 2012|url=http://archiviostorico.corriere.it/2012/dicembre/16/Pdl_giorno_dei_montiani_scissioni_co_0_20121216_cb940f86-4748-11e2-96a9-077294bad7d3.shtml|url-status=dead|title=Pdl, il giorno dei montiani. 'No a scissioni'|trans-title=PDL, the day of the Montians. 'No to splits'|newspaper=[[Corriere della Sera]]|language=it|page=7|access-date=14 August 2022|archive-date=17 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017072205/http://archiviostorico.corriere.it/2012/dicembre/16/Pdl_giorno_dei_montiani_scissioni_co_0_20121216_cb940f86-4748-11e2-96a9-077294bad7d3.shtml}}</ref><ref>{{cite news|last=Guerzoni|first=Monica|date=17 December 2012|url=http://archiviostorico.corriere.it/2012/dicembre/17/Appello_Monti_guerra_alla_sinistra_co_0_20121217_f62eb7f4-4811-11e2-b9b5-3eea74e97452.shtml|url-status=dead|title=Appello a Monti e guerra alla sinistra. Il Pdl si ricompatta|newspaper=[[Corriere della Sera]]|trans-title=Appeal to Monti and war on the left. The PDL regroups|language=it|page=6|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201185618/http://archiviostorico.corriere.it/2012/dicembre/17/Appello_Monti_guerra_alla_sinistra_co_0_20121217_f62eb7f4-4811-11e2-b9b5-3eea74e97452.shtml|archive-date=1 February 2014|access-date=14 August 2022}}</ref><ref>{{cite news|last=Balmer|first=Crispian|date=26 September 2022|title=Nationalist Meloni set to smash Italy's glass ceiling, become premier|work=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/article/italy-election-meloni-idAFKBN2QR02P|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001212142/https://www.reuters.com/article/italy-election-meloni-idAFKBN2QR02P|archive-date=1 October 2022|access-date=13 October 2022}}</ref> 2013 жылғы парлменттік сайлауда ол қайтадан парламенттің астынғы палатасына өтті. Басында 19 наурыздан бастап аралас фракцияда болды. Ал 3 сәуірде ол Италия бауырластары - ұлттық альнс фракциясына өтті. <ref>{{cite web|url=http://www.camera.it/leg17/29?idLegislatura=17&shadow_deputato=302103|title=MELONI Giorgia - FDI-AN|author=|date=|work=|publisher=[[Палата депутатов Италии|Camera dei deputati]]|accessdate=2014-12-06|lang=it|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923231327/http://www.camera.it/leg17/29?idLegislatura=17&shadow_deputato=302103|archivedate=2015-09-23|deadlink=no}}</ref>. 2014 жылдың 8 наурызында ол Италия бауырластарының төрағасы болып сайланды.<ref>{{cite web|url=http://video.sky.it/news/politica/giorgia_meloni_eletta_presidente_di_fratelli_ditalia/v190974.vid|title=Giorgia Meloni eletta presidente di Fratelli d'Italia|author=|date=2014-03-08|work=|publisher=Sky TG24|accessdate=2016-02-27|lang=it|archiveurl=|archivedate=}}</ref> 2014 жылдың наурызында пресса Мелониды Италияның оңшылцентристтік күштерінің лидері постында Берлусконидың ұрпағы болады деп айта бастады,<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.it/2014/05/29/nuovi-leader-centro-destra_n_5409097.html|title=Centrodestra cerca un nuovo leader: chi prenderà il posto di Silvio Berlusconi? Giorgia Meloni e Guido Brera più popolari|author=Luigi Caputo|date=2014-05-29|work=|publisher=Huffington Post|accessdate=2014-12-06|lang=it|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141208025446/http://www.huffingtonpost.it/2014/05/29/nuovi-leader-centro-destra_n_5409097.html|archivedate=2014-12-08|deadlink=no}}</ref> ал тура сол жылдың күзінде кейбір халық ойының сауалнамаларына сәйкес ,ол сенім рейтингында қазіргі премьер-министр [[Маттео ренци|Маттео Ренци]]<nowiki/>дан кейінгі екінші орында тұрды.<ref>{{cite web|url=http://espresso.repubblica.it/attualita/2014/10/08/news/una-le-pen-di-nome-giorgia-1.183468|title=L'irresistibile ascesa di Giorgia Meloni. Una Marine Le Pen di casa nostra|author=Denise Pardo|date=2014-10-13|work=L’Espresso|publisher=[[La Repubblica]]|accessdate=2014-12-06|lang=it|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141122182158/http://espresso.repubblica.it/attualita/2014/10/08/news/una-le-pen-di-nome-giorgia-1.183468|archivedate=2014-11-22|deadlink=no}}</ref> 2015 жылдың 4 қарашасында бүкіл оңшылцентристтік күштерді біріктіру үшін жасалған <nowiki>''</nowiki>Terra nostra — Italiani con Giorgia Meloni<nowiki>''</nowiki> (Біздің жер - Итальяндықтар Жоржа Мелонимен бірге) қозғалысын құрғаны туралы мәлімдеді.<ref>{{cite web|url=http://www.liberoquotidiano.it/news/politica/11845004/Nasce-il-Fratelli-d-Italia-2.html|title=Nasce il Fratelli d'Italia 2: "Terra nostra" con Giorgia Meloni per rifare la destra|author=Enrico Paoli|date=2015-11-04|work=|publisher=Libero Quotidiano|accessdate=2016-05-23|lang=it|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304203854/http://www.liberoquotidiano.it/news/politica/11845004/Nasce-il-Fratelli-d-Italia-2.html|archivedate=2016-03-04|deadlink=no}}</ref>. === Римнің мэры сайлануы (2016) === 2016 жылдың 17 наурызында [[Маттео Сальвини]]<nowiki/>дың солтүстік лигасымен Римның мэрының сайлануына қатысатыны туралы мәлімдеді. Өзінің шешімімен ол оңшыл центристтердің лагерьін бұзды. Себебі бұл уақытта Сильвио Берлусконидың [[Алға Италия]] партиясы {{iw|Бертолазо, Гвидо|Гвидо Бертолазо|it|Guido Bertolaso}}ның кондитатурасын ұсынып қойған еді. <ref>{{cite web|url=http://www.ansa.it/lazio/notizie/2016/03/16/comunali-roma-salvini-sostiene-meloni.-berlusconi-con-lei-non-si-vince-avanti-con-bertolaso_c5394258-4989-4d8d-a49d-cd0d58b49fd5.html|title=Roma, Giorgia Meloni si candida a sindaco. Salvini la sostiene. Bertolaso: 'Non mi ritiro'|author=|date=2016-03-17|work=|publisher=ANSA|accessdate=2016-05-23|lang=it|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160529013300/http://www.ansa.it/lazio/notizie/2016/03/16/comunali-roma-salvini-sostiene-meloni.-berlusconi-con-lei-non-si-vince-avanti-con-bertolaso_c5394258-4989-4d8d-a49d-cd0d58b49fd5.html|archivedate=2016-05-29|deadlink=no}}</ref>. 2016 жылдың 5 маусымы ол сайлаудың бірінші турында үшінші орын алып, жеңіліске ұшырады. Ол 20,64% пайыз жинады. Қарсыластары [[Роберт Жакетти]] мен [[Виржиния Ражжи]] 24,87 және 35,25 пайыздар жинады.<ref>{{cite web|url=http://elezioni.lastampa.it/2016/elezioni-comunali/roma/roma|title=Tabella risultati Roma|author=|date=2016-06-06|work=Comunali|publisher=la Stampa|accessdate=2016-06-06|lang=it|description=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160608055944/http://elezioni.lastampa.it/2016/elezioni-comunali/roma/roma|archivedate=2016-06-08|deadlink=no}}</ref>. === 2018 жылғы парламенттік сайлау және одан кейінгі оқиғалар === [[Сурет:Meloni_Salvini_Berlusconi.jpg|alt=Giorgia Meloni with Matteo Salvini and Silvio Berlusconi in 2018|солға|нобай|Мелони(сол жақта) Маттео Сальвини(ортада) және Сильвио Берлусконимен(оң жақта)]] 2018 жылдың 4 наурызында оның «Италия бауырластары» партиясы сайлауда жеңген оңшылцентристтік коалициясының ішінде барды. Бірақ парламенттің жартысы оппозицияға тиесілі болғандықтан, жаңа үкімет құралуы созылып кетті, және ең соңыңда ең мүмкін коалиция басқа оңшылцентристті партияларының қатысуынсыз [[Солтүстік лига]] мен [[Бес жұлдыз қозғалысы]]<nowiki/>ның коалициясы болып шықты. 27 мамыр күні Италия президенті [[Серджио Маттарелла]] жаңа үкіметті оның ішінде еуроскептик [[Паоло Савона]] болғандықтан қолдаудан бастартты. Осындай ел көрмеген иерархия конфликтісі кезінде, ол ел политикатрының арасында ел политктарының арасында бірінші президентке импичмент жасауды ұсынды.<ref>{{cite web|url=http://www.lastampa.it/2018/05/28/italia/scontro-istituzionale-mai-visto-conte-rinuncia-pronto-cottarelli-di-maio-chiede-limpeachment-60CVHQYWcITaM7jZ6jBJyM/pagina.html|title=Scontro istituzionale mai visto: Conte rinuncia, pronto Cottarelli. Di Maio chiede l’impeachment|author=Francesca Schianchi|date=2018-05-28|work=|publisher=la Stampa|accessdate=2018-05-28|lang=it|description=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180528085034/http://www.lastampa.it/2018/05/28/italia/scontro-istituzionale-mai-visto-conte-rinuncia-pronto-cottarelli-di-maio-chiede-limpeachment-60CVHQYWcITaM7jZ6jBJyM/pagina.html|archivedate=2018-05-28|deadlink=no}}</ref> 2021 жылдың ақпан айынан бастап [[Вашингтон|Вашингтонда]] орналасқан көптеген қажігер, бизнесмен, саясаткерлерде қамтитын халықаралық талдау орталығынын<ref>{{Cita web|url=https://formiche.net/2022/07/meloni-americana-usa-think-tank/|titolo=Meloni l'americana. Tutte le stelle e le strisce dentro FdI|autore=Francesco Bechis|sito=Formiche.net|data=2022-07-25|accesso=2022-09-28}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.ilgiornaleditalia.it/news/politica/391901/giorgia-meloni-aspen-institute-grande-sonno-occidente.html|titolo=Giorgia Meloni, l'Aspen Institute e il Grande sonno dell'Occidente|autore=Alfredo Tocchi|sito=www.ilgiornaleditalia.it|accesso=2022-09-28}}</ref> Aspen институтының мүшесі<ref>{{Cita web|url=https://www.blogo.it/post/94929/aspen-institute-cose|titolo=Aspen Institute: cos'è? Giorgia Meloni ne entra a far parte|autore=Redazione Blogo|sito=Blogo|data=2021-02-01|accesso=2022-09-28}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.open.online/2021/02/03/giorgia-meloni-aspen-institute/|titolo=Da Io sono Giorgia all'Aspen Institute: l'irresistibile ascesa di Meloni tra popolo, canzonette e fascino dei poteri forti|sito=Open|data=2021-02-03|accesso=2022-09-28}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.repubblica.it/politica/2022/03/26/news/giorgia_meloni_atlantista-342871365/|titolo=FdI, Giorgia l’atlantista: le metamorfosi di Meloni|sito=la Repubblica|data=2022-03-25|accesso=2022-09-28}}</ref>. === 2022 жылғы парламенттік сайлау === Парламенттік сайлауға дайындалудың соңғы этапында Мелони Ресейге қатысты саясат өзгермейтінін, бірақ [[Драго үкіметі]]<nowiki/>нің министрлері жаңа кабинетке кірмейтіні туралы мәлімдеді<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/politica/2022/09/22/diretta/elezioni_politiche_2022_ultime_notizie_oggi-366719758/?ref=RHTP-BH-I366553095-P3-S2-T1|title=Elezioni politiche 2022, Meloni: "Con me a Chigi linea dell'Italia non cambia, ma no a ministri di Draghi nel mio governo". Letta: "Se vince destra, Putin uomo più felice del mondo"|author=|date=2022-09-22|work=|publisher=la Repubblica|accessdate=2022-09-22|lang=it}}</ref>. Өте аз явка жинаған<ref name="RAI turnout">{{cite news|date=26 September 2022|title=Proiezioni: FdI primo partito. Calano M5s, Lega e Forza Italia. Pd al 19%, Terzo polo al 7%|trans-title=Projections: FdI first party. Calano M5s, Lega and Forza Italia. Pd at 19%, Third pole at 7%|language=it|work=[[RAI]]|url=https://www.rainews.it/maratona/2022/09/elezioni-politiche-italiani-al-voto-i-dati-della-affluenza-gli-exit-poll-le-proiezioni-i-risultati-in-tempo-reale--a8e20abb-c824-4811-85c1-a13a3b53da4a.html|access-date=26 September 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926055307/https://www.rainews.it/maratona/2022/09/elezioni-politiche-italiani-al-voto-i-dati-della-affluenza-gli-exit-poll-le-proiezioni-i-risultati-in-tempo-reale--a8e20abb-c824-4811-85c1-a13a3b53da4a.html|url-status=live}}</ref> 25 қыркүйек өткен сайлаулардың нәтижесі бойынша Мелони 3-інші Абруццо округінен(Орталығы [[Л’Акуила]]) 51,5 пайыз нәтижемен Италияның депутаттар палатасына қайта сайланды. Ол бастаған оңшылцентрист коалициясы депутаттар палатасына сайлауда 43,8% жинады(Оның [[Италия бауырластары]] партиясы 26% жинады). Бұл оған астынғы палатада толықтай көпшілдік берді(400-ден 235 орын)<ref>{{cite web|url=https://elezioni.repubblica.it/2022/cameradeideputati/|title=ELEZIONI camera 2022. RISULTATI ITALIA|author=|date=2022-09-26|work=|publisher=la Repubblica|accessdate=2022-09-28|lang=it}}</ref>, ал сенатқа сайлаудан оның коалициясы 44% жинады(200-ден 112 орын)<ref>{{cite web|url=https://elezioni.repubblica.it/2022/senatodellarepubblica/|title=ELEZIONI senato 2022. RISULTATI ITALIA|author=|date=2022-09-26|work=|publisher=la Repubblica|accessdate=2022-09-28|lang=it}}</ref>. == Италия премьер-министрі == === Кабинет құрылуы === [[Сурет:Mattarella Meloni 2022.jpg|нобай|оңға|upright|Мелони Матарелламен қызметке тұру рәсімінде|alt=Photo of Giorgia Meloni in 1995]] Ол және оның үкіметі 22 қазан күні ант берді<ref>{{cite news|url=https://www.rainews.it/maratona/2022/10/consultazioni-con-il-presidente-della-repubblica-per-il-nuovo-governo-92e01557-486a-43f5-b45d-57207f7f329d.html|url-status=live|title=Il governo Meloni giura oggi al Quirinale|trans-title=The Meloni government swears today at the Quirinale|publisher=[[RAI]]|language=it|date=21 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021134007/https://www.rainews.it/maratona/2022/10/consultazioni-con-il-presidente-della-repubblica-per-il-nuovo-governo-92e01557-486a-43f5-b45d-57207f7f329d.html|archive-date=21 October 2022|access-date=21 October 2022|postscript=. Updated as of 22 October 2022.}}</ref><ref>{{cite news|url=https://tg24.sky.it/politica/2022/10/21/governo-meloni-ultime-news|url-status=live|title=Nuovo governo, le news. Alle 10 il giuramento di Giorgia Meloni e dei ministri|trans-title=New government, the news. At 10 the oath of Giorgia Meloni and the ministers|website=[[Sky TG24]]|language=it|date=21 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021134336/https://tg24.sky.it/politica/2022/10/21/governo-meloni-ultime-news|archive-date=21 October 2022|access-date=21 October 2022|postscript=. Updated as of 22 October 2022.}}</ref><ref>{{cite news|last1=Harlan|first1=Chico|last2=Pitrelli|first2=Stefano|date=21 October 2022|title=Meloni sworn in as Italy's first female prime minister|newspaper=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/10/21/giorgia-meloni-silvio-berlusconi-italy/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021231732/https://www.washingtonpost.com/world/2022/10/21/giorgia-meloni-silvio-berlusconi-italy/|archive-date=21 October 2022|access-date=22 October 2022|issn=0190-8286}}</ref>. Ант берген соң, Мелони заңды түрде Италия тарихындағы үкіметті басқаратын алғашқы әйел атанды<ref>{{cite news|last1=Amante|first1=Angelo|last2=Weir|first2=Keith|date=21 October 2022|title=Meloni takes charge as PM as Italy swings to the right|work=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/world/europe/italys-meloni-meets-president-set-become-prime-minister-2022-10-21/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021102408/https://www.reuters.com/world/europe/italys-meloni-meets-president-set-become-prime-minister-2022-10-21/|archive-date=21 October 2022|access-date=21 October 2022}}</ref><ref>{{cite news|agency=[[Associated Press]]|date=21 October 2022|title=Presidential palace says Giorgia Meloni forms government, giving Italy first far-right-led coalition since World War II|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/presidential-palace-giorgia-meloni-forms-government-giving-italy-91866408|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221022000948/https://abcnews.go.com/International/wireStory/presidential-palace-giorgia-meloni-forms-government-giving-italy-91866408|archive-date=22 October 2022|access-date=21 October 2022|website=[[ABC News]]}}</ref><ref>{{cite news|date=21 October 2022|title=Far-right Meloni set to become Italy's first woman PM|url=https://www.france24.com/en/live-news/20221021-far-right-meloni-set-to-become-italy-s-first-woman-pm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021100236/https://www.france24.com/en/live-news/20221021-far-right-meloni-set-to-become-italy-s-first-woman-pm|archive-date=21 October 2022|access-date=21 October 2022|website=[[France 24]]|publisher=[[Agence France-Presse]]}}</ref>. Ол [[Еурокомиссия]] бастығы [[Урсула фон дер Ляйен|Урсула фон дер Ляйеннан]] және [[Еуропарламент]] спикері [[Роберта Метсола|Роберта Метсоладан]] заңды түрде құтықтау алды. Ал Венгрия премьер-министрі [[Виктор Орбан]] [[Twitter|Twitte]]<nowiki/>r-ына «Жоржа Мелониды оның үкіметі құрылуымен құттықтаймын! Бұл Еуропалық оңшылдар үшін ұлы күн» деген пост салды<ref>{{cite web|url=https://www.ilsole24ore.com/art/governo-meloni-oggi-giuramento-quirinale-domenica-passaggio-consegne-draghi-AEQbyiAC|title=Meloni e i ministri hanno giurato: «Serviremo l’Italia con orgoglio». Von der Leyen: «Lavoreremo insieme». Orban: «Grande giorno per destra Ue»|author=|date=2022-10-22|work=|publisher=il Sole 24 Ore|accessdate=2022-10-22|lang=it}}</ref>. 23 қазан күні [[Ватикан|Ватиканға]] келген [[Франция президенті]] [[Эммануэль Макрон|Эммануэль Макронмен]] формалсыз келіссөздер жүргізді<ref>{{cite web|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2022/10/23/meloni-vede-macron-a-roma-dare-risposte-comuni-sullenergia_ac90deb7-dc69-4729-9681-6aefeafd8966.html|title=Meloni vede Macron a Roma: "Dare risposte comuni sull'energia"|author=|date=2022-10-24|work=|publisher=ANSA|accessdate=2022-10-24|lang=it}}</ref>. [[Сурет:Governo Meloni.jpg|нобай|солға|upright|Мелони үкіметі ант беруде|alt=Photo of Giorgia Meloni in 1995]] 25 қазан күні Мелони өзінің кабинетіне сенім вотумынан бұрын алғаш рет премьер-министр ретінде парламенттің алдында заңды мәлімдеме жасады<ref>{{cite news|date=21 October 2022|title=Governo Meloni, ecco il timing: l'incarico, il giuramento, la fiducia e la Legge di Bilancio|trans-title=Meloni government, here is the timeline: the assignment, the oath, the trust, and the Budget Law|url=https://www.ilmessaggero.it/politica/giorgia_meloni_timing_governo_giuramento_fiducia_legge_bilancio-7003713.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021100829/https://www.ilmessaggero.it/politica/giorgia_meloni_timing_governo_giuramento_fiducia_legge_bilancio-7003713.html|archive-date=21 October 2022|access-date=22 October 2022|work=[[Il Messaggero]]|language=it}}</ref><ref>{{cite news|last=Bongarrà|first=Francesco|date=21 October 2022|title=Dall'incarico alla manovra, il timing|trans-title=From the task to govern to the budget law, the timeline|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2022/10/21/dallincarico-alla-manovra-il-timing_36546866-6932-4b2c-950b-4f110bf0dd5a.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021170609/https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2022/10/21/dallincarico-alla-manovra-il-timing_36546866-6932-4b2c-950b-4f110bf0dd5a.html|archive-date=21 October 2022|access-date=22 October 2022|publisher=[[Agenzia Nazionale Stampa Associata]]|language=it}}</ref>.Мәлімдемесі кезінде Италия тарихындағы алғаш әйел премьер министр болудың маңыздылығын түсінетіні туралы айтып кетті<ref>{{cite news|last=Jakhnagiev|first=Alexander|date=25 October 2022|title=Meloni alla Camera, l'applauso al suo arrivo e l'abbraccio di Salvini|trans-title=Melons in the Chamber, the applause on her arrival and Salvini's hug|url=https://video.corriere.it/politica/meloni-camera-l-applauso-suo-arrivo-abbraccio-salvini/9a225d66-5446-11ed-a58a-ad027d5a5146|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025140212/https://video.corriere.it/politica/meloni-camera-l-applauso-suo-arrivo-abbraccio-salvini/9a225d66-5446-11ed-a58a-ad027d5a5146|archive-date=25 October 2022|access-date=25 October 2022|work=[[Corriere della Sera]]|language=it}}</ref>. Ол бірнеше әйелдерге рахмет айтып кетті, оның ішінде [[Тина Ансельми]], [[Саманта Кристофоретти]], [[Грация Делледа]], [[Ориана Фаллачи]], [[Нильде Йотти]], [[Рита Леви-Монтальчини]] және [[Мария Монтессори]] болды. Оның айтуынша бұл адамдар оған баспалдақ құрып берді, және олардың арқасында ол премьер-министр атанып, әйнекті төбені бұзуда<ref>{{cite news|date=25 October 2022|title=Governo, da Iotti a Cristoforetti: le donne che 'hanno osato' citate da Meloni|trans-title=Government, from Iotti to Cristoforetti: the women who 'dared' cited by Meloni|url=https://www.adnkronos.com/governo-da-iotti-a-cristoforetti-tutte-le-donne-citate-da-meloni_6ZOisvoA3tG76Z0mDAp9T8|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025140411/https://www.adnkronos.com/governo-da-iotti-a-cristoforetti-tutte-le-donne-citate-da-meloni_6ZOisvoA3tG76Z0mDAp9T8|archive-date=25 October 2022|access-date=25 October 2022|work=[[Adnkronos]]}}</ref><ref>{{cite news|last=De Rosa|first=Gianluca|title=Meloni citazionista: da Steve Jobs a Giovanni Paolo II, tutti i riferimenti del suo discorso|trans-title=Meloni quotationist: from Steve Jobs to John Paul II, all the references of her speech|url=https://www.ilfoglio.it/politica/2022/10/25/news/meloni-citazionista-da-steve-jobs-a-giovanni-paolo-ii-tutti-i-riferimenti-del-suo-discorso-4593956/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025140520/https://www.ilfoglio.it/politica/2022/10/25/news/meloni-citazionista-da-steve-jobs-a-giovanni-paolo-ii-tutti-i-riferimenti-del-suo-discorso-4593956/|archive-date=25 October 2022|access-date=25 October 2022|work=[[Il Foglio]]|language=it}}</ref>. Оның үкіметі екі палатада компактты дауыстар санымен сенім вотумын алды<ref>{{cite web|last1=Cipolla|first1=Alessandro|last2=Imparato|first2=Rosaria|date=25 October 2022|url=https://www.money.it/meloni-camera-diretta-video-voto-fiducia-governo|title=Meloni alla Camera, diretta video voto di fiducia al governo: cosa ha detto nella replica la presidente del Consiglio|trans-title=Meloni in the Chamber, live video vote of confidence in the government: what the prime minister said in response|website=Money|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20221026003822/https://www.money.it/meloni-camera-diretta-video-voto-fiducia-governo|archive-date=26 October 2022|access-date=26 October 2022}}</ref><ref>{{cite news|date=26 October 2022|title=Il Senato vota la fiducia al governo Meloni: 115 sì, 79 no e 5 astenuti|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2022/10/26/il-senato-vota-la-fiducia-al-governo-meloni-115-si-79-no-e-5-astenuti_1f316e11-70d5-491d-801f-7e5cea2d1b71.html|url-status=live|trans-title=The Senate votes for confidence in the Meloni government: 115 yes, 79 no, and 5 abstentions|access-date=26 October 2022|publisher=[[Agenzia Nazionale Stampa Associata]]|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20221026200317/https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2022/10/26/il-senato-vota-la-fiducia-al-governo-meloni-115-si-79-no-e-5-astenuti_1f316e11-70d5-491d-801f-7e5cea2d1b71.html|archive-date=26 October 2022}}</ref><ref>{{cite web|title=Governo Meloni, le ultime notizie. Fiducia in Senato per l'esecutivo: 115 sì e 79 no|trans-title=Meloni government, the latest news. Confidence in the Senate for the executive: 115 yes and 79 no|url=https://tg24.sky.it/politica/2022/10/26/governo-meloni-fiducia-ultime-notizie|url-status=live|access-date=26 October 2022|website=[[Sky TG24]]|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20221026200523/https://tg24.sky.it/politica/2022/10/26/governo-meloni-fiducia-ultime-notizie|archive-date=26 October 2022}}</ref>. == Жеке өмірі == Мелонида өзінің жігітінен Жинерва атты баласы бар<ref>{{cite news|url=http://www.corriere.it/politica/16_settembre_16/ginevra-sorellina-d-italia-nata-bambina-giorgia-meloni-d57e9734-7c30-11e6-a2aa-53284309e943.shtml|title=Ginevra, 'sorellina d'Italia': è nata la bambina di Giorgia Meloni|trans-title=Geneva, 'little sister of Italy': Giorgia Meloni's baby girl was born|work=[[Corriere della Sera]]|language=it|date=16 September 2016|access-date=14 August 2022|archive-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325005517/http://www.corriere.it/politica/16_settembre_16/ginevra-sorellina-d-italia-nata-bambina-giorgia-meloni-d57e9734-7c30-11e6-a2aa-53284309e943.shtml|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=30 August 2022|title=A destra vogliono una famiglia tradizionale. Ma non per loro|trans-title=On the right they want a traditional family. But not for them|url=https://www.repubblica.it/commenti/2022/08/30/news/famiglia_tradizionale_destra_modello-363518463/|access-date=5 September 2022|work=[[La Repubblica]]|language=it|archive-date=5 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220905074053/https://www.repubblica.it/commenti/2022/08/30/news/famiglia_tradizionale_destra_modello-363518463/|url-status=live}}</ref>. Оның жігіті Сильвио Берлускониға тиесілі [[TGcom24|Tgcom24]] телеарнасында істейтін журналист.<ref>{{cite web|last=Bonamoneta|first=Giorgia|date=27 June 2021|url=https://www.money.it/Andrea-Giambruno-chi-e-il-compagno-di-Giorgia-Meloni|title='Chi è Andrea Giambruno compagno di Giorgia Meloni|trans-title='Who is Andrea Giambruno companion of Giorgia Meloni|website=Money.it|language=it|access-date=14 August 2022|postscript=. Updated 12 January 2022.|archive-date=11 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213638/https://www.money.it/Andrea-Giambruno-chi-e-il-compagno-di-Giorgia-Meloni|url-status=live}}</ref> == Сайлаулары == {| class="wikitable" style="width:55%; border:1px #AAAAFF solid" ! width="12%" |Сайлау жылы ! width="25%" | ! width="25%" |Сайлау округі ! colspan="1" width="10%" |Партиясы ! width="12%" |Дауыстар ! width="12%" |Нәтиже |- ![[2006 жылғы Италиядағы парламент сайлауы|2006]] |[[Депутаттар палатасы (Италия)|Депутаттар]]<nowiki/> [[Депутаттар палатасы (Италия)|палатасы]] |[[Лазио 1(сайлау округі)|Лазио 1]] |[[Ұлттық альянс (Италия)|ҰА]] |[[Партиялық тізім]]мен қатысты |'''Сайланды''' |- ![[2008 жылғы Италиядағы парламент сайлауы|2008]] |[[Депутаттар палатасы (Италия)|Депутаттар палатасы]] |[[Лазио 2(сайлау округі)|Лазио 2]] |[[Бостандық халқы|БХ]] |–[[Партиялық тізім]]мен қатысты |'''Сайлан'''<nowiki/>'''ды''' |- ![[2013 жылғы Италиядағы парламент сайлауы|2013]] |[[Депутаттар палатасы (Италия)|Депутаттар палатасы]] |[[Ломбардия 3(сайлау округі)|Ломбардия 3]] |[[Италия бауырластары|ИБ]] |[[Партиялық тізім]]мен қатысты |'''Сайланды''' |- ![[2018 жылғы Италиядағы парламент сайлауы|2018]] |[[Депутаттар палатасы (Италия)|Депутаттар палатасы]] |[[Лазио 2(сайлау округі)|Лазио 2]] - [[Латино]] |[[Италия бауырластары|ИБ]] |70,268 |'''Сайланды''' |- ![[2018 жылғы Италиядағы парламент сайлауы|2018]] |[[Депутаттар палатасы (Италия)|Депутаттар палатасы]] |[[Абруццо(сайлау округі)|Абруццо]] - [[Л'Акилла]] |[[Италия бауырластары|ИБ]] |104,823 |'''Сайланды''' |} {{notelist}} ===Жинаған дауыстары=== Мелони 2018-2022 жылдары парламенттік сайлауларда берілген дауыстар арқылы мажоритарлы системада жеңіске жетті.<ref>{{cite web|url=https://elezionistorico.interno.gov.it/index.php?tpel=C&dtel=04/03/2018&tpa=I&tpe=L&lev0=0&levsut0=0&lev1=16&levsut1=1&lev2=2&levsut2=2&levsut3=3&ne1=16&ne2=162&es0=S&es1=S&es2=S&es3=S&ms=S&ne3=1624&lev3=4|url-status=live|title=Elezioni Camera 4 marzo 2018 – Collegio di Latina|trans-title=4 March 2018 elections to the Chamber – Constituency of Latina|website=Eligendo Archivio|publisher=Italian Ministry of the Interior|language=it|date=4 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225246/https://elezionistorico.interno.gov.it/index.php?tpel=C&dtel=04/03/2018&tpa=I&tpe=L&lev0=0&levsut0=0&lev1=16&levsut1=1&lev2=2&levsut2=2&levsut3=3&ne1=16&ne2=162&es0=S&es1=S&es2=S&es3=S&ms=S&ne3=1624&lev3=4|archive-date=8 January 2022|access-date=27 October 2022}}</ref><ref>{{cite news|date=25 September 2022|title=Elezioni 2022: Dettaglio scrutini|trans-title=2022 elections: Ballot details|access-date=27 October 2022|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/elezioni/politiche_2022/elezioni_dati.shtml?t=4&s=u&regione=abruzzo&x1=2_CU_ABRUZZO_-_U03.xml|url-status=live|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002030125/http://www.ansa.it/sito/notizie/elezioni/politiche_2022/elezioni_dati.shtml?t=4&s=u&regione=abruzzo&x1=2_CU_ABRUZZO_-_U03.xml|archive-date=2 October 2022|postscript=. Last updated 28 September 2022.}}</ref> {|class=wikitable style=text-align:right |- !colspan=5|[[2018 жылғы парламент сайлауы|2018 жылғы Италиядағы парламент сайлауы]] ([[Депуттар палатасы (Италия)|ДП]]): [[Латино, ЛазиоЛатина]] |- !colspan=2|Кандидат !Коалиция !Берілген дауыстар !% |- |align=left|'''Жоржа Мелони''' |align=left|[[Ортақ оңшылдар коалициясы (Италия)|Ортақ оңшылдар коалициясы]] |70,268 |41.0 |- |align=left|[[Леон Мартелукки]] |align=left|[[Бес жұлдыз қозғалысы]] |62,563 |36.5 |- |align=left|[[Федерико Фауттилли]] |align=left|[[Ортақ солшылдар коалициясы (Италия)|Ортақ солшылдар коалициясы]] |26,293 |15.3 |- |align=left colspan=2|Басқалар |12,269 |7.2 |- |align=left colspan=3|'''Жалпы''' |'''171,393''' |'''100.0''' |} {|class=wikitable style=text-align:right |- !colspan=5|[[2022 жылғы парламент сайлауы|2022 жылғы Италиядағы парламент сайлауы]] ([[Депуттар палатасы (Италия)|ДП]]): [[Л'Акилло]] |- !colspan=2|Кандидат !Коалиция !Берілген дауыстар !% |- |align=left|'''Жоржа Мелони''' |align=left|[[Ортақ оңшылдар коалициясы (Италия)|Ортақ оңшылдар коалициясы]] |104,823 |51.5| |- |align=left|[[Рита Инноценци]] |align=left|[[Ортақ солшылдар коалициясы (Италия)|Ортақ солшылдар коалициясы]] |42,630 |36.5 |- |align=left|[[Аттилио Д'Андреа]] |align=left|[[Бес жұлдыз қозғалысы]] |33,132 |16.3 |- |align=left colspan=2|Басқалар |22,988 |11.3 |- |align=left colspan=3|'''Жалпы''' |'''203,583''' |'''100.0''' |} == Библиография == * {{cite book|last=Meloni|first=Giorgia|year=2011|url=https://books.google.com/books?id=r0xphrql-GYC|url-status=live|title=Noi crediamo|trans-title=We believe|series=Saggi|language=it|edition=paperback|others=Podda, Stefano (curator)|location=Milan|publisher=Sperling & Kupfer, Mondadori|pages=XXVII, 164|isbn=978-8-8200-4932-4|oclc=898518765|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002094336/https://books.google.com/books?id=r0xphrql-GYC<!--https://web.archive.org/web/20221015110501/https://catalog.loc.gov/vwebv/searchBrowse?editSearchId=E#v=onepage&q&f=false https://archive.today/20190825123429/https://catalog.loc.gov/vwebv/searchBrowse?editSearchId=E#v=onepage&q&f=false-->|archive-date=2 October 2022|access-date=14 August 2022|via=[[Google Books]]}} * {{cite book|last1=Meloni|first1=Giorgia|last2=Meluzzi|first2=Alessandro|last3=Mercurio|first3=Valentina|year=2019|url=https://www.google.com/books/edition/Mafia_nigeriana_Origini_rituali_crimini/NEZzwwEACAAJ|url-status=live|title=Mafia nigeriana. Origini, rituali, crimini|trans-title=Nigerian mafia. Origins, rituals, crimes|series=I saggi|language=it|edition=paperback|location=Mantova|publisher=Oligo Editore|isbn=978-8-8857-2325-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928164330/https://books.google.com/books?id=NEZzwwEACAAJ&newbks=0|archive-date=28 September 2022|access-date=14 August 2022|via=[[Google Books]]}} * {{cite book|last=Meloni|first=Giorgia|year=2021|url=https://www.google.com/books/edition/Io_sono_Giorgia_Le_mie_radici_le_mie_ide/mHlzzgEACAAJ<!--Rizzoli: https://rizzoli.rizzolilibri.it/libri/io-sono-giorgia/-->|url-status=live|title=Io sono Giorgia, le mie radici, le mie idee|trans-title=I am Giorgia, my roots, my ideas|series=Saggi|language=it|edition=paperback|location=Rome|publisher=Rizzoli|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027124030/https://www.google.com/books/edition/Io_sono_Giorgia_Le_mie_radici_le_mie_ide/mHlzzgEACAAJ<!--https://web.archive.org/web/20221002104934/https://rizzoli.rizzolilibri.it/libri/io-sono-giorgia/-->|archive-date=27 October 2022|isbn=978-8-8171-5468-0|via=[[Google Books]]}} == Тағыда қараңыз == * [[Италиядағы консерватизм]] * [[Италиядағы ультраоңшыл политика]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * {{cite web|url=https://www.camera.it/leg18/29?shadow_deputato=302103&idpersona=302103&idlegislatura=18|title=MELONI Giorgia - FDI|author=|date=|work=|publisher=[[Италия депутаттар палатасы]]|accessdate=2020-09-04|lang=it|archiveurl=|archivedate=}} {{Үлкен сегіздік басшылары}} {{Үлкен жиырмалық басшылары|мемлекет=АҚШ}} [[Санат:Италияның әйел политиктері]] [[Санат:Бостандық халқы партиясының мүшелері]] [[Санат:Ұлыттқ альянс (Италия) партиясының мүшелері]] [[Санат:Италия бауырластары партиясының мүшелері]] [[Санат:Италия министрлері]] [[Санат:Италия палата депутаттарының мүшелері]] [[Санат:Қызметіндегі мемлекет билеушілері]] [[Санат:XXI ғасыр политиктер]] [[Санат:XXI ғасыр билеушіліері]] [[Санат:2022 жылы қызметіне келген премьер-министрлер]] [[Санат:Нато лидерлары]] [[Санат:Үлкен жетілік лидерлары]] [[Санат:Үлкен жиырмалық лидерлары]] [[Санат:Еурокеңес]] man1okuk0c1755u8ldpak31tfvb199t 3581782 3581747 2026-04-11T15:48:15Z Гулжайна Усен 179710 3581782 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | түс = елбасы | Қазақша есімі = Жоржа Мелони | Шынайы есімі = {{lang-it|Giorgia Meloni}} | Суреті = Girogia Meloni video message to the 2022 NIAF Gala.jpg | Атауы = Жоржа Мелони (2022) | Титулы = [[Италияның министрлер кеңесінің төрағасы]] | Ту = Ovale Presidenza Consiglio.svg | Ту2 = Flag of prime minister of Italy.svg | Басқара бастады = [[2022 жыл]]дың [[22 қазан]]ы | Басқаруын аяқтады = | Ізашары = [[Марио Драги]] |Президент = | Титулы_2 = «[[Италия бауырластары]]» партиясының төрағасы | Ту_2 = | Ту2_2 = | Реті_2 = 1 | Басқара бастады_2 = [[8 наурыз]] [[2014 жыл]] | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = [[Иньяцио Ла Русса]] | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = [[Италия депутаттар палатасы]]ның мүшесі | Ту_3 = Emblem of Italy.svg | Ту2_3 = Flag of Italy.svg | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = [[28 сәуір]] [[2006 жыл]] | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = {{iw|Жастар ісі жөніндегі министр||it|Ministri per la gioventù della Repubblica Italiana}} | Ту_4 = Emblem of Italy.svg | Ту2_4 = Flag of Italy.svg | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = [[8 мамыр]] [[2008 жыл]] | Басқаруын аяқтады_4 = [[16 қараша]] [[2011 жыл]] | Ізашары_4 = [[Джованна Меландри]] | Ізбасары_4 = [[Андреа Риккарди]] | Титулы_5 = [[Италияның депутаттар палатасы]]ның төрағасының орынбасары | Ту_5 = Emblem of Italy.svg | Ту2_5 = Flag of Italy.svg | Реті_5 = | Басқара бастады_5 = [[4 мамыр]] [[2006 жыл]] | Басқаруын аяқтады_5 = [[28 сәуір]] [[2008 жыл]] | Ізашары_5 = | Ізбасары_5 = | Туған күні = 15.1.1977 | Туған жері = [[Рим]], [[Италия]] | Азаматтығы = [[Италия]]ндық | Қызмет еткен жылдары = | Атағы = | Әскер түрі = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = [[католицизм]] | Әкесі = [[Франческо Мелони]] | Анасы = [[Анна Пароторе]] | Балалары = Жинерва | Партиясы = [[Италияқоғамдық қауымдастығы]] 1992-1995 [[Ұлттық альянс(Италия)]] 1995-2009 [[Бостандық халқы]] 2009-2012 [[Бауырлас Италия]] 2012 бастап | Білімі = | Қолтаңбасы = | Commons = | Марапаттары = | Сайты = {{URL|giorgiameloni.com}} }} '''Жоржиа Мелони''' ({{lang-it|Giorgia Meloni}}) — италиялық саясаткер. 22 қазаннан бастап [[Италияның министрлер кеңесінің төрағасы]] болған тарихтағы бірінші және әзірше жалғыз әйел адам. [[Сильвио Берлускони]]дың [[Берлускони үкіметі (төртінші)|төртінші үкіметінде]], яғни 2008-2011 жылдары, Италияның {{iw|жастар ісі жөніндегі министрі||it|Ministri per la gioventù della Repubblica Italiana}}. [[Италия бауырластары]] (2014 жылдан бастап) және [[Еуропалық консерваторлар мен реформисттар альянсы|Еуропалық консерваторлар мен реформисттар партияларының]] (2020 жылдан бастап) лидеры. == Балалық және жастық шағы == === Балалық шағы === Жоржа Мелони 1977 жылдың 15 қарашасы Римде дүниеге келген.<ref name="Pietromarchi 2022">{{cite news |last=Pietromarchi |first=Virginia |date=19 September 2022 |title=Who is Italy's leadership hopeful Giorgia Meloni? |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/9/19/who-is-italys-leadership-hopeful-giorgia-meloni |access-date=21 September 2022 |work=[[Al Jazeera]] |archive-date=20 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920090612/https://www.aljazeera.com/news/2022/9/19/who-is-italys-leadership-hopeful-giorgia-meloni |url-status=live}}</ref> [[Сардиния|Сардиниядан]] шыққан [[Франческо Мелони]]дың және [[Сицилия|Сицилиядан]] шыққан Анна Паратореның қызы. Әкесі Франческо Мелони салық кеңесшісі әрі юрист, 1995 жылы есірткі саудасы үшін сотталып, Испанияда 9 жыл бойы түрмеде отырған.<ref>{{cite news |date =28 September 2022 |title=Giorgia Meloni, il racconto della stampa spagnola sul padre (che la abbandonò da piccola): 'Fu condannato per traffico di droga' |trans-title=Giorgia Meloni, from the Spanish press about her father (who abandoned her as a child): 'He was convicted of drug trafficking' |language=it |work=[[Il Fatto Quotidiano]] |url=https://www.ilfattoquotidiano.it/2022/09/28/giorgia-meloni-il-racconto-della-stampa-spagnola-sul-padre-che-la-abbandono-da-piccola-fu-condannato-per-traffico-di-droga/6821134/ |url-status=live |access-date =1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001152047/https://www.ilfattoquotidiano.it/2022/09/28/giorgia-meloni-il-racconto-della-stampa-spagnola-sul-padre-che-la-abbandono-da-piccola-fu-condannato-per-traffico-di-droga/6821134/ |archive-date=1 October 2022}}</ref><ref>{{cite news|last=Pistilli |first=Clemente |date=29 September 2022 |url=https://roma.repubblica.it/cronaca/2022/09/29/news/giorgia_meloni_narcotraffico_spagna-367863619/ |title=Il padre di Giorgia Meloni fu condannato per narcotraffico, il racconto della stampa spagnola |trans-title=Giorgia Meloni's father was convicted of drug trafficking, the story from the Spanish press |work=[[La Repubblica]] |language=it |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001192003/https://roma.repubblica.it/cronaca/2022/09/29/news/giorgia_meloni_narcotraffico_spagna-367863619/ |archive-date=1 October 2022 |access-date=6 October 2022}}</ref> Мелони бір жаста болғанда әкесі [[канар арадары]]на «Cavallo pazzo», яғни «Ессіз жылқы» атты яхтада кетіп, отбасын тастап кеткен еді.<ref name="Dell'Arti & Spada 2014">{{cite news |last1=Dell'Arti |first=Giorgio |last2=Spada |first2=Alberto |date=27 May 2014 |title=Giorgia Meloni |language=it |work=[[Corriere della Sera]] |url=http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MELONI+Giorgia |url-status=dead |access-date =11 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141105033643/http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MELONI+Giorgia |archive-date=5 November 2014}}</ref><ref>{{cite web |url= http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MELONI+Giorgia |author= Giorgio Dell’Arti, Alberto Spada |title= Giorgia Meloni |date= 2014-05-27 |work= Cinquantamila Giorni |publisher= [[Corriere della Sera]] |accessdate= 2016-02-27 |lang= it |archiveurl= https://web.archive.org/web/20171201042931/http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MELONI+Giorgia |archivedate= 2017-12-01 |deadlink= no }}</ref>. Оның 1975 жылы туылған туған әпкесі бар - Арианна Мелони. Әпкесінің күйеуі Мелони кабинетінде ауыл шаруашылығы министрі атанған [[Франческо Лоллобриги]].<ref>{{cite news |last=Spagnoli |first=Sofia |date=27 September 2022 |title=Arianna Meloni: chi è la sorella di Giorgia. 'Ti accompagnerò come Sam con Frodo' |trans-title=Arianna Meloni: who is Giorgia's sister. 'I'll accompany you like Sam with Frodo' |url=https://www.quotidiano.net/elezioni/arianna-meloni-sorella-giorgia-1.8120618 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927112008/https://www.quotidiano.net/elezioni/arianna-meloni-sorella-giorgia-1.8120618 |archive-date=27 September 2022 |access-date=23 October 2022 |work=[[Quotidiano Nazionale]] |language=it}}</ref><ref>{{cite web |date=23 October 2022 |title=Cos'è il Ministero della Sovranità alimentare e cosa significa |trans-title=What is the Ministry of Food Sovereignty and what it means |url=https://quifinanza.it/economia/video/ministero-sovranita-alimentare-cosa-significa-francesco-lollobrigida/672881/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221023212235/https://quifinanza.it/economia/video/ministero-sovranita-alimentare-cosa-significa-francesco-lollobrigida/672881/ |archive-date=23 October 2022 |access-date=23 October 2022 |website=QuiFinanza |language=it}}</ref> Ол әпкесімен бірге байқамай өздерінің үйлерінде өрт шығарған соң, 3 жасында анасымен және әпкесімен бірге кедейлердің Гарбателла кварталына көшті.<ref name="Dell'Arti & Spada 2014" /><ref name="Brezar 2022">{{cite news |last=Brezar |first=Aleksandar |date=27 September 2022 |title=Italy election: In Rome's progressive neighbourhood, Meloni's victory causes anger and concern |url=https://www.euronews.com/my-europe/2022/09/27/in-romes-progressive-neighbourhood-melonis-victory-causes-anger-and-concern |access-date=22 October 2022 |publisher=[[Euronews]] |language=it |archive-date = 27 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927140413/https://www.euronews.com/my-europe/2022/09/27/in-romes-progressive-neighbourhood-melonis-victory-causes-anger-and-concern |url-status=live}}</ref> Жоржа 12 жастан бері әкесімен сөйлеспейді. === Жастық шағы === 1996 жылы [[Америго Виспучи]] атындағы институтта лингвистика саласынан арнайы, орташа білім алып бітірді.<ref name="Biography">{{cite web |url=http://www.sitiarcheologici.palazzochigi.it/www.governo.it/novembre%202011/www.governo.it/Governo/Biografie/ministri/Meloni_Giorgia.html |title=Biografia del ministro Giorgia Meloni |trans-title=Biography of Minister Giorgia Meloni |language=it |publisher=[[Chigi Palace]] |date=November 2011 |access-date=14 August 2022 |archive-date=31 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210331122339/http://www.sitiarcheologici.palazzochigi.it/www.governo.it/novembre%202011/www.governo.it/Governo/Biografie/ministri/Meloni_Giorgia.html |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.comune.roma.it/web-resources/cms/documents/Meloni_2016_cvp.pdf |title=Curriculum Vitae di Giorgia Meloni |trans-title=Giorgia Meloni's Curriculum Vitae |language=it |publisher=[[Commune of Rome]] |date=16 September 2016 |access-date=30 August 2022 |archive-date=5 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220805090317/https://www.comune.roma.it/web-resources/cms/documents/Meloni_2016_cvp.pdf |url-status=live}}</ref> 15 жасар Мелони 1992 жылы «Бабалар» (Gli Antenati) студенттік бірлестігін құрды. Оның мақсаты білім министрі [[Роза Руссо-Ерволини]] ойлап тапқан мектеп реформасының проектісіне қарсы шығу болатын.<ref>{{cite web |date =10 August 2022 |title='Woman, mother, Christian' guides Italian far-right to brink of power |url=https://www.euractiv.com/section/elections/news/woman-mother-christian-guides-italian-far-right-to-brink-of-power/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220822125300/https://www.euractiv.com/section/elections/news/woman-mother-christian-guides-italian-far-right-to-brink-of-power/ |archive-date=22 August 2022 |access-date=21 September 2022 |website=[[Euractiv]]}}</ref> Тура сол уақытта ол неофашисттік Италияндық қоғамдық қозғалыс партиясының жастық бөліміне яғни, Жастар фронтына қосылды.<ref name="Pietromarchi 2022" /> <ref>{{cite web |last=Fontana |first=Simone |date=28 July 2022 |title=Da dove arriva Giorgia Meloni, l'ultima fiamma della destra |trans-title=Where does Giorgia Meloni, the last flame of the right, come from |url=https://www.laregione.ch/estero/estero/1597310/da-dove-arriva-giorgia-meloni-l-ultima-fiamma-della-destra |access-date=21 September 2022 |website=[[laRegione Ticino]] |language=it |archive-date =7 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220807111359/https://www.laregione.ch/estero/estero/1597310/da-dove-arriva-giorgia-meloni-l-ultima-fiamma-della-destra |url-status=live}}</ref> 1996 жылы Италияндық қоғамдық қозғалыс партиясың студенттің ассоциациялар форумында өкілі болатын «Студенттік іс» (Azione Studentesca) организациясын басқарып бастады. <ref>{{cite web |date =10 August 2022 |title='Woman, mother, Christian' guides Italian far-right to brink of power |url=https://www.euractiv.com/section/elections/news/woman-mother-christian-guides-italian-far-right-to-brink-of-power/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220822125300/https://www.euractiv.com/section/elections/news/woman-mother-christian-guides-italian-far-right-to-brink-of-power/ |archive-date=22 August 2022 |access-date=21 September 2022 |website=[[Euractiv]]}}</ref> 1998 жылы постфашисттік [[Ұлттық альянс (Италия)|Ұлттық альянс]] партиясынан сайлауға қатысып, жеңіске жеткен соң, Рим провинциясының кеңесіне 2002 жылға шейін өтіп әрі мәдениет, мектеп, жастар политикасы жайлы комиссияда 2003 жылға дейін болған. 2001 жылы Ұлттық альянс партиясының лидері [[Жанфранко Фини]] Мелониды партияның «Жастардың ісі» (Azione Giovani) жастар организациясының ұлттық басқарушы комитетінің координаторы етіп тағайындады. 2004 жылғы [[Витербо]]дағы организацияның сьезінде оның алғашқы әйел лидері атанды.<ref>{{cite news |last=Giuffrida |first=Angela |date=17 September 2022 |title=God, family, fatherland – how Giorgia Meloni has taken Italy's far right to the brink of power |url=https://www.theguardian.com/world/2022/sep/17/giorgia-meloni-brothers-of-italy-leader-far-right-elections-alliance- |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220919113102/https://www.theguardian.com/world/2022/sep/17/giorgia-meloni-brothers-of-italy-leader-far-right-elections-alliance- |archive-date=19 September 2022 |access-date=21 September 2022 |work=[[The Guardian]]}}</ref> Сол жылдарда ол Римдегі ең танымал түңгі клубтарының бірі [[Пайпер клубы]]нда күтуші даяршы және бармен болып жұмыс істеді.<ref>{{cite news |orig-date=17 January 2013 |title=Meloni, da barman a tata... a ministro: 'Ho fatto tutti i lavori e ne sono fiera' |trans-title=Meloni, from barman to nanny... to minister: 'I did all the jobs and I'm proud of it' |language=it |work=Blitz Quotidiano |url=https://www.blitzquotidiano.it/politica-italiana/meloni-barman-tata-ministro-ho-fatto-tutti-lavori-vado-fiera-1450587/ |url-status=live |access-date=14 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422135929/https://www.blitzquotidiano.it/politica-italiana/meloni-barman-tata-ministro-ho-fatto-tutti-lavori-vado-fiera-1450587/ |archive-date=22 April 2021 |date=17 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |last=Guerzoni |first=Monica |date=17 January 2013 |title=Giorgia Meloni: 'Io militante ventenne e i Lego con la figlia di Fiorello' |trans-title=Giorgia Meloni: 'I'm a militant in my twenties and Lego with Fiorello's daughter' |language=it |work=[[Corriere della Sera]] |url=http://www.corriere.it/politica/13_gennaio_17/meloni-fiorello-politica-guerzoni_7ddfc190-607a-11e2-bd7d-debf946ea0b6.shtml |url-status=live |access-date=14 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210331123122/https://www.corriere.it/politica/13_gennaio_17/meloni-fiorello-politica-guerzoni_7ddfc190-607a-11e2-bd7d-debf946ea0b6.shtml |archive-date=31 March 2021}}</ref> == Политикалық жолы == === Депутаттар палатсының мүшесі === 2006 жылы ол [[Ұлттық альянс]] партиясынан [[Италияның парламенті|Италияның парламентінің]] XV шақырылымына өтті. Одан кейін ол мектепте шет тілдер бойынша орта мектеп дипломын 60/60 балмен алғанын мәлімдеді. Бұл кішкене қарсылықтар туғыздырды. Себебі Америго Виспучи атындағы мектеп ондай диплом беруге құқығы жоқ еді.<ref>{{cite web |last=Nuzzo |first=Alessandro |date=1 September 2022 |title=Che scuola ha fatto Giorgia Meloni: cosa sappiamo sul curriculum della leader di FdI |trans-title =What school did Giorgia Meloni go to: what do we know about the curriculum of the FdI leader |url=https://www.money.it/che-scuola-ha-fatto-giorgia-meloni-cosa-sappiamo-curriculum-leader-fdi |access-date=21 September 2022 |website=Money.it |language=it |archive-date=1 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901205943/https://www.money.it/che-scuola-ha-fatto-giorgia-meloni-cosa-sappiamo-curriculum-leader-fdi |url-status=live}}</ref> Бірақ Мелони тілдік бакалавр алғаны мәлім болды.<ref>{{cite web |date=16 August 2022|url=https://pagellapolitica.it/articoli/curriculum-meloni-liceo-linguistico |title=Nel curriculum di Meloni c'è qualcosa che non torna? |trans-title=Is there anything wrong with Meloni's curriculum? |language=it |website=Pagella Politica |access-date=30 August 2022 |archive-date=30 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220830185751/https://pagellapolitica.it/articoli/curriculum-meloni-liceo-linguistico |url-status=live}}</ref> Солай қарсылықтардың барлығы жоғалды. Осы жылы ол журналист болып жұмыс істеп бастады. <ref>{{cite web|url=http://www.odg.roma.it/ricerca.php|url-status=dead|title=Ordine dei giornalisti del Lazio|trans-title=Order of Journalists of Lazio|language=it|publisher=[[Italian Order of Journalists]]|date=2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110303201224/http://www.odg.roma.it/ricerca.php|archive-date=3 March 2011|access-date=14 August 2022}}</ref> Тағы да 2006 жылы ол премьер-министр әрі Медиа-магнат [[Сильвио Берлускони]]<nowiki/>дың III кабинеті қабылдаған заңдарды қорғаған. Ол заңдар Берлусконидың компанияларына пайда әкеліп, соған қоса оған қатысты соттарды кейінге қалдыратын. Ол «Бұл заңдарды контекстте санау керек. Бұл заңдарды Берлускони өзі үшін жасады. Бір бұл заңдар әділ» деп айтқан. <ref>{{cite web|date=7 December 2006|title=Giorgia Meloni|url=http://www.melba.it/csf/articolo.asp?articolo=341|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012233156/http://www.melba.it/csf/articolo.asp?articolo=341|archive-date=12 October 2007|access-date=11 August 2022|website=Corsera Magazine|language=it}}</ref> Парламенттін XV шақырылымында, нақтырақ айтсақ 2006 жылдың 4 мамырынан 28 сәуіріне шейін депутаттар палатасының төрағасының орынбасары болды.<ref>{{cite web|date=21 September 2022|title=Meloni: Italy's far-right 'Christian mother' on brink of power|url=https://www.france24.com/en/live-news/20220921-meloni-italy-s-far-right-christian-mother-on-brink-of-power|access-date=21 September 2022|website=[[France 24]]|publisher=[[Agence France-Presse]]|archive-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925050828/https://www.france24.com/en/live-news/20220921-meloni-italy-s-far-right-christian-mother-on-brink-of-power|url-status=live}}</ref> Соған қоса 2008 жылдың 29 мамырынан 28 сәуіріне шейн байланыс және сыртқы информация істері жайлы комитетті(Comitato per la comunicazione e l’informazione esterna) және де Карло Финци фондына биржа статусың беру бойынша комиссияны(Commissione per il conferimento delle borse di studio della fondazione «carlo finzi») басқарған.<ref>{{cite web|url=http://storia.camera.it/deputato/giorgia-meloni-19770115/organi#nav|title=Giorgia Meloni|author=|date=|work=Incarichi parlamentari|publisher=[[Палата депутатов Италии|Camera dei deputati]] (Portale storico)|accessdate=2014-12-06|lang=it|archiveurl=|archivedate=}}</ref>. === Жастар жайлы істер министрі === [[Сурет:Giorgia_Meloni_daticamera_2008.jpg|alt=2008 portrait of Meloni for the Chamber of Deputies|нобай|Мелони 2008 жыл|солға]]2008 жылдың 8 мамырында Мелони Сильвио Берлусконидың IV үкіметінде Жастар жайлы істер министрі болып тағайындалды. Сол кезде ол біріккен Италияның тарихындағы ең жас министр атанды<ref name="Il Sole 24 Ore 2013">{{cite news|url=http://argomenti.ilsole24ore.com/giorgia-meloni.html|title=Giorgia Meloni|work=[[Il Sole 24 Ore]]|language=it|date=8 February 2013|access-date=14 August 2022|archive-date=26 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226160946/http://argomenti.ilsole24ore.com/giorgia-meloni.html|url-status=live}}</ref>. Ол бұл қызметте Сильвио Берлускони финастық кризистың және протесттардың кесірінен кетуге мәжбүр болғанға шейін болды. <ref>{{Cite web|last=Naím|first=Moisés|date=19 September 2022|title=Who is Giorgia Meloni?|url=https://english.elpais.com/opinion/the-global-observer/2022-09-19/who-is-giorgia-meloni.html|access-date=21 September 2022|website=[[El País]]|archive-date=19 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220919174203/https://english.elpais.com/opinion/the-global-observer/2022-09-19/who-is-giorgia-meloni.html|url-status=live}}</ref> 2008 жылы ол Италия спортсмендерін [[Бейжің|Бейжіңдегі]] [[2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары]]<nowiki/>ның ашылуына бойкот жасауды ұсынды: бұл мәлімдеме Берлускони мен сыртқы істер министрі [[Франко Фраттини]]<nowiki/>дың критикасына түсті.<ref>{{cite news|url=https://loccidentale.it/giorgia-meloni-a-tatanka-ho-chiesto-un-gesto-non-di-non-gareggiare/|title=Giorgia Meloni a Tatanka: 'Ho chiesto un gesto, non di non gareggiare'|trans-title=Giorgia Meloni to Tatanka: 'I asked for a gesture, not not to compete'|work=[[L'Occidentale]]|language=it|date=6 August 2008|access-date=14 August 2022|archive-date=6 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220806143841/https://loccidentale.it/giorgia-meloni-a-tatanka-ho-chiesto-un-gesto-non-di-non-gareggiare/|url-status=live}}</ref> 2009 жылы оның Ұлттық альянс партиясы [[Алға Италия]] партиясымен бірігіп, Бостандық халқы партиясын құрды. Сол кезде ол біріккен партияның [[Жас Италия]] жастық секциясының президенті атанды.<ref name="Il Sole 24 Ore 2013"/> Тура сол жылы ол [[эвтанзия]]ға қарсы декретке дауыс берді. <ref>{{cite news|last=Telese|first=Luca|date=8 February 2009|url=https://www.ilgiornale.it/news/meloni-caro-fini-ecco-perch-non-ti-seguo.html|title=La Meloni: 'Caro Fini, ecco perché non ti seguo'|trans-title=La Meloni: 'Dear Fini, that's why I don't follow you'|work=[[Il Giornale]]|language=it|access-date=14 August 2022|archive-date=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814115349/https://www.ilgiornale.it/news/meloni-caro-fini-ecco-perch-non-ti-seguo.html|url-status=live}}</ref> 2010 жылы ол министрліктің атынан «Болашаққа құқық» деп аталатын 300 миллион евроға пакетті берді.<ref>{{cite web|url=https://www.confinionline.it/detail.aspx?id=21382&l=it|title=Diritto al futuro: 300 milioni di euro per il domani dei giovani|trans-title=Right to the future: 300 million euros for the future of young people|website=Confini Online|language=it|date=3 December 2010|access-date=11 August 2022|archive-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925105136/https://www.confinionline.it/detail.aspx?id=21382&l=it|url-status=live}}</ref> Ол жастарға инветициялауды көздеген 5 иницативадан тұратын. Оның ішінде жаңа кәсіпкерлерге стимул, уақытша жұмысшыларға бонусар және лайықты студенттерге кредиттер бар. 2012 жылдың қарашасында Мелони [[Анджелино Альфани]]дың партиядағы лидерлығына қарсы шықты. Бұның себебі оның [[Монти кабинеті]]ң қолдауы болды. Праймеризден бастартылудан кейін ол [[Иньяцио Ла Русса]] мен [[Гвидо Корсетто]] атты политиктармен Монтидың политкасына қарсы шығу үшін, партия ішінде өзгерістерді талап етіп6 әрі Берлускониға қарсы шығу үшін бірікті.<ref>{{cite news |last=Sala |first=Alessandro |date=20 November 2012 |url=http://www.corriere.it/politica/12_novembre_29/primarie-pdl-rabbia-giovani-meloni-cattaneo_90f27118-3a16-11e2-8e20-34fd72ebaa93.shtml |title=Pdl, primarie in fumo. La rabbia dei giovani |trans-title=PDL, primary in smoke. The anger of young people |work=[[Corriere della Sera]] |language=it |access-date=14 August 2022 |archive-date=12 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140512223714/http://www.corriere.it/politica/12_novembre_29/primarie-pdl-rabbia-giovani-meloni-cattaneo_90f27118-3a16-11e2-8e20-34fd72ebaa93.shtml |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.repubblica.it/politica/2012/12/20/news/crosetto_meloni_via_dal_pdl-49183057/|title=Crosetto e Meloni dal Pdl a 'Fratelli d'Italia': trattativa con La Russa su nome e simbolo|trans-title=Crosetto and Meloni from the PDL to 'Fratelli d'Italia': negotiation with La Russa on name and symbol|work=[[La Repubblica]]|language=it|date=20 December 2012|access-date=14 August 2022|archive-date=24 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924185352/https://www.repubblica.it/politica/2012/12/20/news/crosetto_meloni_via_dal_pdl-49183057/|url-status=live}}</ref> === Италия бауырластары === [[Сурет:Meloni_Crosetto.JPG|alt=Мелони Гуидо Кросеттомен 2014 жылы|нобай|Мелони Гуидо Кросеттомен 2014 жылы]] 2012 жылдың желтоқсанында ол Бостандық халқы партиясынан шығып, [[Иньяцио Ла Русса]] мен [[Гвидо Корсетто]] бірігіп, Италия әнұранынан алынған сөздерден атауын алып, Италия бауырластары партиясын құрды. <ref>{{cite news|last=Piccolillo|first=Virginia|date=16 December 2012|url=http://archiviostorico.corriere.it/2012/dicembre/16/Pdl_giorno_dei_montiani_scissioni_co_0_20121216_cb940f86-4748-11e2-96a9-077294bad7d3.shtml|url-status=dead|title=Pdl, il giorno dei montiani. 'No a scissioni'|trans-title=PDL, the day of the Montians. 'No to splits'|newspaper=[[Corriere della Sera]]|language=it|page=7|access-date=14 August 2022|archive-date=17 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017072205/http://archiviostorico.corriere.it/2012/dicembre/16/Pdl_giorno_dei_montiani_scissioni_co_0_20121216_cb940f86-4748-11e2-96a9-077294bad7d3.shtml}}</ref><ref>{{cite news|last=Guerzoni|first=Monica|date=17 December 2012|url=http://archiviostorico.corriere.it/2012/dicembre/17/Appello_Monti_guerra_alla_sinistra_co_0_20121217_f62eb7f4-4811-11e2-b9b5-3eea74e97452.shtml|url-status=dead|title=Appello a Monti e guerra alla sinistra. Il Pdl si ricompatta|newspaper=[[Corriere della Sera]]|trans-title=Appeal to Monti and war on the left. The PDL regroups|language=it|page=6|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201185618/http://archiviostorico.corriere.it/2012/dicembre/17/Appello_Monti_guerra_alla_sinistra_co_0_20121217_f62eb7f4-4811-11e2-b9b5-3eea74e97452.shtml|archive-date=1 February 2014|access-date=14 August 2022}}</ref><ref>{{cite news|last=Balmer|first=Crispian|date=26 September 2022|title=Nationalist Meloni set to smash Italy's glass ceiling, become premier|work=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/article/italy-election-meloni-idAFKBN2QR02P|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001212142/https://www.reuters.com/article/italy-election-meloni-idAFKBN2QR02P|archive-date=1 October 2022|access-date=13 October 2022}}</ref> 2013 жылғы парлменттік сайлауда ол қайтадан парламенттің астынғы палатасына өтті. Басында 19 наурыздан бастап аралас фракцияда болды. Ал 3 сәуірде ол Италия бауырластары - ұлттық альнс фракциясына өтті. <ref>{{cite web|url=http://www.camera.it/leg17/29?idLegislatura=17&shadow_deputato=302103|title=MELONI Giorgia - FDI-AN|author=|date=|work=|publisher=[[Палата депутатов Италии|Camera dei deputati]]|accessdate=2014-12-06|lang=it|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923231327/http://www.camera.it/leg17/29?idLegislatura=17&shadow_deputato=302103|archivedate=2015-09-23|deadlink=no}}</ref>. 2014 жылдың 8 наурызында ол Италия бауырластарының төрағасы болып сайланды.<ref>{{cite web|url=http://video.sky.it/news/politica/giorgia_meloni_eletta_presidente_di_fratelli_ditalia/v190974.vid|title=Giorgia Meloni eletta presidente di Fratelli d'Italia|author=|date=2014-03-08|work=|publisher=Sky TG24|accessdate=2016-02-27|lang=it|archiveurl=|archivedate=}}</ref> 2014 жылдың наурызында пресса Мелониды Италияның оңшылцентристтік күштерінің лидері постында Берлусконидың ұрпағы болады деп айта бастады,<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.it/2014/05/29/nuovi-leader-centro-destra_n_5409097.html|title=Centrodestra cerca un nuovo leader: chi prenderà il posto di Silvio Berlusconi? Giorgia Meloni e Guido Brera più popolari|author=Luigi Caputo|date=2014-05-29|work=|publisher=Huffington Post|accessdate=2014-12-06|lang=it|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141208025446/http://www.huffingtonpost.it/2014/05/29/nuovi-leader-centro-destra_n_5409097.html|archivedate=2014-12-08|deadlink=no}}</ref> ал тура сол жылдың күзінде кейбір халық ойының сауалнамаларына сәйкес ,ол сенім рейтингында қазіргі премьер-министр [[Маттео ренци|Маттео Ренци]]<nowiki/>дан кейінгі екінші орында тұрды.<ref>{{cite web|url=http://espresso.repubblica.it/attualita/2014/10/08/news/una-le-pen-di-nome-giorgia-1.183468|title=L'irresistibile ascesa di Giorgia Meloni. Una Marine Le Pen di casa nostra|author=Denise Pardo|date=2014-10-13|work=L’Espresso|publisher=[[La Repubblica]]|accessdate=2014-12-06|lang=it|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141122182158/http://espresso.repubblica.it/attualita/2014/10/08/news/una-le-pen-di-nome-giorgia-1.183468|archivedate=2014-11-22|deadlink=no}}</ref> 2015 жылдың 4 қарашасында бүкіл оңшылцентристтік күштерді біріктіру үшін жасалған <nowiki>''</nowiki>Terra nostra — Italiani con Giorgia Meloni<nowiki>''</nowiki> (Біздің жер - Итальяндықтар Жоржа Мелонимен бірге) қозғалысын құрғаны туралы мәлімдеді.<ref>{{cite web|url=http://www.liberoquotidiano.it/news/politica/11845004/Nasce-il-Fratelli-d-Italia-2.html|title=Nasce il Fratelli d'Italia 2: "Terra nostra" con Giorgia Meloni per rifare la destra|author=Enrico Paoli|date=2015-11-04|work=|publisher=Libero Quotidiano|accessdate=2016-05-23|lang=it|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304203854/http://www.liberoquotidiano.it/news/politica/11845004/Nasce-il-Fratelli-d-Italia-2.html|archivedate=2016-03-04|deadlink=no}}</ref>. === Римнің мэры сайлануы (2016) === 2016 жылдың 17 наурызында [[Маттео Сальвини]]<nowiki/>дың солтүстік лигасымен Римның мэрының сайлануына қатысатыны туралы мәлімдеді. Өзінің шешімімен ол оңшыл центристтердің лагерьін бұзды. Себебі бұл уақытта Сильвио Берлусконидың [[Алға Италия]] партиясы {{iw|Бертолазо, Гвидо|Гвидо Бертолазо|it|Guido Bertolaso}}ның кондитатурасын ұсынып қойған еді. <ref>{{cite web|url=http://www.ansa.it/lazio/notizie/2016/03/16/comunali-roma-salvini-sostiene-meloni.-berlusconi-con-lei-non-si-vince-avanti-con-bertolaso_c5394258-4989-4d8d-a49d-cd0d58b49fd5.html|title=Roma, Giorgia Meloni si candida a sindaco. Salvini la sostiene. Bertolaso: 'Non mi ritiro'|author=|date=2016-03-17|work=|publisher=ANSA|accessdate=2016-05-23|lang=it|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160529013300/http://www.ansa.it/lazio/notizie/2016/03/16/comunali-roma-salvini-sostiene-meloni.-berlusconi-con-lei-non-si-vince-avanti-con-bertolaso_c5394258-4989-4d8d-a49d-cd0d58b49fd5.html|archivedate=2016-05-29|deadlink=no}}</ref>. 2016 жылдың 5 маусымы ол сайлаудың бірінші турында үшінші орын алып, жеңіліске ұшырады. Ол 20,64% пайыз жинады. Қарсыластары [[Роберт Жакетти]] мен [[Виржиния Ражжи]] 24,87 және 35,25 пайыздар жинады.<ref>{{cite web|url=http://elezioni.lastampa.it/2016/elezioni-comunali/roma/roma|title=Tabella risultati Roma|author=|date=2016-06-06|work=Comunali|publisher=la Stampa|accessdate=2016-06-06|lang=it|description=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160608055944/http://elezioni.lastampa.it/2016/elezioni-comunali/roma/roma|archivedate=2016-06-08|deadlink=no}}</ref>. === 2018 жылғы парламенттік сайлау және одан кейінгі оқиғалар === [[Сурет:Meloni_Salvini_Berlusconi.jpg|alt=Giorgia Meloni with Matteo Salvini and Silvio Berlusconi in 2018|солға|нобай|Мелони(сол жақта) Маттео Сальвини(ортада) және Сильвио Берлусконимен(оң жақта)]] 2018 жылдың 4 наурызында оның «Италия бауырластары» партиясы сайлауда жеңген оңшылцентристтік коалициясының ішінде барды. Бірақ парламенттің жартысы оппозицияға тиесілі болғандықтан, жаңа үкімет құралуы созылып кетті, және ең соңыңда ең мүмкін коалиция басқа оңшылцентристті партияларының қатысуынсыз [[Солтүстік лига]] мен [[Бес жұлдыз қозғалысы]]<nowiki/>ның коалициясы болып шықты. 27 мамыр күні Италия президенті [[Серджио Маттарелла]] жаңа үкіметті оның ішінде еуроскептик [[Паоло Савона]] болғандықтан қолдаудан бастартты. Осындай ел көрмеген иерархия конфликтісі кезінде, ол ел политикатрының арасында ел политктарының арасында бірінші президентке импичмент жасауды ұсынды.<ref>{{cite web|url=http://www.lastampa.it/2018/05/28/italia/scontro-istituzionale-mai-visto-conte-rinuncia-pronto-cottarelli-di-maio-chiede-limpeachment-60CVHQYWcITaM7jZ6jBJyM/pagina.html|title=Scontro istituzionale mai visto: Conte rinuncia, pronto Cottarelli. Di Maio chiede l’impeachment|author=Francesca Schianchi|date=2018-05-28|work=|publisher=la Stampa|accessdate=2018-05-28|lang=it|description=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180528085034/http://www.lastampa.it/2018/05/28/italia/scontro-istituzionale-mai-visto-conte-rinuncia-pronto-cottarelli-di-maio-chiede-limpeachment-60CVHQYWcITaM7jZ6jBJyM/pagina.html|archivedate=2018-05-28|deadlink=no}}</ref> 2021 жылдың ақпан айынан бастап [[Вашингтон|Вашингтонда]] орналасқан көптеген қажігер, бизнесмен, саясаткерлерде қамтитын халықаралық талдау орталығынын<ref>{{Cita web|url=https://formiche.net/2022/07/meloni-americana-usa-think-tank/|titolo=Meloni l'americana. Tutte le stelle e le strisce dentro FdI|autore=Francesco Bechis|sito=Formiche.net|data=2022-07-25|accesso=2022-09-28}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.ilgiornaleditalia.it/news/politica/391901/giorgia-meloni-aspen-institute-grande-sonno-occidente.html|titolo=Giorgia Meloni, l'Aspen Institute e il Grande sonno dell'Occidente|autore=Alfredo Tocchi|sito=www.ilgiornaleditalia.it|accesso=2022-09-28}}</ref> Aspen институтының мүшесі<ref>{{Cita web|url=https://www.blogo.it/post/94929/aspen-institute-cose|titolo=Aspen Institute: cos'è? Giorgia Meloni ne entra a far parte|autore=Redazione Blogo|sito=Blogo|data=2021-02-01|accesso=2022-09-28}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.open.online/2021/02/03/giorgia-meloni-aspen-institute/|titolo=Da Io sono Giorgia all'Aspen Institute: l'irresistibile ascesa di Meloni tra popolo, canzonette e fascino dei poteri forti|sito=Open|data=2021-02-03|accesso=2022-09-28}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.repubblica.it/politica/2022/03/26/news/giorgia_meloni_atlantista-342871365/|titolo=FdI, Giorgia l’atlantista: le metamorfosi di Meloni|sito=la Repubblica|data=2022-03-25|accesso=2022-09-28}}</ref>. === 2022 жылғы парламенттік сайлау === Парламенттік сайлауға дайындалудың соңғы этапында Мелони Ресейге қатысты саясат өзгермейтінін, бірақ [[Драго үкіметі]]<nowiki/>нің министрлері жаңа кабинетке кірмейтіні туралы мәлімдеді<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/politica/2022/09/22/diretta/elezioni_politiche_2022_ultime_notizie_oggi-366719758/?ref=RHTP-BH-I366553095-P3-S2-T1|title=Elezioni politiche 2022, Meloni: "Con me a Chigi linea dell'Italia non cambia, ma no a ministri di Draghi nel mio governo". Letta: "Se vince destra, Putin uomo più felice del mondo"|author=|date=2022-09-22|work=|publisher=la Repubblica|accessdate=2022-09-22|lang=it}}</ref>. Өте аз явка жинаған<ref name="RAI turnout">{{cite news|date=26 September 2022|title=Proiezioni: FdI primo partito. Calano M5s, Lega e Forza Italia. Pd al 19%, Terzo polo al 7%|trans-title=Projections: FdI first party. Calano M5s, Lega and Forza Italia. Pd at 19%, Third pole at 7%|language=it|work=[[RAI]]|url=https://www.rainews.it/maratona/2022/09/elezioni-politiche-italiani-al-voto-i-dati-della-affluenza-gli-exit-poll-le-proiezioni-i-risultati-in-tempo-reale--a8e20abb-c824-4811-85c1-a13a3b53da4a.html|access-date=26 September 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926055307/https://www.rainews.it/maratona/2022/09/elezioni-politiche-italiani-al-voto-i-dati-della-affluenza-gli-exit-poll-le-proiezioni-i-risultati-in-tempo-reale--a8e20abb-c824-4811-85c1-a13a3b53da4a.html|url-status=live}}</ref> 25 қыркүйек өткен сайлаулардың нәтижесі бойынша Мелони 3-інші Абруццо округінен(Орталығы [[Л’Акуила]]) 51,5 пайыз нәтижемен Италияның депутаттар палатасына қайта сайланды. Ол бастаған оңшылцентрист коалициясы депутаттар палатасына сайлауда 43,8% жинады(Оның [[Италия бауырластары]] партиясы 26% жинады). Бұл оған астынғы палатада толықтай көпшілдік берді(400-ден 235 орын)<ref>{{cite web|url=https://elezioni.repubblica.it/2022/cameradeideputati/|title=ELEZIONI camera 2022. RISULTATI ITALIA|author=|date=2022-09-26|work=|publisher=la Repubblica|accessdate=2022-09-28|lang=it}}</ref>, ал сенатқа сайлаудан оның коалициясы 44% жинады(200-ден 112 орын)<ref>{{cite web|url=https://elezioni.repubblica.it/2022/senatodellarepubblica/|title=ELEZIONI senato 2022. RISULTATI ITALIA|author=|date=2022-09-26|work=|publisher=la Repubblica|accessdate=2022-09-28|lang=it}}</ref>. == Италия премьер-министрі == === Кабинет құрылуы === [[Сурет:Mattarella Meloni 2022.jpg|нобай|оңға|upright|Мелони Матарелламен қызметке тұру рәсімінде|alt=Photo of Giorgia Meloni in 1995]] Ол және оның үкіметі 22 қазан күні ант берді<ref>{{cite news|url=https://www.rainews.it/maratona/2022/10/consultazioni-con-il-presidente-della-repubblica-per-il-nuovo-governo-92e01557-486a-43f5-b45d-57207f7f329d.html|url-status=live|title=Il governo Meloni giura oggi al Quirinale|trans-title=The Meloni government swears today at the Quirinale|publisher=[[RAI]]|language=it|date=21 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021134007/https://www.rainews.it/maratona/2022/10/consultazioni-con-il-presidente-della-repubblica-per-il-nuovo-governo-92e01557-486a-43f5-b45d-57207f7f329d.html|archive-date=21 October 2022|access-date=21 October 2022|postscript=. Updated as of 22 October 2022.}}</ref><ref>{{cite news|url=https://tg24.sky.it/politica/2022/10/21/governo-meloni-ultime-news|url-status=live|title=Nuovo governo, le news. Alle 10 il giuramento di Giorgia Meloni e dei ministri|trans-title=New government, the news. At 10 the oath of Giorgia Meloni and the ministers|website=[[Sky TG24]]|language=it|date=21 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021134336/https://tg24.sky.it/politica/2022/10/21/governo-meloni-ultime-news|archive-date=21 October 2022|access-date=21 October 2022|postscript=. Updated as of 22 October 2022.}}</ref><ref>{{cite news|last1=Harlan|first1=Chico|last2=Pitrelli|first2=Stefano|date=21 October 2022|title=Meloni sworn in as Italy's first female prime minister|newspaper=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/10/21/giorgia-meloni-silvio-berlusconi-italy/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021231732/https://www.washingtonpost.com/world/2022/10/21/giorgia-meloni-silvio-berlusconi-italy/|archive-date=21 October 2022|access-date=22 October 2022|issn=0190-8286}}</ref>. Ант берген соң, Мелони заңды түрде Италия тарихындағы үкіметті басқаратын алғашқы әйел атанды<ref>{{cite news|last1=Amante|first1=Angelo|last2=Weir|first2=Keith|date=21 October 2022|title=Meloni takes charge as PM as Italy swings to the right|work=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/world/europe/italys-meloni-meets-president-set-become-prime-minister-2022-10-21/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021102408/https://www.reuters.com/world/europe/italys-meloni-meets-president-set-become-prime-minister-2022-10-21/|archive-date=21 October 2022|access-date=21 October 2022}}</ref><ref>{{cite news|agency=[[Associated Press]]|date=21 October 2022|title=Presidential palace says Giorgia Meloni forms government, giving Italy first far-right-led coalition since World War II|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/presidential-palace-giorgia-meloni-forms-government-giving-italy-91866408|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221022000948/https://abcnews.go.com/International/wireStory/presidential-palace-giorgia-meloni-forms-government-giving-italy-91866408|archive-date=22 October 2022|access-date=21 October 2022|website=[[ABC News]]}}</ref><ref>{{cite news|date=21 October 2022|title=Far-right Meloni set to become Italy's first woman PM|url=https://www.france24.com/en/live-news/20221021-far-right-meloni-set-to-become-italy-s-first-woman-pm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021100236/https://www.france24.com/en/live-news/20221021-far-right-meloni-set-to-become-italy-s-first-woman-pm|archive-date=21 October 2022|access-date=21 October 2022|website=[[France 24]]|publisher=[[Agence France-Presse]]}}</ref>. Ол [[Еурокомиссия]] бастығы [[Урсула фон дер Ляйен|Урсула фон дер Ляйеннан]] және [[Еуропарламент]] спикері [[Роберта Метсола|Роберта Метсоладан]] заңды түрде құттықтау алды. Ал Венгрия премьер-министрі [[Виктор Орбан]] [[Twitter|Twitte]]<nowiki/>r-ына «Жоржа Мелониды оның үкіметі құрылуымен құттықтаймын! Бұл Еуропалық оңшылдар үшін ұлы күн» деген пост салды<ref>{{cite web|url=https://www.ilsole24ore.com/art/governo-meloni-oggi-giuramento-quirinale-domenica-passaggio-consegne-draghi-AEQbyiAC|title=Meloni e i ministri hanno giurato: «Serviremo l’Italia con orgoglio». Von der Leyen: «Lavoreremo insieme». Orban: «Grande giorno per destra Ue»|author=|date=2022-10-22|work=|publisher=il Sole 24 Ore|accessdate=2022-10-22|lang=it}}</ref>. 23 қазан күні [[Ватикан|Ватиканға]] келген [[Франция президенті]] [[Эммануэль Макрон|Эммануэль Макронмен]] формалсыз келіссөздер жүргізді<ref>{{cite web|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2022/10/23/meloni-vede-macron-a-roma-dare-risposte-comuni-sullenergia_ac90deb7-dc69-4729-9681-6aefeafd8966.html|title=Meloni vede Macron a Roma: "Dare risposte comuni sull'energia"|author=|date=2022-10-24|work=|publisher=ANSA|accessdate=2022-10-24|lang=it}}</ref>. [[Сурет:Governo Meloni.jpg|нобай|солға|upright|Мелони үкіметі ант беруде|alt=Photo of Giorgia Meloni in 1995]] 25 қазан күні Мелони өзінің кабинетіне сенім вотумынан бұрын алғаш рет премьер-министр ретінде парламенттің алдында заңды мәлімдеме жасады<ref>{{cite news|date=21 October 2022|title=Governo Meloni, ecco il timing: l'incarico, il giuramento, la fiducia e la Legge di Bilancio|trans-title=Meloni government, here is the timeline: the assignment, the oath, the trust, and the Budget Law|url=https://www.ilmessaggero.it/politica/giorgia_meloni_timing_governo_giuramento_fiducia_legge_bilancio-7003713.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021100829/https://www.ilmessaggero.it/politica/giorgia_meloni_timing_governo_giuramento_fiducia_legge_bilancio-7003713.html|archive-date=21 October 2022|access-date=22 October 2022|work=[[Il Messaggero]]|language=it}}</ref><ref>{{cite news|last=Bongarrà|first=Francesco|date=21 October 2022|title=Dall'incarico alla manovra, il timing|trans-title=From the task to govern to the budget law, the timeline|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2022/10/21/dallincarico-alla-manovra-il-timing_36546866-6932-4b2c-950b-4f110bf0dd5a.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021170609/https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2022/10/21/dallincarico-alla-manovra-il-timing_36546866-6932-4b2c-950b-4f110bf0dd5a.html|archive-date=21 October 2022|access-date=22 October 2022|publisher=[[Agenzia Nazionale Stampa Associata]]|language=it}}</ref>.Мәлімдемесі кезінде Италия тарихындағы алғаш әйел премьер министр болудың маңыздылығын түсінетіні туралы айтып кетті<ref>{{cite news|last=Jakhnagiev|first=Alexander|date=25 October 2022|title=Meloni alla Camera, l'applauso al suo arrivo e l'abbraccio di Salvini|trans-title=Melons in the Chamber, the applause on her arrival and Salvini's hug|url=https://video.corriere.it/politica/meloni-camera-l-applauso-suo-arrivo-abbraccio-salvini/9a225d66-5446-11ed-a58a-ad027d5a5146|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025140212/https://video.corriere.it/politica/meloni-camera-l-applauso-suo-arrivo-abbraccio-salvini/9a225d66-5446-11ed-a58a-ad027d5a5146|archive-date=25 October 2022|access-date=25 October 2022|work=[[Corriere della Sera]]|language=it}}</ref>. Ол бірнеше әйелдерге рахмет айтып кетті, оның ішінде [[Тина Ансельми]], [[Саманта Кристофоретти]], [[Грация Делледа]], [[Ориана Фаллачи]], [[Нильде Йотти]], [[Рита Леви-Монтальчини]] және [[Мария Монтессори]] болды. Оның айтуынша бұл адамдар оған баспалдақ құрып берді, және олардың арқасында ол премьер-министр атанып, әйнекті төбені бұзуда<ref>{{cite news|date=25 October 2022|title=Governo, da Iotti a Cristoforetti: le donne che 'hanno osato' citate da Meloni|trans-title=Government, from Iotti to Cristoforetti: the women who 'dared' cited by Meloni|url=https://www.adnkronos.com/governo-da-iotti-a-cristoforetti-tutte-le-donne-citate-da-meloni_6ZOisvoA3tG76Z0mDAp9T8|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025140411/https://www.adnkronos.com/governo-da-iotti-a-cristoforetti-tutte-le-donne-citate-da-meloni_6ZOisvoA3tG76Z0mDAp9T8|archive-date=25 October 2022|access-date=25 October 2022|work=[[Adnkronos]]}}</ref><ref>{{cite news|last=De Rosa|first=Gianluca|title=Meloni citazionista: da Steve Jobs a Giovanni Paolo II, tutti i riferimenti del suo discorso|trans-title=Meloni quotationist: from Steve Jobs to John Paul II, all the references of her speech|url=https://www.ilfoglio.it/politica/2022/10/25/news/meloni-citazionista-da-steve-jobs-a-giovanni-paolo-ii-tutti-i-riferimenti-del-suo-discorso-4593956/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025140520/https://www.ilfoglio.it/politica/2022/10/25/news/meloni-citazionista-da-steve-jobs-a-giovanni-paolo-ii-tutti-i-riferimenti-del-suo-discorso-4593956/|archive-date=25 October 2022|access-date=25 October 2022|work=[[Il Foglio]]|language=it}}</ref>. Оның үкіметі екі палатада компактты дауыстар санымен сенім вотумын алды<ref>{{cite web|last1=Cipolla|first1=Alessandro|last2=Imparato|first2=Rosaria|date=25 October 2022|url=https://www.money.it/meloni-camera-diretta-video-voto-fiducia-governo|title=Meloni alla Camera, diretta video voto di fiducia al governo: cosa ha detto nella replica la presidente del Consiglio|trans-title=Meloni in the Chamber, live video vote of confidence in the government: what the prime minister said in response|website=Money|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20221026003822/https://www.money.it/meloni-camera-diretta-video-voto-fiducia-governo|archive-date=26 October 2022|access-date=26 October 2022}}</ref><ref>{{cite news|date=26 October 2022|title=Il Senato vota la fiducia al governo Meloni: 115 sì, 79 no e 5 astenuti|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2022/10/26/il-senato-vota-la-fiducia-al-governo-meloni-115-si-79-no-e-5-astenuti_1f316e11-70d5-491d-801f-7e5cea2d1b71.html|url-status=live|trans-title=The Senate votes for confidence in the Meloni government: 115 yes, 79 no, and 5 abstentions|access-date=26 October 2022|publisher=[[Agenzia Nazionale Stampa Associata]]|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20221026200317/https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2022/10/26/il-senato-vota-la-fiducia-al-governo-meloni-115-si-79-no-e-5-astenuti_1f316e11-70d5-491d-801f-7e5cea2d1b71.html|archive-date=26 October 2022}}</ref><ref>{{cite web|title=Governo Meloni, le ultime notizie. Fiducia in Senato per l'esecutivo: 115 sì e 79 no|trans-title=Meloni government, the latest news. Confidence in the Senate for the executive: 115 yes and 79 no|url=https://tg24.sky.it/politica/2022/10/26/governo-meloni-fiducia-ultime-notizie|url-status=live|access-date=26 October 2022|website=[[Sky TG24]]|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20221026200523/https://tg24.sky.it/politica/2022/10/26/governo-meloni-fiducia-ultime-notizie|archive-date=26 October 2022}}</ref>. == Жеке өмірі == Мелонида өзінің жігітінен Жинерва атты баласы бар<ref>{{cite news|url=http://www.corriere.it/politica/16_settembre_16/ginevra-sorellina-d-italia-nata-bambina-giorgia-meloni-d57e9734-7c30-11e6-a2aa-53284309e943.shtml|title=Ginevra, 'sorellina d'Italia': è nata la bambina di Giorgia Meloni|trans-title=Geneva, 'little sister of Italy': Giorgia Meloni's baby girl was born|work=[[Corriere della Sera]]|language=it|date=16 September 2016|access-date=14 August 2022|archive-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325005517/http://www.corriere.it/politica/16_settembre_16/ginevra-sorellina-d-italia-nata-bambina-giorgia-meloni-d57e9734-7c30-11e6-a2aa-53284309e943.shtml|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=30 August 2022|title=A destra vogliono una famiglia tradizionale. Ma non per loro|trans-title=On the right they want a traditional family. But not for them|url=https://www.repubblica.it/commenti/2022/08/30/news/famiglia_tradizionale_destra_modello-363518463/|access-date=5 September 2022|work=[[La Repubblica]]|language=it|archive-date=5 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220905074053/https://www.repubblica.it/commenti/2022/08/30/news/famiglia_tradizionale_destra_modello-363518463/|url-status=live}}</ref>. Оның жігіті Сильвио Берлускониға тиесілі [[TGcom24|Tgcom24]] телеарнасында істейтін журналист.<ref>{{cite web|last=Bonamoneta|first=Giorgia|date=27 June 2021|url=https://www.money.it/Andrea-Giambruno-chi-e-il-compagno-di-Giorgia-Meloni|title='Chi è Andrea Giambruno compagno di Giorgia Meloni|trans-title='Who is Andrea Giambruno companion of Giorgia Meloni|website=Money.it|language=it|access-date=14 August 2022|postscript=. Updated 12 January 2022.|archive-date=11 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213638/https://www.money.it/Andrea-Giambruno-chi-e-il-compagno-di-Giorgia-Meloni|url-status=live}}</ref> == Сайлаулары == {| class="wikitable" style="width:55%; border:1px #AAAAFF solid" ! width="12%" |Сайлау жылы ! width="25%" | ! width="25%" |Сайлау округі ! colspan="1" width="10%" |Партиясы ! width="12%" |Дауыстар ! width="12%" |Нәтиже |- ![[2006 жылғы Италиядағы парламент сайлауы|2006]] |[[Депутаттар палатасы (Италия)|Депутаттар]]<nowiki/> [[Депутаттар палатасы (Италия)|палатасы]] |[[Лазио 1(сайлау округі)|Лазио 1]] |[[Ұлттық альянс (Италия)|ҰА]] |[[Партиялық тізім]]мен қатысты |'''Сайланды''' |- ![[2008 жылғы Италиядағы парламент сайлауы|2008]] |[[Депутаттар палатасы (Италия)|Депутаттар палатасы]] |[[Лазио 2(сайлау округі)|Лазио 2]] |[[Бостандық халқы|БХ]] |–[[Партиялық тізім]]мен қатысты |'''Сайлан'''<nowiki/>'''ды''' |- ![[2013 жылғы Италиядағы парламент сайлауы|2013]] |[[Депутаттар палатасы (Италия)|Депутаттар палатасы]] |[[Ломбардия 3(сайлау округі)|Ломбардия 3]] |[[Италия бауырластары|ИБ]] |[[Партиялық тізім]]мен қатысты |'''Сайланды''' |- ![[2018 жылғы Италиядағы парламент сайлауы|2018]] |[[Депутаттар палатасы (Италия)|Депутаттар палатасы]] |[[Лазио 2(сайлау округі)|Лазио 2]] - [[Латино]] |[[Италия бауырластары|ИБ]] |70,268 |'''Сайланды''' |- ![[2018 жылғы Италиядағы парламент сайлауы|2018]] |[[Депутаттар палатасы (Италия)|Депутаттар палатасы]] |[[Абруццо(сайлау округі)|Абруццо]] - [[Л'Акилла]] |[[Италия бауырластары|ИБ]] |104,823 |'''Сайланды''' |} {{notelist}} ===Жинаған дауыстары=== Мелони 2018-2022 жылдары парламенттік сайлауларда берілген дауыстар арқылы мажоритарлы системада жеңіске жетті.<ref>{{cite web|url=https://elezionistorico.interno.gov.it/index.php?tpel=C&dtel=04/03/2018&tpa=I&tpe=L&lev0=0&levsut0=0&lev1=16&levsut1=1&lev2=2&levsut2=2&levsut3=3&ne1=16&ne2=162&es0=S&es1=S&es2=S&es3=S&ms=S&ne3=1624&lev3=4|url-status=live|title=Elezioni Camera 4 marzo 2018 – Collegio di Latina|trans-title=4 March 2018 elections to the Chamber – Constituency of Latina|website=Eligendo Archivio|publisher=Italian Ministry of the Interior|language=it|date=4 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225246/https://elezionistorico.interno.gov.it/index.php?tpel=C&dtel=04/03/2018&tpa=I&tpe=L&lev0=0&levsut0=0&lev1=16&levsut1=1&lev2=2&levsut2=2&levsut3=3&ne1=16&ne2=162&es0=S&es1=S&es2=S&es3=S&ms=S&ne3=1624&lev3=4|archive-date=8 January 2022|access-date=27 October 2022}}</ref><ref>{{cite news|date=25 September 2022|title=Elezioni 2022: Dettaglio scrutini|trans-title=2022 elections: Ballot details|access-date=27 October 2022|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/elezioni/politiche_2022/elezioni_dati.shtml?t=4&s=u&regione=abruzzo&x1=2_CU_ABRUZZO_-_U03.xml|url-status=live|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002030125/http://www.ansa.it/sito/notizie/elezioni/politiche_2022/elezioni_dati.shtml?t=4&s=u&regione=abruzzo&x1=2_CU_ABRUZZO_-_U03.xml|archive-date=2 October 2022|postscript=. Last updated 28 September 2022.}}</ref> {|class=wikitable style=text-align:right |- !colspan=5|[[2018 жылғы парламент сайлауы|2018 жылғы Италиядағы парламент сайлауы]] ([[Депуттар палатасы (Италия)|ДП]]): [[Латино, ЛазиоЛатина]] |- !colspan=2|Кандидат !Коалиция !Берілген дауыстар !% |- |align=left|'''Жоржа Мелони''' |align=left|[[Ортақ оңшылдар коалициясы (Италия)|Ортақ оңшылдар коалициясы]] |70,268 |41.0 |- |align=left|[[Леон Мартелукки]] |align=left|[[Бес жұлдыз қозғалысы]] |62,563 |36.5 |- |align=left|[[Федерико Фауттилли]] |align=left|[[Ортақ солшылдар коалициясы (Италия)|Ортақ солшылдар коалициясы]] |26,293 |15.3 |- |align=left colspan=2|Басқалар |12,269 |7.2 |- |align=left colspan=3|'''Жалпы''' |'''171,393''' |'''100.0''' |} {|class=wikitable style=text-align:right |- !colspan=5|[[2022 жылғы парламент сайлауы|2022 жылғы Италиядағы парламент сайлауы]] ([[Депуттар палатасы (Италия)|ДП]]): [[Л'Акилло]] |- !colspan=2|Кандидат !Коалиция !Берілген дауыстар !% |- |align=left|'''Жоржа Мелони''' |align=left|[[Ортақ оңшылдар коалициясы (Италия)|Ортақ оңшылдар коалициясы]] |104,823 |51.5| |- |align=left|[[Рита Инноценци]] |align=left|[[Ортақ солшылдар коалициясы (Италия)|Ортақ солшылдар коалициясы]] |42,630 |36.5 |- |align=left|[[Аттилио Д'Андреа]] |align=left|[[Бес жұлдыз қозғалысы]] |33,132 |16.3 |- |align=left colspan=2|Басқалар |22,988 |11.3 |- |align=left colspan=3|'''Жалпы''' |'''203,583''' |'''100.0''' |} == Библиография == * {{cite book|last=Meloni|first=Giorgia|year=2011|url=https://books.google.com/books?id=r0xphrql-GYC|url-status=live|title=Noi crediamo|trans-title=We believe|series=Saggi|language=it|edition=paperback|others=Podda, Stefano (curator)|location=Milan|publisher=Sperling & Kupfer, Mondadori|pages=XXVII, 164|isbn=978-8-8200-4932-4|oclc=898518765|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002094336/https://books.google.com/books?id=r0xphrql-GYC<!--https://web.archive.org/web/20221015110501/https://catalog.loc.gov/vwebv/searchBrowse?editSearchId=E#v=onepage&q&f=false https://archive.today/20190825123429/https://catalog.loc.gov/vwebv/searchBrowse?editSearchId=E#v=onepage&q&f=false-->|archive-date=2 October 2022|access-date=14 August 2022|via=[[Google Books]]}} * {{cite book|last1=Meloni|first1=Giorgia|last2=Meluzzi|first2=Alessandro|last3=Mercurio|first3=Valentina|year=2019|url=https://www.google.com/books/edition/Mafia_nigeriana_Origini_rituali_crimini/NEZzwwEACAAJ|url-status=live|title=Mafia nigeriana. Origini, rituali, crimini|trans-title=Nigerian mafia. Origins, rituals, crimes|series=I saggi|language=it|edition=paperback|location=Mantova|publisher=Oligo Editore|isbn=978-8-8857-2325-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928164330/https://books.google.com/books?id=NEZzwwEACAAJ&newbks=0|archive-date=28 September 2022|access-date=14 August 2022|via=[[Google Books]]}} * {{cite book|last=Meloni|first=Giorgia|year=2021|url=https://www.google.com/books/edition/Io_sono_Giorgia_Le_mie_radici_le_mie_ide/mHlzzgEACAAJ<!--Rizzoli: https://rizzoli.rizzolilibri.it/libri/io-sono-giorgia/-->|url-status=live|title=Io sono Giorgia, le mie radici, le mie idee|trans-title=I am Giorgia, my roots, my ideas|series=Saggi|language=it|edition=paperback|location=Rome|publisher=Rizzoli|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027124030/https://www.google.com/books/edition/Io_sono_Giorgia_Le_mie_radici_le_mie_ide/mHlzzgEACAAJ<!--https://web.archive.org/web/20221002104934/https://rizzoli.rizzolilibri.it/libri/io-sono-giorgia/-->|archive-date=27 October 2022|isbn=978-8-8171-5468-0|via=[[Google Books]]}} == Тағыда қараңыз == * [[Италиядағы консерватизм]] * [[Италиядағы ультраоңшыл политика]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * {{cite web|url=https://www.camera.it/leg18/29?shadow_deputato=302103&idpersona=302103&idlegislatura=18|title=MELONI Giorgia - FDI|author=|date=|work=|publisher=[[Италия депутаттар палатасы]]|accessdate=2020-09-04|lang=it|archiveurl=|archivedate=}} {{Үлкен сегіздік басшылары}} {{Үлкен жиырмалық басшылары|мемлекет=АҚШ}} [[Санат:Италияның әйел политиктері]] [[Санат:Бостандық халқы партиясының мүшелері]] [[Санат:Ұлыттқ альянс (Италия) партиясының мүшелері]] [[Санат:Италия бауырластары партиясының мүшелері]] [[Санат:Италия министрлері]] [[Санат:Италия палата депутаттарының мүшелері]] [[Санат:Қызметіндегі мемлекет билеушілері]] [[Санат:XXI ғасыр политиктер]] [[Санат:XXI ғасыр билеушіліері]] [[Санат:2022 жылы қызметіне келген премьер-министрлер]] [[Санат:Нато лидерлары]] [[Санат:Үлкен жетілік лидерлары]] [[Санат:Үлкен жиырмалық лидерлары]] [[Санат:Еурокеңес]] 94qw0ss1kxe3ninx9ompznwpaul9oa7 0 691065 3581937 3350815 2026-04-12T02:57:34Z Sagzhan 29953 3581937 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы=Зак Снайдердің Әділет лигасы |Шынайы атауы=Zack Snyder's Justice League |Жанры=Атыс-шабыс<br />суперқаһармандық<br />фантастикалық |Режиссёрі=[[Зак Снайдер]] |Продюсері=Чарльз Ровен<br />Дебора Снайдер |Сценарист={{Unbulleted list|'''Сюжет:'''|[[Террио, Крис|Крис Террио]]|[[Зак Снайдер]]|[[Билл, Уилл|Уилл Билл]]|'''Сценарий:'''|Крис Террио}} |Актерлер=[[Бен Аффлек]]<br />[[Гал Гадот]]<br />[[Генри Кавилл]]<br />Эми Адамс<br />[[Эзра Миллер]]<br />Рей Фишер<br />[[Джейсон Момоа]]<br />Джесси Айзенберг |Операторы=Фабиан Вагнер |Композиторы=Том Холкенборг |Компания={{Unbulleted list|[[Warner Bros. Pictures]]|[[DC Studios]]|[[Atlas Entertainment]]|{{iw|The Stone Quarry}}}} |Дистрибьютор= [[Max (стримингтік сервис)|Max]] |Ұзақтығы=242 минут |Бюджеті=$70 млн |Түсім= |Мемлекет={{Байрақ|АҚШ}} |Тілі=ағылшын |Жыл=2021 |Алдыңғы фильм=[[Бэтмен Суперменге қарсы: Әділет таңы]] |Келесі фильм=[[Ғажайып әйел (фильм)|Ғажайып Әйел]] |imdb_id=12361974}} '''Зак Снайдердің''' '''«Әділет лигасы»''' ({{Lang-en|Zack Snyder's Justice League}}''' «Снайдердің нұсқасы»''' ретінде белгілі <span lang="en" style="font-style:italic;"></span> ({{Lang-en|Snyder Cut}}) — «Әділет лигасы» (2017) суперқаһармандық фильмінің [[Зак Снайдер]] жасаған жеке нұсқасы. Зак Снайдердің режиссер жұмысынан кеткенге дейін жасаған түпнұсқа туындысы ретінде [[Кеңейтілген DC Ғаламы]]ның бесінші фильміне жатады. Театралдық нұсқадағы сияқты, Зак Снайдердің Әділет лигасында да [[Әділет Лигасы|Әділет лигасы]]<nowiki/>ның мүшелері - [[Бэтмен]] ([[Бен Аффлек]]), [[Супермен]] ([[Генри Кавилл|Генри Кэвил]]), [[Ғажайып әйел]] ([[Гал Гадот]]), [[Киборг]] (Рэй Фишер), [[Аквамен]] ([[Джейсон Момоа]]) және [[Флэш (DC Comics)|Флэш]] ([[Эзра Миллер|Эзра]]) - ғаламдық қауіп [[Дарксайд]] (Рэй Портер), [[Дала Қасқыры]] (Сиаран Хиндс) және олардың ұйымы: «WASAOP»қа қарсы тұрады.<ref>[https://hbom.ax/releasethesnydercut Релиз зе Снайдеркат]</ref> 2017 жылы шыққан «Әділет лигасы» фильмінің театралдық нұсқасының көп кемшіліктері болды. Фильм сценарийі 2016-2017 жылдары өндіріске дейін және түсіру кезінде көптеген түзетулерден өтті. 2017 жылдың мамырында Снайдер қызының өзіне-өзі қол жұмсауына байланысты фильмнің пост-продакшіні кезінде режиссер қызметінен кетті және оның орнына Джосс Уидон тағайындалды. Алайда титрда аты режиссер ретінде аталмады. Уидон таспаның кең көлемде қайта түсірілімін жүргізді, нәтижесінде фильмде жеңіл баяндау мен юмордың жарқын реңі көрініс тапты. Сонымен қатар ол [[Warner Bros.|студия]] басшылығы талап етуімен фильмнің ұзақтығын 120 минутқа дейін қысқартты. Сайып келгенде, Әділет лигасы кассалық сәтсіздікке ұшырады және сыншылар мен аудиториядан әртүрлі пікірлер алды, бұл компанияны ортақ ғаламға емес, жеке кейіпкерлер туралы оқиғаларға бағытталған болашақ фильмдердің жоспарларын қайта қарауға мәжбүр етті. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бэтмен жайлы фильмдер]] [[Санат:Warner Bros. фильмдері]] [[Санат:АҚШ ғылыми-фантастикалық фильмдері]] [[Санат:АҚШ шытырман оқиғалы фильмдері]] [[Санат:АҚШ атыс-шабыс фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] 5tmzbujmce4yaiyq7u1tknl41qxy60x 3581938 3581937 2026-04-12T02:58:05Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581938 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы=Зак Снайдердің Әділет лигасы |Шынайы атауы=Zack Snyder's Justice League |Жанры=Атыс-шабыс<br />суперқаһармандық<br />фантастикалық |Режиссёрі=[[Зак Снайдер]] |Продюсері=Чарльз Ровен<br />Дебора Снайдер |Сценарист={{Unbulleted list|'''Сюжет:'''|[[Террио, Крис|Крис Террио]]|[[Зак Снайдер]]|[[Билл, Уилл|Уилл Билл]]|'''Сценарий:'''|Крис Террио}} |Актерлер=[[Бен Аффлек]]<br />[[Гал Гадот]]<br />[[Генри Кавилл]]<br />Эми Адамс<br />[[Эзра Миллер]]<br />Рей Фишер<br />[[Джейсон Момоа]]<br />Джесси Айзенберг |Операторы=Фабиан Вагнер |Композиторы=Том Холкенборг |Компания={{Unbulleted list|[[Warner Bros. Pictures]]|[[DC Studios]]|[[Atlas Entertainment]]|{{iw|The Stone Quarry}}}} |Дистрибьютор= [[HBO Max|Max]] |Ұзақтығы=242 минут |Бюджеті=$70 млн |Түсім= |Мемлекет={{Байрақ|АҚШ}} |Тілі=ағылшын |Жыл=2021 |Алдыңғы фильм=[[Бэтмен Суперменге қарсы: Әділет таңы]] |Келесі фильм=[[Ғажайып әйел (фильм)|Ғажайып Әйел]] |imdb_id=12361974}} '''Зак Снайдердің''' '''«Әділет лигасы»''' ({{Lang-en|Zack Snyder's Justice League}}''' «Снайдердің нұсқасы»''' ретінде белгілі <span lang="en" style="font-style:italic;"></span> ({{Lang-en|Snyder Cut}}) — «Әділет лигасы» (2017) суперқаһармандық фильмінің [[Зак Снайдер]] жасаған жеке нұсқасы. Зак Снайдердің режиссер жұмысынан кеткенге дейін жасаған түпнұсқа туындысы ретінде [[Кеңейтілген DC Ғаламы]]ның бесінші фильміне жатады. Театралдық нұсқадағы сияқты, Зак Снайдердің Әділет лигасында да [[Әділет Лигасы|Әділет лигасы]]<nowiki/>ның мүшелері - [[Бэтмен]] ([[Бен Аффлек]]), [[Супермен]] ([[Генри Кавилл|Генри Кэвил]]), [[Ғажайып әйел]] ([[Гал Гадот]]), [[Киборг]] (Рэй Фишер), [[Аквамен]] ([[Джейсон Момоа]]) және [[Флэш (DC Comics)|Флэш]] ([[Эзра Миллер|Эзра]]) - ғаламдық қауіп [[Дарксайд]] (Рэй Портер), [[Дала Қасқыры]] (Сиаран Хиндс) және олардың ұйымы: «WASAOP»қа қарсы тұрады.<ref>[https://hbom.ax/releasethesnydercut Релиз зе Снайдеркат]</ref> 2017 жылы шыққан «Әділет лигасы» фильмінің театралдық нұсқасының көп кемшіліктері болды. Фильм сценарийі 2016-2017 жылдары өндіріске дейін және түсіру кезінде көптеген түзетулерден өтті. 2017 жылдың мамырында Снайдер қызының өзіне-өзі қол жұмсауына байланысты фильмнің пост-продакшіні кезінде режиссер қызметінен кетті және оның орнына Джосс Уидон тағайындалды. Алайда титрда аты режиссер ретінде аталмады. Уидон таспаның кең көлемде қайта түсірілімін жүргізді, нәтижесінде фильмде жеңіл баяндау мен юмордың жарқын реңі көрініс тапты. Сонымен қатар ол [[Warner Bros.|студия]] басшылығы талап етуімен фильмнің ұзақтығын 120 минутқа дейін қысқартты. Сайып келгенде, Әділет лигасы кассалық сәтсіздікке ұшырады және сыншылар мен аудиториядан әртүрлі пікірлер алды, бұл компанияны ортақ ғаламға емес, жеке кейіпкерлер туралы оқиғаларға бағытталған болашақ фильмдердің жоспарларын қайта қарауға мәжбүр етті. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бэтмен жайлы фильмдер]] [[Санат:Warner Bros. фильмдері]] [[Санат:АҚШ ғылыми-фантастикалық фильмдері]] [[Санат:АҚШ шытырман оқиғалы фильмдері]] [[Санат:АҚШ атыс-шабыс фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] 2xdsxv1hw554q8qxrcs52zm5bq0g2b3 0 691114 3581939 3350818 2026-04-12T02:59:25Z Sagzhan 29953 3581939 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы=Қара Адам |Шынайы атауы=Black Adam |Суреті= |Жанры=атыс-шабыс<br />суперқаһармандық<br />шытырман оқиғалы |Режиссёрі=Жауме Кольет-Серра |Продюсері=Дуейн Джонсон<br />Дени Гарсия |Сценарист=Адам Штикель<br>Рори Хайнс<br>Сохраб Ноширвани |Актерлер=[[Дуэйн Джонсон]]<br />Алдис Ходж<br />[[Пирс Броснан]]<br />Квинтесса Суиндел<br />Сара Шахи<br />Нои Синтенео |Операторы=Лоуренс Шер |Композиторы=Лорн Белф |Компания={{Unbulleted list|[[New Line Cinema]]|[[DC Studios]]|{{iw|Seven Bucks Productions}}|Flynn Picture Company}} |Дистрибьютор=[[Warner Bros.]]|imdb_id=6443346 |Ұзақтығы=124 мин. |Бюджеті=$195 млн |Түсім=$319 млн |Мемлекет={{USA}} |Тілі=ағылшын |Жыл=2022 |Алдыңғы фильм=[[Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы]] ([[DC ғаламы|DCU]] хронологиясы бойынша) |Келесі фильм=Шазам: Құдайлар Қаһары (DCU хронологиясы бойынша)}} '''«Қара Адам»''' ({{Lang-en|Black Adam}}) — америкалық суперқаһармандық фильм, режиссері Жауме Коллет-Серра. [[DC Comics]] баспасынының [[Қара Адам]] атты антиқаһарманына негізделген. Сценарийді жазған Адам Штикель, Рори Хайнс және Сохраб Ноширвани. Фильм Shazam! (2019) -ның [[спин-офф]]ы және « [[Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы|Өзін-өзі өлтірушілер тобы: Сынақ миссиясы»]] (2021) фильмінен кейінгі [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DC Universe]] ғаламының 11-ші фильмі. Басты рөлді [[Дуэйн Джонсон]] ойнады; фильмде сондай-ақ Алдис Ходж, Ноа Сентинео, Сара Шахи, Марван Кензари, Квинтесса Суинделл, Бодхи Сабонги және [[Пирс Броснан]] секілді белгілі актерлер ойнады. Джонсон Shazam! фильмінің шығармашылық ұжымына 2014 жылдың қыркүйегінде қосылуы қажет болатын . Фильмде зұлым [[Қара Адам|Қара Адамды]] ойнауы жоспарланды. Продюсерлер 2017 жылдың қаңтарында кейіпкерге өзінің жеке фильмін беру туралы шешім қабылдады, ал Штикель сол жылдың қазан айында жұмысқа алынды. Жауме Кольет-Серра болса 2019 жылдың маусымында қосылды және түсірілім 2020 жылдың шілдесінде 2021 жылдың желтоқсанында болады деп күтілді, бірақ бұл жоспарлар [[COVID-19 пандемиясы|COVID-19 пандемиясына]] байланысты кейінге қалдырылды. Келесі жылы [[Американың Әділет Қоғамы|Америка әділет қоғамының]] мүшелерінің рөліне қосымша кастинг өтіп, сценарийді Хайнс пен Ноширвани қайта жазып шықты. Фильмнің негізгі түсірілімі 2021 жылдың 9 сәуірінде [[Атланта|Атлантада]] басталды.{{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * {{Imdb title|6443346|Қара Адам}} [[Санат:Warner Bros. фильмдері]] [[Санат:Жауме Кольет-Серра фильмдері]] [[Санат:DC комикстерін экранизациялау]] [[Санат:АҚШ ғылыми-фантастикалық фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] [[Санат:АҚШ комикстерін экранизациялау]] [[Санат:Комикс желісі бойынша туындылар]] [[Санат:Комикстерді экранизациялау]] 4n7nfc0ach4linhgvhu5y0eem7pn1mw 0 691115 3581940 3195131 2026-04-12T03:00:14Z Sagzhan 29953 3581940 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы=Бэтмен |Шынайы атауы=The Batman |Суреті= |Сурет ені= |Жанры=Атыс-шабыс<br />Драма<br />Фантастикалық<br />Шытырман оқиғалы |Режиссёрі=Мэтт Ривз |Продюсері=Мэтт Ривз<br />Дилан Кларк |Сценарист=Мэтт Ривз<br />Питер Крэйг |Актерлер=[[Роберт Паттинсон]]<br />Зои Кравиц<br />Пол Дано<br />[[Колин Фаррел]]<br />Джефри Райт<br />Джон Туртуро |Операторы=Грег Фрейзер |Композиторы=Майкл Джиаккино |Суретші=Джеймс Чипланд |Компания=[[Warner Bros.|Warner Bros. Pictures]]<br />[[DC Studios]]<br />6th & Idaho<br />Dylan Clark Productions |Дистрибьютор=[[Warner Bros.]] |Ұзақтығы=176 мин. |Бюджеті=$185-200 млн |Түсім=$770,8 млн |Мемлекет={{USA}} |Тілі=ағылшын |Жыл=2022 |Келесі фильм=Пингвин}} '''Бэтмен''' ({{Lang-en|The Batman}}) — [[Warner Bros.]] шығарған [[DC Comics]] суперқаһарманы [[Бэтмен]]ге негізделген америкалық суперқаһармандық фильм . [[Warner Bros.|Warner Bros Pictures]], [[DC Studios]], 6th & Idaho және Dylan Clark Productions компаниялары продюсерлік еткен. Бэтмен фильмдер сериясының ребуты саналады. Фильмнің сценарийін Питер Крэйг пен фильм режиссері Мэтт Ривз бірге жазған. Басты рөлдерде [[Роберт Паттинсон]], Зое Кравиц, Пол Дано, Джеффри Райт, Джон Туртурро, Питер Сарсгаард, Энди Серкис және Колин Фаррел . Бэтмен (Паттинсон) қылмыспен күресудің екінші жылында және Готемның элитасына қауіп төндіретін сериялық кісі өлтіруші [[Жұмбақшы|Риддлерге]] (Дано) қарсы тұрады. Осы жолда [[Готэм Сити|Готемның]] сыбайлас жемқорлыққа белшесінен бату себептерін ашуға тырысады. [[Кеңейтілген DC ғаламы|DC Universe]] (DCU) фильмдерінде Бэтменді сомдаған [[Бен Аффлек]] 2014 жылы фильмге режиссер, продюсер, бірлескен сценарийші және басты рөлді сомдаушы актер ретінде тіркеледі. Алайда 2017 жылы актер сценарийге қатысты мәселелерге байланысты режиссерлік қызметтен бас тартты. Нәтижесінде Ривз режиссер және сценарист болып тағайындалды, ол сюжетті жас Бэтменнің айналасына шоғырландыруды және кейіпкердің детективтік аспектілерін ерекше атап өтуге шешім қабылдады. Ривзді Бірінші жыл, Ұзақ Хэллоуин және Эго комикстері шабыттандырды. Аффлек жобаны 2019 жылы тастап, фильмнен [[DC Ғаламы (медиафраншиза)|DC Universe]] ғаламына қатысты сілтемелер алып тасталынды. Паттинсон басты рөлге 2019 жылдың мамыр айында бекітілді, қалған актер құрамы 2019 жылдың аяғында жарияланды. Түсірілім 2020 жылдың қаңтарынан 2021 жылдың наурызына дейін [[Чикаго]] мен Англияда өтті. Бэтменнің премьерасы 2022 жылы 23 ақпанда Лондонда өтті. Кинокомикс Америка Құрама Штаттарында 4 наурызда жарық көрді. Фильмнің премьерасы COVID-19 пандемиясына байланысты екі рет кейінге қалдырылды. Фильм дүние жүзінде 770 миллион доллар жинап, 2022 жылдың ең көп табыс әкелген 5-ші фильмі болды, сонымен қатар фильмнің ұзақтығын кейбіреулер сынға алғанымен, актерлік ойынды, режиссураны, оқиғаны, операторлық жұмысты және композиторды жоғары бағалаған сыншылар өте жылы қабылдады. Бэтмен фильмінің екі жалғасы жоспарланған, бұл фильм сондай-ақ HBO Max -пен әзірленетін екі спин-оффы бар Бэтмен фильмдер сериясының бастамасы болады деп күтілуде. == Сюжеті == Хэллоуин кезінде [[Готэм Сити|Готем]] мэрі кіші Дон Митчеллді өзін [[Жұмбақшы]] деп атаған адам өлтіреді. Екі жыл бойы [[Бэтмен]] ретінде қылмыспен күресіп келе жатқан диуана миллиардер Брюс Уэйн Готем полициясымен бірге тергеу жүргізеді. Полиция көбіне оған сенімсіздікпен қарайды. Қылмыс орнында лейтенант [[Джеймс Гордон]] Реддлердің Бэтменге арнаған ашық хатын тауып алады. Риддлер кейінірек комиссар Пит Сэвэйджді өлтіріп, Бэтменге тағы бір ашықхат қалдырады. Бэтмен мен Гордон Риддлер Митчеллдің көліктерінің бірінде флеш-дискіні қалдырғанын анықтады, онда Митчеллдің Анника Козлов есімді әйелмен бірге Кармин Фальконның оң қолы [[Пингвин (DC Comics)|Пенгвинге]] тиесілі Айсберг Лоунж түнгі клубында түскен фотосуреттері бар. Пингвин абдырап тұрғанда, Бэтмен Анниканың бір бөлмеде бірге тұратын жақын досы [[Мысық-әйел|Селина Кайлдың]] клубта даяшы болып жұмыс істейтінін байқайды. Бэтмен Анникаға сұрақ қою үшін Селинаның соңынан еріп үйіне келеді, бірақ Анника жоғалып кеткендіктен Селинаны Айсберг клубына қайта жібереді. Селинаның арқасында Бэтмен Саваждың Фаледеннның жалақы алып тұрғанын, онымен бірге аудан прокуроры Гил Кулсонда болғанын біледі. Бэтмен Селинаға Фальконемен қарым-қатын жайлы сұрап қысым көрсеткенде, Селина байланысты ажыратып тастайды. == Рөлдерде == <gallery mode="packed"> MJK 08789 Robert Pattinson (Damsel, Berlinale 2018) (cropped).jpg | Роберт Паттисон Zoe Kravitz 2020 dvna studio 2.jpg | Зои Кравиц Paul Dano Cannes 2015.jpg | Пол Дано Jeffrey Wright by Gage Skidmore 3.jpg | Джеффри Райт John Turturro 2017.jpg | Джон Туртурро Peter Sarsgaard 2019.jpg | Питер Сарсгаард Andy Serkis by Gage Skidmore 2.jpg | Энди Серкис Colin Farrell by Gage Skidmore.jpg | Колин Фаррелл </gallery> *[[Роберт Паттинсон]] — [[Бэтмен|Брюс Уэйн / Бэтмен]]: Жалғызбасты миллиардер. [[Готэм Сити|Готэм қаласы]] десе ішкен асын жерге қоюға даяр адам. Фильмде Бэтменнің жасы шамамен 30-да, ол әлі тәжірибелі емес. Өйткені Мэтт Ривз Бэтменнің әлі толық қалыптаспаған кезін көрсетуді көздеді. Ривз бен Паттинсон Бэтменді өзінің суперқаһармандық өмірімен плейбой Брюс Уейннің өмірін әлі ажырата алмайтын адасқан айкезбеге теңеді. Ривз Бэтменнің суперқаһармандық жұмысын есірткіге тәуелді адамдардың тәуелділігімен салыстырды. Паттинсонның айтуынша фильм батырлықтың сипатын сынға алады. Өйткені Бэтменді мінсіз қаһарман деп айтуға болмайды. Себебі ол өзін ұстай алмайды, үнемі күш қолдануға дайын тұрады, онымен қоса өзінің әділдік жайлы сенімдеріне адал. Ривздің ойынша бұл фильм Бэтменнің кек алу жолын емес, адамдарға үміт сыйлау жолын таңдау керектігін түсінуі жайында. Оскар Новак Брюстің бала кезін ойнады, ал Рик Инглиш түсірілім кезінде Паттинсонның дублері болды. ** Орысша дубляж — Александр Гаврилин *Зои Кравиц — [[Мысық-әйел|Селина Кайл / Мысық әйел]]: Түнгі клубтағы даяшы, драг-дилер және тонаушы. Бэтменмен жоғалып кеткен құрбысын іздеу кезінде танысады. Оның тұрақсыз моральдық принциптері Бэтменге өмірдің тек ақ пен қарадан тұрмайтынын, адамдардың не біркелкі жақсы, не біркелкі жаман болып бөлінбейтініне түсінуіне себеп болды. Кравицтің айтуынша кейіпкер өзінің әлемдегі орнын біледі. Мысық әйел Бэтменнің жанындағы мақсаты беймәлім құпия кейіпкер. Оның айтуынша Бэтмен мен Мысық әйел қылмыстық сыбайластар. ** Орысша дубляж — Вероника Саркисова *Пол Дано — [[Жұмбақшы|Эдвард Нэштон / Ридлер]]: Бэтмен шабыт берген сот-медициналық есепші, Готамның беделді адамдарын аңдып, олардың қылмыстарын әшкерелеп, тікелей эфирде өлтіретін сериялық кісі өлтіруші. Ол Готэм туралы шындықтың «маскасының шешілгенін» қалайды және Бэтмен мен құқық қорғау органдарын өзінің құпияларымен мазақ етеді. Ривз Бэтменнен шабыттанған Риддлер Бэтменнің өзіне жаулар жасайтыны туралы идеяны бейнелейтінін және Риддлердің Готемге шабуылы кейіпкерді террорист ретінде көрсету арқылы «саяси күн тәртібін» көрсететінін айтты. Ол Бэтмен мен жұмбақшыны «бір тиынның екі жағы» деп санады, онымен қоса олардың мақсаттары ұқсас болғандықтан бұл жағдай алаңдатады. Ол жұмбақшыны «шынайы өмірде» болған Зодиак атты кісі өлтірушімен салыстырды, себебі олда Ридлер секілді полиция өкілдеріне шифрлар түрінде хабарламалар, құпиялар қалдырып, Бэтмен фильміндегі оқиғаларға ұқсайтын әрекеттер жасағанын атап өтті. Джозеф Уокер бала Нэштонды сомдады. ** Орысша дубляж — Антон Эльдаров *Джеффри Райт — [[Джеймс Гордон]]: Готэм қалалық полиция бөліміндегі Бэтменнің одақтасы. Ол сенетін жалғыз полиция қызметкері және онымен бірге Риддлердің қылмыстарын зерттейді. Райт Гордонды «Готемның, Готем полициясының, Бэтменнің, әділет пен жемқорлықтың туысқан рухы» деп сипаттады. Кристофер Ноланның (2005-2012) трилогиясындағыдай, «Бэтменде» Гордон полиция лейтенанты болып табылады, бұл оның кейінгі фильмдерде комиссар лауазымына дейін мансабының көтерілуін көрсетуге мүмкіндік береді. Райт Гордонның лейтенант ретінде басталуы оған бұрынғы фильм бейімделулеріне қарағанда үлкен рөл атқаруға мүмкіндік беретінін сезінді. Ривз Бэтмен мен Гордонның одағы бұрынғы фильмдерге қарағанда «Бэтмен» фильмінде ерекше байқалатынын атап өтіп, оларды Карл Бернштейн ([[Дастин Хоффман]]) және Боб Вудвордтың (Роберт Редфорд) «Барлық Президенттің адамдары» (1974) фильміндегі дуетімен салыстырды. ** Орысша дубляж — Сергей Чихачёв *Джон Туртурро — Кармайн Фальконе: Готем қылмыс әлемінің басшысы және Селинаның әкесі. Ридллердің ең басты нысанасына айналған Фальконе қаланың көп бөлігін басқарады; Туртурро оны «қауіпті жігіт» деп сипаттады, ал Ривз ол «сыртынан... құрметті мафиоз сияқты көрінгенмен, көп ұзамай өте қараңғы тарихы бар екені белгілі болатын кейіпкер» ретінде сипаттап, «Чайнатаун» (1974) фильміндегі Ноа Кросспен (Джон Хьюстон) салыстырды. Бэтменнің ойынша Томас пен Марта Уэйнді өлтіруге бұйрық берген дәл осы Фальконе болуы әбден мүмкін. Бүкіл фильм бойы Фальконе күннен қорғайтын винтажды көзілдірік киеді. Туртурроның айтуынша бұл кейіпкерге көзілдірік өзінше «бетперде» іспеттес. ** Орысша дубляж — [[Леонид Григорьевич Белозорович|Леонид Белозорович]] *Питер Сарсгаард — Гил Колсон: Готэмнің аудандық прокуроры, Сарсгаардтың пікірінше ол өтірікші әрі жағымсыз адам. ** Орысша дубляж — Валерий Сторожик *Энди Серкис — Альфред Пенниуорт: Брюстің қамқоршысы және тәлімгері, бірақ онымен қарым-қатынасы шиеленісіп, сирек араласады. Паттинсон Альфредті Бэтменнің жалғыз сенімді адамы деп сипаттады, бірақ ол «оны ақылынан адасып кетті» деп санайды. Алдыңғы киноинкарнациялардан айырмашылығы, Альфредтің әскери білімі бар, бұл оның «ережелер мен ережелерді сақтау әдетінен», сондай-ақ киімі мен тәртібінен көрінеді. Альфредтің соғыс ардагері екенін көрсету үшін Ривз оған таяқ, ал Серкис бетіндегі тыртықтарды беруді ұсынды. Серкис Альфредтің «барлау офицері болғанын, кейінірек Wayne Enterprises-те күзетші болып жұмыс істегенін» айтты; оның тарихы оның Брюске қажет әкесінен гөрі «тәлімгер және ұстаз» болуына әкелді. Ривз Альфред тәжірибесіз болса да Брюстің ата-анасын ауыстыруға мәжбүр болғанын атап өтті. ** Орысша дубляж — Денис Некрасов * Колин Фаррелл — [[Пингвин (DC Comics)|Освальд «Оз» Кобблпот / Пингвин]]: Фальконенің басты көмекшісі, Селина жұмыс істейтін «Айсберг Лаундж» түнгі клубының иесі. Ол әлі комикстағы Пингвин болған жоқ, онымен қоса өзін Пингвин деп атағанын ұнатпайды. Ривздің айтуынша Пингвин таланты бар орта деңгейлі гангстер. Ривз Пингвинді «Өкіл әке» фильміндегі Фредо Корлеонемен салыстырды. ** Орысша дубляж — Станислав Стрелков == Марапаттар мен номинациялар == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |Сыйлық ! scope="col" |Берілген мерзімі ! scope="col" |Санаты ! scope="col" |Номинант ! scope="col" |Нәтиже ! class="unsortable" scope="col" |{{Comment|Ист.|Источник}} |- ! rowspan="3" scope="row" |Алтын трейлер | rowspan="3" |22 шілде 2021 |Үздік тизер |Statement Advertising | {{Nom}} | rowspan="3" style="text-align:center;" | |- |Фильм атауының үздік дизайны |Devastudios, Inc. | {{Nom}} |- |Үздік дыбыс монтажы |Statement Advertising | {{Nom}} |- ! rowspan="4" scope="row" |MTV Movie &amp;amp; TV Awards | rowspan="4" |MTV Movie & TV Awards 2022|5 маусым 2022 |Жыл фильмі |''«Бэтмен»'' | {{Nom}} | rowspan="4" style="text-align:center;" | |- |Үздік ер адам рөлі |[[Роберт Паттинсон]] | {{Nom}} |- |Үздік кинозұлым |Колин Фаррелл | {{Nom}} |- |Үздік сүйіс |[[Роберт Паттинсон]] мен Зои Кравиц | {{Nom}} |- ! rowspan="6" scope="row" |Голливудтың сыншылар Ассоциациясы | rowspan="6" |5th Hollywood Critics Association Midseason Film Awards |Үздік фильм |''«Бэтмен»'' | {{Nom}} | rowspan="6" style="text-align:center;" | |- |Үздік режиссёр |Мэтт Ривз | {{Nom}} |- | rowspan="2" |Үздік екінші пландағы актер |Колин Фаррелл | {{Nom}} |- |Пол Дано | {{Nom}} |- |Үздік екінші пландағы актриса |Зои Кравиц | {{Nom}} |- |Үздік сценарий |Мэтт Ривз және Питер Крэйг | {{Nom}} |- ! rowspan="12" scope="row" |[[Сатурн марапаты|Сатурн]] | rowspan="12" |25 қазан 2022 |Үздік суперқаһармандық фильм |''«Бэтмен»'' | {{Nom}} | rowspan="12" style="text-align:center;" | |- |Үздік актёр |[[Роберт Паттинсон]] | {{Nom}} |- |Үздік актриса |Зои Кравиц | {{Nom}} |- | rowspan="2" |Үздік екінші пландағы актер |Пол Дано | {{Nom}} |- |Колин Фаррелл | {{Nom}} |- |Үздік режиссёр |Мэтт Ривз | {{Won}} |- |Үздік сценарий |Мэтт Ривз, Питер Крэйг | {{Nom}} |- |Үздік музыка |Майкл Джаккино | {{Nom}} |- |Үздік монтаж |Уильям Хой, Тайлер Нельсон | {{Nom}} |- |Қоюшы суретшінің үздік жұмысы |Джеймс Чинланд | {{Nom}} |- |Костюмдердің үздік дизайны |Жаклин Дюрран, Дэвид Кроссмен, Глин Диллон | {{Won}} |- |Үздік грим |Майк Марино, Наоми Донн | {{Nom}} |- ! scope="row" |Hollywood Music in Media Awards |13th Hollywood Music in Media Awards |Hollywood Music in Media Award фантастикалық фильмдегі үздік түпнұсқа саундтрек, Hollywood Music in Media Award for Best Origin |Майкл Джаккино | {{Pending}} | style="text-align:center;" | |- ! rowspan="3" scope="row" |People’s Choice Awards | rowspan="3" |48th People's Choice Awards |Жыл фильмі | rowspan="2" |''«Бэтмен»'' | {{Pending}} | rowspan="3" style="text-align:center;" | |- |Жыл экшн фильмі | {{Pending}} |- |Жыл экшн фильмінің жұлдызы |Зои Кравиц | {{Pending}} |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros. фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] [[Санат:DC комикстерін экранизациялау]] [[Санат:Бэтмен жайлы фильмдер]] [[Санат:DC кинематографиялық ғаламы]] [[Санат:АҚШ атыс-шабыс фильмдері]] [[Санат:АҚШ фантастикалық фильмдері]] ql1xd7i5h5fwij4juqe6xl7885jvdyt 3581945 3581940 2026-04-12T03:07:14Z Sagzhan 29953 3581945 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы=Бэтмен |Шынайы атауы=The Batman |Суреті= |Сурет ені= |Жанры=Атыс-шабыс<br />Драма<br />Фантастикалық<br />Шытырман оқиғалы |Режиссёрі=Мэтт Ривз |Продюсері=Мэтт Ривз<br />Дилан Кларк |Сценарист=Мэтт Ривз<br />Питер Крэйг |Актерлер=[[Роберт Паттинсон]]<br />Зои Кравиц<br />Пол Дано<br />[[Колин Фаррел]]<br />Джефри Райт<br />Джон Туртуро |Операторы=Грег Фрейзер |Композиторы=Майкл Джиаккино |Суретші=Джеймс Чипланд |Компания=[[Warner Bros.|Warner Bros. Pictures]]<br />[[DC Studios]]<br />6th & Idaho<br />Dylan Clark Productions |Дистрибьютор=[[Warner Bros.]] |Ұзақтығы=176 мин. |Бюджеті=$185-200 млн |Түсім=$770,8 млн |Мемлекет={{USA}} |Тілі=ағылшын |Жыл=2022 |Келесі фильм=Пингвин}} '''Бэтмен''' ({{Lang-en|The Batman}}) — [[Warner Bros.]] шығарған [[DC Comics]] суперқаһарманы [[Бэтмен]]ге негізделген америкалық суперқаһармандық фильм . [[Warner Bros.|Warner Bros Pictures]], [[DC Studios]], 6th & Idaho және Dylan Clark Productions компаниялары продюсерлік еткен. Бэтмен фильмдер сериясының ребуты саналады. Фильмнің сценарийін Питер Крэйг пен фильм режиссері Мэтт Ривз бірге жазған. Басты рөлдерде [[Роберт Паттинсон]], Зое Кравиц, Пол Дано, Джеффри Райт, Джон Туртурро, Питер Сарсгаард, Энди Серкис және Колин Фаррел . Бэтмен (Паттинсон) қылмыспен күресудің екінші жылында және Готемның элитасына қауіп төндіретін сериялық кісі өлтіруші [[Жұмбақшы|Риддлерге]] (Дано) қарсы тұрады. Осы жолда [[Готэм Сити|Готемның]] сыбайлас жемқорлыққа белшесінен бату себептерін ашуға тырысады. [[Кеңейтілген DC ғаламы|DC Extended Universe]] (DCEU) фильмдерінде Бэтменді сомдаған [[Бен Аффлек]] 2014 жылы фильмге режиссер, продюсер, бірлескен сценарийші және басты рөлді сомдаушы актер ретінде тіркеледі. Алайда 2017 жылы актер сценарийге қатысты мәселелерге байланысты режиссерлік қызметтен бас тартты. Нәтижесінде Ривз режиссер және сценарист болып тағайындалды, ол сюжетті жас Бэтменнің айналасына шоғырландыруды және кейіпкердің детективтік аспектілерін ерекше атап өтуге шешім қабылдады. Ривзді Бірінші жыл, Ұзақ Хэллоуин және Эго комикстері шабыттандырды. Аффлек жобаны 2019 жылы тастап, фильмнен [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DC Extended Universe]] ғаламына қатысты сілтемелер алып тасталынды. Паттинсон басты рөлге 2019 жылдың мамыр айында бекітілді, қалған актер құрамы 2019 жылдың аяғында жарияланды. Түсірілім 2020 жылдың қаңтарынан 2021 жылдың наурызына дейін [[Чикаго]] мен Англияда өтті. Бэтменнің премьерасы 2022 жылы 23 ақпанда Лондонда өтті. Кинокомикс Америка Құрама Штаттарында 4 наурызда жарық көрді. Фильмнің премьерасы COVID-19 пандемиясына байланысты екі рет кейінге қалдырылды. Фильм дүние жүзінде 770 миллион доллар жинап, 2022 жылдың ең көп табыс әкелген 5-ші фильмі болды, сонымен қатар фильмнің ұзақтығын кейбіреулер сынға алғанымен, актерлік ойынды, режиссураны, оқиғаны, операторлық жұмысты және композиторды жоғары бағалаған сыншылар өте жылы қабылдады. Бэтмен фильмінің екі жалғасы жоспарланған, бұл фильм сондай-ақ HBO Max -пен әзірленетін екі спин-оффы бар Бэтмен фильмдер сериясының бастамасы болады деп күтілуде. == Сюжеті == Хэллоуин кезінде [[Готэм Сити|Готем]] мэрі кіші Дон Митчеллді өзін [[Жұмбақшы]] деп атаған адам өлтіреді. Екі жыл бойы [[Бэтмен]] ретінде қылмыспен күресіп келе жатқан диуана миллиардер Брюс Уэйн Готем полициясымен бірге тергеу жүргізеді. Полиция көбіне оған сенімсіздікпен қарайды. Қылмыс орнында лейтенант [[Джеймс Гордон]] Реддлердің Бэтменге арнаған ашық хатын тауып алады. Риддлер кейінірек комиссар Пит Сэвэйджді өлтіріп, Бэтменге тағы бір ашықхат қалдырады. Бэтмен мен Гордон Риддлер Митчеллдің көліктерінің бірінде флеш-дискіні қалдырғанын анықтады, онда Митчеллдің Анника Козлов есімді әйелмен бірге Кармин Фальконның оң қолы [[Пингвин (DC Comics)|Пенгвинге]] тиесілі Айсберг Лоунж түнгі клубында түскен фотосуреттері бар. Пингвин абдырап тұрғанда, Бэтмен Анниканың бір бөлмеде бірге тұратын жақын досы [[Мысық-әйел|Селина Кайлдың]] клубта даяшы болып жұмыс істейтінін байқайды. Бэтмен Анникаға сұрақ қою үшін Селинаның соңынан еріп үйіне келеді, бірақ Анника жоғалып кеткендіктен Селинаны Айсберг клубына қайта жібереді. Селинаның арқасында Бэтмен Саваждың Фаледеннның жалақы алып тұрғанын, онымен бірге аудан прокуроры Гил Кулсонда болғанын біледі. Бэтмен Селинаға Фальконемен қарым-қатын жайлы сұрап қысым көрсеткенде, Селина байланысты ажыратып тастайды. == Рөлдерде == <gallery mode="packed"> MJK 08789 Robert Pattinson (Damsel, Berlinale 2018) (cropped).jpg | Роберт Паттисон Zoe Kravitz 2020 dvna studio 2.jpg | Зои Кравиц Paul Dano Cannes 2015.jpg | Пол Дано Jeffrey Wright by Gage Skidmore 3.jpg | Джеффри Райт John Turturro 2017.jpg | Джон Туртурро Peter Sarsgaard 2019.jpg | Питер Сарсгаард Andy Serkis by Gage Skidmore 2.jpg | Энди Серкис Colin Farrell by Gage Skidmore.jpg | Колин Фаррелл </gallery> *[[Роберт Паттинсон]] — [[Бэтмен|Брюс Уэйн / Бэтмен]]: Жалғызбасты миллиардер. [[Готэм Сити|Готэм қаласы]] десе ішкен асын жерге қоюға даяр адам. Фильмде Бэтменнің жасы шамамен 30-да, ол әлі тәжірибелі емес. Өйткені Мэтт Ривз Бэтменнің әлі толық қалыптаспаған кезін көрсетуді көздеді. Ривз бен Паттинсон Бэтменді өзінің суперқаһармандық өмірімен плейбой Брюс Уейннің өмірін әлі ажырата алмайтын адасқан айкезбеге теңеді. Ривз Бэтменнің суперқаһармандық жұмысын есірткіге тәуелді адамдардың тәуелділігімен салыстырды. Паттинсонның айтуынша фильм батырлықтың сипатын сынға алады. Өйткені Бэтменді мінсіз қаһарман деп айтуға болмайды. Себебі ол өзін ұстай алмайды, үнемі күш қолдануға дайын тұрады, онымен қоса өзінің әділдік жайлы сенімдеріне адал. Ривздің ойынша бұл фильм Бэтменнің кек алу жолын емес, адамдарға үміт сыйлау жолын таңдау керектігін түсінуі жайында. Оскар Новак Брюстің бала кезін ойнады, ал Рик Инглиш түсірілім кезінде Паттинсонның дублері болды. ** Орысша дубляж — Александр Гаврилин *Зои Кравиц — [[Мысық-әйел|Селина Кайл / Мысық әйел]]: Түнгі клубтағы даяшы, драг-дилер және тонаушы. Бэтменмен жоғалып кеткен құрбысын іздеу кезінде танысады. Оның тұрақсыз моральдық принциптері Бэтменге өмірдің тек ақ пен қарадан тұрмайтынын, адамдардың не біркелкі жақсы, не біркелкі жаман болып бөлінбейтініне түсінуіне себеп болды. Кравицтің айтуынша кейіпкер өзінің әлемдегі орнын біледі. Мысық әйел Бэтменнің жанындағы мақсаты беймәлім құпия кейіпкер. Оның айтуынша Бэтмен мен Мысық әйел қылмыстық сыбайластар. ** Орысша дубляж — Вероника Саркисова *Пол Дано — [[Жұмбақшы|Эдвард Нэштон / Ридлер]]: Бэтмен шабыт берген сот-медициналық есепші, Готамның беделді адамдарын аңдып, олардың қылмыстарын әшкерелеп, тікелей эфирде өлтіретін сериялық кісі өлтіруші. Ол Готэм туралы шындықтың «маскасының шешілгенін» қалайды және Бэтмен мен құқық қорғау органдарын өзінің құпияларымен мазақ етеді. Ривз Бэтменнен шабыттанған Риддлер Бэтменнің өзіне жаулар жасайтыны туралы идеяны бейнелейтінін және Риддлердің Готемге шабуылы кейіпкерді террорист ретінде көрсету арқылы «саяси күн тәртібін» көрсететінін айтты. Ол Бэтмен мен жұмбақшыны «бір тиынның екі жағы» деп санады, онымен қоса олардың мақсаттары ұқсас болғандықтан бұл жағдай алаңдатады. Ол жұмбақшыны «шынайы өмірде» болған Зодиак атты кісі өлтірушімен салыстырды, себебі олда Ридлер секілді полиция өкілдеріне шифрлар түрінде хабарламалар, құпиялар қалдырып, Бэтмен фильміндегі оқиғаларға ұқсайтын әрекеттер жасағанын атап өтті. Джозеф Уокер бала Нэштонды сомдады. ** Орысша дубляж — Антон Эльдаров *Джеффри Райт — [[Джеймс Гордон]]: Готэм қалалық полиция бөліміндегі Бэтменнің одақтасы. Ол сенетін жалғыз полиция қызметкері және онымен бірге Риддлердің қылмыстарын зерттейді. Райт Гордонды «Готемның, Готем полициясының, Бэтменнің, әділет пен жемқорлықтың туысқан рухы» деп сипаттады. Кристофер Ноланның (2005-2012) трилогиясындағыдай, «Бэтменде» Гордон полиция лейтенанты болып табылады, бұл оның кейінгі фильмдерде комиссар лауазымына дейін мансабының көтерілуін көрсетуге мүмкіндік береді. Райт Гордонның лейтенант ретінде басталуы оған бұрынғы фильм бейімделулеріне қарағанда үлкен рөл атқаруға мүмкіндік беретінін сезінді. Ривз Бэтмен мен Гордонның одағы бұрынғы фильмдерге қарағанда «Бэтмен» фильмінде ерекше байқалатынын атап өтіп, оларды Карл Бернштейн ([[Дастин Хоффман]]) және Боб Вудвордтың (Роберт Редфорд) «Барлық Президенттің адамдары» (1974) фильміндегі дуетімен салыстырды. ** Орысша дубляж — Сергей Чихачёв *Джон Туртурро — Кармайн Фальконе: Готем қылмыс әлемінің басшысы және Селинаның әкесі. Ридллердің ең басты нысанасына айналған Фальконе қаланың көп бөлігін басқарады; Туртурро оны «қауіпті жігіт» деп сипаттады, ал Ривз ол «сыртынан... құрметті мафиоз сияқты көрінгенмен, көп ұзамай өте қараңғы тарихы бар екені белгілі болатын кейіпкер» ретінде сипаттап, «Чайнатаун» (1974) фильміндегі Ноа Кросспен (Джон Хьюстон) салыстырды. Бэтменнің ойынша Томас пен Марта Уэйнді өлтіруге бұйрық берген дәл осы Фальконе болуы әбден мүмкін. Бүкіл фильм бойы Фальконе күннен қорғайтын винтажды көзілдірік киеді. Туртурроның айтуынша бұл кейіпкерге көзілдірік өзінше «бетперде» іспеттес. ** Орысша дубляж — [[Леонид Григорьевич Белозорович|Леонид Белозорович]] *Питер Сарсгаард — Гил Колсон: Готэмнің аудандық прокуроры, Сарсгаардтың пікірінше ол өтірікші әрі жағымсыз адам. ** Орысша дубляж — Валерий Сторожик *Энди Серкис — Альфред Пенниуорт: Брюстің қамқоршысы және тәлімгері, бірақ онымен қарым-қатынасы шиеленісіп, сирек араласады. Паттинсон Альфредті Бэтменнің жалғыз сенімді адамы деп сипаттады, бірақ ол «оны ақылынан адасып кетті» деп санайды. Алдыңғы киноинкарнациялардан айырмашылығы, Альфредтің әскери білімі бар, бұл оның «ережелер мен ережелерді сақтау әдетінен», сондай-ақ киімі мен тәртібінен көрінеді. Альфредтің соғыс ардагері екенін көрсету үшін Ривз оған таяқ, ал Серкис бетіндегі тыртықтарды беруді ұсынды. Серкис Альфредтің «барлау офицері болғанын, кейінірек Wayne Enterprises-те күзетші болып жұмыс істегенін» айтты; оның тарихы оның Брюске қажет әкесінен гөрі «тәлімгер және ұстаз» болуына әкелді. Ривз Альфред тәжірибесіз болса да Брюстің ата-анасын ауыстыруға мәжбүр болғанын атап өтті. ** Орысша дубляж — Денис Некрасов * Колин Фаррелл — [[Пингвин (DC Comics)|Освальд «Оз» Кобблпот / Пингвин]]: Фальконенің басты көмекшісі, Селина жұмыс істейтін «Айсберг Лаундж» түнгі клубының иесі. Ол әлі комикстағы Пингвин болған жоқ, онымен қоса өзін Пингвин деп атағанын ұнатпайды. Ривздің айтуынша Пингвин таланты бар орта деңгейлі гангстер. Ривз Пингвинді «Өкіл әке» фильміндегі Фредо Корлеонемен салыстырды. ** Орысша дубляж — Станислав Стрелков == Марапаттар мен номинациялар == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |Сыйлық ! scope="col" |Берілген мерзімі ! scope="col" |Санаты ! scope="col" |Номинант ! scope="col" |Нәтиже ! class="unsortable" scope="col" |{{Comment|Ист.|Источник}} |- ! rowspan="3" scope="row" |Алтын трейлер | rowspan="3" |22 шілде 2021 |Үздік тизер |Statement Advertising | {{Nom}} | rowspan="3" style="text-align:center;" | |- |Фильм атауының үздік дизайны |Devastudios, Inc. | {{Nom}} |- |Үздік дыбыс монтажы |Statement Advertising | {{Nom}} |- ! rowspan="4" scope="row" |MTV Movie &amp;amp; TV Awards | rowspan="4" |MTV Movie & TV Awards 2022|5 маусым 2022 |Жыл фильмі |''«Бэтмен»'' | {{Nom}} | rowspan="4" style="text-align:center;" | |- |Үздік ер адам рөлі |[[Роберт Паттинсон]] | {{Nom}} |- |Үздік кинозұлым |Колин Фаррелл | {{Nom}} |- |Үздік сүйіс |[[Роберт Паттинсон]] мен Зои Кравиц | {{Nom}} |- ! rowspan="6" scope="row" |Голливудтың сыншылар Ассоциациясы | rowspan="6" |5th Hollywood Critics Association Midseason Film Awards |Үздік фильм |''«Бэтмен»'' | {{Nom}} | rowspan="6" style="text-align:center;" | |- |Үздік режиссёр |Мэтт Ривз | {{Nom}} |- | rowspan="2" |Үздік екінші пландағы актер |Колин Фаррелл | {{Nom}} |- |Пол Дано | {{Nom}} |- |Үздік екінші пландағы актриса |Зои Кравиц | {{Nom}} |- |Үздік сценарий |Мэтт Ривз және Питер Крэйг | {{Nom}} |- ! rowspan="12" scope="row" |[[Сатурн марапаты|Сатурн]] | rowspan="12" |25 қазан 2022 |Үздік суперқаһармандық фильм |''«Бэтмен»'' | {{Nom}} | rowspan="12" style="text-align:center;" | |- |Үздік актёр |[[Роберт Паттинсон]] | {{Nom}} |- |Үздік актриса |Зои Кравиц | {{Nom}} |- | rowspan="2" |Үздік екінші пландағы актер |Пол Дано | {{Nom}} |- |Колин Фаррелл | {{Nom}} |- |Үздік режиссёр |Мэтт Ривз | {{Won}} |- |Үздік сценарий |Мэтт Ривз, Питер Крэйг | {{Nom}} |- |Үздік музыка |Майкл Джаккино | {{Nom}} |- |Үздік монтаж |Уильям Хой, Тайлер Нельсон | {{Nom}} |- |Қоюшы суретшінің үздік жұмысы |Джеймс Чинланд | {{Nom}} |- |Костюмдердің үздік дизайны |Жаклин Дюрран, Дэвид Кроссмен, Глин Диллон | {{Won}} |- |Үздік грим |Майк Марино, Наоми Донн | {{Nom}} |- ! scope="row" |Hollywood Music in Media Awards |13th Hollywood Music in Media Awards |Hollywood Music in Media Award фантастикалық фильмдегі үздік түпнұсқа саундтрек, Hollywood Music in Media Award for Best Origin |Майкл Джаккино | {{Pending}} | style="text-align:center;" | |- ! rowspan="3" scope="row" |People’s Choice Awards | rowspan="3" |48th People's Choice Awards |Жыл фильмі | rowspan="2" |''«Бэтмен»'' | {{Pending}} | rowspan="3" style="text-align:center;" | |- |Жыл экшн фильмі | {{Pending}} |- |Жыл экшн фильмінің жұлдызы |Зои Кравиц | {{Pending}} |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros. фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] [[Санат:DC комикстерін экранизациялау]] [[Санат:Бэтмен жайлы фильмдер]] [[Санат:DC кинематографиялық ғаламы]] [[Санат:АҚШ атыс-шабыс фильмдері]] [[Санат:АҚШ фантастикалық фильмдері]] r59xtlp4ugff1gl2dr5yzquixlzezbu 0 692061 3581941 3509146 2026-04-12T03:01:27Z Sagzhan 29953 3581941 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Бітімгер | Шынайы атауы = Peacemaker | суреті = Peacemaker TV series poster.jpg | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = атыс-шабыс<br />фантастикалық<br />суперқаһармандық | формат = | авторы = [[Джеймс Ганн]] | желісі = [[HBO Max]] | өндіріс = | рөлдерде = Джон Сина<br />Дженнифер Холланд<br />Виола Девис<br />Роберт Патрик | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Клинт Менселл<br />Кевин Кайнер | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | маусымдар = 2 | сериялар саны = 16 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Джеймс Ганн<br />Питер Сафран | продюсері = Ларс Винтер<br />Джон Рикард | режиссёрі = Джеймс Ганн | операторы = Майкл Бонвиллейн<br />Сэм Маккерди<br />Майкл Уел | сценарист = Джеймс Ганн | түсірілім орны = Ванкувер, {{CAN}} | ұзақтығы = 39-46 мин. | студия = [[DC Studios]] | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = | соңғы рет көрсетілді = | алдыңғы = | келесі = | байланысы бар шоу = | imdb_id = | tv_com_id = 13146488 | сайт = }} «'''Бітімгер'''» ({{Lang-en|Peacemaker}}) — [[Max (стримингтік сервис)|Max]] стримингтік қызметіне арнап түсірген [[Джеймс Ганн|Джеймс Ганн]]ның телесериалы. [[DC Comics]] кейіпкері Бітімгерге негізделген. Бұл [[DC Ғаламы (медиафраншиза)|DC Universe]] (DCU) ғаламының бірінші телехикаясы және сонымен бірге [[2021 жыл]]ы шыққан «[[Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы]]» фильмінің [[спин-офф]]ы. Сериал фильмдегі оқиғалардан кейін орын алады және одан әрі жингоисттік көзқарастағы өлтіруші Кристофер Смит/Бітімгерді зерттейді. Сериалды The Safran Company және [[Джеймс Ганн|Troll Court Entertainment]] Warner Bros-пен бірлесіп шығарды, ал Ганн сериалдың жетекшісі болды. [[Джон Сина]]мен бірге басты рөлдерді сомдайтын Даниэль Брукс, Фредди Строма, Чукуди Ивуджи, Дженнифер Холланд, Стив Эйдж және Роберт Патрик «Жанкештілер жасағы» фильміндегі рөліне оралды. Ганн «Бітімгер» фильмін «Жанкештілер жасағы» фильмін түсіру кезінде Синаның драмалық актер ретіндегі күшін байқағаннан кейін ойлап тапты және ол барлық сегіз эпизодты [[COVID-19 пандемиясы]] кезінде фильмді аяқтау кезінде жазды. HBO Max бірден 2020 жылдың қыркүйегінде Бітімгер сериалына толық тапсырыс берді, келесі айларда қосымша кастинг жасалды. Түсірілім [[Ванкувер|Ванкуверде (Канада]]) 2021 жылдың қаңтарында басталды, Ганн бес эпизодты өзі түсірді. Өндіріс сол жылдың шілде айында аяқталды. Ганн сериалдың саундтрегі үшін hair metal әндерін, оның ішінде Wig Wam-ның «Do Ya Wanna Taste It» әнін қолдануды жөн деп тапты; Сериалдың кіріспесінде хореографиялық би нөмірін орындайтын актер құрамы көрсетіледі. «Бітімгер» фильмінің алғашқы үш сериясы [[Max (стримингтік сервис)|Max]] арнасында [[2022 жыл]]дың [[13 қаңтар]]ында көрсетілді. Сериалдың қалған бөлімдері 17 ақпанға дейін апта сайын эфирге шықты. Әрбір эпизод алдыңғысына қарағанда көбірек көрермен жинады және маусымның финалы бір күнде Max түпнұсқа эпизодтарының ең көп қаралым рекордын жаңартты. Сериал оң пікірлерге ие болды, оның ішінде Синаның ойыны, Ганның режиссерлігі мен сценарийіне мақтаулар бар. Екінші маусымға 2022 жылдың ақпанында тапсырыс берілді, оған Ганн барлық эпизодтарды жазып, режиссерлік етті. Сонымен қатар, «Бітімгердегі» және «Жанкештілер жасағындағы» кейіпкерлер жайлы бірнеше басқа спин-оффтары әзірленуде. == Марапаттары == {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |Жыл ! scope="col" | Салтанатты күн ! scope="col" | Санат ! scope="col" | Кандидат(лар) ! scope="col" | Нәтиже ! scope="col" | {{Abbr|Прим.|Примечания|0}} |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" | MTV Movie &amp;amp; TV марапаттары | rowspan="2" | 2022 жылғы 5 маусым | Үздік комедиялық қойылым | [[Джон Сина]] | {{Nom}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>"MTVAwards"</ref> |- | Үздік музыкалық сәт | «Оның дәмін татқыңыз келе ме?» | {{Nom}} |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" | Голливуд сыншылары қауымдастығының телевидение сыйлығы | rowspan="2" | 2022 жылғы 14 тамыз | Трансляциялық сериалдағы таңдаулы актер - комедия | Джон Сина | {{Nom}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>"HCATVAwards"</ref> |- | Ағынды сериалға арналған көрнекті сценарий - комедия | [[Джеймс Ганн]] («Сиыр тағы» үшін) | {{Nom}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" | Шығармашылық Эмми сыйлығы | 4 қыркүйек, 2022 жыл | Комедиялық сериалдағы тамаша каскадерлік үйлестіру | Уэйн Даглиш және Гастон Моррисон | {{Nom}} | style="text-align:center;" | <ref>"EmmyAwards"</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" | « [[Сатурн марапаты|Сатурн]] » | rowspan="2" | 25 қазан, 2022 жыл | Үздік шытырман оқиғалы сериал (трансляция) | «Бітімгер» | {{Pending}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>"SaturnAwards"</ref> |- | Трансляциялық сериалдағы үздік екінші пландағы актриса | Дэниел Брукс | {{Pending}} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ағылшын тіліндегі телесериалдар]] [[Санат:DC кинематографиялық ғаламы]] [[Санат:DC комикстерін экранизациялау]] 22b55s0eezie11ujiuk8vunt68qi4lj 3581942 3581941 2026-04-12T03:02:21Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581942 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Бітімгер | Шынайы атауы = Peacemaker | суреті = Peacemaker TV series poster.jpg | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = атыс-шабыс<br />фантастикалық<br />суперқаһармандық | формат = | авторы = [[Джеймс Ганн]] | желісі = [[HBO Max]] | өндіріс = | рөлдерде = Джон Сина<br />Дженнифер Холланд<br />Виола Девис<br />Роберт Патрик | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Клинт Менселл<br />Кевин Кайнер | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | маусымдар = 2 | сериялар саны = 16 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Джеймс Ганн<br />Питер Сафран | продюсері = Ларс Винтер<br />Джон Рикард | режиссёрі = Джеймс Ганн | операторы = Майкл Бонвиллейн<br />Сэм Маккерди<br />Майкл Уел | сценарист = Джеймс Ганн | түсірілім орны = Ванкувер, {{CAN}} | ұзақтығы = 39-46 мин. | студия = [[DC Studios]] | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = | соңғы рет көрсетілді = | алдыңғы = | келесі = | байланысы бар шоу = | imdb_id = | tv_com_id = 13146488 | сайт = }} «'''Бітімгер'''» ({{Lang-en|Peacemaker}}) — [[Max (стримингтік сервис)|Max]] стримингтік қызметіне арнап түсірген [[Джеймс Ганн|Джеймс Ганн]]ның телесериалы. [[DC Comics]] кейіпкері Бітімгерге негізделген. Бұл [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DCEU]] ғаламының бірінші телехикаясы және сонымен бірге [[2021 жыл]]ы шыққан «[[Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы]]» фильмінің [[спин-офф]]ы. Сериал фильмдегі оқиғалардан кейін орын алады және одан әрі жингоисттік көзқарастағы өлтіруші Кристофер Смит/Бітімгерді зерттейді. Сериалды The Safran Company және [[Джеймс Ганн|Troll Court Entertainment]] Warner Bros-пен бірлесіп шығарды, ал Ганн сериалдың жетекшісі болды. [[Джон Сина]]мен бірге басты рөлдерді сомдайтын Даниэль Брукс, Фредди Строма, Чукуди Ивуджи, Дженнифер Холланд, Стив Эйдж және Роберт Патрик «Жанкештілер жасағы» фильміндегі рөліне оралды. Ганн «Бітімгер» фильмін «Жанкештілер жасағы» фильмін түсіру кезінде Синаның драмалық актер ретіндегі күшін байқағаннан кейін ойлап тапты және ол барлық сегіз эпизодты [[COVID-19 пандемиясы]] кезінде фильмді аяқтау кезінде жазды. HBO Max бірден 2020 жылдың қыркүйегінде Бітімгер сериалына толық тапсырыс берді, келесі айларда қосымша кастинг жасалды. Түсірілім [[Ванкувер|Ванкуверде (Канада]]) 2021 жылдың қаңтарында басталды, Ганн бес эпизодты өзі түсірді. Өндіріс сол жылдың шілде айында аяқталды. Ганн сериалдың саундтрегі үшін hair metal әндерін, оның ішінде Wig Wam-ның «Do Ya Wanna Taste It» әнін қолдануды жөн деп тапты; Сериалдың кіріспесінде хореографиялық би нөмірін орындайтын актер құрамы көрсетіледі. «Бітімгер» фильмінің алғашқы үш сериясы [[Max (стримингтік сервис)|Max]] арнасында [[2022 жыл]]дың [[13 қаңтар]]ында көрсетілді. Сериалдың қалған бөлімдері 17 ақпанға дейін апта сайын эфирге шықты. Әрбір эпизод алдыңғысына қарағанда көбірек көрермен жинады және маусымның финалы бір күнде Max түпнұсқа эпизодтарының ең көп қаралым рекордын жаңартты. Сериал оң пікірлерге ие болды, оның ішінде Синаның ойыны, Ганның режиссерлігі мен сценарийіне мақтаулар бар. Екінші маусымға 2022 жылдың ақпанында тапсырыс берілді, оған Ганн барлық эпизодтарды жазып, режиссерлік етті. Сонымен қатар, «Бітімгердегі» және «Жанкештілер жасағындағы» кейіпкерлер жайлы бірнеше басқа спин-оффтары әзірленуде. == Марапаттары == {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |Жыл ! scope="col" | Салтанатты күн ! scope="col" | Санат ! scope="col" | Кандидат(лар) ! scope="col" | Нәтиже ! scope="col" | {{Abbr|Прим.|Примечания|0}} |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" | MTV Movie &amp;amp; TV марапаттары | rowspan="2" | 2022 жылғы 5 маусым | Үздік комедиялық қойылым | [[Джон Сина]] | {{Nom}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>"MTVAwards"</ref> |- | Үздік музыкалық сәт | «Оның дәмін татқыңыз келе ме?» | {{Nom}} |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" | Голливуд сыншылары қауымдастығының телевидение сыйлығы | rowspan="2" | 2022 жылғы 14 тамыз | Трансляциялық сериалдағы таңдаулы актер - комедия | Джон Сина | {{Nom}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>"HCATVAwards"</ref> |- | Ағынды сериалға арналған көрнекті сценарий - комедия | [[Джеймс Ганн]] («Сиыр тағы» үшін) | {{Nom}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" | Шығармашылық Эмми сыйлығы | 4 қыркүйек, 2022 жыл | Комедиялық сериалдағы тамаша каскадерлік үйлестіру | Уэйн Даглиш және Гастон Моррисон | {{Nom}} | style="text-align:center;" | <ref>"EmmyAwards"</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" | « [[Сатурн марапаты|Сатурн]] » | rowspan="2" | 25 қазан, 2022 жыл | Үздік шытырман оқиғалы сериал (трансляция) | «Бітімгер» | {{Pending}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>"SaturnAwards"</ref> |- | Трансляциялық сериалдағы үздік екінші пландағы актриса | Дэниел Брукс | {{Pending}} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ағылшын тіліндегі телесериалдар]] [[Санат:DC кинематографиялық ғаламы]] [[Санат:DC комикстерін экранизациялау]] a02dvp9vj1e9iemwio5f3g670vl6rdh 3581943 3581942 2026-04-12T03:02:50Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581943 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Бітімгер | Шынайы атауы = Peacemaker | суреті = Peacemaker TV series poster.jpg | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = атыс-шабыс<br />фантастикалық<br />суперқаһармандық | формат = | авторы = [[Джеймс Ганн]] | желісі = [[HBO Max]] | өндіріс = | рөлдерде = Джон Сина<br />Дженнифер Холланд<br />Виола Девис<br />Роберт Патрик | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Клинт Менселл<br />Кевин Кайнер | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | маусымдар = 2 | сериялар саны = 16 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Джеймс Ганн<br />Питер Сафран | продюсері = Ларс Винтер<br />Джон Рикард | режиссёрі = Джеймс Ганн | операторы = Майкл Бонвиллейн<br />Сэм Маккерди<br />Майкл Уел | сценарист = Джеймс Ганн | түсірілім орны = Ванкувер, {{CAN}} | ұзақтығы = 39-46 мин. | студия = [[DC Studios]] | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = | соңғы рет көрсетілді = | алдыңғы = | келесі = | байланысы бар шоу = | imdb_id = | tv_com_id = 13146488 | сайт = }} «'''Бітімгер'''» ({{Lang-en|Peacemaker}}) — [[HBO Max]] стримингтік қызметіне арнап түсірген [[Джеймс Ганн|Джеймс Ганн]]ның телесериалы. [[DC Comics]] кейіпкері Бітімгерге негізделген. Бұл [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DCEU]] ғаламының бірінші телехикаясы және сонымен бірге [[2021 жыл]]ы шыққан «[[Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы]]» фильмінің [[спин-офф]]ы. Сериал фильмдегі оқиғалардан кейін орын алады және одан әрі жингоисттік көзқарастағы өлтіруші Кристофер Смит/Бітімгерді зерттейді. Сериалды The Safran Company және [[Джеймс Ганн|Troll Court Entertainment]] Warner Bros-пен бірлесіп шығарды, ал Ганн сериалдың жетекшісі болды. [[Джон Сина]]мен бірге басты рөлдерді сомдайтын Даниэль Брукс, Фредди Строма, Чукуди Ивуджи, Дженнифер Холланд, Стив Эйдж және Роберт Патрик «Жанкештілер жасағы» фильміндегі рөліне оралды. Ганн «Бітімгер» фильмін «Жанкештілер жасағы» фильмін түсіру кезінде Синаның драмалық актер ретіндегі күшін байқағаннан кейін ойлап тапты және ол барлық сегіз эпизодты [[COVID-19 пандемиясы]] кезінде фильмді аяқтау кезінде жазды. HBO Max бірден 2020 жылдың қыркүйегінде Бітімгер сериалына толық тапсырыс берді, келесі айларда қосымша кастинг жасалды. Түсірілім [[Ванкувер|Ванкуверде (Канада]]) 2021 жылдың қаңтарында басталды, Ганн бес эпизодты өзі түсірді. Өндіріс сол жылдың шілде айында аяқталды. Ганн сериалдың саундтрегі үшін hair metal әндерін, оның ішінде Wig Wam-ның «Do Ya Wanna Taste It» әнін қолдануды жөн деп тапты; Сериалдың кіріспесінде хореографиялық би нөмірін орындайтын актер құрамы көрсетіледі. «Бітімгер» фильмінің алғашқы үш сериясы [[Max (стримингтік сервис)|Max]] арнасында [[2022 жыл]]дың [[13 қаңтар]]ында көрсетілді. Сериалдың қалған бөлімдері 17 ақпанға дейін апта сайын эфирге шықты. Әрбір эпизод алдыңғысына қарағанда көбірек көрермен жинады және маусымның финалы бір күнде Max түпнұсқа эпизодтарының ең көп қаралым рекордын жаңартты. Сериал оң пікірлерге ие болды, оның ішінде Синаның ойыны, Ганның режиссерлігі мен сценарийіне мақтаулар бар. Екінші маусымға 2022 жылдың ақпанында тапсырыс берілді, оған Ганн барлық эпизодтарды жазып, режиссерлік етті. Сонымен қатар, «Бітімгердегі» және «Жанкештілер жасағындағы» кейіпкерлер жайлы бірнеше басқа спин-оффтары әзірленуде. == Марапаттары == {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |Жыл ! scope="col" | Салтанатты күн ! scope="col" | Санат ! scope="col" | Кандидат(лар) ! scope="col" | Нәтиже ! scope="col" | {{Abbr|Прим.|Примечания|0}} |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" | MTV Movie &amp;amp; TV марапаттары | rowspan="2" | 2022 жылғы 5 маусым | Үздік комедиялық қойылым | [[Джон Сина]] | {{Nom}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>"MTVAwards"</ref> |- | Үздік музыкалық сәт | «Оның дәмін татқыңыз келе ме?» | {{Nom}} |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" | Голливуд сыншылары қауымдастығының телевидение сыйлығы | rowspan="2" | 2022 жылғы 14 тамыз | Трансляциялық сериалдағы таңдаулы актер - комедия | Джон Сина | {{Nom}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>"HCATVAwards"</ref> |- | Ағынды сериалға арналған көрнекті сценарий - комедия | [[Джеймс Ганн]] («Сиыр тағы» үшін) | {{Nom}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" | Шығармашылық Эмми сыйлығы | 4 қыркүйек, 2022 жыл | Комедиялық сериалдағы тамаша каскадерлік үйлестіру | Уэйн Даглиш және Гастон Моррисон | {{Nom}} | style="text-align:center;" | <ref>"EmmyAwards"</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" | « [[Сатурн марапаты|Сатурн]] » | rowspan="2" | 25 қазан, 2022 жыл | Үздік шытырман оқиғалы сериал (трансляция) | «Бітімгер» | {{Pending}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>"SaturnAwards"</ref> |- | Трансляциялық сериалдағы үздік екінші пландағы актриса | Дэниел Брукс | {{Pending}} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ағылшын тіліндегі телесериалдар]] [[Санат:DC кинематографиялық ғаламы]] [[Санат:DC комикстерін экранизациялау]] lentsv3e9n3aj772baw6zkifiei388t 3581947 3581943 2026-04-12T03:09:44Z Sagzhan 29953 3581947 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Бітімгер | Шынайы атауы = Peacemaker | суреті = Peacemaker TV series poster.jpg | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = атыс-шабыс<br />фантастикалық<br />суперқаһармандық | формат = | авторы = [[Джеймс Ганн]] | желісі = [[HBO Max]] | өндіріс = | рөлдерде = Джон Сина<br />Дженнифер Холланд<br />Виола Девис<br />Роберт Патрик | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Клинт Менселл<br />Кевин Кайнер | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | маусымдар = 2 | сериялар саны = 16 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Джеймс Ганн<br />Питер Сафран | продюсері = Ларс Винтер<br />Джон Рикард | режиссёрі = Джеймс Ганн | операторы = Майкл Бонвиллейн<br />Сэм Маккерди<br />Майкл Уел | сценарист = Джеймс Ганн | түсірілім орны = Ванкувер, {{CAN}} | ұзақтығы = 39-46 мин. | студия = [[DC Studios]] | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = | соңғы рет көрсетілді = | алдыңғы = | келесі = | байланысы бар шоу = | imdb_id = | tv_com_id = 13146488 | сайт = }} «'''Бітімгер'''» ({{Lang-en|Peacemaker}}) — [[HBO Max]] стримингтік қызметіне арнап түсірген [[Джеймс Ганн|Джеймс Ганн]]ның телесериалы. [[DC Comics]] кейіпкері Бітімгерге негізделген. Бұл [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DCEU]] ғаламының бірінші телехикаясы және сонымен бірге [[2021 жыл]]ы шыққан «[[Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы]]» фильмінің [[спин-офф]]ы. Сериал фильмдегі оқиғалардан кейін орын алады және одан әрі жингоисттік көзқарастағы өлтіруші Кристофер Смит/Бітімгерді зерттейді. Сериалды The Safran Company және [[Джеймс Ганн|Troll Court Entertainment]] Warner Bros-пен бірлесіп шығарды, ал Ганн сериалдың жетекшісі болды. [[Джон Сина]]мен бірге басты рөлдерді сомдайтын Даниэль Брукс, Фредди Строма, Чукуди Ивуджи, Дженнифер Холланд, Стив Эйдж және Роберт Патрик «Жанкештілер жасағы» фильміндегі рөліне оралды. Ганн «Бітімгер» фильмін «Жанкештілер жасағы» фильмін түсіру кезінде Синаның драмалық актер ретіндегі күшін байқағаннан кейін ойлап тапты және ол барлық сегіз эпизодты [[COVID-19 пандемиясы]] кезінде фильмді аяқтау кезінде жазды. HBO Max бірден 2020 жылдың қыркүйегінде Бітімгер сериалына толық тапсырыс берді, келесі айларда қосымша кастинг жасалды. Түсірілім [[Ванкувер|Ванкуверде (Канада]]) 2021 жылдың қаңтарында басталды, Ганн бес эпизодты өзі түсірді. Өндіріс сол жылдың шілде айында аяқталды. Ганн сериалдың саундтрегі үшін hair metal әндерін, оның ішінде Wig Wam-ның «Do Ya Wanna Taste It» әнін қолдануды жөн деп тапты; Сериалдың кіріспесінде хореографиялық би нөмірін орындайтын актер құрамы көрсетіледі. «Бітімгер» фильмінің алғашқы үш сериясы [[HBO Max]] арнасында [[2022 жыл]]дың [[13 қаңтар]]ында көрсетілді. Сериалдың қалған бөлімдері 17 ақпанға дейін апта сайын эфирге шықты. Әрбір эпизод алдыңғысына қарағанда көбірек көрермен жинады және маусымның финалы бір күнде Max түпнұсқа эпизодтарының ең көп қаралым рекордын жаңартты. Сериал оң пікірлерге ие болды, оның ішінде Синаның ойыны, Ганның режиссерлігі мен сценарийіне мақтаулар бар. Екінші маусымға 2022 жылдың ақпанында тапсырыс берілді, оған Ганн барлық эпизодтарды жазып, режиссерлік етті. Сонымен қатар, «Бітімгердегі» және «Жанкештілер жасағындағы» кейіпкерлер жайлы бірнеше басқа спин-оффтары әзірленуде. == Марапаттары == {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |Жыл ! scope="col" | Салтанатты күн ! scope="col" | Санат ! scope="col" | Кандидат(лар) ! scope="col" | Нәтиже ! scope="col" | {{Abbr|Прим.|Примечания|0}} |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" | MTV Movie &amp;amp; TV марапаттары | rowspan="2" | 2022 жылғы 5 маусым | Үздік комедиялық қойылым | [[Джон Сина]] | {{Nom}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>"MTVAwards"</ref> |- | Үздік музыкалық сәт | «Оның дәмін татқыңыз келе ме?» | {{Nom}} |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" | Голливуд сыншылары қауымдастығының телевидение сыйлығы | rowspan="2" | 2022 жылғы 14 тамыз | Трансляциялық сериалдағы таңдаулы актер - комедия | Джон Сина | {{Nom}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>"HCATVAwards"</ref> |- | Ағынды сериалға арналған көрнекті сценарий - комедия | [[Джеймс Ганн]] («Сиыр тағы» үшін) | {{Nom}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" | Шығармашылық Эмми сыйлығы | 4 қыркүйек, 2022 жыл | Комедиялық сериалдағы тамаша каскадерлік үйлестіру | Уэйн Даглиш және Гастон Моррисон | {{Nom}} | style="text-align:center;" | <ref>"EmmyAwards"</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" | « [[Сатурн марапаты|Сатурн]] » | rowspan="2" | 25 қазан, 2022 жыл | Үздік шытырман оқиғалы сериал (трансляция) | «Бітімгер» | {{Pending}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>"SaturnAwards"</ref> |- | Трансляциялық сериалдағы үздік екінші пландағы актриса | Дэниел Брукс | {{Pending}} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ағылшын тіліндегі телесериалдар]] [[Санат:DC кинематографиялық ғаламы]] [[Санат:DC комикстерін экранизациялау]] i3iznt6654kejgdt4q7rvhy10zc3po0 0 692067 3581959 3492932 2026-04-12T03:26:14Z 1nter pares 146705 3581959 wikitext text/x-wiki {{Сайт |атауы = HBO Max |логотипі = HBO Max (2025).svg |ені = |URL = [https://www.hbomax.com/ hbomax.com] |скриншоты = |скриншот ені = |тақырыбы = |коммерциялық = иә |түрі = Стримингтік қызмет |ұраны = |тіркелу = қажет (ай сайынғы жазылым) |тілдері = [[ағылшын тілі]] |кірішулер саны = 73,8 млн |орналасқан жері = {{USA}}, Бербанк |иесі = [[Warner Bros. Discovery]]<br />Global Streaming & Interactive Entertainment |авторы = |ашылды = [[27 мамыр]], [[2020 жыл]] |жабылды = |қазіргі статусы = белсенді |айналымы = |таза табысы = |телефоны = }} '''HBO Max''' — [[Warner Bros. Discovery]] компаниясына тиесілі «сұраныс бойынша бейне» принципінде жұмыс жасайтын америкалық стримингтік қызмет. Қызмет [[2020 жыл]]дың [[27 мамыр]]ында іске қосылды. == Тарихы == [[2018 жыл]]дың қазан айында [[WarnerMedia]] компаниясы [[2019 жыл]]дың соңында өзінің жеке стримингтік қызметін іске қосатынын хабарлады. Қызметтің бастапқы жоспары бойынша 2019 жылдың соңында іске қосылады деп жоспарланды. WarnerMedia-ның бас компаниясы [[AT&T Inc.|AT&T]] бас директоры Рэндалл Стивенсон 2019 жылдың мамыр айының ортасында бұл қызмет HBO брендін қолданатынын және кабельдік телевидениеге қосылатынын айтты, өйткені [[HBO]] кабельдік операторының абоненттері бейне стримингтік қызметтеріне қол жеткізе алады. Бета тестілеу 2019 жылдың төртінші тоқсанында басталып, 2020 жылдың бірінші тоқсанында толық іске қосылды. == Контент == 2020 жылдың соңында [[COVID-19 пандемиясы|, COVID-19 пандемиясына]] байланысты WarnerMedia бастапқыда жалпы прокатқа арналған негізгі фильмдерді шығарды: [[22 қазан]]нан ''бастап Мыстандар'' және [[25 желтоқсан]]нан бастап ''[[Ғажайып әйел: 1984]]'' (қызметте тек бір ай көлемінде қолжетімді болды).<ref>[https://deadline.com/2020/11/wonder-woman-1984-going-in-theaters-hbo-max-on-christmas-day-1234618288/|title= Wonder Woman 1984’ Going In Theaters & HBO Max On Christmas Day, Unprecedented For]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20201118235549/https://deadline.com/2020/11/wonder-woman-1984-going-in-theaters-hbo-max-on-christmas-day 19 November 2020 deadlink]</ref> [[2020 жыл]]дың желтоқсан айында [[Warner Bros.]] фильмдерінің кинотеатрлардағы премьерасымен бір мезгілде стримингтік қызметке шығатынын жариялады және мұндай алғашқы фильм 29 қаңтарда <ref>[https://collider.com/the-little-things-leaving-hbo-max-when-date/|title=When Does 'The Little Things' Leave HBO Max?]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210205190632/https://collider.com/the-little-things-leaving-hbo-max-when-date The little things leaving hbo max when-date]</ref> шыққан ''«Егжей-тегжейлі шайтан»'' болды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] czy3eyjzv3ispmlatuf31ba51m9ep3y 0 692078 3581948 3239165 2026-04-12T03:10:33Z Sagzhan 29953 3581948 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Warner Bros. Discovery Inc |логотипі = Warner Bros. Discovery.svg |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = [https://ru.wikipedia.org/wiki/Nasdaq Nasdaq: WBD] |қызметі = тарату<br />лицензиялау<br />телевидение |ұраны = |құрылды = [[8 сәуір]] [[2022 жыл]] |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бұрынғы атауы = |құрушы = |орналасуы = |басты адамдары = Самюель Дипиацца (төраға)<br />Девид Заслав (президент)<br />Гуннар Фиденфельс(қаржы директоры) |саласы = [[Бұқаралық ақпарат құралдары]]<br>медиаөндіріс |өнімі = сауық-сайран паркі<br />комикстер<br />фильмдер<br />музыка<br />видеоойындар |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |бөлімшелер =Warner Bros. Discovery US Networks Group<br>Warner Bros. Discovery Sports<br>Warner Bros. Discovery Global Streaming & Interactive Entertainment<br>Warner Bros. Discovery Global Brands and Experiences<br>Warner Bros. Discovery International |басшы компания = |бағынышты компания = [[Warner Bros.]]<br />[[HBO]]<br />CNN Global<br />DC Entertainment |сайты = [https://www.wbd.com/ wbd.com] }} '''Warner Bros.''' '''Discovery Inc.''' — штаб-пәтері [[Нью-Йорк|Нью-Йоркте]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та орналасқан американдық транснационалды [[Бұқаралық ақпарат құралдары|медиа]] және ойын-сауық конгломераты.<ref name="WBD-listing">{{Cite web|url=https://about.att.com/story/2022/details-for-completion-of-warnermedia-spinoff.html|title=AT&T Announces Details for Completion of WM Spin-Off|work=[[AT&T]]|date=March 25, 2022|accessdate=March 26, 2022|archivedate=2022-03-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220325234650/https://about.att.com/story/2022/details-for-completion-of-warnermedia-spinoff.html|deadlink=no}}</ref> Компания 2022 жылы 8 сәуірде [[AT&T Inc.|AT&T]] - [[WarnerMedia|дің WarnerMedia]]-дан бөлініп, Discovery Inc.-пен бірігуінен құрылды. Компанияның құрылымы сегіз бизнес-бөлімге бөлінген, соның ішінде [[Warner Bros.|Warner Bros]], [[HBO]], [[CNN]], US Networks сияқты флагмандық кино және телестудиялары (оған [[Cartoon Network]] және Adult Swim, Discovery Channel және оның еншілес арналары, бұрынғы Scripps сияқты желілік телеарналар кіреді) Food Network және HGTV сияқты Networks Interactive арналары, сондай-ақ Paramount Global компаниясымен бірге The CW хабар тарату желісіндегі үлес, спорт (оның ішінде Discovery's Eurosport желілері мен WarnerMedia's Turner Sports спорттық бөлімі), ғаламдық ағындық және интерактивті ойын-сауық (оған кіреді). Discovery+ және [[HBO Max]] стримингтік қызметтері және Warner Bros. бейне ойын шығарушысы. Interactive Entertainment ) және халықаралық арналар. Компания сонымен қатар Warner Bros. басқаратын [[DC Comics]] комикс баспасының иесі болып табылады. == Активтер == Warner Bros. Discovery сегіз негізгі бизнес бөлімшелеріне бөлінген <ref name=":1">{{Cite web|lang=en|url=https://deadline.com/2022/04/warner-bros-discovery-executives-list-org-chart-merger-1234997658/|title=Warner Bros Discovery Merger: Who's In, Who's Out In The Executive Ranks|first=Dade|last=Hayes|work=Deadline|date=2022-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220409001506/https://deadline.com/2022/04/warner-bros-discovery-executives-list-org-chart-merger-1234997658/|archivedate=2022-04-09|accessdate=2022-04-09|deadlink=no}}</ref> : * '''[[Warner Bros.]]''' '''[[Warner Bros.|Entertainment Inc.]]''' ** '''Warner Bros.''' '''Entertainment''' кино және театрлық ойын-сауық компанияларынан тұрады, соның ішінде [[Warner Bros.]], [[New Line Cinema]], [[DC Studios]], Warner Animation Group және Castle Rock Entertainment . ** '''Warner Bros.''' '''Теледидар тобы''' Warner Bros флагмандық жапсырмасын қоса алғанда, теледидар өндіруші компаниялардың отандық және халықаралық желісінен тұрады. Теледидар, Telepictures, Alloy Entertainment және Warner Horizon Unscripted теледидарымен бірге. Бөлім сонымен қатар All3Media 50% және The CW 50% жауап береді. Дивизияны Ченнинг Дэнги басқарады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery US Networks Group''' компанияның АҚШ кабельдік желілерін, соның ішінде факті желілерін ( Discovery, Animal Planet, Science Channel, American Heroes Channel және т.б.), ойын-сауық және өмір салты арналарын ( TBS, TNT, TruTV, TLC, HGTV, Food Network және Destination America және т.б.) қамтиды. ), балалар, жастар және классикалық желілер ( [[Cartoon Network|Мультфильмдер желісі]], Бумеранг, ересектер үшін жүзу, мультфильмдер, Discovery Family және Turner Classic Movies, және Warner Bros. қоса алғанда, анимациялық студиялар . Animation, Cartoon Network Studios, Williams Street және Hanna-Barbera ) және Motor Trend компаниясын басқаратын Motor Trend Group компаниясының 50%. Дивизияны Кэтлин Финч басқарады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery Sports''' компанияның жаһандық спорттық хабар таратуына, соның ішінде АҚШ-тағы Turner Sports және AT&T SportsNet, сондай-ақ Eurosport, Латын және Оңтүстік Америкадағы TNT Sports, GolfTV және Golf Digest сияқты халықаралық спорт арналарына назар аударады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery Global Streaming & Interactive Entertainment''' компанияның тікелей тұтынушыға арналған платформаларының, онлайн брендтерінің және ойын бизнесінің, соның ішінде [[Max (стримингтік сервис)|Max]] және Discovery+ ағындық қызметтерінің (екеуі де бір ағындық қызметке біріктірілген ағындық қызметтер), Warner Bros. Бейне ойындар бөлімін басқарады. Интерактивті ойын-сауық және сандық медиа Otter Media компаниясы. Дивизияны Дж.Б.Перрет басқарады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery жаһандық брендтер мен тәжірибелер''' Warner Bros тақырыптық саябақтарын басқарады. және студиялық турлар. Қосымша бизнес сегменттері ғаламдық мазмұнды таратуға жауапты бөлімдерді қамтиды (оның ішінде Warner Bros. Бүкіләлемдік теледидар тарату және Warner Bros. Үйдегі ойын-сауық) және жарнаманы сату. Дивизияны Брюс Кэмпбелл басқарады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery International''' Warner Bros отандық телеарналарының жергілікті және аймақтық нұсқаларын өңдейді. Discovery, сондай-ақ Польшадағы TVN Group және Жаңа Зеландиядағы Three сияқты аймаққа тән операциялар. Герхард Зейлер басқаратын бөлімше үш аймақтық хабқа бөлінген: Азия-Тынық мұхиты, Еуропа, Таяу Шығыс және Африка (EMEA) және Америка және CNN Global және Warner Bros. желілерінің жаһандық таралуына жауапты. Discovery Sports. * '''[[DC Comics|DC Entertainment]]''' [[DC Comics]] баспасынан және оған қатысты зияткерлік меншіктен тұрады. Бөлім басқа Warner Bros еншілес компанияларымен жұмыс істейді. Фильмдер, телехикаялар және бейне ойындар сияқты мазмұнды табу. * '''Home Box Office''' [[HBO]] аттас премиум-кабельдік желіге және оның сіңлісі Cinemax арнасына бағытталған. Бұл бөлімді Кейси Блойс басқарады, ол сонымен қатар HBO және [[Max (стримингтік сервис)|Max]] бағдарламаларына жауапты, сонымен қатар Magnolia желісін қадағалайды. * '''CNN Global''' [[CNN]] -нің аттас жаңалықтар арнасына және Warner Bros. компаниясына тиесілі басқа да жаһандық жаңалықтар активтеріне жауапты. Discovery, соның ішінде HLN апалы желісі және әртүрлі CNN халықаралық филиалдары, сондай-ақ CNN+ ағындық қызметі. Дивизияны Крис Лихт басқарады. == Телеарналардың тізімі == === Ұлыбритания, Ирландия және Мальта === {| class="wikitable" !Телеарна !Бұрынғы атауы !Таратылым уақытының басы !Таратылым уақытының соңы |- ! colspan="4" style="background:#87CEFA;" |Анимациялық |- |Warner Animation | |1 сәуір 1987 |17 қыркүйек 1993 |- |Cartoon Network | |17 қыркүйек 1993 | |- |Boomerang | |27 мамыр 2000 | |- |Discovery Kids | |1 ақпан 2000 |28 ақпан 2007 |- |Cartoon Network Extreme | |14 қазан 2002 |8 қыркүйек 2003 |- |Toonami | |8 қыркүйек 2003 |24 мамыр 2007 |- |Cartoon Network Too | |24 сәуір 2006 |1 сәуір 2014 |- |Adult Swim (блок) | |8 шілде 2006 | |- |Cartoonito | |24 мамыр 2007 | |- ! colspan="4" style="background:#87CEFA;" |Turner |- |CNN | |17 қыркүйек 1987 | |- |TNT | |17 қыркүйек 1993 |1 шілде 2000 |- |TCM Movies |TCM {{Small|(1999–2019)}} |15 қазан 1999 | |- |TCM 2 | |2006 |12 тамыз 2013 |- ! colspan="4" style="background:#87CEFA;" |Discovery |- |Discovery Channel | |1 сәуір 1989 | |- |Eurosport | |5 ақпан 1989 | |- |Discovery Real Time |The Learning Channel {{Small|(1992–1997)}}<br /><br />Discovery Home & Leisure {{Small|(1997–2005)}} |9 наурыз 1992 |30 сәуір 2013 |- |Travel Channel | |ақпан 1994 |27 тамыз 2020 |- |Animal Planet | |1997 | |- |HGTV |UK Style {{Small|(1997-2004)}}<br /><br />UKTV Style {{Small|(2004-2009)}}<br /><br />Home {{Small|(2009-2020)}} |1 қараша 1997 | |- |Discovery History |Discovery Civilization {{Small|(1999-2007)}}<br /><br />Discovery Knowledge {{Small|(2007-2010)}} |1 қазан 1998 | |- |Discovery Science |Discovery Sci-Trek {{Small|(1997-2003)}} |1 қазан 1998 | |- |Discovery Travel & Living | |1 қазан 1998 |1 ақпан 2019 |- |British Eurosport | |1999 |13 қараша 2015 |- |Discovery Wings | |1 ақпан 2000 |1 наурыз 2007 |- |Discovery Home & Health |Discovery Health {{Small|(2000-2005)}} |1 шілде 2000 |6 қаңтар 2021 |- |Eurosport News | |1 қыркүйек 2000 |4 қаңтар 2018 |- |Good Food |UK Food {{Small|(2001–2004)}}<br /><br />UKTV Food {{Small|(2004–2009)}} |5 қараша 2001 |12 қыркүйек 2019 |- |Eurosport 2 | |10 қаңтар 2005 | |- |Discovery Turbo | |16 наурыз 2005 | |- |Discovery Real Time Extra | |22 тамыз 2005 |20 наурыз 2009 |- |DMAX | |8 қаңтар 2008 | |- |Investigation Discovery | |20 қаңтар 2009 | |- |Discovery Shed | |20 наурыз 2009 |6 қаңтар 2021 |- |Really | |19 мамыр 2009 | |- |Food Network | |қараша 2009 | |- |Quest | |30 қыркүйек 2009 | |- |Fine Living | |1 сәуір 2010 |31 желтоқсан 2020 |- |TLC | |30 сәуір 2013 | |- |Quest Red | |15 наурыз 2017 | |- ! colspan="4" style="background:#87CEFA;" |BT |- |BT Sport 4 |ESPN {{Small|(2009–2015)}}<br /><br />BT Sport ESPN {{Small|(2015–2022)}} |3 тамыз 2009 | |- |} === Қазіргі уақытта Ресейде жабылғанымен, көрші елдерде хабар тарататын арналар === {| class="wikitable" !телеарнасы ! Трансляцияның басталу күні ! Трансляцияның аяқталу күні |- ! colspan="3" style="background:#87CEFA;" | Анимация |- | [[Cartoon Network|Cartoon Network]] | 1 қараша 1999 ж | |- | Adult Swim | 2007 жылдың 1 сәуірі | |- | Boomerang | 2007 жылдың 1 тамызы | |- | rowspan="2" | Cartoonito | 2011 жылдың мамыры | 2014 |- | 2022 жылғы 1 қыркүйек | |- ! colspan="3" style="background:#87CEFA;" | Turner |- | rowspan="2" | CNN | 1989 {{Small|(в гостиницах)}} | |- | 1991 {{Small|(полноценный запуск)}} | |- | TCM | 1 қараша 1999 ж | 2011 жылдың 1 наурызы |- ! colspan="3" style="background:#87CEFA;" | Discovery |- | Eurosport 1 | 1995 жылғы 16 шілде | |- | [[Animal Planet|Animal Planet]] | 1997 жылдың 18 ақпаны | |- | [[Discovery Channel|Discovery Channel]] | 1998 жылдың 21 сәуірі | |- | Travel Channel | 1998 жыл | |- | Science Channel | 19 қаңтар 1999 ж | |- | Discovery World | 1999 | 2015 жылғы 1 қыркүйек |- | Eurosport 2 | 2005 жылғы 29 тамыз | |- |- | жақсы өмір сүру | 2007 | 12 шілде, 2020 жыл |- | Discovery Showcase HD | 2008 жылдың 18 наурызы | |- | Investigation Discovery | 2009 жылдың 14 сәуірі | |- | TLC | 2011 жылдың 14 қаңтары | |- | Food Network | ~ 2013 жыл | |- | Discovery Turbo Xtra | 2015 жылғы 1 қыркүйек | |- | Eurosport Gold | 2 қазан 2017 жыл | |- | Eurosport 4K | 2018 жылдың 20 шілдесі | |- | Motor Trend | 16 қаңтар, 2020 жыл | |- | HGTV | 12 мамыр, 2020 жыл | |- | Discovery Ultra | 18 қыркүйек, 2020 жыл | |- |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер|2}} [[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]] [[Санат:NASDAQ-та листинг акциясы бар компаниялар]] [[Санат:АҚШ медиакомпаниялары]] 7k3jqp439lgplgq13rdxsp22avaczek 3581949 3581948 2026-04-12T03:11:20Z Sagzhan 29953 /* Активтер */ 3581949 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Warner Bros. Discovery Inc |логотипі = Warner Bros. Discovery.svg |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = [https://ru.wikipedia.org/wiki/Nasdaq Nasdaq: WBD] |қызметі = тарату<br />лицензиялау<br />телевидение |ұраны = |құрылды = [[8 сәуір]] [[2022 жыл]] |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бұрынғы атауы = |құрушы = |орналасуы = |басты адамдары = Самюель Дипиацца (төраға)<br />Девид Заслав (президент)<br />Гуннар Фиденфельс(қаржы директоры) |саласы = [[Бұқаралық ақпарат құралдары]]<br>медиаөндіріс |өнімі = сауық-сайран паркі<br />комикстер<br />фильмдер<br />музыка<br />видеоойындар |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |бөлімшелер =Warner Bros. Discovery US Networks Group<br>Warner Bros. Discovery Sports<br>Warner Bros. Discovery Global Streaming & Interactive Entertainment<br>Warner Bros. Discovery Global Brands and Experiences<br>Warner Bros. Discovery International |басшы компания = |бағынышты компания = [[Warner Bros.]]<br />[[HBO]]<br />CNN Global<br />DC Entertainment |сайты = [https://www.wbd.com/ wbd.com] }} '''Warner Bros.''' '''Discovery Inc.''' — штаб-пәтері [[Нью-Йорк|Нью-Йоркте]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та орналасқан американдық транснационалды [[Бұқаралық ақпарат құралдары|медиа]] және ойын-сауық конгломераты.<ref name="WBD-listing">{{Cite web|url=https://about.att.com/story/2022/details-for-completion-of-warnermedia-spinoff.html|title=AT&T Announces Details for Completion of WM Spin-Off|work=[[AT&T]]|date=March 25, 2022|accessdate=March 26, 2022|archivedate=2022-03-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220325234650/https://about.att.com/story/2022/details-for-completion-of-warnermedia-spinoff.html|deadlink=no}}</ref> Компания 2022 жылы 8 сәуірде [[AT&T Inc.|AT&T]] - [[WarnerMedia|дің WarnerMedia]]-дан бөлініп, Discovery Inc.-пен бірігуінен құрылды. Компанияның құрылымы сегіз бизнес-бөлімге бөлінген, соның ішінде [[Warner Bros.|Warner Bros]], [[HBO]], [[CNN]], US Networks сияқты флагмандық кино және телестудиялары (оған [[Cartoon Network]] және Adult Swim, Discovery Channel және оның еншілес арналары, бұрынғы Scripps сияқты желілік телеарналар кіреді) Food Network және HGTV сияқты Networks Interactive арналары, сондай-ақ Paramount Global компаниясымен бірге The CW хабар тарату желісіндегі үлес, спорт (оның ішінде Discovery's Eurosport желілері мен WarnerMedia's Turner Sports спорттық бөлімі), ғаламдық ағындық және интерактивті ойын-сауық (оған кіреді). Discovery+ және [[HBO Max]] стримингтік қызметтері және Warner Bros. бейне ойын шығарушысы. Interactive Entertainment ) және халықаралық арналар. Компания сонымен қатар Warner Bros. басқаратын [[DC Comics]] комикс баспасының иесі болып табылады. == Активтер == Warner Bros. Discovery сегіз негізгі бизнес бөлімшелеріне бөлінген <ref name=":1">{{Cite web|lang=en|url=https://deadline.com/2022/04/warner-bros-discovery-executives-list-org-chart-merger-1234997658/|title=Warner Bros Discovery Merger: Who's In, Who's Out In The Executive Ranks|first=Dade|last=Hayes|work=Deadline|date=2022-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220409001506/https://deadline.com/2022/04/warner-bros-discovery-executives-list-org-chart-merger-1234997658/|archivedate=2022-04-09|accessdate=2022-04-09|deadlink=no}}</ref> : * '''[[Warner Bros.]]''' '''[[Warner Bros.|Entertainment Inc.]]''' ** '''Warner Bros.''' '''Entertainment''' кино және театрлық ойын-сауық компанияларынан тұрады, соның ішінде [[Warner Bros.]], [[New Line Cinema]], [[DC Studios]], Warner Animation Group және Castle Rock Entertainment . ** '''Warner Bros.''' '''Теледидар тобы''' Warner Bros флагмандық жапсырмасын қоса алғанда, теледидар өндіруші компаниялардың отандық және халықаралық желісінен тұрады. Теледидар, Telepictures, Alloy Entertainment және Warner Horizon Unscripted теледидарымен бірге. Бөлім сонымен қатар All3Media 50% және The CW 50% жауап береді. Дивизияны Ченнинг Дэнги басқарады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery US Networks Group''' компанияның АҚШ кабельдік желілерін, соның ішінде факті желілерін ( Discovery, Animal Planet, Science Channel, American Heroes Channel және т.б.), ойын-сауық және өмір салты арналарын ( TBS, TNT, TruTV, TLC, HGTV, Food Network және Destination America және т.б.) қамтиды. ), балалар, жастар және классикалық желілер ( [[Cartoon Network|Мультфильмдер желісі]], Бумеранг, ересектер үшін жүзу, мультфильмдер, Discovery Family және Turner Classic Movies, және Warner Bros. қоса алғанда, анимациялық студиялар . Animation, Cartoon Network Studios, Williams Street және Hanna-Barbera ) және Motor Trend компаниясын басқаратын Motor Trend Group компаниясының 50%. Дивизияны Кэтлин Финч басқарады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery Sports''' компанияның жаһандық спорттық хабар таратуына, соның ішінде АҚШ-тағы Turner Sports және AT&T SportsNet, сондай-ақ Eurosport, Латын және Оңтүстік Америкадағы TNT Sports, GolfTV және Golf Digest сияқты халықаралық спорт арналарына назар аударады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery Global Streaming & Interactive Entertainment''' компанияның тікелей тұтынушыға арналған платформаларының, онлайн брендтерінің және ойын бизнесінің, соның ішінде [[Max (стримингтік сервис)|Max]] және Discovery+ ағындық қызметтерінің (екеуі де бір ағындық қызметке біріктірілген ағындық қызметтер), Warner Bros. Бейне ойындар бөлімін басқарады. Интерактивті ойын-сауық және сандық медиа Otter Media компаниясы. Дивизияны Дж.Б.Перрет басқарады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery жаһандық брендтер мен тәжірибелер''' Warner Bros тақырыптық саябақтарын басқарады. және студиялық турлар. Қосымша бизнес сегменттері ғаламдық мазмұнды таратуға жауапты бөлімдерді қамтиды (оның ішінде Warner Bros. Бүкіләлемдік теледидар тарату және Warner Bros. Үйдегі ойын-сауық) және жарнаманы сату. Дивизияны Брюс Кэмпбелл басқарады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery International''' Warner Bros отандық телеарналарының жергілікті және аймақтық нұсқаларын өңдейді. Discovery, сондай-ақ Польшадағы TVN Group және Жаңа Зеландиядағы Three сияқты аймаққа тән операциялар. Герхард Зейлер басқаратын бөлімше үш аймақтық хабқа бөлінген: Азия-Тынық мұхиты, Еуропа, Таяу Шығыс және Африка (EMEA) және Америка және CNN Global және Warner Bros. желілерінің жаһандық таралуына жауапты. Discovery Sports. * '''[[DC Comics|DC Entertainment]]''' [[DC Comics]] баспасынан және оған қатысты зияткерлік меншіктен тұрады. Бөлім басқа Warner Bros еншілес компанияларымен жұмыс істейді. Фильмдер, телехикаялар және бейне ойындар сияқты мазмұнды табу. * '''Home Box Office''' [[HBO]] аттас премиум-кабельдік желіге және оның сіңлісі Cinemax арнасына бағытталған. Бұл бөлімді Кейси Блойс басқарады, ол сонымен қатар HBO және [[HBO Max]] бағдарламаларына жауапты, сонымен қатар Magnolia желісін қадағалайды. * '''CNN Global''' [[CNN]] -нің аттас жаңалықтар арнасына және Warner Bros. компаниясына тиесілі басқа да жаһандық жаңалықтар активтеріне жауапты. Discovery, соның ішінде HLN апалы желісі және әртүрлі CNN халықаралық филиалдары, сондай-ақ CNN+ ағындық қызметі. Дивизияны Крис Лихт басқарады. == Телеарналардың тізімі == === Ұлыбритания, Ирландия және Мальта === {| class="wikitable" !Телеарна !Бұрынғы атауы !Таратылым уақытының басы !Таратылым уақытының соңы |- ! colspan="4" style="background:#87CEFA;" |Анимациялық |- |Warner Animation | |1 сәуір 1987 |17 қыркүйек 1993 |- |Cartoon Network | |17 қыркүйек 1993 | |- |Boomerang | |27 мамыр 2000 | |- |Discovery Kids | |1 ақпан 2000 |28 ақпан 2007 |- |Cartoon Network Extreme | |14 қазан 2002 |8 қыркүйек 2003 |- |Toonami | |8 қыркүйек 2003 |24 мамыр 2007 |- |Cartoon Network Too | |24 сәуір 2006 |1 сәуір 2014 |- |Adult Swim (блок) | |8 шілде 2006 | |- |Cartoonito | |24 мамыр 2007 | |- ! colspan="4" style="background:#87CEFA;" |Turner |- |CNN | |17 қыркүйек 1987 | |- |TNT | |17 қыркүйек 1993 |1 шілде 2000 |- |TCM Movies |TCM {{Small|(1999–2019)}} |15 қазан 1999 | |- |TCM 2 | |2006 |12 тамыз 2013 |- ! colspan="4" style="background:#87CEFA;" |Discovery |- |Discovery Channel | |1 сәуір 1989 | |- |Eurosport | |5 ақпан 1989 | |- |Discovery Real Time |The Learning Channel {{Small|(1992–1997)}}<br /><br />Discovery Home & Leisure {{Small|(1997–2005)}} |9 наурыз 1992 |30 сәуір 2013 |- |Travel Channel | |ақпан 1994 |27 тамыз 2020 |- |Animal Planet | |1997 | |- |HGTV |UK Style {{Small|(1997-2004)}}<br /><br />UKTV Style {{Small|(2004-2009)}}<br /><br />Home {{Small|(2009-2020)}} |1 қараша 1997 | |- |Discovery History |Discovery Civilization {{Small|(1999-2007)}}<br /><br />Discovery Knowledge {{Small|(2007-2010)}} |1 қазан 1998 | |- |Discovery Science |Discovery Sci-Trek {{Small|(1997-2003)}} |1 қазан 1998 | |- |Discovery Travel & Living | |1 қазан 1998 |1 ақпан 2019 |- |British Eurosport | |1999 |13 қараша 2015 |- |Discovery Wings | |1 ақпан 2000 |1 наурыз 2007 |- |Discovery Home & Health |Discovery Health {{Small|(2000-2005)}} |1 шілде 2000 |6 қаңтар 2021 |- |Eurosport News | |1 қыркүйек 2000 |4 қаңтар 2018 |- |Good Food |UK Food {{Small|(2001–2004)}}<br /><br />UKTV Food {{Small|(2004–2009)}} |5 қараша 2001 |12 қыркүйек 2019 |- |Eurosport 2 | |10 қаңтар 2005 | |- |Discovery Turbo | |16 наурыз 2005 | |- |Discovery Real Time Extra | |22 тамыз 2005 |20 наурыз 2009 |- |DMAX | |8 қаңтар 2008 | |- |Investigation Discovery | |20 қаңтар 2009 | |- |Discovery Shed | |20 наурыз 2009 |6 қаңтар 2021 |- |Really | |19 мамыр 2009 | |- |Food Network | |қараша 2009 | |- |Quest | |30 қыркүйек 2009 | |- |Fine Living | |1 сәуір 2010 |31 желтоқсан 2020 |- |TLC | |30 сәуір 2013 | |- |Quest Red | |15 наурыз 2017 | |- ! colspan="4" style="background:#87CEFA;" |BT |- |BT Sport 4 |ESPN {{Small|(2009–2015)}}<br /><br />BT Sport ESPN {{Small|(2015–2022)}} |3 тамыз 2009 | |- |} === Қазіргі уақытта Ресейде жабылғанымен, көрші елдерде хабар тарататын арналар === {| class="wikitable" !телеарнасы ! Трансляцияның басталу күні ! Трансляцияның аяқталу күні |- ! colspan="3" style="background:#87CEFA;" | Анимация |- | [[Cartoon Network|Cartoon Network]] | 1 қараша 1999 ж | |- | Adult Swim | 2007 жылдың 1 сәуірі | |- | Boomerang | 2007 жылдың 1 тамызы | |- | rowspan="2" | Cartoonito | 2011 жылдың мамыры | 2014 |- | 2022 жылғы 1 қыркүйек | |- ! colspan="3" style="background:#87CEFA;" | Turner |- | rowspan="2" | CNN | 1989 {{Small|(в гостиницах)}} | |- | 1991 {{Small|(полноценный запуск)}} | |- | TCM | 1 қараша 1999 ж | 2011 жылдың 1 наурызы |- ! colspan="3" style="background:#87CEFA;" | Discovery |- | Eurosport 1 | 1995 жылғы 16 шілде | |- | [[Animal Planet|Animal Planet]] | 1997 жылдың 18 ақпаны | |- | [[Discovery Channel|Discovery Channel]] | 1998 жылдың 21 сәуірі | |- | Travel Channel | 1998 жыл | |- | Science Channel | 19 қаңтар 1999 ж | |- | Discovery World | 1999 | 2015 жылғы 1 қыркүйек |- | Eurosport 2 | 2005 жылғы 29 тамыз | |- |- | жақсы өмір сүру | 2007 | 12 шілде, 2020 жыл |- | Discovery Showcase HD | 2008 жылдың 18 наурызы | |- | Investigation Discovery | 2009 жылдың 14 сәуірі | |- | TLC | 2011 жылдың 14 қаңтары | |- | Food Network | ~ 2013 жыл | |- | Discovery Turbo Xtra | 2015 жылғы 1 қыркүйек | |- | Eurosport Gold | 2 қазан 2017 жыл | |- | Eurosport 4K | 2018 жылдың 20 шілдесі | |- | Motor Trend | 16 қаңтар, 2020 жыл | |- | HGTV | 12 мамыр, 2020 жыл | |- | Discovery Ultra | 18 қыркүйек, 2020 жыл | |- |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер|2}} [[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]] [[Санат:NASDAQ-та листинг акциясы бар компаниялар]] [[Санат:АҚШ медиакомпаниялары]] nw9ly1rd5uq4f8e1lg8bb2hbz6pcmo6 3581951 3581949 2026-04-12T03:13:07Z Sagzhan 29953 3581951 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Warner Bros. Discovery Inc |логотипі = Warner Bros. Discovery.svg |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = [https://ru.wikipedia.org/wiki/Nasdaq Nasdaq: WBD] |қызметі = тарату<br />лицензиялау<br />телевидение |ұраны = |құрылды = [[8 сәуір]] [[2022 жыл]] |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бұрынғы атауы = |құрушы = |орналасуы = |басты адамдары = Самюель Дипиацца (төраға)<br />Девид Заслав (президент)<br />Гуннар Фиденфельс(қаржы директоры) |саласы = [[Бұқаралық ақпарат құралдары]]<br>медиаөндіріс |өнімі = сауық-сайран паркі<br />комикстер<br />фильмдер<br />музыка<br />видеоойындар |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |бөлімшелер =Warner Bros. Discovery US Networks Group<br>Warner Bros. Discovery Sports<br>Warner Bros. Discovery Global Streaming & Interactive Entertainment<br>Warner Bros. Discovery Global Brands and Experiences<br>Warner Bros. Discovery International |басшы компания = |бағынышты компания = [[Warner Bros.]]<br />[[HBO]]<br />CNN Global<br />DC Entertainment |сайты = [https://www.wbd.com/ wbd.com] }} '''Warner Bros.''' '''Discovery Inc.''' — штаб-пәтері [[Нью-Йорк|Нью-Йоркте]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та орналасқан американдық транснационалды [[Бұқаралық ақпарат құралдары|медиа]] және ойын-сауық конгломераты.<ref name="WBD-listing">{{Cite web|url=https://about.att.com/story/2022/details-for-completion-of-warnermedia-spinoff.html|title=AT&T Announces Details for Completion of WM Spin-Off|work=[[AT&T]]|date=March 25, 2022|accessdate=March 26, 2022|archivedate=2022-03-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220325234650/https://about.att.com/story/2022/details-for-completion-of-warnermedia-spinoff.html|deadlink=no}}</ref> Компания 2022 жылы 8 сәуірде [[AT&T Inc.|AT&T]] - [[WarnerMedia|дің WarnerMedia]]-дан бөлініп, Discovery Inc.-пен бірігуінен құрылды. Компанияның құрылымы сегіз бизнес-бөлімге бөлінген, соның ішінде [[Warner Bros.|Warner Bros]], [[HBO]], [[CNN]], US Networks сияқты флагмандық кино және телестудиялары (оған [[Cartoon Network]] және Adult Swim, Discovery Channel және оның еншілес арналары, бұрынғы Scripps сияқты желілік телеарналар кіреді) Food Network және HGTV сияқты Networks Interactive арналары, сондай-ақ Paramount Global компаниясымен бірге The CW хабар тарату желісіндегі үлес, спорт (оның ішінде Discovery's Eurosport желілері мен WarnerMedia's Turner Sports спорттық бөлімі), ғаламдық ағындық және интерактивті ойын-сауық (оған кіреді). Discovery+ және [[HBO Max]] стримингтік қызметтері және Warner Bros. бейне ойын шығарушысы. Interactive Entertainment ) және халықаралық арналар. Компания сонымен қатар Warner Bros. басқаратын [[DC Comics]] комикс баспасының иесі болып табылады. == Активтер == Warner Bros. Discovery сегіз негізгі бизнес бөлімшелеріне бөлінген <ref name=":1">{{Cite web|lang=en|url=https://deadline.com/2022/04/warner-bros-discovery-executives-list-org-chart-merger-1234997658/|title=Warner Bros Discovery Merger: Who's In, Who's Out In The Executive Ranks|first=Dade|last=Hayes|work=Deadline|date=2022-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220409001506/https://deadline.com/2022/04/warner-bros-discovery-executives-list-org-chart-merger-1234997658/|archivedate=2022-04-09|accessdate=2022-04-09|deadlink=no}}</ref> : * '''[[Warner Bros.]]''' '''[[Warner Bros.|Entertainment Inc.]]''' ** '''Warner Bros.''' '''Entertainment''' кино және театрлық ойын-сауық компанияларынан тұрады, соның ішінде [[Warner Bros.]], [[New Line Cinema]], [[DC Studios]], Warner Animation Group және Castle Rock Entertainment . ** '''Warner Bros.''' '''Теледидар тобы''' Warner Bros флагмандық жапсырмасын қоса алғанда, теледидар өндіруші компаниялардың отандық және халықаралық желісінен тұрады. Теледидар, Telepictures, Alloy Entertainment және Warner Horizon Unscripted теледидарымен бірге. Бөлім сонымен қатар All3Media 50% және The CW 50% жауап береді. Дивизияны Ченнинг Дэнги басқарады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery US Networks Group''' компанияның АҚШ кабельдік желілерін, соның ішінде факті желілерін ( Discovery, Animal Planet, Science Channel, American Heroes Channel және т.б.), ойын-сауық және өмір салты арналарын ( TBS, TNT, TruTV, TLC, HGTV, Food Network және Destination America және т.б.) қамтиды. ), балалар, жастар және классикалық желілер ( [[Cartoon Network|Мультфильмдер желісі]], Бумеранг, ересектер үшін жүзу, мультфильмдер, Discovery Family және Turner Classic Movies, және Warner Bros. қоса алғанда, анимациялық студиялар . Animation, Cartoon Network Studios, Williams Street және Hanna-Barbera ) және Motor Trend компаниясын басқаратын Motor Trend Group компаниясының 50%. Дивизияны Кэтлин Финч басқарады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery Sports''' компанияның жаһандық спорттық хабар таратуына, соның ішінде АҚШ-тағы Turner Sports және AT&T SportsNet, сондай-ақ Eurosport, Латын және Оңтүстік Америкадағы TNT Sports, GolfTV және Golf Digest сияқты халықаралық спорт арналарына назар аударады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery Global Streaming & Interactive Entertainment''' компанияның тікелей тұтынушыға арналған платформаларының, онлайн брендтерінің және ойын бизнесінің, соның ішінде [[HBO Max]] және Discovery+ ағындық қызметтерінің (екеуі де бір ағындық қызметке біріктірілген ағындық қызметтер), Warner Bros. Бейне ойындар бөлімін басқарады. Интерактивті ойын-сауық және сандық медиа Otter Media компаниясы. Дивизияны Дж.Б.Перрет басқарады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery жаһандық брендтер мен тәжірибелер''' Warner Bros тақырыптық саябақтарын басқарады. және студиялық турлар. Қосымша бизнес сегменттері ғаламдық мазмұнды таратуға жауапты бөлімдерді қамтиды (оның ішінде Warner Bros. Бүкіләлемдік теледидар тарату және Warner Bros. Үйдегі ойын-сауық) және жарнаманы сату. Дивизияны Брюс Кэмпбелл басқарады. * '''Warner Bros.''' '''Discovery International''' Warner Bros отандық телеарналарының жергілікті және аймақтық нұсқаларын өңдейді. Discovery, сондай-ақ Польшадағы TVN Group және Жаңа Зеландиядағы Three сияқты аймаққа тән операциялар. Герхард Зейлер басқаратын бөлімше үш аймақтық хабқа бөлінген: Азия-Тынық мұхиты, Еуропа, Таяу Шығыс және Африка (EMEA) және Америка және CNN Global және Warner Bros. желілерінің жаһандық таралуына жауапты. Discovery Sports. * '''[[DC Comics|DC Entertainment]]''' [[DC Comics]] баспасынан және оған қатысты зияткерлік меншіктен тұрады. Бөлім басқа Warner Bros еншілес компанияларымен жұмыс істейді. Фильмдер, телехикаялар және бейне ойындар сияқты мазмұнды табу. * '''Home Box Office''' [[HBO]] аттас премиум-кабельдік желіге және оның сіңлісі Cinemax арнасына бағытталған. Бұл бөлімді Кейси Блойс басқарады, ол сонымен қатар HBO және [[HBO Max]] бағдарламаларына жауапты, сонымен қатар Magnolia желісін қадағалайды. * '''CNN Global''' [[CNN]] -нің аттас жаңалықтар арнасына және Warner Bros. компаниясына тиесілі басқа да жаһандық жаңалықтар активтеріне жауапты. Discovery, соның ішінде HLN апалы желісі және әртүрлі CNN халықаралық филиалдары, сондай-ақ CNN+ ағындық қызметі. Дивизияны Крис Лихт басқарады. == Телеарналардың тізімі == === Ұлыбритания, Ирландия және Мальта === {| class="wikitable" !Телеарна !Бұрынғы атауы !Таратылым уақытының басы !Таратылым уақытының соңы |- ! colspan="4" style="background:#87CEFA;" |Анимациялық |- |Warner Animation | |1 сәуір 1987 |17 қыркүйек 1993 |- |Cartoon Network | |17 қыркүйек 1993 | |- |Boomerang | |27 мамыр 2000 | |- |Discovery Kids | |1 ақпан 2000 |28 ақпан 2007 |- |Cartoon Network Extreme | |14 қазан 2002 |8 қыркүйек 2003 |- |Toonami | |8 қыркүйек 2003 |24 мамыр 2007 |- |Cartoon Network Too | |24 сәуір 2006 |1 сәуір 2014 |- |Adult Swim (блок) | |8 шілде 2006 | |- |Cartoonito | |24 мамыр 2007 | |- ! colspan="4" style="background:#87CEFA;" |Turner |- |CNN | |17 қыркүйек 1987 | |- |TNT | |17 қыркүйек 1993 |1 шілде 2000 |- |TCM Movies |TCM {{Small|(1999–2019)}} |15 қазан 1999 | |- |TCM 2 | |2006 |12 тамыз 2013 |- ! colspan="4" style="background:#87CEFA;" |Discovery |- |Discovery Channel | |1 сәуір 1989 | |- |Eurosport | |5 ақпан 1989 | |- |Discovery Real Time |The Learning Channel {{Small|(1992–1997)}}<br /><br />Discovery Home & Leisure {{Small|(1997–2005)}} |9 наурыз 1992 |30 сәуір 2013 |- |Travel Channel | |ақпан 1994 |27 тамыз 2020 |- |Animal Planet | |1997 | |- |HGTV |UK Style {{Small|(1997-2004)}}<br /><br />UKTV Style {{Small|(2004-2009)}}<br /><br />Home {{Small|(2009-2020)}} |1 қараша 1997 | |- |Discovery History |Discovery Civilization {{Small|(1999-2007)}}<br /><br />Discovery Knowledge {{Small|(2007-2010)}} |1 қазан 1998 | |- |Discovery Science |Discovery Sci-Trek {{Small|(1997-2003)}} |1 қазан 1998 | |- |Discovery Travel & Living | |1 қазан 1998 |1 ақпан 2019 |- |British Eurosport | |1999 |13 қараша 2015 |- |Discovery Wings | |1 ақпан 2000 |1 наурыз 2007 |- |Discovery Home & Health |Discovery Health {{Small|(2000-2005)}} |1 шілде 2000 |6 қаңтар 2021 |- |Eurosport News | |1 қыркүйек 2000 |4 қаңтар 2018 |- |Good Food |UK Food {{Small|(2001–2004)}}<br /><br />UKTV Food {{Small|(2004–2009)}} |5 қараша 2001 |12 қыркүйек 2019 |- |Eurosport 2 | |10 қаңтар 2005 | |- |Discovery Turbo | |16 наурыз 2005 | |- |Discovery Real Time Extra | |22 тамыз 2005 |20 наурыз 2009 |- |DMAX | |8 қаңтар 2008 | |- |Investigation Discovery | |20 қаңтар 2009 | |- |Discovery Shed | |20 наурыз 2009 |6 қаңтар 2021 |- |Really | |19 мамыр 2009 | |- |Food Network | |қараша 2009 | |- |Quest | |30 қыркүйек 2009 | |- |Fine Living | |1 сәуір 2010 |31 желтоқсан 2020 |- |TLC | |30 сәуір 2013 | |- |Quest Red | |15 наурыз 2017 | |- ! colspan="4" style="background:#87CEFA;" |BT |- |BT Sport 4 |ESPN {{Small|(2009–2015)}}<br /><br />BT Sport ESPN {{Small|(2015–2022)}} |3 тамыз 2009 | |- |} === Қазіргі уақытта Ресейде жабылғанымен, көрші елдерде хабар тарататын арналар === {| class="wikitable" !телеарнасы ! Трансляцияның басталу күні ! Трансляцияның аяқталу күні |- ! colspan="3" style="background:#87CEFA;" | Анимация |- | [[Cartoon Network|Cartoon Network]] | 1 қараша 1999 ж | |- | Adult Swim | 2007 жылдың 1 сәуірі | |- | Boomerang | 2007 жылдың 1 тамызы | |- | rowspan="2" | Cartoonito | 2011 жылдың мамыры | 2014 |- | 2022 жылғы 1 қыркүйек | |- ! colspan="3" style="background:#87CEFA;" | Turner |- | rowspan="2" | CNN | 1989 {{Small|(в гостиницах)}} | |- | 1991 {{Small|(полноценный запуск)}} | |- | TCM | 1 қараша 1999 ж | 2011 жылдың 1 наурызы |- ! colspan="3" style="background:#87CEFA;" | Discovery |- | Eurosport 1 | 1995 жылғы 16 шілде | |- | [[Animal Planet|Animal Planet]] | 1997 жылдың 18 ақпаны | |- | [[Discovery Channel|Discovery Channel]] | 1998 жылдың 21 сәуірі | |- | Travel Channel | 1998 жыл | |- | Science Channel | 19 қаңтар 1999 ж | |- | Discovery World | 1999 | 2015 жылғы 1 қыркүйек |- | Eurosport 2 | 2005 жылғы 29 тамыз | |- |- | жақсы өмір сүру | 2007 | 12 шілде, 2020 жыл |- | Discovery Showcase HD | 2008 жылдың 18 наурызы | |- | Investigation Discovery | 2009 жылдың 14 сәуірі | |- | TLC | 2011 жылдың 14 қаңтары | |- | Food Network | ~ 2013 жыл | |- | Discovery Turbo Xtra | 2015 жылғы 1 қыркүйек | |- | Eurosport Gold | 2 қазан 2017 жыл | |- | Eurosport 4K | 2018 жылдың 20 шілдесі | |- | Motor Trend | 16 қаңтар, 2020 жыл | |- | HGTV | 12 мамыр, 2020 жыл | |- | Discovery Ultra | 18 қыркүйек, 2020 жыл | |- |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер|2}} [[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]] [[Санат:NASDAQ-та листинг акциясы бар компаниялар]] [[Санат:АҚШ медиакомпаниялары]] ps57kyq7kdu0e0sfiagxj9yeybtbnmn 0 697678 3581736 3562408 2026-04-11T14:02:27Z Гулжайна Усен 179710 3581736 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2023}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''''Қартаюдың бос радикалды теориясы''''' - жасушаларда зақымданудың жиналуы [[Бос радикал|бос радикалдардың]] әсеріне байланысты деп тұжырымдайды <ref>''Harman D.'' The aging process. <small>(ағылш.)</small> // Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. — 1981. — Vol. 78, no. 11. — P. 7124—7128. — <nowiki>PMID 6947277</nowiki></ref>. Сыртқы орбитасында жұптаспаған электрондары, яғни, бос валенттілігі бар [[атом]], [[молекула]] немесе молекула бөлшегі. Меланин сияқты кейбір бос радикалдар химиялық белсенді болмаса да, биологиялық маңызды бос радикалдардың көпшілігі жоғары реактивтілікке ие. Көптеген биологиялық құрылымдар үшін бос радикалдардың зақымдануы [[тотығу]] зақымымен тығыз байланысты. [[Антиоксиданттар]] [[тотықсыздандырғыш]] және биологиялық құрылымдардың тотығу зақымдануын тежейді, оларды бос радикалдардан пассивтейді. Теорияны алғаш рет [[Денхам Харман]] 1950 жылдары ұсынған, ал 1970 жылдары Харман [[Митохондрия|митохондриялардың]] жасушаларды зақымдайтын бос радикалдардың түзілуіне негізгі қатысуы туралы болжам жасады<ref name=":0">[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/5016631/ ''Harman D.'' The biologic clock: the mitochondria? <small>(ағылш.)</small> // Journal of the American Geriatrics Society. — 1972. — Vol. 20, no. 4. — P. 145—147. — PMID 5016631.]</ref>. Бос радикалдар теориясы супероксид (O2−) сияқты бос радикалдарға ғана қатысты, бірақ содан бері ол [[Сутек пероксиді|сутегі асқын тотығы]] (H2O2) немесе пероксинитрит (OONO−) сияқты оттегінің басқа белсенді түрлерінің тотығу зақымдануын қамту үшін кеңейтілді.<ref>[https://academic.oup.com/nutritionreviews/article/70/5/257/1909866?login=false Halliwell B (2012). "Free radicals and antioxidants: updating a personal view". ''Nutrition Reviews''. '''70''' (5): 257–65. doi:10.1111/j.1753-4887.2012.00476.x. PMID 22537212.]</ref> Қартаю тек бос радикалдардың зақымдануынан туындауы екіталай. Қоршаған орта факторлары мен генетикалық фон да айтарлықтай рөл атқарады. Алайда, Харманның мақалаларының бірінде аз [[Калория|калориялы]] [[Диета|диетаны]] ұстану және бос радикалды реакция [[Ингибиторлар|ингибиторларын]] қабылдау арқылы туудың орташа өмір сүру ұзақтығын орта есеппен 5 жылға ұзартуға болады деген қорытындыға келді. [[Ашытқы]] мен [[дрозофила]] сияқты кейбір модельді организмдерде тотығу зақымдануын азайту өмір сүру ұзақтығын ұзарта алатыны туралы дәлелдер бар.<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3607354 Fontana, Luigi; Partridge, Linda; Longo, Valter D. (16 April 2010). "Extending Healthy Life Span—From Yeast to Humans". ''Science''. '''328''' (5976): 321–326. Bibcode:2010Sci...328..321F. doi:10.1126/science.1172539. PMC 3607354. PMID 20395504.]</ref> Дегенмен, тышқандарда антиоксиданттық қорғанысты бұғаттайтын 18 [[Генетикалық код|генетикалық]] өзгерістің тек 1-і өмір сүру ұзақтығын қысқартады.<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2789432 Pérez VI, Bokov A, Remmen HV, Mele J, Ran Q, Ikeno Y, et al. (2009). "Is the oxidative stress theory of aging dead?". ''Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - General Subjects''. '''1790''' (10): 1005–14. doi:10.1016/j.bbagen.2009.06.003. PMC 2789432. PMID 19524016.]</ref> Сол сияқты, [[Дөңгелек құрттар|дөңгелек құрттарда]] (Аскаридалар) табиғи супероксид дисмутаза антиоксидантының өндірісін бұғаттау өмір сүру ұзақтығын арттырады.<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2628729 Van Rammsdonk, Jeremy M.; Hekimi, Siegfried (2009). Kim, Stuart K. (ed.). "Deletion of the Mitochondrial Superoxide Dismutase sod-2 Extends Lifespan in Caenorhabditis elegans". ''PLOS Genetics''. '''5''' (2): e1000361. doi:10.1371/journal.pgen.1000361. PMC 2628729. PMID 19197346.]</ref>Тотығу зақымдануының қалыпты деңгейден төмендеуі өмір сүру мерзімін ұзарту үшін жеткілікті ме, жоқ па, ол ашық және даулы мәселе. == '''Тарихы''' == Қартаюдың еркін радикалды теориясын Дэнхэм Харман 1950 жылдары ғалымдар арасында еркін радикалдар биологиялық жүйелерде өмір сүру үшін тым тұрақсыз деген пікір болған кезде ұсынған<ref name=":0" /> 1972 жылы Харман өзінің алғашқы теориясын митохондриялық қартаю теориясына өзгертті. Теория митохондриялар шығаратын [[Оттегі|оттегінің]] белсенді түрлері биологиялық [[Макромолекула|макромолекулаларды]] зақымдайды, мысалы: [[липидтер]], [[Ақуыз|ақуыздар]] және [[митохондриялық ДНҚ]]. Бұл зақымданулар белсенді оттегі түрлерінің өндіріс деңгейінің жоғарылауына және олардың жасушада жиналуына әкелетін [[Мутация|мутацияларды]] тудырады <ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19466577 ''Harman D.'' Origin and evolution of the free radical theory of aging: a brief personal history, 1954–2009. <small>(ағылш.)</small> // Biogerontology. — 2009. — Vol. 10, no. 6. — P. 773—781. — doi:10.1007/s10522-009-9234-2. — PMID 19466577]</ref>. == '''Процесс''' == [[Сурет:Free-radicals-oxygen.jpg|солға|нобай|417x417px]] [[Бос радикал|Бос радикалдар]] - құрамында жұптаспаған [[Электрон|электрондары]] бар атомдар немесе [[Молекула|молекулалар]]. Электрондар атомдардағы немесе молекулалардағы белгілі бір орбитальдарда жұпта болады. Кез-келген орбитальда тек бір электроннан тұратын бос радикалдар, атомдағы немесе молекуладағы барлық электрондарды басып алуы үшін қосымша электронның жоғалуына немесе түсуіне қатысты тұрақсыз болады. Жұпталмаған электрон зарядты білдірмейді; бос радикалдар оң зарядталған, теріс зарядталған немесе зарядталмаған болуы мүмкін. Зақым бос радикал басқа молекуламен соқтығысқанда және оны жұпталмаған электронмен байланыстыру үшін басқа электронды іздеу барысында келтіріледі. Бос радикал көбінесе электронды көрші молекуладан алшақтатады, нәтижесінде зардап шеккен молекуланың өзі бос радикалға айналады. Содан кейін жаңа бос радикал келесі молекуладан электронды алып тастай алады және радикалдардың пайда болуының химиялық тізбекті реакциясы жүреді.<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3184498 Cui Hang; Kong Yahui; Zhang Hong (2011). "Oxidative Stress, Mitochondrial Dysfunction, and Aging". ''Journal of Signal Transduction''. '''2012''': 646354. doi:10.1155/2012/646354. PMC 3184498. PMID 21977319.]</ref>Мұндай реакцияларда пайда болатын бос радикалдар көбінесе өзгеретін немесе онсыз жұмыс істей алмайтын молекуладан электронды алып тастаумен аяқталады. Мұндай құбылыс молекуланың, демек, оның құрамындағы жасушаның зақымдалуына әкеледі (өйткені молекула жиі жұмыс істемейді). Бос радикалдардан туындаған тізбекті реакция Атом құрылымдарының өзара байланысуына әкелуі мүмкін. Бос радикалдардан туындаған тізбекті реакция ДНҚ-ның өзара айқас байланысуына әкелуі мүмкін.<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2577587 Crean C, Geacintov NE, Shafirovich V (2008). "Intrastrand G-U cross-links generated by the oxidation of guanine in 5′-d(GCU) and 5′-r(GCU)". ''Free Radical Biology and Medicine''. '''45''' (8): 1125–34. doi:10.1016/j.freeradbiomed.2008.07.008. PMC 2577587. PMID 18692567.]</ref> ДНҚ-ны байланыстыру, өз кезегінде, қартаюдың әртүрлі салдарына, әсіресе [[Қатерлі ісік|қатерлі ісікке]] әкелуі мүмкін. [[Май]] мен [[ақуыз]] молекулалары арасында басқа айқаспалы байланыстар пайда болуы мүмкін, нәтижесінде [[Әжім|әжімдер]] пайда болады. Бос радикалдар төмен тығыздықтағы липопротеидтерді тотықтыруы мүмкін және бұл жүрек ауруы мен инсультке әкелуі мүмкін. Бұл көптеген созылмалы аурулардың шығу тегін түсіндіру үшін қартаюдың бос радикалды теориясының мысалдары.<ref>[http://www.pnas.org/content/85/17/6465.short C. Richter, JW Park, BN Ames "Normal oxidative damage to mitochondrial and nuclear DNA is extensive" "PNAS", 1988.]</ref> Қартаю процесіне қатысады деп саналатын бос радикалдарға супероксид пен азот оксиді жатады. Атап айтқандай, супероксидтің көбеюі қартаюға әсер етеді, ал азот оксидінің түзілуінің немесе оның биожетімділігінің төмендеуі де қартаю процесіне әсер етеді.<ref>[https://link.springer.com/article/10.1007/s10522-005-2626-z Afanas'ev IB (2005). "Free radical mechanisms of aging processes under physiological conditions". ''Biogerontology''. '''6''' (4): 283–90. doi:10.1007/s10522-005-2626-z. PMID 16333762. S2CID 7661778.]</ref> [[Антиоксиданттар]] радикалды бейтараптандыратын [[Электрон|электрондарды]] беру қабілетіне байланысты бос радикалды реакциялардың зақымдануын азайтуға және болдырмауға пайдалы. Мысалы, [[аскорбин қышқылы]] бос радикалдың әсерінен электронды жоғалтуы мүмкін және өзінің тұрақсыз электронын антиоксидант молекуласының айналасына беру арқылы тұрақтанады.<ref>[http://ukpmc.ac.uk/abstract/MED/9090754 Bagchi D. et al "Oxygen free radical scavenging abilities of vitamins C and E, and a grape seed proanthocyanidin extract in vitro" "Research Communications in Molecular Pathology and Pharmacology" 1997.]</ref> Бұл антиоксиданттардың көп мөлшері бос радикалдардың санын азайту қабілетімен созылмалы ауруларды тудыратын, қартаюға жауап беретін радикалды зақымдануды азайтуы мүмкін деген гипотезаға әкелді. == '''Дереккөздер''' == <references responsive="" /> dsiu22fhpmzowjj3atgskq9trdtg2um 0 698523 3581944 3173382 2026-04-12T03:04:48Z Sagzhan 29953 3581944 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көк Қоңыз |Шынайы атауы = Blue Beetle |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = суперқаһармандық фильм |Режиссёрі = Анхель Мануэль Сото |Продюсері = Джон Рикард |Сценарист = Гаррет Даннет Алкосер |Актерлер = Шоло Маридуенья |Операторы = |Композиторы = |Хореографы = |Компания = [[DC Studios]] |Дистрибьютор = [[Warner Bros.]] |Ұзақтығы = |Бюджеті = |Түсім = |Мемлекет = {{USA}} |Тілі = ағылшын |Жыл = 2023 |Алдыңғы фильм = Флэш |Келесі фильм = Аквамен 2: Жоғалған патшалық |imdb_id = 9362930 |Сайты = }} «'''Көк Қоңыз'''» ({{Lang-en|Blue Beetle}}) – америкалық суперқаһармандық фильм, аттас [[DC Comics]] кейіпкеріне негізделген. Ол [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DC Extended Universe]] (DCEU) бөлігі болып табылады. [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] - тағы премьерасы [[2023 жыл]]дың [[18 тамыз]]ына жоспарланған. == Сюжеті == Басты кейіпкер - [[Эл Пасо|Эль Пасодан]] келген жасөспірім Джейме Рейес, ол өзіне өте күшті экзоқаңқа беретін Көк Қоңызды иеленеді. == Актерлік құрам == * Шоло Маридуэна, Хайме Рейес / Көк қоңыз: [[Бөгдеғаламдық тіршілік|бөтен]] көк қоңыз скараб оған жабысып, Рейстің денесінің айналасында күшті экзоскелет пайда болған кезде үлкен күшке ие болатын жасөспірім. * Бруна Маркесини Пенни рөлінде: Джеймнің махаббаты * Белисса Эскобедо Милагрос Рейес рөлінде: Хайменің сіңлісі * Джордж Лопес Руди: Джейме ағай * Адриана Барраса - Нана * Elpidia Carrillo - Rocío * Дамиан Алькасар — Альберто * Рауль Трухильо - Карапакс * [[Сьюзан Сарандон|Сюзан Сарандон]] - Виктория Корд Сонымен қатар, Харви Гильен құпия рөлді ойнайды. == Өндіріс == 2018 жылдың қараша айының соңында [[Warner Bros.]] [[Warner Bros.|Pictures]] және [[DC Studios|DC Films]] Jaime Reyes/Blue Beetle фильмін әзірлеуді бастады. Фильмнің сценарийін Мексика тумасы Гарет Даннет-Алкозер жазған. Зев Форман Warner Bros. жобасының атқарушы продюсері болды, ол испандық рөлін сомдаған алғашқы DCEU фильмі болуы керек еді. DC Films жылына бірнеше орташа бюджеттік фильмдерді [[Max (стримингтік сервис)|Max]] ағынды қызметінде шығаруды жоспарлады. Солардың бірі Көк қоңыз болды . Пуэрто-Риколық Анхель Мануэль Сото 2021 жылдың ақпанында фильмнің режиссері болды . Сәуір айында Blue Beetle 2022 немесе 2023 жылы шығарылатын DC фильмдерінің тізіміне енді. Джон Рикард сол жылдың тамыз айында фильмнің продюсері болды . Түсірілім 2022 жылдың басында басталуы керек еді . 2021 жылдың желтоқсанында Warner Bros. фильм HBO Max-те шығарылымының орнына 2023 жылдың тамызында кинотеатрда шығатынын жариялады. 2022 жылдың сәуір айының ортасында Сото мен оператор Павел Погоржельский қаланың атмосферасын сезіну үшін [[Техас|Техастың]] [[Эл Пасо|Эль Пасо]] қаласына барды <ref>[https://www.kinopoisk.ru/film/1219153/ Көк Қоңыз Кинопоиск сайтында. Трейлер]</ref>. == Маркетинг == Сото, Даннет-Алкосер және Маридуэнья фильмді DC FanDome де 2021 жылдың қазан айында ұсынды. Олар алдын ала өндірісті талқылап, фильмнің тұжырымдамалық нұсқасын көрсетті <ref>[https://pluggedin.ru/open/obyyasneno-kto-takoy-siniy-ghuk-v-kinovselennoy-DC-41503 DC ғаламындағы Көк Қоңыз деген кім]</ref>. == Премьера == Көк Қоңыз 2023 жылдың 18 тамызында Америка Құрама Штаттарында кинотеатрлық прокатқа шығады. Сондай-ақ Эль Пасода көрсетілу жоспарланған. Фильм бастапқыда HBO Max қызметіне арналған еді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] 4frf8vr0t1xln2hcfazo2n2ibmk0toy 3581952 3581944 2026-04-12T03:13:59Z Sagzhan 29953 3581952 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көк Қоңыз |Шынайы атауы = Blue Beetle |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = суперқаһармандық фильм |Режиссёрі = Анхель Мануэль Сото |Продюсері = Джон Рикард |Сценарист = Гаррет Даннет Алкосер |Актерлер = Шоло Маридуенья |Операторы = |Композиторы = |Хореографы = |Компания = [[DC Studios]] |Дистрибьютор = [[Warner Bros.]] |Ұзақтығы = |Бюджеті = |Түсім = |Мемлекет = {{USA}} |Тілі = ағылшын |Жыл = 2023 |Алдыңғы фильм = Флэш |Келесі фильм = Аквамен 2: Жоғалған патшалық |imdb_id = 9362930 |Сайты = }} «'''Көк Қоңыз'''» ({{Lang-en|Blue Beetle}}) – америкалық суперқаһармандық фильм, аттас [[DC Comics]] кейіпкеріне негізделген. Ол [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DC Extended Universe]] (DCEU) бөлігі болып табылады. [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] - тағы премьерасы [[2023 жыл]]дың [[18 тамыз]]ына жоспарланған. == Сюжеті == Басты кейіпкер - [[Эл Пасо|Эль Пасодан]] келген жасөспірім Джейме Рейес, ол өзіне өте күшті экзоқаңқа беретін Көк Қоңызды иеленеді. == Актерлік құрам == * Шоло Маридуэна, Хайме Рейес / Көк қоңыз: [[Бөгдеғаламдық тіршілік|бөтен]] көк қоңыз скараб оған жабысып, Рейстің денесінің айналасында күшті экзоскелет пайда болған кезде үлкен күшке ие болатын жасөспірім. * Бруна Маркесини Пенни рөлінде: Джеймнің махаббаты * Белисса Эскобедо Милагрос Рейес рөлінде: Хайменің сіңлісі * Джордж Лопес Руди: Джейме ағай * Адриана Барраса - Нана * Elpidia Carrillo - Rocío * Дамиан Алькасар — Альберто * Рауль Трухильо - Карапакс * [[Сьюзан Сарандон]] - Виктория Корд Сонымен қатар, Харви Гильен құпия рөлді ойнайды. == Өндіріс == 2018 жылдың қараша айының соңында [[Warner Bros.]] [[Warner Bros.|Pictures]] және [[DC Studios|DC Films]] Jaime Reyes/Blue Beetle фильмін әзірлеуді бастады. Фильмнің сценарийін Мексика тумасы Гарет Даннет-Алкозер жазған. Зев Форман Warner Bros. жобасының атқарушы продюсері болды, ол испандық рөлін сомдаған алғашқы DCEU фильмі болуы керек еді. DC Films жылына бірнеше орташа бюджеттік фильмдерді [[Max (стримингтік сервис)|Max]] ағынды қызметінде шығаруды жоспарлады. Солардың бірі Көк қоңыз болды . Пуэрто-Риколық Анхель Мануэль Сото 2021 жылдың ақпанында фильмнің режиссері болды . Сәуір айында Blue Beetle 2022 немесе 2023 жылы шығарылатын DC фильмдерінің тізіміне енді. Джон Рикард сол жылдың тамыз айында фильмнің продюсері болды . Түсірілім 2022 жылдың басында басталуы керек еді . 2021 жылдың желтоқсанында Warner Bros. фильм HBO Max-те шығарылымының орнына 2023 жылдың тамызында кинотеатрда шығатынын жариялады. 2022 жылдың сәуір айының ортасында Сото мен оператор Павел Погоржельский қаланың атмосферасын сезіну үшін [[Техас|Техастың]] [[Эл Пасо|Эль Пасо]] қаласына барды <ref>[https://www.kinopoisk.ru/film/1219153/ Көк Қоңыз Кинопоиск сайтында. Трейлер]</ref>. == Маркетинг == Сото, Даннет-Алкосер және Маридуэнья фильмді DC FanDome де 2021 жылдың қазан айында ұсынды. Олар алдын ала өндірісті талқылап, фильмнің тұжырымдамалық нұсқасын көрсетті <ref>[https://pluggedin.ru/open/obyyasneno-kto-takoy-siniy-ghuk-v-kinovselennoy-DC-41503 DC ғаламындағы Көк Қоңыз деген кім]</ref>. == Премьера == Көк Қоңыз 2023 жылдың 18 тамызында Америка Құрама Штаттарында кинотеатрлық прокатқа шығады. Сондай-ақ Эль Пасода көрсетілу жоспарланған. Фильм бастапқыда HBO Max қызметіне арналған еді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] exysnupoz39crmum87lpzzxm8jozj8o 3581953 3581952 2026-04-12T03:14:30Z Sagzhan 29953 3581953 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көк Қоңыз |Шынайы атауы = Blue Beetle |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = суперқаһармандық фильм |Режиссёрі = Анхель Мануэль Сото |Продюсері = Джон Рикард |Сценарист = Гаррет Даннет Алкосер |Актерлер = Шоло Маридуенья |Операторы = |Композиторы = |Хореографы = |Компания = [[DC Studios]] |Дистрибьютор = [[Warner Bros.]] |Ұзақтығы = |Бюджеті = |Түсім = |Мемлекет = {{USA}} |Тілі = ағылшын |Жыл = 2023 |Алдыңғы фильм = Флэш |Келесі фильм = Аквамен 2: Жоғалған патшалық |imdb_id = 9362930 |Сайты = }} «'''Көк Қоңыз'''» ({{Lang-en|Blue Beetle}}) – америкалық суперқаһармандық фильм, аттас [[DC Comics]] кейіпкеріне негізделген. Ол [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DC Extended Universe]] (DCEU) бөлігі болып табылады. [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] - тағы премьерасы [[2023 жыл]]дың [[18 тамыз]]ына жоспарланған. == Сюжеті == Басты кейіпкер - [[Эл Пасо|Эль Пасодан]] келген жасөспірім Джейме Рейес, ол өзіне өте күшті экзоқаңқа беретін Көк Қоңызды иеленеді. == Актерлік құрам == * Шоло Маридуэна, Хайме Рейес / Көк қоңыз: [[Бөгдеғаламдық тіршілік|бөтен]] көк қоңыз скараб оған жабысып, Рейстің денесінің айналасында күшті экзоскелет пайда болған кезде үлкен күшке ие болатын жасөспірім. * Бруна Маркесини Пенни рөлінде: Джеймнің махаббаты * Белисса Эскобедо Милагрос Рейес рөлінде: Хайменің сіңлісі * Джордж Лопес Руди: Джейме ағай * Адриана Барраса - Нана * Elpidia Carrillo - Rocío * Дамиан Алькасар — Альберто * Рауль Трухильо - Карапакс * [[Сьюзан Сарандон]] - Виктория Корд Сонымен қатар, Харви Гильен құпия рөлді ойнайды. == Өндіріс == 2018 жылдың қараша айының соңында [[Warner Bros.]] [[Warner Bros.|Pictures]] және [[DC Studios|DC Films]] Jaime Reyes/Blue Beetle фильмін әзірлеуді бастады. Фильмнің сценарийін Мексика тумасы Гарет Даннет-Алкозер жазған. Зев Форман Warner Bros. жобасының атқарушы продюсері болды, ол испандық рөлін сомдаған алғашқы DCEU фильмі болуы керек еді. DC Films жылына бірнеше орташа бюджеттік фильмдерді [[Max (стримингтік сервис)|Max]] ағынды қызметінде шығаруды жоспарлады. Солардың бірі Көк қоңыз болды . Пуэрто-Риколық Анхель Мануэль Сото 2021 жылдың ақпанында фильмнің режиссері болды . Сәуір айында Blue Beetle 2022 немесе 2023 жылы шығарылатын DC фильмдерінің тізіміне енді. Джон Рикард сол жылдың тамыз айында фильмнің продюсері болды . Түсірілім 2022 жылдың басында басталуы керек еді . 2021 жылдың желтоқсанында Warner Bros. фильм HBO Max-те шығарылымының орнына 2023 жылдың тамызында кинотеатрда шығатынын жариялады. 2022 жылдың сәуір айының ортасында Сото мен оператор Павел Погоржельский қаланың атмосферасын сезіну үшін [[Техас|Техастың]] [[Эл Пасо|Эль Пасо]] қаласына барды <ref>[https://www.kinopoisk.ru/film/1219153/ Көк Қоңыз Кинопоиск сайтында. Трейлер]</ref>. == Маркетинг == Сото, Даннет-Алкосер және Маридуэнья фильмді DC FanDome де 2021 жылдың қазан айында ұсынды. Олар алдын ала өндірісті талқылап, фильмнің тұжырымдамалық нұсқасын көрсетті <ref>[https://pluggedin.ru/open/obyyasneno-kto-takoy-siniy-ghuk-v-kinovselennoy-DC-41503 DC ғаламындағы Көк Қоңыз деген кім]</ref>. == Премьера == Көк Қоңыз 2023 жылдың 18 тамызында Америка Құрама Штаттарында кинотеатрлық прокатқа шығады. Сондай-ақ Эль Пасода көрсетілу жоспарланған. Фильм бастапқыда [[HBO Max]] қызметіне арналған еді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] c6fsqxxo03f2zdra8zkl9pz09287ef1 3581954 3581953 2026-04-12T03:15:15Z Sagzhan 29953 /* Өндіріс */ 3581954 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көк Қоңыз |Шынайы атауы = Blue Beetle |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = суперқаһармандық фильм |Режиссёрі = Анхель Мануэль Сото |Продюсері = Джон Рикард |Сценарист = Гаррет Даннет Алкосер |Актерлер = Шоло Маридуенья |Операторы = |Композиторы = |Хореографы = |Компания = [[DC Studios]] |Дистрибьютор = [[Warner Bros.]] |Ұзақтығы = |Бюджеті = |Түсім = |Мемлекет = {{USA}} |Тілі = ағылшын |Жыл = 2023 |Алдыңғы фильм = Флэш |Келесі фильм = Аквамен 2: Жоғалған патшалық |imdb_id = 9362930 |Сайты = }} «'''Көк Қоңыз'''» ({{Lang-en|Blue Beetle}}) – америкалық суперқаһармандық фильм, аттас [[DC Comics]] кейіпкеріне негізделген. Ол [[Кеңейтілген DC Ғаламы|DC Extended Universe]] (DCEU) бөлігі болып табылады. [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] - тағы премьерасы [[2023 жыл]]дың [[18 тамыз]]ына жоспарланған. == Сюжеті == Басты кейіпкер - [[Эл Пасо|Эль Пасодан]] келген жасөспірім Джейме Рейес, ол өзіне өте күшті экзоқаңқа беретін Көк Қоңызды иеленеді. == Актерлік құрам == * Шоло Маридуэна, Хайме Рейес / Көк қоңыз: [[Бөгдеғаламдық тіршілік|бөтен]] көк қоңыз скараб оған жабысып, Рейстің денесінің айналасында күшті экзоскелет пайда болған кезде үлкен күшке ие болатын жасөспірім. * Бруна Маркесини Пенни рөлінде: Джеймнің махаббаты * Белисса Эскобедо Милагрос Рейес рөлінде: Хайменің сіңлісі * Джордж Лопес Руди: Джейме ағай * Адриана Барраса - Нана * Elpidia Carrillo - Rocío * Дамиан Алькасар — Альберто * Рауль Трухильо - Карапакс * [[Сьюзан Сарандон]] - Виктория Корд Сонымен қатар, Харви Гильен құпия рөлді ойнайды. == Өндіріс == 2018 жылдың қараша айының соңында [[Warner Bros.]] [[Warner Bros.|Pictures]] және [[DC Studios|DC Films]] Jaime Reyes/Blue Beetle фильмін әзірлеуді бастады. Фильмнің сценарийін Мексика тумасы Гарет Даннет-Алкозер жазған. Зев Форман Warner Bros. жобасының атқарушы продюсері болды, ол испандық рөлін сомдаған алғашқы DCEU фильмі болуы керек еді. DC Films жылына бірнеше орташа бюджеттік фильмдерді [[HBO Max]] ағынды қызметінде шығаруды жоспарлады. Солардың бірі Көк қоңыз болды . Пуэрто-Риколық Анхель Мануэль Сото 2021 жылдың ақпанында фильмнің режиссері болды . Сәуір айында Blue Beetle 2022 немесе 2023 жылы шығарылатын DC фильмдерінің тізіміне енді. Джон Рикард сол жылдың тамыз айында фильмнің продюсері болды . Түсірілім 2022 жылдың басында басталуы керек еді . 2021 жылдың желтоқсанында Warner Bros. фильм HBO Max-те шығарылымының орнына 2023 жылдың тамызында кинотеатрда шығатынын жариялады. 2022 жылдың сәуір айының ортасында Сото мен оператор Павел Погоржельский қаланың атмосферасын сезіну үшін [[Техас|Техастың]] [[Эл Пасо|Эль Пасо]] қаласына барды <ref>[https://www.kinopoisk.ru/film/1219153/ Көк Қоңыз Кинопоиск сайтында. Трейлер]</ref>. == Маркетинг == Сото, Даннет-Алкосер және Маридуэнья фильмді DC FanDome де 2021 жылдың қазан айында ұсынды. Олар алдын ала өндірісті талқылап, фильмнің тұжырымдамалық нұсқасын көрсетті <ref>[https://pluggedin.ru/open/obyyasneno-kto-takoy-siniy-ghuk-v-kinovselennoy-DC-41503 DC ғаламындағы Көк Қоңыз деген кім]</ref>. == Премьера == Көк Қоңыз 2023 жылдың 18 тамызында Америка Құрама Штаттарында кинотеатрлық прокатқа шығады. Сондай-ақ Эль Пасода көрсетілу жоспарланған. Фильм бастапқыда [[HBO Max]] қызметіне арналған еді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] 1buk0zcyezlvfofrcdn19y46yut6slu 2 700124 3581908 3577350 2026-04-11T20:47:38Z Casserium 68287 3581908 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Марат Кенжеғалиұлы Әшім | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі | Ту =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2 =Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 9 қыркүйек 2025 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] Протокол қызметінің бастығы | Ту_2 =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_2 =Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 15 наурыз 2023 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады_2 = | Президент_2 = Қасым-Жомарт Тоқаев | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Туған күні = 13.05.1987 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] | Мамандығы = дипломат, экономист | Қолтаңбасы = | Commons = | Марапаттары = {{Қатар|{{Құрмет ордені}} }} | Сайты = }} '''Марат Кенжеғалиұлы Әшім''' ([[13 мамыр]] [[1987 жыл|1987]], [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер, дипломат, экономист, 2023 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] Протокол қызметінің бастығы және 2025 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі. om8r7skhwgayd8ubv8dvmu16g4rmoqx 3581909 3581908 2026-04-11T20:56:06Z Casserium 68287 3581909 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Марат Кенжеғалиұлы Әшім | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі | Ту =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2 =Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 9 қыркүйек 2025 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] Протокол қызметінің бастығы | Ту_2 =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_2 =Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 15 наурыз 2023 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады_2 = | Президент_2 = Қасым-Жомарт Тоқаев | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Туған күні = 13.05.1987 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] | Мамандығы = дипломат, экономист | Қолтаңбасы = | Commons = | Марапаттары = {{Қатар|{{Құрмет ордені}} }} | Сайты = }} '''Марат Кенжеғалиұлы Әшім''' ([[13 мамыр]] [[1987 жыл|1987]], [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер, дипломат, экономист, 2023 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] Протокол қызметінің бастығы және 2025 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі. II сыныпты Төтенше және Өкiлеттi Уәкiл дипломатиялық дәрежесі бар. == Өмірбаяны == Марат Әшім 1987 жылы [[Алматы]] қаласында туған. 2008 жылы [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде]] халықаралық қатынастар мамандығы бойынша, 2010 жылы экономика және бизнес мамандығы бойынша білім алып, бакалавр дәрежелерін алған. 2010 жылы халықаралық қатынастар магистрі мамандығы бойынша ҚР Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Дипломатия институтын тәмамдаған. 2008-2009 жылдары жеке компанияда заңгер болып қызмет атқарған. 2009 жылы Сыртқы істер министрлігі әкімшілік және бақылау департаментінің атташесі болып жұмыс істеді. Ал 2010-2012 жылдары – Сыртқы істер министрлігінің Мемлекеттік протокол қызметінің үшінші хатшысы. 2012 жылдан бастап ол Президентінің Протокол қызметінде жұмыс істейді. 2012-2023 жылдары Президент Протокол қызметінің референті, сарапшысы, консультанты, инспекторы, сектор меңгерушісі, Протокол қызметі бастығының орынбасары болып еңбек етті. 2023 жылғы наурыздан бастап — Президенттің Протокол қызметінің бастығы. 2025 жылғы 9 қыркүйек күні алдыңғы лауазымына қоса Президенттің кеңесшісі болып тағайындалды.<ref name="ashim">[https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasy-prezidentinin-kenesshisi-prezident-protokoly-kyzmetinin-bastygy-ashim-marat-kenzhegaliuly-982723 Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі – Президент Протоколы қызметінің бастығы Әшім Марат Кенжеғалиұлы]</ref> == Марапаттары == «Құрмет» орденімен, «Ерен еңбегі үшін» медалімен және басқа да мерейтойлық медальдарымен марапатталған.<ref name="ashim" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті түлектері]] tg9z8qktjyw9vc8tujeb35s9dhvm970 3581910 3581909 2026-04-11T21:01:30Z Casserium 68287 3581910 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Марат Кенжеғалиұлы Әшім | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі | Ту =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2 =Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 9 қыркүйек 2025 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] Протокол қызметінің бастығы | Ту_2 =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_2 =Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 15 наурыз 2023 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады_2 = | Президент_2 = Қасым-Жомарт Тоқаев | Ізашары_2 = [[Дмитрий Леонидович Михно|Дмитрий Михно]] | Ізбасары_2 = | Туған күні = 13.05.1987 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] | Мамандығы = дипломат, экономист | Қолтаңбасы = | Commons = | Марапаттары = {{Қатар|{{Құрмет ордені}} }} | Сайты = }} '''Марат Кенжеғалиұлы Әшім''' ([[13 мамыр]] [[1987 жыл|1987]], [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер, дипломат, экономист, 2023 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] Протокол қызметінің бастығы және 2025 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі. II сыныпты Төтенше және Өкiлеттi Уәкiл дипломатиялық дәрежесі бар. == Өмірбаяны == Марат Әшім 1987 жылы [[Алматы]] қаласында туған. 2008 жылы [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде]] халықаралық қатынастар мамандығы бойынша және 2010 жылы экономика және бизнес мамандығы бойынша білім алып, бакалавр дәрежелерін алған. 2010 жылы халықаралық қатынастар магистрі мамандығы бойынша Президент жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Дипломатия институтын тәмамдаған. 2008-2009 жылдары «Казахстанская Финансовая Корпорация — Service» ЖШС заңгері болып қызмет атқарған. 2009 жылы [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|Сыртқы істер министрлігі]] әкімшілік және бақылау департаментінің атташесі болып жұмыс істеді. Ал 2010-2012 жылдары Сыртқы істер министрлігі Мемлекеттік протокол қызметінің үшінші хатшысы болды. 2012 жылдан бастап ол Президентінің Протокол қызметінде жұмыс істейді. 2012-2023 жылдары Президент Протокол қызметінің референті, сарапшысы, консультанты, инспекторы, сектор меңгерушісі, Протокол қызметі бастығының орынбасары болып еңбек етті. 2023 жылғы наурыздан бастап — Президенттің Протокол қызметінің бастығы. 2025 жылғы 9 қыркүйек күні алдыңғы лауазымына қоса Президенттің кеңесшісі болып тағайындалды.<ref name="ashim">[https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasy-prezidentinin-kenesshisi-prezident-protokoly-kyzmetinin-bastygy-ashim-marat-kenzhegaliuly-982723 Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі – Президент Протоколы қызметінің бастығы Әшім Марат Кенжеғалиұлы]</ref> == Марапаттары == «Құрмет» орденімен, «Ерен еңбегі үшін» медалімен және басқа да мерейтойлық медальдарымен марапатталған.<ref name="ashim" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті түлектері]] ry5o5zqbg29mkmpepken9gq3d082pkj 3581911 3581910 2026-04-11T21:01:53Z Casserium 68287 «[[Санат:Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті түлектері|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті түлектері]]» деген санатты аластады; «[[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері|Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3581911 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Марат Кенжеғалиұлы Әшім | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі | Ту =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2 =Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 9 қыркүйек 2025 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] Протокол қызметінің бастығы | Ту_2 =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_2 =Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 15 наурыз 2023 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады_2 = | Президент_2 = Қасым-Жомарт Тоқаев | Ізашары_2 = [[Дмитрий Леонидович Михно|Дмитрий Михно]] | Ізбасары_2 = | Туған күні = 13.05.1987 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] | Мамандығы = дипломат, экономист | Қолтаңбасы = | Commons = | Марапаттары = {{Қатар|{{Құрмет ордені}} }} | Сайты = }} '''Марат Кенжеғалиұлы Әшім''' ([[13 мамыр]] [[1987 жыл|1987]], [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер, дипломат, экономист, 2023 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] Протокол қызметінің бастығы және 2025 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі. II сыныпты Төтенше және Өкiлеттi Уәкiл дипломатиялық дәрежесі бар. == Өмірбаяны == Марат Әшім 1987 жылы [[Алматы]] қаласында туған. 2008 жылы [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде]] халықаралық қатынастар мамандығы бойынша және 2010 жылы экономика және бизнес мамандығы бойынша білім алып, бакалавр дәрежелерін алған. 2010 жылы халықаралық қатынастар магистрі мамандығы бойынша Президент жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Дипломатия институтын тәмамдаған. 2008-2009 жылдары «Казахстанская Финансовая Корпорация — Service» ЖШС заңгері болып қызмет атқарған. 2009 жылы [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|Сыртқы істер министрлігі]] әкімшілік және бақылау департаментінің атташесі болып жұмыс істеді. Ал 2010-2012 жылдары Сыртқы істер министрлігі Мемлекеттік протокол қызметінің үшінші хатшысы болды. 2012 жылдан бастап ол Президентінің Протокол қызметінде жұмыс істейді. 2012-2023 жылдары Президент Протокол қызметінің референті, сарапшысы, консультанты, инспекторы, сектор меңгерушісі, Протокол қызметі бастығының орынбасары болып еңбек етті. 2023 жылғы наурыздан бастап — Президенттің Протокол қызметінің бастығы. 2025 жылғы 9 қыркүйек күні алдыңғы лауазымына қоса Президенттің кеңесшісі болып тағайындалды.<ref name="ashim">[https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasy-prezidentinin-kenesshisi-prezident-protokoly-kyzmetinin-bastygy-ashim-marat-kenzhegaliuly-982723 Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі – Президент Протоколы қызметінің бастығы Әшім Марат Кенжеғалиұлы]</ref> == Марапаттары == «Құрмет» орденімен, «Ерен еңбегі үшін» медалімен және басқа да мерейтойлық медальдарымен марапатталған.<ref name="ashim" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]] tn15eqis8p8yr0bhb7u866isvlc19kt 3581912 3581911 2026-04-11T21:02:16Z Casserium 68287 Беттің барлық мағлұматын алып тастады 3581912 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 703139 3581950 3239160 2026-04-12T03:11:56Z Sagzhan 29953 3581950 wikitext text/x-wiki '''WarnerMedia''' (2018 жылға дейін - '''Time Warner Inc.''') — бұрынғы американдық [[Бұқаралық ақпарат құралдары|медиа]] және ойын-сауық кангломераты. Time Warner екі компания Warner Communications Inc пен Time Inc. бірігуі арқылы құрылды. 1990 жылы және одан кейін интернет алыбы Aol Inc. 2001 жылы, ал 2009 жылы AOL Time Warner медиахолдингінен бөлініп шыққаннан кейін қайтадан тәуелсіз болды. AOL бөлімшесі ресми түрде 9 желтоқсанда аяқталды. 2016 жылдың 22 қазанында [[AT&T Inc.|AT&T]] Time Warner компаниясын 108,7 миллиард долларға (Тайм Уорнердің қарызын қосқанда) сатып алу ниетін жариялады<ref name="AT&T Deal">{{Cite web|url=https://www.wsj.com/articles/at-t-is-in-advanced-talks-to-acquire-time-warner-1477061850|title=AT&T Is in Advanced Talks to Acquire Time Warner|last=Hagey|first=Keach|work=The Wall Street Journal|date=2016-10-21|accessdate=2016-10-21|archivedate=2016-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161022013505/http://www.wsj.com/articles/at-t-is-in-advanced-talks-to-acquire-time-warner-1477061850|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://variety.com/2016/biz/news/att-time-warner-deal-1201897938/|title=AT&T Sets $85.4 Billion Time Warner Deal, CEOs Talks 'Unique' Potential of Combination|last=Littleton|first=Cynthia|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=2016-10-22|accessdate=2016-10-23|archivedate=2016-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161023204133/http://variety.com/2016/biz/news/att-time-warner-deal-1201897938/|deadlink=no}}</ref>. Біріктіру жайлы келісім 2018 жылдың 21 маусымында аяқталды. Ол кино, теледидар, интернет және телекоммуникация сияқты салалардағы ең ірі компания болды. Time Warner құрамына кіретін негізгі компаниялардың арасында: [[Warner Bros.]] [[Cartoon Network]], [[CNN]], [[HBO]], TBS, [[Turner Network Television|TNT]], [[HBO Max]] және [[The CW Television Network|The CW]]. Американдық [[AT&T Inc.|AT&T]] телекоммуникациялық компаниясы 85 миллиард долларға сатып алғаннан кейін, атауы жаһандық ребрендингтің бөлігі ретінде 2018 жылы WarnerMedia болып өзгертілді<ref>{{Cite news|title=Медиаконгломерат TimeWarmer сменит название на WarnerMedia после слияния с AT&T|url=http://www.telesputnik.ru/materials/tsifrovoe-televidenie/news/mediakonglamerat-timewarmer-smenit-nazvanie-na-warnermedia-posle-sliyaniya-s-at-t/|work=Издательство «Телеспутник»|date=2018-06-18|accessdate=2018-06-18|language=ru}}</ref><ref>{{Cite news|title=Time Warner после сделки с AT&T сменит название|url=http://www.interfax.ru/business/617346|work=Interfax.ru|date=2018-06-18|accessdate=2018-06-18|language=ru}}</ref> . 2021 жылдың 16 мамырында AT&T Discovery Inc.- пен WarnerMedia және Discovery-дің жаңа [[Warner Bros. Discovery|Warner Bros-]]қа бірігуі жайлы келіссөздер жүргізді.Мәміле 2022 жылдың 8 сәуірінде жабылды. == Тарихы == === Time Warner және Time Warner Entertainment (1990–2001) === 1993 жылы US West компаниясы Time Warner компаниясымен біріктіріліп, TW Telecom компаниясын құрды, ол бастапқыда Time Warner Communications (сонымен қатар бұрын ATC ретінде белгілі кабельдік оператордың бренд атауы ретінде пайдаланылған) ретінде белгілі болды. US West компанияның ойын-сауық бөлімшесінің 26% үлесін алып, бөлімді Time Warner Entertainment деп атады. АҚШ-тың Батыстағы үлесі ақырында сатып алынған MediaOne кабельдік компаниясына, содан кейін 1999 жылы бұл компания MediaOne сатып алған кезде AT&T Broadband-ке және 2001 жылы бұл компания AT&T Broadband бөлімін сатып алған кезде Comcast- қа өтті. Comcast 2003 жылы компаниядағы өз үлесін сатып, оның атауын Time Warner Cable бөлімі деп өзгертті. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]] a12cqnssl4q6eose1ynwckpl2msmn7j 0 704431 3581788 3578044 2026-04-11T15:53:26Z CommonsDelinker 165 «[[:File:Chinese_passport.svg]]» деген «[[:File:People's_Republic_of_China_Passport_2012.svg]]» дегенмен алмастырылды. 3581788 wikitext text/x-wiki {{Шатастырмаңыз|Қытай Республикасы азаматтарына қойылатын визалық талаптар{{!}}Қытай Республикасы азаматтарына қойылатын визалық талаптармен}}[[Сурет:People's Republic of China Passport 2012.svg|нобай|Қытай азаматының төлқұжаты]] '''Қытай азаматтарына арналған визалық талаптар''' — бұл басқа мемлекеттердің билігі [[Қытай]] азаматтарына қоятын кіруге әкімшілік шектеулер. {| class="wikitable" |+Төлқұжат статистикасы !Ел !Визасыз елдер саны !Қозғалыс еркіндігі !Дереккөз |- |{{Байрақ|Қытай}} |80 |[[Henley паспорт индексі|64-орын]] |<ref>{{cite web|title=Global Ranking – Passport Index 2019|url=https://www.henleyglobal.com/files/download/HPI2019/HPI_Q3_Global_Ranking_190701.pdf|publisher=Henley & Partners|access-date=3 July 2019}}</ref> |} == Тарих == 2014 жылдың ақпанына дейін Қытайдың иммиграциялық билігі, әдетте, материктік Қытай азаматтарына баратын елге жарамды визасыз ұшатын рейстерге отыруға рұқсат бермеді, тіпті егер баратын ел келген кезде Қытай төлқұжаттарының иелеріне виза берсе де, егер кетуді қоғамдық қауіпсіздік министрлігі мақұлдамаса. Егер саяхатшының үшінші елдің визасы және бастапқы баратын елден үшінші елге қосылатын рейсі болса, ерекшеліктер болуы мүмкін. 2000-ші жылдардың онжылдығында елдің төлқұжат индексі тұрақты түрде жақсарды - 2010 жылғы 42-ден 2023 жылы 85 елге/аумаққа дейін, бұл оның 12 жылдағы ұтқырлығын екі есеге арттырды. Бұрын көрсетілгендей, соңғы жылдары көбірек елдер материктік Қытайдың төлқұжат иелері үшін визалық шектеулерді алып тастады және көптеген елдер материктік Қытайдан келген туристер ұсынатын үлкен туристік нарықты тарту тәсілі ретінде шектеулерді алып тастауды жалғастыруда. == Виза талаптарының картасы == [[Сурет:Visa Requirements for Chinese Citizens.svg|ортаға|нобай|800x800 нүкте|Визалық талаптар картасы Қытай азаматтарына арналған визалық талаптар картасы кәдімгі қытай төлқұжатымен{{legend|#002377|{{Байрақ|Қытай}}}} {{legend|#FFD000|Гонконг САР мен Макао САР–ға кіру-шығу рұқсаты қажет}} {{legend|#FFA500|Тайваньға (Қытай Республикасы)шығуға және кіруге рұқсат қажет}} {{legend|#22B14C|Виза қажет емес}} {{legend|#79D343|Виза келген кезде де, интернетте де қол жетімді}} {{legend|#B5E61D|Келген кездегі виза}} {{legend|#61C7A1|Электронды виза}} {{legend|#C0C0C0|Виза алдын ала қажет}} {{legend|#555555|Туристердің кіруіне шектеу}}]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Азаматтығына байланысты визалық талаптар}} [[Санат:Азаматтығына байланысты визалық талаптар]] nys1ichlw92ghwuxb4b828fmy3bhu19 0 713821 3581996 3511829 2026-04-12T04:03:41Z CommonsDelinker 165 «[[:File:InfoboxHez.PNG]]» деген «[[:File:Flag_of_Hezbollah_(thumbnail_placeholder).png]]» дегенмен алмастырылды. 3581996 wikitext text/x-wiki {{Қарулы қақтығыс | conflict = Израиль−Хамас соғысы | partof = [[Араб-Израиль соғыстары]] | image = October 2023 Gaza−Israel conflict.svg | caption = {{legend|#F08080|Палестиналықтар бақылауындағы Газа секторы аумағы}} {{legend|#4169E1|Израиль бақылауындағы Газа секторы аумақтары}} {{legend|#FFFF00|Израильдің эвакуацияланған аудандары}} {{legend|white|6=red|7=- – -|Жауынгерлердің максимал жылжуы}} | date = 7 қазан 2023 жылдан – қазірге дейін ({{Ұзақтығы|day=07|month=10|year=2023}}) | place = [[Израиль]] және [[Газа секторы]] | status = 2025 жылғы 10 қазаннан бастап атысты тоқтату туралы келісім (бұзылған) | combatant1 = {{plainlist| * {{flagicon image|Hamas flag2.png|border}} [[Хамас]] }} {{Collapsible list|title=Палестиналық одақтастары:| * {{flagicon image|Flag of Islamic Jihad Movement in Palestine.webp|border}} [[Палестиналық исламдық жиһад]] * {{flagicon image|PFLP-GC Flag.svg|border}} [[Палестинаны азат етудің халықтық майданы]]<ref>{{cite web|title=صادر عن كتائب الشهيد أبو علي مصطفى الجناح العسكري للجبهة الشعبية لتحرير فلسطين|url=https://pflp.ps/post/23726/صادر-عن-كتائب-الشهيد-أبو-علي-مصطفى-الجناح-العسكري-للجبهة-الشعبية-|date=2023-10-07|publisher=PFLP|accessdate=2023-10-07}} {{Wayback|date=2023-10-08 |url=https://web.archive.org/web/20231008000112/https://pflp.ps/post/23726/صادر-عن-كتائب-الشهيد-أبو-علي-مصطفى-الجناح-العسكري-للجبهة-الشعبية-}}</ref> * {{flagicon image|Flag of the Democratic Front for the Liberation of Palestine.svg}} [[Палестинаны азат етудің демократиялық майданы]]<ref>{{Cite web|url=https://alhourriah.org/article/125212|title=الحرية – بيان عسكري صادر عن كتائب المقاومة الوطنية (قوات الشهيد عمر القاسم) استشهاد ثلاثة من مقاتلينا داخل اراضينا المحتلة عام 48 |accessdate=2023-10-07}} {{Wayback|date=2023-10-07 |url=https://web.archive.org/web/20231007111235/https://alhourriah.org/article/125212}}</ref> * {{flagicon image|Infobox al-Aqsa.png|border}} [[Әл-Ақса азаптаушыларының бригадалары]] * {{flagicon image|Flag of the Al-Nasser Salah al-Deen Brigades.svg|border}} [[Халықтық қарсыластық комитеттері]]{{efn|ХҚК мен [[Палестинаны азат етудің халықтық майданы — Бас басшылық|ПАЕХМ—ББ]] қозғалыстарының Газа секторы сыртындағы әрекеттері расталмаған}} * {{flagicon image|Black flag.svg}} [[Арыстандар ұясы]]<ref name="roya">{{Cite news|title= Qassam Brigades announces control of 'Erez Crossing' |url= https://en.royanews.tv/news/44975/2023-10-07 |publisher= Roya News |date= 2023-10-07 |accessdate= 2023-10-07}} {{Wayback|date= 2023-10-07 |url= https://web.archive.org/web/20231007102147/https://en.royanews.tv/news/44975/2023-10-07}}</ref>{{efn|[[Иордан өзенінің батыс жағалауы|Батыс жағалау]]дың сыртында әрекет жасамайды.}} }} {{Collapsible list|title=Шетелдік одақтастары:| * '''Ливан:''' * [[Сурет:Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png|20px]] [[Хизбуллаһ]]<ref name="auto3">{{cite news |title=Israel Army Fires Artillery at Lebanon as Hezbollah Claims Attack |url=https://english.aawsat.com/arab-world/4591836-israel-army-fires-artillery-lebanon-hezbollah-claims-attack |lang= en |accessdate=2023-10-08 |publisher=Asharq Al-Awsat}} {{Wayback|date=2023-10-08 |url= https://web.archive.org/web/20231008055038/https://english.aawsat.com/arab-world/4591836-israel-army-fires-artillery-lebanon-hezbollah-claims-attack}}</ref> * {{flagicon image|Flag of the Muslim Brotherhood.svg|border}} [[Исламдық топ (Ливан)|Исламдық топ]] * {{flagicon image|Flag of the Amal Movement.svg|border}} [[Амаль]] * {{flagicon image|Flag of the Syrian Social Nationalist Party.svg|border}} Ливандағы Сирия әлеуметтік ұлтшыл партиясы * Исламдық Әзз бригадасы * '''Йемен:''' * {{flagicon image|Slogan of the Houthi Movement.svg|border}} [[Хуситтер]] * '''Ирак:''' * {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg|border}} [[Ирактағы исламдық қарсыластық (2020 бері)|Ирактағы исламдық қарсыластық]] * '''Иран:''' * {{байрақ|Иран}} * '''Иордания:''' * {{flagicon image|Flag of the Muslim Brotherhood.svg|border}} [[Ихуан әл-Муслимин]] }} | combatant2 = {{plainlist| * {{Байрақ|Израиль}} }} {{Collapsible list|title=Одақтастары:| * {{байрақ|АҚШ}}<ref>{{cite web|last=Khoury |first=Elias |date=2024-08-04 |title=Why has America risked it all in Gaza? |url=https://www.aljazeera.com/opinions/2024/8/4/why-has-america-risked-it-all-in-gaza |lang=en |accessdate=2024-10-07 |publisher=[[Әл-Жазира телеарнасы]] |lang=en}}</ref><ref>{{cite news|date=2024-04-05 |title=Gaza war: Where does Israel get its weapons? |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-68737412 |lang=en |access-date=2024-10-07 |publisher=BBC News |lang=en}}</ref><ref>{{cite web|url= https://www.bbc.com/news/articles/clyv0ne41pzo |title= US says it helped Israel shoot down Iran missiles |publisher= BBC News |date= 2024-10-02 |accessdate= 2024-10-06}}</ref> * {{байрақ|Ұлыбритания}}<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.com/news/articles/cx2krlgekpxo |title= UK forces involved in response to Iran attacks on Israel |lang= en |publisher= BBC News |date= 2024-10-02 |accessdate= 2024-10-06}}</ref> * {{байрақ|Франция}}<ref>{{cite web|url= https://www.reuters.com/world/frances-macron-condemns-irans-attacks-israel-2024-10-02/ |title= France helps down Iran missiles, Germany sees risk of region ablaze |lang= en |publisher= [[Reuters]] |date= 2024-10-02 |accessdate= 2024-10-06}}</ref> }} | commander1 = {{plainlist| * '''Саяси''' * {{flagicon image|Hamas flag2.png|border}} [[Халед Машаль]] * {{flagicon image|Hamas flag2.png|border}} [[Яхья Синвар]] ✝ * {{flagicon image|Hamas flag2.png|border}} [[Исмаил Хания]] ✝ * '''Әскери''' * {{flagicon image|Hamas flag2.png|border}} [[Мұхаммед Синвар]] * {{flagicon image|Hamas flag2.png|border}} [[Мұхаммед Дейф]] X{{efn|Израиль өзі Мұхаммед Дейфті өлтірдік деген ақпарат таратты, алайда [[Хамас]] бұл ақпаратты жоққа шығарды, [[Халықаралық қылмыс соты]] оны растай алмады.<ref>{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/33210882.html |title= "Газа тұрғындарын әдейі ас-судан айырған". Халықаралық сот Израиль премьері Нетаньяхуды тұтқындауға ордер берді |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2024-11-21 |accessdate= 2024-12-19}}</ref>}} * {{flagicon image|Hamas flag2.png|border}} [[Марван Исса]] ✝ }} | commander2 = {{plainlist| * '''Саяси''' * {{Ту|Израиль}} [[Беньямин Нетаньяху]] * {{Ту|Израиль}} [[Исаак Герцог]] * {{Ту|Израиль}} [[Йоав Галант]] * '''Әскери''' * {{flagicon image|Flag of IDF Chief of Staff.svg|border}} [[Херци Ха-Леви]] * {{Ту|Израиль}} [[Ронен Бар]] }} | strength1 = {{flagicon image|Hamas flag2.png|border}} 20,000–40,000+{{efn|Хамас пен Палестиналық Исламдық Жиһад күштері қосып алғанда 37 000 сарбазға тең.<ref>{{Cite web|url= https://www.972mag.com/lavender-ai-israeli-army-gaza/ |title= 'Lavender': The AI machine directing Israel's bombing spree in Gaza |lang= en |publisher= +972 Magazine |last= Yuval |first= Abraham |date= 2024-04-03 |accessdate= 2024-12-19}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/how-israel-is-using-lavender-and-daddy-to-identify-37000-hamas-operatives/articleshow/109155124.cms?from=mdr |title= How Israel is using 'Lavender' and 'Daddy' to identify 37,000 Hamas operatives |lang= en |publisher= [[The Economic Times]] |date= 2024-04-09 |accessdate= 2024-12-19}}</ref> Жалғыз Хамастың сарбаз саны әртүрлі саналады, 20 000 сарбаздан 40 000 сарбазға дейін жететін болжамдар бар.<ref>{{Cite web|url= https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gaza-strip/ |title= Gaza Strip |lang= en |publisher= The World Factbook. [[Орталық барлау басқармасы]] |accessdate= 2024-12-19}}</ref>}} | strength2 = {{flagicon image|Flag of the Israel Defense Forces.svg|border}} 529,500{{efn|169 500 белсенді сарбаз<ref>{{Cite book|author= [[Стратегиялық зерттеу халықаралық институты]] |url= https://www.iiss.org/publications/the-military-balance/the-military-balance-2021 |title= The Military Balance 2021 |lang= en |place= [[Лондон]] |publisher= [[Routledge]] |pages= 344 |isbn= 978-1-03-201227-8}}</ref> бен резервтегі 360 000 сарбазды<ref>{{Cite web|url= https://www.washingtonpost.com/world/2023/10/10/israel-military-draft-reservists/ |title= Israel's massive mobilization of 360,000 reservists upends lives |lang= en |publisher= [[The Washington Post]] |date= 2023-10-10 |accessdate= 2024-12-19}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20231030031425/https://www.washingtonpost.com/world/2023/10/10/israel-military-draft-reservists/ |date= 2023-10-30}}</ref> санағанда}}<br>{{ту|АҚШ}} 100<ref>{{Cite web|url= https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/10/15/israel-iran-war-hezbollah-lebanon-latest-news1/ |title= US troops arrive in Israel |lang= en |publisher= [[Telegraph]] |date= 2023-10-15 |accessdate= 2024-12-19}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://www.nytimes.com/2024/10/13/us/politics/us-missile-defense-iran-israel.html |title= U.S. to Deploy Missile Defense System and About 100 Troops to Israel |lang= en |publisher= [[The New York Times]] |last= Cooper |first= Helene |date= 2023-10-13 |accessdate= 2024-12-19}}</ref> | casualties1 = '''{{ту|Палестина}} [[Газа секторы]]:'''<br> 45,129+ қаза тапты<br> Тікелей емес өлімдердің одан да көп болғаны мүмкін<br> 6,000–10,000 жоғалды<br> 107,338+ жарақат алды<br> 16,300+ қамауға алынды<br> 1,900,000 үйін жоғалтты<br> '''{{ту|Палестина}} [[Иордан өзенінің батыс жағалауы|Батыс жағалау]]:''' 817 қаза тапты<br> 6,250+ жарақаттанды<br> 12,100+ қамауға алынды<br> '''Израиль жеріндегі әскерилер:'''<br> 1,609 қаза тапты<br> 200+ қамауға алынды ---- {{Collapsible list|title=Ливан мен Сирия:| * '''Ливан:''' * 4,047+ қаза тапты ([[Үшінші Ливан соғысы (2024)|Үшінші Ливан соғысы]]нан бері 1,356+ қаза тапты) * 16,638+ жарақаттанды * '''Сирия:''' * 557 қаза тапты }} ---- {{plainlist| * '''Жалпы қаза тапқандар:''' 51,899+ }} | casualties2 = {{Байрақ|Израиль}}: 950 азамат қаза тапты<br> 897 қауіпсіздік күштері қаза тапты<br> 13,572 жарақаттанды (2024 жылғы 22 қаңтар)<br> 251 қамауға алынды, не ұрланды<br> 200,000–500,000 үйін жоғалтты ---- {{plainlist| * '''Жалпы қаза тапқандар:''' 1,847+ }} | casualties3 =1 400 000 газалық қоныс аударды <br> 200 000 израильдіктер қоныс аударды<br> 20 000 адам ливандық қоныс аударды |сурет атауы={{legend|#F08080|Газа секторы}} {{legend|#4169E1|Содырлар енген Израиль аумақтары}} {{legend|#FFFF00|Эвакуацияланған аудандар}} {{legend|white|6=red|7=- – -|Содырлардың максималды енуі}}|сурет=October 2023 Gaza−Israel War.png|ескерту=}} [[2023 жыл]]ғы [[7 қазан]]да [[Симхат Тора]] мерекесінде [[Хамас]] ұйымының содырлары мен палестиналық Исламдық жиһад Израильге күшті зымырандармен атқылап, Израильге басып кіріп, жүздеген тұрғындарды өлтіріп, мыңдаған адамды жарақаттап, ондаған адамды ұрлап кетті. Бұған жауап ретінде Израиль үкіметі [[төтенше жағдай]] жариялады.<ref>{{cite web|url=https://www.cnn.com/middleeast/live-news/al-aqsa-storm-militants-infiltrate-israel-after-gaza-rockets-10-07-intl-hnk/index.html|title=Live updates: Militants infiltrate Israel from Gaza as Hamas claims major rocket attack|lang=en|website=CNN|date=2023-10-07|access-date=2023-10-07|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007084807/https://amp.cnn.com/cnn/middleeast/live-news/al-aqsa-storm-militants-infiltrate-israel-after-gaza-rockets-10-07-intl-hnk/index.html|deadlink=no}}</ref><ref name="guardian7oct2">{{Cite news|title=Hamas launches surprise attack on Israel as Palestinian gunmen reported in south|first=Bethan|last=McKernan|url=https://www.theguardian.com/world/2023/oct/07/hamas-launches-surprise-attack-on-israel-as-palestinian-gunmen-reported-in-south|work=[[The Guardian]]|date=7 October 2023|access-date=7 October 2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007101214/https://www.theguardian.com/world/2023/oct/07/hamas-launches-surprise-attack-on-israel-as-palestinian-gunmen-reported-in-south|archive-date=7 October 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-declares-state-of-readiness-for-war-amid-hamas-infiltrations-rocket-barrages/|title=IDF declares 'state of readiness for war' amid Hamas infiltrations, rocket barrages|lang=en|website=[[The Times of Israel]]|date=2023-10-07|access-date=2023-10-07|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007052037/https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-declares-state-of-readiness-for-war-amid-hamas-infiltrations-rocket-barrages/|deadlink=no}}</ref><ref name=":42">{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/07/10/2023/652136fc9a79475f41d4b6aa|title=В Израиле объявили чрезвычайное положение|lang=ru|website=РБК|date=2023-10-07|access-date=2023-10-08}}</ref> [[Сурет:Timeline of Israel-Palestine fatalities 2008-2023.png|солға|нобай|250x250 нүкте|{{Legend|orange|Палестиналықтар}}{{Legend|blue|Израильдықтар}}Израиль-Палестина азаматтары өлімдерінің хронологиясы. 2008-2023 жж]] Бұл Израиль аумағындағы алғашқы тікелей қақтығыс. Бұған дейінгі қақтығыстар 1948 жылғы [[Араб-Израиль соғыстары|араб–израиль соғысынан]] бастап де-юре территориясынан бөлек аймақтарда орын алды. Әскери әрекеттер таңертең Хамас срабаздарының Израиль территориясын зымыранмен атқылауынан және Израиль аумағына көлік құралдарымен басып кіруден басталды. Израильдің азаматтық қауымдастықтары мен Израиль әскери күштеріне бірқатар шабуылдар жасалды. Кейбір бақылаушылар бұл оқиғаларды үшінші [[Палестина (тарихи аймақ)|Палестина]] интифадасының басталуы деп атайды. Шабуылға қатысқан ұйымдарға Хамас, Исламдық жиһад және Палестинаны азат ету жөніндегі халықтық майдан кіреді. Шабуылдар басталғаннан кейін көп ұзамай Батыс жағалаудағы шұғыл кездесуде Палестина президенті Махмуд Аббас палестиналықтардың Израиль оккупациясынан қорғануға құқығы бар екенін мәлімдеді. Израильде барлық негізгі оппозициялық партиялар палестиналықтардың алға жылжуымен күресу үшін ұлттық бірлік үкіметін құруды жақтады. Хамас содырлары шекараны бұзып, Израиль аумағына басып кіріп, кем дегенде 300 израильдікті өлтірді. Израиль үкіметін төтенше жағдай жариялаған кезде Газа секторынан кем дегенде 2200 зымыран атылды. Израиль премьер-министрі Беньямин Нетаньяху Израиль басталғаннан кейін бүкілхалықтық жолдауында Израильдің "''соғыс жағдайында''" екенін мәлімдеді. шабуылдар. Израильге енген палестиналық содырлар Газа секторына жақын бірнеше ауылдарға, сондай-ақ Израильдің Сдерот қаласына кірді. Израиль қорғаныс күштері атыс пен әуе шабуылдарында кем дегенде 256 палестиналықты өлтірді, оның ішінде бейбіт тұрғындар мен 20 бала болды. Газадағы Палестинаның жоғары лауазымды Денсаулық сақтау қызметкерінің айтуынша, зардап шеккендердің көпшілігі Израильдегі атыс салдарынан болған.<ref name="nyt7oct">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/live/2023/10/07/world/israel-gaza-attack|title=Gaza and Israel in 'War Mode' After Militants Launch Surprise Assaults|date=7 October 2023|work=[[The New York Times]]|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007075901/https://www.nytimes.com/live/2023/10/07/world/israel-gaza-attack|url-status=live}}</ref> Палестиналық және израильдік бұқаралық ақпарат құралдары израильдік бейбіт тұрғындар мен сарбаздарды, соның ішінде балаларды палестиналық содырлар кепілге алды деп хабарлады; осы кепілге алынғандардың бірнешеуі содан бері Газа секторына жеткізілді. Палестиналық шабуыл басталғаннан бері израильдік әйелдерге қатысты көптеген зорлық-зомбылық және израильдік бейбіт тұрғындарды жаппай өлтіру туралы хабарламалар болды. Солтүстік Америка елдері мен Еуропа елдерінің көпшілігі Палестина тарапын зорлық-зомбылық үшін айыптап, қолданыстағы тактиканы терроризм деп атады, ал кейбір араб және мұсылман елдері Израиль өзінің оккупациясын өршітті деп айыптады. == Алғышарты == [[Сурет:Temple Mount (Aerial view, 2007) 05.jpg|солға|нобай|2023 жылғы 5 сәуірде Израиль полициясы Әл-Ақса мешітіне қорғаныс құралдарымен кіріп, 50 адамды жаралап, 400 адамды тұтқындады. Мұсылмандар бұл әрекетті ''Мешітті қорлау'' деп таныды]] 2005 жылы Израиль Газа секторынан кетті. 2006 жылғы сайлауда Хамас жеңіп, Газа секторын толықтай бақылауға алды. 2007 жылы Палестинаны Ұлттық азат ету қозғалысымен азаматтық соғыстан кейін Израильмен қақтығыс жағдайында болды. Газа секторы 2007 жылдан бастап Израиль мен Мысырдың экономикалық блокадасында болды, өйткені ол Израильді мойындаудан бас тартты. Блокада палестиналықтар үшін айтарлықтай экономикалық қиындықтар туғызды. Палестиналық содырлар топтары өздерінің шабуыл операциясын "'''Әл-Ақса су тасқыны'''" деп атады, ал Израиль "'''Темір қылыш операциясы'''" деп аталатын қарсы шабуылдың басталғанын жариялады. Палестина шабуылының басталуы 1973 жылғы араб-израиль соғысының басталуының 50 жылдығымен сәйкес келді. Бірнеше ақпараттық агенттіктер мен бақылаушылар жалғасып жатқан қақтығысты '''Үшінші интифада''' (азат ету қозғалысы) деп атады. [[Сурет:Gaza Strip Access Restrictions.pdf|солға|нобай|Израиль мен Мысырдың Газа секторына экономикалық блокадасының картасы]] Шабуыл еврейлердің Симхат Тора мерекесі кезінде, сондай-ақ алтыкүндік соғыстың 50 жылдығы күні болды. Шабуыл Израиль мен Газа арасындағы бөлу қоршауындағы үш апталық зорлық-зомбылықтан кейін болды. 29 қыркүйекте Хамас пен Израиль [[Қатар]], [[Мысыр]] және [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]ның делдалдығымен бітімгершілікке келісті. Шабуылға дейін, 2023 жылы Израиль күштері кем дегенде 247 палестиналықты өлтірді, ал палестиналықтардың шабуылында 32 израильдік пен екі шетелдік азамат қаза тапты.<ref name="aj1">{{Cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/sirens-warn-of-rockets-launched-towards-israel-from-gaza-news-reports|title=Palestinian fighters reported in Israel as rockets launched from Gaza|date=7 October 2023|agency=[[Al Jazeera]]|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007053106/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/sirens-warn-of-rockets-launched-towards-israel-from-gaza-news-reports|url-status=live}}</ref> Израиль мен [[Сауд Арабиясы]] қарым-қатынасты қалыпқа келтіру туралы келіссөздер жүргізуде. Жақында Сауд Арабиясының мұрагер ханзадасы Мұхаммед бен Салман арақатынасты қалыпқа келтіру шаралары жүргізуде екенін хабарлады. Сауд Арабиясының Сыртқы істер министрлігі мәлімдемесінде "''Израильдің Газа секторын басып алуы одан әрі зорлық-зомбылыққа әкелетінін бірнеше рет ескертті''." Из ад-Дин әл-Кассам бригадаларының командирі Мұхаммед Дейф шабуыл "''Әл-Ақса мешітін қорлауға''" жауап ретінде жасалғанын мәлімдеді және палестиналықтар мен араб тектес израильдіктерді "''басқыншыларды қуып, Израиль-Палестина шекарасындағы қабырғаларды бұзуға''" шақырды. Көшбасшы Хамас Салех әл-Арури бұл операция "''оккупация қылмыстарына''" жауап деп мәлімдеді және содырлар Әл-Ақса мешітін және Израиль ұстаған мыңдаған палестиналық тұтқындарды қорғады. Олар Addameer үкіметтік емес ұйымының бағалауы бойынша 5200-ге жуық болды, оның ішінде 33 әйел, 170 кәмелетке толмағандар және әкімшілік қамауға алынған 1200-ден астам адам.<ref name="aj2">{{cite news|date=7 October 2023|title=Hamas says it has enough Israeli captives to free all Palestinian prisoners|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/hamas-says-it-has-enough-israeli-captives-to-free-all-palestinian-prisoners|work=[[Al Jazeera]]|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007163709/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/hamas-says-it-has-enough-israeli-captives-to-free-all-palestinian-prisoners|url-status=live}}</ref> Палестиналық "Ислам жиһадының" өкілі Израиль азаматтарын бейбіт тұрғындар деп санамайтындықтарын мәлімдеді: "''Біз бейбіт тұрғындарды өлтірмейміз. Бұл әскери қоғам. Олар өз үкіметтерін сайлайды''." == Хамас шабуылы == === Зымыранмен оқ жаудыру === [[File:A rocket hit a vehicle in Rishon Lezion.jpg|thumb|Ришон-Ле-Рене зымыранының салдары]] 2023 жылғы 7 қазанда жергілікті уақыт бойынша сағат 06:30 шамасында ([[UTC+3:00|UTC+3]]) Хамас "''Әл-Ақса су тасқыны операциясы''" деп аталатын операцияның басталғанын жариялады. 20 минут ішінде Газа секторынан Израильге 5000-нан астам зымыран атылды деп мәлімдеді. Израильдік БАҚ Газадан кем дегенде 2200 снаряд атылғанын хабарлады. Зымыранмен атыс кезінде кем дегенде бес адам қаза тапты.<ref name="aj7oct">{{Cite news |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/7/israel-palestine-escalation-live-news-barrage-of-rockets-fired-from-gaza |title=Israel-Palestine escalation live news: Hamas starts Operation Al-Aqsa Flood |date=7 October 2023 |agency=[[Al Jazeera]] |access-date=7 October 2023 |archive-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007062723/https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/7/israel-palestine-escalation-live-news-barrage-of-rockets-fired-from-gaza |url-status=live}}</ref><ref name="guardian7oct"/><ref name="bbc1" /> Газа секторына іргелес аудандарда және Шарон жазығындағы қалаларда, соның ішінде Гедера, Герцлия, Тель-Авив және Ашкелон қалаларында жарылыстар туралы хабарланды.<ref name="bbc1">{{Cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67036625 |title=Strikes on Gaza after Palestinian militants enter Israel |date=7 October 2023 |work=[[BBC News]] |first=David|last=Gritten|access-date=7 October 2023 |archive-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007045410/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67036625 |url-status=live}}</ref> Әуе дабылы сиреналары Бершеба, [[Иерусалим]], Реховот, Ришон-Ле-Рене және Пальмахим авиабазасында да іске қосылды.<ref name="aa1">{{Cite web|url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/israeli-army-declares-state-of-readiness-for-war/3009882|title=Israeli army declares 'state of readiness' for war|date=7 October 2023|agency=Anadolu Ajansi|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007094111/https://www.aa.com.tr/en/middle-east/israeli-army-declares-state-of-readiness-for-war/3009882|url-status=live}}</ref><ref name="f24-1">{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/middle-east/20231007-sirens-heard-as-dozens-of-rockets-fired-from-gaza-towards-israel|title=Barrages of rockets fired from Gaza as Hamas launches unprecedented operation against Israel|date=7 October 2023|website=France 24 |access-date=7 October 2023 |archive-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007094105/https://www.france24.com/en/middle-east/20231007-sirens-heard-as-dozens-of-rockets-fired-from-gaza-towards-israel |url-status=live}}</ref><ref name="cnn1">{{Cite news|url=https://edition.cnn.com/2023/10/07/middleeast/sirens-israel-rocket-attack-gaza-intl-hnk/index.html |title=Militants enter Israel from Gaza after woman killed in rocket barrage |date=7 October 2023 |publisher=[[CNN]] |access-date=7 October 2023 |archive-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007094105/https://edition.cnn.com/2023/10/07/middleeast/sirens-israel-rocket-attack-gaza-intl-hnk/index.html |url-status=live}}</ref> Хамас халықты қаруға шақырды, ал аға әскери қолбасшы Мұхаммед Дейф "''барлық жерде мұсылмандарды шабуыл жасауға''" шақырды.<ref name="guardian7oct" /> Палестиналық содырлар Газа секторының жағасында израильдік қайықтарға оқ жаудырды, ал палестиналықтар мен Израиль қорғаныс әскері арасында газа периметрі бойынша шығыс қоршау учаскесінде қақтығыстар басталды.<ref name="aa1" /> Кешке Хамас Израильге тағы 150-ге жуық зымыран ұшырды, Явна, Гиватаим, Бат-яма, Бейт-Даган, [[Тель-Авив]] және Ришон-Ле-Рене қалаларында жарылыстар туралы хабарланды. Одан кейін 8 қазанда таңертең тағы бір зымыран атылды, бір зымыран Ашкелондағы ауруханаға түсті.<ref name="ap1">{{Cite news|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-11fb98655c256d54ecb5329284fc37d2|title=Hamas militant group has started a war that 'Israel will win,' defense minister says|date=7 October 2023|work=[[Associated Press News]]|first1=Josef|last1=Federman|first2=Issam|last2=Adwan|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007040509/https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-11fb98655c256d54ecb5329284fc37d2|url-status=live}}</ref> === Израильге содырлардың шабуылдары === [[Сурет:2023 Gaza Invasion.jpg|нобай|Хамас шабуыл жасаған елді мекендер]] Бір уақытта 1000-ға жуық палестиналық содырлар Израильге Газадан жүк көліктерімен, пикаптармен, мотоциклдермен, бульдозерлермен, жылдам қайықтармен және парапланмен кірді. Қара форма киген, жақсы қаруланған бетперде киген содырлар пикаптарға мініп, Сдеротта оқ жаудырып, бірнеше Израиль азаматтары мен сарбаздарын өлтірген суреттер мен бейнелер пайда болды. Тұтқынға алынған израильдіктер мен жанып жатқан израильдік танк, сондай-ақ израильдік әскери техниканы басқарған содырлар бейнеленген басқа бейнежазбалар пайда болды. Сондай-ақ, экшн-фильмдер ашық аспан астындағы табиғат фестивалінде оқ жаудырғаны туралы хабарланды.<ref name="npr">{{Cite news|last=Estrin|first=Daniel|date=7 October 2023|publisher=[[NPR]]|title=In surprise deadly attacks, Israel says Palestinian militants infiltrated from Gaza|url=https://www.npr.org/2023/10/07/1204436940/palestinian-militants-launch-rockets-into-israel|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007090901/https://www.npr.org/2023/10/07/1204436940/palestinian-militants-launch-rockets-into-israel|url-status=live}}</ref> Енгендер Нир-Озда, Бериде және Нетив-Хаасарда да байқалды, онда олар кепілге алынып, үйлерді өртеп жіберді, сонымен қатар Газа секторындағы кибуцтарда. Реймнің әскери базасындаевых туралы хабарланды. Офакимде кепілге алу туралы да хабарланды, ал Сдероттағы үйлер өртенді. Зикимада амфибиялық қону болды.<ref name="bbc1"/> Израиль Қарулы Күштерінің өкілі газа содырлары Израильге кем дегенде жеті елді мекен арқылы кіріп, Израильдің төрт шағын ауылдық қауымдастығына, Сдерот шекара қаласына және құрлықтан да, теңізден де екі әскери базаға басып кірді деп мәлімдеді. Израильдік БАҚ Хамас тың бақылауына жеті қауымдастық, соның ішінде нахал-Оз, Кфар-Азу, Маген және Суфа-Бехери ауысқанын хабарлады. Сдероттың полиция бөлімі Хамас тың бақылауына өтті, сондай-ақ Эрездің бақылау-өткізу пункті содырлардың Израильге Газадан кіруіне мүмкіндік берді деп хабарланды. Израиль полициясының комиссары Коби Шабтай Израильдің оңтүстігінде белсенді қарсыласудың 21 ошағы бар деп мәлімдеді.<ref name="jordan1">{{Cite web|date=7 October 2023|title=Missiles strike southern & central Israel; police declare state of war|url=https://www.jordannews.jo/Section-20/Middle-East/Missiles-strike-southern-central-Israel-police-declare-state-of-war-31321|access-date=|website=Jordan News|language=|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007094646/https://www.jordannews.jo/Section-20/Middle-East/Missiles-strike-southern-central-Israel-police-declare-state-of-war-31321|url-status=live}}</ref> == Израильдің жауабы == [[Сурет:ריקודים בבית הרב קוק.jpg|нобай|Шабуыл еврейлердің [[Симхат Тора]] мемлекеттік-діни мерекесі кезінде басталды.|солға]] Еврейлердің Симхат Тора мерекесіне сәйкес келген шабуыл израильдіктер үшін күтпеген жағдай болды.<ref name = "f24-1"/> "Темір күмбез" әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйесі іске қосылды. Премьер-министр Беньямин Нетаньяху мен Қорғаныс министрі Йоав Галлант Тель-Авивтегі Израиль қорғаныс армиясының штаб-пәтерінде (ЦАХАЛ) қауіпсіздікті бағалады. Кейінірек Галлант он мыңдаған армия резервшілерін жұмылдыруды мақұлдады және Газа шекарасынан 80 шақырым (50 миль) радиуста төтенше жағдай жариялады.<ref name="guardianlive">{{Cite news |last1=Bayer |first1=Lili |last2=Ho |first2=Vivian |last3=Fulton |first3=Adam |last4=Ho |first4=Lili Bayer (now); Vivian |last5=Fulton (earlier) |first5=Adam |date=7 October 2023|title=Israel declares state of war after Hamas fires thousands of rockets and 'militants cross border' – live |language=en-GB |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/live/2023/oct/07/hamas-launches-attack-on-israel-with-5000-rockets-live |access-date=7 October 2023 |issn=0261-3077 |archive-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007071116/https://www.theguardian.com/world/live/2023/oct/07/hamas-launches-attack-on-israel-with-5000-rockets-live |url-status=live}}</ref> Ол сондай-ақ Хамас өзінің шабуылын бастағанда "''үлкен қателік жібергенін''" айтты және "''Израиль жеңеді''" деп уәде берді. Израиль қорғаныс әскері "соғысқа дайын күйді" жариялады. Сондай-ақ, резервшілерді тек Газада ғана емес, батыс жағалауда және Ливан мен Сириямен шекарада орналастыру керек деп мәлімдеді. Газа секторының айналасындағы аудандардың тұрғындарынан іште қалуды сұрады, ал Израильдің оңтүстігі мен орталығындағы бейбіт тұрғындарға "''баспанаға жақын болуды бұйырды''". Газа секторының айналасындағы жолдарды Израиль қорғаныс әскері жауып тастады. Тель-Авив көшелері де жабылды.<ref name="bbc1" /> [[Сурет:מצב-שדרות-7-באוק.png|нобай|{{legend|#cc3333|Газа секторы}}{{legend|#3d63bd|ХАМАС-тың әскерінің шабуылы}}]] Шабуылдан кейін Израиль ықтимал қақтығысқа дайын екенін жариялады. Израиль қорғаныс әскері соғысқа дайын екенін жариялады, ал премьер-министр Беньямин Нетаньяху қауіпсіздік органдарының шұғыл жиналысын шақырды. Израиль қорғаныс әскері "'''Темір қылыш операциясы'''" деп аталатын Газа секторында мақсатты әрекеттердің басталғаны туралы қосымша хабарлады. Израиль полициясының комиссары Коби Шабтай "Газа секторынан жаппай шабуыл" деп атағаннан кейін "әскери жағдай" енгізілгенін жариялады.<ref>{{Cite web |date=7 October 2023 |title=Missiles strike southern & central Israel; police declare state of war|url=https://www.jordannews.jo/Section-20/Middle-East/Missiles-strike-southern-central-Israel-police-declare-state-of-war-31321 |access-date=7 October 2023 |website=JordanNews |language=en |archive-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007094646/https://www.jordannews.jo/Section-20/Middle-East/Missiles-strike-southern-central-Israel-police-declare-state-of-war-31321 |url-status=live}}</ref> Ол сондай-ақ Израильдің бүкіл оңтүстік аймағының "азаматтық қозғалыс" үшін жабылғанын, сондай-ақ осы аймақта "Ямам" терроризмге қарсы бөлімшесінің орналастырылғанын жариялады. ЦАХАЛ Бас өкілі контр-адмирал Даниэль Хагари бұл аймаққа төрт дивизия ауыстырылып, бұрын болған 31 батальонды толықтырды деп мәлімдеді.<ref name="ap1"/> Израиль Президенті Исаак Герцог елдің "өте қиын кезеңді" бастан өткеріп жатқанын мәлімдеді және Израиль қорғаныс күштеріне, басқа қауіпсіздік күштеріне, құтқару қызметтеріне және шабуылға ұшыраған тұрғындарға күштер мен қолдау ұсынды.<ref name="cnn1"/> Телевизиялық бағдарламада Премьер-Министр Нетаньяху: "б''із соғысып жатырмыз. "Ол сондай-ақ ЦАХАЛ басқаларды осы соғысқа қосылу қатесін жібермеу''" үшін өзінің шекара бөлімшелерін күшейтетінін айтты. Кейінгі үндеуінде ол "''Газаны адам тұрмайтын аралға айналдырамын''" деп қорқытты және оның тұрғындарын "қазір кетуге" шақырды.<ref>{{Cite web |date=7 October 2023 |title=Fears of a ground invasion of Gaza grow as Israel vows 'mighty vengeance' |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/world-is-watching-fears-grow-of-a-massive-gaza-invasion-by-israel |website=Aljazeera |access-date=8 October 2023 |archive-date=8 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008024318/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/world-is-watching-fears-grow-of-a-massive-gaza-invasion-by-israel |url-status=live }}</ref> Израильдің оңтүстігі мен орталығындағы әуежайлар коммерциялық және жеке пайдалану үшін жабылды, ал Бен-Гурион әуежайы мен Эйлат әуежайы жұмысын жалғастырды. [[Lufthansa]], [[Emirates Airlines|Emirates]], Ryanair, Aegean Airlines, [[Air France]], Transavia және бірнеше американдық авиакомпаниялар Израильге және одан рейстерді тоқтатты.<ref name="f24live">{{cite news|title=More than 200 killed in unprecedented Hamas assault on Israel, 232 killed in Gaza|url=https://www.france24.com/en/middle-east/20231007-sirens-heard-as-dozens-of-rockets-fired-from-gaza-towards-israel|access-date=8 October 2023|work=France 24|date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007094105/https://www.france24.com/en/middle-east/20231007-sirens-heard-as-dozens-of-rockets-fired-from-gaza-towards-israel|url-status=live}}</ref> 7-8 қазанға қараған түні Израиль қауіпсіздік кабинеті ''"Хамас пен Палестина Ислам жиһадының әскери және үкіметтік әлеуетін жоюға''" бағытталған бірқатар шараларды қабылдауға дауыс берді, делінген премьер-министр кеңсесінің мәлімдемесінде. Газа секторына электр энергиясының 80% - на дейін жеткізетін израильдік электр корпорациясы бұл аймаққа электр энергиясын жеткізуді тоқтатты.<ref name="bbc1"/> == Байланысты оқиғалар == === Израильдік кепілге алынған адамдарды қайтару === The Wall Street Journal (WSJ) Египет саясаткерлеріне сілтеме жасай отырып, Израиль Мысырдан Хамас пен тұтқындалған израильдіктерді босату туралы келіссөздерде делдал болуды сұрағанын айтты. Кепілге алынғандардың саны туралы ресми сандар жоқ. WSJ мәліметтері бойынша, азаматтар бейбіт израильдіктерді басып алуға да қатысты, бұл есептеулерді қиындатады. Бейресми ақпарат бойынша, Хамас шапқыншылығынан кейін 750-ге жуық израильдік жоғалып кетті<ref>{{Cite web|url=https://m.lenta.ru/news/2023/10/08/misri/|title=Израиль попросил Египет помочь с освобождением пленных израильтян|website=lenta.ru|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08}}</ref>. 7 қазанға қараған түні Иордан өзенінің батыс жағалауында Израиль күштерімен қақтығыста жеті палестиналық жас, олардың бірі небәрі 13 жаста, қаза тапты. 8 қазанда таңертең Хизбуллаһ Мазария-Шабья аумағына зымырандар мен снарядтарды атқан; Израиль әскері Оңтүстік Ливанға қарсы соққы берді<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/8/israel-hezbollah-exchange-fire-raising-regional-tensions|title=Israel, Hezbollah exchange fire raising regional tensions|lang=en|website=www.aljazeera.com|access-date=2023-10-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-artillery-strikes-targets-in-lebanon-as-mortar-shells-fired-toward-israel/|title=IDF artillery strikes targets in Lebanon as mortar shells fired toward Israel|lang=en-US|first=Emanuel|last=Fabian|website=www.timesofisrael.com|access-date=2023-10-08}}</ref>. === Шетелдіктерді эвакуациялау === 8 қазанда Польша президенті [[Анджей Дуда]] республика өз азаматтарын елден эвакуациялау үшін Израильге әскери ұшақтар жібереді деп мәлімдеді<ref>{{Cite web|url=https://www.vedomosti.ru/politics/news/2023/10/08/999438-polsha-evakuiruet|title=Польша эвакуирует своих граждан из Израиля военными самолетами|lang=ru|website=Ведомости|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08}}</ref>. [[Air Astana]] әуекомпаниясы 10 қазанда Қазақстан азаматтарын Израильден әкету бойынша рейсті орындауға ниетті<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/ekonomika/18947675|title=Air Astana планирует 10 октября вывезти граждан Казахстана из Израиля|website=TACC|access-date=2023-10-09}}</ref>. == Оқиғалар хронологиясы == {{Негізгі мақала|Израиль−Хамас соғысының хронологиясы}} Соғыс басталғанына '''{{Age in days|year1=2023|month1=10|day1=7}}''' күн болды. === 7 қазан === ==== Бери мен Офакимдегі қақтығыс ==== [[Сурет:The remains of the Sderot city police Photo by Yoav Keren.jpg|нобай|Сдерот қалалық полициясының қалдықтары|солға]] Бериде Хамас содырлары 50-ге дейін адамды кепілге алды. Қарсыласу кезінде Бериден бейнежазбалар пайда болды, онда Хамас содырлары кепілге алынған адамдарды қала көшесінде жалаңаяқ басқарады. Қарсыласу басталғаннан кейін шамамен 18 сағат өткен соң Израиль қорғаныс әскері Беридегі кепілге алынғандарды босатқанын мәлімдеді.<ref name="BBChostage">{{cite news |title=What we know about Israeli hostages taken by Hamas |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67044255 |date = 8 October 2023 |work=BBC }}</ref> Офакимнің маңындағы Урим қаласында екі Израильді Израиль қорғаныс күштері құтқарды. Құтқару кезінде Хамас тың төрт содыры қаза тауып, Израиль қорғаныс күштерінің үш сарбазы жарақат алды.<ref name="BBChostage"/> ==== Газа секторына әуе шабуылдары ==== [[Сурет:Gaza Strip map-ru.svg|нобай|Газа секторындағы әскери әрекеттер]] Израиль қорғаныс әскері Газадағы нысандарға истребительдерді қолдана отырып соққы бергенін мәлімдеді, нәтижесінде 17 Хамас әскери нысаны мен төрт жедел командалық орталық соққыға жығылды. Соққыға ұшыраған орындардың арасында Газаның орталығындағы 11 қабатты Палестина мұнарасы болды, оның төбесінде Хамас а радиостанциялары орналасқан. Израиль сонымен қатар екі ауруханаға соққы беріп, жедел жәрдем жүргізушісі мен медбикені өлтірді.<ref name="bbc1" /> === 8 қазан === 8 қазанға қараған түні ЦАХАЛ Сдерот қаласын Ислам содырларынан тазартуға кірісті. Израиль қорғаныс күштерінің полициясы мен сарбаздары басып алған Сдерот қаласындағы полиция бекетін бақылауды сәтті қалпына келтірді Хамас <ref>{{Cite web|url=https://nvspost.ru/news_id/142518/|title=Израильская полиция и ЦАХАЛ вернули контроль над Сдеротом после атаки ХАМАС » НВСПОСТ: Новости России и мира сегодня - главные события дня|lang=ru|website=НВСПОСТ: Новости России и мира сегодня - главные события дня|access-date=2023-10-08}}</ref>. Киббуцтың 50-ге жуық тұрғыны кепілге алынды және оларды киббуцтың асханасында террористер ұстады. 18 сағаттан кейін кепілге алынған барлық адамдар босатылды<ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/20231008/izrail-1901245707.html|title=СМИ сообщили об освобождении израильтян с юга страны|lang=ru|website=РИА Новости|date=2023-10-07|access-date=2023-10-07}}</ref>. Жексенбі күні таңертең Израиль қорғаныс әскері (ЦАХАЛ) Израиль армиясының позицияларын бомбалауға жауап ретінде Ливан аудандарының біріне қарсы соққылар туралы хабарлады. Бұған дейін Хизбуллаһ палестиналық Хамас содырларының жағында соғысқа қосылатынын жариялаған болатын<ref>{{Cite web|url=https://www.gorodche.ru/society/4856882-posle-napadeniya-izrailya-na-livan-hezbolla-obyavila-o-vstuplenii-v-voynu-8212-video/|title=После нападения Израиля на Ливан «Хезболла» объявила о вступлении в войну - видео|lang=ru|website=gorodche.ru|access-date=2023-10-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mosregtoday.ru/news/soc/vtoroj-front-vojny-v-izraile-otkryt-hezbolla-nachala-massirovannyj-obstrel-severnyh-izrailskih-territorij/|title=Второй фронт войны в Израиле открыт: «Хезболла» начала массированный обстрел северных израильских территорий|lang=en|website=Подмосковье Сегодня - Mosregtoday|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://israelan.com/news/hezbolla-prisoedinilas-k-hamas-v-atake-na/115866|title=«Хезболла» присоединилась к «ХАМАС» в атаке на Израиль: со стороны Ливана выпущены десятки ракет и мин (видео) ▸ Последние новости|lang=ru|website=israelan.com|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://topcor.ru/40059-hezbolla-nachala-boevye-dejstvija-protiv-cahal.html|title=Хезболла начала боевые действия против ЦАХАЛ|lang=ru|last=Андрей_Елистратов|website=Репортёр|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08}}</ref>. Израиль қорғаныс әскері Газа секторындағы 10 Хамас нысандарына, соның ішінде қозғалыс барлау штабына соққы берді деп мәлімдеді. Израиль әскері жердегі операцияны жүргізу үшін әскери техниканы Газа секторына қарай тартуды жалғастыруда<ref>{{Cite web|url=https://weeknews.media/2023/10/08/izrail-perebrasyvaet-voennuyu-tehniku-v-napravlenii-sektora-gaza-video/|title=Израиль перебрасывает военную технику в направлении сектора Газа — Week News|lang=ru-RU|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08}}</ref>. Израиль әскері Газа секторымен делимитация сызығына жақын бес елді мекенде бейбіт тұрғындарды эвакуациялауға кірісті. Елдің солтүстігінде билік Ливан шекарасындағы шиеленіске байланысты эвакуациялауға шақырады<ref>{{Cite web|url=https://vz.ru/news/2023/10/8/1233950.html|title=Жителям Израиля на границе с Ливаном рекомендовали эвакуироваться|lang=ru|website=ВЗГЛЯД.РУ|access-date=2023-10-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/20231008/evakuatsiya-1901280892.html|title=Жителям севера Израиля рекомендовали эвакуироваться|lang=ru|first=Р. И. А.|last=Новости|website=РИА Новости|date=20231008T1146|access-date=2023-10-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/08/10/2023/65226cf29a79476ab3719f3b|title=Жителям Израиля на границе с Ливаном рекомендовали эвакуироваться|lang=ru|website=РБК|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08}}</ref>. Израильдің әскери-саяси басшылығы соғыс жариялауды білдіретін және 1973 жылдан бері қолданылмаған "40 алеф" арнайы тармағын енгізді<ref>{{Cite web|url=https://www.mk.ru/politics/2023/10/08/izrail-vvel-punkt-40-alef-oznachayushhiy-obyavlenie-voyny.html|title=Израиль ввел пункт "40 алеф", означающий объявление войны|lang=ru|website=www.mk.ru|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://eadaily.com/ru/news/2023/10/08/oficialnaya-voyna-izrail-vvel-punkt-40-alef-i-nameren-polozhit-konec-sektoru-gaza|title=Официальная война: Израиль ввел пункт «40 алеф» и намерен положить конец сектору Газа|lang=ru|website=EADaily|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/mir/6409614-konflikt-na-blizhnem-vostoke-izrail-ofitsialno-vvel-voennoe-polozhenie.html|title=Конфликт на Ближнем Востоке: Израиль официально ввел военное положение|lang=ru|first=Мухит|last=Турсынали|website=zakon.kz|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://toptelegram.ru/world/voenno-politicheskii-kabinet-izrailya-vvel-punkt-40-alef|title=Военно-политический кабинет Израиля ввёл пункт 40 «Алеф»{{!}} Top Telegram|lang=ru|website=TopTelegram|access-date=2023-10-08}}</ref>. Израиль әскері Газадағы үш әскери штабқа соққы берді. Кейінірек әуе күштері "Ислам Ұлттық Банкіне" соққы берді<ref>{{Cite web|url=https://zmaps.ru/readovkanews/kadry-posledstvij-udara08101814/|title=Кадры последствий удара израильских ВВС по нацбанку в Газе — регион продолжает погружаться в дымовую завесу от ракетных атак ...|lang=ru|website=zmaps.ru|access-date=2023-10-08}}</ref>. Кейбір мәліметтер бойынша, күннің аяғында Израиль әскери-әуе күштері Газадағы 550 Хамас нысандарын әуе шабуылдары арқылы жойды. ИДФ Хамас Күштері пайдаланатын және көпқабатты үйлердің астында орналасқан туннельге шабуыл жасады<ref>{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/08/10/2023/6522d8d69a7947be19328775|title=ЦАХАЛ нанесла удар по тоннелю под высотным зданием в секторе Газа. Видео|lang=ru|website=РБК|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/6265862|title=ЦАХАЛ нанес удар по тоннелю в секторе Газа|lang=ru|website=Коммерсантъ|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08}}</ref>. == Зардап шеккендер == === Израиль === Израильдің "Magen David Adom" газеті (MDA) бастапқыда кем дегенде бір әйел қаза тапты, ал тағы 16 адам зымыран соққыларынан жарақат алды, олардың екеуі ауыр жағдайда. Кейінірек Израиль билігі кем дегенде 100 адам қаза тауып, 900-ден астам адам жарақат алды деп мәлімдеді, шабуылға жауап ретінде Газа секторына іргелес аудандарға жедел жәрдем бригадалары жіберілді, олардың 77 - сі ауыр жағдайда.<ref name="ap1" /> Кфар-Авивте кем дегенде бір бейбіт тұрғынның қаза тапқаны туралы хабарланды, ал Ашкелон мен Явнада үш адам жарақат алды. Сдероттағы аялдамада тоғыз адам қаза тапты. Кусейфте кем дегенде төрт адам қаза тапты деп хабарланды. Аймақтық Кеңестің басшысы Шаар Ханегев, ол (Офир Либштейн), сондай-ақ содырлармен атыс кезінде қаза тапты.<ref>{{Cite news|last=Fabian|first=Emanuel|date=7 October 2023|work=[[Times of Israel]]|title=Head of Sha'ar Hanegev council Ofir Liebstein killed in gunfight with Hamas terrorists|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/head-of-shaar-hanegev-council-ofir-liebstein-killed-in-gunfight-with-hamas-terrorists/ |access-date=7 October 2023 |archive-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007094609/https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/head-of-shaar-hanegev-council-ofir-liebstein-killed-in-gunfight-with-hamas-terrorists/ |url-status=live}}</ref> Рахат полиция командирі Джаяр Давыдов өлтірілді. ЦАХАЛ-тің қайтыс болғандарының арасында Керем-Шалом маңында өлтірілген "нахал" бригадасының командирі полковник Джонатан Стейнберг болды. Ашкелонда кем дегенде 68 зардап шеккен адам туралы хабарланды, ал Бершебада 280 басқа зардап шеккендер туралы хабарланды, олардың 60-ы ауыр жағдайда. Рейма шайқасынан кейін Реймдегі табиғат кешінің орнында ондаған мәйіттер табылды.<ref>{{cite news |title=Report: Bodies being removed, identified from site of large party near Re'im |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/report-bodies-being-removed-identified-from-site-of-large-party-near-reim/ |access-date=7 October 2023 |work=Times of Israel |date=7 October 2023 |archive-date=8 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008000621/https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/report-bodies-being-removed-identified-from-site-of-large-party-near-reim/ |url-status=live}}</ref> Хамас 53 израильдікті тұтқынға алып, оларды Газа секторына көшіргенін мәлімдеді. Кем дегенде төрт адам Кфар-Аззадан ұрланған. Палестиналықтар ұстаған Израиль генерал-майоры Нимрод Алони бейнеленген фотосурет жарияланды, Хамас сонымен бірге оны тұтқынға алды деп мәлімдеді; идф-ның x-тегі хабарламасы (бұрын Twitter деп аталған) фарсиде оның Тасним ақпарат агенттігінен алынғаны туралы хабарламаны келтіріп, "Тасним: жалған таратушылар Нимрод Алониді басып алғанын жоққа шығармай немесе растамай".<ref>{{cite web |title=تسنیم: توزیع کنندگان اخبار جعلی سپاه پاسداران |url=https://twitter.com/IDFFarsi/status/1710621593905373503 |publisher=X (formerly Twitter) |access-date=8 October 2023 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Hamas claims to have captured Israeli commander |url=https://www.thejc.com/news/israel/hamas-claims-to-have-captured-israeli-commander-1eFJtqR70ytSrXHrCUtHpF |access-date=2023-10-07 |website=www.thejc.com |quote=An IDF source told the JC the Hamas claim about Commander Aloni was "unclear and unconfirmed". |archive-date=8 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008000236/https://www.thejc.com/news/israel/hamas-claims-to-have-captured-israeli-commander-1eFJtqR70ytSrXHrCUtHpF |url-status=live }}</ref> Газадан түсірілген бейнежазбалар пайда болды, онда тұтқынға алынған адамдар бейнеленген, ал газа тұрғындары мәйіттерді тасымалдайтын жүк көліктерін қарсы алады. Сондай-ақ, содырлар MDA жедел жәрдем көлігін Газаға жеткізді.<ref name="cnn1" /> === Палестина === Израильдің әуе шабуылдарынан кейін Газадағы Палестина Денсаулық сақтау министрлігі "көптеген азаматтар"арасында жараланғандардың анықталмаған саны туралы хабарлады. Кейінірек 256 палестиналық қаза тауып, тағы 1788 адам жарақат алғаны туралы хабарланды. Газадағы Палестинаның жоғары лауазымды Денсаулық сақтау қызметкері Юсеф Әбу әл-Риштің айтуынша, құрбандардың көпшілігі Израиль ішіндегі атыс салдарынан болған. Газа секторындағы Associated Press тілшілері ауруханаларда 15 Құрбан мен тағы сегіз мәйітті жерлеу рәсімін көрді.<ref name="ap1"/> Газаның солтүстігіндегі Индонезия ауруханасына әуе шабуылынан кем дегенде бір адам қайтыс болды деп хабарланды. Газаның периметрі бойынша қоршау бойында Израиль қорғаныс армиясымен қақтығыстарда төрт палестиналық қаза тауып, тағы бесеуі жараланды. Сдеротта бес палестиналық содыр өлтірілді деп хабарланды. Шекарасыз дәрігерлер Израильдің екі ауруханаға соққан соққыларынан медбике мен жедел жәрдем жүргізушісі қаза тапты деп хабарладыs.<ref name="bbc1"/> Палестиналық БАҚ израильдік ұшақ хан Юнистегі Насер ауруханасының алдында жедел жәрдем зымыранын атқаннан кейін бірнеше адам зардап шеккенін хабарлады. Фельдшердің жағдайы ауыр деп хабарланды. Рафахтың Шапира ауданындағы тұрғын үйге соққы беру салдарынан он бейбіт тұрғын қаза тапты.<ref name="bbc1"/> === Шетел азаматтары === {| class="wikitable sortable" !Ел !Қаза болды !Тұтқын !Жоғалды ! class="unsortable" |Дереккөз |- |'''{{Байрақ|Тайланд}}''' |30 |17 |14 |<ref name="auto722">{{Cite news|date=9 October 2023|title=Thailand says 12 of its citizens killed in Israel, 11 kidnapped|publisher=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/world/thailand-says-12-its-citizens-killed-israel-11-kidnapped-2023-10-09/|url-status=live|access-date=9 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009082701/https://www.reuters.com/world/thailand-says-12-its-citizens-killed-israel-11-kidnapped-2023-10-09/|archive-date=9 October 2023}}</ref> |- |'''{{Байрақ|АҚШ}}''' |32 |''_{белгісіз}'' |13 |<ref>{{Cite news|date=9 October 2023|title=US begins delivering munitions to Israel as the American death toll rises to 11 in Hamas attacks|publisher=Associated Press|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-hamas-state-department-39b9e7f15334ff756f022704f9516867|url-status=live|access-date=9 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009170728/https://apnews.com/article/israel-palestinians-hamas-state-department-39b9e7f15334ff756f022704f9516867|archive-date=9 October 2023}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Непал}}''' |10 |17 |1 |<ref name="ani22">{{Cite news|date=7 October 2023|title=At least 7 Nepali injured, 17 held captive by Hamas in Israel: Nepal's envoy|work=ANI|url=https://www.aninews.in/news/world/asia/at-least-7-nepali-injured-17-held-captive-by-hamas-in-israel-nepals-envoy20231007181710/|url-status=live|access-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007163708/https://www.aninews.in/news/world/asia/at-least-7-nepali-injured-17-held-captive-by-hamas-in-israel-nepals-envoy20231007181710/|archive-date=7 October 2023}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Аргентина}}''' |9 |''_{белгісіз}'' |20 |<ref>{{Cite news|last=Melamed|first=Juan|date=2023-10-09|title=4 Argentine Israelis dead, others missing from kibbutzim after Hamas attack|work=[[The Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/4-argentine-israelis-dead-others-missing-from-kibbutzim-after-hamas-attack/|access-date=2023-10-10}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Франция}}''' |30 |''_{белгісіз}'' |11 |<ref>{{Cite news|date=2023-10-09|title=French MP says around 8 French citizens dead, missing or abducted in Hamas attack|work=[[The Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/french-mp-says-around-8-french-citizens-dead-missing-or-abducted-in-hamas-attack/|access-date=2023-10-10}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Парагвай}}''' |2 |''_{белгісіз}'' |2 |<ref name="bbcforeign9oct22">{{cite news|date=9 October 2023|title=Hamas Israel attacks: The international victims of the assault on Israel|work=[[BBC]]|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67054825|url-status=live|access-date=9 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009163704/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67054825|archive-date=9 October 2023}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Украина}}''' |22 |''_{белгісіз}'' |8 |<ref name="kyiv22">{{Cite news|date=8 October 2023|title=Embassy: 2 Ukrainians killed in Israel attacks|language=en|work=The Kyiv Independent|url=https://kyivindependent.com/embassy-2-ukrainians-killed-in-israel/|url-status=live|access-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009001411/https://kyivindependent.com/embassy-2-ukrainians-killed-in-israel/|archive-date=9 October 2023}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Ұлыбритания}}''' |2 |''_{белгісіз}'' |17 |<ref>{{Cite news|date=9 October 2023|title='More than ten Brits feared dead or missing' in Israel after Hamas attack|language=en|publisher=LBC|url=https://www.lbc.co.uk/news/more-than-ten-brits-feared-dead-or-missing-in-israel-after-hamas-attack/|url-status=live|access-date=9 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009130838/https://www.lbc.co.uk/news/more-than-ten-brits-feared-dead-or-missing-in-israel-after-hamas-attack/|archive-date=9 October 2023}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Камбоджа}}''' |1 |0 |0 |<ref name="phnom22">{{Cite news|date=8 October 2023|title=Cambodian student killed as Israel fighting rages|language=en|work=The Phnom Penh Post|url=https://www.phnompenhpost.com/national/cambodian-student-killed-israel-fighting-rages|url-status=live|access-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009001126/https://www.phnompenhpost.com/national/cambodian-student-killed-israel-fighting-rages|archive-date=9 October 2023}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Канада}}''' |6 |''_{белгісіз}'' |2 |<ref>{{Cite news|last=Powell|first=Betsy|date=2023-10-08|title=One Canadian dead, two missing in Israel following Hamas attack|work=[[Toronto Star]]|url=https://www.thestar.com/news/canada/one-canadian-dead-two-missing-in-israel-following-hamas-attack/article_96be9027-844e-59ce-bc03-275f8b08d9bf.html|access-date=2023-10-10}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Чили}}''' |4 |1 |0 |<ref name="chile122">{{Cite news|date=7 October 2023|title=Hija de chilena murió en Israel tras ataque de Hamas: habría recibido 8 disparos|language=es-CL|work=24 Horas|url=https://www.24horas.cl/internacional/noticias/hija-de-chilena-murio-en-israel-tras-ataque-de-hamas-habria-recibido-8-disparos|url-status=live|access-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008033837/https://www.24horas.cl/internacional/noticias/hija-de-chilena-murio-en-israel-tras-ataque-de-hamas-habria-recibido-8-disparos|archive-date=8 October 2023}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Германия}}''' |1 |5 |''_{белгісіз}'' |<ref>{{Cite web|date=8 October 2023|title=Israel-Hamas war: Woman paraded naked by militants identified as German tattoo artist|url=https://www.hindustantimes.com/world-news/israelhamas-war-woman-paraded-naked-by-militants-identified-as-german-tattoo-artist-101696752176453.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008145012/https://www.hindustantimes.com/world-news/israelhamas-war-woman-paraded-naked-by-militants-identified-as-german-tattoo-artist-101696752176453.html|archive-date=8 October 2023|access-date=8 October 2023|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Мексика}}''' |0 |2 |0 |<ref name="bbcforeign9oct22" /> |- |'''{{Байрақ|Филиппин}}''' |3 |2 |3 |<ref>{{Cite news|date=9 October 2023|title=At least two Filipinos injured in Israel amid Israel-Hamas conflict, says envoy|work=CNN Philippines|url=https://www.cnnphilippines.com/news/2023/10/9/ph-embassy-israel-filipino-injuries-israel-hamas-war.html|url-status=live|access-date=9 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009083717/https://www.cnnphilippines.com/news/2023/10/9/ph-embassy-israel-filipino-injuries-israel-hamas-war.html|archive-date=9 October 2023}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Ресей}}''' |19 |2 |7 |<ref>{{cite news|date=9 October 2023|title=4 Russians Missing in Hamas Attack on Israel – Embassy|work=[[The Moscow Times]]|url=https://www.themoscowtimes.com/2023/10/09/4-russians-missing-in-hamas-attack-on-israel-embassy-a82706|url-status=live|access-date=9 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009170844/https://freestar-d.openx.net/v/1.0/avjp?auid=558301100&url=https://www.themoscowtimes.com/2023/10/09/one-russian-dead-4-others-missing-in-hamas-attack-on-israel-embassy-a82706&vht=225&vwd=400&openrtb=%7B%22imp%22%3A%5B%7B%22video%22%3A%7B%22mimes%22%3A%5B%22video%2Fmp4%22%2C%22application%2Fjavascript%22%2C%22video%2Fwebm%22%2C%22video%2Fogg%22%5D%2C%22w%22%3A400%2C%22h%22%3A225%7D%7D%5D%7D&be=true&schain=1.0,1!freestar.com,1397,1,,,&gdpr_consent=&gdpr=0&us_privacy=1---|archive-date=9 October 2023}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Бразилия}}''' |2 |''_{белгісіз}'' |1 |<ref name="bbcforeign9oct22" /> |- |'''{{Байрақ|Италия}}''' |''_{белгісіз}'' |''_{белгісіз}'' |2 |<ref>{{cite news|date=9 October 2023|title=Tajani, due italo-israeliani dispersi da 48 ore|language=it|trans-title=Tajani, two Italian-Israelis missing for 48 hours|work=ANSA|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/mondo/2023/10/09/tajani-due-italo-israeliani-dispersi-da-48-ore-_52cd0775-dda2-4ff2-841d-76739c97f3d8.html|url-status=live|access-date=9 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009232804/https://www.ansa.it/sito/notizie/mondo/2023/10/09/tajani-due-italo-israeliani-dispersi-da-48-ore-_52cd0775-dda2-4ff2-841d-76739c97f3d8.html|archive-date=9 October 2023}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Танзания}}''' |''_{белгісіз}'' |''_{белгісіз}'' |2 |<ref>{{cite news|date=9 October 2023|title=Tanzanian students missing in Israel following Hamas attack|work=Africanews|url=https://www.africanews.com/2023/10/09/tanzanian-students-missing-in-israel-following-hamas-attack/|url-status=live|access-date=9 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009170738/https://www.africanews.com/2023/10/09/tanzanian-students-missing-in-israel-following-hamas-attack/|archive-date=9 October 2023}}</ref> |- |'''{{Байрақ|Ирландия}}''' |1 |''_{белгісіз}'' |''_{белгісіз}'' |<ref name="bbcforeign9oct22" /> |- |'''{{Байрақ|Эфиопия}}''' |7 |0 |0 | |- |'''{{Байрақ|Аустрия}}''' |3 |''_{белгісіз}'' |2 | |- |'''{{Байрақ|Қытай}}''' |3 |0 |2 | |- |'''{{Байрақ|Колумбия}}''' |2 |''_{белгісіз}'' |''_{белгісіз}'' | |- |'''{{Байрақ|Румыния}}''' |2 |0 |1 | |- |'''{{Байрақ|ОАР}}''' |2 |''_{белгісіз}'' |''_{белгісіз}'' | |- |'''{{Байрақ|Аустралия}}''' |1 |''_{белгісіз}'' |''_{белгісіз}'' | |- |'''{{Байрақ|Гондурас}}''' |1 |''_{белгісіз}'' |''_{белгісіз}'' | |- |'''{{Байрақ|Литва}}''' |1 |0 |0 | |- |'''{{Байрақ|Перу}}''' |1 |''_{белгісіз}'' |3 | |- |'''{{Байрақ|Португалия}}''' |9 |0 |3 | |- |'''{{Байрақ|Испания}}''' |1 |0 |0 | |- |'''{{Байрақ|Шри-Ланка}}''' |1 |''_{белгісіз}'' |2 | |- |'''{{Байрақ|Швейцария}}''' |1 |''_{белгісіз}'' |''_{белгісіз}'' | |- |'''{{Байрақ|Түркия}}''' |1 |0 |0 | |- |'''{{Байрақ|Дания}}''' |0 |1 |0 | |- |'''{{Байрақ|Ливан}}''' |8 |0 |0 | |- |'''{{Байрақ|Қазақстан}}''' |1 |0 |0 | |} == Тараптар реакциясы == === {{Байрақ|Израиль}} === Kaplan Force наразылық тобы 7 қазанда Тель-Авивте жоспарланған сот реформасына қарсы демонстрациясының жойылғанын жариялады. Топ Израиль қорғаныс күштеріне қолдау білдіріп, "осы қиын уақытта өз міндеттерін орындайтын Израиль қорғаныс әскері мен қауіпсіздік күштерін қолдайтындықтарын және тыныштық пен қауіпсіздікті қалпына келтіруге үміттенетіндіктерін"айтты. "Форум 555 "және" қару-жарақ бауырлар", сот реформасына наразылық ретінде әскерге шақыруға бойкот ұйымдастырған запастағы сарбаздардың наразылық тобы запастағы адамдарды шақырылған жағдайда қызмет етуге шақырды.<ref name="npr"/> Маген Дэвид тозақ қан тапсыруға шақырды және 7 қазанда Тель-Авивте арнайы қан тапсыру акциясын өткізу жоспарларын жариялады. Израильдің Білім Министрлігі 7 қазанда елдегі барлық мектептердің жабылатынын жариялады. Хайфа халықаралық кинофестивалі тоқтатылды.<ref name="aj7oct"/> Израиль билігінің бұл шабуылдың алдын ала алмауына байланысты тергеу басталды.<ref>{{Cite news|last=Gardner|first=Frank|date=7 October 2023|title=How did Israeli intelligence fail to stop major attack from Gaza?|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67040221 |url-status=live |access-date=7 October 2023|work=[[Би-Би-Си|BBC]]|language=en-US |archive-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007132638/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67040221}}</ref> === {{Байрақ|Палестина}} === Палестинаның Білім министрлігі Газа секторындағы мектептер қосымша ескертуге дейін жабылғанын айтты. Палестина Денсаулық сақтау министрлігі қан тапсыру туралы өтініш жасады.<ref name="ap1"/> Палестина әкімшілігінің шенеуніктерімен шұғыл кездесуде Палестина президенті Махмуд Аббас палестиналықтардың өздерін "қоныстанушылар мен оккупациялық күштердің террорынан"қорғауға құқығы бар екенін айтты. Батыс жағалауында Мерекелер Рамаллада өтті. Израильдік қоныс аударушылардың қуғын-сүргінінен қорқып, 50 елді мекенде көрші бекеттер орнатылып, 8 қазанда жалпы ереуіл тағайындалды.<ref name="aj7oct"/> Сол күні Израиль күштерімен қақтығыстарда алты палестиналық қаза тауып, тағы 126 адам жарақат алды.<ref name="aj7oct"/> Басшының орынбасары Хамас Салех әл-Арури "[[Әл-Жазира телеарнасы|Әл-Жазира]]" телеарнасына оның күштері Израильдегі палестиналық тұтқындарды айырбастау шеңберінде босату үшін жеткілікті мөлшерде израильдік кепілге алғанын айтты. Хамас өкілі Әбу Обайда бұл ұйым тұтқынға алынған израильдік сарбаздарды "қауіпсіз жерлерде" және туннельдерде ұстайды деп мәлімдеді.<ref name="ap1"/> == Халықаралық реакция == [[Сурет:International Reactions HamasIsrael Oct2023.png|нобай|800x800px|{{legend|#cc3333|Израиль және Палестина}}{{legend|#3d63bd|Израильді қолдады}}{{legend|#009936|Израильді қақтығысты өршітті деп айыптады}}{{legend|#ffff33|Қақтығысты тоқтатуға шақырды}}{{legend|#f781bf|Жағдайдың тұрақсыздығы туралы ескертті}}|ортаға]] * {{AFG}}: Ауғанстанның Сыртқы істер министрлігі Ауғанстан Ислам әмірлігі "Газа секторындағы соңғы оқиғаларды мұқият қадағалап отырды" және "мұндай оқиғалардың пайда болуын Израиль сионистерінің Езілген Палестина халқының құқықтарын бұзуы және мұсылман храмдарын бірнеше рет қорлау мен құрметтемеу нәтижесінде деп санады.қорғаныс пен палестина халқының бостандық үшін қарсылығының кез келген түрі."<ref>{{Cite news|date=2023-10-07|title=Pakistan, Afghanistan show support to Palestine, calls for "cessation of hostilities"|newspaper=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/pakistan-afghanistan-show-support-to-palestine-calls-for-cessation-of-hostilities/articleshow/104245296.cms?from=mdr%5C|access-date=2023-10-07|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007183550/https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/pakistan-afghanistan-show-support-to-palestine-calls-for-cessation-of-hostilities/articleshow/104245296.cms?from=mdr%5C|url-status=live}}</ref> * {{ALB}}: Премьер-Министр Эди Рама мен Сыртқы істер министрі Игли Хасани шабуылды қатты айыптап, құрбандармен, олардың отбасыларымен және бүкіл Израильмен ынтымақтастық білдірді.<ref>{{Cite twitter|number=1710625221001044269|user=ediramaal|title=I strongly condemn the terrorist attack by Hamas against Israel. We stand firm against terrorism. Our thoughts are with the victims, their families and all of Israel. \ @netanyahu|first=Edi|last=Rama|date=7 October 2023}}</ref><ref>{{Cite X|number=1710575054067519592|user=IgliHasani|title=Albania strongly condemns the attack this morning by Hamas against Israel. We stand firm against terrorism. Our thoughts are with the victims, their families and all of Israel.|first=Igli|last=Hasani|date=7 October 2023}}</ref> * {{ALG}}: Сыртқы істер министрлігі Израильдің Газаны бомбалауын қатаң айыптап, халықаралық ұйымдарды қақтығысқа араласуға шақырып, "Израиль отаршылдығына" қарсы күресіп жатқан палестиналықтарға жанашырлық танытқан мәлімдеме жариялады.<ref>{{Cite web|date=2023-10-07|title=الجزائر تدين الاعتداءات الإسرائيلية على قطاع غزة|url=https://www.alghad.tv/%d8%a7%d9%84%d8%ac%d8%b2%d8%a7%d8%a6%d8%b1-%d8%aa%d8%af%d9%8a%d9%86-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%af%d8%a7%d8%a1%d8%a7%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d8%a5%d8%b3%d8%b1%d8%a7%d8%a6%d9%8a%d9%84%d9%8a%d8%a9/|access-date=2023-10-07|website=قناة الغد|language=ar|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007164731/https://www.alghad.tv/%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1-%D8%AA%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84%D9%8A%D8%A9/|url-status=live}}</ref> * {{ARG}}: Сыртқы істер және Культ министрлігі "Хамас тың Израиль территориясына қарсы террористік әрекеттеріне өкінетінін" мәлімдеді, әрі қарай Израиль халқымен ынтымақтасып, зардап шеккендерге көңіл айтты.<ref>{{cite news|title=Comunicado de la Cancillería argentina|url=https://cancilleria.gob.ar/es/actualidad/noticias/comunicado-de-la-cancilleria-argentina|access-date=7 October 2023|publisher=[[Ministry of Foreign Affairs and Worship]]|date=7 October 2023|language=es|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007134905/https://cancilleria.gob.ar/es/actualidad/noticias/comunicado-de-la-cancilleria-argentina|url-status=live}}</ref> * {{ARM}}: Сыртқы істер министрлігі палестиналықтар мен израильдіктер арасындағы зорлық-зомбылық пен бейбіт тұрғындарға жасалған шабуылдарға таңданысын білдірді. Біз қаза тапқандардың туыстарына көңіл айтамыз және зардап шеккендердің тезірек сауығып кетуін тілейміз. Біз зорлық-зомбылықты тоқтатуды талап ететін халықаралық қауымдастыққа қосыламыз.<ref>[https://newsarmenia.am/news/in_the_world/mid-armenii-shokirovany-nasiliem-mezhdu-palestintsami-i-izrailem-i-targetirovaniem-grazhdanskogo-nas/]</ref> * {{AUS}}: Сыртқы істер министрі Пенни Вонг "Аустралия Хамас тың Израильге жасаған шабуылдарын, соның ішінде қалалар мен бейбіт тұрғындарды зымыранмен бомбалауды сөзсіз айыптайды." * {{AZE}}: Әзірбайжан-Израиль парламентаралық байланыстары жөніндегі жұмыс тобы Израильге жасалған шабуылды айыптап, көңіл айтты.<ref>{{cite news|title=Working Group for Azerbaijan-Israel Inter-Parliamentary Relations condemns large-scale attacks on Israel|url=https://en.apa.az/foreign-policy/working-group-for-azerbaijan-israel-inter-parliamentary-relations-condemns-large-scale-attacks-on-israel-413665|access-date=7 October 2023|agency=Azeri Press Agency|language=en|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007163711/https://en.apa.az/foreign-policy/working-group-for-azerbaijan-israel-inter-parliamentary-relations-condemns-large-scale-attacks-on-israel-413665|url-status=live}}</ref> * {{Flag|Бельгия}}: Сыртқы істер министрі қажылық Лахбиб X телеарнасында ел "Израиль азаматтарының жаппай зымырандық атыстарын" қатты айыптайтынын және олардың "ойлары барлық зардап шеккендерге қатысты" деп мәлімдеді."<ref name=":4">{{Cite news|date=2023-10-07|title=US offers 'all appropriate support' to Israel following biggest attack from Hamas in decades|language=en-AU|work=ABC News|url=https://www.abc.net.au/news/2023-10-07/world-reacts-to-surprise-hamas-attack-on-israel/102947964|access-date=2023-10-08|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007191024/https://www.abc.net.au/news/2023-10-07/world-reacts-to-surprise-hamas-attack-on-israel/102947964|url-status=live}}</ref> [[Сурет:Projeção da Bandeira de Israel na Cúpula do Senado Federal (53244881254).jpg|нобай|Израиль байрағы Бразилияның Ұлттық Конгресс ғимаратының күмбезінде, [[Бразилиа]].]] * {{BRA}}: Сыртқы істер министрлігі Бразилия [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі]]нің төрағасы ретінде осы органның шұғыл отырысын шақыратынын және Израильде Газа секторынан болған "жердегі шабуылдарды" айыптап, Израиль халқына көңіл айтты.<ref>{{cite news|title=Ataques em território israelense|url=https://www.gov.br/mre/pt-br/canais_atendimento/imprensa/notas-a-imprensa/ataques-em-territorio-israelense|access-date=7 October 2023|work=[[Ministry of Foreign Affairs (Brazil)|Itamaraty]]|date=7 October 2023|language=pt|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007151036/https://www.gov.br/mre/pt-br/canais_atendimento/imprensa/notas-a-imprensa/ataques-em-territorio-israelense|url-status=live}}</ref> * {{BIH}}: Босния және Герцеговина Министрлер Кеңесінің төрағасы Борян Кришто шабуылдарды "әділетсіз және қатыгез" деп айыптап, Израильге қолдау білдірді.<ref>{{Cite X|number=1710620305406783693|user=KristoBorjana|title=I unequivocally condemn the unjust and brutal attack on Israel and its citizens by Hamas. We firmly stand with Israel at this hard moments.|first=Borjana|last=Krišto|date=7 October 2023}}</ref> * {{CAN}}: Премьер-министр Джастин Трюдо "Канада Израильге қарсы Қазіргі Террористік актілерді қатты айыптайды" деп мәлімдеді және зорлық-зомбылықты "мүлдем қолайсыз" деп атады. Ол елдің Израильмен ынтымақтасатынын және "өзін-өзі қорғау құқығын"толық қолдайтынын айтты."<ref>{{cite news|last=Lee|first=Michael|date=October 7, 2023|title=Trudeau, Poilievre condemn Hamas attack on Israel|url=https://www.ctvnews.ca/politics/trudeau-poilievre-condemn-hamas-attack-on-israel-1.6593134|agency=CTV|access-date=October 7, 2023|archive-date=October 7, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007163710/https://www.ctvnews.ca/politics/trudeau-poilievre-condemn-hamas-attack-on-israel-1.6593134|url-status=live}}</ref> * {{Байрақ|Қазақстан}}: ҚР Сыртқы істер министрлігінің ресми өкілі Айбек Смадияров мәлімдеуінше Қазақстан көптеген бейбіт тұрғындардың қаза болуына әкеп соққан Палестина-Израиль қақтығысының өршуіне терең алаңдаушылық білдіреді. Тараптарды ахуалды бейбіт жолмен шешу үшін саяси құралдар іздестіруге және тек екі мемлекет арасындағы ғана емес, жалпы Таяу Шығыстағы жағдайдың одан әрі ушығуына әкелуі ықтимал іс-әрекеттерге бармауға шақыратынын хабарлады.<ref>{{Cite web|title=Қазақстанның Тель-Авивтегі елшілігі Израильдегі азаматтарымызбен тұрақты байланыста|url=https://aikyn.kz/256852/k-azak-stannyn--tel-avivtegi-elshiligi-izraildegi-azamattarymyzben-tu-rak-ty-baylanysta-k-r-sim|accessdate=08.10.2023|author=aikyn.kz|lang=kk}}</ref> * {{CHN}}: Сыртқы істер министрлігі "Палестина мен Израиль арасындағы шиеленіс пен зорлық-зомбылықтың қазіргі шиеленісуіне" қатты алаңдаушылық білдіріп, тиісті тараптарды "бейбіт тұрғындарды қорғау және жағдайдың одан әрі нашарлауына жол бермеу үшін сабырлы болуға, ұстамдылық танытуға жәнеевые қимылдарын дереу тоқтатуға" шақырды."<ref>{{cite web|url=https://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/xwfw_665399/s2510_665401/2535_665405/202310/t20231008_11157299.html|title=Foreign Ministry Spokesperson's Remarks on the Escalation of Tensions Between Palestine and Israel|work=Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China|date=2023-10-08|access-date=2023-10-08|archive-date=2023-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008045159/https://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/xwfw_665399/s2510_665401/2535_665405/202310/t20231008_11157299.html|url-status=live}}</ref> * {{CHI}}: Президент Габриэль Боричтің Үкіметі құрбан болғандардың отбасыларына көңіл айтып, Израиль халқымен ынтымақтастығын білдіріп, "Израильдегі бірқатар елді мекендерге жасалған шабуылдарды" абсолютті айыптады". Ол сондай-ақ "ешнәрсеге әкелмейтін" зорлық-зомбылықты тоқтату туралы үндеуді қамтыды және халықаралық қауымдастыққа Израиль мен Палестина арасында "әділ, толық және түпкілікті" бейбіт келісімге әкелуі мүмкін "тікелей және адал келіссөздер"жүргізу туралы өтінішті қамтыды. Ол сондай-ақ өзара келісілген және халықаралық деңгейде танылған қауіпсіз шекаралары бар екі мемлекеттің қатар өмір сүруі туралы шешімді қолдады.<ref>[https://www.minrel.gob.cl/noticias-anteriores/comunicado-de-prensa-22 Comunicado de prensa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231007193744/https://www.minrel.gob.cl/noticias-anteriores/comunicado-de-prensa-22|date=2023-10-07}}, Ministerio de Relaciones Exteriores de Chile, 7 October 2023</ref> * {{HRV}}: Премьер-министр Андрей Пленкович шабуылдарды айыптап, оларды "бейбіт тұрғындарға қарсы террористік актілер" деп атады және Израильмен ынтымақтастық білдірді. Сыртқы істер министрі Гордан Грлич-Радман да шабуылды айыптап, Израильмен ынтымақтастық білдірді.<ref>{{Cite X|number=1710576487370297365|user=grlicradman|title=🇭🇷 strongly condems massive terrorist attacks on 🇮🇱 and violence waged against innocent people. \ We stand in solidarity with #Israel and call for immediate de-escalation.|first=Gordan|last=Grlić Radman|date=7 October 2023}}</ref> * {{CYP}}: Кипр президенті Никос Кристодулидис пен Кипрдің Израильдегі елшілігі шабуылдарды айыптап, Кипр Израильді қолдайды деп мәлімдеді.<ref>{{Cite X post|number=1710568730378322219|user=CyprusinIsrael|title=Cyprus strongly condemns today's heavy rocket attack against Israel and the terrorist infiltration in the south of the country. We stand with Israel.|last=CyprusinIsrael|date=7 October 2023}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kades|first=Andria|date=October 7, 2023|title=Cyprus condemns Hamas attack on Israel (Updated)|url=https://cyprus-mail.com/2023/10/07/cyprus-condemns-hamas-attack-on-israel/|url-status=live|website=Cyprus Mail|access-date=October 7, 2023|archive-date=October 7, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007174727/https://cyprus-mail.com/2023/10/07/cyprus-condemns-hamas-attack-on-israel/}}</ref> * {{CZE}}:Премьер-Министр Петр Фиала шабуылды айыптап, оның ойлары "зорлық-зомбылықтың жазықсыз құрбандарымен" екенін айтып, "Израильдегі достарымызға жағдайды тезірек шешіп, олардың бейбітшілік пен қауіпсіздікте өмір сүруге деген амбицияларын жүзеге асыруды" тіледі."<ref>{{Cite X|number=1710549497003069698|user=P_Fiala|title=I condemn the terrorist attacks on Israel. My thoughts are with the innocent victims of the violence and I wish our friends in Israel the swiftest possible handling of the situation and the fulfilment of their ambitions to live in peace and security. The Czech Republic has always stood and will stand fully with Israel.|first=Petr|last=Fiala|date=7 October 2023}}</ref> * {{DEN}}: Сыртқы істер министрі Ларс Лекке Расмуссен Израильге жасалған шабуылды қатты айыптап, оның "құрбандармен, олардың отбасыларымен және бүкіл Израильмен ойлары" екенін айтты.<ref>{{cite news|title=Lars Løkke fordømmer angreb på Israel: Terrorisme|url=https://onp.dk/nyheder/politik/lars-loekke-fordoemmer-angreb-paa-israel-terrorisme/|date=7 October 2023|publisher=onp.dk|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007163715/https://onp.dk/nyheder/politik/lars-loekke-fordoemmer-angreb-paa-israel-terrorisme/|url-status=live}}</ref> * {{EGY}}: Сыртқы істер министрлігі "ауыр қауіптер" туралы ескертті және деэскалацияға шақырды.<ref>{{cite news|title=Egypt calls for halting Israeli-Palestinian escalation, urges utmost restraint|url=https://www.egypttoday.com/Article/1/127468/Egypt-calls-for-halting-Israeli-Palestinian-escalation-urges-utmost-restraint|work=[[Egypt Today]]|access-date=2023-10-07|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007134913/https://www.egypttoday.com/Article/1/127468/Egypt-calls-for-halting-Israeli-Palestinian-escalation-urges-utmost-restraint|url-status=live}}</ref> * {{FIN}}: Сыртқы істер министрі Элина Валтонен "Израильдің Террористік зымыран бомбаларын" ең қатты айыптады.<ref>{{Cite web|title=Sauli Niinistö ja Elina Valtonen tuomitsevat Israeliin kohdistuvat iskut|url=https://www.iltalehti.fi/politiikka/a/7936dfd8-1bca-48f6-a878-aa8c927871b2|access-date=2023-10-07|website=www.iltalehti.fi|language=fi|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007130355/https://www.iltalehti.fi/politiikka/a/7936dfd8-1bca-48f6-a878-aa8c927871b2|url-status=live}}</ref> * {{FRA}}: Президент Эммануэль Макрон шабуылды қатты айыптап, өзінің "құрбандармен, олардың отбасыларымен және жақындарымен толық ынтымақтастығын" білдірді."Францияның Израильдегі елшілігі шабуылдарды айыптап, Хамас тың әрекетін "жол берілмейтін террористік актілер"деп атады.<ref>{{Cite web|title=French Embassy in Israel condemns Hamas attack|url=https://www.devdiscourse.com/article/entertainment/2621406-french-embassy-in-israel-condemns-hamas-attack|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007095204/https://www.devdiscourse.com/article/entertainment/2621406-french-embassy-in-israel-condemns-hamas-attack|archive-date=7 October 2023|access-date=2023-10-07|website=Devdiscourse|language=en}}</ref> * {{GEO}}: Сыртқы істер министрлігі Израильге жасалған шабуылды қатты айыптап, Израиль үкіметі мен халқымен ынтымақтастық білдірді. Министрлік те өз ойлары мен көңіл айтты және зардап шеккендердің тезірек сауығып кетуін тіледі.<ref>{{Cite x|number=1710614204544139409|user=MFAgovge|title=We strongly condemn the horrific terrorist attack on the State of Israel, causing loss of life and express solidarity with the Israeli government and people. Our thoughts are with the families and loved ones of the victims of this terrible attack. We wish a speedy recovery to all those injured. @IsraelMFA|author=MFA of Georgia|date=7 October 2023}}</ref> [[Сурет:Israel solidarity protest Berlin 2023-10-08 19.jpg|нобай|250x250 нүкте|[[Берлин]]дегі Израильді қолдау ереуілі]] * {{GER}}: Канцлер Олаф Шольц "газа зымыраны мен зорлық-зомбылықтың күшеюі" туралы "қорқынышты жаңалықтардан"қатты таң қалғанын айтты. Ол сондай-ақ Германия Хамас тың шабуылын айыптап, Израильді қолдайтынын мәлімдеді."<ref name=":4" /><ref>{{Cite X post|number=1710581415425753150|user=Bundeskanzler|title=Erschreckende Nachrichten erreichen uns heute aus #Israel. Der Raketenbeschuss aus Gaza und die eskalierende Gewalt erschüttern uns zutiefst. Deutschland verurteilt diese Angriffe der Hamas und steht an Israels Seite.|first=Olaf|last=Scholz|date=7 October 2023}}</ref> * {{HUN}}: Премьер-министр Виктор Орбан Израильге жасалған шабуылды қатты айыптады және Израильдің өзін-өзі қорғау құқығын сөзсіз қолдайтынын мәлімдеді. Ол сондай-ақ өзінің "Премьер-Министр Нетаньяхуға деген жанашырлығы мен көңілін" білдіріп, "біздің ойларымыз бен дұғаларымыз осы қараңғы уақытта Израиль халқымен бірге"деп қосты.<ref>{{Cite X|number=1710581990540390740|user=PM_ViktorOrban|title=We strongly condemn the brutal attack against #Israel , and unequivocally support Israel’s right to self-defence. I would like to express my sympathy and condolences to Prime Minister @netanyahu . \ Our thoughts and prayers are with the people of Israel in these dark hours.|first=Viktor|last=Orban|date=7 October 2023}}</ref> * {{IND}}: Премьер-министр Нарендра Моди Үндістан үкіметі "Израильге жасалған террорлық шабуылдарды" айыптап, "біз осы қиын уақытта Израильмен ынтымақтасамыз" деп мәлімдеді.<ref>{{Cite X post|number=1710614655620534296|user=narendramodi|title=Deeply shocked by the news of terrorist attacks in Israel. Our thoughts and prayers are with the innocent victims and their families. We stand in solidarity with Israel at this difficult hour.|first=Narendra|last=Modi|date=7 October 2023}}</ref><ref>{{cite news|title=India stands in solidarity with Israel at this difficult hour, says PM Modi after Hamas attack|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/stand-in-solidarity-with-israel-at-this-difficult-hour-pm-modi/articleshow/104241034.cms?from=mdr|access-date=7 October 2023|work=The Times of India|date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007211751/https://timesofindia.indiatimes.com/india/stand-in-solidarity-with-israel-at-this-difficult-hour-pm-modi/articleshow/104241034.cms?from=mdr|url-status=live}}</ref> * {{Байрақ|Индонезия}}: Сыртқы істер министрлігі "Палестина мен Израиль арасындағы қақтығыстың өршуіне" қатты алаңдаушылық білдіріп, одан әрі адам шығынын болдырмау үшін зорлық-зомбылықты дереу тоқтатуға шақырды. Ол сондай-ақ Біріккен Ұлттар Ұйымы келіскен параметрлерге сәйкес қақтығыстың түпкі себебі ретінде Израильдің Палестина территорияларын басып алуын реттеуге шақырды. [[Сурет:جشن حامیان درگیری‌ها.jpg|нобай|250x250 нүкте|[[Тегеран]]дағы "Әл-Ақса су тасқыны" операциясын қолдайтындардың ереуілі]] * {{IRN}}: Аятолла Али Хаменеяның жоғарғы басшысының кеңесшісі Яхья Рахим Сафави Палестина жауынгерлерін құттықтап, Иран "Палестина Мен Иерусалим азат етілгенге дейін Палестина жауынгерлерін қолдайтынын мәлімдеді. Ислам консультативтік Ассамблеясының отырысы кезінде заң шығарушылар өз орындарынан көтеріліп, "Израильмен бірге", "Америкамен бірге" және "Палестинаға қош келдіңіз"деп ұрандады. Сыртқы істер министрлігінің өкілі Насер Канани Хамас тың шабуылы палестиналықтардың Израильге деген сенімін арттырды деп мәлімдеді.<ref name="f24live2">{{Cite web|date=7 October 2023|title=More than 200 killed in unprecedented Hamas assault on Israel, 232 killed in Gaza|url=https://www.france24.com/en/middle-east/20231007-sirens-heard-as-dozens-of-rockets-fired-from-gaza-towards-israel|website=France 24|language=en|access-date=8 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007094105/https://www.france24.com/en/middle-east/20231007-sirens-heard-as-dozens-of-rockets-fired-from-gaza-towards-israel|url-status=live}}</ref> * {{IRQ}}: Ирак үкіметінің өкілі палестиналықтар жасаған әскери операциялар "сионистік оккупация әкімшілігінің" ондаған жылдар бойы "жүйелі езгісінің"табиғи нәтижесі деп мәлімдеді.<ref name="f24live2" /> * {{Байрақ|Ирландия}}: Премьер-министр Лео Варадкар Хамас тың Израильге жасаған шабуылдарын қатты айыптап, оларды "қорқынышты" деп атады және Ирландия бейбіт тұрғындарға жасалған шабуылдарды сөзсіз айыптайды деп мәлімдеді. Танаисте, Сыртқы істер министрі және қорғаныс министрі Майкл Мартин де осындай сезімдерді білдіріп, шабуылды айыптады. Олар барлықевых қимылдарын дереу тоқтатуға шақырды.<ref>{{cite web|title=Taoiseach condemns 'appalling' attacks by Hamas|date=7 October 2023|url=https://www.rte.ie/news/ireland/2023/1007/1409559-ireland-israel-hamas/|publisher=[[Raidió Teilifís Éireann]]|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007174823/https://www.rte.ie/news/ireland/2023/1007/1409559-ireland-israel-hamas/|url-status=live}}</ref> * {{ITA}}: Сыртқы істер министрі Антонио Тайани үкімет Израильге жасалған шабуылдарды "адамдардың өміріне, аймақтың қауіпсіздігіне және кез-келген саяси процестің қайта басталуына қауіп төніп тұр. Ол сондай-ақ Хамас ТЫ "осы варварлық зорлық-зомбылықты дереу тоқтатуға" шақырды және Италия "Израильдің өмір сүру және өзін-өзі қорғау құқығын" қолдайтынын мәлімдеді. Италия премьер-Министрінің Кеңсесі "Италия үкіметі Израильде жасалған қатыгез шабуылды мұқият қадағалап отыр" және "жазықсыз бейбіт тұрғындарға қатысты ең шешуші түрде жалғасып жатқан террор мен зорлық-зомбылықты" айыптады және "Израильдің өзін-өзі қорғау құқығын" қолдайтынын мәлімдеді."<ref name=":4" /> * {{JOR}}: Сыртқы істер министрі Айман Сафади жағдайдың "тұрақсыздығы" туралы ескертті.<ref name=":3">{{Cite web|title=World reaction to surprise attack by Palestinian Hamas on Israel|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/we-are-at-war-reactions-to-palestinian-hamas-surprise-attack-in-israel|access-date=2023-10-07|agency=Al Jazeera|language=en|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007140923/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/we-are-at-war-reactions-to-palestinian-hamas-surprise-attack-in-israel|url-status=live}}</ref>[[Сурет:Memorial at the synagogue in Yaroslavl.jpg|нобай|Ярославльдегі синагогадағы стихиялық мемориал]]{{JPN}}: Сыртқы істер министрлігінің өкілі: "Жапония Израильге қарсы зымырандық шабуылдар мен қарулы шабуылдарды қатты айыптайды. Жапония қаза тапқандардың отбасыларына көңіл айтады және зардап шеккендерге деген шынайы жанашырлығын білдіреді", - делінген хабарламада.<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.go.jp/press/release/press7e_000047.html|title=Attack on Israel by the Palestinian militants including Hamas (Statement by Press Secretary KOBAYASHI Maki)|accessdate=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007193737/https://www.mofa.go.jp/press/release/press7e_000047.html|url-status=live}}</ref> * {{KEN}}: Мемлекеттік сыртқы істер департаментінің бас хатшысы Корир Сингхэй бұл ел "Израильге қарсы жиіркенішті террористік актіні қатты айыптап, қанды қырғынға және адам өліміне өкінетінін айтты. Біз осы жиіркенішті шабуылдың жоспарлаушыларын, демеушілерін және орындаушыларын айыптаймыз. "Израильдің кек алу құқығын" мойындай отырып, Министрлік "осы қайғылы оқиғаны шешуге бейбіт жол табуға"шақырды."<ref>{{Cite x|number=1710651271445680199|user=SingoeiAKorir|title=Kenya strongly condemns the despicable terror attack against Israel and regrets the carnage and senseless loss of life. We repudiate the planners, funders and implementers of this heinous attack. While Israel has a right to retaliate, a peaceful path to resolving this unfortunate development is urged. @ForeignOfficeKE @IsraelMFA|first=Korir|last=Sing'Oei|date=7 October 2023}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.standardmedia.co.ke/article/2001483025/kenya-condemns-hamas-attack-on-israel|title=Kenya condemns Hamas attack on Israel|publisher=[[The Sunday Standard (Kenya)|The Sunday Standard]]|first=Fred|last=Kagonye|date=7 October 2023|access-date=8 October 2023|archive-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008045242/https://www.standardmedia.co.ke/article/2001483025/kenya-condemns-hamas-attack-on-israel|url-status=live}}</ref> * {{KOS}}: Президент Йоса Османи Хамас тың шабуылын айыптап, оны "Израильдің жазықсыз халқына қарсы террористік шабуыл" деп атады және Израиль мемлекетімен мызғымас ынтымақтастық білдірді. Сол сияқты, Премьер-Министр Альбин Курти "Израильге жасалған террорлық шабуылдарды" біржақты айыптап, Косово ынтымақтастығы, зардап шеккендермен.<ref>{{cite web|title=Kosova dënon "sulmet terroriste" kundër Izraelit|url=https://www.koha.net/arberi/394656/kosova-denon-sulmet-terroriste-kunder-izraelit/|publisher=[[Koha Ditore]]|language=sq|access-date=7 October 2023}}</ref> * {{KWT}}: Кувейт Израильді "ашық шабуылдар"деп айыптады.".<ref name=":3" /> * {{LTU}}: Президент Гитанас Науседа Литва Хамас тың Израильдегі бейбіт тұрғындарға жасаған шабуылдарын сөзсіз айыптайтынын және бұл ел "осы қорқынышты сағаттарда Израильді" толығымен қолдайтынын, сондай-ақ "қаза тапқандардың отбасыларына көңіл айтқанын"айтты. Ол сондай-ақ "Израиль өзін-өзі қорғауға құқылы.".<ref>{{citation|title=G. Nausėda: Lietuva smerkia "Hamas" atakas, Izraelis turi teisę gintis|url=https://www.lrytas.lt/lietuvosdiena/aktualijos/2023/10/07/news/g-nauseda-lietuva-smerkia-hamas-atakas-izraelis-turi-teise-gintis-28640703|access-date=2023-10-08|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007164955/https://www.lrytas.lt/lietuvosdiena/aktualijos/2023/10/07/news/g-nauseda-lietuva-smerkia-hamas-atakas-izraelis-turi-teise-gintis-28640703|url-status=live}}</ref> * {{MKD}}: Президент Стево Пендаровски "Израильге қарсы жасалған террористік шабуылдар мен жазықсыз бейбіт тұрғындарды өлтіруді"айыптады.<ref>{{Cite x|number=1710669336036126827|user=SPendarovski|title=We condemn the terror attacks launched against #Israel and the killings of innocent civilians. Expressing solidarity with President @Isaac_Herzog, the people, and the State of Israel in these dire times. Our thoughts are with the families of the victims..|first=Stevo|last=Pendarovski|date=7 October 2023}}</ref> * {{MLT}} Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесін қақтығысқа арналған отырыс өткізуге шақырды.<ref name="aj7oct2">{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/7/israel-palestine-escalation-live-news-barrage-of-rockets-fired-from-gaza|title=Israel-Palestine escalation live news: Hamas starts Operation Al-Aqsa Flood|date=7 October 2023|agency=Al Jazeera|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007062723/https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/7/israel-palestine-escalation-live-news-barrage-of-rockets-fired-from-gaza|url-status=live}}</ref> * {{Байрақ|Марокко}}: Сыртқы істер министрлігі "жағдайдың нашарлауына және Газа секторындағы соғыс қимылдарының басталуына қатты алаңдаушылық білдірді" және "бейбіт тұрғындарға жасалған шабуылдарды қай жерде болса да"айыптады."<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.newarab.com/news/how-did-arab-states-react-hamas-attack-israel|title=How did Arab states react to Hamas attack on Israel?|first=The New Arab|last=Staff|date=7 October 2023|website=The new Arab|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007172650/https://www.newarab.com/news/how-did-arab-states-react-hamas-attack-israel|url-status=live}}</ref> * {{MNE}}: Президент Яков Милатович "Хаманың Израильге жасаған шабуылын" айыптап, "осы шабуылдардың салдарынан израильдіктердің өліміне байланысты көңіл айтты".<ref>{{Cite X|number=1710675288420503696|user=JakovMilatovic|title=I condemn the attack carried out by Hamas against Israel and extend my condolences for the Israeli lives lost in these attacks. Montenegro stands in solidarity with Israel. 🇲🇪🇮🇱|first=Jakov|last=Milatović|date=7 October 2023}}</ref> * {{NLD}}: Премьер-министр Марк Рютте Премьер-Министр Нетаньяхумен Хамас тың Израильге шабуылы туралы сөйлескенін және "оған Нидерланды бұл террористік зорлық-зомбылықты сөзсіз айыптайтынын және Израильдің өзін-өзі қорғау құқығын толық қолдайтынын"айтты.<ref name=":4" /><ref>{{Cite X|number=1710583233505608059|user=MinPres|title=Just spoke with Prime Minister @netanyahu about the unprecedented attack by Hamas on Israel. I told him that the Netherlands unequivocally condemns this terrorist violence and fully supports Israel’s right to defend itself.|first=Mark|last=Rutte|date=7 October 2023}}</ref> * {{Байрақ|Жаңа Зеландия}}: Сыртқы істер министрі Наная Махута Израиль мен Газа секторы арасындағы зорлық-зомбылықтың өршуіне қатты алаңдаушылық білдірді. Ол зорлық-зомбылықты дереу тоқтатуға, барлық бейбіт тұрғындарды қорғауға және халықаралық гуманитарлық заңдарды сақтауға шақырды. Премьер-министр Крис Хипкинс кейіннен Жаңа Зеландия Хамас тың лаңкестік шабуылдарын сөзсіз айыптады деп мәлімдеді, бұл мақсат бейбіт тұрғындар мен кепілге алу халықаралық гуманитарлық принциптерді бұзды деп мәлімдеді.<ref>{{cite news|title=New Zealand Prime Minister Chris Hipkins condemns Hamas attack on Israel|url=https://www.nzherald.co.nz/world/new-zealand-minister-nanaia-mahuta-reacts-to-hamas-attack-on-israel/X4QNOBTNTVBJPMCTJ6NOMQ54Q4/|access-date=8 October 2023|work=[[The New Zealand Herald]]|agency=[[Associated Press]]|date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008042723/https://www.nzherald.co.nz/world/new-zealand-minister-nanaia-mahuta-reacts-to-hamas-attack-on-israel/X4QNOBTNTVBJPMCTJ6NOMQ54Q4/|archive-date=8 October 2023|url-status=live}}</ref> * {{flag|Нигерия}}: Нигерияның сыртқы істер министрі Юсуф Туггар деэскалацияға шақырды және екі тараптан да "ұстамдылық танытуды, бейбіт тұрғындардың қауіпсіздігіне басымдық беруді және гуманитарлық мәселелерді ескеруді"сұрады.<ref>{{Cite web|url=https://leadership.ng/nigeria-reacts-to-israel-palestine-hostilities-calls-for-de-escalation/|title=Nigeria Reacts To Israel, Palestine Hostilities, Calls For De-escalation|first=James|last=Kwen|date=7 October 2023|access-date=8 October 2023|archive-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008051308/https://leadership.ng/nigeria-reacts-to-israel-palestine-hostilities-calls-for-de-escalation/|url-status=live}}</ref> * {{NOR}}: Премьер-Министр Джонас гар Стере Израиль азаматтарына жасалған шабуылды қатты айыптап, жағдайды "бұрын-соңды болмаған"деп атады.Ол "Израиль өзін әскери шабуылдан қорғауға құқылы" және "зорлық-зомбылықтың күшеюі маңызды"деді.<ref>{{Cite X|user=jonasgahrstore|number=1710620794198323432|title=Norway strongly condemns attacks on Israeli civilians and calls for an immediate halt to attacks.}}</ref> * {{PAK}}: Сыртқы істер министрлігі атысты дереу тоқтатуға және бейбіт келіссөздерге оралуға шақыратын мәлімдеме жасап, олар "жағдайдың дамуын мұқият қадағалап отыр" деп мәлімдеді. Пәкістан қақтығысты реттеу екі мемлекет құру, соның ішінде өміршең, Егемен және іргелес Палестина Мемлекетін құру, астанасы Әл-Кудста деген ұстанымын растады.<ref>{{Cite web|date=7 October 2023|title=Pakistan's concerns at the unfolding situation in the Middle East|url=https://mofa.gov.pk/pakistans-concerns-at-the-unfolding-situation-in-the-middle-east/|access-date=7 October 2023|website=[[Foreign Office of Pakistan|Ministry of Foreign Affairs, Government of Pakistan]]|language=en|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007164734/https://tribune.com.pk/story/2439791/pakistan-calls-for-immediate-ceasefire-in-israel-palestine-conflict|url-status=live}}</ref> * {{PAR}}: Президент Сантьяго Пенья "бүкіл әлемдегі бейбітшілікке қауіп төндіретін адамгершілікке жатпайтын әрекеттерді" айыптады.<ref>{{Cite X|number=1710656369848688731|user=SantiPenap|title=Todo nuestro apoyo a la hermana nación de Israel ante los cobardes ataques terroristas que ha sufrido. Condenamos, repudiamos y rechazamos estas inhumanas acciones que atentan contra la paz del mundo y que nos duelen de sobremanera al afectar a una nación con la que tenemos fuertes vínculos fraternos.|first=Santiago|last=Peña|date=7 October 2023}}</ref> * {{POL}}: Сыртқы істер министрі Збигнев Рау "Хамас тың Израильге жасаған шабуылдарын қатаң түрде айыптады".<ref name=":4" /><ref>{{Cite X|number=1710583328292655473|user=RauZbigniew|title=I condemn in the strongest terms the ongoing attacks by Hamas against Israel. Such indiscriminate violence and ruthless targeting of civilians is unacceptable. Our thoughts and prayers are with all affected by these outrageous acts of aggression.|first=Zbigniew|last=Rau|date=7 October 2023}}</ref> * {{POR}}: Президент Марчелло Ребело де Соуза мен Премьер-министр Антонио Коста Хамас тың шабуылдарын "қолайсыз" және "қатты айыптауға"лайық деп айыптады.<ref>{{cite news|last1=Lusa|first1=Ana Bacelar Begonha|title=Israel: Marcelo e Costa condenam ataques "inaceitáveis". Não há portugueses afectados|url=https://www.publico.pt/2023/10/07/politica/noticia/israel-marcelo-costa-condenam-ataques-inaceitaveis-nao-ha-portugueses-afectados-2065916|access-date=7 October 2023|work=Publico|date=7 October 2023|language=pt|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007164221/https://www.publico.pt/2023/10/07/politica/noticia/israel-marcelo-costa-condenam-ataques-inaceitaveis-nao-ha-portugueses-afectados-2065916|url-status=live}}</ref> * {{QAT}}: Сыртқы істер министрлігі Палестина халқына қатысты зорлық-зомбылықтың өршуіне тек Израиль ғана жауапты деп мәлімдеме жасады.<ref name=":02">{{Cite web|title=Saudi Arabia leads global calls for de-escalation of conflict between Palestinians, Israelis|date=7 October 2023|url=https://www.arabnews.com/node/2386901/middle-east|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007120816/https://www.arabnews.com/node/2386901/middle-east|archive-date=7 October 2023|access-date=7 October 2023}}</ref> * {{ROU}}: Президент Клаус Йоханнис Израильге жасалған шабуылды қатты айыптап: "Румыния Израильдің бүгінгі таңертеңгі зымырандық шабуылдарын қатты айыптайды. Біз осы қорқынышты сәттерде Израильмен толығымен ынтымақтасамыз. Біздің ойларымыз құрбан болғандардың отбасыларымен және оқ астында қалғандармен.<ref>{{Cite x|number=1710570418753474952|user=KlausIohannis|title=Romania 🇷🇴 strongly condemns this morning rocket attacks against Israel. We stand in full solidarity with Israel 🇮🇱 in these terrible moments. Our thoughts are with the families of victims and with those who are under fire.|first=Klaus|last=Iohannis|date=7 October 2023}}</ref> * {{RUS}} ұстамдылықты талап ететін мәлімдеме жасады, ал сыртқы істер министрінің орынбасары Михаил Богданов олардың екі тараппен де байланыста екенін айтты.<ref name="Russia3">{{cite news|last1=October 2023|first1=Naharnet Newsdesk 07|title=Countries condemn 'terrorist attacks' from Gaza, Russia urges 'restraint'|work=Naharnet|url=https://www.naharnet.com/stories/en/300827-countries-condemn-terrorist-attacks-from-gaza|url-status=live|access-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007120820/https://www.naharnet.com/stories/en/300827-countries-condemn-terrorist-attacks-from-gaza|archive-date=7 October 2023}}</ref> * {{Байрақ|Сауд Арабиясы}}: Сыртқы істер министрлігі Израиль мен Газада "эскалацияны" "дереу тоқтатуға" шақырған мәлімдеме жариялады. Онда олар "бірқатар Палестина топтары мен Израильдің оккупациялық күштері арасындағы бұрын-соңды болмаған жағдайдың дамуын мұқият қадағалап отырды, бұл бірқатар майдандарда орын алған зорлық-зомбылықтың жоғары деңгейіне әкелді" және "[Израильге] жарылыс қаупі туралы бірнеше рет ескертулерін " растады. жалғасып жатқан оккупация және палестина халқының заңды құқықтарынан айырылуы салдарынан болған жағдай, сондай-ақ оның храмдарына қарсы жүйелі арандатулардың қайталануы".<ref>{{Cite X post|number=1710629609757086172|user=KSAmofaEN|title=The Kingdom of Saudi Arabia is closely following the developments of the unprecedented situation between a number of Palestinian factions and the Israeli occupation forces, which has resulted in a high level of violence on several fronts there.|last=Foreign Ministry of Saudi Arabia|date=7 October 2023}}</ref><ref>{{cite web|date=7 October 2023|title=Saudi Arabia calls for 'immediate halt to escalation of conflict between Palestinians, Israelis'|url=https://www.arabnews.com/node/2386901/middle-east|work=Arab News|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007120816/https://www.arabnews.com/node/2386901/middle-east|archive-date=7 October 2023|access-date=7 October 2023}}</ref> * {{SRB}}: Президент Александр Вучич Израильге қолдау білдіріп: "біз Израильге жасалған қорқынышты шабуылдарды айыптаймыз. Еврей халқы азап шегу тарихын бастан өткерді және Израиль бейбітшілік пен қауіпсіздікте өмір сүруге лайық".<ref>{{Cite web|last=Beta|date=2023-10-07|title=Vučić se oglasio povodom napada Hamasa: Izrael zaslužuje miran i bezbedan život|trans-title=Vučić spoke about the attack by Hamas: Israel deserves a peaceful and safe life|url=https://nova.rs/vesti/politika/vucic-se-oglasio-povodom-napada-hamasa-izrael-zasluzuje-miran-i-bezbedan-zivot/|access-date=2023-10-07|website=NOVA portal|language=sr-RS|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007134959/https://nova.rs/vesti/politika/vucic-se-oglasio-povodom-napada-hamasa-izrael-zasluzuje-miran-i-bezbedan-zivot/|url-status=live}}</ref> * {{SGP}}: Сыртқы істер министрлігінің өкілі ел "Газадан Израильге жасалған зымырандық және террористік шабуылдарды" қатты айыптайды деген мәлімдеме жасады."<ref>{{cite news|date=7 October 2023|title=Singapore 'strongly condemns' rocket and terror attacks from Gaza on Israel|agency=CNA|url=https://www.channelnewsasia.com/singapore/israel-hamas-gaza-violence-singapore-strongly-condemns-attacks-3828966|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007164221/https://www.channelnewsasia.com/singapore/israel-hamas-gaza-violence-singapore-strongly-condemns-attacks-3828966|url-status=live}}</ref> * {{SVK}}: Қорғаныс министрі Мартин Скленар адамдарға жасалған шабуылдарды" ең батыл түрде " айыптады және Израильдің өзін-өзі қорғау құқығын қолдады.<ref>{{Cite X|number=1710604473796563386|user=SklenarMartin|title=I condemn terrorist attacks against #Israel in the strongest terms. My thoughts are with Israeli people and families of voctims. Israel has every right to defend itself.|first=Martin|last=Sklenar|date=7 October 2023}}</ref> * {{Байрақ|Испания}}: Премьер-Министр Педро Санчес терроризм деп атаған нәрсені қатты айыптады және Испанияның аймақтық тұрақтылыққа деген тұрақты міндеттемесін растай отырып, бейбіт тұрғындарға қатысты бей-берекет зорлық-зомбылықты дереу тоқтатуды талап етті.<ref>{{Cite x|number=1710615985126822068|user=sanchezcastejon|title=Seguimos con consternación el ataque terrorista contra Israel y nos solidarizamos con las víctimas y sus familiares. \ Condenamos rotundamente el terrorismo y exigimos el cese inmediato de la violencia indiscriminada contra la población civil.|first=Pedro|last=Sánchez|date=7 October 2023}}</ref> * {{SWE}}: Сыртқы істер министрі Тобиас Биллстрем Израильге жасалған шабуылды айыптап, үкімет деп мәлімдеді ынтымақ, шабуылдаушылардан зардап шеккен барлық бейбіт тұрғындармен.<ref>{{Cite news|last=Nyheter|first=S. V. T.|date=2023-10-07|title=Billström (M) fördömer Hamas attack|language=sv|work=SVT Nyheter|url=https://www.svt.se/nyheter/snabbkollen/billstrom-m-fordomer-hamas-attack|url-status=live|access-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007091107/https://www.svt.se/nyheter/snabbkollen/billstrom-m-fordomer-hamas-attack|archive-date=7 October 2023}}</ref> * {{TWN}}: Сыртқы істер министрі Джозеф Ву Израильге жасалған шабуылды айыптап, " Тайвань Хамас жасаған израильдіктерге жасалған бей-берекет шабуылдарды қатты айыптайды. Біз Израильмен ынтымақтасамыз және терроризмнің барлық түрлерін айыптаймыз. Осы қайғылы сәтте құрбандармен және отбасылармен біздің ойларымыз." * [[Сурет:Pro-Palestinian protest in Istanbul in 2023.png|нобай|[[Ыстанбұл]]дағы Палестинаны қолдау ереуілі]]{{THA}}:Премьер-министр Сретта Тависин Израиль үкіметі мен халқына қатты көңіл айтып, Хамас тың шабуылын айыптады. Ол сондай-ақ Таиландтың корольдік әуе күштерін қажет болған жағдайда өз азаматтарын эвакуациялауға дайын етті.<ref>{{cite news|last1=Goldenberg|first1=Tia|last2=Shurafa|first2=Wafaa|title=Hamas fighters storm Israeli towns in surprise attack; Israel responds with deadly strikes on Gaza|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-ca7903976387cfc1e1011ce9ea805a71|access-date=8 October 2023|work=Associated Press|date=8 October 2023|archive-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008051308/https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-ca7903976387cfc1e1011ce9ea805a71|url-status=live}}</ref> * {{TUR}}: Президент Режеп Тайып Ердоған өзінің билеуші Анкара әділет және даму партиясының съезінде израильдіктер мен палестиналықтарды жағдайды нашарлатуы мүмкін дұшпандық әрекеттерден аулақ болуға шақырды.<ref name=":4" /><ref>{{Cite web|date=2023-10-07|title=Turkey's Erdogan calls on Israelis, Palestinians to act with restraint|url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-762085|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007110518/https://www.jpost.com/breaking-news/article-762085|archive-date=7 October 2023|access-date=2023-10-07|website=The Jerusalem Post|language=en-US}}</ref> * {{UKR}}: Сыртқы істер министрлігі Украина Израильге қарсы "террористік шабуылдарды", соның ішінде Иерусалим мен Тель-Авивтегі бейбіт тұрғындарға зымыран шабуылын қатты айыптады деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ "өзін және өз халқын қорғау құқығында Израильге қолдау білдірді."Президент Владимир Зеленский бұл мәлімдемелерді X-тегі жазбасында" Израильдің өзін террордан қорғауға толық құқығы бар "және" бүгінгі Израильге жасалған террористік шабуыл жақсы жоспарланған және бүкіл әлем терроризмнің қандай демеушілері оны мақұлдап, оны ұйымдастыруға үлес қоса алатынын біледі "деп қайталады.<ref name=":4" /> * {{UAE}}: Сыртқы істер министрлігі атысты дереу тоқтатуға шақырды.<ref>{{cite news|last1=Al Amir|first1=Khitam|title=Israel-Palestine conflict: UAE calls for immediate ceasefire to prevent dangerous consequences|url=https://gulfnews.com/uae/government/israel-palestine-conflict-uae-calls-for-immediate-ceasefire-to-prevent-dangerous-consequences-1.1696682065094|work=[[Gulf News]]|access-date=2023-10-07|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007134914/https://gulfnews.com/uae/government/israel-palestine-conflict-uae-calls-for-immediate-ceasefire-to-prevent-dangerous-consequences-1.1696682065094|url-status=live}}</ref> * {{UK}}: Премьер-министр Риши Сунак Хамас тың Израиль азаматтарына жасаған шабуылдарына таң қалғанын айтты. Ол "Израильдің өзін-өзі қорғауға абсолютті құқығы бар" деп қосты және Ұлыбритания шенеуніктері "Израиль билігімен байланыста" екенін айтты және Израильдегі Британ азаматтарына "саяхат нұсқауларын орындауға"кеңес берді. Оппозиция жетекшісі Кир Стармер де шабуылдарды айыптап, "Израиль өзін-өзі қорғауға құқылы"деп мәлімдеді.<ref>{{Cite X|number=1710578659415757310|user=Keir_Starmer|title=I utterly condemn the ongoing attacks on Israel and her citizens. \ There is no justification for this act of terror which is being perpetrated by those who seek to undermine any chance for future peace in the region. \ Israel has a right to defend herself.|first=Kier|last=Starmer|date=7 October 2023}}</ref> * {{USA}}: Президент Джо Байден шабуылдарды айыптап, "Израиль үкіметі мен халқына барлық тиісті қолдау құралдарын"ұсынуға дайын екенін мәлімдеді. Израильдегі елшінің міндетін атқарушы Стефани Халлетт "Израильдің оңтүстігінен газа террористерінің қолынан қаза тапқан және жараланған бейбіт тұрғындардың суреттері оны ауыртады"деп мәлімдеді. Ақ үй Америка Құрама Штаттары "Израиль азаматтарына Хамас лаңкестерінің себепсіз шабуылдарын сөзсіз айыптайды"деген мәлімдеме жариялады.<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2023-10-07|title=Statement from NSC Spokesperson Adrienne Watson Condemning Terrorist Attacks Against Israel|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2023/10/07/statement-from-nsc-spokesperson-adrienne-watson-condemning-terrorist-attacks-against-israel/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007120201/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2023/10/07/statement-from-nsc-spokesperson-adrienne-watson-condemning-terrorist-attacks-against-israel/|archive-date=7 October 2023|access-date=2023-10-07|publisher=The White House|language=en-US}}</ref> * {{Flag|Уругвай}}: Президент Луис Лакалье по Хамас тың шабуылдарын қатты айыптайтынын және "Израиль халқына қарсы зорлық-зомбылықты дереу тоқтатуға"шақырғанын мәлімдеді.<ref>{{Cite x|number=1710647825699053962|user=LuisLacallePou|title=Nuestra solidaridad con Israel. Condenamos firmemente el ataque de Hamas y llamamos al cese inmediato de la violencia contra el pueblo israelí. Una vez más condenamos la acciones terroristas en donde se lleven adelante.|author=Luis Lacalle Pou|date=7 October 2023|language=es}}</ref> * {{YEM}}: Сыртқы істер министрлігі Йемен үкіметі оккупацияланған Палестина территорияларында болып жатқан оқиғалар мен шиеленістерді бақылап отырғанын растады және бейбіт тұрғындарды қорғауға және Израильдің оккупациялық күштерінің арандатуларын және олардың Палестина халқы мен оның ғибадатханаларына бірнеше рет жасаған шабуылдарын тоқтатуға шақырды. Ол сондай-ақ Йемен Үкіметінің Палестина халқының лайықты өмір сүруге ұмтылыстарын жүзеге асыруға және арабтардың бейбіт бастамасы мен тиісті халықаралық қарарлар мен заңнамаларға сәйкес Шығыс Иерусалимде астанасы бар тәуелсіз Палестина мемлекетін құруға жәрдемдесу жөніндегі берік ұстанымын растады.<ref name=":2" /><ref name=":1">{{Cite web|title=اليمن تدعو لوضع حد لاستفزازات الاحتلال الإسرائيلي واعتداءاته المتكررة على الشعب الفلسطيني|url=https://www.sabanew.net/story/ar/102164|access-date=2023-10-07|website=وكالة الانباء اليمنية Saba Net :: سبأ نت|language=en|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007165617/https://www.sabanew.net/story/ar/102164|url-status=live}}</ref> === Халықаралық ұйымдар === * [[Араб мемлекеттері Лигасы|Араб лигасы]]: Араб лигасы жауап ретінде "Израильдің зорлық-зомбылық пен экстремистік саясатты жүзеге асыруы-бұл аймақты жақын болашақта тұрақтылық үшін маңызды мүмкіндіктен айыратын уақыт бомбасы."<ref>{{Cite web|date=7 October 2023|title=World reaction to surprise attack by Palestinian Hamas on Israel|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/we-are-at-war-reactions-to-palestinian-hamas-surprise-attack-in-israel|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007201341/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/we-are-at-war-reactions-to-palestinian-hamas-surprise-attack-in-israel|url-status=live}}</ref> * {{Flag|Еуропа Одағы}}: Еуропалық комиссияның президенті Урсула фон дер Лейен "Хамас террористерінің Израильге жасаған шабуылын" "біржақты" айыптап, оны "ең жиіркенішті түрдегі терроризм" деп атады және "Израиль өзін осындай жиіркенішті шабуылдардан қорғауға құқылы" деп мәлімдеді. ЕО ның Израильдегі елшісі Димитер Цанчев бұл шабуылды айыптады.<ref>{{Cite news|last=חדשות|date=2023-10-07|title=שגריר האיחוד האירופי בישראל: "נחרד מהמתקפה הקטלנית, מגנים בכל תוקף"|language=he|work=Ynet|url=https://www.ynet.co.il/news/article/hyl0qkcg6|access-date=2023-10-07|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007095115/https://www.ynet.co.il/news/article/hyl0qkcg6|url-status=live}}</ref> * [[НАТО]]: Баспасөз хатшысы Дилан Уайт мәлімдемесінде блок " Хамас тың Израильдің НАТО серіктесіне қарсы лаңкестік шабуылдарын "айыптайтынын және" Израиль өзін-өзі қорғауға құқылы "екенін айтты.<ref>{{Cite web|date=7 October 2023|title=NATO Condemns Hamas 'Terrorist Attacks' Against Israel|url=https://www.barrons.com/news/nato-condemns-hamas-terrorist-attacks-against-israel-10c074e1|website=Barron's|language=en|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007164732/https://www.barrons.com/news/nato-condemns-hamas-terrorist-attacks-against-israel-10c074e1|url-status=live}}</ref> * {{Flag|БҰҰ}}: Біріккен Ұлттар ұйымының Таяу Шығыс бейбітшілік процесінің арнайы үйлестірушісі тор Веннесланд бұл шабуылды айыптап, "оқиғалар зорлық-зомбылық көріністеріне және израильдіктер арасында көптеген құрбандар мен жарақаттарға әкелді, олардың көпшілігі сектор ішінде ұрланған деп есептеледі"деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ "бейбіт тұрғындарға жасалған жиіркенішті шабуылдарды дереу тоқтату керек"деп шақырды. Ливандағы Біріккен Ұлттар Ұйымының уақытша күштері Израиль шекарасына жақын жерде, соның ішінде "зымыран ұшыруға қарсы операцияларды"күшейтіп жатқанын айтты.<ref name="f24live2" /> === Қайырымдылық және ҮЕҰ === * Индонезияның "жедел медициналық құтқару комитеті" үкіметтік емес ұйымы Израиль Газадағы ауруханасына шабуыл жасап, оның қызметкерлерінің бірін өлтірді деген хабардан кейін Израильді айыптады.<ref name="indonesia2">{{cite news|title=Indonesia's MER-C condemns Israeli strikes killing its staff in Gaza|url=https://en.antaranews.com/news/295563/indonesias-mer-c-condemns-israeli-strikes-killing-its-staff-in-gaza|agency=[[Antara (news agency)|Antara]]|access-date=2023-10-08|archive-date=2023-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008044431/https://en.antaranews.com/news/295563/indonesias-mer-c-condemns-israeli-strikes-killing-its-staff-in-gaza|url-status=live}}</ref> * Индонезия ауруханасына Израильдің әуе шабуылынан кейін "Шекарасыз дәрігерлер" "барлық тараптарды Денсаулық сақтау инфрақұрылымын құрметтеуге" шақырды.<ref>{{cite news|title=Doctors Without Borders says healthcare facilities 'cannot become targets' after Israeli forces struck a hospital and ambulance in Gaza|url=https://www.businessinsider.com/doctors-without-borders-hospitals-ambulances-targets-israel-hamas-gaza-2023-10|work=[[Business Insider]]|access-date=2023-10-08|archive-date=2023-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008044430/https://www.businessinsider.com/doctors-without-borders-hospitals-ambulances-targets-israel-hamas-gaza-2023-10|url-status=live}}</ref> * Mercy Malaysia Газадағы жағдайды бақылап отырғанын және медициналық көмек, психоәлеуметтік қолдау және дәрі-дәрмек түрінде көмек көрсету мүмкіндіктерін зерттеп жатқанын растады.<ref>{{cite news|title=Mercy Malaysia on high alert as Gaza conflict intensifies, aiming to alleviate suffering|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/10/964232/mercy-malaysia-high-alert-gaza-conflict-intensifies-aiming-alleviate|access-date=8 October 2023|work=[[New Straits Times]]|date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008045202/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/10/964232/mercy-malaysia-high-alert-gaza-conflict-intensifies-aiming-alleviate|archive-date=8 October 2023}}</ref> === Исламдық ұйымдар === * Сунниттік исламның негізгі діни білім беру орталығы болып саналатын Каирдегі Әл-Азхар аш-Шариф мешіті "өзімізге деген сенімділікті, өмір жолын және бұрыннан жоғалған әділеттілік сезімін жандандыру үшін келген Палестинаның еркін халқына толық қолдау көрсетіп, берік тұр" деген мәлімдеме жариялады. өмір сүру". Ол сондай-ақ "Палестина мәселесіне қатысты халықаралық қауымдастықтың Қос стандарттарын"сынға алды.<ref>{{Cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/7/israel-palestine-escalation-live-news-barrage-of-rockets-fired-from-gaza|title=Israel-Palestine escalation live news: Hamas starts Operation Al-Aqsa Flood|date=7 October 2023|agency=[[Al Jazeera]]|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007062723/https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/7/israel-palestine-escalation-live-news-barrage-of-rockets-fired-from-gaza|url-status=live}}</ref> * {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png}} [[Хизбуллаһ]]: Хизбуллаһ Хамас ты құттықтап, шабуылды "израильдік қылмыстарға" жауап ретінде жоғары бағалады және содырлардың "Құдайдың қолдауы"бар екенін айтты. Сондай-ақ, топ оның Ливандағы басшылығы операция туралы Хамас пен байланыста болғанын айтты.<ref name="ap12">{{Cite web|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-11fb98655c256d54ecb5329284fc37d2|title=Hamas militant group launches unprecedented operation against Israel with rockets and infiltration|date=7 October 2023|work=Associated Press News|access-date=7 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007073124/https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-11fb98655c256d54ecb5329284fc37d2|url-status=live}}</ref> * {{flagicon image|Houthis Logo.png}} Хусит қозғалысы: "Ансарулла" хусит қозғалысының саяси бюросы "әл-Ақса су тасқыны операциясы" уақытша сионистік білімнің әлсіздігін, нәзіктігін және дәрменсіздігін анықтап, Палестинадағы қарсылықтың күші мен тиімділігін және оның Израильдің тереңдігіне соққы беру қабілетін көрсетті" деп мәлімдеді. Сондай-ақ, йемендіктер палестиналықтар мен қарсыласу қозғалыстарын қолдайтынын айтып, Палестина мен ұлттық храмдарды "басып алатын" сионистік БІЛІМНЕН қорғау үшін шайқасқа қатысуға дайын екендіктерін түсіндірді.<ref name=":02" /> * {{flagicon image|Kata'ib Hezbollah sans logo.JPG}} Катаиб Хизбуллаһ: "Катаиб Хизбуллаһ "Палестина халқын" сионистік білімнің ерік-жігерінің бұзылуымен "құттықтап,"жауға қарсы тұруда қарсылық пен бірлікті жалғастыру қажеттілігін" атап өтті."<ref>{{Cite web|last=الميادين|first=شبكة|date=2023-10-07|title=العراق: كتائب حزب الله العراق: نباركُ للشعب الفلسطيني ومقاومته الإسلامية الباسلة والأحرار في العالم بدء احتضار الكيان الصهيوني|url=https://www.almayadeen.net/latestnews/2023/10/7/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82--%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A6%D8%A8-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82--%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%83-%D9%84%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D9%88%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA|access-date=2023-10-07|website=شبكة الميادين|language=ar|archive-date=2023-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007164827/https://www.almayadeen.net/latestnews/2023/10/7/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82--%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A6%D8%A8-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82--%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%83-%D9%84%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D9%88%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA|url-status=live}}</ref> == Аналитика == Дэниел Байман мен Александр Палмердің айтуынша, шабуылдар Палестинаны азат ету ұйымының құлдырауын және Хамас тың Палестина саясатындағы негізгі билік орталығы ретінде көтерілуін көрсетті. Егер статус-кво сақталса, олар ОP-тің одан әрі құлдырауын болжады. Израильдік талдаушы Сет Францманның айтуынша, шабуыл Израиль мен Хамас арасындағы жалғасып жатқан қақтығыстың айтарлықтай өршуін көрсетті. Ол өзінің ауқымдылығы мен ауқымымен ерекшеленді, зымыран мен Газадағы шекара шабуылдарын қамтыды. Бұл оқиға бұрынғы қақтығыстардан айтарлықтай алшақтауды белгіледі, олар әдетте шиеленістің біртіндеп күшеюімен кезең-кезеңімен жүрді. Саяси журналист Питер Бомонт бұл шабуылды Израиль үкіметінің "ғасырлар бойы барлау сәтсіздігі" деп сипаттады. Сол сияқты, Еврей жаңалықтар синдикаты мұны "қиялдың жетіспеушілігі" деп санады. == Ескертпелер == {{Notelist}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Араб-Израиль қақтығыстары]] [[Санат:Израиль–Палестина қақтығысы]] [[Санат:2023 жылғы қақтығыстар]] [[Санат:2024 жылғы қақтығыстар]] 1mqy0ty1bht7ed40v7te5wwb91qwc9o 0 715773 3581786 3377441 2026-04-11T15:52:40Z Сқақ Зере 179730 3581786 wikitext text/x-wiki {{Этникалық топ |атауы = Фанти |төл атауы = мфантсе, фанте |сурет = Fante kenkey.jpg |сурет тақырыбы = |саны = 3 млн. |аймақ = |аймақ1 = {{Байрақ|Гана}} |саны1 = 2,8 млн. |түсініктемелер1 = |аймақ2 = {{Байрақ|Либерия}} |саны2 = 10 000 |түсініктемелер2 = |аймақ3 = |саны3 = |түсініктемелер3 = |аймақ4 = |саны4 = |түсініктемелер4 = |аймақ5 = |саны5 = |түсініктемелер5 = |аймақ6 = |саны6 = |түсініктемелер6 = |аймақ7 = |саны7 = |түсініктемелер7 = |аймақ8 = |саны8 = |түсініктемелер8 = |аймақ9 = |саны9 = |түсініктемелер9 = |аймақ10 = |саны10 = |түсініктемелер10 = |аймақ11 = |саны11 = |түсініктемелер11 = |аймақ12 = |саны12 = |түсініктемелер12 = |аймақ13 = |саны13 = |түсініктемелер13 = |тілдері = [[фанти тілі]] |діні = [[политеизм]], [[христиандық]] |этникалық топтары = |ескертпелер = }} '''Фанти ''' (''мфантсе'', ''фанте'') — [[Гана]]ның оңтүстігіндегі ([[Гвинея]] шығанағы жағалауы) Ақан тобының халқы. Халқы 2,8 миллион адам. (елдегі ең үлкен 3-ші халық 2016, бағалау). Олар сондай-ақ [[Либерия]], [[Кот-д’Ивуар]], [[Сьерра-Леоне]], [[Нигерия]], [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]] және басқа да Батыс Еуропа елдерінде тұрады. Жалпы саны 3 миллион адам.<ref>Большая российская энциклопедия 2004–2017 https://old.bigenc.ru/ethnology/text/4705970</ref> Туыстас халықтар гомоа (гомуа) және агона. == Тілі == Тілі - Ақан тілдерінің шығыс топшасының тілі. [[Фанти тілі]] - Гананың ресми тілдерінің бірі.<ref>Энциклопедический справочник "Африка" http://otpusk-info.ru/journey/encyclopedia/africa/fc/slovar-212-1.htm</ref> == Діні == [[Политеизм]] дамыған, 15-20% шамасында [[Христиандық|христиандар]] (әр түрлі [[Протестантизм|протестанттар]], [[Католицизм|католиктер]]) бар.<ref>Советская историческая энциклопедия Фанти https://my-dict.ru/dic/sovetskaya-istoricheskaya-enciklopediya/2124391-fanti/</ref> == Тарихы == Отарлауға дейінгі кезеңде 18 ғасырдың басында олар Фанти Федерациясын құрды, оны брафо (халық сайлаған әскери басшы) басқарды. ), бірақ 18 ғасырдың ортасында Фанти Федерациясы Боро-Боро және Экумфиге (батыс және шығыс басшылардың одақтары) бөлінді. Фанти халқының тәуелсіздік үшін күресінің нәтижесінде 1868 жылы күшті мемлекет – Фантий конфедерациясы құрылды, оны президент, көсемдер кеңесі және атқарушы кеңес басқарды. Алайда, 1873 жылы оны өз гегемониясына қауіп ретінде қарастырған британдықтар қиратты.<ref>Фанти https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/1161363</ref> == Кәсібі == Негізгі дәстүрлі кәсіптері [[егіншілік]] (ямс, маниок, банан, жүгері, күріш, пальма, қазіргі уақытта какао), теңіз және өзеннен балық аулау. Қолөнерден – қайық пен балық аулау құралдарын жасау, өру, қыш, ұсталық, тоқымашылық дамыған.<ref>Народы и культуры Фанти https://travel-journal.ru/ethno/48/336/{{Deadlink|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Тұрмыс салты == Негізгі әлеуметтік институттар: көсемдіктер (омандар), 7 матрилиндік топтар (абусуа), патрилатералды топтар (эджабосом), әскери ұйым бөлімшелері (асафо) және үлкен отбасылар (фиефо). Некені келісімі [[Некеден кейінгі қоныс|вирилокальды]], полигиния, [[әмеңгерлік]] және сатып алынған некеге жатады. Туысқандық есеп [[патрилинейлік]]. Олар пальма жапырақтарынан немесе шиферден жасалған төбесі бар ағаштан және саздан жасалған төртбұрышты үйлерде тұрады. Мерекелік киім ретінде дәстүрлі киім (акани кенте), ал күнделікті киім ретінде еуропалық костюм қолданылады. Дәстүрлі тағамы - балық және көкөніс (ботқа, бұқтырылған тағамдар, ащы дәмдеуіштер мен тұздықтар қосылған пісірілген түйнектер).<ref>народы мира / Фанти http://www.etnolog.ru/people.php?id=FANT</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Африка халықтары}} [[Санат:Гана халықтары]] [[Санат:Либерия халықтары]] [[Санат:Кот-д’Ивуар халықтары]] [[Санат:Сьерра-Леоне халықтары]] [[Санат:Нигерия халықтары]] 47s6i7kdve3ds9yotr67bx3st8ry1md 3581829 3581786 2026-04-11T16:32:09Z Мағыпар 100137 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] соңғы нұсқасына қайтарды 3377441 wikitext text/x-wiki {{Этникалық топ |атауы = Фанти |төл атауы = мфантсе, фанте |сурет = Fante kenkey.jpg |сурет тақырыбы = |саны = 3 млн. |аймақ = |аймақ1 = {{Байрақ|Гана}} |саны1 = 2,8 млн. |түсініктемелер1 = |аймақ2 = {{Байрақ|Либерия}} |саны2 = 10 000 |түсініктемелер2 = |аймақ3 = |саны3 = |түсініктемелер3 = |аймақ4 = |саны4 = |түсініктемелер4 = |аймақ5 = |саны5 = |түсініктемелер5 = |аймақ6 = |саны6 = |түсініктемелер6 = |аймақ7 = |саны7 = |түсініктемелер7 = |аймақ8 = |саны8 = |түсініктемелер8 = |аймақ9 = |саны9 = |түсініктемелер9 = |аймақ10 = |саны10 = |түсініктемелер10 = |аймақ11 = |саны11 = |түсініктемелер11 = |аймақ12 = |саны12 = |түсініктемелер12 = |аймақ13 = |саны13 = |түсініктемелер13 = |тілдері = [[фанти тілі]] |діні = [[политеизм]], [[христиандық]] |этникалық топтары = |ескертпелер = }} '''Фанти ''' (''мфантсе'', ''фанте'') — [[Гана]]ның оңтүстігіндегі (Гвинея шығанағы жағалауы) Ақан тобының халқы. Халқы 2,8 миллион адам. (елдегі ең үлкен 3-ші халық 2016, бағалау). Олар сондай-ақ [[Либерия]], [[Кот-д’Ивуар]], [[Сьерра-Леоне]], [[Нигерия]], [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]] және басқа да Батыс Еуропа елдерінде тұрады. Жалпы саны 3 миллион адам.<ref>Большая российская энциклопедия 2004–2017 https://old.bigenc.ru/ethnology/text/4705970</ref> Туыстас халықтар гомоа (гомуа) және агона. == Тілі == Тілі - Ақан тілдерінің шығыс топшасының тілі. [[Фанти тілі]] - Гананың ресми тілдерінің бірі.<ref>Энциклопедический справочник "Африка" http://otpusk-info.ru/journey/encyclopedia/africa/fc/slovar-212-1.htm</ref> == Діні == [[Политеизм]] дамыған, 15-20% шамасында [[Христиандық|христиандар]] (әр түрлі [[Протестантизм|протестанттар]], [[Католицизм|католиктер]]) бар.<ref>Советская историческая энциклопедия Фанти https://my-dict.ru/dic/sovetskaya-istoricheskaya-enciklopediya/2124391-fanti/</ref> == Тарихы == Отарлауға дейінгі кезеңде 18 ғасырдың басында олар Фанти Федерациясын құрды, оны брафо (халық сайлаған әскери басшы) басқарды. ), бірақ 18 ғасырдың ортасында Фанти Федерациясы Боро-Боро және Экумфиге (батыс және шығыс басшылардың одақтары) бөлінді. Фанти халқының тәуелсіздік үшін күресінің нәтижесінде 1868 жылы күшті мемлекет – Фантий конфедерациясы құрылды, оны президент, көсемдер кеңесі және атқарушы кеңес басқарды. Алайда, 1873 жылы оны өз гегемониясына қауіп ретінде қарастырған британдықтар қиратты.<ref>Фанти https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/1161363</ref> == Кәсібі == Негізгі дәстүрлі кәсіптері [[егіншілік]] (ямс, маниок, банан, жүгері, күріш, пальма, қазіргі уақытта какао), теңіз және өзеннен балық аулау. Қолөнерден – қайық пен балық аулау құралдарын жасау, өру, қыш, ұсталық, тоқымашылық дамыған.<ref>Народы и культуры Фанти https://travel-journal.ru/ethno/48/336/{{Deadlink|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Тұрмыс салты == Негізгі әлеуметтік институттар: көсемдіктер (омандар), 7 матрилиндік топтар (абусуа), патрилатералды топтар (эджабосом), әскери ұйым бөлімшелері (асафо) және үлкен отбасылар (фиефо). Некені келісімі [[Некеден кейінгі қоныс|вирилокальды]], полигиния, [[әмеңгерлік]] және сатып алынған некеге жатады. Туысқандық есеп [[патрилинейлік]]. Олар пальма жапырақтарынан немесе шиферден жасалған төбесі бар ағаштан және саздан жасалған төртбұрышты үйлерде тұрады. Мерекелік киім ретінде дәстүрлі киім (акани кенте), ал күнделікті киім ретінде еуропалық костюм қолданылады. Дәстүрлі тағамы - балық және көкөніс (ботқа, бұқтырылған тағамдар, ащы дәмдеуіштер мен тұздықтар қосылған пісірілген түйнектер).<ref>народы мира / Фанти http://www.etnolog.ru/people.php?id=FANT</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Африка халықтары}} [[Санат:Гана халықтары]] [[Санат:Либерия халықтары]] [[Санат:Кот-д’Ивуар халықтары]] [[Санат:Сьерра-Леоне халықтары]] [[Санат:Нигерия халықтары]] nu3qva2rg121gf26w3ifqjwl54ofi91 0 720449 3581860 3240161 2026-04-11T17:09:39Z Сқақ Зере 179730 3581860 wikitext text/x-wiki '''Аче''' (''гуаяки'') — [[Парагвай]]дың шығысындағы тупи тобындағы [[Үндістер|үндіс]] халқы. Саны 400-ден астам адам (оның ішінде 100-250 адам «Гуаяки колониясы»ның резервациясында). == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Парагвай этникалық топтары]] 3xgstp9b5vedwjsswu3gcks8thxbs49 0 723979 3581797 3256789 2026-04-11T15:57:52Z Сқақ Зере 179730 3581797 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Лима | туған жері = [[Порту-Алегри]] | азаматтығы = [[Бразилия]] | туған күні = 11.6.1996 | бойы = 181 см | вага = | қазіргі клуб = {{flagicon|BRA}} «[[Флуминенсе]]» | позиция = жартылай қорғаушы | номер = 45 | клубтары = {{Футбол карьерасы |2015–2019 | {{flagicon|BRA}} [[Гремио]] | 11 (0) |2015–2016 |{{аренда}} {{flagicon|ESP}} [[Мальорка Б]] | 14 (2) |2017 |{{аренда}} {{flagicon|BRA}} [[Сеара (футбол клубы)|Сеара]] | 22 (5) |2018–2019 |{{аренда}} {{flagicon|UAE}} [[Әл-Васл (футбол клубы)|Әл-Васл]] | 24 (1) |2019–2022 | {{flagicon|BRA}} [[Сеара (футбол клубы)|Сеара]] | 124 (16) |2023– | {{flagicon|BRA}} [[Флуминенсе]] | 35 (6) }} }} '''Винисиус Морейра де Лима''' ({{lang-pt|Vinícius Moreira de Lima}}, [[11 маусым]] [[1996 жыл]], [[Порту-Алегри]])&nbsp;— бразилиялық [[Футбол|футболшы]], жартылай қорғаушы. == Жүлделері == === Гремио === * Оңтүстік Америка суперкубогы: 2018 ===Сеара === * Нордесте кубогы: 2020 === Флуминенсе === * Taça Guanabara: 2023 * Кариока чемпионаты: 2023 * Либертадорес кубогы: 2023 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{бастама}} {{сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Бразилия футболшылары]] [[Санат:Гремио ФК ойыншылары]] [[Санат:Әл-Уасл ФК ойыншылары]] [[Санат:Сеара ФК ойыншылары]] [[Санат:Флуминенсе ФК ойыншылары]] 2lf4l46btin5dw1d1zgqlqr1w25edrg 2 725520 3581967 3581533 2026-04-12T03:31:44Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3581967 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 7o0657yb1wf41fxbztm5ymv2p0qrhhs 3581984 3581967 2026-04-12T03:48:04Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3581984 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 hwg4xf9968v0x33734bqqxv7sgh3v7s 3581993 3581984 2026-04-12T03:58:10Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3581993 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 9u9qwz0bjs89hivafc9a0x6qw4cysjq 3582007 3581993 2026-04-12T04:06:07Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3582007 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]], [[Жошы хан (Хиуа ханы)]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 qve08c8h7su5fe5n9x1ewp0rdosaauj 3582018 3582007 2026-04-12T04:18:22Z 1nter pares 146705 3582018 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]], [[Жошы хан (Хиуа ханы)]], [[Уәли хан (Хиуа ханы)]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 q16xt4vc9jp4fi7d4xckktetphh9w65 3582025 3582018 2026-04-12T04:28:54Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3582025 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]], [[Жошы хан (Хиуа ханы)]], [[Уәли хан (Хиуа ханы)]], [[Шахнияз хан]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 4zcf4wscouer8p4x982mpskh3hwab7x 3582037 3582025 2026-04-12T04:42:00Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3582037 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]], [[Жошы хан (Хиуа ханы)]], [[Уәли хан (Хиуа ханы)]], [[Шахнияз хан]], [[Шахбахт хан]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 auoli46p2a53olocf0ieq49b35vjpl8 3582045 3582037 2026-04-12T04:48:37Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3582045 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]], [[Жошы хан (Хиуа ханы)]], [[Уәли хан (Хиуа ханы)]], [[Шахнияз хан]], [[Шахбахт хан]], [[Сайид Әли хан]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 phifg9ado4dm7flmq5biks5wn84q2lg 3582053 3582045 2026-04-12T05:00:44Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3582053 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]], [[Жошы хан (Хиуа ханы)]], [[Уәли хан (Хиуа ханы)]], [[Шахнияз хан]], [[Шахбахт хан]], [[Сайид Әли хан]], [[Мұса хан]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 sc0a6e8f2pm57awbbw06u12ups90c55 3582054 3582053 2026-04-12T05:03:22Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3582054 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]], [[Жошы хан (Хиуа ханы)]], [[Уәли хан (Хиуа ханы)]], [[Шахнияз хан]], [[Шахбахт хан]], [[Сайид Әли хан]], [[Мұса хан]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 1pp98ivwecebcx1xsqccy9c8vz0kqwg 3582058 3582054 2026-04-12T05:06:53Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3582058 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]], [[Жошы хан (Хиуа ханы)]], [[Уәли хан (Хиуа ханы)]], [[Шахнияз хан]], [[Шахбахт хан]], [[Сайид Әли хан]], [[Мұса хан]], [[Жәдігер хан (Хиуа ханы)]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 tmihjgohd6mtfz7cetpdvtkjmkss4my 3582067 3582058 2026-04-12T05:17:08Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3582067 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]], [[Жошы хан (Хиуа ханы)]], [[Уәли хан (Хиуа ханы)]], [[Шахнияз хан]], [[Шахбахт хан]], [[Сайид Әли хан]], [[Мұса хан]], [[Жәдігер хан (Хиуа ханы)]], [[Тахир хан (Хиуа ханы)]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 qz33xrsawmh7t0asa4zgotrspeo1nub 3582105 3582067 2026-04-12T06:31:49Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3582105 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]], [[Жошы хан (Хиуа ханы)]], [[Уәли хан (Хиуа ханы)]], [[Шахнияз хан]], [[Шахбахт хан]], [[Сайид Әли хан]], [[Мұса хан]], [[Жәдігер хан (Хиуа ханы)]], [[Тахир хан (Хиуа ханы)]], [[Темір Ғазы хан]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 e2okvu5tpbipfz0n1pk2yd1fmndy5x1 3582130 3582105 2026-04-12T06:59:40Z 1nter pares 146705 3582130 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]], [[Жошы хан (Хиуа ханы)]], [[Уәли хан (Хиуа ханы)]], [[Шахнияз хан]], [[Шахбахт хан]], [[Сайид Әли хан]], [[Мұса хан]], [[Жәдігер хан (Хиуа ханы)]], [[Тахир хан (Хиуа ханы)]], [[Темір Ғазы хан]], [[Абдаллах Қарабай]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 611cyi4e3fs49pm7ope1ee5v981hkfu 3582137 3582130 2026-04-12T07:32:44Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3582137 wikitext text/x-wiki == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — ? *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Тізім (кейін) == * [[Хорезм ханы]], [[Қоқан ханы]], [[Бұхара ханы]] * [[Елбарыс хан]], [[Сұлтан Қажы хан]], [[Хасанқұл хан]], [[Суфиян хан]], [[Буджуга хан]], [[Аванеш хан]], [[Қал хан]], [[Ағатай хан]], [[Дост хан]], [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)]], [[Араб Мұхаммед хан]] * [[Елбарыс сұлтан]] * [[Исфандияр хан]], [[Құдайдат хан]], [[Ерең хан]], [[Жошы хан (Хиуа ханы)]], [[Уәли хан (Хиуа ханы)]], [[Шахнияз хан]], [[Шахбахт хан]], [[Сайид Әли хан]], [[Мұса хан]], [[Жәдігер хан (Хиуа ханы)]], [[Тахир хан (Хиуа ханы)]], [[Темір Ғазы хан]], [[Абдаллах Қарабай]], [[Тәуке сұлтан]] == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 tasjv32i8r9upzduf33kpuu5uhmq4ih 0 736067 3581719 3580261 2026-04-11T13:33:43Z Гулжайна Усен 179710 3581719 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2024}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Барреттік өңеш''' — өңештің кілегей қабатының көпқабатты жалпақ эпителийінің кейбір ошақты аймақтарда бірқабатты цилиндрлі эпителиге айналуымен, жүре пайда болған созылмалы метапластикалық жағдайы. Барреттік өңеш ГЭРА-мен ауратындардың 10-20% ішектік метаплазиямен жүреді. Барреттік өңеш кезінде жылына 200-400 науқастардың біреуінде аденокарциноманың даму кездеседі. == Этиологиясы және патогенезі == Барреттік өңешпен науқастардың арасында еуропалық нәсілдегі ер адамдардың жиі кездесуі, аурудың дамуында генетикалық бейімділік бар екенін дәлелдейді. Асқазан-өңеш рефлюксі кезінде агрессиялық ортаның әсерінен өңештің кілегей қабатының физиологиялық регенерациясының ауытқуы салдарынан, көпқабатты жалпақ эпителийдің, бірқабатты цилиндрлі эпителиге айналуы дамиды. == Клинткалық көрінісі == [[ГЭРА-ң]] клиникалық көрінісінен айырмашылығы жоқ. Сондықтан, ГЭРА-мен ұзақ уақыт (анамнезінде >5 артық ГЭРА болса) ауырған науқастардың барлығында Барреттік өңешті жоққа шығару қажет. === Диагностика === Эндоскопиялық зерттегенде өңештің бозғылт, жылтыр, жұқа беткейлі эпителиіне қарағанда маңайында орналасқан цилиндрлі эпителий өзіне тән қызғылт түсті және барқыт тәрізді болып көрінеді. Диагнозды нақтылау үшін және эпителидің дисплазиясының дәрежесін анықтау үшін өңештің айналасынан 4 нүктеден әрбір 2 см сайын өңеш-асқазан өтпелік аймағынан тісшелі сызыққа дейінгі аймақтарға биопсия (4-квадратты биопсия) жасайды. Дисплазия анықталмаған жағдайда зерттеуді әрбір 2-3 жылда қайталап отырған дұрыс. == Емі == Барреттік өңештің емдеу әдістеріне жатады: * протонды насостың ингибиторларымен стандартты және екі еселенген дәрілік терапия (өмір бойы жүргізіледі); * антирефлюкстік хирургия; * эндоскопиялық әдістер (метаплазияға ұшыраған клегей қабаттың мультиполярлы электрокоагуляциясы, фотодинамикалық терапия, лазерлік деструкция, аргонды плазмамен коагуляция жасау, клегей қабатты эндоскопиялық резекциялау). Дисплазия дәрежесі шамалы болған жағдайда 6 айда бір рет биопсиялы ЭГДС жасайды (әрбір 1 см сайын 4 квадратты биопсия). Егерде дисплазия үдемелі дамымаған болса гистологиялық зерттеуді бақылау түрінде жылына бір рет жасайды. Егерде ауыр дәрежедегі дисплазия анықталса биопсиялы ЭГДС (әрбір 1 см сайын 4 квадратты биопсия) 3-6 айда бір рет жасайды және эндоскопиялық немесе хирургиялық емдеу әдісін қолдану туралы шешім жасалуы тиіс. nu5ccy061ftp4stl5swc0zmtyjyju16 0 738292 3581916 3561192 2026-04-11T22:44:51Z Casserium 68287 3581916 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев | Шынайы есімі = | Суреті = Beibit Isabayev (cropped).jpg | Сурет ені = | Атауы = Исабаев, 2023 жыл | Титулы = [[Жетісу облысы]]ның әкімі | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = Jetisu Region Emblem.jpg | Басқара бастады = [[11 маусым]] [[2022 жыл]]дан бастап | Басқаруын аяқтады = | Ізашары = ''лауазым пайда болды'' | Ізбасары = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Титулы_2 = [[Қазақстан Парламентінің Сенаты|Парламент Сенатының]] [[Қазақстан Парламенті Сенатының 7-сайланым депутаттары|VII сайланым депутаты]] | Ту_2 = Assembly of the Parliament of the Republic of Kazakhstan logo.svg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 13 қаңтар | Басқаруын аяқтады_2 = 11 маусым 2022 | Президент_2 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары_2 = [[Сәуле Мұханбедианқызы Айтбаева|Сәуле Айтбаева]] | Титулы_3 = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Парламенттегі]] Өкілдігінің басшысы | Ту_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_3 = Coat of arms of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = 18 шілде 2019 | Басқаруын аяқтады_3 = 13 қаңтар 2022 | Ізашары_3 = [[Қайрат Айтмұхамбетұлы Нұрпейісов|Қайрат Нұрпейісов]] | Ізбасары_3 = [[Әмірбек Қанатбекұлы Оспанбеков|Әмірбек Оспанбеков]] | Президент_3 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Титулы_4 = Қазақстанның [[Әзербайжан]]дағы [[Төтенше және Өкілетті Елші|төтенше және өкілетті елшісі]] | Ту_4 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_4 = Flag of Azerbaijan.svg | Басқара бастады_4 = 16 наурыз 2015 | Басқаруын аяқтады_4 = 18 шілде 2019 | Ізашары_4 = [[Амангелді Жұмабайұлы Жұмабаев|Амангелді Жұмабаев]] | Ізбасары_4 = [[Сержан Оралбайұлы Әбдікәрімов|Сержан Әбдікәрімов]] | Президент_4 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]<br>[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Титулы_5 = Қазақстанның [[Қырғызстан]]дағы [[Төтенше және Өкілетті Елші|төтенше және өкілетті елшісі]] | Ту_5 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_5 = Flag of Kyrgyzstan.svg | Басқара бастады_5 = 14 шілде 2009 | Басқаруын аяқтады_5 = 16 наурыз 2015 | Ізашары_5 = [[Бақыт Сағындықұлы Оспанов|Бақыт Оспанов]] | Ізбасары_5 = [[Айымдос Ерсайынұлы Бозжігітов|Айымдос Бозжігітов]] | Президент_5 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] |Титулы_6 = [[Қазақстан президентінің баспасөз хатшысы|Қазақстан Президентінің Баспасөз хатшысы]] |Басқара бастады_6 = 19 тамыз 2008 |Басқаруын аяқтады_6 = 25 маусым 2009 |Президент_6 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] |Ту_6= Flag of Kazakhstan.svg |Ту2_6= Coat of arms of Kazakhstan.svg |Ізашары_6=[[Ерлан Сапарұлы Байжанов|Ерлан Байжанов]] |Ізбасары_6=[[Бағлан Асаубайұлы Майлыбаев|Бағлан Майлыбаев]] | Титулы_7 = Қазақстанның [[Түркия]]дағы [[Төтенше және Өкілетті Елші|төтенше және өкілетті елшісі]] | Ту_7 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_7 = Flag of Turkey.svg | Реті_7 = | Басқара бастады_7 = 25 сәуір 2006 | Басқаруын аяқтады_7 = 27 ақпан 2008 | Ізашары_7 = [[Аманжол Қазбекұлы Жанқұлиев|Аманжол Жанқұлиев]] | Ізбасары_7 = [[Бағдат Құлтайұлы Әміреев|Бағдат Әміреев]] | Президент_7 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Титулы_8 = Қазақстанның [[Пәкістан]]дағы [[Төтенше және Өкілетті Елші|төтенше және өкілетті елшісі]] | Ту_8 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_8 = Flag of Pakistan.svg | Басқара бастады_8 = 20 тамыз 2003 | Басқаруын аяқтады_8 = 25 сәуір 2006 | Ізашары_8 = [[Бекжасар Нәрібайұлы Нарбаев|Бекжасар Нарбаев]] | Ізбасары_8 = [[Бақытбек Сейсебайұлы Шабарбаев|Бақытбек Шабарбаев]] | Президент_8 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Туған күні = 4.12.1962 | Туған жері = [[Бақанас (ауыл)|Бақанас]], {{туғанжері|Балқаш ауданы|Балқаш ауданында}}, [[Алматы облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = Игенсартова Әсия Ғабдиманқызы | Балалары = 2 қыз, 1 ұл | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = | Білімі = С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті (1985) <br/>Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Дипломатиялық академиясы (1999) | Ғылыми дәрежесі = саяси ғылымдар кандидаты | Мамандығы = журналист, халықаралық қатынастар маманы | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{Құрмет ордені}} }} '''Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев''' ([[4 желтоқсан]] [[1962 жыл]], [[Бақанас (ауыл)|Бақанас]], [[Балқаш ауданы]], [[Алматы облысы]]) — қазақстандық саясаткер және қоғам қайраткері, журналист, дипломат, 2022 жылдан бастап [[Жетісу облысы]]ның әкімі. Саяси ғылымдар кандидаты. == Білімі == 1985 жылы С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін, 1999 жылы Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Дипломатиялық академиясын бітірген. Мамандығы – журналист, халықаралық қатынастар маманы. Төтенше және Өкілетті елші дипломатиялық дәрежесі бар, саяси ғылымдар кандидаты. == Еңбек жолы == 1985-1994 жылдары әртүрлі бұқаралық ақпарат құралдарында жұмыс істеді. «Өркен» – «Горизонт» газеттерінің бас редакторы, Қазақ мемлекеттік телевизиясының бас директоры болды. 1994-1997 жылдары Алматы қаласы әкімшілігінде басшылық қызметтер атқарды, қала әкімінің орынбасары болды. 1997-1999 жылдары – Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі Дипломатиялық академиясының тыңдаушысы, 1999-2000 жылдарда – Сыртқы істер министрлігі Әкімшілік департаментінің директоры. 2000-2002 жылдары Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі Кеңсесінің Үкіметтік ақпарат бөлімінің меңгерушісі лауазымын атқарды. 2002-2003 жылдары – Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің кеңесшісі, Сыртқы істер министрлігінің Ерекше тапсырмалар жөніндегі елшісі, Қазақстан Республикасының «Орталық Азия ынтымақтастығы» ұйымы мәселелері жөніндегі ұлттық үйлестірушісі. 2003-2008 жылдарда Қазақстан Республикасының Пәкістан Ислам Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі, 2006-2008 жылдарда Қазақстан Республикасының Түркия Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі, Қазақстан Республикасының Албания Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі қызметін қоса атқарушы болды. 2008-2009 жылдарда Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат вице-министрі, Қазақстан Республикасы Президентінің баспасөз хатшысы қызметтерін атқарды. 2009-2015 жылдары – Қазақстан Республикасының Қырғыз Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі, 2015-2019 жылдары - Әзербайжан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі. 2019-2022 жылдар аралығында Қазақстан Республикасы Президентінің Парламенттегі өкілдігінің басшысы болды. 2022 жылы 13 қаңтарда Президент Жарлығымен Парламент Сенатының депутаты болып тағайындалды, Әлеуметтік-мәдени даму және ғылым комитетінің төрағасы болып сайланды. 2022 жылдың 11 маусымынан бастап – Жетісу облысының әкімі.<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/zhetysu-oblysy/about/structure/people/26442?lang=kk Исабаев Бейбіт Өксікбайұлы]</ref> == Отбасылық жағдайы == Үйленген, үш баласы бар: қыздары Айнұр, Әйгерім (1983 және 1986 жылдары туған) және ұлы Қабыл (1999 жылы туған). * Жұбайы Әсия Игенсартова — мамандығы бойынша журналист, филология ғылымдарының кандидаты.<ref>[http://www.pr.kg/gazeta/number638/2439/ Асия Игенсартова: «Я полюбила неповторимый вкус кыргызского кумыза и ароматы местных фруктов»]</ref> Халық ақыны [[Ғабдиман Игенсартов]]тың немересі.<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda/press/news/details/388359?lang=kk Қарқаралы ауданының мемлекеттік мұрағаты ақын Ғабдиман Игенсартовтың құжаттарын таныстырды]</ref> <ref>[https://orda.kz/akim-zhetysu-rasskazal-gde-rabotayut-ego-deti/ Аким Жетысу рассказал, где работают его дети]</ref> * Үлкен қызы Айнұр [[Астана халықаралық қаржы орталығы]]ның баспасөз хатшысы болып қызмет етеді.<ref>[https://aifc.kz/ru/novosti/aifc-and-china-media-group-media-corporation-have-signed-a-memorandum-of-understanding/ МФЦА и медиакорпорация China Media Group заключили соглашение о взаимопонимании]</ref> * Кіші қызы Әйгерімнің жұбайы Дархан Кәкетай 2023 жылға дейін «Алматы электр станциялары» компаниясының жалпы мәселелер бойынша басқарушы директоры болған.<ref>[https://kase.kz/files/emitters/KEGC/kegc_af_01%2520%25D0%25BE%25D0%25BA%25D1%2582%25D1%258F%25D0%25B1%25D1%2580%25D1%258F_2022.pdf Сведения об аффилированных лицах акционерного общества Акционерное общество "Казахстанская компания по управлению электрическими сетями" (Кazakhstan Electricity Grid Operating Company)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250129140324/https://kase.kz/files/emitters/KEGC/kegc_af_01%20%D0%BE%D0%BA%D1%82%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2022.pdf |date=2025-01-29 }}</ref><ref>[https://sknews.kz/news/view/rabotniki-ales-podarili-detyam-iz-maloobespechennyh-i-mnogodetnyh-semey-shkolynye-prinadleghnosti Работники АлЭС подарили детям из малообеспеченных и многодетных семей школьные принадлежности]</ref> Ағасы Серік Исабаев (1957 жылы туған) — [[Балқаш ауданы]], Бақанас ауылында орналасқан [[Іле ботаникалық бағы]]ның директоры. * Серік Исабаевтың баласы Нұржан Өксікбаев 2022 жылдан бастап «Алатау Жарық» компаниясының корпоративтік даму жөніндегі басқарушы директоры қызметінде.<ref>[https://www.azhk.kz/ru/corporate-governance/boards/oksikbaev-nurzhan-serikovich Оксикбаев Нуржан Серикович]</ref> Бейбіт Исабаевтың жақын туысы [[Омархан Нұртайұлы Өксікбаев|Омархан Өксікбаев]] (1954 жылы туған) — мемлекет және қоғам қайраткері, экономика ғылымдарының докторы. [[Қазақстан Қауіпсіздік кеңесі|Қауіпсіздік кеңесінің]] хатшысы (2002—2003), [[Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы|Есеп комитетінің]] төрағасы (2003—2012), Нұр Отан партиясы атынан [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] депутаты (2012—2021).<ref>[https://on.kz/omir/omarxan-nurtaiuly-oksikbaev-59560/ Омархан Нұртайұлы Өксікбаев]</ref> 2021 жылдан бастап [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]нің директорлар кеңесін басқарады.<ref>[https://baq.kz/omarhan-oksikbaev-zhana-kyzmetke-tagayyndaldy_242898/ Омархан Өксікбаев жаңа қызметке тағайындалды]</ref> Әкесі Нұртай Өксікбаевтың атына [[Бақанас (ауыл)|Бақанас]] ауылында көше берілген.<ref>[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V20DF005427 Бақанас ауылдық округінің жаңа көшелеріне атау беру туралы]</ref> * Омархан Өксікбаевтың інісі Бақытжан Өксікбаев (1968 жылы туған) — мамандығы бойынша жаттықтырушы және заңгер, Бақанас аграрлы-индустриалдық колледжінің директоры.<ref>[https://baicollege.com/%d0%b0%d0%b4%d0%bc%d0%b8%d0%bd%d0%b8%d1%81%d1%82%d1%80%d0%b0%d1%86%d0%b8%d1%8f/%d0%ba%d0%be%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%b4%d0%b6-%d0%b4%d0%b8%d1%80%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d1%80%d1%8b/ Колледж директоры]</ref> == Марапаттары және атақтары == * «Құрмет» ордені (2007) * «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» медальдері * Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасы (2001)<ref>[https://senate.parlam.kz/kk-KZ/blog/968/biography Сенат ресми сайты. Исабаев Бейбіт Өксікбайұлы]</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Қазақстанның Пәкістандағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Түркиядағы елшілері]] [[Санат:Қазақстан президентінің баспасөз хатшылары]] [[Санат:Қазақстанның Қырғызстандағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Әзербайжандағы елшілері]] [[Санат:Жетісу облысы әкімдері]] sdo276r92x6qukpcichortiti2gigf6 0 738730 3581920 3581162 2026-04-12T02:20:59Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581920 wikitext text/x-wiki {{Серия | атауы = Скубиғаттан тыс | түпнұсқа атауы = {{Lang-en|Scoobynatural}} | сериал = Табиғаттан тыс | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 13 | серия нөмірі = 16 | жалпы нөмірі = | режиссері = Роберт Сингер | сценарий авторы = Джим Криг | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = Серж Ладусер | монтаж = Дональд Л. Кох | ұзақтығы = 42 минут | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | шыққан күні = 29 наурыз 2018 | алдыңғы серия = Әулие адам | келесі серия = Бірнәрсе | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = }} «'''Скубиғаттан тыс'''» ({{Lang-en|Scoobynatural}}) — американдық [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] телехикаясының 13-ші маусымының 16-шы бөлімі. Онда Дин, Сэм және Кастиель Скуби Дудың әлеміне тап болады. == Сюжет == Дин мен Сэм ломбардта тіріліп кеткен ойыншық динозаврды жеңеді. Ломбард иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар сыйлайды. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған шынайы елеске жолығады. Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол өлген баланың елесі болып шығады, оны ашкөз құрылыс салушы басқа кәсіп иелерін қорқытып, олардың кәсібін арзанға сатып алу үшін пайдаланады. Бала Винчестерлер мен Кастиелге Скуби экипажын елестің шын елес емес, оны бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Кейіпкерлер баланың рухының жай табуына көмектесіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. == Өндіріс == Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі [[Warner Bros.|Warner Bros]] екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|title=How ‘Supernatural’s’ ‘Scooby-Doo’ Crossover Came To Be|author=Danielle Turchiano|work=[[Variety]]|date=2018-03-21|accessdate=2022-01-03|archivedate=2018-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405152810/http://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|deadlink=no}}</ref> == Пікірлер == Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды <ref>{{Cite web|url=https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|title=Supernatural is dead serious about the comic sweetness of its Scooby-Doo crossover|first=Alex|last=McLevy|work=[[The A.V. Club]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401003810/https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|archivedate=2018-04-01|accessdate=2018-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|title=ScoobyNatural Review: Supernatural Delivers An Absurdly Fun Crossover|first=Kevin|last=Yeoman|work=[[Screen Rant]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330032331/https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|title=SCOOBYNATURAL IS EVERYTHING WE LOVE ABOUT SUPERNATURAL — AND SCOOBY-DOO|first=Kevin|last=Melrose|work=[[Comic Book Resources]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330143812/https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|title=10 times 'Scoobynatural' proved it was the best TV crossover of the year|first=Chelsea|last=Tatham|work=[[Tampa Bay Times]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190529111754/https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|archivedate=2019-05-29|accessdate=2021-07-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|title="Scoobynatural" Is Proof Supernatural Isn't Out of Gas Creatively|first=Kaitlin|last=Thomas|work=[[TV Guide]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623180425/https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|archivedate=2021-06-23|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды <ref>{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|title=Supernatural Season 13 Episode 16: Scoobynatural Review|first=Bridget|last=LaMonica|work=[[Den of Geek]]|date=2018-03-29|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702081140/https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|archivedate=2021-07-02|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|title=Supernatural recap: 'Scoobynatural'|first=Samantha|last=Highfill|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125030629/https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|archivedate=2021-01-25|accessdate=2021-07-02}}</ref> . == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] n32onm1p2w7647ore15g64nwy2oy4ph 3581921 3581920 2026-04-12T02:21:19Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581921 wikitext text/x-wiki {{Серия | атауы = Скубиғаттан тыс | түпнұсқа атауы = {{Lang-en|Scoobynatural}} | сериал = Табиғаттан тыс | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 13 | серия нөмірі = 16 | жалпы нөмірі = | режиссері = [[Роберт Сингер]] | сценарий авторы = Джим Криг | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = Серж Ладусер | монтаж = Дональд Л. Кох | ұзақтығы = 42 минут | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | шыққан күні = 29 наурыз 2018 | алдыңғы серия = Әулие адам | келесі серия = Бірнәрсе | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = }} «'''Скубиғаттан тыс'''» ({{Lang-en|Scoobynatural}}) — американдық [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] телехикаясының 13-ші маусымының 16-шы бөлімі. Онда Дин, Сэм және Кастиель Скуби Дудың әлеміне тап болады. == Сюжет == Дин мен Сэм ломбардта тіріліп кеткен ойыншық динозаврды жеңеді. Ломбард иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар сыйлайды. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған шынайы елеске жолығады. Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол өлген баланың елесі болып шығады, оны ашкөз құрылыс салушы басқа кәсіп иелерін қорқытып, олардың кәсібін арзанға сатып алу үшін пайдаланады. Бала Винчестерлер мен Кастиелге Скуби экипажын елестің шын елес емес, оны бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Кейіпкерлер баланың рухының жай табуына көмектесіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. == Өндіріс == Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі [[Warner Bros.|Warner Bros]] екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|title=How ‘Supernatural’s’ ‘Scooby-Doo’ Crossover Came To Be|author=Danielle Turchiano|work=[[Variety]]|date=2018-03-21|accessdate=2022-01-03|archivedate=2018-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405152810/http://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|deadlink=no}}</ref> == Пікірлер == Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды <ref>{{Cite web|url=https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|title=Supernatural is dead serious about the comic sweetness of its Scooby-Doo crossover|first=Alex|last=McLevy|work=[[The A.V. Club]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401003810/https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|archivedate=2018-04-01|accessdate=2018-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|title=ScoobyNatural Review: Supernatural Delivers An Absurdly Fun Crossover|first=Kevin|last=Yeoman|work=[[Screen Rant]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330032331/https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|title=SCOOBYNATURAL IS EVERYTHING WE LOVE ABOUT SUPERNATURAL — AND SCOOBY-DOO|first=Kevin|last=Melrose|work=[[Comic Book Resources]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330143812/https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|title=10 times 'Scoobynatural' proved it was the best TV crossover of the year|first=Chelsea|last=Tatham|work=[[Tampa Bay Times]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190529111754/https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|archivedate=2019-05-29|accessdate=2021-07-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|title="Scoobynatural" Is Proof Supernatural Isn't Out of Gas Creatively|first=Kaitlin|last=Thomas|work=[[TV Guide]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623180425/https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|archivedate=2021-06-23|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды <ref>{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|title=Supernatural Season 13 Episode 16: Scoobynatural Review|first=Bridget|last=LaMonica|work=[[Den of Geek]]|date=2018-03-29|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702081140/https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|archivedate=2021-07-02|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|title=Supernatural recap: 'Scoobynatural'|first=Samantha|last=Highfill|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125030629/https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|archivedate=2021-01-25|accessdate=2021-07-02}}</ref> . == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] mylw96vqh0qt1rul85bnnopf255ofl4 3581922 3581921 2026-04-12T02:22:06Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581922 wikitext text/x-wiki {{Серия | атауы = Скубиғаттан тыс | түпнұсқа атауы = {{Lang-en|Scoobynatural}} | сериал = [[Табиғаттан тыс (теоесериал)|Табиғаттан тыс]] | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 13 | серия нөмірі = 16 | жалпы нөмірі = | режиссері = [[Роберт Сингер]] | сценарий авторы = Джим Криг | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = Серж Ладусер | монтаж = Дональд Л. Кох | ұзақтығы = 42 минут | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | шыққан күні = 29 наурыз 2018 | алдыңғы серия = Әулие адам | келесі серия = Бірнәрсе | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = }} «'''Скубиғаттан тыс'''» ({{Lang-en|Scoobynatural}}) — американдық [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] телехикаясының 13-ші маусымының 16-шы бөлімі. Онда Дин, Сэм және Кастиель Скуби Дудың әлеміне тап болады. == Сюжет == Дин мен Сэм ломбардта тіріліп кеткен ойыншық динозаврды жеңеді. Ломбард иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар сыйлайды. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған шынайы елеске жолығады. Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол өлген баланың елесі болып шығады, оны ашкөз құрылыс салушы басқа кәсіп иелерін қорқытып, олардың кәсібін арзанға сатып алу үшін пайдаланады. Бала Винчестерлер мен Кастиелге Скуби экипажын елестің шын елес емес, оны бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Кейіпкерлер баланың рухының жай табуына көмектесіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. == Өндіріс == Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі [[Warner Bros.|Warner Bros]] екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|title=How ‘Supernatural’s’ ‘Scooby-Doo’ Crossover Came To Be|author=Danielle Turchiano|work=[[Variety]]|date=2018-03-21|accessdate=2022-01-03|archivedate=2018-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405152810/http://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|deadlink=no}}</ref> == Пікірлер == Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды <ref>{{Cite web|url=https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|title=Supernatural is dead serious about the comic sweetness of its Scooby-Doo crossover|first=Alex|last=McLevy|work=[[The A.V. Club]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401003810/https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|archivedate=2018-04-01|accessdate=2018-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|title=ScoobyNatural Review: Supernatural Delivers An Absurdly Fun Crossover|first=Kevin|last=Yeoman|work=[[Screen Rant]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330032331/https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|title=SCOOBYNATURAL IS EVERYTHING WE LOVE ABOUT SUPERNATURAL — AND SCOOBY-DOO|first=Kevin|last=Melrose|work=[[Comic Book Resources]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330143812/https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|title=10 times 'Scoobynatural' proved it was the best TV crossover of the year|first=Chelsea|last=Tatham|work=[[Tampa Bay Times]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190529111754/https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|archivedate=2019-05-29|accessdate=2021-07-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|title="Scoobynatural" Is Proof Supernatural Isn't Out of Gas Creatively|first=Kaitlin|last=Thomas|work=[[TV Guide]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623180425/https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|archivedate=2021-06-23|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды <ref>{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|title=Supernatural Season 13 Episode 16: Scoobynatural Review|first=Bridget|last=LaMonica|work=[[Den of Geek]]|date=2018-03-29|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702081140/https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|archivedate=2021-07-02|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|title=Supernatural recap: 'Scoobynatural'|first=Samantha|last=Highfill|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125030629/https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|archivedate=2021-01-25|accessdate=2021-07-02}}</ref> . == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] o9o0rtfhibkef2vzc5cv1cnnahjgb8s 3581923 3581922 2026-04-12T02:22:34Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581923 wikitext text/x-wiki {{Серия | атауы = Скубиғаттан тыс | түпнұсқа атауы = {{Lang-en|Scoobynatural}} | сериал = [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 13 | серия нөмірі = 16 | жалпы нөмірі = | режиссері = [[Роберт Сингер]] | сценарий авторы = Джим Криг | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = Серж Ладусер | монтаж = Дональд Л. Кох | ұзақтығы = 42 минут | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | шыққан күні = 29 наурыз 2018 | алдыңғы серия = Әулие адам | келесі серия = Бірнәрсе | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = }} «'''Скубиғаттан тыс'''» ({{Lang-en|Scoobynatural}}) — американдық [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] телехикаясының 13-ші маусымының 16-шы бөлімі. Онда Дин, Сэм және Кастиель Скуби Дудың әлеміне тап болады. == Сюжет == Дин мен Сэм ломбардта тіріліп кеткен ойыншық динозаврды жеңеді. Ломбард иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар сыйлайды. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған шынайы елеске жолығады. Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол өлген баланың елесі болып шығады, оны ашкөз құрылыс салушы басқа кәсіп иелерін қорқытып, олардың кәсібін арзанға сатып алу үшін пайдаланады. Бала Винчестерлер мен Кастиелге Скуби экипажын елестің шын елес емес, оны бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Кейіпкерлер баланың рухының жай табуына көмектесіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. == Өндіріс == Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі [[Warner Bros.|Warner Bros]] екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|title=How ‘Supernatural’s’ ‘Scooby-Doo’ Crossover Came To Be|author=Danielle Turchiano|work=[[Variety]]|date=2018-03-21|accessdate=2022-01-03|archivedate=2018-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405152810/http://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|deadlink=no}}</ref> == Пікірлер == Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды <ref>{{Cite web|url=https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|title=Supernatural is dead serious about the comic sweetness of its Scooby-Doo crossover|first=Alex|last=McLevy|work=[[The A.V. Club]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401003810/https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|archivedate=2018-04-01|accessdate=2018-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|title=ScoobyNatural Review: Supernatural Delivers An Absurdly Fun Crossover|first=Kevin|last=Yeoman|work=[[Screen Rant]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330032331/https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|title=SCOOBYNATURAL IS EVERYTHING WE LOVE ABOUT SUPERNATURAL — AND SCOOBY-DOO|first=Kevin|last=Melrose|work=[[Comic Book Resources]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330143812/https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|title=10 times 'Scoobynatural' proved it was the best TV crossover of the year|first=Chelsea|last=Tatham|work=[[Tampa Bay Times]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190529111754/https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|archivedate=2019-05-29|accessdate=2021-07-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|title="Scoobynatural" Is Proof Supernatural Isn't Out of Gas Creatively|first=Kaitlin|last=Thomas|work=[[TV Guide]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623180425/https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|archivedate=2021-06-23|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды <ref>{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|title=Supernatural Season 13 Episode 16: Scoobynatural Review|first=Bridget|last=LaMonica|work=[[Den of Geek]]|date=2018-03-29|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702081140/https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|archivedate=2021-07-02|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|title=Supernatural recap: 'Scoobynatural'|first=Samantha|last=Highfill|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125030629/https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|archivedate=2021-01-25|accessdate=2021-07-02}}</ref> . == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] 2osvw484zj1oukx3h99cys218bj247g 3581924 3581923 2026-04-12T02:23:17Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581924 wikitext text/x-wiki {{Серия | атауы = Скубиғаттан тыс | түпнұсқа атауы = {{Lang-en|Scoobynatural}} | сериал = [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 13 | серия нөмірі = 16 | жалпы нөмірі = | режиссері = [[Роберт Сингер]] | сценарий авторы = Джим Криг | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = Серж Ладусер | монтаж = Дональд Л. Кох | ұзақтығы = 42 минут | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | шыққан күні = 29 наурыз 2018 | алдыңғы серия = Әулие адам | келесі серия = Бірнәрсе | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = }} «'''Скубиғаттан тыс'''» ({{Lang-en|Scoobynatural}}) — американдық [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] телехикаясының 13-ші маусымының 16-шы бөлімі. Онда [[Дин Винчестер|Дин]], Сэм және Кастиель Скуби Дудың әлеміне тап болады. == Сюжет == Дин мен Сэм ломбардта тіріліп кеткен ойыншық динозаврды жеңеді. Ломбард иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар сыйлайды. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған шынайы елеске жолығады. Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол өлген баланың елесі болып шығады, оны ашкөз құрылыс салушы басқа кәсіп иелерін қорқытып, олардың кәсібін арзанға сатып алу үшін пайдаланады. Бала Винчестерлер мен Кастиелге Скуби экипажын елестің шын елес емес, оны бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Кейіпкерлер баланың рухының жай табуына көмектесіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. == Өндіріс == Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі [[Warner Bros.|Warner Bros]] екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|title=How ‘Supernatural’s’ ‘Scooby-Doo’ Crossover Came To Be|author=Danielle Turchiano|work=[[Variety]]|date=2018-03-21|accessdate=2022-01-03|archivedate=2018-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405152810/http://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|deadlink=no}}</ref> == Пікірлер == Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды <ref>{{Cite web|url=https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|title=Supernatural is dead serious about the comic sweetness of its Scooby-Doo crossover|first=Alex|last=McLevy|work=[[The A.V. Club]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401003810/https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|archivedate=2018-04-01|accessdate=2018-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|title=ScoobyNatural Review: Supernatural Delivers An Absurdly Fun Crossover|first=Kevin|last=Yeoman|work=[[Screen Rant]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330032331/https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|title=SCOOBYNATURAL IS EVERYTHING WE LOVE ABOUT SUPERNATURAL — AND SCOOBY-DOO|first=Kevin|last=Melrose|work=[[Comic Book Resources]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330143812/https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|title=10 times 'Scoobynatural' proved it was the best TV crossover of the year|first=Chelsea|last=Tatham|work=[[Tampa Bay Times]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190529111754/https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|archivedate=2019-05-29|accessdate=2021-07-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|title="Scoobynatural" Is Proof Supernatural Isn't Out of Gas Creatively|first=Kaitlin|last=Thomas|work=[[TV Guide]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623180425/https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|archivedate=2021-06-23|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды <ref>{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|title=Supernatural Season 13 Episode 16: Scoobynatural Review|first=Bridget|last=LaMonica|work=[[Den of Geek]]|date=2018-03-29|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702081140/https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|archivedate=2021-07-02|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|title=Supernatural recap: 'Scoobynatural'|first=Samantha|last=Highfill|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125030629/https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|archivedate=2021-01-25|accessdate=2021-07-02}}</ref> . == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] s26pafsj4j40u0e5jdj4l4yzo6jix5m 3581925 3581924 2026-04-12T02:23:51Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581925 wikitext text/x-wiki {{Серия | атауы = Скубиғаттан тыс | түпнұсқа атауы = {{Lang-en|Scoobynatural}} | сериал = [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 13 | серия нөмірі = 16 | жалпы нөмірі = | режиссері = [[Роберт Сингер]] | сценарий авторы = Джим Криг | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = Серж Ладусер | монтаж = Дональд Л. Кох | ұзақтығы = 42 минут | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | шыққан күні = 29 наурыз 2018 | алдыңғы серия = Әулие адам | келесі серия = Бірнәрсе | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = }} «'''Скубиғаттан тыс'''» ({{Lang-en|Scoobynatural}}) — американдық [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] телехикаясының 13-ші маусымының 16-шы бөлімі. Онда [[Дин Винчестер|Дин]], [[Сэм Винчестер|Сэм]]және Кастиель Скуби Дудың әлеміне тап болады. == Сюжет == Дин мен Сэм ломбардта тіріліп кеткен ойыншық динозаврды жеңеді. Ломбард иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар сыйлайды. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған шынайы елеске жолығады. Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол өлген баланың елесі болып шығады, оны ашкөз құрылыс салушы басқа кәсіп иелерін қорқытып, олардың кәсібін арзанға сатып алу үшін пайдаланады. Бала Винчестерлер мен Кастиелге Скуби экипажын елестің шын елес емес, оны бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Кейіпкерлер баланың рухының жай табуына көмектесіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. == Өндіріс == Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі [[Warner Bros.|Warner Bros]] екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|title=How ‘Supernatural’s’ ‘Scooby-Doo’ Crossover Came To Be|author=Danielle Turchiano|work=[[Variety]]|date=2018-03-21|accessdate=2022-01-03|archivedate=2018-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405152810/http://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|deadlink=no}}</ref> == Пікірлер == Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды <ref>{{Cite web|url=https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|title=Supernatural is dead serious about the comic sweetness of its Scooby-Doo crossover|first=Alex|last=McLevy|work=[[The A.V. Club]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401003810/https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|archivedate=2018-04-01|accessdate=2018-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|title=ScoobyNatural Review: Supernatural Delivers An Absurdly Fun Crossover|first=Kevin|last=Yeoman|work=[[Screen Rant]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330032331/https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|title=SCOOBYNATURAL IS EVERYTHING WE LOVE ABOUT SUPERNATURAL — AND SCOOBY-DOO|first=Kevin|last=Melrose|work=[[Comic Book Resources]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330143812/https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|title=10 times 'Scoobynatural' proved it was the best TV crossover of the year|first=Chelsea|last=Tatham|work=[[Tampa Bay Times]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190529111754/https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|archivedate=2019-05-29|accessdate=2021-07-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|title="Scoobynatural" Is Proof Supernatural Isn't Out of Gas Creatively|first=Kaitlin|last=Thomas|work=[[TV Guide]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623180425/https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|archivedate=2021-06-23|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды <ref>{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|title=Supernatural Season 13 Episode 16: Scoobynatural Review|first=Bridget|last=LaMonica|work=[[Den of Geek]]|date=2018-03-29|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702081140/https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|archivedate=2021-07-02|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|title=Supernatural recap: 'Scoobynatural'|first=Samantha|last=Highfill|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125030629/https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|archivedate=2021-01-25|accessdate=2021-07-02}}</ref> . == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] 9iglvuw51trgx1szzkm9heayzqkyb71 3581926 3581925 2026-04-12T02:24:09Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581926 wikitext text/x-wiki {{Серия | атауы = Скубиғаттан тыс | түпнұсқа атауы = {{Lang-en|Scoobynatural}} | сериал = [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 13 | серия нөмірі = 16 | жалпы нөмірі = | режиссері = [[Роберт Сингер]] | сценарий авторы = Джим Криг | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = Серж Ладусер | монтаж = Дональд Л. Кох | ұзақтығы = 42 минут | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | шыққан күні = 29 наурыз 2018 | алдыңғы серия = Әулие адам | келесі серия = Бірнәрсе | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = }} «'''Скубиғаттан тыс'''» ({{Lang-en|Scoobynatural}}) — американдық [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] телехикаясының 13-ші маусымының 16-шы бөлімі. Онда [[Дин Винчестер|Дин]], [[Сэм Винчестер|Сэм]] және Кастиель Скуби Дудың әлеміне тап болады. == Сюжет == Дин мен Сэм ломбардта тіріліп кеткен ойыншық динозаврды жеңеді. Ломбард иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар сыйлайды. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған шынайы елеске жолығады. Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол өлген баланың елесі болып шығады, оны ашкөз құрылыс салушы басқа кәсіп иелерін қорқытып, олардың кәсібін арзанға сатып алу үшін пайдаланады. Бала Винчестерлер мен Кастиелге Скуби экипажын елестің шын елес емес, оны бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Кейіпкерлер баланың рухының жай табуына көмектесіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. == Өндіріс == Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі [[Warner Bros.|Warner Bros]] екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|title=How ‘Supernatural’s’ ‘Scooby-Doo’ Crossover Came To Be|author=Danielle Turchiano|work=[[Variety]]|date=2018-03-21|accessdate=2022-01-03|archivedate=2018-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405152810/http://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|deadlink=no}}</ref> == Пікірлер == Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды <ref>{{Cite web|url=https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|title=Supernatural is dead serious about the comic sweetness of its Scooby-Doo crossover|first=Alex|last=McLevy|work=[[The A.V. Club]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401003810/https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|archivedate=2018-04-01|accessdate=2018-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|title=ScoobyNatural Review: Supernatural Delivers An Absurdly Fun Crossover|first=Kevin|last=Yeoman|work=[[Screen Rant]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330032331/https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|title=SCOOBYNATURAL IS EVERYTHING WE LOVE ABOUT SUPERNATURAL — AND SCOOBY-DOO|first=Kevin|last=Melrose|work=[[Comic Book Resources]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330143812/https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|title=10 times 'Scoobynatural' proved it was the best TV crossover of the year|first=Chelsea|last=Tatham|work=[[Tampa Bay Times]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190529111754/https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|archivedate=2019-05-29|accessdate=2021-07-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|title="Scoobynatural" Is Proof Supernatural Isn't Out of Gas Creatively|first=Kaitlin|last=Thomas|work=[[TV Guide]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623180425/https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|archivedate=2021-06-23|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды <ref>{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|title=Supernatural Season 13 Episode 16: Scoobynatural Review|first=Bridget|last=LaMonica|work=[[Den of Geek]]|date=2018-03-29|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702081140/https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|archivedate=2021-07-02|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|title=Supernatural recap: 'Scoobynatural'|first=Samantha|last=Highfill|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125030629/https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|archivedate=2021-01-25|accessdate=2021-07-02}}</ref> . == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] 4rhrvm5kucz9sj1obljpummb168rg12 3581927 3581926 2026-04-12T02:24:35Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581927 wikitext text/x-wiki {{Серия | атауы = Скубиғаттан тыс | түпнұсқа атауы = {{Lang-en|Scoobynatural}} | сериал = [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 13 | серия нөмірі = 16 | жалпы нөмірі = | режиссері = [[Роберт Сингер]] | сценарий авторы = Джим Криг | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = Серж Ладусер | монтаж = Дональд Л. Кох | ұзақтығы = 42 минут | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | шыққан күні = 29 наурыз 2018 | алдыңғы серия = Әулие адам | келесі серия = Бірнәрсе | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = }} «'''Скубиғаттан тыс'''» ({{Lang-en|Scoobynatural}}) — американдық [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] телехикаясының 13-ші маусымының 16-шы бөлімі. Онда [[Дин Винчестер|Дин]], [[Сэм Винчестер|Сэм]] және Кастиель [[Скуби Ду]]дың әлеміне тап болады. == Сюжет == Дин мен Сэм ломбардта тіріліп кеткен ойыншық динозаврды жеңеді. Ломбард иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар сыйлайды. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған шынайы елеске жолығады. Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол өлген баланың елесі болып шығады, оны ашкөз құрылыс салушы басқа кәсіп иелерін қорқытып, олардың кәсібін арзанға сатып алу үшін пайдаланады. Бала Винчестерлер мен Кастиелге Скуби экипажын елестің шын елес емес, оны бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Кейіпкерлер баланың рухының жай табуына көмектесіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. == Өндіріс == Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі [[Warner Bros.|Warner Bros]] екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|title=How ‘Supernatural’s’ ‘Scooby-Doo’ Crossover Came To Be|author=Danielle Turchiano|work=[[Variety]]|date=2018-03-21|accessdate=2022-01-03|archivedate=2018-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405152810/http://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|deadlink=no}}</ref> == Пікірлер == Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды <ref>{{Cite web|url=https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|title=Supernatural is dead serious about the comic sweetness of its Scooby-Doo crossover|first=Alex|last=McLevy|work=[[The A.V. Club]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401003810/https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|archivedate=2018-04-01|accessdate=2018-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|title=ScoobyNatural Review: Supernatural Delivers An Absurdly Fun Crossover|first=Kevin|last=Yeoman|work=[[Screen Rant]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330032331/https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|title=SCOOBYNATURAL IS EVERYTHING WE LOVE ABOUT SUPERNATURAL — AND SCOOBY-DOO|first=Kevin|last=Melrose|work=[[Comic Book Resources]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330143812/https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|title=10 times 'Scoobynatural' proved it was the best TV crossover of the year|first=Chelsea|last=Tatham|work=[[Tampa Bay Times]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190529111754/https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|archivedate=2019-05-29|accessdate=2021-07-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|title="Scoobynatural" Is Proof Supernatural Isn't Out of Gas Creatively|first=Kaitlin|last=Thomas|work=[[TV Guide]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623180425/https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|archivedate=2021-06-23|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды <ref>{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|title=Supernatural Season 13 Episode 16: Scoobynatural Review|first=Bridget|last=LaMonica|work=[[Den of Geek]]|date=2018-03-29|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702081140/https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|archivedate=2021-07-02|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|title=Supernatural recap: 'Scoobynatural'|first=Samantha|last=Highfill|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125030629/https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|archivedate=2021-01-25|accessdate=2021-07-02}}</ref> . == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] b0ffep1efa6y0k882xq6wghxwc0m0xs 3581928 3581927 2026-04-12T02:31:13Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581928 wikitext text/x-wiki {{Серия | атауы = Скубиғаттан тыс | түпнұсқа атауы = {{Lang-en|Scoobynatural}} | сериал = [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 13 | серия нөмірі = 16 | жалпы нөмірі = | режиссері = [[Роберт Сингер]] | сценарий авторы = Джим Криг | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = Серж Ладусер | монтаж = Дональд Л. Кох | ұзақтығы = 42 минут | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | шыққан күні = 29 наурыз 2018 | алдыңғы серия = Әулие адам | келесі серия = Бірнәрсе | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = }} «'''Скубиғаттан тыс'''» ({{Lang-en|Scoobynatural}}) — “Scoobynatural” — паранормалдық драма сериалы Supernatural-дың 13-маусымының 16-бөлімі және жалпы есеп бойынша 280-бөлім. Бұл эпизодтың сценарийін Jim Krieg пен Jeremy Adams жазған. Тірі актерлермен түсірілген бөлігін Robert Singer, ал анимациялық бөлігін Spike Brandt басқарған. Эпизодтың ерекшелігі — ол негізінен анимациялық форматта түсірілген жалғыз Supernatural сериясы болып табылады. Анимацияны Warner Bros. Animation жасаған. Алғаш рет 2018 жылғы 29 наурызда The CW арнасында көрсетілді. Бұл бөлімде Сэм, Дин және Кастиэль кейіпкерлері Scooby-Doo, Where Are You! әлеміне түсіп қалады. Олар Scooby тобына қосылып, 1970 жылғы “A Night of Fright Is No Delight” эпизодындағы оқиғаларды шешуге көмектеседі. Бірақ бұл жолы оқиғаға нағыз елес араласып, жағдай күрделене түседі. Эпизодта қазіргі Scooby-Doo жобаларында ойнайтын актерлер өз рөлдерін қайта сомдаған: • Frank Welker — Скуби-Ду және Фред Джонс • Matthew Lillard — Шэгги Роджерс • Grey DeLisle — Дафна Блейк • Kate Micucci — Велма Динкли. “Scoobynatural” эпизоды сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Әсіресе оның әзілдері, мета-сілтемелері, ностальгиялық атмосферасы және екі түрлі сериалдың табиғи үйлесімі ерекше атап өтілді. == Сюжет == Дин мен Сэм ломбардта тіріліп кеткен ойыншық динозаврды жеңеді. Ломбард иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар сыйлайды. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған шынайы елеске жолығады. Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол өлген баланың елесі болып шығады, оны ашкөз құрылыс салушы басқа кәсіп иелерін қорқытып, олардың кәсібін арзанға сатып алу үшін пайдаланады. Бала Винчестерлер мен Кастиелге Скуби экипажын елестің шын елес емес, оны бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Кейіпкерлер баланың рухының жай табуына көмектесіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. == Өндіріс == Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі [[Warner Bros.|Warner Bros]] екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|title=How ‘Supernatural’s’ ‘Scooby-Doo’ Crossover Came To Be|author=Danielle Turchiano|work=[[Variety]]|date=2018-03-21|accessdate=2022-01-03|archivedate=2018-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405152810/http://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|deadlink=no}}</ref> == Пікірлер == Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды <ref>{{Cite web|url=https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|title=Supernatural is dead serious about the comic sweetness of its Scooby-Doo crossover|first=Alex|last=McLevy|work=[[The A.V. Club]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401003810/https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|archivedate=2018-04-01|accessdate=2018-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|title=ScoobyNatural Review: Supernatural Delivers An Absurdly Fun Crossover|first=Kevin|last=Yeoman|work=[[Screen Rant]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330032331/https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|title=SCOOBYNATURAL IS EVERYTHING WE LOVE ABOUT SUPERNATURAL — AND SCOOBY-DOO|first=Kevin|last=Melrose|work=[[Comic Book Resources]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330143812/https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|title=10 times 'Scoobynatural' proved it was the best TV crossover of the year|first=Chelsea|last=Tatham|work=[[Tampa Bay Times]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190529111754/https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|archivedate=2019-05-29|accessdate=2021-07-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|title="Scoobynatural" Is Proof Supernatural Isn't Out of Gas Creatively|first=Kaitlin|last=Thomas|work=[[TV Guide]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623180425/https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|archivedate=2021-06-23|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды <ref>{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|title=Supernatural Season 13 Episode 16: Scoobynatural Review|first=Bridget|last=LaMonica|work=[[Den of Geek]]|date=2018-03-29|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702081140/https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|archivedate=2021-07-02|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|title=Supernatural recap: 'Scoobynatural'|first=Samantha|last=Highfill|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125030629/https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|archivedate=2021-01-25|accessdate=2021-07-02}}</ref> . == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] cqw7n24kprd9ntnteakqlb3j2fwez8i 3581929 3581928 2026-04-12T02:32:59Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581929 wikitext text/x-wiki {{Серия | атауы = Скубиғаттан тыс | түпнұсқа атауы = {{Lang-en|Scoobynatural}} | сериал = [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 13 | серия нөмірі = 16 | жалпы нөмірі = | режиссері = [[Роберт Сингер]] | сценарий авторы = Джим Криг | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = Серж Ладусер | монтаж = Дональд Л. Кох | ұзақтығы = 42 минут | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | шыққан күні = 29 наурыз 2018 | алдыңғы серия = Әулие адам | келесі серия = Бірнәрсе | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = }} «'''Скубиғаттан тыс'''» ({{Lang-en|Scoobynatural}}) — Табиғаттан тыс паранормалдық драма сериалының 13-маусымының 16-бөлімі және жалпы есеп бойынша 280-бөлім. Бұл эпизодтың сценарийін Джим Криг пен Джереми Адамс жазған. Тірі актерлермен түсірілген бөлігін Роберт Сингер, ал анимациялық бөлігін Спайк Брандт басқарған. Эпизодтың ерекшелігі — ол негізінен анимациялық форматта түсірілген жалғыз Supernatural сериясы болып табылады. Анимацияны Warner Bros. Animation жасаған. Алғаш рет 2018 жылғы 29 наурызда The CW арнасында көрсетілді. Бұл бөлімде Сэм, Дин және Кастиэль кейіпкерлері Scooby-Doo, Where Are You! әлеміне түсіп қалады. Олар Scooby тобына қосылып, 1970 жылғы “A Night of Fright Is No Delight” эпизодындағы оқиғаларды шешуге көмектеседі. Бірақ бұл жолы оқиғаға нағыз елес араласып, жағдай күрделене түседі. Эпизодта қазіргі Scooby-Doo жобаларында ойнайтын актерлер өз рөлдерін қайта сомдаған: • Frank Welker — Скуби-Ду және Фред Джонс • Matthew Lillard — Шэгги Роджерс • Grey DeLisle — Дафна Блейк • Kate Micucci — Велма Динкли. “Scoobynatural” эпизоды сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Әсіресе оның әзілдері, мета-сілтемелері, ностальгиялық атмосферасы және екі түрлі сериалдың табиғи үйлесімі ерекше атап өтілді. == Сюжет == Дин мен Сэм ломбардта тіріліп кеткен ойыншық динозаврды жеңеді. Ломбард иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар сыйлайды. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған шынайы елеске жолығады. Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол өлген баланың елесі болып шығады, оны ашкөз құрылыс салушы басқа кәсіп иелерін қорқытып, олардың кәсібін арзанға сатып алу үшін пайдаланады. Бала Винчестерлер мен Кастиелге Скуби экипажын елестің шын елес емес, оны бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Кейіпкерлер баланың рухының жай табуына көмектесіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. == Өндіріс == Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі [[Warner Bros.|Warner Bros]] екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|title=How ‘Supernatural’s’ ‘Scooby-Doo’ Crossover Came To Be|author=Danielle Turchiano|work=[[Variety]]|date=2018-03-21|accessdate=2022-01-03|archivedate=2018-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405152810/http://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|deadlink=no}}</ref> == Пікірлер == Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды <ref>{{Cite web|url=https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|title=Supernatural is dead serious about the comic sweetness of its Scooby-Doo crossover|first=Alex|last=McLevy|work=[[The A.V. Club]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401003810/https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|archivedate=2018-04-01|accessdate=2018-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|title=ScoobyNatural Review: Supernatural Delivers An Absurdly Fun Crossover|first=Kevin|last=Yeoman|work=[[Screen Rant]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330032331/https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|title=SCOOBYNATURAL IS EVERYTHING WE LOVE ABOUT SUPERNATURAL — AND SCOOBY-DOO|first=Kevin|last=Melrose|work=[[Comic Book Resources]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330143812/https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|title=10 times 'Scoobynatural' proved it was the best TV crossover of the year|first=Chelsea|last=Tatham|work=[[Tampa Bay Times]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190529111754/https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|archivedate=2019-05-29|accessdate=2021-07-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|title="Scoobynatural" Is Proof Supernatural Isn't Out of Gas Creatively|first=Kaitlin|last=Thomas|work=[[TV Guide]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623180425/https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|archivedate=2021-06-23|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды <ref>{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|title=Supernatural Season 13 Episode 16: Scoobynatural Review|first=Bridget|last=LaMonica|work=[[Den of Geek]]|date=2018-03-29|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702081140/https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|archivedate=2021-07-02|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|title=Supernatural recap: 'Scoobynatural'|first=Samantha|last=Highfill|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125030629/https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|archivedate=2021-01-25|accessdate=2021-07-02}}</ref> . == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] lcjy0488ozrtuqqxpxn5yi4s85g4ym7 3581930 3581929 2026-04-12T02:33:16Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581930 wikitext text/x-wiki {{Серия | атауы = Скубиғаттан тыс | түпнұсқа атауы = {{Lang-en|Scoobynatural}} | сериал = [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 13 | серия нөмірі = 16 | жалпы нөмірі = 280 | режиссері = [[Роберт Сингер]] | сценарий авторы = Джим Криг | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = Серж Ладусер | монтаж = Дональд Л. Кох | ұзақтығы = 42 минут | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | шыққан күні = 29 наурыз 2018 | алдыңғы серия = Әулие адам | келесі серия = Бірнәрсе | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = }} «'''Скубиғаттан тыс'''» ({{Lang-en|Scoobynatural}}) — Табиғаттан тыс паранормалдық драма сериалының 13-маусымының 16-бөлімі және жалпы есеп бойынша 280-бөлім. Бұл эпизодтың сценарийін Джим Криг пен Джереми Адамс жазған. Тірі актерлермен түсірілген бөлігін Роберт Сингер, ал анимациялық бөлігін Спайк Брандт басқарған. Эпизодтың ерекшелігі — ол негізінен анимациялық форматта түсірілген жалғыз Supernatural сериясы болып табылады. Анимацияны Warner Bros. Animation жасаған. Алғаш рет 2018 жылғы 29 наурызда The CW арнасында көрсетілді. Бұл бөлімде Сэм, Дин және Кастиэль кейіпкерлері Scooby-Doo, Where Are You! әлеміне түсіп қалады. Олар Scooby тобына қосылып, 1970 жылғы “A Night of Fright Is No Delight” эпизодындағы оқиғаларды шешуге көмектеседі. Бірақ бұл жолы оқиғаға нағыз елес араласып, жағдай күрделене түседі. Эпизодта қазіргі Scooby-Doo жобаларында ойнайтын актерлер өз рөлдерін қайта сомдаған: • Frank Welker — Скуби-Ду және Фред Джонс • Matthew Lillard — Шэгги Роджерс • Grey DeLisle — Дафна Блейк • Kate Micucci — Велма Динкли. “Scoobynatural” эпизоды сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Әсіресе оның әзілдері, мета-сілтемелері, ностальгиялық атмосферасы және екі түрлі сериалдың табиғи үйлесімі ерекше атап өтілді. == Сюжет == Дин мен Сэм ломбардта тіріліп кеткен ойыншық динозаврды жеңеді. Ломбард иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар сыйлайды. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған шынайы елеске жолығады. Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол өлген баланың елесі болып шығады, оны ашкөз құрылыс салушы басқа кәсіп иелерін қорқытып, олардың кәсібін арзанға сатып алу үшін пайдаланады. Бала Винчестерлер мен Кастиелге Скуби экипажын елестің шын елес емес, оны бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Кейіпкерлер баланың рухының жай табуына көмектесіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. == Өндіріс == Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі [[Warner Bros.|Warner Bros]] екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|title=How ‘Supernatural’s’ ‘Scooby-Doo’ Crossover Came To Be|author=Danielle Turchiano|work=[[Variety]]|date=2018-03-21|accessdate=2022-01-03|archivedate=2018-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405152810/http://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|deadlink=no}}</ref> == Пікірлер == Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды <ref>{{Cite web|url=https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|title=Supernatural is dead serious about the comic sweetness of its Scooby-Doo crossover|first=Alex|last=McLevy|work=[[The A.V. Club]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401003810/https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|archivedate=2018-04-01|accessdate=2018-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|title=ScoobyNatural Review: Supernatural Delivers An Absurdly Fun Crossover|first=Kevin|last=Yeoman|work=[[Screen Rant]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330032331/https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|title=SCOOBYNATURAL IS EVERYTHING WE LOVE ABOUT SUPERNATURAL — AND SCOOBY-DOO|first=Kevin|last=Melrose|work=[[Comic Book Resources]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330143812/https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|title=10 times 'Scoobynatural' proved it was the best TV crossover of the year|first=Chelsea|last=Tatham|work=[[Tampa Bay Times]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190529111754/https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|archivedate=2019-05-29|accessdate=2021-07-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|title="Scoobynatural" Is Proof Supernatural Isn't Out of Gas Creatively|first=Kaitlin|last=Thomas|work=[[TV Guide]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623180425/https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|archivedate=2021-06-23|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды <ref>{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|title=Supernatural Season 13 Episode 16: Scoobynatural Review|first=Bridget|last=LaMonica|work=[[Den of Geek]]|date=2018-03-29|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702081140/https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|archivedate=2021-07-02|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|title=Supernatural recap: 'Scoobynatural'|first=Samantha|last=Highfill|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125030629/https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|archivedate=2021-01-25|accessdate=2021-07-02}}</ref> . == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] 146awtijgeseaws3vlezgt906vgonfa 3581931 3581930 2026-04-12T02:35:02Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581931 wikitext text/x-wiki {{Серия | атауы = Скубиғаттан тыс | түпнұсқа атауы = {{Lang-en|Scoobynatural}} | сериал = [[Табиғаттан тыс (телесериал)|Табиғаттан тыс]] | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 13 | серия нөмірі = 16 | жалпы нөмірі = 280 | режиссері = [[Роберт Сингер]] | сценарий авторы = Джим Криг | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = Серж Ладусер | монтаж = Дональд Л. Кох | ұзақтығы = 42 минут | мемлекет = {{USA}} | тілі = ағылшын | шыққан күні = 29 наурыз 2018 | алдыңғы серия = Әулие адам | келесі серия = Бірнәрсе | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = }} «'''Скубиғаттан тыс'''» ({{Lang-en|Scoobynatural}}) — Табиғаттан тыс паранормалдық драма сериалының 13-маусымының 16-бөлімі және жалпы есеп бойынша 280-бөлім. Бұл эпизодтың сценарийін Джим Криг пен Джереми Адамс жазған. Тірі актерлермен түсірілген бөлігін Роберт Сингер, ал анимациялық бөлігін Спайк Брандт басқарған. Эпизодтың ерекшелігі — ол негізінен анимациялық форматта түсірілген жалғыз Supernatural сериясы болып табылады. Анимацияны Warner Bros. Animation жасаған. Алғаш рет 2018 жылғы 29 наурызда The CW арнасында көрсетілді. Бұл бөлімде Сэм, Дин және Кастиэль кейіпкерлері Scooby-Doo, Where Are You! әлеміне түсіп қалады. Олар Scooby тобына қосылып, 1970 жылғы “A Night of Fright Is No Delight” эпизодындағы оқиғаларды шешуге көмектеседі. Бірақ бұл жолы оқиғаға нағыз елес араласып, жағдай күрделене түседі. Эпизодта қазіргі Scooby-Doo жобаларында ойнайтын актерлер өз рөлдерін қайта сомдаған: Френк Уелкер — Скуби-Ду және Фред Джонс, Мэтью Лиллард — Шэгги Роджерс, Грей Делисл — Дафна Блейк, Кейт Мисучи — Велма Динкли. “Scoobynatural” эпизоды сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Әсіресе оның әзілдері, мета-сілтемелері, ностальгиялық атмосферасы және екі түрлі сериалдың табиғи үйлесімі ерекше атап өтілді. == Сюжет == Дин мен Сэм ломбардта тіріліп кеткен ойыншық динозаврды жеңеді. Ломбард иесі алғыс ретінде Динге жаңа теледидар сыйлайды. Винчестерлер оны қосқанда, олар «Скуби Ду! қайдасың» шоуына еніп кетеді және көп ұзамай оларға Касттиель де қосылды. Олар Скуби экипажымен кездесіп, адамдарды өлтіре бастаған шынайы елеске жолығады. Винчестерлер оны тоқтату үшін Скуби Ду, Шегги, Фред, Дафна және Велмамен бірігеді. Бірге жұмыс істей отырып, олар елесті тұзаққа түсіреді. Ол өлген баланың елесі болып шығады, оны ашкөз құрылыс салушы басқа кәсіп иелерін қорқытып, олардың кәсібін арзанға сатып алу үшін пайдаланады. Бала Винчестерлер мен Кастиелге Скуби экипажын елестің шын елес емес, оны бетперде киген зұлым деп алдап, содан кейін шынайы әлемге оралуға көмектеседі. Кейіпкерлер баланың рухының жай табуына көмектесіп, ашкөз кәсіпкерді қолға түсіреді. == Өндіріс == Скуби-Думен кроссовер идеясын Табиғаттан тыс сценаристтері мен продюсерлері бірнеше жыл бойы талқылап келеді. Мұндай эпизодты жасау мүмкіндігі [[Warner Bros.|Warner Bros]] екі шоудың құқықтарына ие болғандықтан болды. <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|title=How ‘Supernatural’s’ ‘Scooby-Doo’ Crossover Came To Be|author=Danielle Turchiano|work=[[Variety]]|date=2018-03-21|accessdate=2022-01-03|archivedate=2018-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405152810/http://variety.com/2018/tv/features/supernatural-scooby-doo-scoobynatural-jensen-ackles-jared-padalecki-interview-1202732177/|deadlink=no}}</ref> == Пікірлер == Эпизод сыншылардан жалпы оң пікірлер алды <ref>{{Cite web|url=https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|title=Supernatural is dead serious about the comic sweetness of its Scooby-Doo crossover|first=Alex|last=McLevy|work=[[The A.V. Club]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401003810/https://tv.avclub.com/supernatural-is-dead-serious-about-the-comic-sweetness-1824157285|archivedate=2018-04-01|accessdate=2018-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|title=ScoobyNatural Review: Supernatural Delivers An Absurdly Fun Crossover|first=Kevin|last=Yeoman|work=[[Screen Rant]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330032331/https://screenrant.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-crossover-review/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|title=SCOOBYNATURAL IS EVERYTHING WE LOVE ABOUT SUPERNATURAL — AND SCOOBY-DOO|first=Kevin|last=Melrose|work=[[Comic Book Resources]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330143812/https://www.cbr.com/scoobynatural-supernatural-scooby-doo-best-moments/|archivedate=2018-03-30|accessdate=2018-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|title=10 times 'Scoobynatural' proved it was the best TV crossover of the year|first=Chelsea|last=Tatham|work=[[Tampa Bay Times]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190529111754/https://www.tampabay.com/blogs/media/2018/03/29/10-times-scoobynatural-proved-it-was-the-best-tv-crossover-of-the-year/|archivedate=2019-05-29|accessdate=2021-07-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|title="Scoobynatural" Is Proof Supernatural Isn't Out of Gas Creatively|first=Kaitlin|last=Thomas|work=[[TV Guide]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210623180425/https://www.tvguide.com/news/supernatural-scoobynatural-review/|archivedate=2021-06-23|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Den of Geek шолушысы эпизодқа 5 жұлдыздың 5-ін берді және оған эпизодтың «әртүрлі тонды бір серияға араластырып, әзіл мен ностальгияны тудырғанының» ұнағанын жазды <ref>{{Cite web|url=https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|title=Supernatural Season 13 Episode 16: Scoobynatural Review|first=Bridget|last=LaMonica|work=[[Den of Geek]]|date=2018-03-29|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702081140/https://www.denofgeek.com/tv/supernatural-season-13-episode-16-scoobynatural-review/|archivedate=2021-07-02|accessdate=2021-07-02}}</ref>. Entertainment Weekly қызметкері Саманта Хайфилл «бұны басқа бірде-бір шоу жасай алмайды, оны жақсы жасай алмайды» деп атап өтті <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|title=Supernatural recap: 'Scoobynatural'|first=Samantha|last=Highfill|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2018-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125030629/https://ew.com/recap/supernatural-season-13-episode-16/|archivedate=2021-01-25|accessdate=2021-07-02}}</ref> . == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Warner Bros.]] pmd0p595uy0jhio0krptn1ro5q5lxfu 0 742857 3582179 3504817 2026-04-12T08:49:00Z Ashina 7704 «[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары|Бокстан Азия чемпиондары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582179 wikitext text/x-wiki {{Боксшы |Есімі =Нұрбек Оралбай |Шынайы есімі = |Суреті = |Толық есімі =Нұрбек Рахатұлы Оралбай |Лақап аты = |Азаматтығы ={{байрақ|Қазақстан}} |Туған күні =11.6.2000 |Туған жері ={{туғанжері|Астана|Астанада}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Тұрғылықты жері = |Салмағы =75 |Тұрысы = |Бойы =187 |Қолдың қарқыны = |Стилі = |Бапкері = |Команда = |Алғашқы айқасы = |Соңғы айқасы = |Чемпион белдігі = |Айқастар = |Жеңістер саны = |Нокаут = |Жеңілгені = |Тең түскендері = |Болмағандары = |Әуесқой айқастары = |Әуесқой айқастарда жеңгені = |Әуесқой айқастарда жеңілгені = |Әуесқой айқастарда нокауты = |Әуесқой айқастарда тең түскендері = |Кәсіпқой айқастары = |Кәсіпқой айқастарда жеңгені = |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = |Кәсіпқой айқастарда нокауты = |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері = |Рейтинг1 = |Позиция1 = |Үздік позициясы1 = |Рейтинг2 = |Позиция2 = |Үздік позициясы2 = |Рейтинг3 = |Позиция3 = |Үздік позициясы3 = |Рейтинг4 = |Позиция4 = |Үздік позициясы4 = |Рейтинг5 = |Позиция5 = |Үздік позициясы5 = |Рейтинг6 = |Позиция6 = |Үздік позициясы6 = |Рейтинг7 = |Позиция7 = |Үздік позициясы7 = |Рейтинг8 = |Позиция8 = |Үздік позициясы8 = |Рейтинг9 = |Позиция9 = |Үздік позициясы9 = |Үздік позициясы = |Нашар позициясы = |boxrec_id = |Сайты = }} '''Нұрбек Рахатұлы Оралбай''' ([[11 маусым]] [[2000 жыл]], [[Алматы]]) — қазақстандық әуесқой боксшы, Әлем чемпионы (2023), Жазғы Олимпиада ойындарының (2024) күміс жүлдегері. Ауыр салмақта өнер көрсететін [[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбайдың]] егізі. {{Медальдар|ені=270px|суреті=|медальдар={{ОО-спорт|[[Бокс]]}} {{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}} {{медаль|Күміс|[[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы бокс|Париж 2024]]|80 кг дейін}} {{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}} {{медаль|Алтын|[[Бокстан әлем чемпионаты 2023|Ташкент 2023]]|75-80кг}} {{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаттары]]}} {{медаль|Қола|[[Бокстан Азия чемпионаты 2022|Амман 2022]]|80 кг дейін}} {{турнир|Жастар арасындағы әлем чемпионаты}} {{медаль|Алтын|[[Бокстан әлем кубогы 2018|Будапешт 2018]]|75 кг дейін}}}} == Спорттық мансабы == 2018 жылы алдымен жастар арасындағы Азия чемпионатында күміс жүлдегер атанды. Сол жылы тамыз айында [[Мажарстан|Венгрияның]] [[Будапешт]] қаласында жастар (18 жасқа дейін) арасындағы әлем чемпионы атанып, финалда ресейлік Даниил Тетеревті жеңд<ref>https://kaz.inform.kz/news/ek-ulim-da-kazakstanga-ek-altin-alip-keled-dep-umt-artamin-rahat-oralbay-c35228/</ref>і. 2019 жылы Қазақстан Республикасының 5 жылдық Спартакиадасында жеңімпаз болды. 2020 жылы Қазақстан чемпионатында күміс жүлдеге ие болса, 2021 жылы Қазақстан чемпионы атанды. 2022 жылы Амман қаласында өткен Азия чемпионатында қола жүлдені иеленді. <ref>https://olympic.kz/kk/article/30896-olimpiada-2024-bokser-nurbek-oralbay-proydet-proverku-na-prochnost-v-odnom-iz-samom-konkurentnom-vese</ref> === Әлем чемпионаты (2021) === {{Матч туралы есептеме|мерзімі={{Start date|2021|10|28|df=y}}|команда1={{ту|Қазақстан}} '''Нұрбек Оралбай'''|есеп=5–0|команда2={{ту|Бразилия}} Исайяс Фильо|стадион=Белград, [[Сербия]] (1/16 финал)|көрермендер=|төреші=}}{{Матч туралы есептеме|мерзімі={{Start date|2021|10|31|df=y}}|команда1={{ту|Қазақстан}} '''Нұрбек Оралбай'''|есеп=5–0|команда2={{ту|Венгрия}} Пал Ковач|стадион=Белград, [[Сербия]] (1/8 финал)|көрермендер=|төреші=}}{{Матч туралы есептеме|мерзімі={{Start date|2021|11|03|df=y}}|команда1={{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай|есеп=0–5|команда2={{ту|Сербия}} '''Владимир Мирончиков'''|стадион=Белград, [[Сербия]] (¼ финал)|көрермендер=|төреші=}} === Әлем чемпионаты (2023) === Өзбекстанның Ташкент қаласында бокстан әлем чемпионатында Нұрбек Оралбай 80 келі салмақта сынға түсті. Ол әлем чемпионы атағы үшін финалдық кездесуде Қытай елінің атынан сынға түскен этникалық қазақ [[Тоқтарбек Таңатқан|Тоқтарбек Таңатқанды]] жеңіп әлем чемпионы атанды. <ref>https://egemen.kz/article/342083-qazaq-pen-qazaqtynh-basekesi-nurbek-oralbay-alem-chempiony-atandy</ref>{{Матч туралы есептеме|мерзімі={{Start date|2023|5|07|df=y}}|команда1={{ту|Қазақстан}} '''Нұрбек Оралбай'''|есеп=5–0|команда2={{ту|Түркия}} Каан Айкутсун|стадион=Ташкент, [[Өзбекстан]] (1/8 финал)|көрермендер=|төреші=}}{{Матч туралы есептеме|мерзімі={{Start date|2023|5|10|df=y}}|команда1={{ту|Қазақстан}} '''Нұрбек Оралбай'''|есеп=5–0|команда2={{ту|Иордания}} Хуссейн Ишаиш|стадион=Ташкент, [[Өзбекстан]] (¼ финал)|көрермендер=|төреші=}}{{Матч туралы есептеме|мерзімі={{Start date|2023|5|12|df=y}}|команда1={{ту|Қазақстан}} '''Нұрбек Оралбай'''|есеп=4–1|команда2={{ту|Ресей}} Имам Хатаев|стадион=Ташкент, [[Өзбекстан]] (Жартылай финал)|көрермендер=|төреші=}}{{Матч туралы есептеме|мерзімі={{Start date|2023|5|14|df=y}}|команда1={{ту|Қазақстан}} '''Нұрбек Оралбай'''|есеп=4–1|команда2={{ту|Қытай}} Тохтарбек Танатхан|стадион=Ташкент, [[Өзбекстан]] (Финал)|көрермендер=|төреші=}} === 2024 жылғы Жазғы Олимпиада<ref>https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/nurbek-oralbay_1932824</ref> === {{Матч туралы есептеме|мерзімі={{Start date|2024|7|29|df=y}}|команда1={{ту|Қазақстан}} '''Нұрбек Оралбай'''|есеп=3–2|команда2={{ту|Австралия}} Каллум Питерс|стадион=Париж, [[Франция]] (1/8 финал)|көрермендер=|төреші=}}{{Матч туралы есептеме|мерзімі={{Start date|2024|8|02|df=y}}|команда1={{ту|Қазақстан}} '''Нұрбек Оралбай'''|есеп=5–0|команда2={{ту|Әзірбайжан}} Мурад Аллахвердиев|стадион=Париж, [[Франция]] (¼ финал)|көрермендер=|төреші=}}{{Матч туралы есептеме|мерзімі={{Start date|2024|8|06|df=y}}|команда1={{ту|Қазақстан}} '''Нұрбек Оралбай'''|есеп=3–2|команда2={{ту|Доминикан Республикасы}} Кристиан Пиналес|стадион=Париж, [[Франция]] (Жартылай финал)|көрермендер=|төреші=}}{{Матч туралы есептеме|мерзімі={{Start date|2024|8|10|df=y}}|команда1={{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай|есеп=2–3|команда2={{ту|Украина}} '''Александр Хижняк'''|стадион=Париж, [[Франция]] (Финал)|көрермендер=|төреші=}} == Жеке өмірі == Нұрбек Оралбайдың егіз бауыры [[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбай]] да әуесқой бокспен айналысады. <ref>{{cite news|title=The Oralbay twin brothers shined in the semi-finals of the Cologne Boxing World Cup|url=http://www.asbcnews.org/the-oralbay-twin-brothers-shined-in-the-semi-finals-of-the-cologne-boxing-world-cup/|work=Asian Boxing Confederation}}</ref> == Марапаттары == [[Парасат ордені|'''«Парасат» Ордені''']] ''(2024 жылғы 14 тамыз)'' == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{бастама}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] [[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері]] [[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]] [[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]] stwvurblbj9duon55ef19l3hccmgp00 0 746540 3581694 3573741 2026-04-11T13:13:03Z Casserium 68287 /* Тізім */ 3581694 wikitext text/x-wiki Бұл тізімде [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстанның 2-президенті]] '''[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]тың жасаған халықаралық сапарлары''' көрсетілген. Ең көбі [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] жақын көршілеріміз [[Ресей]]ге 18, [[Қырғызстан]]ға 7 рет сапар жасаған. [[Қытай]], [[Біріккен Араб Әмірліктері|АӘБ]], [[Тәжікстан]], [[Түркия]], [[Өзбекстан]]ға 4 рет, [[Әзірбайжан]], [[Германия]] және [[АҚШ]]-қа 3 рет сапар жасады. Ең азы [[Армения]], [[Қатар]] және [[Сауд Арабиясы]]на 2 рет сапар жасады. 2022 жылы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] 14 елге 24 рет барып рекорды қойды.<ref> https://www.lada.kz/kazakhstan-news/120728-5-let-u-shturvala-skolko-zarubezhnyh-poezdok-sovershil-tokaev-v-kachestve-prezidenta.html</ref> [[Сурет:P20251106DT-0134 President Donald Trump meets with President of the Republic of Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev in the Oval Office.jpg|thumb|Тоқаев пен [[Дональд Трамп]] [[Сопақ кеңсе]]де, 6 қараша 2025]] [[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev and Vladimir Putin (2019-04-03) 08.jpg|thumb|Тоқаев пен [[Владимир Путин]] [[Мәскеу Кремлі]]нде өткен баспасөз мәслихатында.]] [[Сурет:Zelenskyi and Tokaev.jpg|thumb|Тоқаев пен [[Володимир Олександрович Зеленський|Владимир Зеленский]] [[Нью-Йорк]]те.]] == Тізім == {| class="wikitable" |- ! Күні !! Ел !! Қала !! Сапар түрі |- | 3-4 сәуір 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-putinym-v-moskve-366428/ |date=3 апреля 2019|title= Токаев встретился с Путиным в Москве |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- | 14-15 сәуір 2019 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref> {{cite web|url= https://ru.sputnik.kz/amp/20190414/tokaev-uzbekistan-vizit-9827342.html |title= Токаев прибыл с государственным визитом в Ташкент |author=|date= 2019-04-14 |work= ru.sputnik.kz |publisher=|accessdate=2024-11-05|lang=ru}}</ref> |- | 13-14 маусым 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>[https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-shanhai-yntymaktastyk-uiymynyn-sammitine-katysu-ushin-bishkek-kalasyna-keldi Қазақстан Президенті Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының саммитіне қатысу үшін Бішкек қаласына келді]</ref> |- | 14-15 маусым 2019 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> [https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-aziyadagy-ozara-is-kimyl-zhane-senim-sharalary-zhonindegi-kenestin-v-sammitine-katysu-ushin-dushan Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің V саммитіне қатысу үшін Душанбе қаласына келді]</ref> |- | 11 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] мен [[Ханчжоу]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezident-kazahstana-kasym-zhomart-tokaev-vstretilsya-s-premerom-gosudarstvennogo-soveta-knr-li-kecyanom</ref> |- | 23 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/memleket-basshysy-aksh-tyn-sayasi-zhane-sarapshy-top-okilderimen-kezdesu-otkizdi</ref> |- | 1 қазан 2019 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/toqaev-armeniiaga-keldi-301467/</ref> |- | 3 қазан 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4988694-to-aev-sochige-keld.html</ref> |- | 11 қазан 2019 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-prezidentom-turkmenistana-381355/</ref> |- || 7 қараша 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Омбы]] || Жұмыс сапары<ref>https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226041957/https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske |date=2024-12-26 }}</ref> |- || 27–28 қараша 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://azh.kz/kz/news/view/43431</ref> |- || 5–6 желтоқсан 2019 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4997749-asym-zhomart-to-aev-germaniya-a-bardy.html</ref> |- || 28–29 қаңтар 2020 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5004451-to-aev-b-r-kken-arab-m-rl-kter-ne-resmi.html</ref> |- || 15 ақпан 2020 || {{Байрақ|Германия}} || [[Мюнхен]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kasym-zhomart-tokaev-kauipsizdik-zhonindegi-56-shy-myunhen-konferenciyasynyn-resmi-ashylu-rasimine-katysty</ref> |- || 24 маусым 2020 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-maskeuge-zhumys-saparymen-bardy</ref> |- || 19–20 мамыр 2021 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-tazhikstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-ekizhakty-kelissoz-otkizdi-20494</ref> |- || 5 тамыз 2021 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-elderi-basshylarynyn-konsultativtik-kezdesuine-katysty-672755</ref> |- || 16–18 тамыз 2021 || {{Байрақ|Корея Республикасы}} || [[Сеул]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5079403-to-aev-seuldeg-otan-sh-n-shey-t-bol.html</ref> |- || 21 тамыз 2021 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/vstrecha-s-prezidentom-rossiyskoy-federacii-vladimirom-putinym-217177</ref> |- || 10–11 мамыр 2022 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kasyim-jomart-tokaev-priletel-v-turtsiyu-468283/</ref> |- || 15 мамыр 2022 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kasyim-jomart-tokaev-vstretilsya-s-prezidentom-oae-468633/</ref> |- || 16 мамыр 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/kasym-zhomart-tokaev-provel-vstrechu-s-prezidentom-rossii-vladimirom-putinym-1642354</ref> |- || 17 маусым 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-peterburg-halykaralyk-ekonomikalyk-forumynyn-25-zhyldygyna-arnalgan-zhiynga-katysty-1754832</ref> |- || 19 маусым 2022 || {{Байрақ|Иран}} || [[Тегеран]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-iran-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-195491</ref> |- || 21 маусым 2022 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kezdesti-2153456</ref> |- || 29 маусым 2022 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-turikmenstan-prezidenti-serdar-berdimuhamedovpen-kezdesti-295469</ref> |- || 21 шілде 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylarynyn-iv-konsultativtik-kezdesuinde-soylegen-sozi-2163942</ref> |- || 24 шілде 2022 || {{Байрақ|Сауд Арабиясы}} || [[Жидда]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-men-saud-arabiyasynyn-tak-murageri-kelissoz-zhurgizdi-2465943</ref> |- || 18 тамыз 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-pribyil-v-sochi-475833/</ref> |- || 24 тамыз 2022 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-ilham-aliev-keneytilgen-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-2474643</ref> |- || 15–16 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-shanhay-yntymaktastyk-uyymyna-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-168386</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-birikken-ulttar-uyymy-bas-assambleyasynyn-77-sessiyasy-zhalpy-debattarynda-soz-soyledi-2082726</ref> |- || 23 қараша 2022 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-sessiyasyna-katysty-2310530</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-resey-federaciyasynyn-prezidenti-vladimir-putinmen-kezdesti-28104031</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/birlesken-malimdeme-30103621</ref> |- || 9 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref> https://orda.kz/tokaev-pribyl-s-rabochim-vizitom-v-bishkek/</ref> |- || 22 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-ozbekstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-22113913</ref> |- || 9 мамыр 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-9471</ref> |- || 17–19 мамыр 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Сиань]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-pen-khr-toragasy-si-czinpin-kelissoz-zhurgizdi-174406</ref> |- || 2 маусым 2023 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylary-men-europalyk-kenes-prezidentinin-ekinshi-kezdesuine-katysty-254251</ref> |- || 3 маусым 2023 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-turkiya-prezidenti-rezhep-tayip-erdogandy-ulyktau-rasimine-katysty-352826</ref> |- || 21–24 тамыз 2023 || {{Байрақ|Вьетнам}} || [[Ханой]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-kk-tokaevtyn-vetnam-socialistik-respublikasyna-resmi-saparynyn-korytyndylary-turaly-birlesken-kommyunike-2172826</ref> |- || 14–15 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ekspo-ortalyk-aziya-2023-kormesine-bardy-1485023</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-aksh-memleketteri-basshylarynyn-sammitine-katysty-208393</ref> |- || 28–29 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-berlin-global-dialogue-forumynda-soz-soyledi-2885636</ref> |- || 17–18 қазан 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-khr-toragasy-si-czinpinmen-kelissoz-zhurgizdi-1792321</ref> |- || 25-26 желтоқсан 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-25111918</ref> |- || 19 қаңтар 2024 || {{Байрақ|Ватикан}} || [[Ватикан]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsya-s-papoy-rimskim-v-vatikane-523702/</ref> |- || 13-14 ақпан 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-memleketinin-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kelissoz-zhurgizdi-1411032</ref> |- || 21 ақпан 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Қазан (қала)|Қазан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-bolashaktyn-oyyndary-halykaralyk-turnirinin-ashylu-rasimine-katysty-2115628</ref> |- || 11-12 наурыз 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-posetit-s-gosudarstvennyim-vizitom-azerbaydjan-528756/</ref> |- || 5 сәуір 2024 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] пен [[Хиуа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-hiua-kalasynyn-tarihi-oryndaryn-aralap-kordi-534114</ref> |- || 9 мамыр 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-94744</ref> |- || 22-24 мамыр 2024 || {{Байрақ|Сингапур}} || [[Сингапур]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-singapur-535970/</ref> |- || 28 қазан 2024 || {{Байрақ|Моңғолия}} || [[Ұланбатыр]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite|title= Президент Токаев посетит Монголию |url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-mongoliyu-552070/|accessdate=28 қазан 2024|lang=ru|work= tengrinews.kz}}</ref> |- || 4 қараша 2024 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || Мемлекеттік сапар<ref> {{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kazahstana-kasyim-jomart-tokaev-pribyil-frantsiyu-552861/ |title= Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев прибыл во Францию |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- |6 қараша 2024 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-priletel-v-kyirgyizstan-553100/|title=Токаев прилетел в Кыргызстан|lang= ru |work= tengrinews.kz|date=2024-11-06|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |11-12 қараша 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-bakudegi-duniezhuzilik-klimat-sammitinde-soz-soyledi-121015|title=Қазақстан Президенті Бакудегі Дүниежүзілік климат саммитінде сөз сөйледі|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|date=2024-11-12|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |18-19 қараша 2024 || {{Байрақ|Сербия}} || [[Белград]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/politika/6456859-kasymzhomart-tokaev-pribyl-s-ofitsialnym-vizitom-v-serbiyu.html|title=Касым-Жомарт Токаев прибыл с официальным визитом в Сербию|lang= ru |work= zakon.kz |date=2024-11-18|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-budapeshtte-viktor-orbanmen-kelissoz-zhurgizdi-21101540|title=Қасым-Жомарт Тоқаев Будапештте Виктор Орбанмен келіссөз жүргізді|date=2024-11-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-doha-forumynyn-paneldik-sessiyasyna-katysty-7115429|title= Қасым-Жомарт Тоқаев Доха форумының панельдік сессиясына қатысты |date=2024-12-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 13 қаңтар 2025 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-baa-prezidenti-sheyh-muhammed-ben-zaid-al-nahayanmen-kezdesti-130596 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев БАӘ Президенті шейх Мұхаммед бен Заид Әл Нахаянмен кездесті |date=2025-01-13|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 4 сәуір 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-europa-odagy-sammitine-katysty-43589 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев «Орталық Азия – Еуропа Одағы» саммитіне қатысты |date=2025-04-04|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9 мамыр 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-oray-uyymdastyrylgan-askeri-paradka-bardy-944516 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жеңіс күніне орай ұйымдастырылған әскери парадқа барды |date=2025-05-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- |21 мамыр 2025 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-beyresmi-sammitine-katysty-214377 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммитіне қатысты |date=2025-05-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 28–30 шілде 2025 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-rezhep-tayip-erdogan-kelissoz-zhurgizdi-2965637 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Режеп Тайип Ердоған келіссөз жүргізді |date=2025-07-29|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21–22 тамыз 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-sadyr-zhaparov-kelissoz-zhurgizdi-22765 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров келіссөз жүргізді |date=2025-08-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 31 тамыз–3 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Тяньцзинь]] мен [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-shyu-ga-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-otyrysynda-soz-soyledi-184139 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында сөз сөйледі |date=2025-09-01|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21-24 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-cameco-korporaciyasynyn-prezidenti-tim-gitceldi-kabyldady-2184133 |title= Мемлекет басшысы Cameco корпорациясының президенті Тим Гитцельді қабылдады |date=2025-09-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 6-7 қазан 2025 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Габала]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-hii-sammitinde-soz-soyledi-791141 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының ХІІ саммитінде сөз сөйледі |date=2025-10-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9-10 қазан 2025 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-tazhikstan-prezidenti-emomali-rahmonmen-kezdesu-otkizdi-995055 |title= Мемлекет басшысы Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмонмен кездесу өткізді |date=2025-10-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 6-7 қараша 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-aksh-prezidenti-donald-tramppen-kelissoz-zhurgizdi-7105122 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ Президенті Дональд Трамппен келіссөз жүргізді |date=2025-11-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 11-12 қараша 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-resey-federaciyasyna-memlekettik-sapary-bastaldy-11105558 |title= Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресей Федерациясына мемлекеттік сапары басталды |date=2025-11-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 15-16 қараша 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ozbekstan-prezidenti-shavkat-mirziyoevpen-kelissoz-zhurgizdi-1510570 |title= Мемлекет басшысы Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёевпен келіссөз жүргізді |date=2025-11-15|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 26-27 қараша 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-otyrysyna-katysty-27101134 |title= Мемлекет басшысы ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің отырысына қатысты |date=2025-11-27|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 11-12 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-ashhabad-kalasyna-bardy-11112150 |title= Президент Ашхабад қаласына барды |date=2025-12-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 18-20 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Жапония}} || [[Токио]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhaponiya-imperatory-naruhitomen-kezdesti-18115114 |title= Мемлекет басшысы Жапония Императоры Нарухитомен кездесті |date=2025-12-18|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 21-22 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-21113112 |title= Президент Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің шағын құрамдағы отырысына қатысты |date=2025-12-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 22 қаңтар 2026 || {{Байрақ|Швейцария}} || [[Давос]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-beybitshilik-kenesinin-zhargysyna-kol-koydy-2202512 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Бейбітшілік кеңесінің Жарғысына қол қойды |date=2026-01-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 3-4 ақпан 2026 || {{Байрақ|Пәкістан}} || [[Исламабад]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-pakistanga-memlekettik-saparmen-bardy-311934/ |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Пәкістанға мемлекеттік сапармен барды |date=2026-02-03|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 19-20 ақпан 2026 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-vashingtonda-otandastarymyzben-kezdesti-1911146 |title= Мемлекет басшысы Вашингтонда отандастарымызбен кездесті |date=2026-02-19|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-19}}</ref> |- | 11-? сәуір 2026 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-ozbekstanga-zhumys-saparymen-bardy-1135714 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Өзбекстанға жұмыс сапарымен барды |date=2026-04-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-04-11}}</ref> |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан сыртқы саясаты]] my0e12f3pwaub507z6mkcw2331iz21w 3581703 3581694 2026-04-11T13:18:17Z Casserium 68287 3581703 wikitext text/x-wiki Бұл тізімде [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстанның 2-президенті]] '''[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]тың жасаған халықаралық сапарлары''' көрсетілген. Ең көбі [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] жақын көршілеріміз [[Ресей]]ге 18, [[Қырғызстан]]ға 7 рет сапар жасаған. [[Қытай]], [[Біріккен Араб Әмірліктері|АӘБ]], [[Тәжікстан]], [[Түркия]], [[Өзбекстан]]ға 4 рет, [[Әзірбайжан]], [[Германия]] және [[АҚШ]]-қа 3 рет сапар жасады. Ең азы [[Армения]], [[Қатар]] және [[Сауд Арабиясы]]на 2 рет сапар жасады. 2022 жылы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] 14 елге 24 рет барып рекорды қойды.<ref> https://www.lada.kz/kazakhstan-news/120728-5-let-u-shturvala-skolko-zarubezhnyh-poezdok-sovershil-tokaev-v-kachestve-prezidenta.html</ref> [[Сурет:P20251106DT-0134 President Donald Trump meets with President of the Republic of Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev in the Oval Office.jpg|thumb|Тоқаев пен [[Дональд Трамп]] [[Сопақ кеңсе]]де, 6 қараша 2025]] [[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev and Vladimir Putin (2019-04-03) 08.jpg|thumb|Тоқаев пен [[Владимир Путин]] [[Мәскеу Кремлі]]нде өткен баспасөз мәслихатында.]] [[Сурет:Zelenskyi and Tokaev.jpg|thumb|Тоқаев пен [[Володимир Олександрович Зеленський|Владимир Зеленский]] [[Нью-Йорк]]те.]] == Тізім == {| class="wikitable" |- ! Күні !! Ел !! Қала !! Сапар түрі |- | 3-4 сәуір 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-putinym-v-moskve-366428/ |date=3 апреля 2019|title= Токаев встретился с Путиным в Москве |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- | 14-15 сәуір 2019 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref> {{cite web|url= https://ru.sputnik.kz/amp/20190414/tokaev-uzbekistan-vizit-9827342.html |title= Токаев прибыл с государственным визитом в Ташкент |author=|date= 2019-04-14 |work= ru.sputnik.kz |publisher=|accessdate=2024-11-05|lang=ru}}</ref> |- | 13-14 маусым 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>[https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-shanhai-yntymaktastyk-uiymynyn-sammitine-katysu-ushin-bishkek-kalasyna-keldi Қазақстан Президенті Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының саммитіне қатысу үшін Бішкек қаласына келді]</ref> |- | 14-15 маусым 2019 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> [https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-aziyadagy-ozara-is-kimyl-zhane-senim-sharalary-zhonindegi-kenestin-v-sammitine-katysu-ushin-dushan Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің V саммитіне қатысу үшін Душанбе қаласына келді]</ref> |- | 11 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] мен [[Ханчжоу]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezident-kazahstana-kasym-zhomart-tokaev-vstretilsya-s-premerom-gosudarstvennogo-soveta-knr-li-kecyanom</ref> |- | 23 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/memleket-basshysy-aksh-tyn-sayasi-zhane-sarapshy-top-okilderimen-kezdesu-otkizdi</ref> |- | 1 қазан 2019 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/toqaev-armeniiaga-keldi-301467/</ref> |- | 3 қазан 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4988694-to-aev-sochige-keld.html</ref> |- | 11 қазан 2019 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-prezidentom-turkmenistana-381355/</ref> |- || 7 қараша 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Омбы]] || Жұмыс сапары<ref>https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226041957/https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske |date=2024-12-26 }}</ref> |- || 27–28 қараша 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://azh.kz/kz/news/view/43431</ref> |- || 5–6 желтоқсан 2019 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4997749-asym-zhomart-to-aev-germaniya-a-bardy.html</ref> |- || 28–29 қаңтар 2020 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5004451-to-aev-b-r-kken-arab-m-rl-kter-ne-resmi.html</ref> |- || 15 ақпан 2020 || {{Байрақ|Германия}} || [[Мюнхен]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kasym-zhomart-tokaev-kauipsizdik-zhonindegi-56-shy-myunhen-konferenciyasynyn-resmi-ashylu-rasimine-katysty</ref> |- || 24 маусым 2020 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-maskeuge-zhumys-saparymen-bardy</ref> |- || 19–20 мамыр 2021 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-tazhikstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-ekizhakty-kelissoz-otkizdi-20494</ref> |- || 5 тамыз 2021 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-elderi-basshylarynyn-konsultativtik-kezdesuine-katysty-672755</ref> |- || 16–18 тамыз 2021 || {{Байрақ|Корея Республикасы}} || [[Сеул]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5079403-to-aev-seuldeg-otan-sh-n-shey-t-bol.html</ref> |- || 21 тамыз 2021 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/vstrecha-s-prezidentom-rossiyskoy-federacii-vladimirom-putinym-217177</ref> |- || 10–11 мамыр 2022 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kasyim-jomart-tokaev-priletel-v-turtsiyu-468283/</ref> |- || 15 мамыр 2022 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kasyim-jomart-tokaev-vstretilsya-s-prezidentom-oae-468633/</ref> |- || 16 мамыр 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/kasym-zhomart-tokaev-provel-vstrechu-s-prezidentom-rossii-vladimirom-putinym-1642354</ref> |- || 17 маусым 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-peterburg-halykaralyk-ekonomikalyk-forumynyn-25-zhyldygyna-arnalgan-zhiynga-katysty-1754832</ref> |- || 19 маусым 2022 || {{Байрақ|Иран}} || [[Тегеран]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-iran-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-195491</ref> |- || 21 маусым 2022 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kezdesti-2153456</ref> |- || 29 маусым 2022 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-turikmenstan-prezidenti-serdar-berdimuhamedovpen-kezdesti-295469</ref> |- || 21 шілде 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylarynyn-iv-konsultativtik-kezdesuinde-soylegen-sozi-2163942</ref> |- || 24 шілде 2022 || {{Байрақ|Сауд Арабиясы}} || [[Жидда]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-men-saud-arabiyasynyn-tak-murageri-kelissoz-zhurgizdi-2465943</ref> |- || 18 тамыз 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-pribyil-v-sochi-475833/</ref> |- || 24 тамыз 2022 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-ilham-aliev-keneytilgen-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-2474643</ref> |- || 15–16 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-shanhay-yntymaktastyk-uyymyna-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-168386</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-birikken-ulttar-uyymy-bas-assambleyasynyn-77-sessiyasy-zhalpy-debattarynda-soz-soyledi-2082726</ref> |- || 23 қараша 2022 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-sessiyasyna-katysty-2310530</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-resey-federaciyasynyn-prezidenti-vladimir-putinmen-kezdesti-28104031</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/birlesken-malimdeme-30103621</ref> |- || 9 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref> https://orda.kz/tokaev-pribyl-s-rabochim-vizitom-v-bishkek/</ref> |- || 22 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-ozbekstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-22113913</ref> |- || 9 мамыр 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-9471</ref> |- || 17–19 мамыр 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Сиань]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-pen-khr-toragasy-si-czinpin-kelissoz-zhurgizdi-174406</ref> |- || 2 маусым 2023 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylary-men-europalyk-kenes-prezidentinin-ekinshi-kezdesuine-katysty-254251</ref> |- || 3 маусым 2023 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-turkiya-prezidenti-rezhep-tayip-erdogandy-ulyktau-rasimine-katysty-352826</ref> |- || 21–24 тамыз 2023 || {{Байрақ|Вьетнам}} || [[Ханой]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-kk-tokaevtyn-vetnam-socialistik-respublikasyna-resmi-saparynyn-korytyndylary-turaly-birlesken-kommyunike-2172826</ref> |- || 14–15 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ekspo-ortalyk-aziya-2023-kormesine-bardy-1485023</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-aksh-memleketteri-basshylarynyn-sammitine-katysty-208393</ref> |- || 28–29 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-berlin-global-dialogue-forumynda-soz-soyledi-2885636</ref> |- || 17–18 қазан 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-khr-toragasy-si-czinpinmen-kelissoz-zhurgizdi-1792321</ref> |- || 25-26 желтоқсан 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-25111918</ref> |- || 19 қаңтар 2024 || {{Байрақ|Ватикан}} || [[Ватикан]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsya-s-papoy-rimskim-v-vatikane-523702/</ref> |- || 13-14 ақпан 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-memleketinin-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kelissoz-zhurgizdi-1411032</ref> |- || 21 ақпан 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Қазан (қала)|Қазан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-bolashaktyn-oyyndary-halykaralyk-turnirinin-ashylu-rasimine-katysty-2115628</ref> |- || 11-12 наурыз 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-posetit-s-gosudarstvennyim-vizitom-azerbaydjan-528756/</ref> |- || 5 сәуір 2024 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] пен [[Хиуа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-hiua-kalasynyn-tarihi-oryndaryn-aralap-kordi-534114</ref> |- || 9 мамыр 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-94744</ref> |- || 22-24 мамыр 2024 || {{Байрақ|Сингапур}} || [[Сингапур]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-singapur-535970/</ref> |- || 28 қазан 2024 || {{Байрақ|Моңғолия}} || [[Ұланбатыр]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite|title= Президент Токаев посетит Монголию |url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-mongoliyu-552070/|accessdate=28 қазан 2024|lang=ru|work= tengrinews.kz}}</ref> |- || 4 қараша 2024 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || Мемлекеттік сапар<ref> {{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kazahstana-kasyim-jomart-tokaev-pribyil-frantsiyu-552861/ |title= Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев прибыл во Францию |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- |6 қараша 2024 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-priletel-v-kyirgyizstan-553100/|title=Токаев прилетел в Кыргызстан|lang= ru |work= tengrinews.kz|date=2024-11-06|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |11-12 қараша 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-bakudegi-duniezhuzilik-klimat-sammitinde-soz-soyledi-121015|title=Қазақстан Президенті Бакудегі Дүниежүзілік климат саммитінде сөз сөйледі|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|date=2024-11-12|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |18-19 қараша 2024 || {{Байрақ|Сербия}} || [[Белград]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/politika/6456859-kasymzhomart-tokaev-pribyl-s-ofitsialnym-vizitom-v-serbiyu.html|title=Касым-Жомарт Токаев прибыл с официальным визитом в Сербию|lang= ru |work= zakon.kz |date=2024-11-18|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-budapeshtte-viktor-orbanmen-kelissoz-zhurgizdi-21101540|title=Қасым-Жомарт Тоқаев Будапештте Виктор Орбанмен келіссөз жүргізді|date=2024-11-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-doha-forumynyn-paneldik-sessiyasyna-katysty-7115429|title= Қасым-Жомарт Тоқаев Доха форумының панельдік сессиясына қатысты |date=2024-12-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 13 қаңтар 2025 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-baa-prezidenti-sheyh-muhammed-ben-zaid-al-nahayanmen-kezdesti-130596 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев БАӘ Президенті шейх Мұхаммед бен Заид Әл Нахаянмен кездесті |date=2025-01-13|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 4 сәуір 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-europa-odagy-sammitine-katysty-43589 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев «Орталық Азия – Еуропа Одағы» саммитіне қатысты |date=2025-04-04|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9 мамыр 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-oray-uyymdastyrylgan-askeri-paradka-bardy-944516 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жеңіс күніне орай ұйымдастырылған әскери парадқа барды |date=2025-05-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- |21 мамыр 2025 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-beyresmi-sammitine-katysty-214377 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммитіне қатысты |date=2025-05-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 28–30 шілде 2025 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-rezhep-tayip-erdogan-kelissoz-zhurgizdi-2965637 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Режеп Тайип Ердоған келіссөз жүргізді |date=2025-07-29|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21–22 тамыз 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-sadyr-zhaparov-kelissoz-zhurgizdi-22765 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров келіссөз жүргізді |date=2025-08-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 31 тамыз–3 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Тяньцзинь]] мен [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-shyu-ga-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-otyrysynda-soz-soyledi-184139 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында сөз сөйледі |date=2025-09-01|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21-24 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-cameco-korporaciyasynyn-prezidenti-tim-gitceldi-kabyldady-2184133 |title= Мемлекет басшысы Cameco корпорациясының президенті Тим Гитцельді қабылдады |date=2025-09-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 6-7 қазан 2025 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Габала]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-hii-sammitinde-soz-soyledi-791141 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының ХІІ саммитінде сөз сөйледі |date=2025-10-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9-10 қазан 2025 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-tazhikstan-prezidenti-emomali-rahmonmen-kezdesu-otkizdi-995055 |title= Мемлекет басшысы Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмонмен кездесу өткізді |date=2025-10-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 6-7 қараша 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-aksh-prezidenti-donald-tramppen-kelissoz-zhurgizdi-7105122 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ Президенті Дональд Трамппен келіссөз жүргізді |date=2025-11-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 11-12 қараша 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-resey-federaciyasyna-memlekettik-sapary-bastaldy-11105558 |title= Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресей Федерациясына мемлекеттік сапары басталды |date=2025-11-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 15-16 қараша 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ozbekstan-prezidenti-shavkat-mirziyoevpen-kelissoz-zhurgizdi-1510570 |title= Мемлекет басшысы Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёевпен келіссөз жүргізді |date=2025-11-15|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 26-27 қараша 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-otyrysyna-katysty-27101134 |title= Мемлекет басшысы ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің отырысына қатысты |date=2025-11-27|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 11-12 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-ashhabad-kalasyna-bardy-11112150 |title= Президент Ашхабад қаласына барды |date=2025-12-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 18-20 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Жапония}} || [[Токио]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhaponiya-imperatory-naruhitomen-kezdesti-18115114 |title= Мемлекет басшысы Жапония Императоры Нарухитомен кездесті |date=2025-12-18|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 21-22 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-21113112 |title= Президент Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің шағын құрамдағы отырысына қатысты |date=2025-12-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 22 қаңтар 2026 || {{Байрақ|Швейцария}} || [[Давос]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-beybitshilik-kenesinin-zhargysyna-kol-koydy-2202512 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Бейбітшілік кеңесінің Жарғысына қол қойды |date=2026-01-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 3-4 ақпан 2026 || {{Байрақ|Пәкістан}} || [[Исламабад]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-pakistanga-memlekettik-saparmen-bardy-311934/ |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Пәкістанға мемлекеттік сапармен барды |date=2026-02-03|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 19-20 ақпан 2026 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-vashingtonda-otandastarymyzben-kezdesti-1911146 |title= Мемлекет басшысы Вашингтонда отандастарымызбен кездесті |date=2026-02-19|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-19}}</ref> |- | 11-? сәуір 2026 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Бұхара]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-ozbekstanga-zhumys-saparymen-bardy-1135714 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Өзбекстанға жұмыс сапарымен барды |date=2026-04-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-04-11}}</ref> |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан сыртқы саясаты]] ttc1fg2dtiowypp6hzoi24ut9nirwbx 3581709 3581703 2026-04-11T13:24:53Z Casserium 68287 /* Тізім */ 3581709 wikitext text/x-wiki Бұл тізімде [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстанның 2-президенті]] '''[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]тың жасаған халықаралық сапарлары''' көрсетілген. Ең көбі [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] жақын көршілеріміз [[Ресей]]ге 18, [[Қырғызстан]]ға 7 рет сапар жасаған. [[Қытай]], [[Біріккен Араб Әмірліктері|АӘБ]], [[Тәжікстан]], [[Түркия]], [[Өзбекстан]]ға 4 рет, [[Әзірбайжан]], [[Германия]] және [[АҚШ]]-қа 3 рет сапар жасады. Ең азы [[Армения]], [[Қатар]] және [[Сауд Арабиясы]]на 2 рет сапар жасады. 2022 жылы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] 14 елге 24 рет барып рекорды қойды.<ref> https://www.lada.kz/kazakhstan-news/120728-5-let-u-shturvala-skolko-zarubezhnyh-poezdok-sovershil-tokaev-v-kachestve-prezidenta.html</ref> [[Сурет:P20251106DT-0134 President Donald Trump meets with President of the Republic of Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev in the Oval Office.jpg|thumb|Тоқаев пен [[Дональд Трамп]] [[Сопақ кеңсе]]де, 6 қараша 2025]] [[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev and Vladimir Putin (2019-04-03) 08.jpg|thumb|Тоқаев пен [[Владимир Путин]] [[Мәскеу Кремлі]]нде өткен баспасөз мәслихатында.]] [[Сурет:Zelenskyi and Tokaev.jpg|thumb|Тоқаев пен [[Володимир Олександрович Зеленський|Владимир Зеленский]] [[Нью-Йорк]]те.]] == Тізім == {| class="wikitable" |- ! Күні !! Ел !! Қала !! Сапар түрі |- | 3-4 сәуір 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-putinym-v-moskve-366428/ |date=3 апреля 2019|title= Токаев встретился с Путиным в Москве |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- | 14-15 сәуір 2019 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref> {{cite web|url= https://ru.sputnik.kz/amp/20190414/tokaev-uzbekistan-vizit-9827342.html |title= Токаев прибыл с государственным визитом в Ташкент |author=|date= 2019-04-14 |work= ru.sputnik.kz |publisher=|accessdate=2024-11-05|lang=ru}}</ref> |- | 13-14 маусым 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>[https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-shanhai-yntymaktastyk-uiymynyn-sammitine-katysu-ushin-bishkek-kalasyna-keldi Қазақстан Президенті Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының саммитіне қатысу үшін Бішкек қаласына келді]</ref> |- | 14-15 маусым 2019 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> [https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-aziyadagy-ozara-is-kimyl-zhane-senim-sharalary-zhonindegi-kenestin-v-sammitine-katysu-ushin-dushan Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің V саммитіне қатысу үшін Душанбе қаласына келді]</ref> |- | 11-12 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] мен [[Ханчжоу]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezident-kazahstana-kasym-zhomart-tokaev-vstretilsya-s-premerom-gosudarstvennogo-soveta-knr-li-kecyanom</ref> |- | 23 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/memleket-basshysy-aksh-tyn-sayasi-zhane-sarapshy-top-okilderimen-kezdesu-otkizdi</ref> |- | 1 қазан 2019 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/toqaev-armeniiaga-keldi-301467/</ref> |- | 3 қазан 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4988694-to-aev-sochige-keld.html</ref> |- | 11 қазан 2019 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-prezidentom-turkmenistana-381355/</ref> |- || 7 қараша 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Омбы]] || Жұмыс сапары<ref>https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226041957/https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske |date=2024-12-26 }}</ref> |- || 27–28 қараша 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://azh.kz/kz/news/view/43431</ref> |- || 5–6 желтоқсан 2019 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4997749-asym-zhomart-to-aev-germaniya-a-bardy.html</ref> |- || 28–29 қаңтар 2020 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5004451-to-aev-b-r-kken-arab-m-rl-kter-ne-resmi.html</ref> |- || 15 ақпан 2020 || {{Байрақ|Германия}} || [[Мюнхен]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kasym-zhomart-tokaev-kauipsizdik-zhonindegi-56-shy-myunhen-konferenciyasynyn-resmi-ashylu-rasimine-katysty</ref> |- || 24 маусым 2020 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-maskeuge-zhumys-saparymen-bardy</ref> |- || 19–20 мамыр 2021 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-tazhikstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-ekizhakty-kelissoz-otkizdi-20494</ref> |- || 5 тамыз 2021 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-elderi-basshylarynyn-konsultativtik-kezdesuine-katysty-672755</ref> |- || 16–18 тамыз 2021 || {{Байрақ|Корея Республикасы}} || [[Сеул]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5079403-to-aev-seuldeg-otan-sh-n-shey-t-bol.html</ref> |- || 21 тамыз 2021 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/vstrecha-s-prezidentom-rossiyskoy-federacii-vladimirom-putinym-217177</ref> |- || 10–11 мамыр 2022 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kasyim-jomart-tokaev-priletel-v-turtsiyu-468283/</ref> |- || 15 мамыр 2022 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kasyim-jomart-tokaev-vstretilsya-s-prezidentom-oae-468633/</ref> |- || 16 мамыр 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/kasym-zhomart-tokaev-provel-vstrechu-s-prezidentom-rossii-vladimirom-putinym-1642354</ref> |- || 17 маусым 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-peterburg-halykaralyk-ekonomikalyk-forumynyn-25-zhyldygyna-arnalgan-zhiynga-katysty-1754832</ref> |- || 19 маусым 2022 || {{Байрақ|Иран}} || [[Тегеран]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-iran-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-195491</ref> |- || 21 маусым 2022 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kezdesti-2153456</ref> |- || 29 маусым 2022 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-turikmenstan-prezidenti-serdar-berdimuhamedovpen-kezdesti-295469</ref> |- || 21 шілде 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylarynyn-iv-konsultativtik-kezdesuinde-soylegen-sozi-2163942</ref> |- || 24 шілде 2022 || {{Байрақ|Сауд Арабиясы}} || [[Жидда]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-men-saud-arabiyasynyn-tak-murageri-kelissoz-zhurgizdi-2465943</ref> |- || 18 тамыз 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-pribyil-v-sochi-475833/</ref> |- || 24 тамыз 2022 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-ilham-aliev-keneytilgen-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-2474643</ref> |- || 15–16 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-shanhay-yntymaktastyk-uyymyna-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-168386</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-birikken-ulttar-uyymy-bas-assambleyasynyn-77-sessiyasy-zhalpy-debattarynda-soz-soyledi-2082726</ref> |- || 23 қараша 2022 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-sessiyasyna-katysty-2310530</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-resey-federaciyasynyn-prezidenti-vladimir-putinmen-kezdesti-28104031</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/birlesken-malimdeme-30103621</ref> |- || 9 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref> https://orda.kz/tokaev-pribyl-s-rabochim-vizitom-v-bishkek/</ref> |- || 22 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-ozbekstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-22113913</ref> |- || 9 мамыр 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-9471</ref> |- || 17–19 мамыр 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Сиань]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-pen-khr-toragasy-si-czinpin-kelissoz-zhurgizdi-174406</ref> |- || 2 маусым 2023 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylary-men-europalyk-kenes-prezidentinin-ekinshi-kezdesuine-katysty-254251</ref> |- || 3 маусым 2023 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-turkiya-prezidenti-rezhep-tayip-erdogandy-ulyktau-rasimine-katysty-352826</ref> |- || 21–24 тамыз 2023 || {{Байрақ|Вьетнам}} || [[Ханой]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-kk-tokaevtyn-vetnam-socialistik-respublikasyna-resmi-saparynyn-korytyndylary-turaly-birlesken-kommyunike-2172826</ref> |- || 14–15 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ekspo-ortalyk-aziya-2023-kormesine-bardy-1485023</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-aksh-memleketteri-basshylarynyn-sammitine-katysty-208393</ref> |- || 28–29 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-berlin-global-dialogue-forumynda-soz-soyledi-2885636</ref> |- || 17–18 қазан 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-khr-toragasy-si-czinpinmen-kelissoz-zhurgizdi-1792321</ref> |- || 25-26 желтоқсан 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-25111918</ref> |- || 19 қаңтар 2024 || {{Байрақ|Ватикан}} || [[Ватикан]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsya-s-papoy-rimskim-v-vatikane-523702/</ref> |- || 13-14 ақпан 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-memleketinin-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kelissoz-zhurgizdi-1411032</ref> |- || 21 ақпан 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Қазан (қала)|Қазан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-bolashaktyn-oyyndary-halykaralyk-turnirinin-ashylu-rasimine-katysty-2115628</ref> |- || 11-12 наурыз 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-posetit-s-gosudarstvennyim-vizitom-azerbaydjan-528756/</ref> |- || 5 сәуір 2024 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Хиуа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-hiua-kalasynyn-tarihi-oryndaryn-aralap-kordi-534114</ref> |- || 9 мамыр 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-94744</ref> |- || 22-24 мамыр 2024 || {{Байрақ|Сингапур}} || [[Сингапур]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-singapur-535970/</ref> |- || 28 қазан 2024 || {{Байрақ|Моңғолия}} || [[Ұланбатыр]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite|title= Президент Токаев посетит Монголию |url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-mongoliyu-552070/|accessdate=28 қазан 2024|lang=ru|work= tengrinews.kz}}</ref> |- || 4 қараша 2024 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || Мемлекеттік сапар<ref> {{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kazahstana-kasyim-jomart-tokaev-pribyil-frantsiyu-552861/ |title= Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев прибыл во Францию |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- |6 қараша 2024 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-priletel-v-kyirgyizstan-553100/|title=Токаев прилетел в Кыргызстан|lang= ru |work= tengrinews.kz|date=2024-11-06|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |11-12 қараша 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-bakudegi-duniezhuzilik-klimat-sammitinde-soz-soyledi-121015|title=Қазақстан Президенті Бакудегі Дүниежүзілік климат саммитінде сөз сөйледі|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|date=2024-11-12|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |18-19 қараша 2024 || {{Байрақ|Сербия}} || [[Белград]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/politika/6456859-kasymzhomart-tokaev-pribyl-s-ofitsialnym-vizitom-v-serbiyu.html|title=Касым-Жомарт Токаев прибыл с официальным визитом в Сербию|lang= ru |work= zakon.kz |date=2024-11-18|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-budapeshtte-viktor-orbanmen-kelissoz-zhurgizdi-21101540|title=Қасым-Жомарт Тоқаев Будапештте Виктор Орбанмен келіссөз жүргізді|date=2024-11-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-doha-forumynyn-paneldik-sessiyasyna-katysty-7115429|title= Қасым-Жомарт Тоқаев Доха форумының панельдік сессиясына қатысты |date=2024-12-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 13 қаңтар 2025 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-baa-prezidenti-sheyh-muhammed-ben-zaid-al-nahayanmen-kezdesti-130596 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев БАӘ Президенті шейх Мұхаммед бен Заид Әл Нахаянмен кездесті |date=2025-01-13|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 4 сәуір 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-europa-odagy-sammitine-katysty-43589 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев «Орталық Азия – Еуропа Одағы» саммитіне қатысты |date=2025-04-04|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9 мамыр 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-oray-uyymdastyrylgan-askeri-paradka-bardy-944516 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жеңіс күніне орай ұйымдастырылған әскери парадқа барды |date=2025-05-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- |21 мамыр 2025 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-beyresmi-sammitine-katysty-214377 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммитіне қатысты |date=2025-05-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 28–30 шілде 2025 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-rezhep-tayip-erdogan-kelissoz-zhurgizdi-2965637 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Режеп Тайип Ердоған келіссөз жүргізді |date=2025-07-29|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21–22 тамыз 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-sadyr-zhaparov-kelissoz-zhurgizdi-22765 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров келіссөз жүргізді |date=2025-08-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 31 тамыз–3 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Тяньцзинь]] мен [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-shyu-ga-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-otyrysynda-soz-soyledi-184139 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында сөз сөйледі |date=2025-09-01|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21-24 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-cameco-korporaciyasynyn-prezidenti-tim-gitceldi-kabyldady-2184133 |title= Мемлекет басшысы Cameco корпорациясының президенті Тим Гитцельді қабылдады |date=2025-09-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 6-7 қазан 2025 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Габала]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-hii-sammitinde-soz-soyledi-791141 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының ХІІ саммитінде сөз сөйледі |date=2025-10-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9-10 қазан 2025 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-tazhikstan-prezidenti-emomali-rahmonmen-kezdesu-otkizdi-995055 |title= Мемлекет басшысы Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмонмен кездесу өткізді |date=2025-10-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 6-7 қараша 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-aksh-prezidenti-donald-tramppen-kelissoz-zhurgizdi-7105122 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ Президенті Дональд Трамппен келіссөз жүргізді |date=2025-11-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 11-12 қараша 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-resey-federaciyasyna-memlekettik-sapary-bastaldy-11105558 |title= Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресей Федерациясына мемлекеттік сапары басталды |date=2025-11-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 15-16 қараша 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ozbekstan-prezidenti-shavkat-mirziyoevpen-kelissoz-zhurgizdi-1510570 |title= Мемлекет басшысы Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёевпен келіссөз жүргізді |date=2025-11-15|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 26-27 қараша 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-otyrysyna-katysty-27101134 |title= Мемлекет басшысы ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің отырысына қатысты |date=2025-11-27|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 11-12 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-ashhabad-kalasyna-bardy-11112150 |title= Президент Ашхабад қаласына барды |date=2025-12-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 18-20 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Жапония}} || [[Токио]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhaponiya-imperatory-naruhitomen-kezdesti-18115114 |title= Мемлекет басшысы Жапония Императоры Нарухитомен кездесті |date=2025-12-18|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 21-22 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-21113112 |title= Президент Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің шағын құрамдағы отырысына қатысты |date=2025-12-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 22 қаңтар 2026 || {{Байрақ|Швейцария}} || [[Давос]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-beybitshilik-kenesinin-zhargysyna-kol-koydy-2202512 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Бейбітшілік кеңесінің Жарғысына қол қойды |date=2026-01-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 3-4 ақпан 2026 || {{Байрақ|Пәкістан}} || [[Исламабад]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-pakistanga-memlekettik-saparmen-bardy-311934/ |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Пәкістанға мемлекеттік сапармен барды |date=2026-02-03|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 19-20 ақпан 2026 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-vashingtonda-otandastarymyzben-kezdesti-1911146 |title= Мемлекет басшысы Вашингтонда отандастарымызбен кездесті |date=2026-02-19|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-19}}</ref> |- | 11-? сәуір 2026 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Бұхара]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-ozbekstanga-zhumys-saparymen-bardy-1135714 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Өзбекстанға жұмыс сапарымен барды |date=2026-04-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-04-11}}</ref> |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан сыртқы саясаты]] o1anciuln9duh148901vmzq1vurzqxz 3582363 3581709 2026-04-12T11:26:39Z QazNorth 168872 /* Тізім */ 3582363 wikitext text/x-wiki Бұл тізімде [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстанның 2-президенті]] '''[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]тың жасаған халықаралық сапарлары''' көрсетілген. Ең көбі [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] жақын көршілеріміз [[Ресей]]ге 18, [[Қырғызстан]]ға 7 рет сапар жасаған. [[Қытай]], [[Біріккен Араб Әмірліктері|АӘБ]], [[Тәжікстан]], [[Түркия]], [[Өзбекстан]]ға 4 рет, [[Әзірбайжан]], [[Германия]] және [[АҚШ]]-қа 3 рет сапар жасады. Ең азы [[Армения]], [[Қатар]] және [[Сауд Арабиясы]]на 2 рет сапар жасады. 2022 жылы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] 14 елге 24 рет барып рекорды қойды.<ref> https://www.lada.kz/kazakhstan-news/120728-5-let-u-shturvala-skolko-zarubezhnyh-poezdok-sovershil-tokaev-v-kachestve-prezidenta.html</ref> [[Сурет:P20251106DT-0134 President Donald Trump meets with President of the Republic of Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev in the Oval Office.jpg|thumb|Тоқаев пен [[Дональд Трамп]] [[Сопақ кеңсе]]де, 6 қараша 2025]] [[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev and Vladimir Putin (2019-04-03) 08.jpg|thumb|Тоқаев пен [[Владимир Путин]] [[Мәскеу Кремлі]]нде өткен баспасөз мәслихатында.]] [[Сурет:Zelenskyi and Tokaev.jpg|thumb|Тоқаев пен [[Володимир Олександрович Зеленський|Владимир Зеленский]] [[Нью-Йорк]]те.]] == Тізім == {| class="wikitable" |- ! Күні !! Ел !! Қала !! Сапар түрі |- | 3-4 сәуір 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-putinym-v-moskve-366428/ |date=3 апреля 2019|title= Токаев встретился с Путиным в Москве |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- | 14-15 сәуір 2019 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref> {{cite web|url= https://ru.sputnik.kz/amp/20190414/tokaev-uzbekistan-vizit-9827342.html |title= Токаев прибыл с государственным визитом в Ташкент |author=|date= 2019-04-14 |work= ru.sputnik.kz |publisher=|accessdate=2024-11-05|lang=ru}}</ref> |- | 13-14 маусым 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>[https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-shanhai-yntymaktastyk-uiymynyn-sammitine-katysu-ushin-bishkek-kalasyna-keldi Қазақстан Президенті Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының саммитіне қатысу үшін Бішкек қаласына келді]</ref> |- | 14-15 маусым 2019 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> [https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-aziyadagy-ozara-is-kimyl-zhane-senim-sharalary-zhonindegi-kenestin-v-sammitine-katysu-ushin-dushan Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің V саммитіне қатысу үшін Душанбе қаласына келді]</ref> |- | 11-12 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] мен [[Ханчжоу]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezident-kazahstana-kasym-zhomart-tokaev-vstretilsya-s-premerom-gosudarstvennogo-soveta-knr-li-kecyanom</ref> |- | 23 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/memleket-basshysy-aksh-tyn-sayasi-zhane-sarapshy-top-okilderimen-kezdesu-otkizdi</ref> |- | 1 қазан 2019 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/toqaev-armeniiaga-keldi-301467/</ref> |- | 3 қазан 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4988694-to-aev-sochige-keld.html</ref> |- | 11 қазан 2019 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-prezidentom-turkmenistana-381355/</ref> |- || 7 қараша 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Омбы]] || Жұмыс сапары<ref>https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226041957/https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske |date=2024-12-26 }}</ref> |- || 27–28 қараша 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://azh.kz/kz/news/view/43431</ref> |- || 5–6 желтоқсан 2019 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4997749-asym-zhomart-to-aev-germaniya-a-bardy.html</ref> |- || 28–29 қаңтар 2020 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5004451-to-aev-b-r-kken-arab-m-rl-kter-ne-resmi.html</ref> |- || 15 ақпан 2020 || {{Байрақ|Германия}} || [[Мюнхен]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kasym-zhomart-tokaev-kauipsizdik-zhonindegi-56-shy-myunhen-konferenciyasynyn-resmi-ashylu-rasimine-katysty</ref> |- || 24 маусым 2020 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-maskeuge-zhumys-saparymen-bardy</ref> |- || 19–20 мамыр 2021 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-tazhikstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-ekizhakty-kelissoz-otkizdi-20494</ref> |- || 5 тамыз 2021 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-elderi-basshylarynyn-konsultativtik-kezdesuine-katysty-672755</ref> |- || 16–18 тамыз 2021 || {{Байрақ|Корея Республикасы}} || [[Сеул]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5079403-to-aev-seuldeg-otan-sh-n-shey-t-bol.html</ref> |- || 21 тамыз 2021 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/vstrecha-s-prezidentom-rossiyskoy-federacii-vladimirom-putinym-217177</ref> |- || 10–11 мамыр 2022 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kasyim-jomart-tokaev-priletel-v-turtsiyu-468283/</ref> |- || 15 мамыр 2022 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kasyim-jomart-tokaev-vstretilsya-s-prezidentom-oae-468633/</ref> |- || 16 мамыр 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/kasym-zhomart-tokaev-provel-vstrechu-s-prezidentom-rossii-vladimirom-putinym-1642354</ref> |- || 17 маусым 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-peterburg-halykaralyk-ekonomikalyk-forumynyn-25-zhyldygyna-arnalgan-zhiynga-katysty-1754832</ref> |- || 19 маусым 2022 || {{Байрақ|Иран}} || [[Тегеран]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-iran-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-195491</ref> |- || 21 маусым 2022 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kezdesti-2153456</ref> |- || 29 маусым 2022 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-turikmenstan-prezidenti-serdar-berdimuhamedovpen-kezdesti-295469</ref> |- || 21 шілде 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylarynyn-iv-konsultativtik-kezdesuinde-soylegen-sozi-2163942</ref> |- || 24 шілде 2022 || {{Байрақ|Сауд Арабиясы}} || [[Жидда]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-men-saud-arabiyasynyn-tak-murageri-kelissoz-zhurgizdi-2465943</ref> |- || 18 тамыз 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-pribyil-v-sochi-475833/</ref> |- || 24 тамыз 2022 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-ilham-aliev-keneytilgen-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-2474643</ref> |- || 15–16 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-shanhay-yntymaktastyk-uyymyna-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-168386</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-birikken-ulttar-uyymy-bas-assambleyasynyn-77-sessiyasy-zhalpy-debattarynda-soz-soyledi-2082726</ref> |- || 23 қараша 2022 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-sessiyasyna-katysty-2310530</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-resey-federaciyasynyn-prezidenti-vladimir-putinmen-kezdesti-28104031</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/birlesken-malimdeme-30103621</ref> |- || 9 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref> https://orda.kz/tokaev-pribyl-s-rabochim-vizitom-v-bishkek/</ref> |- || 22 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-ozbekstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-22113913</ref> |- || 9 мамыр 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-9471</ref> |- || 17–19 мамыр 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Сиань]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-pen-khr-toragasy-si-czinpin-kelissoz-zhurgizdi-174406</ref> |- || 2 маусым 2023 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylary-men-europalyk-kenes-prezidentinin-ekinshi-kezdesuine-katysty-254251</ref> |- || 3 маусым 2023 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-turkiya-prezidenti-rezhep-tayip-erdogandy-ulyktau-rasimine-katysty-352826</ref> |- || 21–24 тамыз 2023 || {{Байрақ|Вьетнам}} || [[Ханой]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-kk-tokaevtyn-vetnam-socialistik-respublikasyna-resmi-saparynyn-korytyndylary-turaly-birlesken-kommyunike-2172826</ref> |- || 14–15 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ekspo-ortalyk-aziya-2023-kormesine-bardy-1485023</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-aksh-memleketteri-basshylarynyn-sammitine-katysty-208393</ref> |- || 28–29 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-berlin-global-dialogue-forumynda-soz-soyledi-2885636</ref> |- || 17–18 қазан 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-khr-toragasy-si-czinpinmen-kelissoz-zhurgizdi-1792321</ref> |- || 25-26 желтоқсан 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-25111918</ref> |- || 19 қаңтар 2024 || {{Байрақ|Ватикан}} || [[Ватикан]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsya-s-papoy-rimskim-v-vatikane-523702/</ref> |- || 13-14 ақпан 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-memleketinin-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kelissoz-zhurgizdi-1411032</ref> |- || 21 ақпан 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Қазан (қала)|Қазан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-bolashaktyn-oyyndary-halykaralyk-turnirinin-ashylu-rasimine-katysty-2115628</ref> |- || 11-12 наурыз 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-posetit-s-gosudarstvennyim-vizitom-azerbaydjan-528756/</ref> |- || 5 сәуір 2024 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Хиуа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-hiua-kalasynyn-tarihi-oryndaryn-aralap-kordi-534114</ref> |- || 9 мамыр 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-94744</ref> |- || 22-24 мамыр 2024 || {{Байрақ|Сингапур}} || [[Сингапур]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-singapur-535970/</ref> |- || 28 қазан 2024 || {{Байрақ|Моңғолия}} || [[Ұланбатыр]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite|title= Президент Токаев посетит Монголию |url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-mongoliyu-552070/|accessdate=28 қазан 2024|lang=ru|work= tengrinews.kz}}</ref> |- || 4 қараша 2024 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || Мемлекеттік сапар<ref> {{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kazahstana-kasyim-jomart-tokaev-pribyil-frantsiyu-552861/ |title= Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев прибыл во Францию |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- |6 қараша 2024 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-priletel-v-kyirgyizstan-553100/|title=Токаев прилетел в Кыргызстан|lang= ru |work= tengrinews.kz|date=2024-11-06|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |11-12 қараша 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-bakudegi-duniezhuzilik-klimat-sammitinde-soz-soyledi-121015|title=Қазақстан Президенті Бакудегі Дүниежүзілік климат саммитінде сөз сөйледі|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|date=2024-11-12|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |18-19 қараша 2024 || {{Байрақ|Сербия}} || [[Белград]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/politika/6456859-kasymzhomart-tokaev-pribyl-s-ofitsialnym-vizitom-v-serbiyu.html|title=Касым-Жомарт Токаев прибыл с официальным визитом в Сербию|lang= ru |work= zakon.kz |date=2024-11-18|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-budapeshtte-viktor-orbanmen-kelissoz-zhurgizdi-21101540|title=Қасым-Жомарт Тоқаев Будапештте Виктор Орбанмен келіссөз жүргізді|date=2024-11-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-doha-forumynyn-paneldik-sessiyasyna-katysty-7115429|title= Қасым-Жомарт Тоқаев Доха форумының панельдік сессиясына қатысты |date=2024-12-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 13 қаңтар 2025 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-baa-prezidenti-sheyh-muhammed-ben-zaid-al-nahayanmen-kezdesti-130596 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев БАӘ Президенті шейх Мұхаммед бен Заид Әл Нахаянмен кездесті |date=2025-01-13|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 4 сәуір 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-europa-odagy-sammitine-katysty-43589 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев «Орталық Азия – Еуропа Одағы» саммитіне қатысты |date=2025-04-04|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9 мамыр 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-oray-uyymdastyrylgan-askeri-paradka-bardy-944516 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жеңіс күніне орай ұйымдастырылған әскери парадқа барды |date=2025-05-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- |21 мамыр 2025 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-beyresmi-sammitine-katysty-214377 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммитіне қатысты |date=2025-05-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 28–30 шілде 2025 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-rezhep-tayip-erdogan-kelissoz-zhurgizdi-2965637 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Режеп Тайип Ердоған келіссөз жүргізді |date=2025-07-29|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21–22 тамыз 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-sadyr-zhaparov-kelissoz-zhurgizdi-22765 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров келіссөз жүргізді |date=2025-08-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 31 тамыз–3 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Тяньцзинь]] мен [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-shyu-ga-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-otyrysynda-soz-soyledi-184139 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында сөз сөйледі |date=2025-09-01|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21-24 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-cameco-korporaciyasynyn-prezidenti-tim-gitceldi-kabyldady-2184133 |title= Мемлекет басшысы Cameco корпорациясының президенті Тим Гитцельді қабылдады |date=2025-09-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 6-7 қазан 2025 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Габала]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-hii-sammitinde-soz-soyledi-791141 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының ХІІ саммитінде сөз сөйледі |date=2025-10-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9-10 қазан 2025 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-tazhikstan-prezidenti-emomali-rahmonmen-kezdesu-otkizdi-995055 |title= Мемлекет басшысы Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмонмен кездесу өткізді |date=2025-10-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 6-7 қараша 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-aksh-prezidenti-donald-tramppen-kelissoz-zhurgizdi-7105122 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ Президенті Дональд Трамппен келіссөз жүргізді |date=2025-11-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 11-12 қараша 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-resey-federaciyasyna-memlekettik-sapary-bastaldy-11105558 |title= Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресей Федерациясына мемлекеттік сапары басталды |date=2025-11-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 15-16 қараша 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ozbekstan-prezidenti-shavkat-mirziyoevpen-kelissoz-zhurgizdi-1510570 |title= Мемлекет басшысы Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёевпен келіссөз жүргізді |date=2025-11-15|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 26-27 қараша 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-otyrysyna-katysty-27101134 |title= Мемлекет басшысы ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің отырысына қатысты |date=2025-11-27|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 11-12 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-ashhabad-kalasyna-bardy-11112150 |title= Президент Ашхабад қаласына барды |date=2025-12-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 18-20 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Жапония}} || [[Токио]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhaponiya-imperatory-naruhitomen-kezdesti-18115114 |title= Мемлекет басшысы Жапония Императоры Нарухитомен кездесті |date=2025-12-18|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 21-22 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-21113112 |title= Президент Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің шағын құрамдағы отырысына қатысты |date=2025-12-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 22 қаңтар 2026 || {{Байрақ|Швейцария}} || [[Давос]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-beybitshilik-kenesinin-zhargysyna-kol-koydy-2202512 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Бейбітшілік кеңесінің Жарғысына қол қойды |date=2026-01-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 3-4 ақпан 2026 || {{Байрақ|Пәкістан}} || [[Исламабад]] || Мемлекеттік сапар<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-pakistanga-memlekettik-saparmen-bardy-311934/ |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Пәкістанға мемлекеттік сапармен барды |date=2026-02-03|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 19-20 ақпан 2026 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-vashingtonda-otandastarymyzben-kezdesti-1911146 |title= Мемлекет басшысы Вашингтонда отандастарымызбен кездесті |date=2026-02-19|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-19}}</ref> |- | 11 сәуір 2026 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Бұхара]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-ozbekstanga-zhumys-saparymen-bardy-1135714 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Өзбекстанға жұмыс сапарымен барды |date=2026-04-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-04-11}}</ref> |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан сыртқы саясаты]] pay5khmj83bghlrd4xom99g8tldubx0 0 746802 3581998 3540742 2026-04-12T04:04:21Z CommonsDelinker 165 «[[:File:InfoboxHez.PNG]]» деген «[[:File:Flag_of_Hezbollah_(thumbnail_placeholder).png]]» дегенмен алмастырылды. 3581998 wikitext text/x-wiki {{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = Иранның Израильге зымыран соққысы |бөлім = |сурет = |сурет атауы = |дата = 13 сәуір – 14 сәуір 2024 жылы |орын = [[Израиль]], [[Иран]], [[Ливан]], [[Йемен]], [[Ирак]] |себеп = Израильдың Иранға жасаған соққысына жауап |нәтиже = |статусы = |өзгерістер = |қарсылас1 = {{Байрақ|Израиль}}<br>∟ [[File:Flag of the Israel Defense Forces.svg|22px|border]] [[ЦАХАЛ]] |қарсылас2 = {{Байрақ|Иран}}<ref name="dodanews.kz" /><br>∟ [[File:Flag of the General Staff of the Armed Forces of the Islamic Republic of Iran.svg|22px|border]] Иран ҚК<br>∟ [[File:Flag of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg|22px|border]] [[Ислам төңкерісі қорғаушыларының корпусы|ИТҚК]]<br>{{Байрақ|Ирак}}<ref name="dodanews.kz" /><br>{{Байрақ|Сирия}}<ref name="dodanews.kz" /><br>{{Байрақ|Ливан}}<ref name="ozgeris.info" /><br>{{Байрақ|Йемен}}<ref name="dodanews.kz" /> |қарсылас3 = |қарсылас4 = |командир1 = {{Ту|Иран}} [[Әли Хаменеи]]<br>{{Ту|Иран}} [[Ибраһим Раиси]]<br>[[File:Flag of the Ministry of Defence and Armed Forces Logistics of Iran.svg|22px|border]] [[Мұхаммад-Реза Караи Аштиани]]<br>[[File:Flag of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg|22px|border]] [[Хоссейн Салами]]<br>[[File:Slogan of the Houthi Movement.svg|border|20x22px]] [[Абдул-Мәлік әл-Хуси]]<br>[[Сурет:Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png|22px|Хезболла]] [[Хасан Насралла]] |командир2 = [[File:Flag of the Prime Minister of Israel.svg|22px|border]] [[Биньямин Нетаньяху]]<br>[[File:Flag of Israel Minister of Defence.svg|22px|border]] [[Йоав Галант]]<br>[[File:Flag of IDF Chief of Staff.svg|22px|border]] [[Херци Ха-Леви]]<br>{{Ту|АҚШ|президент}} [[Джо Байден]]<br>{{Ту|Ұлыбритания}} [[Риши Сунак]]<br>{{flagicon image|Standard of the President of France.svg}} [[Эммануэль Макрон]]<br>{{flagicon image|Royal standard of Jordan.svg}} [[II Абдулла]] |командир3 = |командир4 = |күштер1 = |күштер2 = |күштер3 = |күштер4 = |шығындар1 = |шығындар2 = |шығындар3 = |шығындар4 = |жалпы шығындар = |азаматтық шығындар = Атыс салдарынан 7 жасар бедуиндік қыз бала Амина Альхасуни Арад ауданында ауыр жараланған.<ref name="detaly.co.il">{{Cite web |url=https://detaly.co.il/pervaya-krov-vo-vremya-iranskogo-obstrela-tyazhelo-ranen-malchik/ |title=Первая кровь: во время иранского обстрела тяжело ранен мальчик |access-date=2024-04-13 |archive-date=2024-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240413234846/https://detaly.co.il/pervaya-krov-vo-vremya-iranskogo-obstrela-tyazhelo-ranen-malchik/ |url-status=live }}</ref><ref name="reuters-7">{{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-launches-drone-attack-israel-expected-unfold-over-hours-2024-04-13/|title=Iran launches retaliatory attack on Israel with hundreds of drones, missiles|access-date=2024-04-14|archive-date=2015-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150715010252/hhttps://www.reuters.com/world/middle-east/iran-launches-drone-attack-israel-expected-unfold-over-hours-2024-04-13/|url-status=live}}</ref> |ортаққор = |ескерту = }} '''[[Иран|Иранның]] [[Израиль|Израильге]] зымыран соққысы''' ({{Lang-fa|حمله آوریل ۲۰۲۴ ایران به اسرائیل}}; {{Lang-he|המתקפה האיראנית על ישראל (אפריל 2024)}}) — 2024 жылы 13 сәуірде жасалды. Иран Израильден кек қайтару мақсатында бірінші рет өз жерінен еврей еліне соққы жасады. Кем дегенде 300-дің үстінде зымырандармен дрондар арқылы Израильдің стратегиялық маңызы бар нысандарымен әскери базаларын атқылады. [[Шабуыл]] тарихтағы ең ірі ұшқышсыз ұшатын аппараттармен (БПЛА) шабуыл болды<ref>{{Cite web|url=http://iranpress.com/aliaspage/277652|title=The largest drone attack in history|website=iranpress.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/4/14/true-promise-why-and-how-did-iran-launch-a-historic-attack-on-israel|title='True Promise': Why and how did Iran launch a historic attack on Israel?|first=Maziar|last=Motamedi|website=Al Jazeera|access-date=2024-04-14|archive-date=2024-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240414145020/https://www.aljazeera.com/news/2024/4/14/true-promise-why-and-how-did-iran-launch-a-historic-attack-on-israel|url-status=live}}</ref> және 1991 жылдан бері алғаш рет [[Израиль]] басқа мемлекеттің әскери шабуылына ұшырады.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/international/analysis-three-takeaways-from-irans-attack-on-israel/article68064678.ece|title=Analysis &#124; By attacking Israel, Iran turns shadow war into direct conflict|first=Stanly|last=Johny|newspaper=The Hindu |date=2024-04-14|via=www.thehindu.com|access-date=2024-04-14|archive-date=2024-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240414203401/https://www.thehindu.com/news/international/analysis-three-takeaways-from-irans-attack-on-israel/article68064678.ece|url-status=live}}</ref> Бұл соққы 5 сағатқа созылды. Сондай-ақ ирандық кейбір зымырандар [[Ирак]], [[Сирия]], [[Ливан]]<ref name="ozgeris.info">{{Cite web |url=https://ozgeris.info/the-times-of-israel-iran-izrailge-so-ys-ashty/ |title=The Times of Israel: Иран Израильге соғыс ашты |lang=kk |website=ozgeris.info |access-date=2024-04-14}}</ref> және [[Йемен]] жеріненде Израильге қарсы атылды. Ұшып келе жатқан зымырандармен дрондарды жоюға Израильдің одақтастары [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Иордания]] көмектесті. Иран жағы «Израильдың әскери базалары жойылды» деп хабарласа, Израиль жағы Иран атқан зымырандардың «99 пайызы діттеген жеріне жетпей жойылды» деп хабар тартуда.<ref name="dodanews.kz">{{Cite web |url=https://dodanews.kz/iran-izrailge-soqqy-zhasady/ |title=Иран Израильге соққы жасады |lang=kk |website=dodanews.kz |access-date=2024-04-14}}</ref> [[Сурет:Воронка на авиабазе неватим.jpg|thumb|Неватим авиабазасына Иранның баллистикалық зымыраны түскеннен кейінгі орыны]] Сәуір айында Израиль Иранның Сириядағы елшілігіне шабуыл жасағаннан кейін Иран Израильге қарай 170 бомба таситын ұшқышсыз ұшақ, 30-дан астам қанатты зымыран және 120-дай баллистикалық зымыран ұшырды. Израиль, АҚШ және басқа да елдер сол снарядтардың түгелге жуығын атып түсірді.<ref>{{Cite web |url=https://inbusiness.kz/kz/news/iran-men-izrail-sogyssa-ne-bolmak |title=Иран мен Израиль соғысса, не болмақ? |lang=kk |website=inbusiness.kz |access-date=2024-08-11}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-04-13 |title=Israel says Iran launched more than 300 drones and missiles, 99% of which were intercepted |url=https://apnews.com/article/strait-of-hormuz-vessel-33fcffde2d867380e98c89403776a8ac |access-date=2024-04-14 |website=AP News |language=en |archive-date=2024-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240413093104/https://apnews.com/article/strait-of-hormuz-vessel-33fcffde2d867380e98c89403776a8ac |url-status=live }}</ref><ref name=":42">{{Cite web |date=2024-04-13 |title=Iran launches unprecedented retaliatory strikes on Israel in major escalation of widening conflict |url=https://www.cnn.com/2024/04/13/middleeast/iran-drones-attack-israel-intl-latam/index.html |access-date=2024-04-14 |website=CNN |language=en |archive-date=2024-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240414211637/https://www.cnn.com/2024/04/13/middleeast/iran-drones-attack-israel-intl-latam/index.html |url-status=live }}</ref> == Себептері == Бұл қақтығысқа Израильдің Сириядағы Иран елшілігіне жасаған зымыран соққылары себеп болды. Елшілік ғимараты қирап, ондағы жоғары дәрежелі Иран генералдары қаза тапқан болатын. Бұған жауап ретінде Иран 14 сәуірде Израильге дрондар мен зымырандарды қолданып, соққы берді.<br>Бұл – Иранның Израильге 1979 жылдан бергі алғашқы тікелей шабуылы. [[Ислам төңкерісі қорғаушыларының корпусы]] бұл соққыны «Шынайы уәде» операциясы деп атады.<ref>{{Cite web |url=https://www.uralskweek.kz/kz/2024/04/14/iran-izrailge-arsy-so-y-zhasady/ |title=Иран Израильге қарсы соққы жасады |lang=kk |website=www.uralskweek.kz |access-date=2024-04-14}}</ref> == Иран одақтас күштері == === Ирак жасақшылары === Иран 2014 жылы Иракта "Ислам мемлекеті" тобымен күресу үшін бірқатар күштерді қолдады. "Халықты жұмылдыру күштері" деп аталатын бұл шииттік отрядтар зымырандармен, ұшқышсыз ұшақтармен және басқа да қару-жарақтармен қаруланған қуатты саяси фракцияға айналды. Халықаралық стратегиялық зерттеулер институтының дерегінше, оның құрамына 180 000-ға жуық жауынгер кірген.<ref name="inbusiness.kz">{{Cite web |url=https://inbusiness.kz/kz/news/iran-men-izrail-sogyssa-ne-bolmak |title=Иран мен Израиль соғысса, не болмақ? |lang=kk |website=inbusiness.kz |access-date=2024-08-11}}</ref> === Ливандық "Хезболла" === "Хезболла" 1982 жылы Ливанның оңтүстігін Израильдің басып алуына қарсылық ретінде құрылған. Израиль "Хезболладан", әсіресе, оның иелігіндегі зымырандық арсенал мен Сирияда Асадты қолдау жолындағы шайқастарда әбден шыңдалған күштерінен сақ болуға тырысады. Израильде "Темір күмбез" тәрізді мықты әуе қорғанысы жүйесі болса да, "Хезболла" мен басқа да топтардың жаппай ракеталық шабуылдары елді күйретеді деген қауіп бар. Кейбір зерттеулерге қарағанда, "Хезболла" 150 000 дана зымыран мен дәлдеп тиетін ракетаға ие.<ref name="inbusiness.kz"/> === Йемендегі хуситтер === Хуситтет көтерілісшілер ретінде қарастырылғанымен, бүгінде Иранның қолдауымен Қызыл теңіз дәлізінде коммерциялық кемелерді күрт тоқтатып, тіпті Израильге дрондармен және зымырандармен шабуыл жасайтын жағдайға жеткен. Ал АҚШ Әскери-теңіз күштерінің операциялары олардың кемелерге шабуылын толық тоқтата алмай отыр. Иранның хуситтерге тікелей билік ететіндігі сарапшылар арасында пікірталасқа себепші. Хуситтер өз қатарына 200 мыңдай адам тартқанын айтады.<ref name="inbusiness.kz"/> == Израильдің реакциясы == : '''Беньямин Нетаньяху:''' Қорғаныс жүйелері орналастырылған. Біз кез келген сценарийге дайынбыз. Қорғаныс және шабуыл сценарийі. Израиль мемлекеті күшті. IDF (ЦАХАЛ) күшті. Біздің халқымыз мықты. Мен келесі қағиданы бекітемін: біз өзімізге зиян келтіретін кез келген адамға зиян келтіреміз. Біз өзімізді кез келген қауіптен қорғаймыз және бұл жауапкершілікті атқаруда салқынқандылық танытамыз, - деді Израиль премьер-министрі Беньямин Нетаньяху. Кейін Израиль Қорғаныс жүйесі ирандық зымырандар мен дрондардың барлығы дерлік атып түсірілгенін хабарлады.<br> : '''Даниэль Хагари:''' Иран 200-ден астам камикадзе дрондарын, қанатты және баллистикалық зымырандардың бір тобын ұшырды, - деп мәлімдеді Израиль қорғаныс армиясының өкілі, контр-адмирал Даниэль Хагари. Оның айтуынша, Израиль мен оның одақтастарының аймақтағы қорғаныс жүйелері зымырандар мен дрондардың басым көпшілігіне төтеп бере алған. Олардың ондаған бөлігі Израиль аумағынан тыс жерде атып түсірілді. == Халықаралық реакция == Иранның шабуылдары БҰҰ, бірқатар әлемдік көшбасшылар мен саяси сарапшылар тарапынан сынға ұшырады, олар олардың толыққанды өңірлік соғысқа айналу қаупі бар деп ескертеді.<ref>{{Cite news |title=Iran attacks Israel, risking a full-blown regional war |url=https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2024/04/13/iran-attacks-israel-risking-a-full-blown-regional-war |access-date=2024-04-14 |work=The Economist |issn=0013-0613 |archive-date=2024-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240414004208/https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2024/04/13/iran-attacks-israel-risking-a-full-blown-regional-war |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=World leaders condemn Iran's attack on Israel – DW – 04/14/2024 |url=https://www.dw.com/en/world-leaders-condemn-irans-attack-on-israel/a-68813467 |access-date=2024-04-14 |website=dw.com |language=en |archive-date=2024-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240414041958/https://www.dw.com/en/world-leaders-condemn-irans-attack-on-israel/a-68813467 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-04-14 |title=Iran's attacks on Israel: World leaders warn against escalation, UN Security Council emergency meeting on Sunday |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/04/14/iran-s-attacks-on-israel-world-leaders-warn-against-escalation-un-security-meeting-emergency-meeting-on-sunday_6668359_4.html |access-date=2024-04-14 |work=Le Monde.fr |language=en |archive-date=2024-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240414023219/https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/04/14/iran-s-attacks-on-israel-world-leaders-warn-against-escalation-un-security-meeting-emergency-meeting-on-sunday_6668359_4.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-04-14 |title=Iran launches retaliatory attack on Israel that risks sparking regional war |url=https://www.nbcnews.com/news/world/iran-strikes-israeli-targets-rcna147407 |access-date=2024-04-14 |website=NBC News |language=en |archive-date=2024-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240413235920/https://www.nbcnews.com/news/world/iran-strikes-israeli-targets-rcna147407 |url-status=live }}</ref> Ливан, Мысыр, Ирак, Иордания, Сирия және Израиль шабуылдарға жауап ретінде әуе кеңістігін жапты.<ref>{{Cite web |url=http://www.mtv.com.lb/en/news/local/1438394/lebanon-closes-its-airspace-to-all-aircraft |title=Lebanon Closes Its Airspace to All Aircraft |lang=en |website=MTV Lebanon |access-date=2024-04-13 |archive-date=2024-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240413231559/https://www.mtv.com.lb/en/news/local/1438394/lebanon-closes-its-airspace-to-all-aircraft |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |title=Israel to Close Airspace in Preparation for Iranian Attack |url=https://www.wsj.com/livecoverage/israel-iran-strikes-live-coverage/card/israel-to-close-airspace-in-preparation-for-iranian-attack-GgK4K1zHjiXiA6EjoE5H |access-date=2024-04-13 |work=WSJ |language=en-US |archive-date=2024-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240413230708/https://www.wsj.com/livecoverage/israel-iran-strikes-live-coverage/card/israel-to-close-airspace-in-preparation-for-iranian-attack-GgK4K1zHjiXiA6EjoE5H |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.intellinews.com/breaking-iraq-syria-and-jordan-close-airspace-amid-iranian-strike-on-israel-320878/ |title=BREAKING: Iraq, Syria and Jordan close airspace amid Iranian strike on Israel |lang=en |website=www.intellinews.com |date=2024-04-13 |access-date=2024-04-13 |archive-date=2024-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240413230654/https://www.intellinews.com/breaking-iraq-syria-and-jordan-close-airspace-amid-iranian-strike-on-israel-320878/ |url-status=live }}</ref> Иордания өзінің әуе кеңістігін бұзатын Иран ұшақтарын атып түсіруге дайын екенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/world/live/2024/apr/13/iran-launches-drone-attack-against-israel |title=Iran launches attack against Israel, with drones ‘hours away’ from reaching Israeli soil – live |website=The Guardian |access-date=2024-04-13 |archive-date=2024-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240413212525/https://amp.theguardian.com/world/live/2024/apr/13/iran-launches-drone-attack-against-israel |url-status=live }}</ref> == Салдары == Атыс салдарынан 7 жасар бедуиндік қыз бала Амина Альхасуни Арад ауданында ауыр жараланған.<ref name="detaly.co.il" /><ref name="reuters-7" /> Сондай-ақ, Израильдің «Неватим» ӘӘК базасы мен өзге де әскери және стратегиялық нүктелер аздап зардап шекті.<ref>{{Cite web |url=https://www.rbc.ru/rbcfreenews/661b69c99a7947f5947177c1|title=ЦАХАЛ сообщила о последствиях атаки Ирана на авиабазу в Израиле|lang=ru|website=[[РБК]]|date=2024-04-14|access-date=2024-04-14|archive-date=2024-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240414060219/https://www.rbc.ru/rbcfreenews/661b69c99a7947f5947177c1|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://cursorinfo.co.il/israel-news/napadenie-irana-na-izrail-vrachi-rasskazali-o-sostoyanii-postradavshej-devochki/ |title=Нападение Ирана на Израиль – врачи рассказали о состоянии пострадавшей девочки |access-date=2024-05-22 |archive-date=2024-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240522155216/https://cursorinfo.co.il/israel-news/napadenie-irana-na-izrail-vrachi-rasskazali-o-sostoyanii-postradavshej-devochki/ |url-status=live }}</ref> == Тағы қараңыз == * [[Иранның Израильге зымыран соққысы (қазан 2024)]] * [[Израильдің Иранға соққысы (сәуір 2024)|Израильдің Иранға соққысы (2024)]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Израиль соғыстары]] [[Санат:2024 жылғы қақтығыстар]] 79lkpf7o9j4euaovakm25q6cco5uqud 0 747106 3582000 3550660 2026-04-12T04:04:39Z CommonsDelinker 165 «[[:File:InfoboxHez.PNG]]» деген «[[:File:Flag_of_Hezbollah_(thumbnail_placeholder).png]]» дегенмен алмастырылды. 3582000 wikitext text/x-wiki '''Екінші Ливан соғысы''' (2007 жылғы 21 наурыздан бастап Израильдегі ресми атауы)<ref name=mignews210307>{{Cite web |url=http://www.mignews.com/news/events/world/210307_233244_58364.html |title=Последняя ливанская война обрела имя, 22.03.2007 |access-date=2007-03-22 |archive-date=2007-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071225061426/http://www.mignews.com/news/events/world/210307_233244_58364.html |url-status=dead }}</ref> — [[Хизбуллаһ|Хезболланың]] әскерилендірілген күштері мен [[Израиль]] қорғаныс күштері (IDF) қатысқан 34 күндік әскери [[қақтығыс]].<ref>{{Cite web |url=https://history-maps.com/kk/story/History-of-Israel/event/Second-Lebanon-War#footnotes-section-235 |title=Екінші Ливан соғысы |lang=kk |website=history-maps.com |access-date=2024-10-13}}</ref> Қақтығыс [[2006 жыл|2006]] жылы 12 шілдеден 14 тамызға дейін жалғасты, кейін [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]] Қауіпсіздік Кеңесінің қарарына сәйкес оқ атуды тоқтату жарияланды. {{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = Екінші Ливан соғысы |бөлім = |сурет = Lebmap 3rd day.jpg |сурет атауы = |дата = 12 шілде – 14 тамыз 2006 жылы |орын = [[Ливан]], [[Израиль]] |себеп = |нәтиже = БҰҰ ҚК 1701 резолюциясын қабылдады. Ресми түрде 2006 жылы 14 тамызда таңғы сағат 8:00-де Оңтүстік Ливандағы барлық әскери әрекеттер тоқтатылды.<ref>[http://www.un.org/News/Press/docs//2006/sc8808.doc.htm Permanent Ceasefire to Be Based on Creation Of Buffer Zone Free of Armed Personnel Other than UN, Lebanese Forces] {{Wayback|url=http://www.un.org/News/Press/docs//2006/sc8808.doc.htm |date=20060814210924 }}{{ref-en}}</ref><ref>Резолюция №1701 (2006), принятая СБ ООН 11 августа 2006 www.org/russian/documen/scresol/ res2006/res1701.html</ref><ref name="www.un.org">Резолюция №1559 (2004), принятая СБ ООН 2 сентября 2004 г.-www.un.org/russian/document/ scresol/res 2004/res1559.html</ref> |статусы = |өзгерістер = |қарсылас1 = {{Байрақ|Израиль}}<br>''Қолдаушы елдер:''<br>{{Байрақ|АҚШ}} |қарсылас2 = [[Сурет:Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png|22px|Хезболла]] Хезболла<br>''Қолдаушы елдер:''<br>{{Байрақ|Иран}}<br>{{Байрақ|Сирия}}<br> |қарсылас3 = |қарсылас4 = |командир1 = {{flagicon image|Flag of IDF Chief of Staff.svg}} [[Дан Халуц]]<br>{{flagicon image|Air Force Ensign of Israel.svg}} [[Шкеди, Элиэзер|Элиэзер Шкеди]] |командир2 = [[Сурет:Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png|22px|Хезболла]] [[Хасан Насралла]]<br>[[Сурет:Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png|22px|Хезболла]] [[Мугния, Имад|Имад Мугния]] |командир3 = |командир4 = |күштер1 = 10 000{{sfn|Ключников|2006}}–30 000<br>100 танк{{sfn|Ключников|2006}}<br>80 БТР{{sfn|Ключников|2006}} |күштер2 = 2 500–7 000<ref>[http://www.csis.org/media/csis/pubs/060714_lebanese_security.pdf Lebanese Security and the Hezbollah] {{Wayback|url=http://www.csis.org/media/csis/pubs/060714_lebanese_security.pdf |date=20060815235752 }}{{ref-en}}</ref> |күштер3 = |күштер4 = |шығындар1 = 121 қаза болған<br>628 жараланған<ref>[http://www.nrg.co.il/images/news/doah.pdf Winograd Commission Report, page 353] {{Wayback|url=http://www.nrg.co.il/images/news/doah.pdf |date=20140513195049 }}{{ref-he}}</ref> |шығындар2 = 250 (Хезболла ақпараты бойынша)<ref name=mignews061215>{{Cite web |url=http://www.mignews.com/news/politic/world/151206_190056_84209.html |title=«Хезбалла» признаёт масштаб потерь, 15.12.2006 |access-date=2012-09-03 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304193714/http://mignews.com/news/politic/world/151206_190056_84209.html |url-status=dead }}</ref><ref name=evreimir061216>[http://evreimir.com/13315/ «Хезбалла» скорректировала масштаб своих потерь в ходе войны с Израилем] // [[Еврейский мир (газета)|Еврейский мир]] / [[ISRAland]], [[РБК (телеканал)|РБК]] {{Wayback|url=http://evreimir.com/13315/ |date=20160304135259 }}</ref><ref name="СтатистикаWaronline">''Олег Грановский.'' [http://www.waronline.org/IDF/Articles/2nd-lebanon-war-statistics/index.html Статистика Второй ливанской войны] // [[Waronline.org]] {{Wayback|url=http://www.waronline.org/IDF/Articles/2nd-lebanon-war-statistics/index.html |date=20130625112743 }}</ref><ref name="AP061215">{{cite web|url=http://www.10452lccc.com/documents/gossip11.12.06.htm|title=HEZBOLLAH’S SHIFTING LOSSES DURING THE JULY WAR // Beirut Gossip (Quotes excerpted from miscellaneous press reports on the demonstrations in Downtown Beirut)|date=2006-12-15|publisher=// [[Ассошиэйтед-пресс|The Associated Press]]|lang=en|accessdate=2012-11-03|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Bw4GrkZ2?url=http://www.10452lccc.com/documents/gossip11.12.06.htm|archivedate=2012-11-05}}</ref><ref name="newsru061215">{{cite news|url=http://newsru.co.il/arch/mideast/15dec2006/komati.html|title=«Хезбалла»: в ходе ливанской войны погибли 250 боевиков|date=2006-12-15|publisher=// [[NEWSru.com]]|accessdate=2012-11-03|archivedate=2013-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130312121919/http://newsru.co.il/arch/mideast/15dec2006/komati.html}}</ref> 700 қаза тапқан және 1000 жараланған (ЦАХАЛ ақпараты), 500 (БҰҰ ақпараты),<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2006/08/22/wmid122.xml Peacekeeping force won’t disarm Hizbollah, By Patrick Bishop in Tyre, 22 Aug 2006] {{Wayback|url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2006%2F08%2F22%2Fwmid122.xml |date=20080305095215 }}{{ref-en}}</ref> 500 (Ливан ақпараты),<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2006/08/04/wmid404.xml Teheran fund pays war compensation to Hizbollah families, By Con Coughlin, Defence and Security Editor, 04 Aug 2006] {{Wayback|url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2006%2F08%2F04%2Fwmid404.xml |date=20080305095210 }}{{ref-en}}</ref> Амаль: 7-ден 17-ге дейін. |шығындар3 = |шығындар4 = |жалпы шығындар = |азаматтық шығындар = 1191 қаза болған (содырларды қоса алғанда), 4409 жараланды.<ref>[https://web.archive.org/web/20120206055402/http://news.usti.net/home/news/cn/?%2Fworld.mideast.misc%2F1%2Fwed%2Fbq%2FAlebanon-war-deaths.RYBR_GDS.html Более 1000 ливанских граждан и боевиков погибли во время летней войны между Израилем и Хезболлой, согласно ливанским правительственным источникам]{{ref-en}}</ref><ref>[http://www.mfa.gov.il/MFA/Terrorism-+Obstacle+to+Peace/Terrorism+from+Lebanon-+Hizbullah/Hizbullah+attack+in+northern+Israel+and+Israels+response+12-Jul-2006.htm The Second Lebanon War (2006), 12 Jul 2006] {{Wayback|url=http://www.mfa.gov.il/MFA/Terrorism-+Obstacle+to+Peace/Terrorism+from+Lebanon-+Hizbullah/Hizbullah+attack+in+northern+Israel+and+Israels+response+12-Jul-2006.htm |date=20130328084534 }}{{ref-en}}</ref><ref>[http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3443649,00.html Man wounded in Second Lebanon War dies, Ahiya Raved, 08.30.07] {{Wayback|url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3443649,00.html |date=20080102233115 }}{{ref-en}}</ref> |ортаққор = |ескерту = }} [[2006 жыл]]ғы 1 қазанда Израиль [[Оңтүстік Ливан]] аумағынан әскерлерін шығаруды аяқтады. Ливанның оңтүстігін бақылау толығымен Ливан үкіметтік армиясының бөлімшелері мен БҰҰ бітімгершілеріне ауысты. Қазан айының басында Ливанның оңтүстігінде 10 000-ға жуық ливандық әскери және 5000-нан астам бітімгершілер орналастырылған болатын. == Израиль мен Ливан арасындағы қақтығыстар == [[Израиль]] мен [[Ливан]] арасындағы қарулы қақтығыстардың тарихы тереңде жатыр. Алғашқы Ливан соғысы [[1982 жыл|1982]] жылы басталып, Израиль «[[Бірінші Ливан соғысы (1982)|Галилеяға бейбітшілік]]<nowiki/>» операциясын жүзеге асырды. Сол кезде палестиналық жауынгерлер Израильге қарсы [[шабуыл|шабуылдар]] ұйымдастырып, елдің солтүстігін қауіпке төндірді. Израильдің бұл операциясының нәтижесінде [[Палестиналық арабтар|палестиналықтар]] Ливаннан толықтай шығарылды. Алайда Израиль [[2000 жыл|2000]] жылға дейін Ливанның оңтүстік аймағын бақылауда ұстады.<ref>{{Cite web |url=https://taulik.kz/17348/shinshi-livan-so-ysy-bastaluy-m-mkin-lemde-ne-bop-zhatyr/amp#amp_tf=%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%3A%20%251%24s&aoh=17297093114597&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com |title=Үшінші Ливан соғысы басталуы мүмкін: әлемде не боп жатыр? |lang=kk |website=taulik.kz |access-date=2024-04-10}}</ref> == Хезболла күштері == Ливандағы азаматтық соғыстан кейін басқа топтар қаруын тастағанымен, "Хезболла" негізінен шииттер мекендейтін оңтүстікті Израильден азат ету үшін қару-жарағын сақтап қалды. Сонымен қатар, бұл қозғалыс жылдар бойы партизандық соғыс жүргізіп, 2000 жылы [[Израиль|Израильді]] елден ақыры кетірді. "Хезболла" қару-жарағымен де мақтана алады. Айтуынша, ол қолындағы аса дәл көздейтін зымырандарымен, дрондарымен Израильдің барлық жерлеріне соққы беруге дәрменді. Ал 2021 жылы "Хезболла" жетекшісі Сайед Хасан Насралла топ құрамында 100 000 жауынгердің барын мәлімдеді. Иран "Хезболлаға" қару-жарақ пен ақша береді. АҚШ әкімшілігінің дерегінше, Тегеран бұл қозғалысты қолдауға жыл сайын жүздеген миллион доллар жұмсап отыр. "Хезболла" Таяу Шығыстағы Иран қолдайтын басқа да топтар үшін шабыт пен қолдау көзі. Ол Ирактағы қарулы топтарды дайындықтан өткізіп, сол жердегі ұрыстарға қатысты. "Хезболланың" Ливандағы ықпалы жергілікті шииттердің қолдауымен күшейді. Сол шииттер Ливанды Израильден "Хезболла" ғана қорғайды деп сенеді.<ref>{{Cite web |url=https://inbusiness.kz/kz/news/livanga-da-sogys-kaupi-tonip-tur |title=Ливанға да соғыс қаупі төніп тұр |lang=kk |website=inbusiness.kz |access-date=2024-10-23}}</ref> == Себеп == Соғыстың тұтануы 2006 жылы 12 шілдеде Хезболла жауынгерлері Израиль территориясындағы Зарит қаласының маңына кіріп, әскери шекаралық күзет машиналарына тосқауыл жасап, оқ атқылағандығынан басталды. Нәтижесінде екі «Хаммер» джипі талқандалып, Израиль армиясының бірнеше әскері жарақат алды, олардың ішінде қаза тапқандары да болды. Бұған қоса екі израильдік әскери қызметші тұтқынға алынды. Хезболланың мұндай әрекеттерге баруының себебі ретінде, кейбір мәліметтерге жүгінетін болсақ, бұған дейін израильдіктер жүздеген палестиналық әйелдерді, 300-ден аса кәмелетке толмаған балаларды сотсыз, тергеусіз түрмеде ұстап отырған. Оған қоса бұл түрмелерде кепілдікте 8 министрге қоса, [[Палестина]] автономиясы парламентінің 24 депутаты тауқымет тартқан.<ref>Баранов А. - Иран и «летняя война» в Ливане // Азия и Африка сегодня. - 2007, №3.</ref> == Израильдің мақсаты == [[Израиль]] СІМ Ципи Ливни бұл операцияның мақсаттарын жариялады. Олар «тұтқынға» алынған әскерлерді босату, [[Хизбуллаһ|Хезболла]] ұйымын талқандау және оның инфрақұрылымдарын жою, Ливан үкіметін елдің оңтүстігіндегі ұйымның инфрақұрылымдарын құлатуға және [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]] Қауіпсіздік Комитетінің талаптарына сәйкес шииттік «лаңкестерді» қарусыздандыруға көндіру болып табылды.<ref name="әс-Сафир">«әс-Сафир» газетінің бас редакторы Таляль Саль манның берген сұхбаты.</ref> == Барысы == Негізі израильдік әскерилер ливандық шекараны атқылай бастағанда-ақ мыңдаған адам Ливанның оңтүстік бөлігінен үдере көшкен. Үш күндік қантөгістен кейін ливандық екі ауылды (Марун әр-Рас пен Маруахин) басып алған израильдік әскер Ливандағы 10 елді мекеннің тұрғындарын бас сауғалайтын басқа жер табуға шақырды. Еврейлердің Марун әр-Расқа қатты қызығуы тегін емес. Биіктігі үлкен жерде орналасқан бұл ауылдың стратегиялық маңызы зор. Елдің оңтүстігінен асталған соғыстан солтүстік аймақ та ама қалмады: ливандық теледидарлық кешендерді аяусыз қиратқан израильдік әскерлер байланыс жерлерін тас талқан етті. Қақтығыс жаңа фазамен жалғасты, 22 шілдеде ЦАХАЛ Хезболланы талқандау мақсаты мен Оңтүстік Ливанда жердегі толық көлемді операциясын бастады. Алайда оқиғалар барысы басында ойластырылғандай дамымады. Иерусалим газеті «Debka» әскери қайнар көздерге сілтеме жасай отырып, былай деп хабарлады: «26 шілдеде шабуыл жасап келе жатқан израильдік бөлімшелерге қарсы Хезболла жауынгерлері соққы бере келе және олар қайта топталған Бинт-Джубейлде ЦАХАЛ ең ауыр жеңіліске ұшырады.<ref>Israeli Units Branch East, Face Heavy Hizballah Resistance in Central sector - www.debka.com</ref> == Реакция == БҰҰ-ның бас хатшысы Кофи Аннан Хезболла тобы кепілдікке алған екі израильдік әскерді тұтқыннан босатуда ара-ағайындық жасауға уәде берді. Бұл өтініш Тель-Авив пен Хезболла тарапынан қатар білдірілген. Ал апта басында Аннан Египет президенті Хусни Мубаракпен, АМЛ-дың Бас хатшысы Амр Мусамен кездесті. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің № 1701 Қарарын жүзеге асыру мен Ливандағы ахуал, израильдік әскерді ливандық аймақтан әкету, Таяу Шығыстағы ахуалды реттеудің негізгі жолы болып табылатын палестиндік мәселе талқыға салынды. Дипломатиялық мәліметтерге қарағанда, АҚШ Израильге Хезболла жасақтарын жою үшін бір апта берген.<ref name="әс-Сафир" /> : '''Израиль:''' Израильдің бұрынғы қорғаныс министрі Шауль Мофаз сыртқы барлау мәліметтеріне сүйене отырып, Хезболла тобының Ираннан соғысқа араласу туралы өтініш жасағандығын жеткізді. БҰҰ Қауіпсіздік кеңесі отырысынан шыға салып осы кеңестегі Израильдің тұрақты өкілі Гиллерман журналистерге берген сұхбатында лаңкестер жойылмайынша, әскери іс-қимыл дардың тоқтамайтындығын және ешқандай да мерзімді мойындамайтындықтарын айтып өтті.<ref name="әс-Сафир" /> : '''Мысыр:''' Мысыр Таяу Шығыстағы дауды тек Палестина мәселесін шешу арқылы ғана жүйелеуге болатынын айтты. Сарапшылар пікірінше, Ливанға қадалған әлем назары қайтадан Иранға қадалмақ.<ref name="әс-Сафир" /> == Шығындар == БҰҰ Бас хатшысы Кофи Аннанның мәліметіне қарағанда, Соғыс басталғалы бері Ливанда 300, ал Израильде 28 адам қаза тауып, тағы 200-гe жуық адам жарақат алған.<ref name="әс-Сафир" /> == Салдары == Израиль тарапынан жүргізілген әскери шаралардың кесірінен Ливанға 3,6 миллиард АҚШ долларының көлемінде зиян келген. Қираған ғимараттар үйінділерінің астында қалған өндіріс пен туризмнен түсуге тиіс пайда 1 миллиард долларға бағаланып отыр. Стокгольмдегі халық аралық донорлық конференцияға сол кезде Еуропалық Одаққа мүше 25 ел, АҚШ, Жапония, Канада, Норвегия, араб елдері сияқты 50-ден астам мемлекет пен БҰҰ, Араб мемлекеттерінің лигасы, Дүниежүзілік банк, Халықаралық валюта қоры, Еуропалық комиссия секілді 20-ға жуық халықаралық ұйымның өкілдері қатысты. Шараны ұйымдастыру туралы бастама көтерген Швецияның премьер-министрі соғыстың кей біреулер үшін таптырмас кіріс көзі болғанымен, бейбітшілікті бүкіл әлем жақтайтынын және өз елінің Ливанға 20 млн доллар көлемінде көмек көрсететінін жеткізді. Конференцияға қатысу шылар Ливанға 500 млн АҚШ долларының көлемінде қаражат бөлуге шешім қабылдады. Оның ішінде Еуропалық Одақ – 42 миллион еуро (шамамен 54 млн доллар), АҚШ – 230 млн доллар, Италия – 30 млн еуро (38 млн долларға жуық) қаржы бөлінетінін жеткізді. Мамандар пікірінше, Ливанды қайта қалпына келтірудің алғашқы кезеңінде 530 млн доллардан астам қаражат керек. Ресми Бейрут күн тәртібінде тұрған мәселелер тізімін жасады. Мысалы, 75 млн доллар соғыс кезінде туған жерінен безіп кеткен босқындарды тым болмаса уақытша баспанамен қамтамасыз ету үшін, 80 млн доллар электр қуатын қайта қалпына келтіруге, 60 млн доллар су құбырлары мен жолдарды, көпірлерді реттеуге, 50 млн доллар Жерорта теңізінің бетіндегі мұнай дақтарын тазалауға кетеді. Теңіздегі дақтар израильдік әскери ұшақтар Бейруттегі мұнай сақтау қоймасын атқылау дан пайда болған еді. Ливанға бөлінген гуманитарлық көмек БҰҰ бақылауында болатын арнайы қорда жинақталады.<ref name="www.un.org" /> Қираған ғимараттар: Израильде - тұрғын үйлер мен фабрикаларды қосқанда 300 нысан. Ливанда - 6900 үй мен пәтер, 160 ғимарат, 59 әуежай, порттар мен су тазалау нысандары, 23 жанар-жағар май станциялары, 145 көпір.<ref name="www.un.org" /> == Тергеу == 2007 жылғы 30 сәуірде Израильде Ливан соғысы кезінде ел басшылығының іс-қимылын зерттеген Элияху Виноград комиссиясы жұмысының аралық қорытындылары жарияланды. Науқандағы қателіктер үшін барлық жауапкершілік премьер-министр Эхуд Ольмертке, қорғаныс министрі Амир Перецке және Израильдің бас штабының бұрынғы бастығы Дана Халуцқа жүктелген. Комиссия басшысының пікірінше, «Эхуд Ольмерт Ливан соғысының қателіктері үшін жеке жауапкершілікте», оның «Хезболла» жауынгерлерінің екі израильдік солдатты ұрлауына жауап ретінде Ливанға соққы беру туралы шешімі Ливандағы ішкі саяси жағдайды мұқият талдауға негізделмегендіктен, бұл ақыр соңында Израильдің азаматтық халқы арасында көптеген құрбандықтарға және «бағасы тым қымбат болып шыққан кең ауқымды жер үсті операциясын» жүргізу қажеттігіне әкеп соқты.<ref>[http://www.kommersant.ru/doc-y.html?docId=763100&issueId=36267 В Израиле объявлено военное низложение // Война в Ливане грозит отставкой Эхуду Ольмерту, «Коммерсантъ» № 73/С (3649) от 02.05.2007]</ref> == Ливанға көмек == '''Түркия:'''<br> Ливандағы ішкі соғыс және аймақтағы тұрақсыздық себепті Түркия мен Ливан ынтымақтастығындағы бірқалыптылық 2000 жылдардан кейін өзгерді. Екі ел арасындағы ынтымақтастыққа ықпал еткен маңызды тұстардың бірі де ливандық түрікмендер. Түркия 2006 жылы Израиль-Ливан соғысының артынан Ливанды жедел түрде қалпына келтіру және қайта салу үшін ауқымды жәрдем жасады. 2008 жылы қол қойылған Доха хаттамасының артынан аяқталған саяси дағдарыстың шешімінде үлкен рол ойнады.<ref name="www.trt.net.tr">{{Cite web |url=https://www.trt.net.tr/kazakh/bag-darlamalar/2018/06/24/turkiia-livan-yntymak-tastyg-y-zh-nie-livandyk-turikmiendier-996913 |title=Түркия-Ливан ынтымақтастығы және ливандық түрікмендер |lang=kk |website=www.trt.net.tr |access-date=2018-06-24}}</ref> '''Біріккен Ұлттар Ұйымы:'''<br> БҰҰ Уақытша қызмет күші UNIFIL-ге күш үлесін қосты. Премьер-министрі Рефик Харириге жасалған қастандықты әшкерелеу мақсатты БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі шешімімен құрылған Ливан әскери сотына қаржылай жәрдем берді.<ref name="www.trt.net.tr" /> == Тағы қараңыз == * [[Үшінші Ливан соғысы (2024)]] * [[Бірінші Ливан соғысы (1982)]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Израиль соғыстары]] [[Санат:Араб-Израиль қақтығыстары]] [[Санат:2006 жылғы қақтығыстар]] [[Санат:Ливан соғыстары]] 6ymgweabcyzi785napce9n6w235zczy 2 747228 3581898 3580563 2026-04-11T18:55:17Z MuratbekErkebulan 162992 /* Мақала */ 3581898 wikitext text/x-wiki [[ky:Колдонуучу:MuratbekErkebulan]] </div> '''Тынымхан Еркебұлан Мұратбекұлы''' {{User lang | lang = kk | name = Қазақ тілі | level = N | size = | info = '''[[:Санат:User kk|Қазақ тілі]]''' бұл қатысушының '''{{nobr|[[:Санат:User kk-N|ана тілі]]}} болып саналады''' <noinclude></noinclude> }} {{User:Box/Қатысушы Қазақстаннан}} {{User:Box/Қызығушылық:Қытай}} {{User:Box/Қызығушылық:Жапония}} {{User:Box/Қызығушылық:Моңғолия}} {{User:Box/Қызығушылық:Оңтүстік Корея}} {{User:Box/Туған жері:ШҚО}} {{User:Box/Мақала санын көбейту үшін}} {{User:Box/Мұсылман}} {{User:Box/Қызығушылық:Қытай тілі}} {{User:Box/Сунни}} {{User:Box/Windows 7 қолданушысы}} {{User:Box/Қызығушылық:Авиация}} {{User:Box/Статистика:Мақала саны|44}} == Мақала == [[44]] {| class="wikitable" ! № !! Мақала аты !! Уақыты !! Байт өлшемі |- | 1|| [[Эрдэнэт]] || [[1 қаңтар]], [[2025 жыл]] || <center><span style="color:green;">+3991</span></center> |- | 2|| [[Яковлев Як-42]]|| [[4 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9515</span></center> |- | 3|| [[Zhezkazgan Air]]|| [[4 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+3543</span></center> |- | 4|| [[Жетісу Әуекомпаниясы]] || [[4 шілде]], [[2025 жыл]] || <center><span style="color:green;">+4614</span></center> |- | 5|| [[Яковлев Як-40]]|| [[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+18 586</span></center> |- | 6||[[Аэрофлот 167 рейсі]]|| [[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+8020</span></center> |- | 7||[[Орхон аймағы]]||[[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5060</span></center> |- | 8||[[Орхон өзені]]||[[6 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+4016</span></center> |- | 9||[[Ховд]]||[[6 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+8882</span></center> |- | 10||[[ГАЗ-3307]]||[[7 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 352</span></center> |- | 11||[[Санья қаласы]]||[[8 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+34 879</span></center> |- | 12||[[Илюшин Ил-62]]||[[9 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+20 410</span></center> |- | 13||[[DETA Air]]||[[9 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5254</span></center> |- | 14||[[Улан-Удэ]]||[[11 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+16 153</span></center> |- | 15||[[КрасАвиа]]||[[21 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9097</span></center> |- | 16||[[Бозанбай (өзен)]]|| [[28 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+1637</span></center> |- | 17||[[Северобайкальск]]|| [[2 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+20 638</span></center> |- | 18||[[Базарқорған]]|| [[3 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9411</span></center> |- | 19||[[Рас Әл-Хайма]]||[[3 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5599</span></center> |- | 20||[[Гай (қала)]]||[[5 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+17 165</span></center> |- | 21||[[Петропавловск-Камчатский]]||[[9 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+25 862</span></center> |- | 22||[[Дархан (қала)]]||[[16 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 470</span></center> |- | 23||[[Туполев Ту-154]]||[[24 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+38 617</span></center> |- | 24||[[Майлысу]]||[[20 қыркүйек]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9246</span></center> |- | 25||[[Шолпаната әуежайы]]||[[26 қыркүйек]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+2679</span></center> |- | 26||[[Қарақол Халықаралық әуежайы]]||[[11 ақпан]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5376</span></center> |- | 27||[[Жаңажер (Соқылық ауданы)]]||[[6 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5588</span></center> |- |28||[[Asia Airways]]||[[7 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5438</span></center> |- | 29||[[Құрманжан Датқа]]||[[11 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 367</span></center> |- | 30||[[Ұрқия Жұмабайқызы Сәлиева]]||[[13 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+12 480</span></center> |- | 31||[[Таулы Алтай әуежайы]]||[[30 наурыз]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+8557</span></center> |- | 32||[[Boeing 767]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+40 850</span></center> |- | 33||[[Windows XP Build 2437]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+2862</span></center> |- | 34||[[Windows XP Build 2509]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5109</span></center> |- | 35||[[Windows Server 2003 Build 2497]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+2678</span></center> |- | 36||[[Алтай әуежайы]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+6117</span></center> |- | 37||[[Байкөл (қала)]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+13 542</span></center> |- | 38||[[Windows 95 Build 106]]||[[4 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+1827</span></center> |- | 39||[[Төменгі Ангар әуежайы]]||[[6 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+3449</span></center> |- | 40||[[Windows Server 2003 Build 2410]]||[[7 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5836</span></center> |- | 41||[[Солтүстік Хартум]]||[[8 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+9281</span></center> |- | 42||[[Үст-Барғозин]]||[[8 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+13 152</span></center> |- | 43||[[Емгекшіл]]||[[9 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center> <span style="color:green;">+5258</span></center> |- | 44||[[Қазарман әуежайы]]||[[10 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5568</span></center> |- | 45||[[Windows Server 2008]]||[[11 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+25 437</span></center> |} * Таңбаланған тізім элементі ==Үлгі мақалалар== 38 ===ИНФОБОКС ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:Windows құрастыру инфобоксы]] - [[10 ақпан]] - [[2026 жыл]]</center> <center>[[Үлгі:Minecraft нұсқасы]] - [[29 наурыз]] - [[2026 жыл]]</center> ===USERBOX ҮЛГІСІ=== <center>[[User:Box/Қызығушылық:Қытай]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> <center>[[User:Box/Қызығушылық:Моңғолия]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> <center>[[User:Box/Қызығушылық:Жапония]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> ===БАЙРАҚ ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:Байрақ/Өскемен]] - [[2025 жыл]] - [[24 шілде]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Талдықорған]] - [[2025 жыл]] - [[2 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Қостанай]] - [[2025 жыл]] - [[2 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Атырау]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Павлодар]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ақтөбе]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Жітіқара]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ұланбатыр]] - [[2025 жыл]] - [[8 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Эрдэнэт]] - [[2025 жыл]] - [[8 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ақсу]] - [[2025 жыл]] - [[15 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Петропавловск-Камчатский]] - [[2025 жыл]] - [[16 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Шолпаната]] - [[2025 жыл]] - [[7 қазан]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Киев]] - [[2026 жыл]] - [[10 наурыз]]</center> ===ПОЗКАРТА ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:ПозКарта Қырғызстан Шу облысы]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Свердловск облысы]] - [[2025 жыл]] - [[5 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Камчатка өлкесі]] - [[2025 жыл]] - [[9 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Иркутск облысы]] - [[2025 жыл]] - [[1 қыркүйек]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Забайкалье өлкесі]] - [[2025 жыл]] - [[23 қазан]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Тәжікстан Таулы Бадахшан автономиялы облысы]] - [[2026 жыл]] - [[7 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Тәжікстан Соғды облысы]] - [[2026 жыл]] - [[8 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Моңғолия Ховд аймағы]] - [[2026 жыл]] - [[8 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Өзбекстан Қарақалпақстан]] - [[2026 жыл]] - [[10 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Қытай Тибет]] - [[2026 жыл]] - [[21 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Мысыр Оңтүстік Синай]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ботсвана]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Габон]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Камерун]] - [[2026 жыл]] - [[23 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Гвинея]] - [[2026 жыл]] - [[23 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Қытай Цзянсу]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Батыс Бенгалия]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Пенджап]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Мумбаи]] - [[2026 жыл]] - [[3 сәуір]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Махараштра]] - [[2026 жыл]] - [[3 сәуір]]</center> == Хронологиялық сипаттама == <center>[[2024 жыл]] - [[23 қазан]] - Қазақша Уикипедияға тіркелді.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[9 сәуір]] - 10 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[4 шілде]] - 100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[6 шілде]] - 220 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[7 шілде]] - 10 мақала жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[10 шілде]] - 300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[2 тамыз]] - 400 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[3 тамыз]] - 500 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[3 тамыз]] - 20 мақала жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[10 тамыз]] - 600 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[22 тамыз]] - 700 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[26 қыркүйек]] - 800 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[11 ақпан]] - 900 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[7 наурыз]] - 1000 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[11 наурыз]] - 1100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[22 наурыз]] - 1200 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[29 наурыз]] - 1300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[31 наурыз]] - 1400 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1500 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1600 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1700 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1800 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 1900 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 2000 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 2100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[6 сәуір]] - 2200 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[10 сәуір]] - 2300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[23 қазан]] - Уикипедияға алғаш тіркелгеніне 1 жыл толды.</center> == Тіркелгілер == * [[Қатысушы:~2025-26338-22|~2025-26338-22]]<br> * [[Қатысушы:Qazaq1299|Qazaq1299]] [[Санат:Уикипедия:Ұлан ауданы қатысушылары]] <!-----Мен оң қолымның білегін 16 наурыз күні сындырып алдым, мен сол қолыммен тез мақала жаза алмаймын, бырақ, мақала жазбаймын деген сөз емес, жазамын. Бырақ 20-25 күндей Уики-марафонға қатыса алмайтын шығармын----!> 222keltkme7o4igp70gmlwjvo959f95 3581899 3581898 2026-04-11T18:55:36Z MuratbekErkebulan 162992 3581899 wikitext text/x-wiki [[ky:Колдонуучу:MuratbekErkebulan]] </div> '''Тынымхан Еркебұлан Мұратбекұлы''' {{User lang | lang = kk | name = Қазақ тілі | level = N | size = | info = '''[[:Санат:User kk|Қазақ тілі]]''' бұл қатысушының '''{{nobr|[[:Санат:User kk-N|ана тілі]]}} болып саналады''' <noinclude></noinclude> }} {{User:Box/Қатысушы Қазақстаннан}} {{User:Box/Қызығушылық:Қытай}} {{User:Box/Қызығушылық:Жапония}} {{User:Box/Қызығушылық:Моңғолия}} {{User:Box/Қызығушылық:Оңтүстік Корея}} {{User:Box/Туған жері:ШҚО}} {{User:Box/Мақала санын көбейту үшін}} {{User:Box/Мұсылман}} {{User:Box/Қызығушылық:Қытай тілі}} {{User:Box/Сунни}} {{User:Box/Windows 7 қолданушысы}} {{User:Box/Қызығушылық:Авиация}} {{User:Box/Статистика:Мақала саны|45}} == Мақала == [[44]] {| class="wikitable" ! № !! Мақала аты !! Уақыты !! Байт өлшемі |- | 1|| [[Эрдэнэт]] || [[1 қаңтар]], [[2025 жыл]] || <center><span style="color:green;">+3991</span></center> |- | 2|| [[Яковлев Як-42]]|| [[4 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9515</span></center> |- | 3|| [[Zhezkazgan Air]]|| [[4 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+3543</span></center> |- | 4|| [[Жетісу Әуекомпаниясы]] || [[4 шілде]], [[2025 жыл]] || <center><span style="color:green;">+4614</span></center> |- | 5|| [[Яковлев Як-40]]|| [[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+18 586</span></center> |- | 6||[[Аэрофлот 167 рейсі]]|| [[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+8020</span></center> |- | 7||[[Орхон аймағы]]||[[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5060</span></center> |- | 8||[[Орхон өзені]]||[[6 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+4016</span></center> |- | 9||[[Ховд]]||[[6 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+8882</span></center> |- | 10||[[ГАЗ-3307]]||[[7 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 352</span></center> |- | 11||[[Санья қаласы]]||[[8 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+34 879</span></center> |- | 12||[[Илюшин Ил-62]]||[[9 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+20 410</span></center> |- | 13||[[DETA Air]]||[[9 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5254</span></center> |- | 14||[[Улан-Удэ]]||[[11 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+16 153</span></center> |- | 15||[[КрасАвиа]]||[[21 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9097</span></center> |- | 16||[[Бозанбай (өзен)]]|| [[28 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+1637</span></center> |- | 17||[[Северобайкальск]]|| [[2 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+20 638</span></center> |- | 18||[[Базарқорған]]|| [[3 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9411</span></center> |- | 19||[[Рас Әл-Хайма]]||[[3 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5599</span></center> |- | 20||[[Гай (қала)]]||[[5 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+17 165</span></center> |- | 21||[[Петропавловск-Камчатский]]||[[9 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+25 862</span></center> |- | 22||[[Дархан (қала)]]||[[16 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 470</span></center> |- | 23||[[Туполев Ту-154]]||[[24 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+38 617</span></center> |- | 24||[[Майлысу]]||[[20 қыркүйек]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9246</span></center> |- | 25||[[Шолпаната әуежайы]]||[[26 қыркүйек]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+2679</span></center> |- | 26||[[Қарақол Халықаралық әуежайы]]||[[11 ақпан]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5376</span></center> |- | 27||[[Жаңажер (Соқылық ауданы)]]||[[6 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5588</span></center> |- |28||[[Asia Airways]]||[[7 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5438</span></center> |- | 29||[[Құрманжан Датқа]]||[[11 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 367</span></center> |- | 30||[[Ұрқия Жұмабайқызы Сәлиева]]||[[13 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+12 480</span></center> |- | 31||[[Таулы Алтай әуежайы]]||[[30 наурыз]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+8557</span></center> |- | 32||[[Boeing 767]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+40 850</span></center> |- | 33||[[Windows XP Build 2437]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+2862</span></center> |- | 34||[[Windows XP Build 2509]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5109</span></center> |- | 35||[[Windows Server 2003 Build 2497]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+2678</span></center> |- | 36||[[Алтай әуежайы]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+6117</span></center> |- | 37||[[Байкөл (қала)]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+13 542</span></center> |- | 38||[[Windows 95 Build 106]]||[[4 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+1827</span></center> |- | 39||[[Төменгі Ангар әуежайы]]||[[6 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+3449</span></center> |- | 40||[[Windows Server 2003 Build 2410]]||[[7 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5836</span></center> |- | 41||[[Солтүстік Хартум]]||[[8 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+9281</span></center> |- | 42||[[Үст-Барғозин]]||[[8 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+13 152</span></center> |- | 43||[[Емгекшіл]]||[[9 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center> <span style="color:green;">+5258</span></center> |- | 44||[[Қазарман әуежайы]]||[[10 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5568</span></center> |- | 45||[[Windows Server 2008]]||[[11 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+25 437</span></center> |} * Таңбаланған тізім элементі ==Үлгі мақалалар== 38 ===ИНФОБОКС ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:Windows құрастыру инфобоксы]] - [[10 ақпан]] - [[2026 жыл]]</center> <center>[[Үлгі:Minecraft нұсқасы]] - [[29 наурыз]] - [[2026 жыл]]</center> ===USERBOX ҮЛГІСІ=== <center>[[User:Box/Қызығушылық:Қытай]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> <center>[[User:Box/Қызығушылық:Моңғолия]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> <center>[[User:Box/Қызығушылық:Жапония]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> ===БАЙРАҚ ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:Байрақ/Өскемен]] - [[2025 жыл]] - [[24 шілде]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Талдықорған]] - [[2025 жыл]] - [[2 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Қостанай]] - [[2025 жыл]] - [[2 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Атырау]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Павлодар]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ақтөбе]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Жітіқара]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ұланбатыр]] - [[2025 жыл]] - [[8 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Эрдэнэт]] - [[2025 жыл]] - [[8 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ақсу]] - [[2025 жыл]] - [[15 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Петропавловск-Камчатский]] - [[2025 жыл]] - [[16 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Шолпаната]] - [[2025 жыл]] - [[7 қазан]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Киев]] - [[2026 жыл]] - [[10 наурыз]]</center> ===ПОЗКАРТА ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:ПозКарта Қырғызстан Шу облысы]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Свердловск облысы]] - [[2025 жыл]] - [[5 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Камчатка өлкесі]] - [[2025 жыл]] - [[9 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Иркутск облысы]] - [[2025 жыл]] - [[1 қыркүйек]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Забайкалье өлкесі]] - [[2025 жыл]] - [[23 қазан]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Тәжікстан Таулы Бадахшан автономиялы облысы]] - [[2026 жыл]] - [[7 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Тәжікстан Соғды облысы]] - [[2026 жыл]] - [[8 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Моңғолия Ховд аймағы]] - [[2026 жыл]] - [[8 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Өзбекстан Қарақалпақстан]] - [[2026 жыл]] - [[10 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Қытай Тибет]] - [[2026 жыл]] - [[21 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Мысыр Оңтүстік Синай]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ботсвана]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Габон]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Камерун]] - [[2026 жыл]] - [[23 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Гвинея]] - [[2026 жыл]] - [[23 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Қытай Цзянсу]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Батыс Бенгалия]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Пенджап]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Мумбаи]] - [[2026 жыл]] - [[3 сәуір]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Махараштра]] - [[2026 жыл]] - [[3 сәуір]]</center> == Хронологиялық сипаттама == <center>[[2024 жыл]] - [[23 қазан]] - Қазақша Уикипедияға тіркелді.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[9 сәуір]] - 10 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[4 шілде]] - 100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[6 шілде]] - 220 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[7 шілде]] - 10 мақала жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[10 шілде]] - 300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[2 тамыз]] - 400 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[3 тамыз]] - 500 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[3 тамыз]] - 20 мақала жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[10 тамыз]] - 600 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[22 тамыз]] - 700 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[26 қыркүйек]] - 800 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[11 ақпан]] - 900 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[7 наурыз]] - 1000 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[11 наурыз]] - 1100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[22 наурыз]] - 1200 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[29 наурыз]] - 1300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[31 наурыз]] - 1400 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1500 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1600 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1700 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1800 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 1900 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 2000 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 2100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[6 сәуір]] - 2200 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[10 сәуір]] - 2300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[23 қазан]] - Уикипедияға алғаш тіркелгеніне 1 жыл толды.</center> == Тіркелгілер == * [[Қатысушы:~2025-26338-22|~2025-26338-22]]<br> * [[Қатысушы:Qazaq1299|Qazaq1299]] [[Санат:Уикипедия:Ұлан ауданы қатысушылары]] <!-----Мен оң қолымның білегін 16 наурыз күні сындырып алдым, мен сол қолыммен тез мақала жаза алмаймын, бырақ, мақала жазбаймын деген сөз емес, жазамын. Бырақ 20-25 күндей Уики-марафонға қатыса алмайтын шығармын----!> noe02xy0xtcairby9tct2gx1l0tm3c2 3582222 3581899 2026-04-12T09:36:52Z MuratbekErkebulan 162992 /* Мақала */ 3582222 wikitext text/x-wiki [[ky:Колдонуучу:MuratbekErkebulan]] </div> '''Тынымхан Еркебұлан Мұратбекұлы''' {{User lang | lang = kk | name = Қазақ тілі | level = N | size = | info = '''[[:Санат:User kk|Қазақ тілі]]''' бұл қатысушының '''{{nobr|[[:Санат:User kk-N|ана тілі]]}} болып саналады''' <noinclude></noinclude> }} {{User:Box/Қатысушы Қазақстаннан}} {{User:Box/Қызығушылық:Қытай}} {{User:Box/Қызығушылық:Жапония}} {{User:Box/Қызығушылық:Моңғолия}} {{User:Box/Қызығушылық:Оңтүстік Корея}} {{User:Box/Туған жері:ШҚО}} {{User:Box/Мақала санын көбейту үшін}} {{User:Box/Мұсылман}} {{User:Box/Қызығушылық:Қытай тілі}} {{User:Box/Сунни}} {{User:Box/Windows 7 қолданушысы}} {{User:Box/Қызығушылық:Авиация}} {{User:Box/Статистика:Мақала саны|45}} == Мақала == [[44]] {| class="wikitable" ! № !! Мақала аты !! Уақыты !! Байт өлшемі |- | 1|| [[Эрдэнэт]] || [[1 қаңтар]], [[2025 жыл]] || <center><span style="color:green;">+3991</span></center> |- | 2|| [[Яковлев Як-42]]|| [[4 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9515</span></center> |- | 3|| [[Zhezkazgan Air]]|| [[4 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+3543</span></center> |- | 4|| [[Жетісу Әуекомпаниясы]] || [[4 шілде]], [[2025 жыл]] || <center><span style="color:green;">+4614</span></center> |- | 5|| [[Яковлев Як-40]]|| [[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+18 586</span></center> |- | 6||[[Аэрофлот 167 рейсі]]|| [[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+8020</span></center> |- | 7||[[Орхон аймағы]]||[[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5060</span></center> |- | 8||[[Орхон өзені]]||[[6 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+4016</span></center> |- | 9||[[Ховд]]||[[6 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+8882</span></center> |- | 10||[[ГАЗ-3307]]||[[7 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 352</span></center> |- | 11||[[Санья қаласы]]||[[8 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+34 879</span></center> |- | 12||[[Илюшин Ил-62]]||[[9 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+20 410</span></center> |- | 13||[[DETA Air]]||[[9 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5254</span></center> |- | 14||[[Улан-Удэ]]||[[11 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+16 153</span></center> |- | 15||[[КрасАвиа]]||[[21 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9097</span></center> |- | 16||[[Бозанбай (өзен)]]|| [[28 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+1637</span></center> |- | 17||[[Северобайкальск]]|| [[2 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+20 638</span></center> |- | 18||[[Базарқорған]]|| [[3 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9411</span></center> |- | 19||[[Рас Әл-Хайма]]||[[3 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5599</span></center> |- | 20||[[Гай (қала)]]||[[5 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+17 165</span></center> |- | 21||[[Петропавловск-Камчатский]]||[[9 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+25 862</span></center> |- | 22||[[Дархан (қала)]]||[[16 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 470</span></center> |- | 23||[[Туполев Ту-154]]||[[24 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+38 617</span></center> |- | 24||[[Майлысу]]||[[20 қыркүйек]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9246</span></center> |- | 25||[[Шолпаната әуежайы]]||[[26 қыркүйек]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+2679</span></center> |- | 26||[[Қарақол Халықаралық әуежайы]]||[[11 ақпан]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5376</span></center> |- | 27||[[Жаңажер (Соқылық ауданы)]]||[[6 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5588</span></center> |- |28||[[Asia Airways]]||[[7 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5438</span></center> |- | 29||[[Құрманжан Датқа]]||[[11 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 367</span></center> |- | 30||[[Ұрқия Жұмабайқызы Сәлиева]]||[[13 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+12 480</span></center> |- | 31||[[Таулы Алтай әуежайы]]||[[30 наурыз]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+8557</span></center> |- | 32||[[Boeing 767]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+40 850</span></center> |- | 33||[[Windows XP Build 2437]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+2862</span></center> |- | 34||[[Windows XP Build 2509]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5109</span></center> |- | 35||[[Windows Server 2003 Build 2497]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+2678</span></center> |- | 36||[[Алтай әуежайы]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+6117</span></center> |- | 37||[[Байкөл (қала)]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+13 542</span></center> |- | 38||[[Windows 95 Build 106]]||[[4 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+1827</span></center> |- | 39||[[Төменгі Ангар әуежайы]]||[[6 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+3449</span></center> |- | 40||[[Windows Server 2003 Build 2410]]||[[7 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5836</span></center> |- | 41||[[Солтүстік Хартум]]||[[8 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+9281</span></center> |- | 42||[[Үст-Барғозин]]||[[8 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+13 152</span></center> |- | 43||[[Емгекшіл]]||[[9 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center> <span style="color:green;">+5258</span></center> |- | 44||[[Қазарман әуежайы]]||[[10 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5568</span></center> |- | 45||[[Windows Server 2008]]||[[11 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+25 437</span></center> |- | 46||[[East Air]]||[[12 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+3309</span></center> |} * Таңбаланған тізім элементі ==Үлгі мақалалар== 38 ===ИНФОБОКС ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:Windows құрастыру инфобоксы]] - [[10 ақпан]] - [[2026 жыл]]</center> <center>[[Үлгі:Minecraft нұсқасы]] - [[29 наурыз]] - [[2026 жыл]]</center> ===USERBOX ҮЛГІСІ=== <center>[[User:Box/Қызығушылық:Қытай]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> <center>[[User:Box/Қызығушылық:Моңғолия]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> <center>[[User:Box/Қызығушылық:Жапония]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> ===БАЙРАҚ ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:Байрақ/Өскемен]] - [[2025 жыл]] - [[24 шілде]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Талдықорған]] - [[2025 жыл]] - [[2 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Қостанай]] - [[2025 жыл]] - [[2 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Атырау]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Павлодар]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ақтөбе]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Жітіқара]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ұланбатыр]] - [[2025 жыл]] - [[8 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Эрдэнэт]] - [[2025 жыл]] - [[8 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ақсу]] - [[2025 жыл]] - [[15 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Петропавловск-Камчатский]] - [[2025 жыл]] - [[16 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Шолпаната]] - [[2025 жыл]] - [[7 қазан]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Киев]] - [[2026 жыл]] - [[10 наурыз]]</center> ===ПОЗКАРТА ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:ПозКарта Қырғызстан Шу облысы]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Свердловск облысы]] - [[2025 жыл]] - [[5 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Камчатка өлкесі]] - [[2025 жыл]] - [[9 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Иркутск облысы]] - [[2025 жыл]] - [[1 қыркүйек]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Забайкалье өлкесі]] - [[2025 жыл]] - [[23 қазан]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Тәжікстан Таулы Бадахшан автономиялы облысы]] - [[2026 жыл]] - [[7 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Тәжікстан Соғды облысы]] - [[2026 жыл]] - [[8 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Моңғолия Ховд аймағы]] - [[2026 жыл]] - [[8 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Өзбекстан Қарақалпақстан]] - [[2026 жыл]] - [[10 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Қытай Тибет]] - [[2026 жыл]] - [[21 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Мысыр Оңтүстік Синай]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ботсвана]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Габон]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Камерун]] - [[2026 жыл]] - [[23 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Гвинея]] - [[2026 жыл]] - [[23 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Қытай Цзянсу]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Батыс Бенгалия]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Пенджап]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Мумбаи]] - [[2026 жыл]] - [[3 сәуір]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Махараштра]] - [[2026 жыл]] - [[3 сәуір]]</center> == Хронологиялық сипаттама == <center>[[2024 жыл]] - [[23 қазан]] - Қазақша Уикипедияға тіркелді.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[9 сәуір]] - 10 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[4 шілде]] - 100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[6 шілде]] - 220 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[7 шілде]] - 10 мақала жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[10 шілде]] - 300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[2 тамыз]] - 400 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[3 тамыз]] - 500 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[3 тамыз]] - 20 мақала жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[10 тамыз]] - 600 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[22 тамыз]] - 700 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[26 қыркүйек]] - 800 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[11 ақпан]] - 900 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[7 наурыз]] - 1000 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[11 наурыз]] - 1100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[22 наурыз]] - 1200 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[29 наурыз]] - 1300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[31 наурыз]] - 1400 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1500 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1600 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1700 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1800 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 1900 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 2000 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 2100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[6 сәуір]] - 2200 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[10 сәуір]] - 2300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[23 қазан]] - Уикипедияға алғаш тіркелгеніне 1 жыл толды.</center> == Тіркелгілер == * [[Қатысушы:~2025-26338-22|~2025-26338-22]]<br> * [[Қатысушы:Qazaq1299|Qazaq1299]] [[Санат:Уикипедия:Ұлан ауданы қатысушылары]] <!-----Мен оң қолымның білегін 16 наурыз күні сындырып алдым, мен сол қолыммен тез мақала жаза алмаймын, бырақ, мақала жазбаймын деген сөз емес, жазамын. Бырақ 20-25 күндей Уики-марафонға қатыса алмайтын шығармын----!> 34wrfrfc6cixlf8tmucokd2fxxxx7df 3582223 3582222 2026-04-12T09:37:08Z MuratbekErkebulan 162992 3582223 wikitext text/x-wiki [[ky:Колдонуучу:MuratbekErkebulan]] </div> '''Тынымхан Еркебұлан Мұратбекұлы''' {{User lang | lang = kk | name = Қазақ тілі | level = N | size = | info = '''[[:Санат:User kk|Қазақ тілі]]''' бұл қатысушының '''{{nobr|[[:Санат:User kk-N|ана тілі]]}} болып саналады''' <noinclude></noinclude> }} {{User:Box/Қатысушы Қазақстаннан}} {{User:Box/Қызығушылық:Қытай}} {{User:Box/Қызығушылық:Жапония}} {{User:Box/Қызығушылық:Моңғолия}} {{User:Box/Қызығушылық:Оңтүстік Корея}} {{User:Box/Туған жері:ШҚО}} {{User:Box/Мақала санын көбейту үшін}} {{User:Box/Мұсылман}} {{User:Box/Қызығушылық:Қытай тілі}} {{User:Box/Сунни}} {{User:Box/Windows 7 қолданушысы}} {{User:Box/Қызығушылық:Авиация}} {{User:Box/Статистика:Мақала саны|46}} == Мақала == [[44]] {| class="wikitable" ! № !! Мақала аты !! Уақыты !! Байт өлшемі |- | 1|| [[Эрдэнэт]] || [[1 қаңтар]], [[2025 жыл]] || <center><span style="color:green;">+3991</span></center> |- | 2|| [[Яковлев Як-42]]|| [[4 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9515</span></center> |- | 3|| [[Zhezkazgan Air]]|| [[4 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+3543</span></center> |- | 4|| [[Жетісу Әуекомпаниясы]] || [[4 шілде]], [[2025 жыл]] || <center><span style="color:green;">+4614</span></center> |- | 5|| [[Яковлев Як-40]]|| [[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+18 586</span></center> |- | 6||[[Аэрофлот 167 рейсі]]|| [[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+8020</span></center> |- | 7||[[Орхон аймағы]]||[[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5060</span></center> |- | 8||[[Орхон өзені]]||[[6 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+4016</span></center> |- | 9||[[Ховд]]||[[6 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+8882</span></center> |- | 10||[[ГАЗ-3307]]||[[7 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 352</span></center> |- | 11||[[Санья қаласы]]||[[8 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+34 879</span></center> |- | 12||[[Илюшин Ил-62]]||[[9 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+20 410</span></center> |- | 13||[[DETA Air]]||[[9 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5254</span></center> |- | 14||[[Улан-Удэ]]||[[11 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+16 153</span></center> |- | 15||[[КрасАвиа]]||[[21 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9097</span></center> |- | 16||[[Бозанбай (өзен)]]|| [[28 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+1637</span></center> |- | 17||[[Северобайкальск]]|| [[2 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+20 638</span></center> |- | 18||[[Базарқорған]]|| [[3 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9411</span></center> |- | 19||[[Рас Әл-Хайма]]||[[3 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5599</span></center> |- | 20||[[Гай (қала)]]||[[5 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+17 165</span></center> |- | 21||[[Петропавловск-Камчатский]]||[[9 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+25 862</span></center> |- | 22||[[Дархан (қала)]]||[[16 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 470</span></center> |- | 23||[[Туполев Ту-154]]||[[24 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+38 617</span></center> |- | 24||[[Майлысу]]||[[20 қыркүйек]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9246</span></center> |- | 25||[[Шолпаната әуежайы]]||[[26 қыркүйек]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+2679</span></center> |- | 26||[[Қарақол Халықаралық әуежайы]]||[[11 ақпан]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5376</span></center> |- | 27||[[Жаңажер (Соқылық ауданы)]]||[[6 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5588</span></center> |- |28||[[Asia Airways]]||[[7 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5438</span></center> |- | 29||[[Құрманжан Датқа]]||[[11 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 367</span></center> |- | 30||[[Ұрқия Жұмабайқызы Сәлиева]]||[[13 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+12 480</span></center> |- | 31||[[Таулы Алтай әуежайы]]||[[30 наурыз]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+8557</span></center> |- | 32||[[Boeing 767]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+40 850</span></center> |- | 33||[[Windows XP Build 2437]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+2862</span></center> |- | 34||[[Windows XP Build 2509]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5109</span></center> |- | 35||[[Windows Server 2003 Build 2497]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+2678</span></center> |- | 36||[[Алтай әуежайы]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+6117</span></center> |- | 37||[[Байкөл (қала)]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+13 542</span></center> |- | 38||[[Windows 95 Build 106]]||[[4 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+1827</span></center> |- | 39||[[Төменгі Ангар әуежайы]]||[[6 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+3449</span></center> |- | 40||[[Windows Server 2003 Build 2410]]||[[7 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5836</span></center> |- | 41||[[Солтүстік Хартум]]||[[8 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+9281</span></center> |- | 42||[[Үст-Барғозин]]||[[8 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+13 152</span></center> |- | 43||[[Емгекшіл]]||[[9 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center> <span style="color:green;">+5258</span></center> |- | 44||[[Қазарман әуежайы]]||[[10 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5568</span></center> |- | 45||[[Windows Server 2008]]||[[11 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+25 437</span></center> |- | 46||[[East Air]]||[[12 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+3309</span></center> |} * Таңбаланған тізім элементі ==Үлгі мақалалар== 38 ===ИНФОБОКС ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:Windows құрастыру инфобоксы]] - [[10 ақпан]] - [[2026 жыл]]</center> <center>[[Үлгі:Minecraft нұсқасы]] - [[29 наурыз]] - [[2026 жыл]]</center> ===USERBOX ҮЛГІСІ=== <center>[[User:Box/Қызығушылық:Қытай]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> <center>[[User:Box/Қызығушылық:Моңғолия]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> <center>[[User:Box/Қызығушылық:Жапония]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> ===БАЙРАҚ ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:Байрақ/Өскемен]] - [[2025 жыл]] - [[24 шілде]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Талдықорған]] - [[2025 жыл]] - [[2 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Қостанай]] - [[2025 жыл]] - [[2 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Атырау]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Павлодар]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ақтөбе]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Жітіқара]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ұланбатыр]] - [[2025 жыл]] - [[8 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Эрдэнэт]] - [[2025 жыл]] - [[8 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ақсу]] - [[2025 жыл]] - [[15 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Петропавловск-Камчатский]] - [[2025 жыл]] - [[16 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Шолпаната]] - [[2025 жыл]] - [[7 қазан]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Киев]] - [[2026 жыл]] - [[10 наурыз]]</center> ===ПОЗКАРТА ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:ПозКарта Қырғызстан Шу облысы]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Свердловск облысы]] - [[2025 жыл]] - [[5 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Камчатка өлкесі]] - [[2025 жыл]] - [[9 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Иркутск облысы]] - [[2025 жыл]] - [[1 қыркүйек]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Забайкалье өлкесі]] - [[2025 жыл]] - [[23 қазан]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Тәжікстан Таулы Бадахшан автономиялы облысы]] - [[2026 жыл]] - [[7 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Тәжікстан Соғды облысы]] - [[2026 жыл]] - [[8 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Моңғолия Ховд аймағы]] - [[2026 жыл]] - [[8 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Өзбекстан Қарақалпақстан]] - [[2026 жыл]] - [[10 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Қытай Тибет]] - [[2026 жыл]] - [[21 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Мысыр Оңтүстік Синай]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ботсвана]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Габон]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Камерун]] - [[2026 жыл]] - [[23 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Гвинея]] - [[2026 жыл]] - [[23 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Қытай Цзянсу]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Батыс Бенгалия]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Пенджап]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Мумбаи]] - [[2026 жыл]] - [[3 сәуір]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Махараштра]] - [[2026 жыл]] - [[3 сәуір]]</center> == Хронологиялық сипаттама == <center>[[2024 жыл]] - [[23 қазан]] - Қазақша Уикипедияға тіркелді.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[9 сәуір]] - 10 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[4 шілде]] - 100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[6 шілде]] - 220 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[7 шілде]] - 10 мақала жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[10 шілде]] - 300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[2 тамыз]] - 400 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[3 тамыз]] - 500 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[3 тамыз]] - 20 мақала жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[10 тамыз]] - 600 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[22 тамыз]] - 700 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[26 қыркүйек]] - 800 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[11 ақпан]] - 900 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[7 наурыз]] - 1000 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[11 наурыз]] - 1100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[22 наурыз]] - 1200 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[29 наурыз]] - 1300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[31 наурыз]] - 1400 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1500 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1600 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1700 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1800 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 1900 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 2000 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 2100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[6 сәуір]] - 2200 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[10 сәуір]] - 2300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[23 қазан]] - Уикипедияға алғаш тіркелгеніне 1 жыл толды.</center> == Тіркелгілер == * [[Қатысушы:~2025-26338-22|~2025-26338-22]]<br> * [[Қатысушы:Qazaq1299|Qazaq1299]] [[Санат:Уикипедия:Ұлан ауданы қатысушылары]] <!-----Мен оң қолымның білегін 16 наурыз күні сындырып алдым, мен сол қолыммен тез мақала жаза алмаймын, бырақ, мақала жазбаймын деген сөз емес, жазамын. Бырақ 20-25 күндей Уики-марафонға қатыса алмайтын шығармын----!> 13lso5u5gawdrvjuywe0ivneit54g5m 3582224 3582223 2026-04-12T09:39:16Z MuratbekErkebulan 162992 /* Мақала */ 3582224 wikitext text/x-wiki [[ky:Колдонуучу:MuratbekErkebulan]] </div> '''Тынымхан Еркебұлан Мұратбекұлы''' {{User lang | lang = kk | name = Қазақ тілі | level = N | size = | info = '''[[:Санат:User kk|Қазақ тілі]]''' бұл қатысушының '''{{nobr|[[:Санат:User kk-N|ана тілі]]}} болып саналады''' <noinclude></noinclude> }} {{User:Box/Қатысушы Қазақстаннан}} {{User:Box/Қызығушылық:Қытай}} {{User:Box/Қызығушылық:Жапония}} {{User:Box/Қызығушылық:Моңғолия}} {{User:Box/Қызығушылық:Оңтүстік Корея}} {{User:Box/Туған жері:ШҚО}} {{User:Box/Мақала санын көбейту үшін}} {{User:Box/Мұсылман}} {{User:Box/Қызығушылық:Қытай тілі}} {{User:Box/Сунни}} {{User:Box/Windows 7 қолданушысы}} {{User:Box/Қызығушылық:Авиация}} {{User:Box/Статистика:Мақала саны|46}} == Мақала == 46 {| class="wikitable" ! № !! Мақала аты !! Уақыты !! Байт өлшемі |- | 1|| [[Эрдэнэт]] || [[1 қаңтар]], [[2025 жыл]] || <center><span style="color:green;">+3991</span></center> |- | 2|| [[Яковлев Як-42]]|| [[4 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9515</span></center> |- | 3|| [[Zhezkazgan Air]]|| [[4 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+3543</span></center> |- | 4|| [[Жетісу Әуекомпаниясы]] || [[4 шілде]], [[2025 жыл]] || <center><span style="color:green;">+4614</span></center> |- | 5|| [[Яковлев Як-40]]|| [[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+18 586</span></center> |- | 6||[[Аэрофлот 167 рейсі]]|| [[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+8020</span></center> |- | 7||[[Орхон аймағы]]||[[5 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5060</span></center> |- | 8||[[Орхон өзені]]||[[6 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+4016</span></center> |- | 9||[[Ховд]]||[[6 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+8882</span></center> |- | 10||[[ГАЗ-3307]]||[[7 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 352</span></center> |- | 11||[[Санья қаласы]]||[[8 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+34 879</span></center> |- | 12||[[Илюшин Ил-62]]||[[9 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+20 410</span></center> |- | 13||[[DETA Air]]||[[9 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5254</span></center> |- | 14||[[Улан-Удэ]]||[[11 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+16 153</span></center> |- | 15||[[КрасАвиа]]||[[21 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9097</span></center> |- | 16||[[Бозанбай (өзен)]]|| [[28 шілде]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+1637</span></center> |- | 17||[[Северобайкальск]]|| [[2 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+20 638</span></center> |- | 18||[[Базарқорған]]|| [[3 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9411</span></center> |- | 19||[[Рас Әл-Хайма]]||[[3 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5599</span></center> |- | 20||[[Гай (қала)]]||[[5 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+17 165</span></center> |- | 21||[[Петропавловск-Камчатский]]||[[9 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+25 862</span></center> |- | 22||[[Дархан (қала)]]||[[16 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 470</span></center> |- | 23||[[Туполев Ту-154]]||[[24 тамыз]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+38 617</span></center> |- | 24||[[Майлысу]]||[[20 қыркүйек]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+9246</span></center> |- | 25||[[Шолпаната әуежайы]]||[[26 қыркүйек]], [[2025 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+2679</span></center> |- | 26||[[Қарақол Халықаралық әуежайы]]||[[11 ақпан]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5376</span></center> |- | 27||[[Жаңажер (Соқылық ауданы)]]||[[6 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5588</span></center> |- |28||[[Asia Airways]]||[[7 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+5438</span></center> |- | 29||[[Құрманжан Датқа]]||[[11 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+11 367</span></center> |- | 30||[[Ұрқия Жұмабайқызы Сәлиева]]||[[13 наурыз]], [[2026 жыл]]|| <center><span style="color:green;">+12 480</span></center> |- | 31||[[Таулы Алтай әуежайы]]||[[30 наурыз]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+8557</span></center> |- | 32||[[Boeing 767]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+40 850</span></center> |- | 33||[[Windows XP Build 2437]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+2862</span></center> |- | 34||[[Windows XP Build 2509]]||[[2 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5109</span></center> |- | 35||[[Windows Server 2003 Build 2497]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+2678</span></center> |- | 36||[[Алтай әуежайы]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+6117</span></center> |- | 37||[[Байкөл (қала)]]||[[3 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+13 542</span></center> |- | 38||[[Windows 95 Build 106]]||[[4 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+1827</span></center> |- | 39||[[Төменгі Ангар әуежайы]]||[[6 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+3449</span></center> |- | 40||[[Windows Server 2003 Build 2410]]||[[7 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5836</span></center> |- | 41||[[Солтүстік Хартум]]||[[8 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+9281</span></center> |- | 42||[[Үст-Барғозин]]||[[8 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+13 152</span></center> |- | 43||[[Емгекшіл]]||[[9 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center> <span style="color:green;">+5258</span></center> |- | 44||[[Қазарман әуежайы]]||[[10 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+5568</span></center> |- | 45||[[Windows Server 2008]]||[[11 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+25 437</span></center> |- | 46||[[East Air]]||[[12 сәуір]], [[2026 жыл]]||<center><span style="color:green;">+3309</span></center> |} * Таңбаланған тізім элементі ==Үлгі мақалалар== 38 ===ИНФОБОКС ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:Windows құрастыру инфобоксы]] - [[10 ақпан]] - [[2026 жыл]]</center> <center>[[Үлгі:Minecraft нұсқасы]] - [[29 наурыз]] - [[2026 жыл]]</center> ===USERBOX ҮЛГІСІ=== <center>[[User:Box/Қызығушылық:Қытай]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> <center>[[User:Box/Қызығушылық:Моңғолия]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> <center>[[User:Box/Қызығушылық:Жапония]] - [[28 шілде]] - [[2025 жыл]]</center> ===БАЙРАҚ ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:Байрақ/Өскемен]] - [[2025 жыл]] - [[24 шілде]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Талдықорған]] - [[2025 жыл]] - [[2 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Қостанай]] - [[2025 жыл]] - [[2 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Атырау]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Павлодар]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ақтөбе]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Жітіқара]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ұланбатыр]] - [[2025 жыл]] - [[8 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Эрдэнэт]] - [[2025 жыл]] - [[8 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Ақсу]] - [[2025 жыл]] - [[15 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Петропавловск-Камчатский]] - [[2025 жыл]] - [[16 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Шолпаната]] - [[2025 жыл]] - [[7 қазан]]</center> <center>[[Үлгі:Байрақ/Киев]] - [[2026 жыл]] - [[10 наурыз]]</center> ===ПОЗКАРТА ҮЛГІСІ=== <center>[[Үлгі:ПозКарта Қырғызстан Шу облысы]] - [[2025 жыл]] - [[3 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Свердловск облысы]] - [[2025 жыл]] - [[5 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Камчатка өлкесі]] - [[2025 жыл]] - [[9 тамыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Иркутск облысы]] - [[2025 жыл]] - [[1 қыркүйек]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ресей Забайкалье өлкесі]] - [[2025 жыл]] - [[23 қазан]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Тәжікстан Таулы Бадахшан автономиялы облысы]] - [[2026 жыл]] - [[7 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Тәжікстан Соғды облысы]] - [[2026 жыл]] - [[8 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Моңғолия Ховд аймағы]] - [[2026 жыл]] - [[8 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Өзбекстан Қарақалпақстан]] - [[2026 жыл]] - [[10 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Қытай Тибет]] - [[2026 жыл]] - [[21 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Мысыр Оңтүстік Синай]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Ботсвана]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Габон]] - [[2026 жыл]] - [[22 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Камерун]] - [[2026 жыл]] - [[23 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Гвинея]] - [[2026 жыл]] - [[23 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Қытай Цзянсу]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Батыс Бенгалия]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Пенджап]] - [[2026 жыл]] - [[28 наурыз]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Мумбаи]] - [[2026 жыл]] - [[3 сәуір]]</center> <center>[[Үлгі:ПозКарта Үндістан Махараштра]] - [[2026 жыл]] - [[3 сәуір]]</center> == Хронологиялық сипаттама == <center>[[2024 жыл]] - [[23 қазан]] - Қазақша Уикипедияға тіркелді.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[9 сәуір]] - 10 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[4 шілде]] - 100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[6 шілде]] - 220 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[7 шілде]] - 10 мақала жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[10 шілде]] - 300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[2 тамыз]] - 400 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[3 тамыз]] - 500 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[3 тамыз]] - 20 мақала жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[10 тамыз]] - 600 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[22 тамыз]] - 700 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[26 қыркүйек]] - 800 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[11 ақпан]] - 900 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[7 наурыз]] - 1000 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[11 наурыз]] - 1100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[22 наурыз]] - 1200 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[29 наурыз]] - 1300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[31 наурыз]] - 1400 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1500 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1600 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1700 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[1 сәуір]] - 1800 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 1900 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 2000 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[2 сәуір]] - 2100 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[6 сәуір]] - 2200 өңдеме жазды.</center> <center>[[2026 жыл]] - [[10 сәуір]] - 2300 өңдеме жазды.</center> <center>[[2025 жыл]] - [[23 қазан]] - Уикипедияға алғаш тіркелгеніне 1 жыл толды.</center> == Тіркелгілер == * [[Қатысушы:~2025-26338-22|~2025-26338-22]]<br> * [[Қатысушы:Qazaq1299|Qazaq1299]] [[Санат:Уикипедия:Ұлан ауданы қатысушылары]] <!-----Мен оң қолымның білегін 16 наурыз күні сындырып алдым, мен сол қолыммен тез мақала жаза алмаймын, бырақ, мақала жазбаймын деген сөз емес, жазамын. Бырақ 20-25 күндей Уики-марафонға қатыса алмайтын шығармын----!> mctogq3e29bh4360qeufjy4m6ft2mmm 0 749279 3582001 3462765 2026-04-12T04:04:56Z CommonsDelinker 165 «[[:File:InfoboxHez.PNG]]» деген «[[:File:Flag_of_Hezbollah_(thumbnail_placeholder).png]]» дегенмен алмастырылды. 3582001 wikitext text/x-wiki {{Діни ұйым<!---- ----> | атауы = Хайят Тахрир аш-Шам | түпнұсқасы = <!----Негізгі тіліндегі атауы----> | эмблема = | ені = 300px | эмблема атауы = Хайят Тахрир аш-Шам ресми туы | өзге атаулары = <!----Қазақ тілінде кеңінен таралған басқа атаулары----> | құрылуы = : 28 қараша 2017 жылы | негізін салушы = <!----Ұйымның негізгін салған адам----> | елдері = <!----Ұйым әрекет ететін негізгі мемдлекеттер----> | ұлттық құрамы = <!----Ұйым мүшелерінің ұлттық құрамы----> | тілдері = <!----Ұйым қолданатын тілдер----> | саны = : 12 000–15 000 | атағы = <!----Ұйым басшысының атағы----> | басшы = <!----Ұйымды басқаратын адам----> | көсемдері = <!----Ұйым басшысынан басқа жетекшілер----> | орынбасарлары = <!----Ұйым басшысының орынбасарлары----> | штаб-пәтері = : [[Идлиб]] | резиденциясы =<!----Ұйымның орталығы орналасқан мекен-жай----> | бас ғибадатханасы = <!----Орталық ғибадатхана (мешіт, шіркеу және т. б,)----> | құрылды = <!----Ұйым құрылған күн----> | таратылды = <!----Ұйым таратылған күн----> | бұрын = <!----Бұрын осы ұйым құрамында болған басқа ұйым----> | құрылымы = | басқару = <!----Басқару органдары (мәжіліс, жоғарғы кеңес және т. б.)----> | бөлімдері = <!----Ұйымның басқа елдердегі бөлімдері----> | бағынышты = <!----Ұйымның құрамына кірмейтін, бірақ бағынатын басқа ұйымдар----> | ЖОО = <!----Ұйымның жоғарғы оқу орындары----> | идеологиясы = <!----Ұйым ұстанатын идеология (дереккөздерге негізделуі керек)----> | құқықтық мектебі = <!----Ұйым ұстанатын діни құқықтық мектеп (мазһаб)----> | діні = <!----Ұйымның негізгі діні (Ислам, христиандық және т. б.)----> | ордены = <!----Ұйым мараппаттайтын орден(дер)----> | жақтастары = : '''Мемлекеттер'''<br>{{Байрақ|Түркия}}<br>'''Құрылымдар'''<br>[[Еркін Сириялық Әскер]] | қарсыластары = : '''Мемлекеттер'''<br>{{Байрақ|Сирия}}<br>{{Байрақ|Иран}}<br>{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ресей}}<br>{{Байрақ|Түркия}}<br>'''Құрылымдар'''<br>[[Сурет:Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png|22px|Хезболла]] [[Хезболла]]<br>[[Ислам мемлекеті]]<br>[[әл-Қағида]] | басылымдары = <!----Ұйымның реси басылымдары (газеттер, журналда және т. б.)----> | сайты = <!----Ұйымның ресми сайты----> | қазақша сайттары = <!----Ұйымның қазақ тіліндегі ресми сайты----> | ескертулер = <!----Түсініктемелер----> <!-- 11/12 --> }} '''Хайят Тахрир аш-Шам''' ('''ХТШ'''; {{lang-ar|هيئة تحرير الشام}}; ''Левантты азат ету ұйымы'') — сунниттік [[Исламизм|исламшыл]] (салафиттік) топ, [[Сирия азаматтық соғысы]]на қатысатын. == Тарихы == Ұйым 2017 жылғы 28 қаңтарда [[Джабхат Фатх аш-Шам]] (бұрынғы ан-Нусра майданы), [[Ансар ад-Дин]], [[Джейш ас-Сунна]], [[Лива әл-Хакк]] және [[Нур ад-Дин әз-Зенки]] топтарының бірігуі нәтижесінде құрылған.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.longwarjournal.org/archives/2017/01/al-qaeda-and-allies-announce-new-entity-in-syria.php|title=Al Qaeda and allies announce 'new entity' in Syria {{!}} FDD's Long War Journal|language=en|work=www.longwarjournal.org|date=2017-01-28|accessdate=2021-03-24}} {{Wayback|date=2017-01-28|url= https://web.archive.org/web/20170128200911/https://www.longwarjournal.org/archives/2017/01/al-qaeda-and-allies-announce-new-entity-in-syria.php}}</ref> Кейін қосымша топтар мен жеке тұлғалар да қосылды. Қазіргі уақытта біріккен топты [[Джабхат Фатх аш-Шам]] және [[Ахрар аш-Шам]]ның бұрынғы көшбасшылары басқарады, дегенмен жоғарғы қолбасшылықта басқа топтардың өкілдері де бар.<ref>{{Cite news|accessdate=2021-03-24|first=Reuters|last=Staff|date=2017-01-28|publisher=[[Reuters]]|title=Syria Islamist factions, including former al Qaeda branch, join forces: statement|url=https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-rebels-idUSKBN15C0MV}} {{Wayback|date=2017-01-28|url=https://web.archive.org/web/20170128172736/http://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-rebels-idUSKBN15C0MV}}</ref> Кейіннен Ансар ад-Дин<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://nedaa-sy.com/en/news/4175|title=New component split from "Hay'at Tahrir al-Sham"|publisher=Call Syria|date=2018-02-09|accessdate=2021-03-24}} {{Wayback|date=2018-05-31|url=https://web.archive.org/web/20180531033225/http://nedaa-sy.com/en/news/4175}}</ref> мен Нур ад-Дин әз-Зенки<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://syriadirect.org/nour-e-din-a-zinki-defects-from-hts-citing-unwillingness-to-end-rebel-infighting/|title=Nour e-Din a-Zinki defects from HTS, citing unwillingness to end rebel infighting|publisher=Syria Direct|accessdate=2021-03-24}} {{Wayback|date=2021-04-21|url=https://web.archive.org/web/20210421052924/https://syriadirect.org/nour-e-din-a-zinki-defects-from-hts-citing-unwillingness-to-end-rebel-infighting/}}</ref> Тахрир аш-Шамнан бөлініп кетті. Хайят Тахрир аш-Шам құрылғаннан кейін оның жақтастарына қарсы бірқатар кісі өлтірулер орын алды. Бұған жауап ретінде ХТШ [[Идлиб]]тегі билігін нығайтқан әл-Қағидаға адал топтарға қарсы репрессиялар жүргізді. Сол уақыттан бері ХТШ «сирияландыру» бағдарламасын жүзеге асыратын, оның мақсаты — тұрақты азаматтық әкімшілік құру, түрлі қызмет көрсету, гуманитарлық ұйымдармен байланыс орнату және құқықтық тәртіпті сақтау. Тахрир аш-Шамның стратегиясы Сириядағы аумақтық бақылауды кеңейту, басқару жүйесін орнату және халық қолдауын жинауға негізделген. 2017 жылы ХТШ [[Астана]]дағы келіссөздері аясында бітімгерлік келісіміне сәйкес, [[Түркия Қарулы күштері|Түркия әскерлері]]не Солтүстік-Батыс Сирияда патруль жасауға рұқсат берді. Бұл саясат оны [[әл-Қағида]]ның Сириядағы қанаты [[Хурас ад-Дин]]мен қақтығысқа алып келді. 2022 жылы ХТШ шамамен 6000-нан 15 000-ға дейін мүшесі бар деп есептелді. 2017 жылдан 2024 жылға дейін Хайят Тахрир аш-Шам [[Сирия құтқару үкіметі]]не адал болғанын жариялады.<ref>{{cite web |url=http://english.enabbaladi.net/archives/2017/09/syrian-general-conference-faces-interim-government-idlib/ |title=The Syrian General Conference Faces the Interim Government in Idlib |language=en |date=2017-09-18 |publisher=Enab Baladi |accessdate=2017-12-13}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20171123205055/http://english.enabbaladi.net/archives/2017/09/syrian-general-conference-faces-interim-government-idlib/ |date=2017-11-23}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.shaam.org/news/syria-news/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88%D9%83%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%B5%D9%8A%D9%84-%D9%84%D9%80-11-%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%8B-%D9%81%D9%8A-%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B0-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A.html |title=Syria news |work=Shaam network- www.shaam.org |accessdate=2020-09-18}} {{Wayback|date=2018-10-09 |url=https://web.archive.org/web/20181009124057/http://www.shaam.org/news/syria-news/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88%D9%83%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%B5%D9%8A%D9%84-%D9%84%D9%80-11-%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%8B-%D9%81%D9%8A-%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B0-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A.html}}</ref> [[Дамаскінің құлауы (2024)|Дамаск құлауы]]нан кейін СҚҮ орнына [[Сирияның бірінші өтпелі үкіметі|Сирияның өтпелі үкіметі]] келді. 2021 жылдан бастап Асад құлуына дейін ХТШ [[Сириялық оппозиция]]ның ішіндегі ең күшті әскери фракция болды.<ref name="Hay'at Tahrir al-Sham">{{Cite web |title=Hay'at Tahrir al-Sham |url=https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/hayat-tahrir-al-sham |publisher=[[Стэнфорд университеті]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20230322171744/https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/hayat-tahrir-al-sham |date=2023-03-22}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда [[АҚШ мемлекеттік департаменті]] бұл ұйымды лаңкестік ұйым деп таныды.<ref>{{Cite web|url=https://2017-2021.state.gov/amendments-to-the-terrorist-designations-of-al-nusrah-front/|title=Amendments to the Terrorist Designations of al-Nusrah Front|lang=en|publisher=[[АҚШ Мемлекеттік департаменті]]|accessdate=2024-11-29}}</ref> 2018 жылғы тамызда [[Түркия]] бұл ұйымды лаңкестік ұйым деп таныды. Соған қарамастан, түрік әскері ұйыммен ынтымақтастығын жалғастырып, оларды Сириядағы [[әл-Қағида]], [[Ислам мемлекеті]] және басқа да жиһадтық қарулы топтарға қарсы күресте одақтас ретінде қарастырды.<ref>{{Cite web|url=https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/east-mediterranean-mena/syria/239-containing-transnational-jihadists-syrias|title=Containing Transnational Jihadists in Syria’s North West {{!}} Crisis Group|lang=en|website=www.crisisgroup.org|date=2023-03-07|access-date=2024-11-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.clingendael.org/pub/2019/strategies-of-turkish-proxy-warfare-in-northern-syria/4-key-characteristics-of-turkish-use-of-syrian-armed-proxies/|title=Key characteristics of Turkish use of Syrian armed proxies {{!}} Strategies of Turkish proxy warfare in northern Syria|website=www.clingendael.org|access-date=2024-11-29}}</ref> 2020 жылғы 4 маусымда [[Ресей Жоғарғы соты]] бұл топты лаңкестік деп танып, [[Ресей]] аумағында тыйым салды.<ref>{{Cite web |url=http://www.fsb.ru/fsb/npd/terror.htm |title=Единый федеральный список организаций, в том числе иностранных и международных организаций, признанных в соответствии с законодательством Российской Федерации... |language=ru |accessdate=2022-08-03}} {{Wayback|date=2016-02-03 |url=https://web.archive.org/web/20160203144040/http://www.fsb.ru/fsb/npd/terror.htm}}</ref> == Құрылымы == Хайят Тахрир аш-Шамға кіретін топтар: * Джебхат Фатх аш-Шам * Ансар аш-Шам * Джейш-әл-Мухаджирин уәл-Ансар * Аджнад әл-Кавказ * Катаиб Ибад ар-Рахман * Мальхама Тактикал * Лива әл-Хакк * Джейш ас-Сунна * Кавафиль Шухада * Лива Аббас * «Орталық таудың еркін адамдары» * Сарая әл-Акса * Катиба Асвад әл-Харб * Джаамат Фурсан әл Сунна * Джемати Албан * Лива Тамкин * Катиба Ахмад Афсана * Катиба Талибан * Лива шахид Мухаммад әл-Асфурах * Асаад әл-Хиляфа * Лива Абу Ислам * Лива әл-Хаттаб * Лива Хузайфа ибн әл-Яман * Катиба Фурсан аш-Шам * Катиба Рия әл Джаннат * Джамаат Г’ураба * Катиба Таухид уәл-жиһад == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Исламшыл лаңкестік топтар]] [[Санат:Сирия тарихы]] gab7a52w2ze2tz818523ttsg6wr4ukb 0 749418 3582002 3487311 2026-04-12T04:05:14Z CommonsDelinker 165 «[[:File:InfoboxHez.PNG]]» деген «[[:File:Flag_of_Hezbollah_(thumbnail_placeholder).png]]» дегенмен алмастырылды. 3582002 wikitext text/x-wiki {{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = Сирия оппозициясының шабуылы (2024) |бөлім = [[Сирия азаматтық соғысы]] |сурет = Northwestern Syria offensive (2024).jpg |сурет атауы = {{legend|#ebc0b3|[[Сирия Араб қарулы күштері]]нің бақылауында}} {{legend|#cae7c4|[[Сириялық оппозиция]]ның бақылауында}} {{legend|#FFFF00|[[Сириялық демократиялық күштер]]дің бақылауында}} |дата = 27 қараша – 8 желтоқсан 2024 |орын = [[Баастық Сирия]]: [[Алеппо]], [[Идлиб]], [[Хама]], [[Дейр-эз-Зор]], [[Дамаск]] |себеп = |нәтиже = Сириялық оппозицияның жеңісі: * Сирия үкіметінің жеңілісі * Ресей әскери-теңіз күштерінің Тартустағы базадан шығарылуы * Иран әскерінің Сириядан шығарылуы * Асад режимінің құлауы * Үкімет әскерінің капитуляциясы * Сирияның Уақытша өтпелі үкіметінің құрылуы * [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)|Израильдің Сирияға басып кіруі]] |статусы = |өзгерістер = |қарсылас1 = {{ту|Сирия}} [[Сириялық оппозиция]] |қарсылас2 = {{ту|Сирия|1980}} [[Баастық Сирия]]<br>{{Байрақ|Ресей}}<br>{{Байрақ|Иран}}<br>{{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png}} [[Хезболла]]<ref name ="wp4.12.24">[https://www.washingtonpost.com/world/2024/12/04/iran-syria-hezbollah-iraq-militias-assad/ Iran is sending regional fighters to Syria. Can they save Assad again?]//«The Washington Post», December 4, 2024</ref><br> {{flagicon image|Fictional Flag of the Islamic Resistance in Iraq.svg}} [[Ирактағы исламдық қарсыластық (2020 бері)|Ирактағы исламдық қарсыластық]]<ref name="Reuters3.12.24">[https://www.reuters.com/world/middle-east/iraqi-militias-enter-syria-reinforce-government-forces-military-sources-say-2024-12-02/ Iraqi fighters head to Syria to battle rebels but Lebanon's Hezbollah stays out, sources say]//«Reuters», December 3, 2024</ref> ---- {{flagicon image|De facto SA-NES Flag.svg}} [[Рожава]] |қарсылас3 = |қарсылас4 = |командир1 = {{flagicon image|Flag of the Syrian Salvation Government.svg}} [[Әбу Мұхаммед әл-Джулани]]<br>{{flagicon image|Flag of the Syrian revolution.svg}} [[Әбдіррахман Мұстафа]]<br>{{flagicon image|Flag of the Syrian Salvation Government.svg}} [[Әбу Хасан әл-Маарра]]<br>{{flagicon image|Flag of the Syrian Salvation Government.svg}} [[Ахмед Мұхаммед Оссо]] |командир2 = {{flagicon image|Flag of the United Arab Republic (1958–1971), Flag of Syria (1980–2024).svg}} [[Башар әл-Асад]]<br>{{flagicon image|Flag of the United Arab Republic (1958–1971), Flag of Syria (1980–2024).svg}} [[Махер әл-Асад]]<br>{{flagicon image|Flag of the United Arab Republic (1958–1971), Flag of Syria (1980–2024).svg}} [[Сухель әл-Хасан]]<br>{{Ту|Иран}} [[Киюмарс Пурхашеми]] ---- {{flagicon image|De facto SA-NES Flag.svg}} [[Мазлум Абди]] |командир3 = |командир4 = |күштер1 = |күштер2 = |күштер3 = |күштер4 = |шығындар1 = |шығындар2 = |шығындар3 = |шығындар4 = |жалпы шығындар = |азаматтық шығындар = |ортаққор = |ескерту = }} '''Сирия оппозициясының шабуылы (2024)''' — [[Баастық Сирия]]да исламшыл топтар президент [[Башар әл-Асад]]тың бақылауындағы Сирия әскері мен олардың одақтастары [[Алеппо]] қаласының батысындағы ираншыл топтардың позицияларына жаппай [[Алеппо үшін шайқас (2024)|шабуыл]]ы. Шабуылдаушылардың арасында түрікшіл террористік «[[Хайят Тахрир аш-Шам]]<nowiki/>» қозғалысы мен басқалары бар.<ref>{{Cite web |url=https://www.azattyq.org/a/siriyada-islamshyl-toptar-bashar-asad-armiyasynyn-pozitsiyalaryna-shabuyldady/33218686.html |title=Сирияда исламшыл топтар Башар Асад армиясының позицияларына шабуылдады |lang=kk |website=www.azattyq.org |access-date=2024-11-28}}</ref> Шабуыл 2024 жылғы 27 қарашада басталды, оны [[Хайят Тахрир аш-Шам|ХТШ]] Алеппо провинциясының батыс бөлігіндегі үкіметтік күштердің (САА) жиі шабуылдауына жауап ретінде «Агрессияны тежеу» деп атады.<ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/جلهم-من-الأطفال-استشهاد-وإصابة-16-مواطن/737978/|title=جلهم من الأطفال.. استشهاد وإصابة 16 مواطنا بقصف لقوات النظام على مدنية أريحا {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان|lang=ar|date=2024-11-26|access-date=2024-11-28}}</ref><ref name="автосілтеме1">{{Cite web|url=https://edition.cnn.com/2024/11/27/middleeast/syria-rebel-attack-aleppo-assad-intl-latam/index.html|title=Syrian rebels launch major attack on regime forces in Aleppo province|lang=en|first=Eyad Kourdi, Christian|last=Edwards|website=CNN|date=2024-11-27|access-date=2024-11-28}}</ref> 2024 жылғы 29 қарашада оңтүстік сириялық оппозициялық топтар [[Иордания]]мен шекаралас Сирияның оңтүстігіндегі Даръа және Эс-Сувейда провинцияларына [[Сирияның оңтүстігіндегі шабуыл (2024)|шабуыл бастады]].<ref>{{Cite web|url=https://ina.iq/eng/36701-syrian-army-sends-military-reinforcements-to-daraa.html|title=Syrian army sends military reinforcements to Daraa|website=Iraqi News Agency|access-date=2024-12-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://syria.liveuamap.com/en/2024/1-december-05-houran-free-gathering-most-of-the-air-force|title=Houran Free Gathering: Most of the Air Force Intelligence checkpoint personnel stationed on the bridge of the town of Khirbet Ghazala, east of Daraa, were killed after an attack carried out by local groups Daraa Governorate|lang=en|website=Map of Syrian Civil War - Syria news and incidents today - syria.liveuamap.com|access-date=2024-12-01}}</ref> 1 желтоқсанда [[Баастық Сирия|Сирия]]ның солтүстігінде әрекет ететін оппозициялық Сириялық ұлттық армия (СҰА) «[[Бостандық таңы]]<nowiki/>» операциясының басталғанын жариялап, Телль-Рифъат қаласын ұстап тұрған жергілікті күрд күштерінің (YPG) позицияларына шабуыл жасады.<ref>{{Cite web|url=https://www.aa.com.tr/ru/мир/сирийская-нацармия-начала-операцию-против-террористов-ркк-ypg/3410117|title=Сирийская нацармия начала операцию против террористов РКК/YPG|website=www.aa.com.tr|access-date=2024-12-02}}</ref> == Тарихы == 2011 жылы [[Башар әл-Асад]] өз режиміне қарсы басталған наразылықтарды аяусыз түрде басып тастағаннан кейін, Сирияда үкіметтік күштер мен түрлі оппозициялық топтар арасында азаматтық соғыс өршіп кетті. Асад күштері жарты миллионнан астам тұрғынды өлтіріп, шамамен 13 миллион адам босқынға айналды. Уақыт өте келе қақтығысқа Иран, Ресей, [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] және [[Түркия]] елдері араласа бастады. 2020 жылы қақтығыс тараптары атысты тоқтату туралы мәлімдеді. Сол уақытқа қарай елдің солтүстік-шығысын АҚШ қолдайтын күрд жасақтары — Сириялық демократиялық күштер бақылап отырды; солтүстік-батысын Түркия қолдайтын оппозициялық күштер басқарып, қалған аумақ Асад мемлекетінің қарамағында болды, оған [[Ресей]] мен [[Иран]] қолдау көрсетті. Бұл тұрақсыз тепе-теңдік Ресей мен Түркия арасындағы келісімге негізделді.<ref name="econ_30_Nov_2024">[https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2024/11/30/syrian-rebels-sweep-into-aleppo-in-an-embarrassing-rout-for-bashar-al-assad Syrian rebels sweep into Aleppo in an embarrassing rout for Bashar al-Assad ], [[The Economist]], Nov 30th 2024</ref> == Барысы == === Қараша === '''27 қараша:''' Асад үкіметіне қарсы «[[Хайят Тахрир аш-Шам]]» тобы Алеппо провинциясының батыс бөлігінде үкіметшіл күштердің позицияларына [[Алеппо үшін шайқас (2024)|шабуыл]] бастағанын жариялады.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.net/news/2024/11/27/المعارضة-السورية-تطلق-عملية-ردع|title=المعارضة السورية تطلق عملية "ردع العدوان" شمالي البلاد|lang=ar|website=الجزيرة نت|access-date=2024-11-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.m24.ru/videos/politika/28112024/747444|title=Новости мира: боевики начали масштабное наступление в Сирии|lang=ru|website=m24.ru|access-date=2024-11-28}}</ref> Оппозиция бұл шабуылды үкіметтің артиллериялық атқылауына жауап ретінде бастағанын мәлімдеді.<ref name="автосілтеме1" /> Шабуылға сондай-ақ Түркия қолдайтын және Асад үкіметіне қарсы Сириялық ұлттық армия (СҰА) да қосылды.<ref name="econ_30_Nov_2024" /> [[Шабуыл]] сәтінің таңдалуы кездейсоқ емес еді. 2016 жылы Асадқа [[Ресей]] мен [[Иран]] үлкен көмек көрсетті: Ресей авиация бөлсе, Иран Ливаннан «[[Хезболла]]» күштері мен басқа да топтарды жіберді. Алайда бұл жолы Иранның күші [[Үшінші Ливан соғысы (2024)|Израильмен соғыс]] салдарынан әлсіреді: «Хезболла» жетекшілігінің көп бөлігінен және 4000-нан астам сарбазынан айырылды.<ref name="econ_30_Nov_2024"/> [[Ресейдің Украинаға басып кіруі|Ресей Украинаға басып кіргеннен]] кейін Сириядан мыңдаған әскерін шығарды. Сонымен қатар, Ресей басшылығы Асадтың Түркия президенті Ердоғанмен келіссөздерге барудан бас тартқанына ашулы болды.<ref name="econ_30_Nov_2024" /> Шабуылдың алғашқы 10 сағатында көтерілісшілер 20 қала мен ауылды, соның ішінде Урм әл-Кубра, Анджара, Урм әс-Сугра, Шейх Акиль, Бала, Аджил, Авиджил, әл-Хавта, Таль әд-Дабаа, Хайр Даркал, Кубтан әл-Джабаль, әс-Салум, әл-Касимия, Кафр Бисин, Хавр, Азназ және Басратун елді мекендерін бақылауға алды. Сонымен қатар, үкімет күштерінің 46-полк базасы қоршауға алынып, бірнеше сағаттан кейін көтерілісшілердің қолына өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/بعد-أسابيع-من-نشر-المرصد-السوري-للاستع/738073/|title=بعد أسابيع من نشر المرصد السوري للاستعدادات.. “الهيئة” تهاجم ريف حلب في عملية “رد العدوان” {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان|lang=ar|date=2024-11-27|access-date=2024-11-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/بالتوازي-مع-استمرار-عملية-ردع-العدوان/738100/|title=بالتوازي مع استمرار عملية “ردع العدوان”: أكثر من 30 غارة جوية ومقتل نحو 100 عنصر من قوات النظام والهيئة والفصائل في ريف حلب {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان|lang=ar|date=2024-11-27|access-date=2024-11-28}}</ref><ref>{{Cite news|title=Syrian Rebel Groups Launch Largest Offensive in Years|url=https://www.nytimes.com/2024/11/27/world/middleeast/syria-opposition-forces-bases.html}}</ref> Бірқатар дереккөздер ресейлік әскери қызметшілердің көтерілісшілердің тұзағына түскенін хабарлады, бірақ шығындар туралы ақпарат жоқ.<ref>{{Cite web|url=https://defence-blog.com/russian-elite-forces-suffer-losses-in-syrian-rebel-attack/|title=Russian elite forces suffer losses in Syrian rebel attack|lang=en-US|website=defence-blog.com|date=2024-11-27|access-date=2024-11-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://haqqin.az/news/334040|title=Про-турецкая армия наступает. Российский спецназ и армия Асада терпят потери|website=haqqin.az|access-date=2024-11-28}}</ref> Сирия әскері Ресейдің ӘӘК қолдауымен көтерілісшілердің Алеппоға қарай ілгерілеуін тоқтатуға тырысты.<ref>{{Cite web|url=https://defence-blog.com/syrian-rebels-launch-major-offensive/|title=Syrian rebels launch major offensive|lang=en-US|website=defence-blog.com|date=2024-11-27|access-date=2024-11-28}}</ref> Ресейдің жойғыш ұшақтары Атариб, Дарат-Изза және жақын маңдағы ауылдарға әуе соққыларын жасады, ал үкімет күштері көтерілісшілер бақылауындағы Идлиб, Ариха, Сармада және провинцияның оңтүстігіндегі басқа да аудандарға шабуыл жасады.<ref>{{Cite web|url=https://themedialine.org/headlines/opposition-forces-capture-key-villages-near-aleppo-assads-army-retaliates/|title=Opposition Forces Capture Key Villages Near Aleppo, Assad’s Army Retaliates|lang=en-US|first=The Media Line|last=Staff|website=The Media Line|date=2024-11-27|access-date=2024-11-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/syrian-rebels-launch-attack-against-army-aleppo-province-2024-11-27/|title=Syrian rebels launch attack against army in Aleppo province|lang=en|author=Suleiman Al-Khalidi|website=Reuters|date=2024-11-28|publisher=Reuters|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/syrian-rebels-launch-attack-against-army-in-aleppo-province/|title=Syrian rebels launch attack against army in Aleppo province|lang=en-US|last=Reuters|website=www.timesofisrael.com|access-date=2024-11-28}}</ref> '''28 қараша:''' [[Хайят Тахрир аш-Шам]] күштері Идлибтің шығыс бөлігіне шабуыл жасап, Дадих, Кафер-Батих және Шейх-Али ауылдарын, сондай-ақ Серакиб қаласының бір ауданын басып алды. Осылайша, көтерілісшілер стратегиялық маңызды М5 шоссесінен 2 км қашықтықта орналасты. Бұл маршрутты 2020 жылы үкіметті қолдайтын күштер қорғаған болатын. ХТШ сондай-ақ Алеппоның шығысында орналасқан Аль-Найраб әуежайына шабуыл жасады, онда про-ирандық топтар бар еді.<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/11/28/dozen-killed-as-armed-groups-attack-syrian-military-in-northern-aleppo|title=Dozens killed as armed groups attack Syrian military in northern Aleppo|lang=en|website=Al Jazeera|access-date=2024-11-28}}</ref> Түстен кейін ХТШ Алеппоның батыс бөлігіндегі Кафр-Басин, Арназ, Әл-Барфум, Әл-Эйс, Бирну және Әл-Зарба ауылдарын басып алып, М5 шоссесін жауып тастады.<ref name=":12">{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/الهيئة-تقطع-طريق-m5-وحصيلة-القتلى-في-عم/738167/|title=“الهيئة” تقطع طريق “m5”.. وحصيلة القتلى في عملية “ردع العدوان” ترتفع إلى 182 عنصر {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان|lang=ar|date=2024-11-28|access-date=2024-11-28}}</ref> Күннің соңына қарай сириялық көтерілісшілер 40-қа жуық қала мен ауылды өз бақылауына алды.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://edition.cnn.com/2024/11/28/europe/syria-rebels-government-iran-analysis-intl/index.html|title=Syria’s rebels exploit weaknesses in Iran’s proxies to launch surprise offensive|lang=en|first=Mostafa|last=Salem|website=CNN|date=2024-11-28|access-date=2024-11-28}}</ref> Сонымен қатар, көтерілісшілердің бірнеше тобы САА формасын киіп, Алеппоның батысындағы және М5 трассасындағы үкіметшіл әскерлердің тылына кіруге тырысты, бірақ бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды.<ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/20241128/aleppo-1986344128.html|title=Под Алеппо уничтожили террористов, переодетых в форму сирийской армии|lang=ru|website=РИА Новости|date=2024-11-28|publisher=МИА «Россия сегодня»|url-status=live}}</ref> == Шығындары == Сириялық адам құқықтарын бақылау орталығының хабарлауынша, «Хайят Тахрир аш-Шам» ұйымының 245 мүшесі және оларға одақтас топтардың 54 көтерілісшісі қаза тапқан. Үкімет күштері 199 адамынан айырылған.<ref name=":02"/><ref name=":12"/><ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/تشكيلات-قوات-النظام-المقاتلة-تدفع-بتع/738183/|title=تشكيلات قوات النظام المقاتلة تدفع بتعزيزات عسكرية لصد الهجوم على حلب.. وحصيلة القتلى في عملية “ردع العدوان” ترتفع إلى 186 عنصر {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان|lang=ar|date=2024-11-28|access-date=2024-11-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/وسط-عجز-قوات-النظام-عن-إيقاف-هجوم-الهي/738230/|title=وسط عجز قوات النظام عن إيقاف هجوم “الهيئة” والفصائل.. الاشتباكات تصل إلى تخوم مدينة حلب {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان|lang=ar|date=2024-11-29|access-date=2024-11-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/ارتفاع-حصيلة-القتلى-والشهداء-من-المدن/738707/|title=ارتفاع حصيلة القتلى والشهداء من المدنيين والعسكريين إلى 446 خلال 5 أيام من المعارك والقصف ضمن عملية “ردع العدوان” {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان|lang=ar|first=المرصد|last=السوري|date=2024-12-02|access-date=2024-12-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/مع-استمرار-عملية-ردع-العدوان-في-اليوم/738777/|title=مع استمرار عملية “ردع العدوان” في اليوم الخامس.. مقتل واستشهاد 514 شخصا بينهم 92 مدني {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان|lang=ar|last=user32|date=2024-12-02|access-date=2024-12-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/شهداء-وجرحى-بقصف-للهـ-ـيـ-ـئة-على-مدينة/739004/|title=شهداء وجرحى بقصف للهيئة على مدينة حماة.. ومقتل مالا يقل عن 25 عنصرا من قوات النظام والهيئة في الاشتباكات قرب مدينة حماة {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان|lang=ar|last=user32|date=2024-12-03|access-date=2024-12-03}}</ref> Иранның мемлекеттік БАҚ-тары Алеппода көтерілісшілер қолынан Сирияда әскери кеңесші болып қызмет атқарған Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) бригадалық генералы Киумарс Пурхашемидің қаза тапқанын хабарлады.<ref name=":2" /> == Анализ == Әртүрлі сарапшылардың пікірінше, сириялық көтерілісшілер Израильмен соғыс салдарынан «Хезболланың» әлсіреуі, Иранға қысым және Ресейдің Украинаға қарсы соғыс жүргізуі нәтижесінде пайда болған вакуумды пайдаланып отыр. Дәл осы күштер азаматтық соғыс кезінде Асадтың билікте қалуына көмектесті.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/7330186|title=Удары Израиля разбудили сирийских боевиков|lang=ru|website=Коммерсантъ|date=2024-11-28|access-date=2024-11-28}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Сирия тарихы]] [[Санат:2024 жылдағы Сирия]] [[Санат:2024 жылғы қақтығыстар]] [[Санат:Сириядағы азаматтық соғыс]] in1aj7cpn68eawbieoalhb0h5ut069c 0 749578 3582003 3547193 2026-04-12T04:05:30Z CommonsDelinker 165 «[[:File:InfoboxHez.PNG]]» деген «[[:File:Flag_of_Hezbollah_(thumbnail_placeholder).png]]» дегенмен алмастырылды. 3582003 wikitext text/x-wiki {{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = Хомсқа шабуыл (2024) |бөлім = [[Сирияның солтүстік-батысындағы шабуыл (2024)]] |сурет = Northwestern Syria offensive (2024), Homs.jpg |сурет атауы = |дата = 5–8 желтоқсан 2024 |орын = [[Хомс]], [[Баастық Сирия]] |себеп = |нәтиже = Оппозиция күштері қаланы басып алды |статусы = |өзгерістер = |қарсылас1 = [[Сириялық оппозиция]] * {{flagicon image|Flag of the Syrian Salvation Government.svg}} [[Сирияны құтқару үкіметі]] * {{flagicon image|Flag of the Syrian revolution.svg}} [[Сирияның уақытша үкіметі]] |қарсылас2 = {{ту|Сирия|1980}} [[Баастық Сирия]]<br>{{Байрақ|Ресей}}<br>{{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png}} [[Хезболла]]<ref>{{Cite news |last=George |first=Susannah |date=4 December 2024 |title=Iran is sending regional fighters to Syria. Can they save Assad again? |url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/12/04/iran-syria-hezbollah-iraq-militias-assad/ |access-date=5 December 2024 |newspaper=The Washington Post}}</ref> |қарсылас3 = |қарсылас4 = |командир1 = |командир2 = |командир3 = |командир4 = |күштер1 = |күштер2 = |күштер3 = |күштер4 = |шығындар1 = |шығындар2 = |шығындар3 = |шығындар4 = |жалпы шығындар = |азаматтық шығындар = |ортаққор = |ескерту = }} '''Хомсқа шабуыл''' — [[Сирия азаматтық соғысы|азаматтық соғыс]] кезінде [[Сириялық оппозиция]] күштерінің елдің [[Сирия оппозициясының шабуылы (2024)|солтүстік-батысындағы шабуыл]] аясында [[Хомс]] қаласына жасаған [[шабуыл]]ы. == Барысы == 5 желтоқсанда [[Хамаға шабуыл (2024)|Хама құлағаны]]нан кейін, оппозициялық күштер [[Хомс]] қаласынан шамамен 40 км қашықтықта орналасқан еді.<ref>{{Cite web|url=https://caliber.az/post/sirijskie-povstancy-nastupayut-na-homs|title=Сирийские повстанцы наступают на Хомс - осталось 3 км/Видео|lang=ru|website=caliber.az|date=2024-12-06|access-date=2024-12-06}}</ref> Хабарларға сәйкес, үкімет әскері әл-Растан қаласынан шегінген, ал оппозицияның шабуылдары салдарынан Тальбисе қаласы да үкімет бақылауынан шыққан. Оппозиция күштері Тир-Мала ауылында Сирия араб әскери күштерінің 27-ші дивизиясына ұшқышсыз аппараттармен соққы берген. Жергілікті қарулы топтар САА инженерлік батальонының объектісін Эр-Растан қаласының шетінде басып алды. Олар әскери техника мен оқ-дәрілерді қолға түсірді. Ресей әуе күштері Эр-Растанның солтүстік шетіне және Хаманы Хомс қаласымен байланыстыратын басты көпір маңындағы аудандарға шамамен онға жуық соққы жасады. САА бірнеше жыл ішінде алғаш рет Тальбисе қаласындағы оппозиция позицияларына артиллериямен және зымырандармен соққылар жасады. САА билігі Тальбисе қаласына және Растанға Хомс қаласынан өту жолын бөліп, жермен жабылған бөгеттер орнатты. 200-ден астам әскери техника, қару-жарақ және оқ-дәрілер тиелген САА-ның үлкен колоннасы Хомс қаласына қайта бағытталды. Бұл күштер әл-Ваер ауданында және әскери оқу орындары маңындағы позицияларды нығайту үшін жіберілген.<ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%B9%D8%B2%D9%84-%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D8%A9-%D8%AD%D9%85%D8%B5-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%B4/739407/|title=قوات النظام تعزل مدينة حمص عن الريف الشمالي.. وطائرات حربية تستهدف أطراف مدينة الرستن قرب جسر رئيسي على طريق حمص-حماة {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان|lang=ar|last=user32|date=2024-12-05|access-date=2024-12-06}}</ref> 6 желтоқсанда оппозициялық күштер әл-Растан және Тальбисе қалаларын басып алып, Хомс қаласының шетіне жетті.<ref>{{Cite web|url=https://www.syriahr.com/%D8%B1%D8%BA%D9%85-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D8%A8%D9%8A-%D9%85%D9%86%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%82%D8%AF%D9%85/739449/|title=رغم محاولات الطيران الحربي منع التقدم.. هيئة تحرير الشام والفصائل تسيطر على مدينتي تلبيسة والرستن شمال حمص وسط غياب لقوات النظام {{!}} المرصد السوري لحقوق الإنسان|lang=ar|first=المرصد|last=السوري|date=2024-12-06|access-date=2024-12-06}}</ref> Куәгерлер 7 желтоқсанда қала шетінде ұрыс қимылдары естілгенін хабарлады. Бақылау деректеріне сүйенсек, оппозициялық күштер Хомс қаласының ішінде де болған.<ref>[https://www.reuters.com/world/middle-east/syrian-rebels-seize-fourth-city-close-homs-threat-assads-rule-2024-12-07/ Syrian rebels battle for Homs and advance on Damascus, Assad's rule at stake], [[Reuters]].</ref> 7 желтоқсан кешінде [[Сирия Араб қарулы күштері|үкімет әскерінің]] қаладан шегінуі тіркелді.<ref>{{Cite web|url=https://x.com/ShaamNetwork/status/1865493509890879789|title=عاجل{{!}}{{!}} مشاهد من هروب قوات الأسد من مدينة حمص، مع اقتراب مقاتلي "إدارة العمليات العسكرية" من السيطرة على المدينة بشكل كامل، ضمن عملية|lang=ar|website=شبكة شام الإخبارية|date=9:28 PM · Dec 7, 2024|url-status=live}}</ref> 8 желтоқсанда таңертең сириялық көтерілісшілер Хомс қаласын толықтай басып алғандарын мәлімдеді,<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/syria-rebels-celebrate-captured-homs-set-sights-damascus-2024-12-07/|title=Сирийские повстанцы празднуют в захваченном Хомсе|lang=En|website=Reuters|date=8 декабря 2024 г.|url-status=live}}</ref> бұл Латакия және Тартус провинцияларын [[Дамаск|ел астанасынан]] іс жүзінде бөліп тастады. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Сирия тарихы]] [[Санат:2024 жылдағы Сирия]] [[Санат:2024 жылғы қақтығыстар]] [[Санат:Сириядағы азаматтық соғыс]] tl2a4alcx39e1flt9fh36p5xevytq8q 0 749810 3582168 3581482 2026-04-12T08:26:16Z Шелек филиалы 179754 емле қателері түзетілді 3582168 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2024}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Қадырберді қорымы''' — XIX ғ.,(тарихи-архитектуралық) Сенек ауылынан шығысқа қарай 87 шақырым жерде орналасқан. «Қазқайтажаңғырту» институты экспедициясы (1989 ж.) зерттеген. Қорымда кесене және 3 сағанатам орналасқан. Мұнда Nº1 кесене оңтүстікке бағытталып, қорым ортасында орналасқан. Ескерткіш іргетассыз, онша биік емес. Екі сатылы төменгі қаланды үстіне орналасқан, бір бөлмелі. Жоспарда тікбұрышты күмбезді келген. Кесененің қабырғалары үш қабатты қаландымен салынған. Ішкі қабаттары тақта тастармен қапталған. Негізгі беткі бөлігі биіктетілгенімен, С қабырғаларының бұрыш ұштары биік болуымен ерекшеленеді. О беткі бөлігі және жазықтықтары ритмикалы ұшатас және  күрекшелермен бедерленген. Жоспарда келемдері: 4,22×3,24 м, биіктігі 3,6м, материалы — құмтас . Ал Nº1 сағанатам қорымның орталық бөлігінде орналасқан. Оңтүстікке бағыттала салынған. Жоспарда тікбұрышты мемориалды қоршаудан іргетассыз 2 сатылы төменгі қаландыдан салынған. Қабырғалары үш қабатты конструкцияны құрайды. Шойтастан қаланған қаландылар, бет қабаты кесілген жалпақ тастардан тұрады. Жалпақ тастар арнайы ұқыпты айдаумен қаланған. Сағанатам ішіндегі қойтастан тұрып, параллелепипед пішінінде келген. Материалы — әкті құмтас, жоспардағы көлемдері: 4,68×3,41м, биіктігі 2,35 м. Төменгі қаландылары эрозияға ұшыраған. Nº3 сағанатам алдыңғы Nº2 сағанатаммен аналогиялық жағдайда, бір сатылы төменгі қаландыдан құралады. Жоспардағы көлемдері: 4,28×2,89м, биіктігі 1,82 м. Фриздегі жазуына қарағанда сағанатам 1865 жылы салынған. Жел эрозиясына байланысты сағанатамның төменгі  бөлігі отырып қалған. О бөлігінде полихромды бояумен бедерленген жазба сақталған. Nº4 сағанатам көлемдері 4,56×3,57 м, биіктігі 2,15м. Есік қуысы П тәрізді жиектелген. Ескерткіштің бұрыштары үш, төрт бұрышталған шаршы текшедегі бағандар қимасымен сипатталады. Материалы — құмтас.<ref>Маңғыстау МТМҚ ММ 2009 ж. мұрағат материалдары.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} k5r6cj02lhaos2fujipm4u4niukydug 0 750675 3582285 3580456 2026-04-12T10:21:51Z Шелек филиалы 179754 емле қателері түзетілді 3582285 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|есімі Абдраманов Бахтиар.|Туған күні 27.09.1961 жыл.|Туған жері [[Шиелі ауданы]], [[Қызылорда облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы.|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО.]]|Азаматтығы={{USSR}}<br />{{KAZ}}|Білімі:[[М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті.]]|Марапаттары:[[Ерен еңбегі үшін медалі.]]|Не үшін белгілі=[[инженер]], [[депутат]]}} '''Абдраманов Бахтиар''-' ([[27 қыркүйек],|1961 жылы]] туған, [[Шиелі ауданы]], [[Қызылорда облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) – инженер-механик, мұнай-газ саласының маманы. Жамбыл гидромелиоративтік-құрылыс институтын (1984), Казақ-Қытай институтын (2011) бітірген. == Өмірбаяны == Шиелі ауданының тұтынушы кооперациясында жұмысшы ([[1978 жылы «Свердловск мелиорация» бірлестігінде бас инженер (1984-88жж., [[Свердловск облысы]], Режь қаласы), Қызылорда такси қызметі паркінде автоколонна, эксплуатация бөлімінің басшысы ([[1991 жылы]]), «Оңтүстік мұнай-газ» бірлестігінде бас инженер, басшының орынбасары, «ХаррикейнҚұмкөлмұнай» АҚ-да бөлім басшысы (1991-1998 жж.), «ҚұмкөлКөлікҚызметі» АҚ құрылтайшысы, президенті, бас директоры (2000- 2015 жж.) қызметтерін атқарды. Қазіргі уақытта «Орта АзияКөлігі» ЖШС-ның құрылтайшысы. Сарыбұлақ, Қайнар кеніштерін ашып, жас мамандарды жұмыспен қамтуға, өңірдің экономикалық дамуына елеулі үлес қосуда. Қызылорда облысы мәслихатының 3-ші, 4-ші шақырылған (2003 -2007 жж.) депутаты болып сайланған.<ref>СЫР ЕЛІ. Энциклопедия / Бас ред. Б.С. Каримова. 2-басылым. – Алматы: «Тау-Қайнар» ЖШС, 2023</ref> == Марапаттары == * «[[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін]]<nowiki/>» ([[2012 жыл|2012]]) * Шиелі ауданының [[Құрметті азамат|құрметті азаматы]] ([[2020 жыл|2020]]). == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2024}} [[Санат:Шиелі ауданында туғандар]] [[Санат:М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті түлектері]] [[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]] 0ymq38hpd88v8y55vsbrzlrtjgafkis 0 757551 3581852 3463326 2026-04-11T17:02:34Z Сқақ Зере 179730 3581852 wikitext text/x-wiki {{Мұражай |атауы = Пловдив аймақтық этнографиялық мұражайы |sort = |шынайы атауы = {{lang-bg|Регионален етнографски музей — Пловдив}} |логотипі = |логотип ені = |сурет = Etn muzei pld.jpg |сурет ені = 250 |сурет атауы = |lat_dir =N |lat_deg =42 |lat_min =09 |lat_sec =00 |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =45 |lon_sec =11 |region = |CoordScale = |құрылған уақыты = 1917 |орналасқан жері = [[Пловдив]], {{Байрақ|Болгария}} |түрі = |келушілер саны = |директоры = |аялдама = |ашылу уақыты = |сайты = |Commons = Ethnographic museum in Plovdiv }} '''Пловдив аймақтық этнографиялық мұражайы''' ({{lang-bg|Регионален етнографски музей — Пловдив}}) — [[Болгария]]дағы ғылыми және ағартушылық қызметі қалыптасқан мамандандырылған этнографиялық мұражай және мәдени [[туризм]] орталығы. == Тарихы == [[Пловдив]]тегі аймақтық этнографиялық мұражай Болгарияның мәдениетімен және тарихымен таныстыратын орындардың бірі болып табылады. Мұражай 1917 жылы құрылған және 1847 жылы салынған ғимаратта орналасқан. Пловдивтің аймақтық этнографиялық мұражайы Пловдив пен облыс аумағындағы этнографиялық сипаттағы барлық мұражайлар мен артефактілер коллекциялары үшін үйлестіру, біліктілік және сараптамалық-кеңес беру қызметін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, мұражай муниципалдық және жекеменшік мұражайларға әдістемелік қолдау көрсетеді. Этнографиялық мұражайды құрудың алғашқы идеясы 1891 жылдың аяғынан басталады. Ширек ғасырдан кейін Стою Шишковтың ұсынысымен жергілікті әкімшілік тарихи-өлкетану мұражайын құру туралы шешім қабылдады. Оның негізгі мақсаты – Пловдив аймағының өткені мен бүгініне қатысты материалдарды тарихи, экономикалық, көркемдік және тұрмыстық тұрғыдан жинақтау. Ол 1917 жылы 22 қаңтарда Пловдив муниципалитетінің жиналысында «Тұрақты комиссиямен аймақтық мұражай құру» туралы шешім қабылданды. Мұражай ережесі 1918 жылы 20 шілдеде бекітілді. Мұражай директоры – Джордан Р. Георгиев пен хатшы – Стою Н. Шишков болып тағайындалды. Одан кейін жәдігерлер жинау, суретке түсіру және жарнамалық әрекеттер кезеңі басталды. 1930 жылы 500-ден астам мұражай заттары болды. 1938 жылы қала мэрі Божидар Здравковтың бастамасымен қазіргі заманғы мұражайдың келесі даму сатысы басталды. Мұражай Куюмджиоглу муниципалды үй-мұражайында орналасты. 1943 жылы 14 қазанда мұражай келушілер үшін есігін ашты. 1949 жылы муниципалды үй мұражайы ұлттық этнографиялық мұражай болып өзгертілді. 1952 жылы тұрақты экспозиция ашылып, 1962 жылы толығымен жаңартылды.<ref>{{cite web|url=https://ermakvagus.com/Europe/Bulgaria/ethnographic-plovdiv-rus.html|title=Этнографиялық мұражай (Пловдив)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> == Мұражай ғимараты == [[Сурет:Bulgaria Bulgaria-0743 - Plovdiv Regional Ethnographic Museum (7432394622).jpg|нобай|оңға|200px|Пловдив аймақтық этнографиялық мұражайы ]] Этнографиялық мұражай Болгариядағы мәдени ескерткіш болып саналатын Куюмджиевтің ескі үйінде орналасқан. Куюмджиев үйі 1847 жылы Пловдивтік көпес Аргир Христов Куюмджиев үшін салынған. Куюмджиев Венадағы компанияға ие болған атақты саудагер болды. Үйді Косовоның Родоп ауылынан Хаджи Георги салған және Пловдивтегі 19 ғасырдың ортасындағы барокко архитектурасының тамаша үлгісі ретінде сипатталған. Үйдің симметриялы қасбеті бар, батыс жағында екі қабатты, шығыс жағында төрт қабатты. Куюмджиев үйі Пловдивтің шығыс қақпасына, бекініс қақпасына жақын орналасқан және 570 шаршы метрден астам аумақты алып жатыр. Қонақ үйде 12 бөлме және кең демалыс бөлмелері бар. Үйдің ішкі және сыртқы беті гүл өрнектеріне негізделген оюлармен безендірілген. Әр бөлменің төбесі ағаштан жасалған. Үйде бақшасы бар ішкі ауласы бар. 1878 жылы Болгария Осман империясынан азат етілгеннен кейін Аргир Куюмджиев Пловдивтен Стамбулға (Константинополь) қоныстанды. 1898 жылдан 1902 жылға дейін үй қыздарға арналған мектеп-интернат ретінде пайдаланылды. Одан кейін оны Карагёзян гараж зауыты ұн қоймасы, сірке суын шығаратын зауыт ретінде пайдаланды. 1930 жылы оны Гамбургте тұратын грек темекі саудагері Антонио Коларо сатып алды. Коларо үйді бұзып, темекі қоймасын салуды көздеген, бірақ Пловдив муниципалитеті рұқсат бермеген. Муниципалитет 1938 жылы үйді сатып алып, жөндеу жұмыстарын жүргізіп, мұражай ашты.<ref>{{cite web|url=https://www.hisour.com/ru/data/regional-ethnographic-museum-plovdiv-plovdiv-bulgaria/|title=Пловдив аймақтық этнографиялық мұражайы, Болгария|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://openarium.ru/poi/50007059/?ysclid=m9mgywv9bg433606813|title=Пловдивтегі этнографиялық мұражай|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> == Тұрақты көрме залдары == === Ауыл шаруашылығы залы === Ауыл шаруашылығы залында Пловдив пен Раушан алқабының аймақтарында кең таралған ауылшаруашылық қызметінің кейбір негізгі түрлері — астық өндірісі, көкөніс шаруашылығы, жүзім шаруашылығы және шарап шаруашылығы, темекі өндірісі, раушан майы өндірісі және т.б. көрсетілген. [[Сурет:Plovdiv-ethnographic-museum-interior-01.jpg|нобай|оңға|200px|Интерьер]] [[Сурет:Plovdiv-ethnographic-museum-interior-02.jpg|нобай|оңға|200px|]] [[Сурет:Kuyumdzhioghhuis - Plovdiv (4759388741).jpg|нобай|оңға|200px|]] [[Сурет:Kuyumdzhioghhuis - Plovdiv (4760023356).jpg|нобай|оңға|200px|]] [[Сурет:Kuyumdzhioglu House (parlor). (23670849324).jpg|нобай|оңға|200px|]] Мұнда әртүрлі ауылшаруашылық құралдарын – соқаларды, орақтарды, паламаркаларды, сондай-ақ ХІХ ғасырдың ортасында қолданылған қарабайыр жүзім сепкішін, темекі төсеніштерін пішіндеуге арналған құрылғыны және оны кесуге арналған арнайы құрылғыларды көруге болады. Раушан спирт зауытының интерьері — раушан шарабы мен раушан майына арналған әртүрлі пішіндер мен функциялары бар ыдыстар, сондай-ақ Эмили Стрэнгфорд ханым сыйға тартқан 1876 жылғы дистилляциялық қазандық бар.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-selskostopanstvo/|title=Ауыл шаруашылығы залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === Мал шаруашылығы залы === Залда Родопи мен Орталық таулардағы мал шаруашылығы ұсынылған. Көрмеде Родопи ірімшігі сүт зауыттарының типтік ыдыстары, малшылар өмірін сипаттайтын ағаш ою жұмыстары — қасықтар, тостағандар, кесек ағаштар, рабош-күнтізбелер, сондай-ақ күбілер қойылған.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-zhivotnovadstvo/|title=Мал шаруашылығы залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === Гайтанджия залы === Тігін тігумен байланысты өрілген бұйымдар түрлері көрсетілген. Бұл өндіріс әсіресе «Sparkle» деп аталатын жаңа еуропалық өнертабысты енгізген Балқан түбегіндегі Карлово және Калофер қалаларында дамыған. Көрмеде су диірмендері сияқты су қуатын пайдаланатын өру машинасы қойылған.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-gaytandzhiystvo/|title=Гайтанджия залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === Керамика залы === Бұл адамзат мәдениетінің пайда болуымен бірге пайда болған ең көне қолөнердің бірі. Балшықтан жасалған ыдыстар тас ыдыстарды алмастырып, ағаш ыдыстармен бірге бүгінгі күнге дейін бар. Залда аяқпен басқарылатын құмыра жасау дөңгелегін көруге болады, оның үстіне шағын шыныаяқтар мен құмыралар, сондай-ақ азық-түлік сақтауға арналған үлкен құмыраларды көруге болады. Күнделікті түскі ас және тамақ пен сусынға арналған мерекелік салттық тағамдар көрсетілген. Күнделікті өмірде қолданылатын ыдыстар, құмыралар, тарелкалар мен кәстрөлдер бар.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-grancharstvo/|title=Керамика залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === «Металлургиялық зауыт – мыс ісі» залы === Бұл Пловдив аймағындағы жақсы дамыған және маңызды қолөнер. Ежелгі заманнан бері темір ұсталары от пен судың көмегімен металды игеріп, оған қажетті пішінді береді. Олардан көптеген кәсіп иелеріне құрал-саймандар жасалады, олардан ауыл шаруашылығына төзімді құралдар жасалады, ал қиын-қыстау кезеңде олар қару-жарақ жасау үшін қолданылады. Мұражай қоймаларында 18 ғасырға жататын әртүрлі азық-түлік ыдыстары бүгінгі күнге дейін сақталған.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-zhelezarstvo-mednikasrtvo/|title=«Металлургиялық зауыт – мыс ісі» залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === Голдсмит залы === Залда күміс пен алтынның бөліктерін жасауға қажетті әртүрлі қалыптар мен құралдар бар қайта өрлеу дәуірі зергерлерінің шеберханасын көруге болады. Мұражайға тиесілі ілмектер, белдіктер, сақиналар, білезіктер немесе бас киімдер топтамасының шағын бөлігін көруге болады. Мұнда мирра мен раушан суына арналған ыдыстар, құмыралар, Куюмджи қолөнері шеберлерінің басқа да бұйымдары бар.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-zlatarstvo/|title=Голдсмит залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === «Халық костюмдері» залы === Мұражайдың тұрақты көрмесінде күнделікті өмірге және мерекелерге тән Орталық Оңтүстік өңірінің дәстүрлі киімдері қойылған. Өңірге тән ерлердің және әйелдердің киімдері түстерімен, түрлерімен ерекшеленеді.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-narodni-nosii/|title=«Халық костюмдері» залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === Мата залы === Маталар залында келушілер Родопи аймағына баса назар аудара отырып, Болгарияның әртүрлі бөліктеріне тән ерекше элементтер мен түстерді пайдалануды, өндірістегі шеберлікті көрсететін маталар және киім қорынан үлкен форматтағы экспонаттарды көре алады. Әсіресе, 19 ғасырдың ортасы мен аяғына жататын жазулармен белгіленген Пирот және Чипровци кілемдері ерекше құнды.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-takani/|title=Мата залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dzen.ru/a/X7z_UZ6DJFcF-lhO?ysclid=m9mh21zk8p504847367|title=Этнографиялық мұражай|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === «Музыкалық аспаптар және салт-дәстүрлер» залы === «Музыкалық аспаптар және салт-дәстүр бұйымдары» залында халық музыкалық аспаптарының бай коллекциясын көруге болады – каваль, ысқырық, волын кабасы мен джура, сылдырлақ, гадулка, дойра, барабан. Мұнда қаланың музыкалық мәдениеті де ұсынылған – латерна, музыкалық қуыршақ театры, патефон.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-muzikalni-instrumenti-i-obreden-rekvizit/|title=«Музыкалық аспаптар және салт-дәстүрлер» залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> == Мұражай қызметі == Мекеменің экспозициясы жыл сайын фольклорлық фестивальдерге қатысады, қатысушылар экспонаттармен толығырақ танысуға мүмкіндік алады. Мұражай қызметкерлері сонымен қатар тұрақты түрде сараптамалық-кеңес беру және үйлестіру жұмыстарын жүргізіп, ұқсас жеке және муниципалдық мекемелерге қолдау көрсетеді. Ғимарат аумағында камералық музыкаға, классикалық гитараға және халықтық іс-шараларға арналған дәстүрлі мерекелер мен фестивальдар жиі өткізіледі. Осы уақытта мұнда сән көрсетілімдері, түрлі көрмелер, концерттер мен театрландырылған қойылымдар өткізіліп, жергілікті қолөнер бұйымдары көрсетіліп, барлық байқаулар өткізіледі.<ref>{{cite web|url=https://womanadvice.ru/etnograficheskiy-muzey-plovdiv|title=Этнографиялық мұражай (Пловдив)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://needguide.ru/view_sight.php?sight=Etnograficheskiy_muzey_Plovdiva:_Pogruzhenie_v_tradicionnyy_bolgarskiy_byt|title=Пловдив этнографиялық мұражайы: дәстүрлі болгар өміріне ену|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Болгария мұражайлары]] [[Санат:Пловдив мұражайлары]] nepvhrb3h0qoqjjwmmrckpb9rgza6gi 3582305 3581852 2026-04-12T10:33:40Z Мағыпар 100137 [[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Мағыпар|Мағыпар]] соңғы нұсқасына қайтарды 3463326 wikitext text/x-wiki {{Мұражай |атауы = Пловдив аймақтық этнографиялық мұражайы |sort = |шынайы атауы = {{lang-bg|Регионален етнографски музей — Пловдив}} |логотипі = |логотип ені = |сурет = Etn muzei pld.jpg |сурет ені = 250 |сурет атауы = |lat_dir =N |lat_deg =42 |lat_min =09 |lat_sec =00 |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =45 |lon_sec =11 |region = |CoordScale = |құрылған уақыты = 1917 |орналасқан жері = [[Пловдив]], {{Байрақ|Болгария}} |түрі = |келушілер саны = |директоры = |аялдама = |ашылу уақыты = |сайты = |Commons = Ethnographic museum in Plovdiv }} '''Пловдив аймақтық этнографиялық мұражайы''' ({{lang-bg|Регионален етнографски музей — Пловдив}}) — [[Болгария]]дағы ғылыми және ағартушылық қызметі қалыптасқан мамандандырылған этнографиялық мұражай және мәдени туризм орталығы. == Тарихы == [[Пловдив]]тегі аймақтық этнографиялық мұражай Болгарияның мәдениетімен және тарихымен таныстыратын орындардың бірі болып табылады. Мұражай 1917 жылы құрылған және 1847 жылы салынған ғимаратта орналасқан. Пловдивтің аймақтық этнографиялық мұражайы Пловдив пен облыс аумағындағы этнографиялық сипаттағы барлық мұражайлар мен артефактілер коллекциялары үшін үйлестіру, біліктілік және сараптамалық-кеңес беру қызметін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, мұражай муниципалдық және жекеменшік мұражайларға әдістемелік қолдау көрсетеді. Этнографиялық мұражайды құрудың алғашқы идеясы 1891 жылдың аяғынан басталады. Ширек ғасырдан кейін Стою Шишковтың ұсынысымен жергілікті әкімшілік тарихи-өлкетану мұражайын құру туралы шешім қабылдады. Оның негізгі мақсаты – Пловдив аймағының өткені мен бүгініне қатысты материалдарды тарихи, экономикалық, көркемдік және тұрмыстық тұрғыдан жинақтау. Ол 1917 жылы 22 қаңтарда Пловдив муниципалитетінің жиналысында «Тұрақты комиссиямен аймақтық мұражай құру» туралы шешім қабылданды. Мұражай ережесі 1918 жылы 20 шілдеде бекітілді. Мұражай директоры – Джордан Р. Георгиев пен хатшы – Стою Н. Шишков болып тағайындалды. Одан кейін жәдігерлер жинау, суретке түсіру және жарнамалық әрекеттер кезеңі басталды. 1930 жылы 500-ден астам мұражай заттары болды. 1938 жылы қала мэрі Божидар Здравковтың бастамасымен қазіргі заманғы мұражайдың келесі даму сатысы басталды. Мұражай Куюмджиоглу муниципалды үй-мұражайында орналасты. 1943 жылы 14 қазанда мұражай келушілер үшін есігін ашты. 1949 жылы муниципалды үй мұражайы ұлттық этнографиялық мұражай болып өзгертілді. 1952 жылы тұрақты экспозиция ашылып, 1962 жылы толығымен жаңартылды.<ref>{{cite web|url=https://ermakvagus.com/Europe/Bulgaria/ethnographic-plovdiv-rus.html|title=Этнографиялық мұражай (Пловдив)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> == Мұражай ғимараты == [[Сурет:Bulgaria Bulgaria-0743 - Plovdiv Regional Ethnographic Museum (7432394622).jpg|нобай|оңға|200px|Пловдив аймақтық этнографиялық мұражайы ]] Этнографиялық мұражай Болгариядағы мәдени ескерткіш болып саналатын Куюмджиевтің ескі үйінде орналасқан. Куюмджиев үйі 1847 жылы Пловдивтік көпес Аргир Христов Куюмджиев үшін салынған. Куюмджиев Венадағы компанияға ие болған атақты саудагер болды. Үйді Косовоның Родоп ауылынан Хаджи Георги салған және Пловдивтегі 19 ғасырдың ортасындағы барокко архитектурасының тамаша үлгісі ретінде сипатталған. Үйдің симметриялы қасбеті бар, батыс жағында екі қабатты, шығыс жағында төрт қабатты. Куюмджиев үйі Пловдивтің шығыс қақпасына, бекініс қақпасына жақын орналасқан және 570 шаршы метрден астам аумақты алып жатыр. Қонақ үйде 12 бөлме және кең демалыс бөлмелері бар. Үйдің ішкі және сыртқы беті гүл өрнектеріне негізделген оюлармен безендірілген. Әр бөлменің төбесі ағаштан жасалған. Үйде бақшасы бар ішкі ауласы бар. 1878 жылы Болгария Осман империясынан азат етілгеннен кейін Аргир Куюмджиев Пловдивтен Стамбулға (Константинополь) қоныстанды. 1898 жылдан 1902 жылға дейін үй қыздарға арналған мектеп-интернат ретінде пайдаланылды. Одан кейін оны Карагёзян гараж зауыты ұн қоймасы, сірке суын шығаратын зауыт ретінде пайдаланды. 1930 жылы оны Гамбургте тұратын грек темекі саудагері Антонио Коларо сатып алды. Коларо үйді бұзып, темекі қоймасын салуды көздеген, бірақ Пловдив муниципалитеті рұқсат бермеген. Муниципалитет 1938 жылы үйді сатып алып, жөндеу жұмыстарын жүргізіп, мұражай ашты.<ref>{{cite web|url=https://www.hisour.com/ru/data/regional-ethnographic-museum-plovdiv-plovdiv-bulgaria/|title=Пловдив аймақтық этнографиялық мұражайы, Болгария|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://openarium.ru/poi/50007059/?ysclid=m9mgywv9bg433606813|title=Пловдивтегі этнографиялық мұражай|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> == Тұрақты көрме залдары == === Ауыл шаруашылығы залы === Ауыл шаруашылығы залында Пловдив пен Раушан алқабының аймақтарында кең таралған ауылшаруашылық қызметінің кейбір негізгі түрлері — астық өндірісі, көкөніс шаруашылығы, жүзім шаруашылығы және шарап шаруашылығы, темекі өндірісі, раушан майы өндірісі және т.б. көрсетілген. [[Сурет:Plovdiv-ethnographic-museum-interior-01.jpg|нобай|оңға|200px|Интерьер]] [[Сурет:Plovdiv-ethnographic-museum-interior-02.jpg|нобай|оңға|200px|]] [[Сурет:Kuyumdzhioghhuis - Plovdiv (4759388741).jpg|нобай|оңға|200px|]] [[Сурет:Kuyumdzhioghhuis - Plovdiv (4760023356).jpg|нобай|оңға|200px|]] [[Сурет:Kuyumdzhioglu House (parlor). (23670849324).jpg|нобай|оңға|200px|]] Мұнда әртүрлі ауылшаруашылық құралдарын – соқаларды, орақтарды, паламаркаларды, сондай-ақ ХІХ ғасырдың ортасында қолданылған қарабайыр жүзім сепкішін, темекі төсеніштерін пішіндеуге арналған құрылғыны және оны кесуге арналған арнайы құрылғыларды көруге болады. Раушан спирт зауытының интерьері — раушан шарабы мен раушан майына арналған әртүрлі пішіндер мен функциялары бар ыдыстар, сондай-ақ Эмили Стрэнгфорд ханым сыйға тартқан 1876 жылғы дистилляциялық қазандық бар.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-selskostopanstvo/|title=Ауыл шаруашылығы залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === Мал шаруашылығы залы === Залда Родопи мен Орталық таулардағы мал шаруашылығы ұсынылған. Көрмеде Родопи ірімшігі сүт зауыттарының типтік ыдыстары, малшылар өмірін сипаттайтын ағаш ою жұмыстары — қасықтар, тостағандар, кесек ағаштар, рабош-күнтізбелер, сондай-ақ күбілер қойылған.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-zhivotnovadstvo/|title=Мал шаруашылығы залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === Гайтанджия залы === Тігін тігумен байланысты өрілген бұйымдар түрлері көрсетілген. Бұл өндіріс әсіресе «Sparkle» деп аталатын жаңа еуропалық өнертабысты енгізген Балқан түбегіндегі Карлово және Калофер қалаларында дамыған. Көрмеде су диірмендері сияқты су қуатын пайдаланатын өру машинасы қойылған.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-gaytandzhiystvo/|title=Гайтанджия залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === Керамика залы === Бұл адамзат мәдениетінің пайда болуымен бірге пайда болған ең көне қолөнердің бірі. Балшықтан жасалған ыдыстар тас ыдыстарды алмастырып, ағаш ыдыстармен бірге бүгінгі күнге дейін бар. Залда аяқпен басқарылатын құмыра жасау дөңгелегін көруге болады, оның үстіне шағын шыныаяқтар мен құмыралар, сондай-ақ азық-түлік сақтауға арналған үлкен құмыраларды көруге болады. Күнделікті түскі ас және тамақ пен сусынға арналған мерекелік салттық тағамдар көрсетілген. Күнделікті өмірде қолданылатын ыдыстар, құмыралар, тарелкалар мен кәстрөлдер бар.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-grancharstvo/|title=Керамика залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === «Металлургиялық зауыт – мыс ісі» залы === Бұл Пловдив аймағындағы жақсы дамыған және маңызды қолөнер. Ежелгі заманнан бері темір ұсталары от пен судың көмегімен металды игеріп, оған қажетті пішінді береді. Олардан көптеген кәсіп иелеріне құрал-саймандар жасалады, олардан ауыл шаруашылығына төзімді құралдар жасалады, ал қиын-қыстау кезеңде олар қару-жарақ жасау үшін қолданылады. Мұражай қоймаларында 18 ғасырға жататын әртүрлі азық-түлік ыдыстары бүгінгі күнге дейін сақталған.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-zhelezarstvo-mednikasrtvo/|title=«Металлургиялық зауыт – мыс ісі» залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === Голдсмит залы === Залда күміс пен алтынның бөліктерін жасауға қажетті әртүрлі қалыптар мен құралдар бар қайта өрлеу дәуірі зергерлерінің шеберханасын көруге болады. Мұражайға тиесілі ілмектер, белдіктер, сақиналар, білезіктер немесе бас киімдер топтамасының шағын бөлігін көруге болады. Мұнда мирра мен раушан суына арналған ыдыстар, құмыралар, Куюмджи қолөнері шеберлерінің басқа да бұйымдары бар.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-zlatarstvo/|title=Голдсмит залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === «Халық костюмдері» залы === Мұражайдың тұрақты көрмесінде күнделікті өмірге және мерекелерге тән Орталық Оңтүстік өңірінің дәстүрлі киімдері қойылған. Өңірге тән ерлердің және әйелдердің киімдері түстерімен, түрлерімен ерекшеленеді.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-narodni-nosii/|title=«Халық костюмдері» залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === Мата залы === Маталар залында келушілер Родопи аймағына баса назар аудара отырып, Болгарияның әртүрлі бөліктеріне тән ерекше элементтер мен түстерді пайдалануды, өндірістегі шеберлікті көрсететін маталар және киім қорынан үлкен форматтағы экспонаттарды көре алады. Әсіресе, 19 ғасырдың ортасы мен аяғына жататын жазулармен белгіленген Пирот және Чипровци кілемдері ерекше құнды.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-takani/|title=Мата залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dzen.ru/a/X7z_UZ6DJFcF-lhO?ysclid=m9mh21zk8p504847367|title=Этнографиялық мұражай|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> === «Музыкалық аспаптар және салт-дәстүрлер» залы === «Музыкалық аспаптар және салт-дәстүр бұйымдары» залында халық музыкалық аспаптарының бай коллекциясын көруге болады – каваль, ысқырық, волын кабасы мен джура, сылдырлақ, гадулка, дойра, барабан. Мұнда қаланың музыкалық мәдениеті де ұсынылған – латерна, музыкалық қуыршақ театры, патефон.<ref>{{cite web|url=https://ethnograph.info/zala-muzikalni-instrumenti-i-obreden-rekvizit/|title=«Музыкалық аспаптар және салт-дәстүрлер» залы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> == Мұражай қызметі == Мекеменің экспозициясы жыл сайын фольклорлық фестивальдерге қатысады, қатысушылар экспонаттармен толығырақ танысуға мүмкіндік алады. Мұражай қызметкерлері сонымен қатар тұрақты түрде сараптамалық-кеңес беру және үйлестіру жұмыстарын жүргізіп, ұқсас жеке және муниципалдық мекемелерге қолдау көрсетеді. Ғимарат аумағында камералық музыкаға, классикалық гитараға және халықтық іс-шараларға арналған дәстүрлі мерекелер мен фестивальдар жиі өткізіледі. Осы уақытта мұнда сән көрсетілімдері, түрлі көрмелер, концерттер мен театрландырылған қойылымдар өткізіліп, жергілікті қолөнер бұйымдары көрсетіліп, барлық байқаулар өткізіледі.<ref>{{cite web|url=https://womanadvice.ru/etnograficheskiy-muzey-plovdiv|title=Этнографиялық мұражай (Пловдив)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://needguide.ru/view_sight.php?sight=Etnograficheskiy_muzey_Plovdiva:_Pogruzhenie_v_tradicionnyy_bolgarskiy_byt|title=Пловдив этнографиялық мұражайы: дәстүрлі болгар өміріне ену|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-04-18 |lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Болгария мұражайлары]] [[Санат:Пловдив мұражайлары]] nzovg1dhy7r8p64eb09mt4lecfxqehd 0 759975 3581955 3531295 2026-04-12T03:15:56Z Sagzhan 29953 3581955 wikitext text/x-wiki '''Ағынды мультимедиа''' ({{Lang-en|streaming media}}) немесе '''стриминг''' — пайдаланушы ағындық [[Телерадио хабарларын тарату|хабар тарату]] [[Интернет провайдері|провайдер]]ден үздіксіз алатын [[мультимедиа]]. Бұл ұғым телекоммуникация арқылы таратылатын ақпаратқа да, бастапқыда [[Деректер ағыны|ағын]]мен таратылатын ақпаратқа да қатысты (мысалы, [[радио]], [[телевизия]]) немесе ағынсыз (мысалы, [[кітап]]тар, [[бейнетаспа]]лар, [[Дыбыстық жинақы-диск|аудио CD]]). == Тарихы == Мультимедиялық ақпаратты компьютерлерде көрсетудің алғашқы әрекеттері ХХ ғасырдың ортасында басталды. Алайда, осы саладағы прогресс өте аз болды, сол кездегі компьютерлердің жоғары құны мен шектеулі мүмкіндіктеріне байланысты. 1980 жылдардың аяғынан бастап 1990 жылдарға дейін тұтынушыларға қол жетімді компьютерлер әртүрлі ақпарат түрлерін көрсете алды. Трансляцияның негізгі техникалық мәселелері қажетті [[битрейт]] жылдамдығын беру үшін жеткілікті өнімді [[CPU]] мен шинаның болмауы болды. Дегенмен, компьютерлік желілер шектеулі болып қалды және ағындық медиа дәстүрліден ([[CD-ROM]]) төмен болды. 1990 жылдан 2000 жылға дейін интернет қолданушылары: * желілердің жоғары өткізу қабілеттілігі, атап айтқанда, [[соңғы миль]]де * желі, әсіресе [[Интернет]] абоненттерінің саны артты * [[TCP/IP]], [[Hypertext Transfer Protocol|HTTP]] және [[HTML]] сияқты стандартталған хаттамалар мен форматтар қолданыла бастады * Интернетте сауда пайда болды Желідегі бұл жетістіктер жоғары өнімді үй компьютерлерімен және заманауи [[операциялық жүйелер]]мен бірге ағынды мультимедиялық ақпаратты қарапайым пайдаланушылардың кең ауқымына қол жетімді етті. Дербес [[интернет-радио]] қабылдағыштар пайдаланушыларға компьютерсіз ағынды дыбысты тыңдау мүмкіндігін ұсынды. Негізінен, [[Мультимедиа|мультимедия]] ақпарат үлкен көлемді алады, сондықтан мұндай ақпаратты сақтау және беру шығындары әрдайым үлкен болады; сондықтан көп жағдайда ағынға берілетін ақпарат тарату желісіне жіберілген кезде [[Деректерді қысу|қысылады]]. Медиа ағындар екі түрлі болады: ''сұраныс бойынша'' немесе ''тірі''. Пайдаланушының сұранысы бойынша шақырылған ақпарат ағындары серверлерде ұзақ уақыт сақталады. Тікелей ағындар қысқа уақыт аралығында қол жетімді, мысалы, спорттық жарыстардан бейнелерді беру кезінде. Шамамен 2002 жылы біртұтас бірыңғай ағындық форматқа деген қызығушылық және [[Adobe Flash]]-тің кең таралуы [[YouTube]] сияқты көптеген танымал бейне хостингтерде орналастырылған Flash ойнатқыштарында қолданылған Flash арқылы бейне ағындық форматының дамуына ықпал етті, бүгінде ағынды медиа әдепкі бойынша [[HTML|HTML5]] форматында ойнатылады Flash ойнатқыштарын ауыстырған бейнелер.<ref>{{Cite web|url=https://youtube-eng.googleblog.com/2015/01/youtube-now-defaults-to-html5_27.html|title=YouTube now defaults to HTML5 <video>|author=|website=YouTube Engineering and Developers Blog|date=Retrieved 2018-02-20|publisher=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180910204225/https://youtube-eng.googleblog.com/2015/01/youtube-now-defaults-to-html5_27.html|archivedate=2018-09-10}}</ref> Пайдаланушылардың бейне ағынына деген қызығушылығының артуы YouTube әзірлеушілер тобын пайдаланушылар үшін жаңа Ағындық қызметті енгізуге итермеледі. [[Америкалық дыбысжазба компаниялар қауымдастығы]] (RIAA) 2015 жылғы кірістер туралы есебінде ағынды медиа қызметтері музыка индустриясының бір жылдағы жалпы кірісінің 34,3% құрап, өткен жылмен салыстырғанда 29 пайызға өсіп, ең үлкен табыс көзіне айналып, шамамен 2,4 миллиард АҚШ долларын құрағанын хабарлады.<ref>{{Cite web|url=https://www.riaa.com/wp-content/uploads/2016/03/RIAA-2015-Year-End-shipments-memo.pdf|title="News and Notes on 2015 RIAA Shipment and Revenue Statistics" (PDF)|author=|website=RIAA|date=Retrieved 5 January 2017|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archivedate=2019-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190606161536/https://www.riaa.com/wp-content/uploads/2016/03/RIAA-2015-Year-End-shipments-memo.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.washingtontimes.com/news/2016/mar/23/streaming-made-more-revenue-for-music-industry-in-/|title=Streaming made more revenue for music industry in 2015 than digital downloads, physical sales|author=|website=The Washington Times|date=Retrieved 5 January 2017|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archivedate=2019-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190528185245/https://www.washingtontimes.com/news/2016/mar/23/streaming-made-more-revenue-for-music-industry-in-/}}</ref> АҚШ-тың ағындық кірісі 2016 жылдың бірінші жартыжылдығында 57%-ға өсіп, 1,6 миллиард АҚШ долларын құрады, бұл салалық сатылымның жартысына жуығын құрады.<ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-09-20/spotify-apple-drive-u-s-music-industry-s-8-first-half-growth|title=The Music Industry Is Finally Making Money on Streaming|author=Shaw, Lucas|website=Bloomberg|date=20 September 2016. Retrieved 5 January 2017|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archivedate=2019-05-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190522143903/https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-09-20/spotify-apple-drive-u-s-music-industry-s-8-first-half-growth}}</ref> == Экологияға әсері == 2025 жылы желіде Interdigital және Futuresource жүргізген зерттеу нәтижелері пайда болды, бұл ағын мен теледидар экологияға әсер ететінін көрсетеді. Ағынды бейнені көру көміртегі ізін қалдырады, атмосфераға жылына 54 тоннаға дейін көмірқышқыл газын шығарады, бұл 11,7 миллион ICE автомобильдерінің жылдық шығарындыларына сәйкес келеді. Бұл құбылыстың түсіндірмесі ретінде пайдаланушылардың ойын-сауыққа деген қажеттілігі жыл сайын артып келе жатқандығы айтылды. Сонымен қатар, жоғары ажыратымдылықтағы экрандарға қажеттілік артады.<ref>{{Cite news|title=Исследование: просмотр ТВ и стриминга ведёт к выбросам углерода|url=https://pepelac.news/posts/id14970-ekologija-za-eto-spasibo-ne-skazhet-prosmotr-tv-i-serialov-priznany-istochnikom-vybrosov-ugleroda|website=Пепелац Ньюс|date=2025-02-01|lang=ru}}</ref> «Ағынды медиа» термині алғаш рет [[Data Electronics Inc]] компаниясы шығарған таспа дискілері үшін қолданылды. және барлық жазылған ақпаратты баяу құруға және іске қосуға арналған; мұндай тректердің пайда болуы жетек шығындарының төмендеуіне әкеліп соқты, бұл өнімді бәсекеге қабілетті етті. «Ағынды медиа» 1990 жылдардың басында сұраныс бойынша бейнелерді жіберудің ең жақсы тәсілі ретінде қолданылды. Мұны алғаш рет Starlight Networks бейне ағыны үшін және Real Networks аудио ағыны үшін жасады.<ref>{{Cite web|url=https://ieeexplore.ieee.org/document/188525?tp=&arnumber=188525&url=http:%2F%2Fieeexplore.ieee.org%2Fiel2%2F536%2F4777%2F00188525.pdf%3Farnumber%3D188525|title=On buffer requirements for store-and-forward video on demand service circuits|author=|website=IEEE|date=|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323004410/https://ieeexplore.ieee.org/document/188525/?tp=&arnumber=188525&url=http%253A%252F%252Fieeexplore.ieee.org%252Fiel2%252F536%252F4777%252F00188525.pdf%253Farnumber%253D188525|archivedate=2019-03-23}}</ref> == Маркетингі == Медиа ағынының типтік мысалдары-бейне жазбалар, онлайн трансляциялар және [[интернет]]тегі вебинарлар.<ref>{{Cite web|url=http://videolectures.net/eccs08_stanley_aosptucs/|title=A typical one-hour video lecture is the following "live stream" from an international conference on financial crises|author=|website=videolectures.net|date=2008|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archivedate=2019-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190528191529/http://videolectures.net/eccs08_stanley_aosptucs/}}</ref> Бейне жазбалардың артықшылығы-олар ұзақ уақытқа созылуы мүмкін, оларды әрдайым тоқтатуға және басқа уақытта көруге болады, сонымен қатар бейнені кез-келген жерде қайталауға болады. Сондай-ақ жаңа маркетингтік тұжырымдамалар бар. Мысалы, [[Берлин филармониясының оркестрі]] «Сандық концерт залы» деп аталатын концерттің тікелей эфиріне билеттерді сатады.<ref>{{Cite web|url=https://www.digitalconcerthall.com/en/home|title=The Berliner Philharmoniker's Digital Concert Hall|author=|website=Digital Concert Hall|date=|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190420222720/https://www.digitalconcerthall.com/en/home|archivedate=2019-04-20}}</ref> Мұндай «онлайн концерттер» әлемнің әртүрлі жерлерінде — кинотеатрларда да таратылады. Ұқсас тұжырымдаманы қолданады [[Метрополитен операсы]] Нью-Йоркте. Көптеген табысты стартап-компаниялар өз бизнестерін ағынды медиаға негіздейді.<ref>{{Cite web|url=https://www.crunchbase.com/search/organizations/field/organizations/categories/b1b3b2d7-85ed-2cb1-fc60-3e2b6a3b5ddd|title=Video Streaming Startups|author=|website=TechCrunch|date=Retrieved 2015-03-12|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archivedate=2019-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190528192055/https://www.crunchbase.com/search/organizations/field/organizations/categories/b1b3b2d7-85ed-2cb1-fc60-3e2b6a3b5ddd}}</ref> == Стримингтік сервистер == Интернет байланысы арқылы мазмұнды пайдаланушының компьютеріне, теледидарына немесе мобильді құрылғысына жеткізетін онлайн ойын-сауық провайдерлері (музыка, фильмдер, сериалдар, спорттық бағдарламалар және т.б.). [[Netflix]], [[Amazon Prime Video]], [[Hulu]], [[Spotify]] және [[Apple Music]] — танымал мысалдар. Әдетте, мұндай қызметтер абоненттерден шексіз бағдарламаларға қол жеткізу үшін тұрақты ақы алынатын жазылым [[іскерлік үлгі]]сін пайдаланады. 2010 жылдардың аяғынан бастап стримингтік сервистердің белсенді бәсекелестігі орын алуда, олардың стримингтік сервистерін [[Голливуд]]тың ең ірі студиялары мен медиа холдингтері іске қосты [[The Walt Disney Company]] ([[Disney+]]), [[Warner Bros. Discovery]] ([[Max (стримингтік сервис)|Max]]), [[Comcast]] ([[Peacock (стримингтік сервис)|Peacock]]) және басқалары. 2021 жылдың қазан айында бейненің ең ірі стримингтік сервистері — 209 миллион жазылушысы бар [[Netflix]].<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.yahoo.com/entertainment/netflix-hits-203-million-subscribers-211016408.html|title=Netflix Hits 203 Million Subscribers as Q4 Earnings Fall Short of Wall Street’s Estimates|website=www.yahoo.com|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2021-10-06|archivedate=2021-01-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210120004202/https://www.yahoo.com/entertainment/netflix-hits-203-million-subscribers-211016408.html}}</ref> Аудио ағынында [[Spotify]] 158 миллион ақылы жазылушысы бар.<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://newsroom.spotify.com/company-info/|title=Spotify — Company Info|website=Spotify|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2021-10-06|archivedate=2019-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190930060609/https://newsroom.spotify.com/company-info/}}</ref> == Авторлық құқығы == Авторлық құқықпен қорғалған ағынды медианы тарату мақсатында көшіру мүмкін емес. Айтуынша, бұл материал авторлық құқықпен қорғалған болса да, Еуропада мазмұнды ағынмен жіберу немесе онлайн көру заңды.<ref>{{Cite web|url=https://bgr.com/2014/06/05/streaming-movies-and-tv-shows-for-free/|title=Pirating copyrighted content is legal in Europe, if done correctly|author=Smith, Chris|website=bgr.com|date=5 June 2014|publisher=Boy Genius Report|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-06-10|archivedate=2018-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180116094141/http://bgr.com/2014/06/05/streaming-movies-and-tv-shows-for-free/}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[IPTV]] * [[Сандық телевизия]] * [[MPEG-DASH]] * [[Netflix]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Стриминг сервистері]] [[Санат:Мультимедиа]] [[Санат:Желілер]] [[Санат:Бұлтты сақтау жүйесі]] bgsjyjq20s6xi3k3kzh02vqapw0a7ho 3581956 3581955 2026-04-12T03:16:31Z Sagzhan 29953 /* Стримингтік сервистер */ 3581956 wikitext text/x-wiki '''Ағынды мультимедиа''' ({{Lang-en|streaming media}}) немесе '''стриминг''' — пайдаланушы ағындық [[Телерадио хабарларын тарату|хабар тарату]] [[Интернет провайдері|провайдер]]ден үздіксіз алатын [[мультимедиа]]. Бұл ұғым телекоммуникация арқылы таратылатын ақпаратқа да, бастапқыда [[Деректер ағыны|ағын]]мен таратылатын ақпаратқа да қатысты (мысалы, [[радио]], [[телевизия]]) немесе ағынсыз (мысалы, [[кітап]]тар, [[бейнетаспа]]лар, [[Дыбыстық жинақы-диск|аудио CD]]). == Тарихы == Мультимедиялық ақпаратты компьютерлерде көрсетудің алғашқы әрекеттері ХХ ғасырдың ортасында басталды. Алайда, осы саладағы прогресс өте аз болды, сол кездегі компьютерлердің жоғары құны мен шектеулі мүмкіндіктеріне байланысты. 1980 жылдардың аяғынан бастап 1990 жылдарға дейін тұтынушыларға қол жетімді компьютерлер әртүрлі ақпарат түрлерін көрсете алды. Трансляцияның негізгі техникалық мәселелері қажетті [[битрейт]] жылдамдығын беру үшін жеткілікті өнімді [[CPU]] мен шинаның болмауы болды. Дегенмен, компьютерлік желілер шектеулі болып қалды және ағындық медиа дәстүрліден ([[CD-ROM]]) төмен болды. 1990 жылдан 2000 жылға дейін интернет қолданушылары: * желілердің жоғары өткізу қабілеттілігі, атап айтқанда, [[соңғы миль]]де * желі, әсіресе [[Интернет]] абоненттерінің саны артты * [[TCP/IP]], [[Hypertext Transfer Protocol|HTTP]] және [[HTML]] сияқты стандартталған хаттамалар мен форматтар қолданыла бастады * Интернетте сауда пайда болды Желідегі бұл жетістіктер жоғары өнімді үй компьютерлерімен және заманауи [[операциялық жүйелер]]мен бірге ағынды мультимедиялық ақпаратты қарапайым пайдаланушылардың кең ауқымына қол жетімді етті. Дербес [[интернет-радио]] қабылдағыштар пайдаланушыларға компьютерсіз ағынды дыбысты тыңдау мүмкіндігін ұсынды. Негізінен, [[Мультимедиа|мультимедия]] ақпарат үлкен көлемді алады, сондықтан мұндай ақпаратты сақтау және беру шығындары әрдайым үлкен болады; сондықтан көп жағдайда ағынға берілетін ақпарат тарату желісіне жіберілген кезде [[Деректерді қысу|қысылады]]. Медиа ағындар екі түрлі болады: ''сұраныс бойынша'' немесе ''тірі''. Пайдаланушының сұранысы бойынша шақырылған ақпарат ағындары серверлерде ұзақ уақыт сақталады. Тікелей ағындар қысқа уақыт аралығында қол жетімді, мысалы, спорттық жарыстардан бейнелерді беру кезінде. Шамамен 2002 жылы біртұтас бірыңғай ағындық форматқа деген қызығушылық және [[Adobe Flash]]-тің кең таралуы [[YouTube]] сияқты көптеген танымал бейне хостингтерде орналастырылған Flash ойнатқыштарында қолданылған Flash арқылы бейне ағындық форматының дамуына ықпал етті, бүгінде ағынды медиа әдепкі бойынша [[HTML|HTML5]] форматында ойнатылады Flash ойнатқыштарын ауыстырған бейнелер.<ref>{{Cite web|url=https://youtube-eng.googleblog.com/2015/01/youtube-now-defaults-to-html5_27.html|title=YouTube now defaults to HTML5 <video>|author=|website=YouTube Engineering and Developers Blog|date=Retrieved 2018-02-20|publisher=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180910204225/https://youtube-eng.googleblog.com/2015/01/youtube-now-defaults-to-html5_27.html|archivedate=2018-09-10}}</ref> Пайдаланушылардың бейне ағынына деген қызығушылығының артуы YouTube әзірлеушілер тобын пайдаланушылар үшін жаңа Ағындық қызметті енгізуге итермеледі. [[Америкалық дыбысжазба компаниялар қауымдастығы]] (RIAA) 2015 жылғы кірістер туралы есебінде ағынды медиа қызметтері музыка индустриясының бір жылдағы жалпы кірісінің 34,3% құрап, өткен жылмен салыстырғанда 29 пайызға өсіп, ең үлкен табыс көзіне айналып, шамамен 2,4 миллиард АҚШ долларын құрағанын хабарлады.<ref>{{Cite web|url=https://www.riaa.com/wp-content/uploads/2016/03/RIAA-2015-Year-End-shipments-memo.pdf|title="News and Notes on 2015 RIAA Shipment and Revenue Statistics" (PDF)|author=|website=RIAA|date=Retrieved 5 January 2017|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archivedate=2019-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190606161536/https://www.riaa.com/wp-content/uploads/2016/03/RIAA-2015-Year-End-shipments-memo.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.washingtontimes.com/news/2016/mar/23/streaming-made-more-revenue-for-music-industry-in-/|title=Streaming made more revenue for music industry in 2015 than digital downloads, physical sales|author=|website=The Washington Times|date=Retrieved 5 January 2017|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archivedate=2019-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190528185245/https://www.washingtontimes.com/news/2016/mar/23/streaming-made-more-revenue-for-music-industry-in-/}}</ref> АҚШ-тың ағындық кірісі 2016 жылдың бірінші жартыжылдығында 57%-ға өсіп, 1,6 миллиард АҚШ долларын құрады, бұл салалық сатылымның жартысына жуығын құрады.<ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-09-20/spotify-apple-drive-u-s-music-industry-s-8-first-half-growth|title=The Music Industry Is Finally Making Money on Streaming|author=Shaw, Lucas|website=Bloomberg|date=20 September 2016. Retrieved 5 January 2017|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archivedate=2019-05-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190522143903/https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-09-20/spotify-apple-drive-u-s-music-industry-s-8-first-half-growth}}</ref> == Экологияға әсері == 2025 жылы желіде Interdigital және Futuresource жүргізген зерттеу нәтижелері пайда болды, бұл ағын мен теледидар экологияға әсер ететінін көрсетеді. Ағынды бейнені көру көміртегі ізін қалдырады, атмосфераға жылына 54 тоннаға дейін көмірқышқыл газын шығарады, бұл 11,7 миллион ICE автомобильдерінің жылдық шығарындыларына сәйкес келеді. Бұл құбылыстың түсіндірмесі ретінде пайдаланушылардың ойын-сауыққа деген қажеттілігі жыл сайын артып келе жатқандығы айтылды. Сонымен қатар, жоғары ажыратымдылықтағы экрандарға қажеттілік артады.<ref>{{Cite news|title=Исследование: просмотр ТВ и стриминга ведёт к выбросам углерода|url=https://pepelac.news/posts/id14970-ekologija-za-eto-spasibo-ne-skazhet-prosmotr-tv-i-serialov-priznany-istochnikom-vybrosov-ugleroda|website=Пепелац Ньюс|date=2025-02-01|lang=ru}}</ref> «Ағынды медиа» термині алғаш рет [[Data Electronics Inc]] компаниясы шығарған таспа дискілері үшін қолданылды. және барлық жазылған ақпаратты баяу құруға және іске қосуға арналған; мұндай тректердің пайда болуы жетек шығындарының төмендеуіне әкеліп соқты, бұл өнімді бәсекеге қабілетті етті. «Ағынды медиа» 1990 жылдардың басында сұраныс бойынша бейнелерді жіберудің ең жақсы тәсілі ретінде қолданылды. Мұны алғаш рет Starlight Networks бейне ағыны үшін және Real Networks аудио ағыны үшін жасады.<ref>{{Cite web|url=https://ieeexplore.ieee.org/document/188525?tp=&arnumber=188525&url=http:%2F%2Fieeexplore.ieee.org%2Fiel2%2F536%2F4777%2F00188525.pdf%3Farnumber%3D188525|title=On buffer requirements for store-and-forward video on demand service circuits|author=|website=IEEE|date=|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323004410/https://ieeexplore.ieee.org/document/188525/?tp=&arnumber=188525&url=http%253A%252F%252Fieeexplore.ieee.org%252Fiel2%252F536%252F4777%252F00188525.pdf%253Farnumber%253D188525|archivedate=2019-03-23}}</ref> == Маркетингі == Медиа ағынының типтік мысалдары-бейне жазбалар, онлайн трансляциялар және [[интернет]]тегі вебинарлар.<ref>{{Cite web|url=http://videolectures.net/eccs08_stanley_aosptucs/|title=A typical one-hour video lecture is the following "live stream" from an international conference on financial crises|author=|website=videolectures.net|date=2008|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archivedate=2019-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190528191529/http://videolectures.net/eccs08_stanley_aosptucs/}}</ref> Бейне жазбалардың артықшылығы-олар ұзақ уақытқа созылуы мүмкін, оларды әрдайым тоқтатуға және басқа уақытта көруге болады, сонымен қатар бейнені кез-келген жерде қайталауға болады. Сондай-ақ жаңа маркетингтік тұжырымдамалар бар. Мысалы, [[Берлин филармониясының оркестрі]] «Сандық концерт залы» деп аталатын концерттің тікелей эфиріне билеттерді сатады.<ref>{{Cite web|url=https://www.digitalconcerthall.com/en/home|title=The Berliner Philharmoniker's Digital Concert Hall|author=|website=Digital Concert Hall|date=|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190420222720/https://www.digitalconcerthall.com/en/home|archivedate=2019-04-20}}</ref> Мұндай «онлайн концерттер» әлемнің әртүрлі жерлерінде — кинотеатрларда да таратылады. Ұқсас тұжырымдаманы қолданады [[Метрополитен операсы]] Нью-Йоркте. Көптеген табысты стартап-компаниялар өз бизнестерін ағынды медиаға негіздейді.<ref>{{Cite web|url=https://www.crunchbase.com/search/organizations/field/organizations/categories/b1b3b2d7-85ed-2cb1-fc60-3e2b6a3b5ddd|title=Video Streaming Startups|author=|website=TechCrunch|date=Retrieved 2015-03-12|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-05-28|archivedate=2019-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190528192055/https://www.crunchbase.com/search/organizations/field/organizations/categories/b1b3b2d7-85ed-2cb1-fc60-3e2b6a3b5ddd}}</ref> == Стримингтік сервистер == Интернет байланысы арқылы мазмұнды пайдаланушының компьютеріне, теледидарына немесе мобильді құрылғысына жеткізетін онлайн ойын-сауық провайдерлері (музыка, фильмдер, сериалдар, спорттық бағдарламалар және т.б.). [[Netflix]], [[Amazon Prime Video]], [[Hulu]], [[Spotify]] және [[Apple Music]] — танымал мысалдар. Әдетте, мұндай қызметтер абоненттерден шексіз бағдарламаларға қол жеткізу үшін тұрақты ақы алынатын жазылым [[іскерлік үлгі]]сін пайдаланады. 2010 жылдардың аяғынан бастап стримингтік сервистердің белсенді бәсекелестігі орын алуда, олардың стримингтік сервистерін [[Голливуд]]тың ең ірі студиялары мен медиа холдингтері іске қосты [[The Walt Disney Company]] ([[Disney+]]), [[Warner Bros. Discovery]] ([[HBO Max]]), [[Comcast]] ([[Peacock (стримингтік сервис)|Peacock]]) және басқалары. 2021 жылдың қазан айында бейненің ең ірі стримингтік сервистері — 209 миллион жазылушысы бар [[Netflix]].<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.yahoo.com/entertainment/netflix-hits-203-million-subscribers-211016408.html|title=Netflix Hits 203 Million Subscribers as Q4 Earnings Fall Short of Wall Street’s Estimates|website=www.yahoo.com|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2021-10-06|archivedate=2021-01-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210120004202/https://www.yahoo.com/entertainment/netflix-hits-203-million-subscribers-211016408.html}}</ref> Аудио ағынында [[Spotify]] 158 миллион ақылы жазылушысы бар.<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://newsroom.spotify.com/company-info/|title=Spotify — Company Info|website=Spotify|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2021-10-06|archivedate=2019-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190930060609/https://newsroom.spotify.com/company-info/}}</ref> == Авторлық құқығы == Авторлық құқықпен қорғалған ағынды медианы тарату мақсатында көшіру мүмкін емес. Айтуынша, бұл материал авторлық құқықпен қорғалған болса да, Еуропада мазмұнды ағынмен жіберу немесе онлайн көру заңды.<ref>{{Cite web|url=https://bgr.com/2014/06/05/streaming-movies-and-tv-shows-for-free/|title=Pirating copyrighted content is legal in Europe, if done correctly|author=Smith, Chris|website=bgr.com|date=5 June 2014|publisher=Boy Genius Report|access-date=|archive-date=|archive-url=|deadlink=no|accessdate=2019-06-10|archivedate=2018-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180116094141/http://bgr.com/2014/06/05/streaming-movies-and-tv-shows-for-free/}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[IPTV]] * [[Сандық телевизия]] * [[MPEG-DASH]] * [[Netflix]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Стриминг сервистері]] [[Санат:Мультимедиа]] [[Санат:Желілер]] [[Санат:Бұлтты сақтау жүйесі]] 4trawkoikh6dn11qfe2k2aqjto7jst0 0 761554 3581804 3544671 2026-04-11T16:01:08Z Casserium 68287 3581804 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Асқарбек Маратұлы Ертаев | Суреті = Official portrait of Asqarbek Ertaev, 2025 (cropped).jpg | Атауы = Ресми портреті, 2025 | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі]] | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Басқара бастады = 27 қаңтар 2026 жылдан бастап | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер = [[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]] | Ізашары = [[Светлана Қабыкенқызы Жақыпова|Светлана Жақыпова]] | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі]]нің бірінші орынбасары | Ту_2 = Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 9 маусым 2025 | Басқаруын аяқтады_2 = 27 қаңтар 2026 | Премьер_2 = [[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]] | Ізашары_2 = [[Ақмәди Әділұлы Сарбасов|Ақмәди Сарбасов]] | Ізбасары_2 = [[Ербол Жоракелдіұлы Тұяқбаев|Ербол Тұяқбаев]] | тақырыпша1_2 = Министрі | мәтін1_2 = [[Светлана Қабыкенқызы Жақыпова|Светлана Жақыпова]] | Титулы_3 = [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі]]нің орынбасары | Ту_3 = Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = 9 тамыз 2024 | Басқаруын аяқтады_3 = 9 маусым 2025 | Премьер_3 = [[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]] | Ізашары_3 = [[Назгүл Ерікқызы Сағындықова|Назгүл Сағындықова]] | Ізбасары_3 = [[Виктория Вильгельмовна Шегай|Виктория Шегай]] | тақырыпша1_3 = Министрі | мәтін1_3 = [[Светлана Қабыкенқызы Жақыпова|Светлана Жақыпова]] | Титулы_4 = [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Көші-қон комитеті|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Көші-қон комитеті]]нің 2-төрағасы | Ту_4 = Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_4 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_4 = 10 шілде 2023 | Басқаруын аяқтады_4 = 9 тамыз 2024 | Премьер_4 = [[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]]<br>[[Роман Васильевич Скляр|Роман Скляр]] ({{м.а.}})<br>[[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]] | Ізбасары_4 = [[Әсет Бағдатұлы Шонов|Әсет Шонов]] | Ізашары_4 = [[Ербол Жолдасбекұлы Нұрғалиев|Ербол Нұрғалиев]]<br>[[Ерболат Махамбетұлы Әбілхатин|Ерболат Әбілхатин]] ({{м.а.}}) | Туған күні = 1977 | Туған жері = {{туғанжері|Ақтөбе|Ақтөбеде}}, [[Ақтөбе облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Партиясы = [[Аманат (партия)|Аманат]] | Білімі = {{Unbulleted list|[[Қазақ-Орыс халықаралық университеті|Ақтөбе «НҰР» менеджмент, бизнес және құқық институты]]|[[Ақтөбе өңірлік университеті|Ақтөбе мемлекеттік университеті]]}} | Сайты = }} '''Асқарбек Маратұлы Ертаев''' ([[1977 жыл]], [[Ақтөбе]]) — қазақстандық саясаткер, 2026 жылғы қаңтардан бергі [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі]]. Бұрын Ертаев 2024—2026 жылдары [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің]] орынбасары, кейін бірінші орынбасары еді. == Өмірбаяны == Ертаев 1977 жылы [[Ақтөбе]] қаласында дүниеге келді. [[Қазақ-Орыс халықаралық университеті|Ақтөбе «НҰР» менеджмент, бизнес және құқық институты]]н және [[Ақтөбе өңірлік университеті|Ақтөбе мемлекеттік университеті]]н аяқтаған. Еңбек жолын 1997 жылы [[Ақтөбе облысы]]ның [[Мұғалжар ауданы]]ндағы әкімдік аппаратының өнеркәсіп, көлік, байланыс, құрылыс және коммуналдық шаруашылық мәселелері жөніндегі II санаттағы маман болып бастады. 2000 жылы [[Қазақстан Халық банкі]], Көмірбанк, Наурыз Банк Қазақстан, [[БТА Банкі]], [[Темірбанк]] банктерінде 2014 жылға дейін еңбектенді. Бұдан кейін Ертаев [[Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі|Ұлттық экономика министрлігі]]нде қызмет етті. 2014–2015 жылдары Мемлекеттік басқару жүйесін дамыту департаментінің мемлекеттік басқаруды дамыту саясаты басқармасының бас сарапшысы, 2018 жылға дейін сол департаментте басшылық лауазымдарда қызмет атқарды, 2017 жылы департамент директорының орынбасары атанды. 2018–2021 жылдары Стратегиялық талдау және даму департаментінің директоры болды. Енді Ертаевтың мансабы [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]] мен [[Қазақстан Республикасы Үкіметінің Аппараты|Премьер-Министр Кеңсесінде]] жалғасты. 2021–2022 жылдары [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігінің]] [[Қазақстан Қауіпсіздік кеңесі|Қауіпсіздік кеңесінің]] Талдау бөлімінің сектор меңгерушісі; 2022–2023 жылдары [[Қазақстан Республикасы Үкіметінің Аппараты|Премьер-Министр Кеңсесі]] экономикалық бөлімінің меңгерушісі; 2023 жылғы ақпан–шілде айларында [[Қазақстан Республикасы Үкіметінің Аппараты|Үкімет Аппараты]] экономикалық бөлімінің меңгерушісі болды. 2023 жылғы шілдеде [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-Министр орынбасары]] — [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі]] [[Тамара Босымбекқызы Дүйсенова|Тамара Дүйсенованың]] бұйрығымен [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Көші-қон комитеті|Көші-қон комитетінің]] төрағасы болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/hrpolitic/appointments/askarbek-ertaev-kr-enbek-zhane-halykty-aleumettik-korgau-ministrligi-koshi-kon-komitetinin-toragasy-bolyp-tagayyndaldy-1065431 |title= Асқарбек Ертаев ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Көші-қон комитетінің төрағасы болып тағайындалды |date=2023-07-10|lang=kk|work=[[Қазақстан премьер-министрі]]нің ресми ақпараттық ресурсы|accessdate= 2025-06-29}}</ref> 1 жыл 1 айдан кейін, яғни 2024 жылғы тамызда лауазымынан босатылып, [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Үкімет]] қаулысымен [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі]]нің орынбасары болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/hrpolitic/appointments/askarbek-ertaev-kr-enbek-zhane-halykty-aleumettik-korgau-vice-ministri-bolyp-tagayyndaldy-97147 |title= Асқарбек Ертаев ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі болып тағайындалды |date=2024-08-09|lang=kk|work=[[Қазақстан премьер-министрі]]нің ресми ақпараттық ресурсы|accessdate= 2025-06-29}}</ref> 2025 жылғы маусымда лауазымы [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі]]нің бірінші орынбасарына дейін көтерілді.<ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/hrpolitic/appointments/askarbek-ertaev-kr-enbek-zhane-halykty-aleumettik-korgau-birinshi-vice-ministri-bolyp-tagayyndaldy-951249 |title= Асқарбек Ертаев ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі болып тағайындалды |date=2025-06-09|lang=kk|work=[[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстан Премьер-Министрі]]нің ресми ақпараттық ресурсы|accessdate= 2025-06-29}}</ref> 2026 жылғы 27 қаңтарда президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] Ертаевты [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі]] қылып тағайындады.<ref>{{Cite web|url=https://akorda.kz/kz/am-ertaevty-tagayyndau-turaly-2705843 |title=А.М. Ертаевты тағайындау туралы |date=2026-01-27 |lang=kk |work=[[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |accessdate=2026-01-27}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Олжас Бектеновтің министрлер кабинеті}} {{DEFAULTSORT:Ертаев, Асқарбек Маратұлы}} [[Санат:Ақтөбе мемлекеттік университеті түлектері]] [[Санат:Қазақстан вице-министрлері]] [[Санат:Қазақстан еңбек министрлері]] 4ie8nsxntu5jbtcdimawmxga7v0zup6 0 763512 3582157 3562801 2026-04-12T08:02:49Z Орел Карл 81620 3582157 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Алмаз Жеңісұлы Жұмакеев | Шынайы есімі = {{lang-ky|Алмаз Жеңиш уулу Жумакеев}} | Суреті = Генерал-майор Джумакеев Алмаз Дженишевич.JPG | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс министрі]]нің тыл және әскери инфрақұрылым жөніндегі орынбасары | Ту = Symbol of the Kazakh Ministry of Defense.svg | Ту2 = Ensign of Kazakhstan Air Force.svg | Басқара бастады = 11 наурыз 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Ізашары = [[Қаныш Асанханұлы Әбубәкіров|Қаныш Әбубәкіров]] | Ізбасары = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер = [[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]] | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасы десанттық-шабуылдаушы әскерлері|Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің]] 10-қолбасшысы | Ту_2 = Symbol of the Kazakh Ministry of Defense.svg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = наурыз 2022 | Басқаруын аяқтады_2 = 11 наурыз 2026 | Ізашары_2 = [[Мереке Мәтімұлы Көшекбаев|Мереке Көшекбаев]] | Ізбасары_2 = [[Махсут Курманалиевич Гусейнов|Махсут Гусейнов]] | Президент_2 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 6.3.1970 | Туған жері = [[Қарақол|Пржевальск]], [[Қырғыз Кеңестік Социалистік Республикасы|Қырғыз КСР]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = 1988 бастап | Құрамында болды = {{Байрақ|КСРО}}<br /> {{Байрақ|Қазақстан}} | Әскер түрі = [[Әуе-десант әскері]] | Атағы = [[Сурет:17-RKAF-MG.svg|25px]] [[Генерал-майор|генерал-майор]] | Басқарды = {{ту|Қазақстан}} 37-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы<br /> {{ту|Қазақстан}} 36-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы | Шайқасы = [[Тәжікстандағы азаматтық соғыс]] | Партиясы = | Білімі = 1) Рязань жоғары әуе-десанттық қолбасшылық мектебі<br /> 2) Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Ұлттық қорғаныс университеті | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = Almaz Dzhumakeev | Марапаттары = {{қатар | {{2 дәрежелі Даңқ ордені}} | {{2 дәрежелі Айбын ордені}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}}} {{қатар | теңестіру = солға | {{Астанаға 10 жыл медалі}} | {{ҚР ҚК 10 жыл}} | {{ҚР ҚК 20 жыл медалі}} | {{1 дәрежелі Мінсіз қызметі үшін медалі (Қазақстан)}}}} {{қатар | теңестіру = солға | {{2 дәрежелі Мінсіз қызметі үшін медалі (Қазақстан)}} | {{3 дәрежелі Мінсіз қызметі үшін медалі (Қазақстан)}} | {{Халықаралық әскери достастықты дамытқаны үшін медалі (Қазақстан)}} | {{Әскери достастықты нығайтқаны үшін медалі (Ресей қорғаныс министрлігі 1995-2009)}}}} {{қатар | {{Маргелов армия генералы медалі}} | {{КСРО Қарулы күштеріне 60 жыл медалі}} | {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл медалі}} | {{ҚР Конституциясына 10 жыл}}}}[[Сурет:KZ Medal 10 years landing troops rib.png|40px|«Қазақстанның Аэроұтқыр әскерлеріне 10 жыл» медалі]] }} '''Алмаз Жеңісұлы Жұмакеев''' ({{lang-ky|Алмаз Жеңиш уулу Жумакеев}}; [[6 наурыз]] [[1970 жыл|1970]], [[Қарақол|Пржевальск]], [[Қырғыз Кеңестік Социалистік Республикасы|Қырғыз КСР]]) — [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]] жоғары қолбасшылығының өкілі, 2026 жылдан бастап Қорғаныс министрінің тыл және әскери инфрақұрылым жөніндегі орынбасары, генерал-майор (2011). Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің 36-шы және 37-десанттық-шабуылдаушы бригадаларының бұрынғы қолбасшысы. == Өмірбаяны == Офицерлер отбасында дүниеге келген. Әкесі Жұмакеев Жеңіс Сабырұлы (1943-2009), КСРО МҚК Мәскеу шекара әскери мектебін бітірген, [[КСРО МҚК шекара әскерлері|КСРО МҚК шекара әскерлерінде]] әртүрлі лауазымдарда қызмет еткен, зейнеткерлікке полковник шенінде шыққан. Ауғанстанға (1979-1981 және 1983-1984 жж.) әскери қызметін атқаруға іс сапармен екі рет жіберілді. 1988 жылы Фрунзе (Бішкек) қаласындағы [[Суворов әскери мектебі|Республикалық мамандандырылған мектеп-интернатын]] (РММИ) бітірген. 1992 жылы [[Рязан гвардиялық жоғары әуе-десанттық қолбасшылық мектебі|Рязан жоғары әуе-десанттық қолбасшылық мектебін]] бітірген. Офицерлік қызметін 1992 жылдың маусым айында ҚР ҚК [[35-гвардиялық десанттық-шабуылдаушы бригадасы|35-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасында]] парашютті-десанттық взвод қолбасшысы болып бастады. 1992 жылдың қыркүйек-қазан айлары аралығында [[Тәжікстан|Тәжікстанда]] [[Ресей Федерациясы Федералдық қауіпсіздік қызметінің Шекара қызметі|Ресей Федерациясы Шекара әскерлерінің]] Пандж шекара жасағының жауапты аймағында [[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы|ТМД-ның]] Мемлекеттік шекарасын қорғау бойынша жауынгерлік іс-қимылдарға қатысты. 1992 ж. қараша – 1993 ж. қараша — [[Қонаев (қала)|Қапшағай]] қаласындағы 35-бригада 2-десанттық-шабуылдаушы батальонының барлау взводы қолбасшысы болды. 1993 ж. қараша – 1994 ж. қазан — 35-бригада 2-десанттық-шабуылдаушы батальонының штаб ротасы қолбасшысы лауазымында қызмет етті. 1994 ж. қазан – 1995 ж. маусым — 35-бригада 2-десанттық-шабуылдаушы батальон қолбасшысының жауынгерлік даярлық жөніндегі орынбасары болып жұмыс істеді. 1995 ж. маусым – 1997 ж. ақпан — 35-бригаданың 2-десанттық-шабуылдаушы батальон (автомобильдерде) қолбасшысы міндетін атқарды. 1997 ж. ақпан – 1998 ж. мамыр — 35-бригада 1-десанттық-шабуылдаушы батальон (БТР-80 бойынша) қолбасшысы болды. 1998 ж. мамыр – 1998 ж. тамыз — 35-бригада (қайта құрылғаннан кейін) 351-жеке десанттық-шабуылдаушы батальон (автомобильдерде) қолбасшысы лауазымында қызмет етті. 1998 ж. тамыз – 2001 ж. маусым — ҚР ҚК Әскери академиясының сырттай оқу бөлімінің тыңдаушысы болды. 1998 ж. тамыз – 2001 ж. тамыз — 35-бригада 353-жеке десанттық-шабуылдаушы батальон (автомобильдерде) қолбасшысы болып жұмыс істеді. 2001 ж. тамыз – 2003 ж. қазан — штаб басшысы – 35-бригада қолбасшысының орынбасары міндетін атқарды. 2003 ж. қазан – 2009 ж. қыркүйек — [[Талдықорған]] қаласындағы 37-жеке десанттық-шабуылдаушы бригада қолбасшысы. 517-мотоатқыштар полкінің [[9-жеке механикаландырылған бригада|68-мотоатқыштар дивизиясын]] 37-бригада болып қайта құрылуына тікелей басшылық жасады. 2009 ж. қыркүйек – 2010 ж. сәуір — [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі|ҚР Қорғаныс министрлігі]] Штабтар басшылары комитетінің Жауынгерлік дайындық пен әскер қызметі департаменті басшысы болды. 2010 ж. сәуір – 2010 ж. қыркүйек — «Астана» өңірлік қолбасшылығы басқармасы қолбасшысының бірінші орынбасары – «Астана» өңірлік қолбасшылығы басқармасы Әскер қолбасшылығы басқармасының штаб басшысы лауазымында қызмет етті. 2010 ж. қыркүйек – 2011 ж. мамыр — ҚР ҚК Құрлық әскерлері Бас қолбасшысының орынбасары – Тәрбие және әлеуметтік-құқықтық жұмыс жөніндегі бас басқармасы басшысы болып жұмыс істеді. 2011 ж. мамыр – 2015 ж. қазан — [[Астана]] қаласындағы [[Қазақстан Республикасы десанттық-шабуылдаушы әскерлері|Аэроұтқыр әскерлерінің]] 36-жеке десанттық-шабуылдаушы бригада қолбасшысы міндетін атқарды. 2011 жылы 6 мамырда [[Қазақстан Республикасының Президенті]] Алмаз Жеңісұлына генерал-майор әскери атағын берді. 2015 жылы 15 қазанда Мемлекет басшысының Өкімімен Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Аэроұтқыр әскерлерінің қолбасшысы болып тағайындалды. 2018 жылы 18 сәуірде Мемлекет басшысының Өкімімен Жұмакеев Алмаз Жеңісұлы басқа жұмысқа ауысуына байланысты Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Құрлық әскерлері Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің қолбасшысы қызметінен босатылды<ref>{{Cite web |url=https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/bylaws/memleket-basshysynyn-okimderimen-baska-zhumyska-auysularyna-bailanysty-5|title=Мемлекет басшысының Өкімдерімен басқа жұмысқа ауысуларына байланысты|publisher=Қазақстан Республикасы Президентінің ресми сайты|date=2018-04-18|accessdate=2025-08-19}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ult.kz/post/memleket-basshysy-karuly-kushterdin-birkatar-basshylaryn-kyzmetinen-bosatty|title=Мемлекет басшысы Қарулы Күштердің бірқатар басшыларын қызметінен босатты|publisher=ULT.kz|date=2018-04-18|accessdate=2025-08-19}}</ref>. 2018 ж. сәуір — 2018 ж. желтоқсан — Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Құрлық әскерлері Бас қолбасшысының орынбасары (жауынгерлік даярлық жөніндегі) — ҚР ҚК ҚӘ Бас қолбасшысы басқармасының Жауынгерлік даярлық бас басқармасы басшысы болды. 2018 ж. желтоқсан – 2019 ж. шілде — ҚР ҚК БШ Жауынгерлік даярлық департаменті басшысы лауазымында қызмет етті. 2019 ж. шілде – 2021 ж. маусым — Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Ә.Назарбаев атындағы Ұлттық қорғаныс университеті Бас штаб академиясы факультетінің тыңдаушысы. 2021 ж. маусым – 2022 ж. наурыз — Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Құрлық әскерлері Бас қолбасшысының орынбасары (жауынгерлік даярлық жөніндегі) – ҚР ҚК ҚӘ Бас қолбасшысы басқармасының Жауынгерлік даярлық бас басқармасы басшысы болып жұмыс істеді. 2022 ж. наурыз — 2026 ж. наурыз аралығында Қазақстан Республикасы Құрлық әскерлері Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің қолбасшысы лауазымында қызмет етті.<ref>{{Cite web |url=https://baq.kz/qurlyq-askerleri-desanttyq-shabuyldau-askerlerinin-qolbasshysy-tagayyndaldy_273692/|title=Құрлық әскерлері Десанттық-шабуылдау әскерлерінің қолбасшысы тағайындалды|publisher=BAQ.kz|date=2022-03-15|accessdate=2025-08-19}}</ref>. 2026 жылғы 11 наурыздан бастап — ҚР Қорғаныс министрінің тыл және әскери инфрақұрылым жөніндегі орынбасары. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қарақолда туғандар]] [[Санат:Қазақстан генерал-майорлары]] gvvox4vmcofd87yud3ovjjh30gb2v6d 0 763562 3582151 3535443 2026-04-12T07:57:20Z Орел Карл 81620 /* Тағы қараңыз */ 3582151 wikitext text/x-wiki {{Жауынгерлік құралым | Атауы = Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің десанттық-шабуылдаушы әскерлері | Шынайы атауы = | Сурет = Нарукавный шеврон Десантно-штурмовых Войск ВС РК - 1.jpg | Сурет ені = | Сурет атауы = | Күндер = 2000 жылдан бастап | Таратылды = | Елі = {{KAZ}} | Бағынышты = ДШӘ қолбасшылығы | Кіреді = [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстан Қарулы Күштері]] | Түрі = жеке әскери бөлім (2023 бастап) | Тармағы = | Рөлі = [[Әуе-десант әскері|әуе-десант әскерлері]] | Көлемі = | Штаб-пәтері = | Штаб-пәтерінің түрі = | Лақап аты = | Сәруары = | Ұраны = | Реңкі = | Маршы = | Бойтұмары = | Жабдығы = | Жабдық түрі = | Шайқастары = | Шайқас түрі = | Ізашары = | Ізбасары = | Марапаттары = | Сайты = | ортаққордағы санаты = <!-- Басшылығы --> | Командирі1 = [[Алмаз Жеңісұлы Жұмакеев|Алмаз Жұмакеев]] | Командир атағы1 = | Командирі2 = | Командир атағы2 = | Командирі3 = | Командир атағы3 = | Командирі4 = | Командир атағы4 = | Командирі5 = | Командир атағы5 = | Командирі6 = | Командир атағы6 = | Командирі7 = | Командир атағы7 = | Командирі8 = | Командир атағы8 = | Командирі9 = | Командир атағы9 = }} '''Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің десанттық-шабуылдаушы әскерлері''' — [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстан Қарулы Күштерінің]] жеке әскер бөлімі. Жоғарғы Бас Қолбасшының резерві болып табылады және әскери тәртіптерде де, негізгі күштерден оқшауланған жағдайда да, оның ішінде жау тылында да тапсырмаларды орындауға арналған әскери бөлім<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/585514?lang=kk|title=Қарулы күштердің Десанттық-шабуылдау әскерлеріне 23 жыл|publisher=GOV.kz|date=2023-07-06|accessdate=2025-08-20}}</ref>. == Тарихы == === Кеңес заманында === [[Сурет:Боевое Знамя 35-й огдшбр.JPG|thumb|right|250px|35-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасының кеңестік жауынгерлік байрағы]] КСРО-ның кейінгі кезеңдерінде [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] аумағында бір ғана парашюттік бөлімше — [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысының]] [[Ақтоғай (Абай облысы)|Ақтоғай]] кентінде орналасқан 57-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы орналасты. Бұл бригада кадрлық (қызметкерлері толық емес) болды және 1979 жылы құрылды<ref>{{кітап|авторы= Шайкин В. И.|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= «История создания и пути развития Воздушно-десантных войск»|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Рязань|баспасы= Типография РВВДКУ|жыл= 2013|томы= |беттері= |барлық беті= 299|сериясы= |isbn= УДК 355.23 ББК Ц 4,6(2) 3 Ш17|тиражы= }}</ref>. 1990 жылдың тамызына дейін десанттық-шабуылдаушы құрамалар Әуе-десанттық күштердің емес, Құрлық әскерлерінің бөлігі болды<ref>{{кітап|авторы= Феськов В.И., Голиков В.И., Калашников К.А., Слугин С.А.|бөлімі= Глава 6. Часть II. «Десантно-штурмовые формирования Сухопутных войск»|бөлім сілтемесі= |тақырыбы= «Вооруженные Силы СССР после Второй мировой войны: от Красной Армии к Советской. Часть 1: Сухопутные войска»|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Томск|баспасы= Издательство Томского университета|жыл= 2013|томы= |беттері= 243—245|барлық беті= 640|сериясы= |isbn= 978-5-89503-530-6|тиражы=500}}</ref>. 1988 жылы 56-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы [[Ауғанстан|Ауғанстаннан]] шығарылып, Түрікмен КСР-нің Иолотан қаласында жаңа орын тапты. Келесі 1989 жылы кейбір әскери округтерді тарату реформасы кезінде [[Орта Азия әскери округі]] таратылып, [[Түркістан әскери округі|Түркістан әскери округінің]] құрамына енгізілді. Кеңестік әскери нормалар бойынша мемлекеттік шекараға шығатын әскери округте бір ғана десанттық-шабуылдау бригадасы болуы тиіс болғандықтан, [[Ауған соғысы (1979–1989)|Ауған соғысына]] қатысқан 56-бригада қалды, ал 1990 жылы 57-десанттық-шабуылдау бригадасы таратылды. Осы кезден бастап Қазақ КСР аумағында бірде-бір әуе-десанттық бөлімше болмады. 1991 жылы, [[КСРО ыдырауы|КСРО ыдырамай]] тұрып, [[35-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы]] Германиядағы Кеңес әскерлері тобынан Қазақ КСР [[Алматы облысы|Алматы облысының]] [[Қонаев (қала)|Қапшағай]] қаласына қайта орналастырылды. Жаңа орналасқан жерінде бригада 32363 әскери бөлімі деген шартты атауын алды. Қайта орналастыруды таңдау елдің әскери басшылығының 1979 жылы таратылған және таулы шөлді жерлерде ұрыс қимылдарын жүргізуге бағытталған 105-гвардиялық әуе-десанттық дивизиясын қайта құру жоспарларымен айқындалды. 35-бригада 1979 жылы қарашада 111-парашютті-десанттық полкінің құрамындағы дивизия негізінде құрылғандықтан, 105-дивизиямен тікелей байланысты болды. Ал Қапшағай гарнизонында 546-жеке арнайы мақсаттағы полк (1984 жылы Ауғанстанға аттанған 22-жеке арнайы мақсаттағы бригаданың қалдықтарынан құрылған) болды, осының материалдық базасы әуе-десанттық жаттығуларға мүмкіндік берді. 105-дивизияны қалпына келтіру жоспарына сәйкес 35-бригада 111-парашютті-десанттық полк болып қайтадан жаңадан жасақталуы тиіс еді. 105-әуе-десанттық дивизияны қайта құру кезінде 35-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы 35-жеке әуе-десанттық бригада деп аталып, 546-полктің әскери қалашығын иеленді, ал ол өз кезеңінде 40-армияның 524-жеке арнайы мақсаттағы рота деп жаңадан жасақталып, Қапшағай гарнизонының басқа әскери қалашығына орналастырылды<ref>{{Cite web |url=http://desantura.ru/articles/33636/ |title=Неизвестная дивизия. 105-я гвардейская воздушно-десантная Краснознамённая дивизия (горно-пустынная) |access-date=2014-09-06 |archive-date=2016-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160516185902/http://desantura.ru/articles/33636 |url-status=live }}</ref>. КСРО-ның кейінгі ыдырауы 105-әуе-десанттық дивизияны қайта құру жоспарын үзді, өйткені оның құрамына енгізу жоспарланған әскери бөлімдер үш тәуелсіз мемлекеттің (Өзбекстан, Түрікменстан және Қазақстан) аумағында болып шықты. [[КСРО Қарулы Күштерін бөлісу|КСРО Қарулы Күштері бөлісіп алған]] кезде, 1992 жылы 7 мамырда Алматыда жасалған Ресей-Қазақстан келісімдеріне сәйкес, 35-жеке гвардиялық әуе-десанттық бригадасы бұрынғы – 35-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы атауын қайтарып, толығымен Қазақстанның құзыретіне өтті. === Қазақстан әскеріндегі 35-бригада. 1992—2000 === [[Сурет:Десантники в грузовой кабине Ан-12.jpg|thumb|right|250px|Ан-12 ұшағының жүк кабинасы. 35-бригаданың жауынгерлері Қапшағайдың төңірегінде парашютпен қонуға дайындалуда. 1996 ж. мамыр]] Жаңадан құрылған Қазақстан армиясы жалғыз парашюттік бөлімді жеке әскери бөлімге бөлуді мақсат етпегендіктен, 1993 жылы 9 сәуірде құрылған [[Қазақстан Республикасы Құрлық әскерлері|ҚР ҚК Құрлық әскерлерінің]] құрамына 35-десанттық-шабуылдаушы бригадасы енгізілді. 35-бригададағы барлық жауынгерлік дайындықтар [[КСРО Құрлық әскерлерінің десанттық-шабуылдаушы құрылымдары|КСРО ҚК Құрлық әскерлерінің десанттық-шабуылдаушы құрылымдарына]] арналған кеңестік әдістемеге сәйкес жүргізілді. Славян ұлттарының офицерлері мен прапорщиктерінің кетуіне және [[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы|ТМД]] елдеріндегі жалпы экономикалық құлдырауға байланысты жеткіліксіз қаржыландыруға байланысты жаңадан құрылған [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде]] кадрлық дағдарыс орын алды. Барлық армия бөлімдерінде бөлімшелердің штат санын қысқарту бойынша реформалар жүргізілді. Офицерлердің тапшылығы әскери басшылықты барлық дерлік жауынгерлік дайын бөлімшелерде кадрлық қысқарту жұмыстарын жүргізуге мәжбүр еткізді. 35-бригадада 1994 жылға қарай 4-десанттық-шабуылдаушы батальон мен барлау ротасы таратылды, артиллериялық дивизия штаты қысқартылды, әрбір десанттық-шабуылдаушы батальонға бір парашютті-десанттық ротадан жасақталып, миномет батареялары таратылды. 1995 жылдың жазына қарай бригаданың жеке құрамы шамамен 1500 адамды құрады<ref>{{Cite web |url=https://desantura.ru/articles/23/ |title=История создания Аэромобильных войск Республики Казахстан|access-date=2013-09-02 |archive-date=2014-01-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6DnlW5QPD?url=http://desantura.ru/articles/23/ |url-status=live }}</ref>. 2000 жылы 11 тамызда 35-бригада ҚР ҚК Оңтүстік әскери округі әскерлерінің құрамына енді. === Әскер түрлерінің құрылуы === [[Сурет:Нарукавный шеврон Десантно-штурмовых Войск ВС РК - 2.jpg|thumb|right|200px|ҚР ҚК десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің түздік нысанды киімге арналған жең белгісі]] 2000 жылы 6 шілдеде [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президентінің]] «Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің құрылымы туралы» № 417 Жарлығы шықты, оған сәйкес әскер түрлерінің жаңа саласы – '''ҚР ҚК Ұтқыр әскерлері''' құрылды. 2001 жылдың 1 ақпанында 35-бригада Оңтүстік әскери округінен шығарылып, ҚР ҚК Ұтқыр әскерлерінің құрамына енгізілді. Бастапқыда 35-бригада әскер түрінің өзі болды. 2003 жылы 12 қарашада Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің нұсқауының негізінде Ұтқыр әскерлер Аэроұтқыр әскерлері болып өзгертілді. Бірақ ҚР ҚК '''Аэроұтқыр әскерлерінің''' құрылған күні 2000 жылдың 6 шілдесі деп саналады<ref>{{Cite web |url=https://archive.sarbaz.kz/volno/6-shіlde---aeroutqyr-aeskerlerіnіng-kuenі-161881145/|title=6-шілде - Аэроұтқыр әскерлерінің күні|publisher=«САРБАЗ» әскери порталы|date=2016-07-07|accessdate=2025-08-20}}</ref>. 2003 жылдың көктемінен күзіне дейін ұйымдастырушылық және штаттық іс-шаралар Аэроұтқыр әскерлерінің жаңа десанттық-шабуылдау бригадаларын құруға кірісті. Олардың барлығы 35-бригададан кейінгі тәртіп бойынша жалпы әскери нөмірлер алды. Оларды құрудың негізі құрлық әскерлерінің мотоатқыштар бөлімдері болды. 2003 жылы келесі десанттық-шабуылдаушы құрамалар құрылды<ref>{{кітап|авторы= Захаров В. М.|бөлімі= Часть II. «Военные организации постсоветских государств». Глава 3. «Раздел советских вооружённых сил»|бөлім сілтемесі= |тақырыбы= «Военное строительство в государствах постсоветского пространства»|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= |баспасы= Издательство РИСИ|жыл= 2011|томы= |беттері= 285—289|барлық беті= 380|сериясы= |isbn= 978-5-7893-0118-0|тиражы= 300}}</ref>: * 36-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы (68665 ә/б) — [[Астана]] қ. 2-мотоатқыштар бригадасын жаңадан жасақтау арқылы құрылды, ол өз кезегінде [[Қарағанды|Қарағандыда]] орналасқан бұрынғы [[7-жеке механикаландырылған бригада|203-мотоатқыштар дивизиясының]] бөлімшелері негізінде құрылды. Басқа деректер бойынша, бригада Вячеславка елді мекенінде орналасқан 429-арнайы мақсаттағы «Қалқан» жасағының (43663 ә/б) негізінде құрылды; * 37-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы (18404 ә/б) — [[Талдықорған]] қ., сол кезде Алматы облысы, қазір [[Жетісу облысы]]. [[9-жеке механикаландырылған бригада|68-мотоатқыштар дивизиясының]] 517-мотоатқыштар полкін жаңадан жасақтау арқылы құрылған; * 38-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы (61993 ә/б) — Алматы қ. 1997 жылы 68-мотоатқыштар дивизиясы 385-мотоатқыштар полкінің негізінде құрылған 46-мотоатқыштар бригадасын жаңадан жасақтау арқылы құрылды; * 4-жеке барлау батальоны (48386 ә/б) – Талдықорған қ. 68-мотоатқыштар дивизиясының бұрынғы 106-жеке барлау батальоны; * 4-жеке инженерлік-сапер батальоны (89427 ә/б) – [[Сарыөзек (Жетісу облысы)|Сарыөзек]] ауылы, Кербұлақ ауданы, Алматы облысы. 68-мотоатқыштар дивизиясының бұрынғы 227-жеке инженерлік-сапер батальоны; * 4-жеке байланыс батальоны (77035 ә/б) — Сарыөзек ауылы, Кербұлақ ауданы, Алматы облысы. Бұрынғы 68-мотоатқыштар дивизиясының 549-жеке байланыс батальоны. Алматы облысына десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің негізгі шоғырлануына байланысты Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Құрлық әскерлері Аэроұтқыр әскерлері қолбасшысы басқармасының орналасқан жері [[Алматы]] қаласы болып белгіленді. Басқарма [[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері|Әскери-әуе күштері]] штаб-пәтерінің қасында орналасты<ref>Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің "Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Десанттық-шабуылдау әскерлері қолбасшысының басқармасы" Республикалық мемлекеттік мекеме [https://niac.kz/kz/010240002847 Ұлттық ақпараттық-талдау орталығы сайтында] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213174829/https://niac.kz/kz/010240002847 |date=2024-02-13 }}</ref>. 2017 жылдың шілдесінде ҚР Қорғаныс министрінің бұйрығымен Аэроұтқыр әскерлері '''Десанттық-шабуылдаушы әскерлері''' деп өзгертілді. === Қаруландырылуы, штаттық құрылымы, қамтамасыз етілуі === [[Сурет:Боец инженерно-сапёрного подразделения.JPG|thumb|right|240px|35-бригадасындағы инженерлік-сапер ротасының жауынгерлері. 2009 ж. тамыз]] [[Сурет:Бойцы АэроМобильных Войск в полевой экипировке.JPG|thumb|right|240px|35-бригаданың түздік жабдықтағы мерзімді қызмет жауынгерлері. 2009 ж. тамыз]] [[Сурет:А400М + С-295 (1).jpg|thumb|right|240px|Әскери-көлік ұшақтары – [[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері|Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Әуе қорғанысы күштерінің]] ауыр [[Airbus A400M]] және орташа [[EADS CASA C-295|CASA С-295]] ұшағы, сондай-ақ Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің әуе-десанттық жаттығулары үшін пайдаланылады.<br /> Астана. 2025 ж. мамыр]] Құрылған десанттық-шабуылдау бригадалары бастапқыда мотоатқыштар бөлімшелеріне арналған штаттық қару-жарақ стандартын алып, келесі ұйымға ие болды: * Бригаданың штабы және басқармасы; * [[БТР-80]]/[[БМП-1]]/[[БМП-2]] бар 3 десанттық-шабуылдаушы батальон; * [[2С1]] және [[122-мм гаубица Д-30|Д-30А]] бар артиллериялық дивизия; * [[Т-72]] бар танк ротасы; * зениттік зымыранды-артиллериялық батарея; * [[Басқарылатын танкке қарсы рекаталар|БТҚР]] және [[МТ-12]] бар танкке қарсы батарея; * [[БМ-21 (Град)|БМ-21]] бар реактивті артиллериялық батарея; * барлау ротасы; * инженерлік-сапер ротасы; * химиялық қорғау ротасы; * байланыс ротасы; * десанттық қолдау ротасы; * материалдық қамтамасыздандыру ротасы; * медициналық рота; * жөндеуші рота; * оркестр; * коменданттық взвод. 36-десанттық-шабуылдау бригадасы сәл өзгеше қарулануымен ерекшеленді, өйткені ол үшін 2012 жылдың ақпан айында тәжірибе ретінде түрік өндірісінің 17 [[Otokar Cobra]] құрыштытасымалдағыш сатып алынды. Сондай-ақ 36-десанттық-шабуылдау бригадасы 2012 жылдың ақпан айында зеңбірекпен қаруланған [[БТР-82|БТР-82А]] ТМД елдері әскерлері арасында бірінші болып алды (Қазақстан Ресейден бір жыл бұрын БТР-82А-ны пайдалануға алды). 2016 жылдан бастап кейбір бригадалар оңтүстік африкалық Paramount Group компаниясы әзірлеген «[[Мараудер (құрыштытасымалдағыш)|Мараудер]]» құрыштытасымалдағыштарының лицензиялық көшірмесі болып табылатын Қазақстанда жасалған «Арлан» құрыштытасымалдағыштарымен жабдықталды<ref>{{Cite web |url=https://www.azattyq.org/a/31953001.html|title=Қазақстан армиясына 168 "Арлан" беренді автокөлігін сатып алуға 82 млрд жұмсалады|publisher=АЗАТТЫҚ РАДИОСЫ|date=2022-07-21|accessdate=2025-08-20}}</ref>. Шындығында десанттық-шабуылдау бригадаларының қазақстан армиясындағы механикаландырылған (мотоатқыштар) бригадаларынан айырмашылығы әскери қызметкерлерді парашютпен секіру бойынша міндетті әуе-десанттық жаттығулары болды және болып табылады. Парашютпен секіру негізінен [[Ми-8]]/[[Ми-8|Ми-17]] тікұшақтарынан және [[Ан-12]] ұшағынан (соңғысы 2022 жылы қолданыстан шығарылған) жасалды. Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінде әуедесанттық техника болмады. Жеке құрамын десанттау үшін десанттық-шабуылдаушы әскерлердің негізгі парашют жүйесі ретінде уақыт бойынша сынақтан өткен Д-6-4 және Д-1-5у кеңестік жүйелерін пайдаланды. 2014 жылдан бастап әскерлерде «Бүркіт-2» және «Мальва-Аксиома» сияқты арнайы парашют жүйелері алынып, игерілді. 2012 жылдан бастап Қазақстан десанттық-шабуылдаушы әскерлерді бір жерден екінші жерге жіберуге және парашюттік десанттау әрекеттері үшін испандық С-295 орташа әскери-көлік ұшағын сатып алынды. 2023 жылға қарай [[EADS CASA C-295|С-295]] ұшақтарының саны 10 бірлікке жетті. Олардың барлығы [[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері|Қазақстан Әуе қорғанысы күштерінің]] 281-жеке авиациялық эскадрильясына біріктірілген. Бұл машиналар ПГС-500 алаңқайында жабдықталған жауынгерлердің де, салмағы 500 келіге дейінгі жүктердің де парашюттік шығарылымдарын жаттықтыру үшін белсенді қолданылады. 2024 жылдың желтоқсан айында ҚР ҚК тапсырыс берілген жүк көтергіштігі 37 тоннаға дейінгі [[Airbus A400M]] екі ауыр әскери-көлік ұшағын алды, оны десанттық-шабуылдаушы әскерлердің парашюттік шығарылымдары үшін де, [[Мараудер (құрыштытасымалдағыш)|Арлан ҚДМ]] сияқты жауынгерлік техниканың парашюттік шығарылымдары үшін де пайдалану жоспарлануда. === Әскер түрінің мәртебесін көтеру === 2022 жылдың сәуірінде Қазақстан Президентінің Жарлығы шықты, оған сәйкес десанттық-шабуылдаушы әскерлер Құрлық әскерлерінің құрамынан шығарылып, әскер түрлерінің жеке саласы мәртебесін алды. Десанттық-шабуылдаушы әскерлер Жоғарғы Бас қолбасшының резервіне айналды. === Жауынгерлік және бітімгершілік әрекеттерге қатысуы === [[Сурет:Боевое знамя 38-й десантно-штурмовой бригады ВС РК.jpg|thumb|right|250px|38-десанттық-шабуылдаушы бригадасының жауынгерлік туы («Қазбриг»). Астана. 2025 ж. мамыр]] [[Сурет:Парадная коробка 38-й отдельной десантно-штурмовой бригады (Казбриг).jpg|thumb|right|250px|38-жеке десанттық-шабуылдаушы бригадасының (Қазбриг) шеруі, осы құраманың алдыңғы қатарлы — 46-мотоатқыштар бригадасының жауынгерлік туы.<br />Астана. 2017 ж. мамыр]] Ресми түрде десанттық-шабуылдаушы әскерлер ұрыс қимылдарына қатыспады. 1992 жылдың қыркүйегінен 1993 жылдың қаңтарына дейін [[Тәжікстандағы азаматтық соғыс|Тәжікстандағы азамат соғысының]] қызып тұрған шағында 35-десанттық-шабуылдау бригадасының құрама батальоны Мәскеу және Пандж шекарасы аймағында [[Таулы Бадахшан автономиялы облысы|Таулы Бадахшандағы]] тәжік-ауған шекарасын күзетуге қатысқан Ресей шекара әскерлерін күшейтуге қатысты. 1993 жылы сәуірде жеке құрама атқыштар батальоны құрылды, оның құрамына 35-десанттық-шабуылдау бригадасынан, [[Қазақстан ІІМ iшкi әскерлері|ҚР ІІМ ішкі әскерлерінен]] және [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі|ҚР ҰҚК шекара әскерлерінен]] бір-бір ротадан кірді. Бұл батальон Қалай-Хумб және Хорог шекара жасақтары аймағындағы ресейлік шекарашыларды күшейтті. 35-бригададан құрама рота үш айлық айналымға 1994 жылдың шілдесіне дейін жіберілді, содан кейін десантшылар ротасының орнына 68-мотоатқыштар дивизиясының мотоатқыштарының құрама ротасы келді. Тәжік-ауған шекарасын күзету кезінде 35-бригада жауынгерлері тәжік оппозициясымен де, ауған содырларымен де бірнеше рет атысқа түсіп, жараланғандармен де, хабар-ошарсыз кеткендермен де шығынға ұшырады. 2002 жылы 35-десанттық-шабуылдау бригадасындағы 3-батальонының негізінде келісім-шарт бойынша әскери қызметшілер қатарынан [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгершілік күштері|БҰҰ-ның қамқорлығымен бітімгершілік әскери қимылдарды]] қолданылуы тиіс қазақстандық бітімгершілік батальоны («Қазбат» немесе 28079 ә/б) құрылды. 2003 жылы жаңа бригадалар құрылған кезде аэроұтқыр әскерлерінің қатарына Кербұлақ ауданы Сарыөзек ауылынан Қапшағай қаласына ауыстырылған 4-жеке инженерлік-сапер батальоны (89427 ә/б) қосылды. Бұл бөлімше 68-мотоатқыштар дивизиясының бұрынғы 227-жеке инженерлік-сапер батальоны болды. 2003 жылы 35-бригаданың негізінде «Қазбат» бітімгершілік батальоны құрылғанда, бұл инженерлік-сапер батальоны Қазбаттың жанына орналаса отырып, аэроұтқыр әскерлерінің жеке инженерлік-сапер жасағына (89427 ә/б) қайта құрылды. 2005 жылы «Қазбат» жеке инженер-сапер жасағына қосылуына байланысты «Қазбригке» біріктірілді. Бұл әскери басшылықтың бітімгершілік бригадасын құрудағы алғашқы әрекеті болды. Бұл ретте Қазбригке саперлік бөлімшенің (89427 ә/б) шартты белгісі берілді. 2008 жылы Қазбригте ұзақ уақыт бойы ірі көлемде қаржы жымқыру фактісінің ашылуына байланысты әскери бөлім қайтадан «Қазбат» бітімгершілік батальонына (28079 ә/б) қысқартылды. Халықаралық бітімгершілік әскери қимылдарда пайдалану үшін 2007 жылға қарай Алматыда 38-десанттық-шабуылдау бригадасы дайындалды, оның құрамына бұрын құрылған «Қазбат» (28079 ә/б) енгізілді. Бұл бригада кейінірек «Қазбриг» екінші ресми атауын алды, бұл әскери басшылықтың бітімгершілік бригадасын құрудағы екінші, сәтті әрекеті болды. Бұл бригаданың бөлімшелері [[НАТО]] елдері, [[Өзбекстан]], [[Қырғызстан]], [[Тәжікстан]], [[Түркия]], [[Үндістан]] және басқа да елдердің бөлімшелерімен бірге 2003-2019 жылдар аралығында Алматы облысында тұрақты түрде өткізілетін «Дала қыраны» халықаралық бітімгершілік жаттығуларына қатысты. 2003 жылдың тамызынан 2008 жылдың қарашасына дейін 27 адамнан тұратын инженерлік-сапер жасағы (штаб бойынша инженер-сапер миналардан тазарту взводы) алты айлық айналымда Бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық коалиция күштерінің құрамында [[Ирак|Иракта]] болды, сондай-ақ Ирактағы әртүрлі нысандарды минасыздандыру және ирактық әскери қызметкерлерді дайындықтан өткізді. Миналардан тазарту бойынша жауынгерлік тапсырмаларды орындау кезінде капитан Қайрат Құдабаев қаза тапты. 2018 жылдың қазан айынан бастап Қазбригтің 120 адамдық құрама ротасы [[Ливан|Ливандағы]] Үндістанның бітімгершілік батальонының құрамында алты айлық айналым негізде бітімгершілік әскери қимылдарын жүргізіп келеді. 2022 жылдың қаңтарында Алматы мен Талдықорғандағы [[2022 жылғы Қазақстандағы наразылық шаралары|жаппай наразылық шараларын]] басу кезінде билік десанттық-шабуылдаушы бөлімшелерді де іске қосты. Алматы қаласы әкімдігінің ғимаратын күзету бойынша жауынгерлік тапсырманы орындау кезінде 35-десанттық-шабуылдау бригада қолбасшысының жауынгерлік даярлық жөніндегі орынбасары, подполковник Сәндібек Хаиров ойрандаушылардың қолынан қаза тапты. [[Талдықорған|Талдықорғанда]] төрт бейбіт тұрғынның өліміне әкеп соқтырған қаруды заңсыз қолданғаны үшін 37-десанттық-шабуылдау бригадасының екі әскери қызметкері сотталды. БҰҰ өкілдері Алматыда конституциялық тәртіпті қалпына келтіру кезінде 38-десанттық-шабуылдау бригадасы («Қазбриг») әскери қызметшілерінің [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгершілік күштері|БҰҰ бітімгершілік күштерінің]] айрықша атрибуттары болып саналатын «UN» әріптері бар көк дулығаларды пайдаланғаны үшін республика басшылығына наразылық білдірді. == Десанттық-шабуылдаушы әскерлердің қазіргі құрамы мен орналасуы == [[Сурет:Боевое знамя 36-й десантно-штурмовой бригады.jpg|thumb|right|250px|36-жеке десанттық-шабуылдаушы бригадасының жауынгерлік байрағы.<br /> Астана. 2017 ж. мамыр]] [[Сурет:Боевое знамя 37-й десантно-штурмовой бригады Казахстана.jpg|thumb|right|250px|Кеңес Одағының Батыры генерал-майор И. В. Панфилов атындағы 37-десанттық-шабуылдау бригадасының жауынгерлік байрағы. 2025 ж. шілде]] [[Сурет:Боевое знамя 472-го отдельного полка связи.jpg|thumb|right|250px|Десанттық-шабуылдаушы әскерлеріндегі 472-жеке байланыс полкінің жауынгерлік байрағы]] Қазіргі уақытта десанттық-шабуылдаушы әскерлеріне мыналар кіреді: * Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің қолбасшылық басқармасы — Алматы қаласы, Тимирязев көшесі, 48-үй; * [[35-гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы]] (32363 ә/б) — [[Қонаев (қала)|Қонаев]] қаласы, Алматы облысы; * Кеңес Одағының Батыры генерал-майор [[Иван Васильевич Панфилов|И. В. Панфилов]] атындағы 37-десанттық-шабуылдау бригадасы (18404 ә/б) — [[Талдықорған]] қаласы, [[Жетісу облысы]]; * [[Райымбек батыр]] атындағы [[38-десанттық-шабуылдау бригадасы]] («Қазбриг») (61993 ә/б) — Алматы қаласы; * 472-жеке байланыс полкі (бұрынғы 107-жеке байланыс бригадасы — 16194 ә/б) — [[Боралдай (Алматы облысы)|Боралдай]] кенті, Іле ауданы, Алматы облысы. Бөлім 2012 жылы Аэроұтқыр әскерлерінің құрамына енді; * 65-барлау полкі (48386 ә/б) — Талдықорған қаласы; * 57-материалдық-техникалық қамтамасыз ету полкі (12881 ә/б) – Алматы қаласы; * жөндеу-қалпына келтіру базасы (68602 ә/б) — Алматы қаласы; * штаб батальоны (44013 ә/б) — Алматы қаласы; * РХБҚ батальоны (26363 ә/б) — Қонаев қаласы. 2023 жылдың ақпан айына дейін десанттық-шабуылдаушы әскерлердің құрамына Астана қаласында және Ақмола облысының [[Арнасай (Ақмола облысы)|Арнасай]] ауылында орналасқан 36-десанттық-шабуылдау бригадасы (68665 ә/б) кірді. 2023 жылдың ақпанында оның 36-арнайы мақсаттағы бригада болып өзгертіліп, ДШӘ құрамынан Қорғаныс министрлігіне тікелей бағынуға берілетіні жарияланды. Бригаданың бұрынғы мақсаты өзгерді, енді ол еліміздегі маңызды стратегиялық нысандарды, соның ішінде [[Ақорда (резиденция)|Ақорданы]] күзету мен қорғау қызметін атқарады. Басқа деректерге қарағанда, 36-бригада 2015 жылы Қорғаныс министрлігіне тікелей бағынуға берілген. 38-жеке десанттық-шабуылдау бригадасының (Қазбриг) тірегі қазіргі кезеңде шартты түрде «Қазбат-1», «Қазбат-2» және «Қазбат-3» деп атауға болатын 3 десанттық-шабуылдаушы батальоннан тұрады. «Қазбат-1» [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгершілік күштері|БҰҰ қамқорлығымен бітімгершілік миссияларына]] қатысуға арналған. «Қазбат-2» [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы|Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымы]] (ҰҚШҰ) аясындағы бітімгершілік әскери қимылдарға қатысуға арналған. «Қазбат-3» — Қазбригтің резервтік бөлімшесі болып келеді. Десанттық-шабуылдаушы әскерлер Құрлық әскерлерінен бөлініп, 2022 жылғы сәуірде Қарулы Күштердің жеке бөлімшесі мәртебесін алғанға дейін ''«Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығының'' келесі құрамалары десанттық-шабуылдаушы әскерлер қолбасшылығына (2017 жылдың шілдесіне дейін – Аэроұтқыр әскері) бағынысты: * 9-механикаландырылған бригада (74261 ә/б) — [[Жаркент]] қаласы, Панфилов ауданы, Алматы облысы; * 43-танк бригадасы (12740 ә/б) — [[Сарыөзек (Жетісу облысы)|Сарыөзек]] ауылы, Кербұлақ ауданы, Алматы облысы; * 44-артиллериялық бригада (29108 ә/б) — Сарыөзек ауылы. АэҰӘ/ДШӘ құрамына енгізілген кезде 43-танк бригадасы 10-механикаландырылған бригада ретінде жаңадан жасақталып, біраз уақыт 10-шабуылдаушы бригада деп аталды<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/zhetysu-kerbulak/press/news/details/638846?lang=kk|title=Сарыөзектегі шабуылдаушылар бөлім күнін атап өтті|publisher=GOV.kz|date=2023-10-19|accessdate=2025-08-20}}</ref>. Құрлық әскерлерінен ДШӘ шығарылған соң аталған үш бөлімше «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығына қайтарылды. == Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің қолбасшылары == Әртүрлі жылдар ішінде Десанттық-шабуылдаушы күштерді (Ұтқыр күштері, Аэроұтқыр әскерлері) келесі генералдар басқарды: * генерал-майор [[Уәли Бисақанұлы Еламанов|Еламанов Уәли Бисақанұлы]] — 2001 ж. қазан — 2002 ж. қаңтар; * генерал-лейтенант [[Сәкен Әділханұлы Жасұзақов|Жасұзақов Сәкен Әділханұлы]] — 2002 ж. қаңтар — 2003 ж. қыркүйек; * генерал-лейтенант [[Мұрат Жәлелұлы Майкеев|Майкеев Мұрат Жәлелұлы]] — 2003 ж. қыркүйек — 2009 ж. тамыз; * генерал-майор [[Әділбек Қалибекұлы Алдабергенов|Алдабергенов Әділбек Қалибекұлы]] — 2009 ж. тамыз — 2013 ж. ақпан; * генерал-майор [[Дәулет Рысқұлбекұлы Оспанов|Оспанов Дәулет Рысқұлбекұлы]] — 2013 ж. ақпан — 2015 ж. қазан; * генерал-майор [[Алмаз Жеңісұлы Жұмакеев|Жұмакеев Алмаз Жеңісұлы]] — 2015 ж. қазан — 2018 ж. сәуір; * генерал-майор [[Қайдар Сәмиғоллаұлы Қарақұлов|Қарақұлов Қайдар Сәмиғоллаұлы]] — 2018 ж. сәуір — 2019 ж. мамыр; * генерал-майор Әбубәкіров Қаныш Асанханұлы — 2019 ж. мамыр — 2021 ж. маусым; * генерал-майор Көшекбаев Мереке Мәтімұлы — 2021 ж. маусым — 2022 ж. наурыз; * генерал-майор [[Алмаз Жеңісұлы Жұмакеев|Жұмакеев Алмаз Жеңісұлы]] — 2022 ж. наурыз — қазіргі күнге дейін. == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан ІІМ iшкi әскерлері]] * [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі|ҚР ҰҚК шекара қызметі]] * [[Қазақстан Республикасының Әскери полициясы|ҚР ҚК әскери полициясы]] * [[Қазақстан Республикасы Құрлық әскерлері|ҚР ҚК Құрлық әскерлері]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан Қарулы күштері]] 5ce6527t5v0j43wrkgqpmoo6tmzmaq4 3582160 3582151 2026-04-12T08:06:20Z Орел Карл 81620 /* Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің қолбасшылары */ 3582160 wikitext text/x-wiki {{Жауынгерлік құралым | Атауы = Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің десанттық-шабуылдаушы әскерлері | Шынайы атауы = | Сурет = Нарукавный шеврон Десантно-штурмовых Войск ВС РК - 1.jpg | Сурет ені = | Сурет атауы = | Күндер = 2000 жылдан бастап | Таратылды = | Елі = {{KAZ}} | Бағынышты = ДШӘ қолбасшылығы | Кіреді = [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстан Қарулы Күштері]] | Түрі = жеке әскери бөлім (2023 бастап) | Тармағы = | Рөлі = [[Әуе-десант әскері|әуе-десант әскерлері]] | Көлемі = | Штаб-пәтері = | Штаб-пәтерінің түрі = | Лақап аты = | Сәруары = | Ұраны = | Реңкі = | Маршы = | Бойтұмары = | Жабдығы = | Жабдық түрі = | Шайқастары = | Шайқас түрі = | Ізашары = | Ізбасары = | Марапаттары = | Сайты = | ортаққордағы санаты = <!-- Басшылығы --> | Командирі1 = [[Алмаз Жеңісұлы Жұмакеев|Алмаз Жұмакеев]] | Командир атағы1 = | Командирі2 = | Командир атағы2 = | Командирі3 = | Командир атағы3 = | Командирі4 = | Командир атағы4 = | Командирі5 = | Командир атағы5 = | Командирі6 = | Командир атағы6 = | Командирі7 = | Командир атағы7 = | Командирі8 = | Командир атағы8 = | Командирі9 = | Командир атағы9 = }} '''Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің десанттық-шабуылдаушы әскерлері''' — [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстан Қарулы Күштерінің]] жеке әскер бөлімі. Жоғарғы Бас Қолбасшының резерві болып табылады және әскери тәртіптерде де, негізгі күштерден оқшауланған жағдайда да, оның ішінде жау тылында да тапсырмаларды орындауға арналған әскери бөлім<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/585514?lang=kk|title=Қарулы күштердің Десанттық-шабуылдау әскерлеріне 23 жыл|publisher=GOV.kz|date=2023-07-06|accessdate=2025-08-20}}</ref>. == Тарихы == === Кеңес заманында === [[Сурет:Боевое Знамя 35-й огдшбр.JPG|thumb|right|250px|35-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасының кеңестік жауынгерлік байрағы]] КСРО-ның кейінгі кезеңдерінде [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] аумағында бір ғана парашюттік бөлімше — [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысының]] [[Ақтоғай (Абай облысы)|Ақтоғай]] кентінде орналасқан 57-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы орналасты. Бұл бригада кадрлық (қызметкерлері толық емес) болды және 1979 жылы құрылды<ref>{{кітап|авторы= Шайкин В. И.|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= «История создания и пути развития Воздушно-десантных войск»|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Рязань|баспасы= Типография РВВДКУ|жыл= 2013|томы= |беттері= |барлық беті= 299|сериясы= |isbn= УДК 355.23 ББК Ц 4,6(2) 3 Ш17|тиражы= }}</ref>. 1990 жылдың тамызына дейін десанттық-шабуылдаушы құрамалар Әуе-десанттық күштердің емес, Құрлық әскерлерінің бөлігі болды<ref>{{кітап|авторы= Феськов В.И., Голиков В.И., Калашников К.А., Слугин С.А.|бөлімі= Глава 6. Часть II. «Десантно-штурмовые формирования Сухопутных войск»|бөлім сілтемесі= |тақырыбы= «Вооруженные Силы СССР после Второй мировой войны: от Красной Армии к Советской. Часть 1: Сухопутные войска»|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Томск|баспасы= Издательство Томского университета|жыл= 2013|томы= |беттері= 243—245|барлық беті= 640|сериясы= |isbn= 978-5-89503-530-6|тиражы=500}}</ref>. 1988 жылы 56-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы [[Ауғанстан|Ауғанстаннан]] шығарылып, Түрікмен КСР-нің Иолотан қаласында жаңа орын тапты. Келесі 1989 жылы кейбір әскери округтерді тарату реформасы кезінде [[Орта Азия әскери округі]] таратылып, [[Түркістан әскери округі|Түркістан әскери округінің]] құрамына енгізілді. Кеңестік әскери нормалар бойынша мемлекеттік шекараға шығатын әскери округте бір ғана десанттық-шабуылдау бригадасы болуы тиіс болғандықтан, [[Ауған соғысы (1979–1989)|Ауған соғысына]] қатысқан 56-бригада қалды, ал 1990 жылы 57-десанттық-шабуылдау бригадасы таратылды. Осы кезден бастап Қазақ КСР аумағында бірде-бір әуе-десанттық бөлімше болмады. 1991 жылы, [[КСРО ыдырауы|КСРО ыдырамай]] тұрып, [[35-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы]] Германиядағы Кеңес әскерлері тобынан Қазақ КСР [[Алматы облысы|Алматы облысының]] [[Қонаев (қала)|Қапшағай]] қаласына қайта орналастырылды. Жаңа орналасқан жерінде бригада 32363 әскери бөлімі деген шартты атауын алды. Қайта орналастыруды таңдау елдің әскери басшылығының 1979 жылы таратылған және таулы шөлді жерлерде ұрыс қимылдарын жүргізуге бағытталған 105-гвардиялық әуе-десанттық дивизиясын қайта құру жоспарларымен айқындалды. 35-бригада 1979 жылы қарашада 111-парашютті-десанттық полкінің құрамындағы дивизия негізінде құрылғандықтан, 105-дивизиямен тікелей байланысты болды. Ал Қапшағай гарнизонында 546-жеке арнайы мақсаттағы полк (1984 жылы Ауғанстанға аттанған 22-жеке арнайы мақсаттағы бригаданың қалдықтарынан құрылған) болды, осының материалдық базасы әуе-десанттық жаттығуларға мүмкіндік берді. 105-дивизияны қалпына келтіру жоспарына сәйкес 35-бригада 111-парашютті-десанттық полк болып қайтадан жаңадан жасақталуы тиіс еді. 105-әуе-десанттық дивизияны қайта құру кезінде 35-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы 35-жеке әуе-десанттық бригада деп аталып, 546-полктің әскери қалашығын иеленді, ал ол өз кезеңінде 40-армияның 524-жеке арнайы мақсаттағы рота деп жаңадан жасақталып, Қапшағай гарнизонының басқа әскери қалашығына орналастырылды<ref>{{Cite web |url=http://desantura.ru/articles/33636/ |title=Неизвестная дивизия. 105-я гвардейская воздушно-десантная Краснознамённая дивизия (горно-пустынная) |access-date=2014-09-06 |archive-date=2016-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160516185902/http://desantura.ru/articles/33636 |url-status=live }}</ref>. КСРО-ның кейінгі ыдырауы 105-әуе-десанттық дивизияны қайта құру жоспарын үзді, өйткені оның құрамына енгізу жоспарланған әскери бөлімдер үш тәуелсіз мемлекеттің (Өзбекстан, Түрікменстан және Қазақстан) аумағында болып шықты. [[КСРО Қарулы Күштерін бөлісу|КСРО Қарулы Күштері бөлісіп алған]] кезде, 1992 жылы 7 мамырда Алматыда жасалған Ресей-Қазақстан келісімдеріне сәйкес, 35-жеке гвардиялық әуе-десанттық бригадасы бұрынғы – 35-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы атауын қайтарып, толығымен Қазақстанның құзыретіне өтті. === Қазақстан әскеріндегі 35-бригада. 1992—2000 === [[Сурет:Десантники в грузовой кабине Ан-12.jpg|thumb|right|250px|Ан-12 ұшағының жүк кабинасы. 35-бригаданың жауынгерлері Қапшағайдың төңірегінде парашютпен қонуға дайындалуда. 1996 ж. мамыр]] Жаңадан құрылған Қазақстан армиясы жалғыз парашюттік бөлімді жеке әскери бөлімге бөлуді мақсат етпегендіктен, 1993 жылы 9 сәуірде құрылған [[Қазақстан Республикасы Құрлық әскерлері|ҚР ҚК Құрлық әскерлерінің]] құрамына 35-десанттық-шабуылдаушы бригадасы енгізілді. 35-бригададағы барлық жауынгерлік дайындықтар [[КСРО Құрлық әскерлерінің десанттық-шабуылдаушы құрылымдары|КСРО ҚК Құрлық әскерлерінің десанттық-шабуылдаушы құрылымдарына]] арналған кеңестік әдістемеге сәйкес жүргізілді. Славян ұлттарының офицерлері мен прапорщиктерінің кетуіне және [[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы|ТМД]] елдеріндегі жалпы экономикалық құлдырауға байланысты жеткіліксіз қаржыландыруға байланысты жаңадан құрылған [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде]] кадрлық дағдарыс орын алды. Барлық армия бөлімдерінде бөлімшелердің штат санын қысқарту бойынша реформалар жүргізілді. Офицерлердің тапшылығы әскери басшылықты барлық дерлік жауынгерлік дайын бөлімшелерде кадрлық қысқарту жұмыстарын жүргізуге мәжбүр еткізді. 35-бригадада 1994 жылға қарай 4-десанттық-шабуылдаушы батальон мен барлау ротасы таратылды, артиллериялық дивизия штаты қысқартылды, әрбір десанттық-шабуылдаушы батальонға бір парашютті-десанттық ротадан жасақталып, миномет батареялары таратылды. 1995 жылдың жазына қарай бригаданың жеке құрамы шамамен 1500 адамды құрады<ref>{{Cite web |url=https://desantura.ru/articles/23/ |title=История создания Аэромобильных войск Республики Казахстан|access-date=2013-09-02 |archive-date=2014-01-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6DnlW5QPD?url=http://desantura.ru/articles/23/ |url-status=live }}</ref>. 2000 жылы 11 тамызда 35-бригада ҚР ҚК Оңтүстік әскери округі әскерлерінің құрамына енді. === Әскер түрлерінің құрылуы === [[Сурет:Нарукавный шеврон Десантно-штурмовых Войск ВС РК - 2.jpg|thumb|right|200px|ҚР ҚК десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің түздік нысанды киімге арналған жең белгісі]] 2000 жылы 6 шілдеде [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президентінің]] «Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің құрылымы туралы» № 417 Жарлығы шықты, оған сәйкес әскер түрлерінің жаңа саласы – '''ҚР ҚК Ұтқыр әскерлері''' құрылды. 2001 жылдың 1 ақпанында 35-бригада Оңтүстік әскери округінен шығарылып, ҚР ҚК Ұтқыр әскерлерінің құрамына енгізілді. Бастапқыда 35-бригада әскер түрінің өзі болды. 2003 жылы 12 қарашада Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің нұсқауының негізінде Ұтқыр әскерлер Аэроұтқыр әскерлері болып өзгертілді. Бірақ ҚР ҚК '''Аэроұтқыр әскерлерінің''' құрылған күні 2000 жылдың 6 шілдесі деп саналады<ref>{{Cite web |url=https://archive.sarbaz.kz/volno/6-shіlde---aeroutqyr-aeskerlerіnіng-kuenі-161881145/|title=6-шілде - Аэроұтқыр әскерлерінің күні|publisher=«САРБАЗ» әскери порталы|date=2016-07-07|accessdate=2025-08-20}}</ref>. 2003 жылдың көктемінен күзіне дейін ұйымдастырушылық және штаттық іс-шаралар Аэроұтқыр әскерлерінің жаңа десанттық-шабуылдау бригадаларын құруға кірісті. Олардың барлығы 35-бригададан кейінгі тәртіп бойынша жалпы әскери нөмірлер алды. Оларды құрудың негізі құрлық әскерлерінің мотоатқыштар бөлімдері болды. 2003 жылы келесі десанттық-шабуылдаушы құрамалар құрылды<ref>{{кітап|авторы= Захаров В. М.|бөлімі= Часть II. «Военные организации постсоветских государств». Глава 3. «Раздел советских вооружённых сил»|бөлім сілтемесі= |тақырыбы= «Военное строительство в государствах постсоветского пространства»|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= |баспасы= Издательство РИСИ|жыл= 2011|томы= |беттері= 285—289|барлық беті= 380|сериясы= |isbn= 978-5-7893-0118-0|тиражы= 300}}</ref>: * 36-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы (68665 ә/б) — [[Астана]] қ. 2-мотоатқыштар бригадасын жаңадан жасақтау арқылы құрылды, ол өз кезегінде [[Қарағанды|Қарағандыда]] орналасқан бұрынғы [[7-жеке механикаландырылған бригада|203-мотоатқыштар дивизиясының]] бөлімшелері негізінде құрылды. Басқа деректер бойынша, бригада Вячеславка елді мекенінде орналасқан 429-арнайы мақсаттағы «Қалқан» жасағының (43663 ә/б) негізінде құрылды; * 37-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы (18404 ә/б) — [[Талдықорған]] қ., сол кезде Алматы облысы, қазір [[Жетісу облысы]]. [[9-жеке механикаландырылған бригада|68-мотоатқыштар дивизиясының]] 517-мотоатқыштар полкін жаңадан жасақтау арқылы құрылған; * 38-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы (61993 ә/б) — Алматы қ. 1997 жылы 68-мотоатқыштар дивизиясы 385-мотоатқыштар полкінің негізінде құрылған 46-мотоатқыштар бригадасын жаңадан жасақтау арқылы құрылды; * 4-жеке барлау батальоны (48386 ә/б) – Талдықорған қ. 68-мотоатқыштар дивизиясының бұрынғы 106-жеке барлау батальоны; * 4-жеке инженерлік-сапер батальоны (89427 ә/б) – [[Сарыөзек (Жетісу облысы)|Сарыөзек]] ауылы, Кербұлақ ауданы, Алматы облысы. 68-мотоатқыштар дивизиясының бұрынғы 227-жеке инженерлік-сапер батальоны; * 4-жеке байланыс батальоны (77035 ә/б) — Сарыөзек ауылы, Кербұлақ ауданы, Алматы облысы. Бұрынғы 68-мотоатқыштар дивизиясының 549-жеке байланыс батальоны. Алматы облысына десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің негізгі шоғырлануына байланысты Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Құрлық әскерлері Аэроұтқыр әскерлері қолбасшысы басқармасының орналасқан жері [[Алматы]] қаласы болып белгіленді. Басқарма [[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері|Әскери-әуе күштері]] штаб-пәтерінің қасында орналасты<ref>Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің "Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Десанттық-шабуылдау әскерлері қолбасшысының басқармасы" Республикалық мемлекеттік мекеме [https://niac.kz/kz/010240002847 Ұлттық ақпараттық-талдау орталығы сайтында] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213174829/https://niac.kz/kz/010240002847 |date=2024-02-13 }}</ref>. 2017 жылдың шілдесінде ҚР Қорғаныс министрінің бұйрығымен Аэроұтқыр әскерлері '''Десанттық-шабуылдаушы әскерлері''' деп өзгертілді. === Қаруландырылуы, штаттық құрылымы, қамтамасыз етілуі === [[Сурет:Боец инженерно-сапёрного подразделения.JPG|thumb|right|240px|35-бригадасындағы инженерлік-сапер ротасының жауынгерлері. 2009 ж. тамыз]] [[Сурет:Бойцы АэроМобильных Войск в полевой экипировке.JPG|thumb|right|240px|35-бригаданың түздік жабдықтағы мерзімді қызмет жауынгерлері. 2009 ж. тамыз]] [[Сурет:А400М + С-295 (1).jpg|thumb|right|240px|Әскери-көлік ұшақтары – [[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері|Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Әуе қорғанысы күштерінің]] ауыр [[Airbus A400M]] және орташа [[EADS CASA C-295|CASA С-295]] ұшағы, сондай-ақ Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің әуе-десанттық жаттығулары үшін пайдаланылады.<br /> Астана. 2025 ж. мамыр]] Құрылған десанттық-шабуылдау бригадалары бастапқыда мотоатқыштар бөлімшелеріне арналған штаттық қару-жарақ стандартын алып, келесі ұйымға ие болды: * Бригаданың штабы және басқармасы; * [[БТР-80]]/[[БМП-1]]/[[БМП-2]] бар 3 десанттық-шабуылдаушы батальон; * [[2С1]] және [[122-мм гаубица Д-30|Д-30А]] бар артиллериялық дивизия; * [[Т-72]] бар танк ротасы; * зениттік зымыранды-артиллериялық батарея; * [[Басқарылатын танкке қарсы рекаталар|БТҚР]] және [[МТ-12]] бар танкке қарсы батарея; * [[БМ-21 (Град)|БМ-21]] бар реактивті артиллериялық батарея; * барлау ротасы; * инженерлік-сапер ротасы; * химиялық қорғау ротасы; * байланыс ротасы; * десанттық қолдау ротасы; * материалдық қамтамасыздандыру ротасы; * медициналық рота; * жөндеуші рота; * оркестр; * коменданттық взвод. 36-десанттық-шабуылдау бригадасы сәл өзгеше қарулануымен ерекшеленді, өйткені ол үшін 2012 жылдың ақпан айында тәжірибе ретінде түрік өндірісінің 17 [[Otokar Cobra]] құрыштытасымалдағыш сатып алынды. Сондай-ақ 36-десанттық-шабуылдау бригадасы 2012 жылдың ақпан айында зеңбірекпен қаруланған [[БТР-82|БТР-82А]] ТМД елдері әскерлері арасында бірінші болып алды (Қазақстан Ресейден бір жыл бұрын БТР-82А-ны пайдалануға алды). 2016 жылдан бастап кейбір бригадалар оңтүстік африкалық Paramount Group компаниясы әзірлеген «[[Мараудер (құрыштытасымалдағыш)|Мараудер]]» құрыштытасымалдағыштарының лицензиялық көшірмесі болып табылатын Қазақстанда жасалған «Арлан» құрыштытасымалдағыштарымен жабдықталды<ref>{{Cite web |url=https://www.azattyq.org/a/31953001.html|title=Қазақстан армиясына 168 "Арлан" беренді автокөлігін сатып алуға 82 млрд жұмсалады|publisher=АЗАТТЫҚ РАДИОСЫ|date=2022-07-21|accessdate=2025-08-20}}</ref>. Шындығында десанттық-шабуылдау бригадаларының қазақстан армиясындағы механикаландырылған (мотоатқыштар) бригадаларынан айырмашылығы әскери қызметкерлерді парашютпен секіру бойынша міндетті әуе-десанттық жаттығулары болды және болып табылады. Парашютпен секіру негізінен [[Ми-8]]/[[Ми-8|Ми-17]] тікұшақтарынан және [[Ан-12]] ұшағынан (соңғысы 2022 жылы қолданыстан шығарылған) жасалды. Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінде әуедесанттық техника болмады. Жеке құрамын десанттау үшін десанттық-шабуылдаушы әскерлердің негізгі парашют жүйесі ретінде уақыт бойынша сынақтан өткен Д-6-4 және Д-1-5у кеңестік жүйелерін пайдаланды. 2014 жылдан бастап әскерлерде «Бүркіт-2» және «Мальва-Аксиома» сияқты арнайы парашют жүйелері алынып, игерілді. 2012 жылдан бастап Қазақстан десанттық-шабуылдаушы әскерлерді бір жерден екінші жерге жіберуге және парашюттік десанттау әрекеттері үшін испандық С-295 орташа әскери-көлік ұшағын сатып алынды. 2023 жылға қарай [[EADS CASA C-295|С-295]] ұшақтарының саны 10 бірлікке жетті. Олардың барлығы [[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері|Қазақстан Әуе қорғанысы күштерінің]] 281-жеке авиациялық эскадрильясына біріктірілген. Бұл машиналар ПГС-500 алаңқайында жабдықталған жауынгерлердің де, салмағы 500 келіге дейінгі жүктердің де парашюттік шығарылымдарын жаттықтыру үшін белсенді қолданылады. 2024 жылдың желтоқсан айында ҚР ҚК тапсырыс берілген жүк көтергіштігі 37 тоннаға дейінгі [[Airbus A400M]] екі ауыр әскери-көлік ұшағын алды, оны десанттық-шабуылдаушы әскерлердің парашюттік шығарылымдары үшін де, [[Мараудер (құрыштытасымалдағыш)|Арлан ҚДМ]] сияқты жауынгерлік техниканың парашюттік шығарылымдары үшін де пайдалану жоспарлануда. === Әскер түрінің мәртебесін көтеру === 2022 жылдың сәуірінде Қазақстан Президентінің Жарлығы шықты, оған сәйкес десанттық-шабуылдаушы әскерлер Құрлық әскерлерінің құрамынан шығарылып, әскер түрлерінің жеке саласы мәртебесін алды. Десанттық-шабуылдаушы әскерлер Жоғарғы Бас қолбасшының резервіне айналды. === Жауынгерлік және бітімгершілік әрекеттерге қатысуы === [[Сурет:Боевое знамя 38-й десантно-штурмовой бригады ВС РК.jpg|thumb|right|250px|38-десанттық-шабуылдаушы бригадасының жауынгерлік туы («Қазбриг»). Астана. 2025 ж. мамыр]] [[Сурет:Парадная коробка 38-й отдельной десантно-штурмовой бригады (Казбриг).jpg|thumb|right|250px|38-жеке десанттық-шабуылдаушы бригадасының (Қазбриг) шеруі, осы құраманың алдыңғы қатарлы — 46-мотоатқыштар бригадасының жауынгерлік туы.<br />Астана. 2017 ж. мамыр]] Ресми түрде десанттық-шабуылдаушы әскерлер ұрыс қимылдарына қатыспады. 1992 жылдың қыркүйегінен 1993 жылдың қаңтарына дейін [[Тәжікстандағы азаматтық соғыс|Тәжікстандағы азамат соғысының]] қызып тұрған шағында 35-десанттық-шабуылдау бригадасының құрама батальоны Мәскеу және Пандж шекарасы аймағында [[Таулы Бадахшан автономиялы облысы|Таулы Бадахшандағы]] тәжік-ауған шекарасын күзетуге қатысқан Ресей шекара әскерлерін күшейтуге қатысты. 1993 жылы сәуірде жеке құрама атқыштар батальоны құрылды, оның құрамына 35-десанттық-шабуылдау бригадасынан, [[Қазақстан ІІМ iшкi әскерлері|ҚР ІІМ ішкі әскерлерінен]] және [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі|ҚР ҰҚК шекара әскерлерінен]] бір-бір ротадан кірді. Бұл батальон Қалай-Хумб және Хорог шекара жасақтары аймағындағы ресейлік шекарашыларды күшейтті. 35-бригададан құрама рота үш айлық айналымға 1994 жылдың шілдесіне дейін жіберілді, содан кейін десантшылар ротасының орнына 68-мотоатқыштар дивизиясының мотоатқыштарының құрама ротасы келді. Тәжік-ауған шекарасын күзету кезінде 35-бригада жауынгерлері тәжік оппозициясымен де, ауған содырларымен де бірнеше рет атысқа түсіп, жараланғандармен де, хабар-ошарсыз кеткендермен де шығынға ұшырады. 2002 жылы 35-десанттық-шабуылдау бригадасындағы 3-батальонының негізінде келісім-шарт бойынша әскери қызметшілер қатарынан [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгершілік күштері|БҰҰ-ның қамқорлығымен бітімгершілік әскери қимылдарды]] қолданылуы тиіс қазақстандық бітімгершілік батальоны («Қазбат» немесе 28079 ә/б) құрылды. 2003 жылы жаңа бригадалар құрылған кезде аэроұтқыр әскерлерінің қатарына Кербұлақ ауданы Сарыөзек ауылынан Қапшағай қаласына ауыстырылған 4-жеке инженерлік-сапер батальоны (89427 ә/б) қосылды. Бұл бөлімше 68-мотоатқыштар дивизиясының бұрынғы 227-жеке инженерлік-сапер батальоны болды. 2003 жылы 35-бригаданың негізінде «Қазбат» бітімгершілік батальоны құрылғанда, бұл инженерлік-сапер батальоны Қазбаттың жанына орналаса отырып, аэроұтқыр әскерлерінің жеке инженерлік-сапер жасағына (89427 ә/б) қайта құрылды. 2005 жылы «Қазбат» жеке инженер-сапер жасағына қосылуына байланысты «Қазбригке» біріктірілді. Бұл әскери басшылықтың бітімгершілік бригадасын құрудағы алғашқы әрекеті болды. Бұл ретте Қазбригке саперлік бөлімшенің (89427 ә/б) шартты белгісі берілді. 2008 жылы Қазбригте ұзақ уақыт бойы ірі көлемде қаржы жымқыру фактісінің ашылуына байланысты әскери бөлім қайтадан «Қазбат» бітімгершілік батальонына (28079 ә/б) қысқартылды. Халықаралық бітімгершілік әскери қимылдарда пайдалану үшін 2007 жылға қарай Алматыда 38-десанттық-шабуылдау бригадасы дайындалды, оның құрамына бұрын құрылған «Қазбат» (28079 ә/б) енгізілді. Бұл бригада кейінірек «Қазбриг» екінші ресми атауын алды, бұл әскери басшылықтың бітімгершілік бригадасын құрудағы екінші, сәтті әрекеті болды. Бұл бригаданың бөлімшелері [[НАТО]] елдері, [[Өзбекстан]], [[Қырғызстан]], [[Тәжікстан]], [[Түркия]], [[Үндістан]] және басқа да елдердің бөлімшелерімен бірге 2003-2019 жылдар аралығында Алматы облысында тұрақты түрде өткізілетін «Дала қыраны» халықаралық бітімгершілік жаттығуларына қатысты. 2003 жылдың тамызынан 2008 жылдың қарашасына дейін 27 адамнан тұратын инженерлік-сапер жасағы (штаб бойынша инженер-сапер миналардан тазарту взводы) алты айлық айналымда Бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық коалиция күштерінің құрамында [[Ирак|Иракта]] болды, сондай-ақ Ирактағы әртүрлі нысандарды минасыздандыру және ирактық әскери қызметкерлерді дайындықтан өткізді. Миналардан тазарту бойынша жауынгерлік тапсырмаларды орындау кезінде капитан Қайрат Құдабаев қаза тапты. 2018 жылдың қазан айынан бастап Қазбригтің 120 адамдық құрама ротасы [[Ливан|Ливандағы]] Үндістанның бітімгершілік батальонының құрамында алты айлық айналым негізде бітімгершілік әскери қимылдарын жүргізіп келеді. 2022 жылдың қаңтарында Алматы мен Талдықорғандағы [[2022 жылғы Қазақстандағы наразылық шаралары|жаппай наразылық шараларын]] басу кезінде билік десанттық-шабуылдаушы бөлімшелерді де іске қосты. Алматы қаласы әкімдігінің ғимаратын күзету бойынша жауынгерлік тапсырманы орындау кезінде 35-десанттық-шабуылдау бригада қолбасшысының жауынгерлік даярлық жөніндегі орынбасары, подполковник Сәндібек Хаиров ойрандаушылардың қолынан қаза тапты. [[Талдықорған|Талдықорғанда]] төрт бейбіт тұрғынның өліміне әкеп соқтырған қаруды заңсыз қолданғаны үшін 37-десанттық-шабуылдау бригадасының екі әскери қызметкері сотталды. БҰҰ өкілдері Алматыда конституциялық тәртіпті қалпына келтіру кезінде 38-десанттық-шабуылдау бригадасы («Қазбриг») әскери қызметшілерінің [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгершілік күштері|БҰҰ бітімгершілік күштерінің]] айрықша атрибуттары болып саналатын «UN» әріптері бар көк дулығаларды пайдаланғаны үшін республика басшылығына наразылық білдірді. == Десанттық-шабуылдаушы әскерлердің қазіргі құрамы мен орналасуы == [[Сурет:Боевое знамя 36-й десантно-штурмовой бригады.jpg|thumb|right|250px|36-жеке десанттық-шабуылдаушы бригадасының жауынгерлік байрағы.<br /> Астана. 2017 ж. мамыр]] [[Сурет:Боевое знамя 37-й десантно-штурмовой бригады Казахстана.jpg|thumb|right|250px|Кеңес Одағының Батыры генерал-майор И. В. Панфилов атындағы 37-десанттық-шабуылдау бригадасының жауынгерлік байрағы. 2025 ж. шілде]] [[Сурет:Боевое знамя 472-го отдельного полка связи.jpg|thumb|right|250px|Десанттық-шабуылдаушы әскерлеріндегі 472-жеке байланыс полкінің жауынгерлік байрағы]] Қазіргі уақытта десанттық-шабуылдаушы әскерлеріне мыналар кіреді: * Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің қолбасшылық басқармасы — Алматы қаласы, Тимирязев көшесі, 48-үй; * [[35-гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы]] (32363 ә/б) — [[Қонаев (қала)|Қонаев]] қаласы, Алматы облысы; * Кеңес Одағының Батыры генерал-майор [[Иван Васильевич Панфилов|И. В. Панфилов]] атындағы 37-десанттық-шабуылдау бригадасы (18404 ә/б) — [[Талдықорған]] қаласы, [[Жетісу облысы]]; * [[Райымбек батыр]] атындағы [[38-десанттық-шабуылдау бригадасы]] («Қазбриг») (61993 ә/б) — Алматы қаласы; * 472-жеке байланыс полкі (бұрынғы 107-жеке байланыс бригадасы — 16194 ә/б) — [[Боралдай (Алматы облысы)|Боралдай]] кенті, Іле ауданы, Алматы облысы. Бөлім 2012 жылы Аэроұтқыр әскерлерінің құрамына енді; * 65-барлау полкі (48386 ә/б) — Талдықорған қаласы; * 57-материалдық-техникалық қамтамасыз ету полкі (12881 ә/б) – Алматы қаласы; * жөндеу-қалпына келтіру базасы (68602 ә/б) — Алматы қаласы; * штаб батальоны (44013 ә/б) — Алматы қаласы; * РХБҚ батальоны (26363 ә/б) — Қонаев қаласы. 2023 жылдың ақпан айына дейін десанттық-шабуылдаушы әскерлердің құрамына Астана қаласында және Ақмола облысының [[Арнасай (Ақмола облысы)|Арнасай]] ауылында орналасқан 36-десанттық-шабуылдау бригадасы (68665 ә/б) кірді. 2023 жылдың ақпанында оның 36-арнайы мақсаттағы бригада болып өзгертіліп, ДШӘ құрамынан Қорғаныс министрлігіне тікелей бағынуға берілетіні жарияланды. Бригаданың бұрынғы мақсаты өзгерді, енді ол еліміздегі маңызды стратегиялық нысандарды, соның ішінде [[Ақорда (резиденция)|Ақорданы]] күзету мен қорғау қызметін атқарады. Басқа деректерге қарағанда, 36-бригада 2015 жылы Қорғаныс министрлігіне тікелей бағынуға берілген. 38-жеке десанттық-шабуылдау бригадасының (Қазбриг) тірегі қазіргі кезеңде шартты түрде «Қазбат-1», «Қазбат-2» және «Қазбат-3» деп атауға болатын 3 десанттық-шабуылдаушы батальоннан тұрады. «Қазбат-1» [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгершілік күштері|БҰҰ қамқорлығымен бітімгершілік миссияларына]] қатысуға арналған. «Қазбат-2» [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы|Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымы]] (ҰҚШҰ) аясындағы бітімгершілік әскери қимылдарға қатысуға арналған. «Қазбат-3» — Қазбригтің резервтік бөлімшесі болып келеді. Десанттық-шабуылдаушы әскерлер Құрлық әскерлерінен бөлініп, 2022 жылғы сәуірде Қарулы Күштердің жеке бөлімшесі мәртебесін алғанға дейін ''«Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығының'' келесі құрамалары десанттық-шабуылдаушы әскерлер қолбасшылығына (2017 жылдың шілдесіне дейін – Аэроұтқыр әскері) бағынысты: * 9-механикаландырылған бригада (74261 ә/б) — [[Жаркент]] қаласы, Панфилов ауданы, Алматы облысы; * 43-танк бригадасы (12740 ә/б) — [[Сарыөзек (Жетісу облысы)|Сарыөзек]] ауылы, Кербұлақ ауданы, Алматы облысы; * 44-артиллериялық бригада (29108 ә/б) — Сарыөзек ауылы. АэҰӘ/ДШӘ құрамына енгізілген кезде 43-танк бригадасы 10-механикаландырылған бригада ретінде жаңадан жасақталып, біраз уақыт 10-шабуылдаушы бригада деп аталды<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/zhetysu-kerbulak/press/news/details/638846?lang=kk|title=Сарыөзектегі шабуылдаушылар бөлім күнін атап өтті|publisher=GOV.kz|date=2023-10-19|accessdate=2025-08-20}}</ref>. Құрлық әскерлерінен ДШӘ шығарылған соң аталған үш бөлімше «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығына қайтарылды. == Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің қолбасшылары == Әртүрлі жылдар ішінде Десанттық-шабуылдаушы күштерді (Ұтқыр күштері, Аэроұтқыр әскерлері) келесі генералдар басқарды: * генерал-майор [[Уәли Бисақанұлы Еламанов|Еламанов Уәли Бисақанұлы]] — 2001 ж. қазан — 2002 ж. қаңтар; * генерал-лейтенант [[Сәкен Әділханұлы Жасұзақов|Жасұзақов Сәкен Әділханұлы]] — 2002 ж. қаңтар — 2003 ж. қыркүйек; * генерал-лейтенант [[Мұрат Жәлелұлы Майкеев|Майкеев Мұрат Жәлелұлы]] — 2003 ж. қыркүйек — 2009 ж. тамыз; * генерал-майор [[Әділбек Қалибекұлы Алдабергенов|Алдабергенов Әділбек Қалибекұлы]] — 2009 ж. тамыз — 2013 ж. ақпан; * генерал-майор [[Дәулет Рысқұлбекұлы Оспанов|Оспанов Дәулет Рысқұлбекұлы]] — 2013 ж. ақпан — 2015 ж. қазан; * генерал-майор [[Алмаз Жеңісұлы Жұмакеев|Жұмакеев Алмаз Жеңісұлы]] — 2015 ж. қазан — 2018 ж. сәуір; * генерал-майор [[Қайдар Сәмиғоллаұлы Қарақұлов|Қарақұлов Қайдар Сәмиғоллаұлы]] — 2018 ж. сәуір — 2019 ж. мамыр; * генерал-майор Әбубәкіров Қаныш Асанханұлы — 2019 ж. мамыр — 2021 ж. маусым; * генерал-майор Көшекбаев Мереке Мәтімұлы — 2021 ж. маусым — 2022 ж. наурыз; * генерал-майор [[Алмаз Жеңісұлы Жұмакеев|Жұмакеев Алмаз Жеңісұлы]] — 2022 ж. наурыз — 2026 ж. 11 наурыз; * полковник Гусейнов Махсут Курманалиевич — 2026 ж. 3 сәуірден бастап == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан ІІМ iшкi әскерлері]] * [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі|ҚР ҰҚК шекара қызметі]] * [[Қазақстан Республикасының Әскери полициясы|ҚР ҚК әскери полициясы]] * [[Қазақстан Республикасы Құрлық әскерлері|ҚР ҚК Құрлық әскерлері]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан Қарулы күштері]] e8v30kl1426wngu01jx3l4rvy28w5yo 3582161 3582160 2026-04-12T08:07:07Z Орел Карл 81620 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582161 wikitext text/x-wiki {{Жауынгерлік құралым | Атауы = Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің десанттық-шабуылдаушы әскерлері | Шынайы атауы = | Сурет = Нарукавный шеврон Десантно-штурмовых Войск ВС РК - 1.jpg | Сурет ені = | Сурет атауы = | Күндер = 2000 жылдан бастап | Таратылды = | Елі = {{KAZ}} | Бағынышты = ДШӘ қолбасшылығы | Кіреді = [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстан Қарулы Күштері]] | Түрі = жеке әскери бөлім (2023 бастап) | Тармағы = | Рөлі = [[Әуе-десант әскері|әуе-десант әскерлері]] | Көлемі = | Штаб-пәтері = | Штаб-пәтерінің түрі = | Лақап аты = | Сәруары = | Ұраны = | Реңкі = | Маршы = | Бойтұмары = | Жабдығы = | Жабдық түрі = | Шайқастары = | Шайқас түрі = | Ізашары = | Ізбасары = | Марапаттары = | Сайты = | ортаққордағы санаты = <!-- Басшылығы --> | Командирі1 = Махсут Гусейнов | Командир атағы1 = | Командирі2 = | Командир атағы2 = | Командирі3 = | Командир атағы3 = | Командирі4 = | Командир атағы4 = | Командирі5 = | Командир атағы5 = | Командирі6 = | Командир атағы6 = | Командирі7 = | Командир атағы7 = | Командирі8 = | Командир атағы8 = | Командирі9 = | Командир атағы9 = }} '''Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің десанттық-шабуылдаушы әскерлері''' — [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстан Қарулы Күштерінің]] жеке әскер бөлімі. Жоғарғы Бас Қолбасшының резерві болып табылады және әскери тәртіптерде де, негізгі күштерден оқшауланған жағдайда да, оның ішінде жау тылында да тапсырмаларды орындауға арналған әскери бөлім<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/585514?lang=kk|title=Қарулы күштердің Десанттық-шабуылдау әскерлеріне 23 жыл|publisher=GOV.kz|date=2023-07-06|accessdate=2025-08-20}}</ref>. == Тарихы == === Кеңес заманында === [[Сурет:Боевое Знамя 35-й огдшбр.JPG|thumb|right|250px|35-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасының кеңестік жауынгерлік байрағы]] КСРО-ның кейінгі кезеңдерінде [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] аумағында бір ғана парашюттік бөлімше — [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысының]] [[Ақтоғай (Абай облысы)|Ақтоғай]] кентінде орналасқан 57-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы орналасты. Бұл бригада кадрлық (қызметкерлері толық емес) болды және 1979 жылы құрылды<ref>{{кітап|авторы= Шайкин В. И.|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= «История создания и пути развития Воздушно-десантных войск»|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Рязань|баспасы= Типография РВВДКУ|жыл= 2013|томы= |беттері= |барлық беті= 299|сериясы= |isbn= УДК 355.23 ББК Ц 4,6(2) 3 Ш17|тиражы= }}</ref>. 1990 жылдың тамызына дейін десанттық-шабуылдаушы құрамалар Әуе-десанттық күштердің емес, Құрлық әскерлерінің бөлігі болды<ref>{{кітап|авторы= Феськов В.И., Голиков В.И., Калашников К.А., Слугин С.А.|бөлімі= Глава 6. Часть II. «Десантно-штурмовые формирования Сухопутных войск»|бөлім сілтемесі= |тақырыбы= «Вооруженные Силы СССР после Второй мировой войны: от Красной Армии к Советской. Часть 1: Сухопутные войска»|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Томск|баспасы= Издательство Томского университета|жыл= 2013|томы= |беттері= 243—245|барлық беті= 640|сериясы= |isbn= 978-5-89503-530-6|тиражы=500}}</ref>. 1988 жылы 56-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы [[Ауғанстан|Ауғанстаннан]] шығарылып, Түрікмен КСР-нің Иолотан қаласында жаңа орын тапты. Келесі 1989 жылы кейбір әскери округтерді тарату реформасы кезінде [[Орта Азия әскери округі]] таратылып, [[Түркістан әскери округі|Түркістан әскери округінің]] құрамына енгізілді. Кеңестік әскери нормалар бойынша мемлекеттік шекараға шығатын әскери округте бір ғана десанттық-шабуылдау бригадасы болуы тиіс болғандықтан, [[Ауған соғысы (1979–1989)|Ауған соғысына]] қатысқан 56-бригада қалды, ал 1990 жылы 57-десанттық-шабуылдау бригадасы таратылды. Осы кезден бастап Қазақ КСР аумағында бірде-бір әуе-десанттық бөлімше болмады. 1991 жылы, [[КСРО ыдырауы|КСРО ыдырамай]] тұрып, [[35-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы]] Германиядағы Кеңес әскерлері тобынан Қазақ КСР [[Алматы облысы|Алматы облысының]] [[Қонаев (қала)|Қапшағай]] қаласына қайта орналастырылды. Жаңа орналасқан жерінде бригада 32363 әскери бөлімі деген шартты атауын алды. Қайта орналастыруды таңдау елдің әскери басшылығының 1979 жылы таратылған және таулы шөлді жерлерде ұрыс қимылдарын жүргізуге бағытталған 105-гвардиялық әуе-десанттық дивизиясын қайта құру жоспарларымен айқындалды. 35-бригада 1979 жылы қарашада 111-парашютті-десанттық полкінің құрамындағы дивизия негізінде құрылғандықтан, 105-дивизиямен тікелей байланысты болды. Ал Қапшағай гарнизонында 546-жеке арнайы мақсаттағы полк (1984 жылы Ауғанстанға аттанған 22-жеке арнайы мақсаттағы бригаданың қалдықтарынан құрылған) болды, осының материалдық базасы әуе-десанттық жаттығуларға мүмкіндік берді. 105-дивизияны қалпына келтіру жоспарына сәйкес 35-бригада 111-парашютті-десанттық полк болып қайтадан жаңадан жасақталуы тиіс еді. 105-әуе-десанттық дивизияны қайта құру кезінде 35-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы 35-жеке әуе-десанттық бригада деп аталып, 546-полктің әскери қалашығын иеленді, ал ол өз кезеңінде 40-армияның 524-жеке арнайы мақсаттағы рота деп жаңадан жасақталып, Қапшағай гарнизонының басқа әскери қалашығына орналастырылды<ref>{{Cite web |url=http://desantura.ru/articles/33636/ |title=Неизвестная дивизия. 105-я гвардейская воздушно-десантная Краснознамённая дивизия (горно-пустынная) |access-date=2014-09-06 |archive-date=2016-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160516185902/http://desantura.ru/articles/33636 |url-status=live }}</ref>. КСРО-ның кейінгі ыдырауы 105-әуе-десанттық дивизияны қайта құру жоспарын үзді, өйткені оның құрамына енгізу жоспарланған әскери бөлімдер үш тәуелсіз мемлекеттің (Өзбекстан, Түрікменстан және Қазақстан) аумағында болып шықты. [[КСРО Қарулы Күштерін бөлісу|КСРО Қарулы Күштері бөлісіп алған]] кезде, 1992 жылы 7 мамырда Алматыда жасалған Ресей-Қазақстан келісімдеріне сәйкес, 35-жеке гвардиялық әуе-десанттық бригадасы бұрынғы – 35-жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы атауын қайтарып, толығымен Қазақстанның құзыретіне өтті. === Қазақстан әскеріндегі 35-бригада. 1992—2000 === [[Сурет:Десантники в грузовой кабине Ан-12.jpg|thumb|right|250px|Ан-12 ұшағының жүк кабинасы. 35-бригаданың жауынгерлері Қапшағайдың төңірегінде парашютпен қонуға дайындалуда. 1996 ж. мамыр]] Жаңадан құрылған Қазақстан армиясы жалғыз парашюттік бөлімді жеке әскери бөлімге бөлуді мақсат етпегендіктен, 1993 жылы 9 сәуірде құрылған [[Қазақстан Республикасы Құрлық әскерлері|ҚР ҚК Құрлық әскерлерінің]] құрамына 35-десанттық-шабуылдаушы бригадасы енгізілді. 35-бригададағы барлық жауынгерлік дайындықтар [[КСРО Құрлық әскерлерінің десанттық-шабуылдаушы құрылымдары|КСРО ҚК Құрлық әскерлерінің десанттық-шабуылдаушы құрылымдарына]] арналған кеңестік әдістемеге сәйкес жүргізілді. Славян ұлттарының офицерлері мен прапорщиктерінің кетуіне және [[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы|ТМД]] елдеріндегі жалпы экономикалық құлдырауға байланысты жеткіліксіз қаржыландыруға байланысты жаңадан құрылған [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде]] кадрлық дағдарыс орын алды. Барлық армия бөлімдерінде бөлімшелердің штат санын қысқарту бойынша реформалар жүргізілді. Офицерлердің тапшылығы әскери басшылықты барлық дерлік жауынгерлік дайын бөлімшелерде кадрлық қысқарту жұмыстарын жүргізуге мәжбүр еткізді. 35-бригадада 1994 жылға қарай 4-десанттық-шабуылдаушы батальон мен барлау ротасы таратылды, артиллериялық дивизия штаты қысқартылды, әрбір десанттық-шабуылдаушы батальонға бір парашютті-десанттық ротадан жасақталып, миномет батареялары таратылды. 1995 жылдың жазына қарай бригаданың жеке құрамы шамамен 1500 адамды құрады<ref>{{Cite web |url=https://desantura.ru/articles/23/ |title=История создания Аэромобильных войск Республики Казахстан|access-date=2013-09-02 |archive-date=2014-01-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6DnlW5QPD?url=http://desantura.ru/articles/23/ |url-status=live }}</ref>. 2000 жылы 11 тамызда 35-бригада ҚР ҚК Оңтүстік әскери округі әскерлерінің құрамына енді. === Әскер түрлерінің құрылуы === [[Сурет:Нарукавный шеврон Десантно-штурмовых Войск ВС РК - 2.jpg|thumb|right|200px|ҚР ҚК десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің түздік нысанды киімге арналған жең белгісі]] 2000 жылы 6 шілдеде [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президентінің]] «Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің құрылымы туралы» № 417 Жарлығы шықты, оған сәйкес әскер түрлерінің жаңа саласы – '''ҚР ҚК Ұтқыр әскерлері''' құрылды. 2001 жылдың 1 ақпанында 35-бригада Оңтүстік әскери округінен шығарылып, ҚР ҚК Ұтқыр әскерлерінің құрамына енгізілді. Бастапқыда 35-бригада әскер түрінің өзі болды. 2003 жылы 12 қарашада Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің нұсқауының негізінде Ұтқыр әскерлер Аэроұтқыр әскерлері болып өзгертілді. Бірақ ҚР ҚК '''Аэроұтқыр әскерлерінің''' құрылған күні 2000 жылдың 6 шілдесі деп саналады<ref>{{Cite web |url=https://archive.sarbaz.kz/volno/6-shіlde---aeroutqyr-aeskerlerіnіng-kuenі-161881145/|title=6-шілде - Аэроұтқыр әскерлерінің күні|publisher=«САРБАЗ» әскери порталы|date=2016-07-07|accessdate=2025-08-20}}</ref>. 2003 жылдың көктемінен күзіне дейін ұйымдастырушылық және штаттық іс-шаралар Аэроұтқыр әскерлерінің жаңа десанттық-шабуылдау бригадаларын құруға кірісті. Олардың барлығы 35-бригададан кейінгі тәртіп бойынша жалпы әскери нөмірлер алды. Оларды құрудың негізі құрлық әскерлерінің мотоатқыштар бөлімдері болды. 2003 жылы келесі десанттық-шабуылдаушы құрамалар құрылды<ref>{{кітап|авторы= Захаров В. М.|бөлімі= Часть II. «Военные организации постсоветских государств». Глава 3. «Раздел советских вооружённых сил»|бөлім сілтемесі= |тақырыбы= «Военное строительство в государствах постсоветского пространства»|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= |баспасы= Издательство РИСИ|жыл= 2011|томы= |беттері= 285—289|барлық беті= 380|сериясы= |isbn= 978-5-7893-0118-0|тиражы= 300}}</ref>: * 36-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы (68665 ә/б) — [[Астана]] қ. 2-мотоатқыштар бригадасын жаңадан жасақтау арқылы құрылды, ол өз кезегінде [[Қарағанды|Қарағандыда]] орналасқан бұрынғы [[7-жеке механикаландырылған бригада|203-мотоатқыштар дивизиясының]] бөлімшелері негізінде құрылды. Басқа деректер бойынша, бригада Вячеславка елді мекенінде орналасқан 429-арнайы мақсаттағы «Қалқан» жасағының (43663 ә/б) негізінде құрылды; * 37-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы (18404 ә/б) — [[Талдықорған]] қ., сол кезде Алматы облысы, қазір [[Жетісу облысы]]. [[9-жеке механикаландырылған бригада|68-мотоатқыштар дивизиясының]] 517-мотоатқыштар полкін жаңадан жасақтау арқылы құрылған; * 38-жеке десанттық-шабуылдау бригадасы (61993 ә/б) — Алматы қ. 1997 жылы 68-мотоатқыштар дивизиясы 385-мотоатқыштар полкінің негізінде құрылған 46-мотоатқыштар бригадасын жаңадан жасақтау арқылы құрылды; * 4-жеке барлау батальоны (48386 ә/б) – Талдықорған қ. 68-мотоатқыштар дивизиясының бұрынғы 106-жеке барлау батальоны; * 4-жеке инженерлік-сапер батальоны (89427 ә/б) – [[Сарыөзек (Жетісу облысы)|Сарыөзек]] ауылы, Кербұлақ ауданы, Алматы облысы. 68-мотоатқыштар дивизиясының бұрынғы 227-жеке инженерлік-сапер батальоны; * 4-жеке байланыс батальоны (77035 ә/б) — Сарыөзек ауылы, Кербұлақ ауданы, Алматы облысы. Бұрынғы 68-мотоатқыштар дивизиясының 549-жеке байланыс батальоны. Алматы облысына десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің негізгі шоғырлануына байланысты Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Құрлық әскерлері Аэроұтқыр әскерлері қолбасшысы басқармасының орналасқан жері [[Алматы]] қаласы болып белгіленді. Басқарма [[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері|Әскери-әуе күштері]] штаб-пәтерінің қасында орналасты<ref>Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің "Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Десанттық-шабуылдау әскерлері қолбасшысының басқармасы" Республикалық мемлекеттік мекеме [https://niac.kz/kz/010240002847 Ұлттық ақпараттық-талдау орталығы сайтында] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213174829/https://niac.kz/kz/010240002847 |date=2024-02-13 }}</ref>. 2017 жылдың шілдесінде ҚР Қорғаныс министрінің бұйрығымен Аэроұтқыр әскерлері '''Десанттық-шабуылдаушы әскерлері''' деп өзгертілді. === Қаруландырылуы, штаттық құрылымы, қамтамасыз етілуі === [[Сурет:Боец инженерно-сапёрного подразделения.JPG|thumb|right|240px|35-бригадасындағы инженерлік-сапер ротасының жауынгерлері. 2009 ж. тамыз]] [[Сурет:Бойцы АэроМобильных Войск в полевой экипировке.JPG|thumb|right|240px|35-бригаданың түздік жабдықтағы мерзімді қызмет жауынгерлері. 2009 ж. тамыз]] [[Сурет:А400М + С-295 (1).jpg|thumb|right|240px|Әскери-көлік ұшақтары – [[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері|Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Әуе қорғанысы күштерінің]] ауыр [[Airbus A400M]] және орташа [[EADS CASA C-295|CASA С-295]] ұшағы, сондай-ақ Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің әуе-десанттық жаттығулары үшін пайдаланылады.<br /> Астана. 2025 ж. мамыр]] Құрылған десанттық-шабуылдау бригадалары бастапқыда мотоатқыштар бөлімшелеріне арналған штаттық қару-жарақ стандартын алып, келесі ұйымға ие болды: * Бригаданың штабы және басқармасы; * [[БТР-80]]/[[БМП-1]]/[[БМП-2]] бар 3 десанттық-шабуылдаушы батальон; * [[2С1]] және [[122-мм гаубица Д-30|Д-30А]] бар артиллериялық дивизия; * [[Т-72]] бар танк ротасы; * зениттік зымыранды-артиллериялық батарея; * [[Басқарылатын танкке қарсы рекаталар|БТҚР]] және [[МТ-12]] бар танкке қарсы батарея; * [[БМ-21 (Град)|БМ-21]] бар реактивті артиллериялық батарея; * барлау ротасы; * инженерлік-сапер ротасы; * химиялық қорғау ротасы; * байланыс ротасы; * десанттық қолдау ротасы; * материалдық қамтамасыздандыру ротасы; * медициналық рота; * жөндеуші рота; * оркестр; * коменданттық взвод. 36-десанттық-шабуылдау бригадасы сәл өзгеше қарулануымен ерекшеленді, өйткені ол үшін 2012 жылдың ақпан айында тәжірибе ретінде түрік өндірісінің 17 [[Otokar Cobra]] құрыштытасымалдағыш сатып алынды. Сондай-ақ 36-десанттық-шабуылдау бригадасы 2012 жылдың ақпан айында зеңбірекпен қаруланған [[БТР-82|БТР-82А]] ТМД елдері әскерлері арасында бірінші болып алды (Қазақстан Ресейден бір жыл бұрын БТР-82А-ны пайдалануға алды). 2016 жылдан бастап кейбір бригадалар оңтүстік африкалық Paramount Group компаниясы әзірлеген «[[Мараудер (құрыштытасымалдағыш)|Мараудер]]» құрыштытасымалдағыштарының лицензиялық көшірмесі болып табылатын Қазақстанда жасалған «Арлан» құрыштытасымалдағыштарымен жабдықталды<ref>{{Cite web |url=https://www.azattyq.org/a/31953001.html|title=Қазақстан армиясына 168 "Арлан" беренді автокөлігін сатып алуға 82 млрд жұмсалады|publisher=АЗАТТЫҚ РАДИОСЫ|date=2022-07-21|accessdate=2025-08-20}}</ref>. Шындығында десанттық-шабуылдау бригадаларының қазақстан армиясындағы механикаландырылған (мотоатқыштар) бригадаларынан айырмашылығы әскери қызметкерлерді парашютпен секіру бойынша міндетті әуе-десанттық жаттығулары болды және болып табылады. Парашютпен секіру негізінен [[Ми-8]]/[[Ми-8|Ми-17]] тікұшақтарынан және [[Ан-12]] ұшағынан (соңғысы 2022 жылы қолданыстан шығарылған) жасалды. Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінде әуедесанттық техника болмады. Жеке құрамын десанттау үшін десанттық-шабуылдаушы әскерлердің негізгі парашют жүйесі ретінде уақыт бойынша сынақтан өткен Д-6-4 және Д-1-5у кеңестік жүйелерін пайдаланды. 2014 жылдан бастап әскерлерде «Бүркіт-2» және «Мальва-Аксиома» сияқты арнайы парашют жүйелері алынып, игерілді. 2012 жылдан бастап Қазақстан десанттық-шабуылдаушы әскерлерді бір жерден екінші жерге жіберуге және парашюттік десанттау әрекеттері үшін испандық С-295 орташа әскери-көлік ұшағын сатып алынды. 2023 жылға қарай [[EADS CASA C-295|С-295]] ұшақтарының саны 10 бірлікке жетті. Олардың барлығы [[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері|Қазақстан Әуе қорғанысы күштерінің]] 281-жеке авиациялық эскадрильясына біріктірілген. Бұл машиналар ПГС-500 алаңқайында жабдықталған жауынгерлердің де, салмағы 500 келіге дейінгі жүктердің де парашюттік шығарылымдарын жаттықтыру үшін белсенді қолданылады. 2024 жылдың желтоқсан айында ҚР ҚК тапсырыс берілген жүк көтергіштігі 37 тоннаға дейінгі [[Airbus A400M]] екі ауыр әскери-көлік ұшағын алды, оны десанттық-шабуылдаушы әскерлердің парашюттік шығарылымдары үшін де, [[Мараудер (құрыштытасымалдағыш)|Арлан ҚДМ]] сияқты жауынгерлік техниканың парашюттік шығарылымдары үшін де пайдалану жоспарлануда. === Әскер түрінің мәртебесін көтеру === 2022 жылдың сәуірінде Қазақстан Президентінің Жарлығы шықты, оған сәйкес десанттық-шабуылдаушы әскерлер Құрлық әскерлерінің құрамынан шығарылып, әскер түрлерінің жеке саласы мәртебесін алды. Десанттық-шабуылдаушы әскерлер Жоғарғы Бас қолбасшының резервіне айналды. === Жауынгерлік және бітімгершілік әрекеттерге қатысуы === [[Сурет:Боевое знамя 38-й десантно-штурмовой бригады ВС РК.jpg|thumb|right|250px|38-десанттық-шабуылдаушы бригадасының жауынгерлік туы («Қазбриг»). Астана. 2025 ж. мамыр]] [[Сурет:Парадная коробка 38-й отдельной десантно-штурмовой бригады (Казбриг).jpg|thumb|right|250px|38-жеке десанттық-шабуылдаушы бригадасының (Қазбриг) шеруі, осы құраманың алдыңғы қатарлы — 46-мотоатқыштар бригадасының жауынгерлік туы.<br />Астана. 2017 ж. мамыр]] Ресми түрде десанттық-шабуылдаушы әскерлер ұрыс қимылдарына қатыспады. 1992 жылдың қыркүйегінен 1993 жылдың қаңтарына дейін [[Тәжікстандағы азаматтық соғыс|Тәжікстандағы азамат соғысының]] қызып тұрған шағында 35-десанттық-шабуылдау бригадасының құрама батальоны Мәскеу және Пандж шекарасы аймағында [[Таулы Бадахшан автономиялы облысы|Таулы Бадахшандағы]] тәжік-ауған шекарасын күзетуге қатысқан Ресей шекара әскерлерін күшейтуге қатысты. 1993 жылы сәуірде жеке құрама атқыштар батальоны құрылды, оның құрамына 35-десанттық-шабуылдау бригадасынан, [[Қазақстан ІІМ iшкi әскерлері|ҚР ІІМ ішкі әскерлерінен]] және [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі|ҚР ҰҚК шекара әскерлерінен]] бір-бір ротадан кірді. Бұл батальон Қалай-Хумб және Хорог шекара жасақтары аймағындағы ресейлік шекарашыларды күшейтті. 35-бригададан құрама рота үш айлық айналымға 1994 жылдың шілдесіне дейін жіберілді, содан кейін десантшылар ротасының орнына 68-мотоатқыштар дивизиясының мотоатқыштарының құрама ротасы келді. Тәжік-ауған шекарасын күзету кезінде 35-бригада жауынгерлері тәжік оппозициясымен де, ауған содырларымен де бірнеше рет атысқа түсіп, жараланғандармен де, хабар-ошарсыз кеткендермен де шығынға ұшырады. 2002 жылы 35-десанттық-шабуылдау бригадасындағы 3-батальонының негізінде келісім-шарт бойынша әскери қызметшілер қатарынан [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгершілік күштері|БҰҰ-ның қамқорлығымен бітімгершілік әскери қимылдарды]] қолданылуы тиіс қазақстандық бітімгершілік батальоны («Қазбат» немесе 28079 ә/б) құрылды. 2003 жылы жаңа бригадалар құрылған кезде аэроұтқыр әскерлерінің қатарына Кербұлақ ауданы Сарыөзек ауылынан Қапшағай қаласына ауыстырылған 4-жеке инженерлік-сапер батальоны (89427 ә/б) қосылды. Бұл бөлімше 68-мотоатқыштар дивизиясының бұрынғы 227-жеке инженерлік-сапер батальоны болды. 2003 жылы 35-бригаданың негізінде «Қазбат» бітімгершілік батальоны құрылғанда, бұл инженерлік-сапер батальоны Қазбаттың жанына орналаса отырып, аэроұтқыр әскерлерінің жеке инженерлік-сапер жасағына (89427 ә/б) қайта құрылды. 2005 жылы «Қазбат» жеке инженер-сапер жасағына қосылуына байланысты «Қазбригке» біріктірілді. Бұл әскери басшылықтың бітімгершілік бригадасын құрудағы алғашқы әрекеті болды. Бұл ретте Қазбригке саперлік бөлімшенің (89427 ә/б) шартты белгісі берілді. 2008 жылы Қазбригте ұзақ уақыт бойы ірі көлемде қаржы жымқыру фактісінің ашылуына байланысты әскери бөлім қайтадан «Қазбат» бітімгершілік батальонына (28079 ә/б) қысқартылды. Халықаралық бітімгершілік әскери қимылдарда пайдалану үшін 2007 жылға қарай Алматыда 38-десанттық-шабуылдау бригадасы дайындалды, оның құрамына бұрын құрылған «Қазбат» (28079 ә/б) енгізілді. Бұл бригада кейінірек «Қазбриг» екінші ресми атауын алды, бұл әскери басшылықтың бітімгершілік бригадасын құрудағы екінші, сәтті әрекеті болды. Бұл бригаданың бөлімшелері [[НАТО]] елдері, [[Өзбекстан]], [[Қырғызстан]], [[Тәжікстан]], [[Түркия]], [[Үндістан]] және басқа да елдердің бөлімшелерімен бірге 2003-2019 жылдар аралығында Алматы облысында тұрақты түрде өткізілетін «Дала қыраны» халықаралық бітімгершілік жаттығуларына қатысты. 2003 жылдың тамызынан 2008 жылдың қарашасына дейін 27 адамнан тұратын инженерлік-сапер жасағы (штаб бойынша инженер-сапер миналардан тазарту взводы) алты айлық айналымда Бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық коалиция күштерінің құрамында [[Ирак|Иракта]] болды, сондай-ақ Ирактағы әртүрлі нысандарды минасыздандыру және ирактық әскери қызметкерлерді дайындықтан өткізді. Миналардан тазарту бойынша жауынгерлік тапсырмаларды орындау кезінде капитан Қайрат Құдабаев қаза тапты. 2018 жылдың қазан айынан бастап Қазбригтің 120 адамдық құрама ротасы [[Ливан|Ливандағы]] Үндістанның бітімгершілік батальонының құрамында алты айлық айналым негізде бітімгершілік әскери қимылдарын жүргізіп келеді. 2022 жылдың қаңтарында Алматы мен Талдықорғандағы [[2022 жылғы Қазақстандағы наразылық шаралары|жаппай наразылық шараларын]] басу кезінде билік десанттық-шабуылдаушы бөлімшелерді де іске қосты. Алматы қаласы әкімдігінің ғимаратын күзету бойынша жауынгерлік тапсырманы орындау кезінде 35-десанттық-шабуылдау бригада қолбасшысының жауынгерлік даярлық жөніндегі орынбасары, подполковник Сәндібек Хаиров ойрандаушылардың қолынан қаза тапты. [[Талдықорған|Талдықорғанда]] төрт бейбіт тұрғынның өліміне әкеп соқтырған қаруды заңсыз қолданғаны үшін 37-десанттық-шабуылдау бригадасының екі әскери қызметкері сотталды. БҰҰ өкілдері Алматыда конституциялық тәртіпті қалпына келтіру кезінде 38-десанттық-шабуылдау бригадасы («Қазбриг») әскери қызметшілерінің [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгершілік күштері|БҰҰ бітімгершілік күштерінің]] айрықша атрибуттары болып саналатын «UN» әріптері бар көк дулығаларды пайдаланғаны үшін республика басшылығына наразылық білдірді. == Десанттық-шабуылдаушы әскерлердің қазіргі құрамы мен орналасуы == [[Сурет:Боевое знамя 36-й десантно-штурмовой бригады.jpg|thumb|right|250px|36-жеке десанттық-шабуылдаушы бригадасының жауынгерлік байрағы.<br /> Астана. 2017 ж. мамыр]] [[Сурет:Боевое знамя 37-й десантно-штурмовой бригады Казахстана.jpg|thumb|right|250px|Кеңес Одағының Батыры генерал-майор И. В. Панфилов атындағы 37-десанттық-шабуылдау бригадасының жауынгерлік байрағы. 2025 ж. шілде]] [[Сурет:Боевое знамя 472-го отдельного полка связи.jpg|thumb|right|250px|Десанттық-шабуылдаушы әскерлеріндегі 472-жеке байланыс полкінің жауынгерлік байрағы]] Қазіргі уақытта десанттық-шабуылдаушы әскерлеріне мыналар кіреді: * Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің қолбасшылық басқармасы — Алматы қаласы, Тимирязев көшесі, 48-үй; * [[35-гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы]] (32363 ә/б) — [[Қонаев (қала)|Қонаев]] қаласы, Алматы облысы; * Кеңес Одағының Батыры генерал-майор [[Иван Васильевич Панфилов|И. В. Панфилов]] атындағы 37-десанттық-шабуылдау бригадасы (18404 ә/б) — [[Талдықорған]] қаласы, [[Жетісу облысы]]; * [[Райымбек батыр]] атындағы [[38-десанттық-шабуылдау бригадасы]] («Қазбриг») (61993 ә/б) — Алматы қаласы; * 472-жеке байланыс полкі (бұрынғы 107-жеке байланыс бригадасы — 16194 ә/б) — [[Боралдай (Алматы облысы)|Боралдай]] кенті, Іле ауданы, Алматы облысы. Бөлім 2012 жылы Аэроұтқыр әскерлерінің құрамына енді; * 65-барлау полкі (48386 ә/б) — Талдықорған қаласы; * 57-материалдық-техникалық қамтамасыз ету полкі (12881 ә/б) – Алматы қаласы; * жөндеу-қалпына келтіру базасы (68602 ә/б) — Алматы қаласы; * штаб батальоны (44013 ә/б) — Алматы қаласы; * РХБҚ батальоны (26363 ә/б) — Қонаев қаласы. 2023 жылдың ақпан айына дейін десанттық-шабуылдаушы әскерлердің құрамына Астана қаласында және Ақмола облысының [[Арнасай (Ақмола облысы)|Арнасай]] ауылында орналасқан 36-десанттық-шабуылдау бригадасы (68665 ә/б) кірді. 2023 жылдың ақпанында оның 36-арнайы мақсаттағы бригада болып өзгертіліп, ДШӘ құрамынан Қорғаныс министрлігіне тікелей бағынуға берілетіні жарияланды. Бригаданың бұрынғы мақсаты өзгерді, енді ол еліміздегі маңызды стратегиялық нысандарды, соның ішінде [[Ақорда (резиденция)|Ақорданы]] күзету мен қорғау қызметін атқарады. Басқа деректерге қарағанда, 36-бригада 2015 жылы Қорғаныс министрлігіне тікелей бағынуға берілген. 38-жеке десанттық-шабуылдау бригадасының (Қазбриг) тірегі қазіргі кезеңде шартты түрде «Қазбат-1», «Қазбат-2» және «Қазбат-3» деп атауға болатын 3 десанттық-шабуылдаушы батальоннан тұрады. «Қазбат-1» [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгершілік күштері|БҰҰ қамқорлығымен бітімгершілік миссияларына]] қатысуға арналған. «Қазбат-2» [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы|Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымы]] (ҰҚШҰ) аясындағы бітімгершілік әскери қимылдарға қатысуға арналған. «Қазбат-3» — Қазбригтің резервтік бөлімшесі болып келеді. Десанттық-шабуылдаушы әскерлер Құрлық әскерлерінен бөлініп, 2022 жылғы сәуірде Қарулы Күштердің жеке бөлімшесі мәртебесін алғанға дейін ''«Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығының'' келесі құрамалары десанттық-шабуылдаушы әскерлер қолбасшылығына (2017 жылдың шілдесіне дейін – Аэроұтқыр әскері) бағынысты: * 9-механикаландырылған бригада (74261 ә/б) — [[Жаркент]] қаласы, Панфилов ауданы, Алматы облысы; * 43-танк бригадасы (12740 ә/б) — [[Сарыөзек (Жетісу облысы)|Сарыөзек]] ауылы, Кербұлақ ауданы, Алматы облысы; * 44-артиллериялық бригада (29108 ә/б) — Сарыөзек ауылы. АэҰӘ/ДШӘ құрамына енгізілген кезде 43-танк бригадасы 10-механикаландырылған бригада ретінде жаңадан жасақталып, біраз уақыт 10-шабуылдаушы бригада деп аталды<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/zhetysu-kerbulak/press/news/details/638846?lang=kk|title=Сарыөзектегі шабуылдаушылар бөлім күнін атап өтті|publisher=GOV.kz|date=2023-10-19|accessdate=2025-08-20}}</ref>. Құрлық әскерлерінен ДШӘ шығарылған соң аталған үш бөлімше «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығына қайтарылды. == Десанттық-шабуылдаушы әскерлерінің қолбасшылары == Әртүрлі жылдар ішінде Десанттық-шабуылдаушы күштерді (Ұтқыр күштері, Аэроұтқыр әскерлері) келесі генералдар басқарды: * генерал-майор [[Уәли Бисақанұлы Еламанов|Еламанов Уәли Бисақанұлы]] — 2001 ж. қазан — 2002 ж. қаңтар; * генерал-лейтенант [[Сәкен Әділханұлы Жасұзақов|Жасұзақов Сәкен Әділханұлы]] — 2002 ж. қаңтар — 2003 ж. қыркүйек; * генерал-лейтенант [[Мұрат Жәлелұлы Майкеев|Майкеев Мұрат Жәлелұлы]] — 2003 ж. қыркүйек — 2009 ж. тамыз; * генерал-майор [[Әділбек Қалибекұлы Алдабергенов|Алдабергенов Әділбек Қалибекұлы]] — 2009 ж. тамыз — 2013 ж. ақпан; * генерал-майор [[Дәулет Рысқұлбекұлы Оспанов|Оспанов Дәулет Рысқұлбекұлы]] — 2013 ж. ақпан — 2015 ж. қазан; * генерал-майор [[Алмаз Жеңісұлы Жұмакеев|Жұмакеев Алмаз Жеңісұлы]] — 2015 ж. қазан — 2018 ж. сәуір; * генерал-майор [[Қайдар Сәмиғоллаұлы Қарақұлов|Қарақұлов Қайдар Сәмиғоллаұлы]] — 2018 ж. сәуір — 2019 ж. мамыр; * генерал-майор Әбубәкіров Қаныш Асанханұлы — 2019 ж. мамыр — 2021 ж. маусым; * генерал-майор Көшекбаев Мереке Мәтімұлы — 2021 ж. маусым — 2022 ж. наурыз; * генерал-майор [[Алмаз Жеңісұлы Жұмакеев|Жұмакеев Алмаз Жеңісұлы]] — 2022 ж. наурыз — 2026 ж. 11 наурыз; * полковник Гусейнов Махсут Курманалиевич — 2026 ж. 3 сәуірден бастап == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан ІІМ iшкi әскерлері]] * [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі|ҚР ҰҚК шекара қызметі]] * [[Қазақстан Республикасының Әскери полициясы|ҚР ҚК әскери полициясы]] * [[Қазақстан Республикасы Құрлық әскерлері|ҚР ҚК Құрлық әскерлері]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан Қарулы күштері]] 76zwvini02gcj7a6rv2hg23erc0mxvy 10 764845 3581900 3581130 2026-04-11T19:01:10Z ArystanbekBot 33174 Bot: Кешегі деректерді жаңарту 3581900 json application/json { "articles": 243125, "pages": 664924, "edits": 3578184, "users": 176254, "activeusers": 493, "admins": 15, "files": 8678 } c6hh8b4opq1lrbtno0vq9xbm1agru5w 0 765711 3582260 3508709 2026-04-12T10:03:11Z Ashina 7704 3582260 wikitext text/x-wiki {{ Бокстан жарыс |Атауы = Странджа кубогы |Эмблема = |Өлшемі = 200 |Сурет сипаттамасы = |Қала = {{ту|Болгария}} [[Болгария]], София |Елдер = |Қатысушылар = |Медальдар = |Ашылуы = |Жабылуы = |Өткізілуі = |Алдыңғы = |Келесі = }} '''Странджа кубогы''' (ағылшынша: Strandja Cup немесе Strandja Memorial Tournament; болгарша: Международен боксов турнир „Странджа“) – Еуропадағы ең көне халықаралық әуесқой бокс турнирі. Оны жиі «кіші әлем чемпионаты» деп атайды, өйткені мұнда әлемнің әртүрлі елдерінен күшті боксшылар жиналады. Турнир жыл сайын Болгарияның астанасы София қаласында өтеді. Алғашқы турнир 1950 жылы София қаласындағы «Юнак» стадионында өткен<ref>{{Cite web|title=Кубок Странджа|url=https://vesti.kz/link/kubok-strandja-3135/}}</ref>. Еуропадағы ең ірі әуесқой бокс турнирі '''әлем чемпионатының шағын үлгісі''' болып саналады<ref>{{Cite web|title=Сборная Казахстана по боксу признана лучшей на Кубке Странджа в Болгарии|url=https://tengrisport.kz/tnsport/sbornaya-kazahstana-boksu-priznana-luchshey-kubke-strandja-563976/|date=2025 жылғы 03 наурыз}}</ref><ref>{{Cite web|title=«Странджа-2021»: итоги, победители и призеры|url=https://www.olympics.com/ru/news/странджа-2021-итоги-победители-и-призеры}}</ref>. Турнир өз тарихында әлемнің көптеген үздік былғары қолғап шеберлерін қабылдады және қазіргі таңда Еуропа, әлем чемпионаттары мен Олимпиада ойындарына дайындық кезеңі ретінде маңызды рөл атқарады. Негізгі жүлде — «Странджа кубогы» — турнирдің барлық салмақ дәрежелеріндегі нәтижелер бойынша ең үздік боксшыға табысталады. == Тарихы == Странджа кубогының бірінші турнирі 1950 жылы Софиядағы «Юнак» стадионында өтті. Бұл — Еуропадағы ең ұзақ тарихы бар халықаралық бокс жарысы. Турнирдің атауы Болгариядағы Странджа тауының атынан шыққан. Бастапқыда ол ерлер арасында өтсе, кейін әйелдер де қатыса бастады. 1950 жылдан бері турнир үзіліссіз (немесе кіші үзілістермен) жалғасып келеді. Турнирде әдетте 30–40 елден 300–400-ге жуық боксшы қатысады (ерлер мен әйелдер). Ол маусымның алғашқы ірі халықаралық жарыстарының бірі болып саналады және әлемдік рейтинг үшін маңызды. 2026 жылы (23 ақпан — 1 наурыз, София) 77-ші халықаралық турнир өтті. Үздік команда –Өзбекстан (7 алтын). == Қазақстан құрамасы == Қазақстан боксшылары турнирге 1994 жылдан бері қатысып келеді. Осы уақыт аралығында 12 алтын, 16 күміс және 28 қола медаль жеңіп алған. Алайда, әлі күнге дейін бірде-бір қазақстандық спортшы бұл турнирдің екі дүркін чемпионы атанған жоқ<ref>{{Cite web|title=Назван состав команды Казахстана по боксу на участие в Кубке Странджа|url=https://www.inform.kz/ru/nazvan-sostav-komandi-kazahstana-po-boksu-na-uchastie-v-kubke-strandzha-59271a|date=2025 жылғы 23 ақпан}}</ref>. 2026 жылы Қазақстан құрамасы 2026 жылы 39 боксшымен (19 ер, 20 әйел) қатысып, 4 алтын медаль жеңіп алды (жалпы 9 медаль). Алтын алғандар: Даниал Сабит (50 кг, ерлер), Элина Базарова (54 кг, әйелдер), Валерия Аксенова, Надежда Рябец. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} fyc3rq7etg3uicjqwpyxbd8ewdg9s1c 3582287 3582260 2026-04-12T10:26:51Z Ashina 7704 3582287 wikitext text/x-wiki {{ Бокстан жарыс |Атауы = Странджа кубогы |Эмблема = |Өлшемі = 200 |Сурет сипаттамасы = |Қала = {{ту|Болгария}} [[Болгария]], София |Елдер = |Қатысушылар = |Медальдар = |Ашылуы = |Жабылуы = |Өткізілуі = 77 |Алдыңғы = Странджа кубогы 2026 |Келесі = Странджа кубогы 2027 }} '''Странджа кубогы''' (ағылшынша: Strandja Cup немесе Strandja Memorial Tournament; болгарша: Международен боксов турнир „Странджа“) – Еуропадағы ең көне халықаралық әуесқой бокс турнирі. Оны жиі «кіші әлем чемпионаты» деп атайды, өйткені мұнда әлемнің әртүрлі елдерінен күшті боксшылар жиналады. Турнир жыл сайын Болгарияның астанасы София қаласында өтеді. Алғашқы турнир 1950 жылы София қаласындағы «Юнак» стадионында өткен<ref>{{Cite web|title=Кубок Странджа|url=https://vesti.kz/link/kubok-strandja-3135/}}</ref>. Еуропадағы ең ірі әуесқой бокс турнирі '''әлем чемпионатының шағын үлгісі''' болып саналады<ref>{{Cite web|title=Сборная Казахстана по боксу признана лучшей на Кубке Странджа в Болгарии|url=https://tengrisport.kz/tnsport/sbornaya-kazahstana-boksu-priznana-luchshey-kubke-strandja-563976/|date=2025 жылғы 03 наурыз}}</ref><ref>{{Cite web|title=«Странджа-2021»: итоги, победители и призеры|url=https://www.olympics.com/ru/news/странджа-2021-итоги-победители-и-призеры}}</ref>. Турнир өз тарихында әлемнің көптеген үздік былғары қолғап шеберлерін қабылдады және қазіргі таңда Еуропа, әлем чемпионаттары мен Олимпиада ойындарына дайындық кезеңі ретінде маңызды рөл атқарады. Негізгі жүлде — «Странджа кубогы» — турнирдің барлық салмақ дәрежелеріндегі нәтижелер бойынша ең үздік боксшыға табысталады. == Тарихы == Странджа кубогының бірінші турнирі 1950 жылы Софиядағы «Юнак» стадионында өтті. Бұл — Еуропадағы ең ұзақ тарихы бар халықаралық бокс жарысы. Турнирдің атауы Болгариядағы Странджа тауының атынан шыққан. Бастапқыда ол ерлер арасында өтсе, кейін әйелдер де қатыса бастады. 1950 жылдан бері турнир үзіліссіз (немесе кіші үзілістермен) жалғасып келеді. Турнирде әдетте 30–40 елден 300–400-ге жуық боксшы қатысады (ерлер мен әйелдер). Ол маусымның алғашқы ірі халықаралық жарыстарының бірі болып саналады және әлемдік рейтинг үшін маңызды. 2026 жылы (23 ақпан — 1 наурыз, София) 77-ші халықаралық турнир өтті. Үздік команда –Өзбекстан (7 алтын). == Қазақстан құрамасы == Қазақстан боксшылары турнирге 1994 жылдан бері қатысып келеді. Осы уақыт аралығында 12 алтын, 16 күміс және 28 қола медаль жеңіп алған. Алайда, әлі күнге дейін бірде-бір қазақстандық спортшы бұл турнирдің екі дүркін чемпионы атанған жоқ<ref>{{Cite web|title=Назван состав команды Казахстана по боксу на участие в Кубке Странджа|url=https://www.inform.kz/ru/nazvan-sostav-komandi-kazahstana-po-boksu-na-uchastie-v-kubke-strandzha-59271a|date=2025 жылғы 23 ақпан}}</ref>. 2026 жылы Қазақстан құрамасы 2026 жылы 39 боксшымен (19 ер, 20 әйел) қатысып, 4 алтын медаль жеңіп алды (жалпы 9 медаль). Алтын алғандар: Даниал Сабит (50 кг, ерлер), Элина Базарова (54 кг, әйелдер), Валерия Аксенова, Надежда Рябец. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} rmjwpxogb3lhht4gyqtgf70xnh9h4sp 3582288 3582287 2026-04-12T10:27:14Z Ashina 7704 «[[Санат:Бокс|Бокс]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582288 wikitext text/x-wiki {{ Бокстан жарыс |Атауы = Странджа кубогы |Эмблема = |Өлшемі = 200 |Сурет сипаттамасы = |Қала = {{ту|Болгария}} [[Болгария]], София |Елдер = |Қатысушылар = |Медальдар = |Ашылуы = |Жабылуы = |Өткізілуі = 77 |Алдыңғы = Странджа кубогы 2026 |Келесі = Странджа кубогы 2027 }} '''Странджа кубогы''' (ағылшынша: Strandja Cup немесе Strandja Memorial Tournament; болгарша: Международен боксов турнир „Странджа“) – Еуропадағы ең көне халықаралық әуесқой бокс турнирі. Оны жиі «кіші әлем чемпионаты» деп атайды, өйткені мұнда әлемнің әртүрлі елдерінен күшті боксшылар жиналады. Турнир жыл сайын Болгарияның астанасы София қаласында өтеді. Алғашқы турнир 1950 жылы София қаласындағы «Юнак» стадионында өткен<ref>{{Cite web|title=Кубок Странджа|url=https://vesti.kz/link/kubok-strandja-3135/}}</ref>. Еуропадағы ең ірі әуесқой бокс турнирі '''әлем чемпионатының шағын үлгісі''' болып саналады<ref>{{Cite web|title=Сборная Казахстана по боксу признана лучшей на Кубке Странджа в Болгарии|url=https://tengrisport.kz/tnsport/sbornaya-kazahstana-boksu-priznana-luchshey-kubke-strandja-563976/|date=2025 жылғы 03 наурыз}}</ref><ref>{{Cite web|title=«Странджа-2021»: итоги, победители и призеры|url=https://www.olympics.com/ru/news/странджа-2021-итоги-победители-и-призеры}}</ref>. Турнир өз тарихында әлемнің көптеген үздік былғары қолғап шеберлерін қабылдады және қазіргі таңда Еуропа, әлем чемпионаттары мен Олимпиада ойындарына дайындық кезеңі ретінде маңызды рөл атқарады. Негізгі жүлде — «Странджа кубогы» — турнирдің барлық салмақ дәрежелеріндегі нәтижелер бойынша ең үздік боксшыға табысталады. == Тарихы == Странджа кубогының бірінші турнирі 1950 жылы Софиядағы «Юнак» стадионында өтті. Бұл — Еуропадағы ең ұзақ тарихы бар халықаралық бокс жарысы. Турнирдің атауы Болгариядағы Странджа тауының атынан шыққан. Бастапқыда ол ерлер арасында өтсе, кейін әйелдер де қатыса бастады. 1950 жылдан бері турнир үзіліссіз (немесе кіші үзілістермен) жалғасып келеді. Турнирде әдетте 30–40 елден 300–400-ге жуық боксшы қатысады (ерлер мен әйелдер). Ол маусымның алғашқы ірі халықаралық жарыстарының бірі болып саналады және әлемдік рейтинг үшін маңызды. 2026 жылы (23 ақпан — 1 наурыз, София) 77-ші халықаралық турнир өтті. Үздік команда –Өзбекстан (7 алтын). == Қазақстан құрамасы == Қазақстан боксшылары турнирге 1994 жылдан бері қатысып келеді. Осы уақыт аралығында 12 алтын, 16 күміс және 28 қола медаль жеңіп алған. Алайда, әлі күнге дейін бірде-бір қазақстандық спортшы бұл турнирдің екі дүркін чемпионы атанған жоқ<ref>{{Cite web|title=Назван состав команды Казахстана по боксу на участие в Кубке Странджа|url=https://www.inform.kz/ru/nazvan-sostav-komandi-kazahstana-po-boksu-na-uchastie-v-kubke-strandzha-59271a|date=2025 жылғы 23 ақпан}}</ref>. 2026 жылы Қазақстан құрамасы 2026 жылы 39 боксшымен (19 ер, 20 әйел) қатысып, 4 алтын медаль жеңіп алды (жалпы 9 медаль). Алтын алғандар: Даниал Сабит (50 кг, ерлер), Элина Базарова (54 кг, әйелдер), Валерия Аксенова, Надежда Рябец. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокс]] m46na8wuy85qd1ly9axti6wpe6qrdyr 3582292 3582288 2026-04-12T10:28:51Z Ashina 7704 «[[Санат:Халықаралық спорт жарыстары|Халықаралық спорт жарыстары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582292 wikitext text/x-wiki {{ Бокстан жарыс |Атауы = Странджа кубогы |Эмблема = |Өлшемі = 200 |Сурет сипаттамасы = |Қала = {{ту|Болгария}} [[Болгария]], София |Елдер = |Қатысушылар = |Медальдар = |Ашылуы = |Жабылуы = |Өткізілуі = 77 |Алдыңғы = Странджа кубогы 2026 |Келесі = Странджа кубогы 2027 }} '''Странджа кубогы''' (ағылшынша: Strandja Cup немесе Strandja Memorial Tournament; болгарша: Международен боксов турнир „Странджа“) – Еуропадағы ең көне халықаралық әуесқой бокс турнирі. Оны жиі «кіші әлем чемпионаты» деп атайды, өйткені мұнда әлемнің әртүрлі елдерінен күшті боксшылар жиналады. Турнир жыл сайын Болгарияның астанасы София қаласында өтеді. Алғашқы турнир 1950 жылы София қаласындағы «Юнак» стадионында өткен<ref>{{Cite web|title=Кубок Странджа|url=https://vesti.kz/link/kubok-strandja-3135/}}</ref>. Еуропадағы ең ірі әуесқой бокс турнирі '''әлем чемпионатының шағын үлгісі''' болып саналады<ref>{{Cite web|title=Сборная Казахстана по боксу признана лучшей на Кубке Странджа в Болгарии|url=https://tengrisport.kz/tnsport/sbornaya-kazahstana-boksu-priznana-luchshey-kubke-strandja-563976/|date=2025 жылғы 03 наурыз}}</ref><ref>{{Cite web|title=«Странджа-2021»: итоги, победители и призеры|url=https://www.olympics.com/ru/news/странджа-2021-итоги-победители-и-призеры}}</ref>. Турнир өз тарихында әлемнің көптеген үздік былғары қолғап шеберлерін қабылдады және қазіргі таңда Еуропа, әлем чемпионаттары мен Олимпиада ойындарына дайындық кезеңі ретінде маңызды рөл атқарады. Негізгі жүлде — «Странджа кубогы» — турнирдің барлық салмақ дәрежелеріндегі нәтижелер бойынша ең үздік боксшыға табысталады. == Тарихы == Странджа кубогының бірінші турнирі 1950 жылы Софиядағы «Юнак» стадионында өтті. Бұл — Еуропадағы ең ұзақ тарихы бар халықаралық бокс жарысы. Турнирдің атауы Болгариядағы Странджа тауының атынан шыққан. Бастапқыда ол ерлер арасында өтсе, кейін әйелдер де қатыса бастады. 1950 жылдан бері турнир үзіліссіз (немесе кіші үзілістермен) жалғасып келеді. Турнирде әдетте 30–40 елден 300–400-ге жуық боксшы қатысады (ерлер мен әйелдер). Ол маусымның алғашқы ірі халықаралық жарыстарының бірі болып саналады және әлемдік рейтинг үшін маңызды. 2026 жылы (23 ақпан — 1 наурыз, София) 77-ші халықаралық турнир өтті. Үздік команда –Өзбекстан (7 алтын). == Қазақстан құрамасы == Қазақстан боксшылары турнирге 1994 жылдан бері қатысып келеді. Осы уақыт аралығында 12 алтын, 16 күміс және 28 қола медаль жеңіп алған. Алайда, әлі күнге дейін бірде-бір қазақстандық спортшы бұл турнирдің екі дүркін чемпионы атанған жоқ<ref>{{Cite web|title=Назван состав команды Казахстана по боксу на участие в Кубке Странджа|url=https://www.inform.kz/ru/nazvan-sostav-komandi-kazahstana-po-boksu-na-uchastie-v-kubke-strandzha-59271a|date=2025 жылғы 23 ақпан}}</ref>. 2026 жылы Қазақстан құрамасы 2026 жылы 39 боксшымен (19 ер, 20 әйел) қатысып, 4 алтын медаль жеңіп алды (жалпы 9 медаль). Алтын алғандар: Даниал Сабит (50 кг, ерлер), Элина Базарова (54 кг, әйелдер), Валерия Аксенова, Надежда Рябец. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокс]] [[Санат:Халықаралық спорт жарыстары]] 28ha0cq7e1oz5oba2kzn8pi7l7yptfk 0 768365 3582082 3581426 2026-04-12T05:30:22Z RaiymbekZh 170385 3582082 wikitext text/x-wiki {{Otheruses|Жантаев}}{{Тұлға | Есімі = Төлепбек Балабекұлы Жантай | Туған күні = 1875 | Қайтыс болған күні = 14.06.1938 | Туған жері = [[Алғабас (Қорғалжын ауданы)|№3 ауыл]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Омбы облысы|Омбы облысында}}, [[РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Мамандығы = | Партиясы = [[Алаш орда]] | Балалары = 8, соның ішінде [[Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев|Бәйбек]] | Жұбайы = Бағине Қанапияқызы |Азаматтығы={{Байрақ|Ресей империясы}}; {{Байрақ|Алаш автономиясы}}; {{Байрақ|КСРО}}|Марапаттары={{Ленин ордені}} (1934) ''(1938 жылы қуғын-сүргінге ұшырады, барлық марапаттарынан айырылды.)''}} [[Сурет:Tolepbek Zhantayev wife.jpg|нобай|оңға|Төлепбек әйелі Бағине Қанапияқызы, 1937 жыл]] '''Жантай Төлепбек Балабекұлы''' ([[1875 жыл]], [[Алғабас (Қорғалжын ауданы)|№3 ауыл]], [[Ресей империясы]] – [[14 маусым]] [[1938 жыл|1938]], [[Омбы облысы]]) — [[Қазақтар|қазақтың]] қоғам қайраткері, қазіргі [[Қорғалжын ауданы]]ның тұңғыш болысы. == Өмірбаяны == Жантай 1875 жылы Ақмола облысының №3 ауылында дүниеге келген. Руы — [[Арғын]], [[Темеш (Арғын)|Темеш]]. 1917 жылы [[Екінші жалпықазақ съезі]]не қатысты. 1918 жылдан бастап 1935 жылға дейін ол — [[Сабынды ауданы|Сабынды ауданының]] басқарушысы. 1936 жылы [[1936 жылғы КСРО Конституциясы|жаңа конституция]] қабылданғанды да, ауылдан қуылды. 1938 жылғы 20 мамырда оны [[Омбы облысы]]ның [[НКВД]] жұмыскерлерімен ұстады. 10 маусымда ол РКФСР-дың ҚК 58-10-бабы бойынша өлім жазасына кесілген. 14 маусымда Бекіш Құсайыновпен бірге атылған. Халықтың есінде соңғы сөздерінің арқасында қалды: {{Quote|text=Елге қызмет ету – менің соңғы абыройым.|sign=<small>''Т. Жантай''</small>|source=[https://bilim-all.kz/quote/19511]}} Кейіннен 1957 жылғы 19 маусымда ақталды.<ref>[https://bessmertnybarak.ru/books/person/799192/ Жантаев Төлепбек]</ref><ref>[https://kazgazeta.kz/news/70132 Омбы облысының өлтір-құрбандары]</ref> == Естелік == Астана қаласында Жантаев Төлепбек атындағы [[Т. Жантаев көшесі (Астана)|көше]] бар. == Тағы қараңыз == * [[Жұмабек Шәбденамұлы Жантаев]] * == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{DEFAULTSORT:Жантаев, Төлепбек Балабекұлы}} [[Санат:Ақмола облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:КСРО-да репрессияланғандар]] [[Санат:КСРО-да қайтыс болғандар]] [[Санат:РКФСР-да бұйрықпен атылғандар]] [[Санат:Алаш Орда қайраткерлері]] [[Санат:Алаш қозғалысы мүшелері]] [[Санат:Қорғалжын ауданында туғандар]] [[Санат:Алғабаста туғандар]] ta1qap77y8cw0j9ccwrfhsfal6g20i4 0 770335 3582076 3581422 2026-04-12T05:26:19Z RaiymbekZh 170385 3582076 wikitext text/x-wiki {{Otheruses|Жантаев}}{{Тұлға | Есімі = Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев | Сурет = Baibek Zhantayev reward.jpg | Сурет атауы = Жантаевтың сыйлық беті («Жауынгерлік еңбегі үшін медалі») | Туған күні = 1911 | Туған жері = [[Алғабас (Қорғалжын ауданы)|№3 ауыл]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 1995 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Астана|Астанада}}, [[Қазақстан]] | Белсенді жылдары = 1942–1945 | Не үшін белгілі = Ұлы Отан соғысына қатысқаны үшін | Әкесі = [[Төлепбек Балабекұлы Жантаев|Төлепбек Жантаев]] | Анасы = Қанапияқызы Бағине | Марапаттары = {{Қатар |{{Будапештті алғаны үшін медалі}} |{{Венаны алғаны үшін медалі}} |{{Жауынгерлік еңбегі үшін медалі}} }} {{Қатар |{{Жауынгерлік еңбегі үшін медалі}} |{{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалі}} }} }} '''Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев''' ([[1911 жыл]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] – [[1995 жыл]], [[Астана]]) — кеңестік әскери, [[Ұлы Отан соғысы]]ның ардагері, Қазақ КСР еңбегін сіңірген қайраткері. == Өмірбаяны == Бәйбек – [[Сабынды ауданы|аудан]] председателінің [[Төлепбек Балабекұлы Жантай|Төлепбек Жантайдың]] ұлы.<ref>[https://m.pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero96055912?last_name=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2&first_name=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA&page=1 Бәйбек Төлепбекұлы]</ref> 1944 жылдан 1950 жылға дейін ол «Вена алу үшін», «Будапештті алған үшін», «1941–1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі», медальдарына ие болған.<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie38379929/?is_doc=true&utm_source=link&utm_medium=doc&utm_campaign=share БӘЙБЕК ЖАНТАЕВ]</ref> == Ерлігі == Дивизия құрамында 2.5 жыл бойы мінсіз қызмет атқарған қызыләскер Жантаев зеңбіректің материалдық бөлігін және арнайы құралдарды жетік меңгерген болатын. Жантаев екі рет жау ұшағын жарып, бір жау ұшағын атып түсірді. 1945 жылғы қаңтар шайқастары кезінде [[Будапешт]] қаласы ауданында жау жаяу әскерінің бір взводын өзі ғана жойды. Ұлы Отан соғысына 1942 жылғы қарашадан бастап қатысты. [[Серафимович]] қаласынан бастап, [[Днестр шатқалы|Днестр]], [[Днепр]], [[Дон]] арқылы [[Будапешт]] пен [[Вена]] қалаларына дейінгі жауынгерлік жолдан өтті. «Жауынгерлік еңбегі үшін» медалімен марапаттауға лайық деп танылды. == Естелік == Астана қаласының бір [[Бәйбек Жантаев қысқа көшесі (Астана)|көшесі]] оның атына ие. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}}{{Bio-stub}} [[Санат:Ақмола облысында туғандар]] [[Санат:Ұлы Отан соғысы шайқастарының қатысушылары]] [[Санат:Ұлы Отан соғысы артиллеристері]] [[Санат:Қорғалжын ауданында туғандар]] [[Санат:Алғабаста туғандар]] d0lhebbd92dzqy0ha20cpmqmrg4i4dx 3582089 3582076 2026-04-12T05:37:09Z RaiymbekZh 170385 3582089 wikitext text/x-wiki {{Otheruses|Жантаев}}{{Otheruses|Бәйбек}}{{Тұлға | Есімі = Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев | Сурет = Baibek Zhantayev reward.jpg | Сурет атауы = Жантаевтың сыйлық беті («Жауынгерлік еңбегі үшін медалі») | Туған күні = 1911 | Туған жері = [[Алғабас (Қорғалжын ауданы)|№3 ауыл]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 1995 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Астана|Астанада}}, [[Қазақстан]] | Белсенді жылдары = 1942–1945 | Не үшін белгілі = Ұлы Отан соғысына қатысқаны үшін | Әкесі = [[Төлепбек Балабекұлы Жантаев|Төлепбек Жантаев]] | Анасы = Қанапияқызы Бағине | Марапаттары = {{Қатар |{{Будапештті алғаны үшін медалі}} |{{Венаны алғаны үшін медалі}} |{{Жауынгерлік еңбегі үшін медалі}} }} {{Қатар |{{Жауынгерлік еңбегі үшін медалі}} |{{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалі}} }} }} '''Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев''' ([[1911 жыл]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] – [[1995 жыл]], [[Астана]]) — кеңестік әскери, [[Ұлы Отан соғысы]]ның ардагері, Қазақ КСР еңбегін сіңірген қайраткері. == Өмірбаяны == Бәйбек – [[Сабынды ауданы|аудан]] председателінің [[Төлепбек Балабекұлы Жантай|Төлепбек Жантайдың]] ұлы.<ref>[https://m.pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero96055912?last_name=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2&first_name=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA&page=1 Бәйбек Төлепбекұлы]</ref> 1944 жылдан 1950 жылға дейін ол «Вена алу үшін», «Будапештті алған үшін», «1941–1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі», медальдарына ие болған.<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie38379929/?is_doc=true&utm_source=link&utm_medium=doc&utm_campaign=share БӘЙБЕК ЖАНТАЕВ]</ref> == Ерлігі == Дивизия құрамында 2.5 жыл бойы мінсіз қызмет атқарған қызыләскер Жантаев зеңбіректің материалдық бөлігін және арнайы құралдарды жетік меңгерген болатын. Жантаев екі рет жау ұшағын жарып, бір жау ұшағын атып түсірді. 1945 жылғы қаңтар шайқастары кезінде [[Будапешт]] қаласы ауданында жау жаяу әскерінің бір взводын өзі ғана жойды. Ұлы Отан соғысына 1942 жылғы қарашадан бастап қатысты. [[Серафимович]] қаласынан бастап, [[Днестр шатқалы|Днестр]], [[Днепр]], [[Дон]] арқылы [[Будапешт]] пен [[Вена]] қалаларына дейінгі жауынгерлік жолдан өтті. «Жауынгерлік еңбегі үшін» медалімен марапаттауға лайық деп танылды. == Естелік == Астана қаласының бір [[Бәйбек Жантаев қысқа көшесі (Астана)|көшесі]] оның атына ие. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}}{{Bio-stub}} [[Санат:Ақмола облысында туғандар]] [[Санат:Ұлы Отан соғысы шайқастарының қатысушылары]] [[Санат:Ұлы Отан соғысы артиллеристері]] [[Санат:Қорғалжын ауданында туғандар]] [[Санат:Алғабаста туғандар]] o5dpnsjgmqtjtccpvo4ehtkuuawmdce 0 770812 3581740 3581276 2026-04-11T14:08:50Z Гулжайна Усен 179710 3581740 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2025}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Кәмила Әбжанова''' (25 шілде [[1949 жыл|1949]], Қазалы ауданы Майлыбас ауылы) — [[актриса]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] (2009), [[Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері]] (2005).<ref>Қызылорда облысы: энциклопедиялық анықтамалық / Жалпы ред. Қ. С. Есмағамбетов. – Алматы: «Арыс», 2015. – 239-б.</ref><ref>Қазақстан театр қайраткерлері: биобиблиографиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақпарат», 2010. – 312-б.</ref> М.Әуезов атындағы академиялық драма театры жанындағы студияны (1972), Мемлекеттік театр және кино институтын (1996, қазіргі [[Қазақ ұлттық өнер академиясы]]) бітірген. 1972 жылдан бері [[Н. Бекежанов атындағы Қызылорда облыстық музыкалық драма театры|Н.Бекежанов атындағы Қызылорда облыстық қазақ академиялық драма театры]] сахнасында артист болып қызмет атқарып келеді. Шығармашылық жолында 100-ден астам роль сомдап, театр өнерінің дамуына елеулі үлес қосты. Ол Л.Егембердиеваның «Көресіні көрмей» драмасындағы Ақдидар, И. Сапарбайдың «Сыған серенадасы» поэтикалық драмасындағы Баронесса, М. Ф. Ахундзаденің «Кетпейсің! Болды, кетпейсің!» комедиясындағы Ханпері, Ә.Тәжібаевтың «Екі дәурен, бір ғұмыр» пьесасындағы Ділдә, Х. Жүсіпұлының «Ешкімге керегі жоқ ауыл» спектакліндегі Тынымкүл бейнелері арқылы актерлік шеберлігін танытты. Өнер саласындағы еңбегі үшін «Қызылорда облысының құрметті қайраткері» атағына ие болды (2000). Қазалы ауданының құрметті азаматы (2019). [[Парасат ордені|«Парасат» орденімен]] (2024), сондай-ақ бірнеше медальдар мен төсбелгілермен марапатталған.<ref>СЫР ЕЛІ. Энциклопедия / Бас ред. Б.С. Каримова. 2-басылым. – Алматы: «Тау-Қайнар» ЖШС, 2023</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мәдениет қайраткерлері]] [[Санат:Әртістер]] [[Санат:Еңбек сіңірген өнер қайраткерлері]] eylsxnuestk74442i9l9jfzcc74crzp 0 772252 3582083 3537864 2026-04-12T05:33:22Z RaiymbekZh 170385 3582083 wikitext text/x-wiki {{Жүлде|атауы=«Жауынгерлік еңбегі үшін» медалі|суреті=[[File:Medal for Merit in Combat.jpg]]|мемлекет={{байрақ|КСРО}}|түрі|үшін марапатталады=Әскер кезіндегі еңбегі үшін|жағдайы=берілмейді|жоғары марапаты=[[Ұшақов медалі]]|төменгі марапаты=[[Нахымов медалі]]|алғашқы иегері=[[17 қазан]] [[1938]]|соңғы иегері=[[1 қаңтар]] [[1995]]}} '''«Жауынгерлік еңбегі үшін» медалі''' — [[КСРО]]ның мемлекеттік наградасы. Ол өмірге қауіп төндіретін жағдайда көрсетілген шебер, бастамашыл әрі батыл әрекеттері арқылы Кеңес мемлекетінің жауларымен жүргізілген ұрыс қимылдарының табысты болуына үлес қосқан адамдарды марапаттау үшін тағайындалған. == Тарихы == Медаль КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1938 жылғы 17 қазандағы «Жауынгерлік еңбегі үшін» медалін тағайындау туралы Жарлығымен бекітілді. Медаль туралы Ережеде былай делінген: ''«„Жауынгерлік еңбегі үшін“ медалімен Жұмысшы-Шаруа Қызыл Армиясының, Әскери-Теңіз Флотының және шекара әскерлерінің қатардағы, командалық және басшылық құрамындағы әскери қызметшілер, сондай-ақ Жұмысшы-Шаруа Қызыл Армиясының, Әскери-Теңіз Флотының және шекара әскерлерінің қатарында болмаса да, Кеңес мемлекетінің жауларымен күресте өз өміріне қауіп төндіре отырып көрсеткен шебер, бастамашыл және батыл әрекеттері арқылы майдандағы ұрыс қимылдарының табысты болуына ықпал еткен тұлғалар марапатталады».'' === Медаль келесі еңбегі сіңген тұлғаларға табысталды === * ұрыста көрсеткен шебер, бастамашыл және батыл әрекеттері үшін, әскери бөлімше мен бөлімнің жауынгерлік тапсырмаларын табысты орындауына ықпал еткені үшін; * КСРО мемлекеттік шекарасын қорғау кезінде көрсеткен ерлігі үшін; * жауынгерлік және саяси дайындықтағы үздік жетістіктері, жаңа әскери техниканы меңгеруі, әскери бөлімдер мен бөлімшелердің жоғары жауынгерлік әзірлігін қамтамасыз еткені және мерзімді әскери қызмет өткеру барысында басқа да еңбегі үшін; * неміс басқыншыларына қарсы күрес майданында командованиенің жауынгерлік тапсырмаларын үлгілі орындағаны үшін. == Медальді тағу ережелері == Лентасының түсі және марапаттық тақшадағы орны КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының [[1943 жыл]]ғы [[19 маусым]]дағы «КСРО ордендері мен медальдарының үлгілері мен ленталарының сипаттамасын және ордендер мен медальдарды, орден ленталары мен айырым белгілерін тағу ережелерін бекіту туралы» Жарлығымен бекітілді. [[1944 жыл]]ғы [[4 маусым]]нан [[1957 жыл]]ғы [[14 қыркүйек]]ке дейін «Жауынгерлік еңбегі үшін» медалі Қызыл Армия, Әскери-Теңіз Флоты, ішкі істер органдары мен мемлекеттік қауіпсіздік органдары қатарында он жыл қызмет өткергені үшін де тапсырылды. == Медальдің сипаттамасы == [[Сурет:Medal-za-boevye-zaslugi USSR 105525744.jpg|thumb|right|300px|Медальдің екі жағы.]] «Жауынгерлік еңбегі үшін» медалі диаметрі 31–32,5 мм болатын (шығарылған жылына байланысты) дұрыс дөңгелек пішінді. Медальдің алдыңғы беті ені 1 мм, биіктігі 0,25 мм болатын жиекпен қоршалған. Артқы беті тегіс. 1947 жылға дейін медальдің кері бетіне (реверсіне) сериялық нөмір соғылып отырды. Алайда КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумы Секретариатының 1947 жылғы 30 қаңтардағы № 176 хаттамасының 8-тармағына сәйкес, «Кеңес Одағының Батырының „Алтын Жұлдыз“ медалі мен Социалистік Еңбек Ері медалін қоспағанда, КСРО-ның медальдарын одан әрі нөмірсіз дайындау жүргізіледі» деп белгіленді. Мұндай медальдардың құлақшасы медальонмен бірге біртұтас етіп соғылды. Медаль құлақша мен сақина арқылы сұр түсті жібек муар лентамен қапталған бесбұрышты тағанға бекітіледі. Лентаның екі шетінде ені 2 мм болатын екі бойлық алтын түсті жолақ бар. Лентаның ені — 24 мм. 1943 жылдың күзіне дейін медаль қызыл түсті лентамен қапталған төртбұрышты тағанда табысталған. == Марапатталғандар == Барлығы марапатталған саны: 5 210 078. Медальмен үш рет: * Ақтанов Торғамбек Байызұлы * Каневец Павел Максимович * Абалян Александр Мелқұмұлы Екі рет: * Асанов, Даир Асанович * Багаев, Николай Николаевич * Вейцман, Самуил Гдальевич * Дёмин, Павел Карпович * Залгаллер, Виктор Абрамович * Красавин, Михаил Васильевич<ref>{{Cite web|url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=8186|title=Красавин Михаил Васильевич|website=warheroes.ru|access-date=2024-06-24|archive-date=2024-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130201636/https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=8186|url-status=live}}</ref> * Овечкин, Алексей Дмитриевич * Островский, Иосиф Иванович<ref>{{Cite web|url=https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-nagrada_kartoteka1277253017|title=Островский Иосиф Иванович|website=https://pamyat-naroda.ru|access-date=2025-01-27}}</ref> * Павлов, Иван Дмитриевич * Суховский, Иван Николаевич * Рыжанков, Лев Петрович (1907 т.ж.)<ref>{{Cite web |url=http://podvignaroda.ru/#id=1005256557&tab=navDetailManCard |title=Халық подвигтері|access-date=2023-04-18 |archive-date=2010-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100414154437/http://podvignaroda.ru/#id=1005256557&tab=navDetailManCard |url-status=live }}</ref> * Сучков, Иван Афанасьевич * Фабричников, Аркадий Андреевич * Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев * Носенкис, Борис Иосифович «Жауынгерлік еңбегі үшін» медалінің ең жас кавалері жеті жасында 47-гвардиялық атқыштар дивизиясының 142-гвардиялық атқыштар полкінің тәрбиеленушісі [[Сергей Андрейұлы Алёшков|Сергей Алёшков]] болды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:КСРО марапаттары]] [[Санат:КСРО медалдары]] giesvgtt10zpcgcjmtzar0ndpkbb1aj 0 772255 3582087 3537883 2026-04-12T05:35:21Z RaiymbekZh 170385 3582087 wikitext text/x-wiki {{Жүлде|атауы=Венаны алғаны үшін|суреті=[[Сурет:Capture of Vienna OBVERSE.jpg]]|мемлекет={{байрақ|КСРО}}|үшін марапатталады=Вена қаласындағы шайқастарға қатысуы үшін|жағдайы=берілмейді|алғашқы иегері=[[9 маусым]] [[1945]]|жоғары марапаты=[[Кенигсбергті алғаны үшін медалі|«Кёнигсбергті алғаны үшін» медалі]]|төменгі марапаты=[[Берлинді алғаны үшін медалі|«Берлинді алғаны үшін» медалі]]|түрі=Медаль}} '''«Венаны алғаны үшін» медалі''' — [[Ұлы Отан соғысы]] барысында [[Вена|Венаны алу]] құрметіне 1945 жылғы 9 маусымда КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен тағайындалған медаль.<ref>Соғысты-тарихи журнал, 205 б., Шуняков.</ref> == Медаль туралы ереже == «Венаны алғаны үшін» медалімен Қызыл Армияның, Әскери-Теңіз Флотының және [[КСРО ішкі істер халық комиссариаты|НКВД]] әскерлерінің әскери қызметшілері — 1945 жылғы 16 наурыз бен 13 сәуір аралығында [[Вена|Венаны шабуылдау мен алуға]] тікелей қатысқандар, сондай-ақ [[Вена|осы қаланы]] алу кезіндегі жауынгерлік операцияларды ұйымдастырған және басқарған тұлғалар марапатталады. «Венаны алғаны үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылады және КСРО-ның басқа медальдары болған жағдайда [[Кенигсбергті алғаны үшін медалі|«Кёнигсбергті алғаны үшін»]] медалінен кейін орналастырылады. 1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Венаны алғаны үшін» медалімен шамамен 277 380 адам марапатталған. == Медальдің сипаттамасы == «Венаны алғаны үшін» медалі [[Жез|жезден]] жасалған және диаметрі 32 мм болатын дұрыс дөңгелек пішінді. Медаль жобасының авторы — суретші Зворыкина. Медальдің алдыңғы бетінде: ортасында «ЗА ВЗЯТИЕ ВЕНЫ» деген жазу, жоғарғы бөлігінде бесбұрышты жұлдызша, төменгі бөлігінде [[лавр]] бұтағы бейнеленген. Алдыңғы беті жиекпен қоршалған. Медальдің артқы бетінде Венаның алынған күні — «13 апреля 1945» деген жазу бар, күннің үстінде бесбұрышты жұлдызша орналасқан. [[Сурет:Capture of Vienna REVERSE.jpg|thumb|Медальдің артқы жағы|220x220 нүкте]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:КСРО медалдары]] 6nlj8yoy3kgyj8trr34z7zce1ujxkf7 0 772263 3582085 3539955 2026-04-12T05:34:29Z RaiymbekZh 170385 3582085 wikitext text/x-wiki {{Жүлде|атауы=«Будапештті алғаны үшін» медалі|суреті=[[Сурет:Capture of Budapest OBVERSE.jpg]]|мемлекет={{байрақ|КСРО}}|түрі=Медаль|үшін марапатталады=Будапешт қаласының шайқастарына қатысқаны үшін|жағдайы=берілмейді|алғашқы иегері=[[9 маусым]] [[1945]]|жоғары марапаты=[[Жапонияны жеңгені үшін медалі|«Жапонияны жеңгені үшін» медалі]]|төменгі марапаты=[[Кенигсбергті алғаны үшін медалі|«Кёнигсбергті алғаны үшін» медалі]]}} '''«Будапештті алғаны үшін» медалі''' — [[1945 жыл]]ғы [[9 маусым]]да КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен тағайындалған кеңестік медаль. Ол 1945 жылы Будапештті алуға қатысқан әскери қызметшілерді марапаттау үшін белгіленді. Медаль жобасының авторы — суретші А. И. Кузнецов.<ref>Соғысты-тарихи журнал, 205 б., Шуняков.</ref> == Медаль туралы ереже == «Будапештті алғаны үшін» медалімен Қызыл Армияның, Әскери-Теңіз Флотының және [[КСРО ішкі істер халық комиссариаты|НКВД]] әскерлерінің әскери қызметшілері — 1944 жылғы 20 желтоқсан мен 1945 жылғы 15 ақпан аралығында [[Будапешт|Будапештті ерлікпен шабуылдап алуына]] тікелей қатысқандар, сондай-ақ осы қаланы алу кезіндегі жауынгерлік операцияларды ұйымдастырған және басқарған тұлғалар марапатталды. «Будапештті алғаны үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылады және КСРО-ның басқа медальдары болған жағдайда [[Жапонияны жеңгені үшін медалі|«Жапонияны жеңгені үшін» медалі]]нен кейін орналастырылады. 1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Будапештті алғаны үшін» медалімен шамамен 362 050 адам марапатталған. == Медальдің сипаттамасы == «Будапештті алғаны үшін» медалі [[жез]]ден жасалған және диаметрі 32 мм болатын дұрыс дөңгелек пішінді. Медальдің алдыңғы бетінде: ортасында «ЗА ВЗЯТИЕ БУДАПЕШТА» деген жазу, жазудың үстіңгі жағында — бесбұрышты жұлдызша, ал төменгі жағында — екі айқастырылған [[лавр]] бұтақтарының үстінде бейнеленген орақ пен балға орналасқан. Медальдің артқы бетінде Будапешттің алынған күні — «13 февраля 1945» деген жазу бар, күннің үстінде — бесбұрышты жұлдызша бейнеленген. [[Сурет:Capture of Budapest REVERSE.jpg|thumb|Медальдің артқы жағы|230x230 нүкте]] Медальдағы барлық жазулар мен бейнелер бедерлі (шығыңқы) түрде жасалған. Медальдің алдыңғы және артқы беттері жиекпен қоршалған. Медаль құлақша мен сақина арқылы ені 24 мм болатын сарғылт түсті жібек муар лентамен қапталған бесбұрышты тағанға бекітіледі. Лентаның ортасында ені 8 мм көгілдір жолақ бар. == Мәдениетте == Медаль «Жаулар менің үйімді өртеп жіберді» әнінде айтылған. {{quote|text=''..Ілулі тұрды кеудесінде, Будапешт үшін алған медаль.'' (<small>..И на груди его висела, Медаль за город Будапешт.</small>)|sign=<small>''[[Михаил Васильевич Исаковский|М. Исаковский]]''</small>}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:КСРО медалдары]] 64w3y38cuszn64vjxjjd5zbcvaptpns 0 772268 3582086 3537970 2026-04-12T05:35:05Z RaiymbekZh 170385 Сурет көрінбейді 3582086 wikitext text/x-wiki {{Жүлде|атауы=«Кёнигсбергті алғаны үшін» медалі|суреті=[[Сурет:Capture of Koenigsberg OBVERSE.jpg]]|шынайы атауы=Медаль «За взятие Кёнигсберга»|мемлекет={{байрақ|КСРО}}|түрі=Медаль|үшін марапатталады=[[Калининград]] қаласындағы шайқастарға қатысқаны үшін|жағдайы=берілмейді|алғашқы иегері=[[9 маусым]] [[1945]]|жоғары марапаты=[[Будапештті алғаны үшін медалі|«Будапештті алғаны үшін» медалі]]|төменгі марапаты=[[Венаны алғаны үшін медалі|«Венаны алғаны үшін» медалі]]}} '''«Кёнигсбергті алғаны үшін» медалі''' — [[1945 жыл]]ғы [[9 маусым]]да КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен тағайындалды. Медаль жобасының авторы — суретші А. И. Кузнецов.<ref>Соғысты-тарихи журнал, 205 б., Шуняков.</ref> == Медаль туралы ереже == «Кёнигсбергті алғаны үшін» медалімен Қызыл Армияның, Әскери-Теңіз Флотының және [[КСРО ішкі істер халық комиссариаты|НКВД]] әскерлерінің әскери қызметшілері — 1945 жылғы 23 қаңтар мен 10 сәуір аралығында қала-қамал [[Кёнигсберг]]ті [[Калининград|ерлікпен шабуылдап алуына]] тікелей қатысқандар, сондай-ақ осы қаланы алу кезіндегі жауынгерлік операцияларды ұйымдастырған және басқарған тұлғалар марапатталды. «Кёнигсбергті алғаны үшін» — астананы алу немесе азат етуге байланысты емес, қала-қамалды алғаны үшін тағайындалған КСРО-дағы жалғыз медаль. «Кёнигсбергті алғаны үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылады және КСРО-ның басқа медальдары болған жағдайда [[Будапештті алғаны үшін медалі|«Будапештті алғаны үшін» медалі]]нен кейін орналастырылады. 1987 жылғы дерек бойынша «Кёнигсбергті алғаны үшін» медалімен шамамен 760 000 адам марапатталған. == Медальдің сипаттамасы == «Кёнигсбергті алғаны үшін» медалі [[жез]]ден жасалған және диаметрі 32 мм болатын дұрыс дөңгелек пішінді. Медальдің алдыңғы бетінде: ортасында «ЗА ВЗЯТИЕ КЕНИГСБЕРГА» деген жазу, жазудың үстіңгі жағында — сәулелері таралған бесбұрышты жұлдызша, төменгі жағында — [[лавр]] бұтағы бейнеленген. Алдыңғы беті жиекпен қоршалған. Медальдің артқы бетінде Кёнигсбергтің алынған күні — «10 апреля 1945» деген жазу бар, күннің үстінде — бесбұрышты жұлдызша орналасқан. [[Сурет:Capture of Koenigsberg REVERSE.jpg|thumb|Медальдің артқы жағы|225x225 нүкте]] Медальдағы барлық жазулар мен бейнелер бедерлі (шығыңқы). Медаль құлақша мен сақина арқылы ені 24 мм болатын жібек муар лентамен қапталған бесбұрышты тағанға бекітіледі. Лента кезектесіп орналасқан бес жолақтан тұрады: үшеуі қара, екеуі жасыл. Лентаның шеттері жіңішке жасыл жолақтармен көмкерілген. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:КСРО медалдары]] eimij7ruus174nzpo5urdy5h7nuh2yi 0 772463 3582088 3538898 2026-04-12T05:35:49Z RaiymbekZh 170385 3582088 wikitext text/x-wiki {{Жүлде|атауы=«Берлинді алғаны үшін» медалі|суреті=[[Сурет:Capture of Berlin OBVERSE.jpg]]|мемлекет=[[КСРО]]|түрі=Медаль|үшін марапатталады=Берлин қаласында шайқастарға қатысқаны|жағдайы=берілмейді|алғашқы иегері=[[9 маусым]] [[1945]]|жоғары марапаты=[[Венаны алғаны үшін медалі]]|төменгі марапаты=[[Белградты азат еткені үшін медалі]]}} '''«Берлинді алғаны үшін» медалі''' — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ның мемлекеттік наградасы. 1945 жылғы 9 маусымда КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының «[[Будапештті алғаны үшін медалі|„Будапештті алғаны үшін“]], [[Кенигсбергті алғаны үшін медалі|„Кёнигсбергті алғаны үшін“]], [[Венаны алғаны үшін медалі|„Венаны алғаны үшін“]] және „Берлинді алғаны үшін“ медальдарын тағайындау туралы» Жарлығымен бекітілді. Медаль эскизінің авторы — суретші А. И. Кузнецов.<ref>Соғысты-тарихи журнал, 205 б., Шуняков</ref> Бұл награда Ұлы Отан соғысының соңғы кезеңінде нацистік Германияның астанасы Берлиннің алынуына орай тағайындалды. Медаль туралы ережеге сәйкес, оны Берлинді шабуылдап алуға тікелей қатысқан кеңестік әскери қызметшілер, сондай-ақ осы қаланы алу кезіндегі әскери операцияларды ұйымдастырған және басқарған тұлғалар алды. Әртүрлі деректер бойынша, «Берлинді алғаны үшін» медалімен шамамен 1 100 000 адам марапатталған. «Берлинді алғаны үшін» медалі — соғысқа дейінгі КСРО аумағынан тыс жерлердегі қалаларды алғаны үшін тағайындалған жеті кеңестік награданың бірі. == Медаль туралы ереже == Медальмен Қызыл Армияның, КСРО Әскери-теңіз флотының және НКВД әскерлерінің әскери қызметшілері — Берлинді «қаһармандықпен шабуылдап алғаны» үшін, сондай-ақ осы қаланы алу операцияларын ұйымдастырып, басқарған тұлғалар марапатталды. Медаль КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының атынан, Берлинді шабуылдау мен алуға нақты қатысқанын растайтын құжаттар негізінде тапсырылды. Марапаттау Қызыл Армия мен Әскери-теңіз флоты бөлімдерінде қызмет етушілерге — әскери бөлім командирлері арқылы, ал әскер қатарынан шығарылғандарға — тұрғылықты жері бойынша облыстық, қалалық және аудандық әскери комиссариаттар арқылы жүргізілді. Медаль кеуденің сол жағына тағылады, ордендер мен басқа медальдар болған жағдайда «Венаны алғаны үшін» медалінен кейін орналасады. == Сипаттамасы == «Берлинді алғаны үшін» медалі — диаметрі 32 мм болатын дөңгелек пішінді, латуньнан жасалған. Медальдағы барлық бейнелер мен жазулар бедерлі. Медальдың алдыңғы бетінде ортасында «ЗА ВЗЯТИЕ БЕРЛИНА» деген жазу, оның үстінде бесбұрышты жұлдыз, төменгі бөлігінде емен жапырақтарынан тұратын жартылай шеңберлі венок бейнеленген. Шеті жиекпен көмкерілген. Артқы бетінде Берлиннің алынған күні — «2 МАЯ 1945» деген жазу қашалған, оның астында бесбұрышты жұлдыз орналасқан. [[Сурет:Capture of Berlin REVERSE.jpg|286x286 нүкте|thumb|Медальдің артқы жағы]] Медаль ілгек пен сақина арқылы бесбұрышты колодкаға бекітіледі. Колодка ені 24 мм болатын қызыл жібек муар лентамен қапталған. Лентаның ортасында бес жолақ бар: үшеуі қара, екеуі қызғылт сары (гвардиялық лента). Шеткі қара жолақтар жіңішке қызғылт сары жолақтармен көмкерілген. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:КСРО медалдары]] rx272htpa0diwu2iy8my1k4mpcrz78m 3 772784 3581890 3581370 2026-04-11T18:26:53Z Rasulbek Adil 176232 3581890 wikitext text/x-wiki == Дереккөздер == {{жабық}} Мақалаға небір ақпарат қосқанда дереккөздерін көрсеткен жөн. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:23, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) :Боқтық сөздер мақаласын кетіріп тастайын ба [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 18:57, 2026 ж. ақпанның 19 (+05) {{жабық-соңы}} == Дереккөздер 2 == {{жабық}} Сіздің қосып жатырғандарыңыз дұрыс емес. Алдымен басқа мақалаларға қараңызшы. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:56, 2026 ж. ақпанның 8 (+05) :Жалқаулық бетін өңдегенде неге дұрыс емес [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:32, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::Мен дұрыс жазып едім қазір [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:35, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::Осылай болуы керек: ::Қосқан ақпаратыңыз.[1] ::Ал сіз бұрынғы дереккөздер мен үлгілерді кетіріп тастап, оған қоса дереккөздерді дұрыс қоспай жатырсыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:35, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::Мен соны ұмытып кетіп едім [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:36, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::Бетті өңдеуі дұрыс па әлде дереккөз дұрыс емес па қайсысы [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:38, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::::Қазір мен айтқандай қайта салып көріңізші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:41, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::::Қайта бұғаттамайсыз ба жазып көрсем [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:43, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::::::Жоқ [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:44, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::::::Енді дұрыс па қарап көріңізші [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:30, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::::::::Дереккөздерін дұрыс орналастырмағансыз, басқа мақалаларды қарап көріңізші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:40, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::::::::Басқа мақаланы өңдедім қарап көресіз ба дұрыс па дереккөздер [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:01, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::::::::::Жаңа мақалалар өңдедім дұрыс па [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 21:26, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) ::::::::::::Тексерілмеген мақала үлгісі жоғарда тұрғаны жақсы. Оған тиіспегеніңіз жөн. Сосын мына «Қазақстан ұлттық энциклопедиясы (ҚҰЭ): "Мораль" және "Этика" баптары, 3-том (1999), моральдық қасиеттерді ұлттық дәстүрлер контекстінде (ар, ұят, намыс) талқылайды» дереккөзі біртүрлі, дереккөз ретінде қабылданбайтын сияқты, мақаладан алып тастадым, дұрыстап қайтадан еңгізсеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:14, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) :::::::::::::Уикипедияда марапаттар болу үшін не істеу керек [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:47, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) ::::::::::::::Айтасыз ба [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 23:49, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) :::::::::::::::Еңбек етіп, жұмыстану керек. Сол кезде марапаттар болады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:55, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) ::::::::::::::::Тағы да мақалалар жаздым дұрыс па тексеріңізші [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:43, 2026 ж. ақпанның 13 (+05) :::::::::::::::::Дұрыс па [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 23:58, 2026 ж. ақпанның 13 (+05) ::::::::::::::::::Дереккөздері көрінбейді, басқа мақалаларды қараңыз деп қанша рет айтамын ( [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:00, 2026 ж. ақпанның 14 (+05) :::::::::::::::::::Басқа мақалаларды қарадым өзгеріс жоқ [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:06, 2026 ж. ақпанның 14 (+05) ::::::::::::::::::::Басқа мақалаларды қарадым сосын жаңа мақалалар бастадым дұрыс пв [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:37, 2026 ж. ақпанның 18 (+05) :::::::::::::::::::::Марапат болу үшін уикипедияда қанша ай белсенді болуы керек [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 18:47, 2026 ж. ақпанның 19 (+05) {{жабық-соңы}} == Батыс Қазақстан аймағында қолданылатын сөздері == Қайырлы күн! Біріншіден, тақырыптың атауы дұрыс емес, -і жалғауы артық. Екіншіден, дереккөздеріңіздің қай бетінен алдыңыз, соны көрсетіңіз. Құр кітаптың өзін салып қоймай. Дереккөздің қай бетінен алғаныңызды көрсетпесеңіз, мақала жойылады [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 00:17, 2026 ж. ақпанның 15 (+05) :Көрсетсем мақала жойылмай ма [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:53, 2026 ж. ақпанның 15 (+05) ::Менің басқа мақалаларды жазғаным дұрыс па [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:07, 2026 ж. ақпанның 15 (+05) :Perplexity ai дан [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:27, 2026 ж. ақпанның 15 (+05) ::Мақаланы өзгерткенде қай кезде жоққа шығарылады [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:51, 2026 ж. ақпанның 20 (+05) ::ЖИ құралдарынан алынған жауап дереккөз болып саналмайды. LLM құралдарында галлюцинация болатыны бәрін белгілі. Нақты кітаптарды, олардың бетін көрсетіңіз. Сол кезде қалады. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 05:56, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) == Ескерту == Кеш жарық! Жоғарыда айтылған ескертулерді елемейсіз, көмектесейін десек тыңдамайсыз. Сізге дереккөздерді жөндеңіз, дереккөздерді дұрыстап қосыңыз, үлгіні төменге ысырып тастамаңыз деп айттым. Олардың ешқайсысы түзетіліп жатырған жоқ. Мақалаларыңызды тіпті жойыпта жатырған жоқпыз, сізге көп уақыт бердік. Сосын талқылау аяқталды деген үлгі тұрса ол жерге жазбаңыз! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:50, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) :Дереккөздер дұрыс қостым ғой сонда да жоққа шығара бересіз [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:08, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) ::Дұрыс үлгі қоссаңыз санатта өзі автоматты түрде шығады. Қолмен қосып жүрмейсіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:22, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) :::Неге жоққа шығарыла береді [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:35, 2026 ж. ақпанның 24 (+05) ::::Қазіргі өңдемелер дұрыс па мақала жазғандарымның [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 12:38, 2026 ж. ақпанның 28 (+05) :::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] Саламатсыз ба! Кешіріңіз мен беттерге мағынасыздық кірістіріп қойыппын, сізге кешірім сұраймын, сосын уикипедияның ережелерін сақтаймын, енді қайталанбайды! ескертулерді айтқаның орындаймын [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:15, 2026 ж. наурыздың 8 (+05) == Жоққа шығару == {{жабық}} @[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] саламатсыз ба! Джо байден мақаласын неге жоққа шығардыңыз [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:04, 2026 ж. наурыздың 9 (+05) :Мақала жақсы жазылған. 10 дереккөзі бар ақпаратты алып тастап, өзіңіз басқаша қылып жазған екенсіз. Дереккөздеріңізде күмәнді, дұрыс емес-ау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:16, 2026 ж. наурыздың 9 (+05) ::Тағы мақала жазғанда дереккөздерді дұрыстап жазамын. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:35, 2026 ж. наурыздың 9 (+05) :::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] мақалаларға санат үлгі қоссам жоққа шығармайсыз ба [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:00, 2026 ж. наурыздың 10 (+05) ::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 23:05, 2026 ж. наурыздың 10 (+05) :::::Көріңіз, қарайық. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:06, 2026 ж. наурыздың 10 (+05) ::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] Атырау облысы мақаласында бірдеңеден қате кетті ме [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:54, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :::::::Иә, неге бар ақпаратты алып тастап жатырсыз? Сол жерін түсінбедім. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:56, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::::::::Өзім басқаша қылып жазғым келеді,сосын бұл мәліметтерге сенімді дереккөз жоқ, егер қателеспесем [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:12, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :::::::::Жалпы ол ақпаратты мақалаларды бір шолып шығып тексеріп алсаң болады. Асығыс шешім қабылдамағаның дұрыс. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:14, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::::::::::Жарайды түсіндім. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:15, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :::::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] мақалада бет ақпаратты алып тастамай қалай өңдеуге болады [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 12:46, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::::::::::::Қате десеңіз алып тастасаңыз болады, ал сіз жасағандай дұрыс нәрсені алып тастап өзіңіздікін қосу біртүрлі көрінеді. Олай жасап керек емес. Қате болса түзетіп жіберіңіз. Ақпаратты алып тастамай қосымша қосуға болады ғой. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:49, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :::::::::::::Түсіндім. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 14:26, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::::::::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] тағы мақалаға үлгі қостым қарап жібересіз ба дұрыс па [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:43, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :::::::::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:34, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::::::::::::::::Ол үлгіні неге қостыңыз? Нені, қай мақалаларды біріктіру керек? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:35, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :::::::::::::::::Жәй қостым [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:37, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::::::::::::::::::Ондай болса өңдемең кері қайтарылды. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:07, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) {{жабық-соңы}} == Батыс Қазақстан аймағында қолданылатын сөздері мақаласын жою == {{жабық}} @[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] Саламатсыз ба! Батыс Қазақстан аймағында қолданылатын сөздері мақаласын жойасыз ба әлде мақала тұра берсін ба [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:53, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :Өзіңіздің емес, қатысушының талқылауына жазыңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:55, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::Жақсы түсіндім. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:57, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) {{жабық-соңы}} == Үлгілер == Тұлғадан басқа әртүрлі үліглер бар. ''Әлмира Тұрсын'' мақаласына кинематограф үлгісін қолдану керек еді. Актриса деген үлгіні дұрыстап қойсаң, дұрыс санаттар пайда болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 21:42, 2026 ж. наурыздың 15 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] актрисаның атын жазу керек пе үлгі қосқанда [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 23:21, 2026 ж. наурыздың 15 (+05) ::Кеш жарық! Мсыал ретінде голливуд актерлеріне қолданған мақалаларды қарап көріңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 00:12, 2026 ж. наурыздың 18 (+05) :::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] егер дұрыс үлгі қоспаса жоққа шығарыла ма [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:51, 2026 ж. наурыздың 18 (+05) == Кері қайтарылды == Сізге берілген мәртебе біржақты қаралған. Кері қайтардым, айтқанымдай өте төмен деңгейдегі кері өзгерістер жасап жатырсыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 01:02, 2026 ж. наурыздың 29 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] сіздің айтқаныңыз дұрыс бірақ мен AuroWikiBrowser мақалаларын қателерін түзеп шықтым, бірақ өзгерістер бар [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:17, 2026 ж. наурыздың 29 (+05) == Шың аты == Құрметті жолдас! Адамның Шың атын [[Үлгі:lang]] арқылы, яғни {{lang-en|Selena Gomez}} ({{lang-en арқылы), және {{lang-ru|Иван Иванович}} ({{lang-ru арқылы). [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 08:20, 2026 ж. сәуірдің 5 (+05) == Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026 == [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] Сіздің Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026 Уики-марафонында жариялаған мақалаларыңыздың ішінде тақырыпқа сәйкес келмейтін басқа елдің әйелдері жүр. Мыс: [[Лина Соломоновна Штерн]], [[Анна Александровна Немченко]], [[Людмила Михайловна Аринина]], [[Зинаида Мартыновна Портнова]], [[Кэтрин Найт (қылмыскер)]], [[Анна Юрьевна Нетребко]]. Бұл мақалалар тақырыпқа сәйкес емес.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:56, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05) :@[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] қайырлы күн ол менің мақалаларым емес. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 11:23, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05) :::Кешірерсің, ал мынау ше, [[Арета Луиза Франклин]], [[Дженнифер Лоуренс]], [[Селена (әнші)]].--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:40, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05) ::::@[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] иә ол менің мақалаларым [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 11:44, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05) :@[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] Құрметті Мағыпар! Ол менің мақалаларым. Жобаның мақсатында ӘР әйел туралы жазуға болады деп тұр (''Қазақ Уикипедиясының маңыздылық критерийлеріне сай келетін кез келген әйел тұлға жайлы мақала..''). [[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026/Тізім|Жазуға болатын мақалалардың]] ішінде де солар тұр. [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 08:23, 2026 ж. сәуірдің 11 (+05) jyr3cxvjjkvepxd55f1x1khojmud9nf 3581891 3581890 2026-04-11T18:27:21Z Rasulbek Adil 176232 [[Арнайы:Үлесі/Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылауы]]) істеген нөмір 3576177 нұсқасын [[Уикипедия:Жоққа шығару|жоққа шығарды]] 3581891 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Rasulbek Adil}} == Дереккөздер == {{жабық}} Мақалаға небір ақпарат қосқанда дереккөздерін көрсеткен жөн. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:23, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) :Боқтық сөздер мақаласын кетіріп тастайын ба [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 18:57, 2026 ж. ақпанның 19 (+05) {{жабық-соңы}} == Дереккөздер 2 == {{жабық}} Сіздің қосып жатырғандарыңыз дұрыс емес. Алдымен басқа мақалаларға қараңызшы. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:56, 2026 ж. ақпанның 8 (+05) :Жалқаулық бетін өңдегенде неге дұрыс емес [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:32, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::Мен дұрыс жазып едім қазір [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:35, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::Осылай болуы керек: ::Қосқан ақпаратыңыз.[1] ::Ал сіз бұрынғы дереккөздер мен үлгілерді кетіріп тастап, оған қоса дереккөздерді дұрыс қоспай жатырсыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:35, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::Мен соны ұмытып кетіп едім [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:36, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::Бетті өңдеуі дұрыс па әлде дереккөз дұрыс емес па қайсысы [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:38, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::::Қазір мен айтқандай қайта салып көріңізші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:41, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::::Қайта бұғаттамайсыз ба жазып көрсем [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:43, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::::::Жоқ [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:44, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::::::Енді дұрыс па қарап көріңізші [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:30, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::::::::Дереккөздерін дұрыс орналастырмағансыз, басқа мақалаларды қарап көріңізші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:40, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::::::::Басқа мақаланы өңдедім қарап көресіз ба дұрыс па дереккөздер [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:01, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::::::::::Жаңа мақалалар өңдедім дұрыс па [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 21:26, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) ::::::::::::Тексерілмеген мақала үлгісі жоғарда тұрғаны жақсы. Оған тиіспегеніңіз жөн. Сосын мына «Қазақстан ұлттық энциклопедиясы (ҚҰЭ): "Мораль" және "Этика" баптары, 3-том (1999), моральдық қасиеттерді ұлттық дәстүрлер контекстінде (ар, ұят, намыс) талқылайды» дереккөзі біртүрлі, дереккөз ретінде қабылданбайтын сияқты, мақаладан алып тастадым, дұрыстап қайтадан еңгізсеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:14, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) :::::::::::::Уикипедияда марапаттар болу үшін не істеу керек [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:47, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) ::::::::::::::Айтасыз ба [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 23:49, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) :::::::::::::::Еңбек етіп, жұмыстану керек. Сол кезде марапаттар болады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:55, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) ::::::::::::::::Тағы да мақалалар жаздым дұрыс па тексеріңізші [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:43, 2026 ж. ақпанның 13 (+05) :::::::::::::::::Дұрыс па [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 23:58, 2026 ж. ақпанның 13 (+05) ::::::::::::::::::Дереккөздері көрінбейді, басқа мақалаларды қараңыз деп қанша рет айтамын ( [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:00, 2026 ж. ақпанның 14 (+05) :::::::::::::::::::Басқа мақалаларды қарадым өзгеріс жоқ [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:06, 2026 ж. ақпанның 14 (+05) ::::::::::::::::::::Басқа мақалаларды қарадым сосын жаңа мақалалар бастадым дұрыс пв [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:37, 2026 ж. ақпанның 18 (+05) :::::::::::::::::::::Марапат болу үшін уикипедияда қанша ай белсенді болуы керек [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 18:47, 2026 ж. ақпанның 19 (+05) {{жабық-соңы}} == Батыс Қазақстан аймағында қолданылатын сөздері == Қайырлы күн! Біріншіден, тақырыптың атауы дұрыс емес, -і жалғауы артық. Екіншіден, дереккөздеріңіздің қай бетінен алдыңыз, соны көрсетіңіз. Құр кітаптың өзін салып қоймай. Дереккөздің қай бетінен алғаныңызды көрсетпесеңіз, мақала жойылады [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 00:17, 2026 ж. ақпанның 15 (+05) :Көрсетсем мақала жойылмай ма [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:53, 2026 ж. ақпанның 15 (+05) ::Менің басқа мақалаларды жазғаным дұрыс па [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:07, 2026 ж. ақпанның 15 (+05) :Perplexity ai дан [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:27, 2026 ж. ақпанның 15 (+05) ::Мақаланы өзгерткенде қай кезде жоққа шығарылады [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:51, 2026 ж. ақпанның 20 (+05) ::ЖИ құралдарынан алынған жауап дереккөз болып саналмайды. LLM құралдарында галлюцинация болатыны бәрін белгілі. Нақты кітаптарды, олардың бетін көрсетіңіз. Сол кезде қалады. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 05:56, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) == Ескерту == Кеш жарық! Жоғарыда айтылған ескертулерді елемейсіз, көмектесейін десек тыңдамайсыз. Сізге дереккөздерді жөндеңіз, дереккөздерді дұрыстап қосыңыз, үлгіні төменге ысырып тастамаңыз деп айттым. Олардың ешқайсысы түзетіліп жатырған жоқ. Мақалаларыңызды тіпті жойыпта жатырған жоқпыз, сізге көп уақыт бердік. Сосын талқылау аяқталды деген үлгі тұрса ол жерге жазбаңыз! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:50, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) :Дереккөздер дұрыс қостым ғой сонда да жоққа шығара бересіз [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:08, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) ::Дұрыс үлгі қоссаңыз санатта өзі автоматты түрде шығады. Қолмен қосып жүрмейсіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:22, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) :::Неге жоққа шығарыла береді [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:35, 2026 ж. ақпанның 24 (+05) ::::Қазіргі өңдемелер дұрыс па мақала жазғандарымның [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 12:38, 2026 ж. ақпанның 28 (+05) :::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] Саламатсыз ба! Кешіріңіз мен беттерге мағынасыздық кірістіріп қойыппын, сізге кешірім сұраймын, сосын уикипедияның ережелерін сақтаймын, енді қайталанбайды! ескертулерді айтқаның орындаймын [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:15, 2026 ж. наурыздың 8 (+05) == Жоққа шығару == {{жабық}} @[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] саламатсыз ба! Джо байден мақаласын неге жоққа шығардыңыз [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:04, 2026 ж. наурыздың 9 (+05) :Мақала жақсы жазылған. 10 дереккөзі бар ақпаратты алып тастап, өзіңіз басқаша қылып жазған екенсіз. Дереккөздеріңізде күмәнді, дұрыс емес-ау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:16, 2026 ж. наурыздың 9 (+05) ::Тағы мақала жазғанда дереккөздерді дұрыстап жазамын. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:35, 2026 ж. наурыздың 9 (+05) :::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] мақалаларға санат үлгі қоссам жоққа шығармайсыз ба [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:00, 2026 ж. наурыздың 10 (+05) ::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 23:05, 2026 ж. наурыздың 10 (+05) :::::Көріңіз, қарайық. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:06, 2026 ж. наурыздың 10 (+05) ::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] Атырау облысы мақаласында бірдеңеден қате кетті ме [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:54, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :::::::Иә, неге бар ақпаратты алып тастап жатырсыз? Сол жерін түсінбедім. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:56, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::::::::Өзім басқаша қылып жазғым келеді,сосын бұл мәліметтерге сенімді дереккөз жоқ, егер қателеспесем [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:12, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :::::::::Жалпы ол ақпаратты мақалаларды бір шолып шығып тексеріп алсаң болады. Асығыс шешім қабылдамағаның дұрыс. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:14, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::::::::::Жарайды түсіндім. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:15, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :::::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] мақалада бет ақпаратты алып тастамай қалай өңдеуге болады [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 12:46, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::::::::::::Қате десеңіз алып тастасаңыз болады, ал сіз жасағандай дұрыс нәрсені алып тастап өзіңіздікін қосу біртүрлі көрінеді. Олай жасап керек емес. Қате болса түзетіп жіберіңіз. Ақпаратты алып тастамай қосымша қосуға болады ғой. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:49, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :::::::::::::Түсіндім. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 14:26, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::::::::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] тағы мақалаға үлгі қостым қарап жібересіз ба дұрыс па [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:43, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :::::::::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:34, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::::::::::::::::Ол үлгіні неге қостыңыз? Нені, қай мақалаларды біріктіру керек? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:35, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :::::::::::::::::Жәй қостым [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:37, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::::::::::::::::::Ондай болса өңдемең кері қайтарылды. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:07, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) {{жабық-соңы}} == Батыс Қазақстан аймағында қолданылатын сөздері мақаласын жою == {{жабық}} @[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] Саламатсыз ба! Батыс Қазақстан аймағында қолданылатын сөздері мақаласын жойасыз ба әлде мақала тұра берсін ба [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:53, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) :Өзіңіздің емес, қатысушының талқылауына жазыңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:55, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) ::Жақсы түсіндім. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:57, 2026 ж. наурыздың 11 (+05) {{жабық-соңы}} == Үлгілер == Тұлғадан басқа әртүрлі үліглер бар. ''Әлмира Тұрсын'' мақаласына кинематограф үлгісін қолдану керек еді. Актриса деген үлгіні дұрыстап қойсаң, дұрыс санаттар пайда болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 21:42, 2026 ж. наурыздың 15 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] актрисаның атын жазу керек пе үлгі қосқанда [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 23:21, 2026 ж. наурыздың 15 (+05) ::Кеш жарық! Мсыал ретінде голливуд актерлеріне қолданған мақалаларды қарап көріңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 00:12, 2026 ж. наурыздың 18 (+05) :::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] егер дұрыс үлгі қоспаса жоққа шығарыла ма [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:51, 2026 ж. наурыздың 18 (+05) == Кері қайтарылды == Сізге берілген мәртебе біржақты қаралған. Кері қайтардым, айтқанымдай өте төмен деңгейдегі кері өзгерістер жасап жатырсыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 01:02, 2026 ж. наурыздың 29 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] сіздің айтқаныңыз дұрыс бірақ мен AuroWikiBrowser мақалаларын қателерін түзеп шықтым, бірақ өзгерістер бар [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:17, 2026 ж. наурыздың 29 (+05) == Шың аты == Құрметті жолдас! Адамның Шың атын [[Үлгі:lang]] арқылы, яғни {{lang-en|Selena Gomez}} ({{lang-en арқылы), және {{lang-ru|Иван Иванович}} ({{lang-ru арқылы). [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 08:20, 2026 ж. сәуірдің 5 (+05) == Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026 == [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] Сіздің Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026 Уики-марафонында жариялаған мақалаларыңыздың ішінде тақырыпқа сәйкес келмейтін басқа елдің әйелдері жүр. Мыс: [[Лина Соломоновна Штерн]], [[Анна Александровна Немченко]], [[Людмила Михайловна Аринина]], [[Зинаида Мартыновна Портнова]], [[Кэтрин Найт (қылмыскер)]], [[Анна Юрьевна Нетребко]]. Бұл мақалалар тақырыпқа сәйкес емес.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:56, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05) :@[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] қайырлы күн ол менің мақалаларым емес. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 11:23, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05) :::Кешірерсің, ал мынау ше, [[Арета Луиза Франклин]], [[Дженнифер Лоуренс]], [[Селена (әнші)]].--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:40, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05) ::::@[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] иә ол менің мақалаларым [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 11:44, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05) :@[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] Құрметті Мағыпар! Ол менің мақалаларым. Жобаның мақсатында ӘР әйел туралы жазуға болады деп тұр (''Қазақ Уикипедиясының маңыздылық критерийлеріне сай келетін кез келген әйел тұлға жайлы мақала..''). [[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026/Тізім|Жазуға болатын мақалалардың]] ішінде де солар тұр. [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 08:23, 2026 ж. сәуірдің 11 (+05) 923w0w3iz9em2kl8wi95icvewjejty6 0 775221 3581741 3563938 2026-04-11T14:12:19Z Гулжайна Усен 179710 3581741 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2026}} {{Ғимарат | ғимараттың аты = Сан-Витале базиликасы | шынайы аты = {{lang-it|Basilica di San Vitale}} | статусы = ғибадатхана | атауы = Сан-Витале | суреті = Ravenna-sanvitale05.jpg | сурет атауы = | позициялық карта = Италия |lat_dir = |lat_deg = 44 |lat_min = 25 |lat_sec = 14 |lon_dir = |lon_deg = 12 |lon_min = 11 |lon_sec = 46 | ғимарат түрі = шіркеу | қала = [[Равенна]] | мемлекет = {{Байрақ|Италия}} }} '''Сан-Витале базиликасы''' (Әулие Виталиус, {{Lang-it|Basilica di San Vitale}} ― [[Италия|Италияның]] [[Равенна]] қаласындағы ертедегі христиан [[Базилика|базиликасы]] және [[Батыс Еуропа|Батыс Еуропадағы]] Византия өнерінің ең маңызды ескерткіші. [[1996 жыл|1996]] жылы ол [[ЮНЕСКО|ЮНЕСКО-ның]] [[Әлемдік мұра|Дүниежүзілік мұра]] тізіміне енгізілді. Ол Равеннаның сегіз ертедегі христиан ескерткіштерінің арасында Константинопольден тыс жерде теңдесі жоқ Византия мозаикасының кереметтігімен ерекшеленеді. == Тарих == Базиликаны [[527 жыл|527]] жылы Равенна епископы Экклесий [[Византия империясы|Византиядан]] оралғаннан кейін құрды, онда ол [[Папалық|Рим Папасы]] Иоанн I-мен бірге [[Ұлы Теодорих|Ұлы Теодорихтың]] атынан дипломатиялық миссияны атқарды. Ғибадатхана алғашқы христиан [[Азап шегуші|шейіті]] Миландық Әулие Виталийдің құрметіне арналып киелілендірілген, оның бейнесі [[Апсида|апсиданың]] қабығына орналастырылған. Құрылыс грек ақша беруші Юлиан Аргентариустың (Күміс балық) қаражатымен жүргізілді, ол сонымен қатар Класстағы Сант-Аполлинар базиликасын салуға қаржы бөлді. Киелі рәсімді [[548 жыл|548 жылы]] [[19 сәуір|19 сәуірде]] епископ Максимиан жүргізді. Шіркеудің барлық ішкі мозаикалық безендіруі 546-547 жылдары бір уақытта жасалған; академик В. Н. Лазарев стильдегі айырмашылықтарды жұмысқа әртүрлі шеберлердің қатысуымен түсіндіреді.<ref name="lazarev">{{Cite web|lang=kk|url=https://www.icon-art.info/book_contents.php?lng=ru&book_id=29&chap=5&ch_l2=6|title=[IV.6. Равенна: Сан Витале] — Лазарев В. Н. История византийской живописи|work=www.icon-art.info|accessdate=2022-06-09|archivedate=2022-06-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220611091131/https://www.icon-art.info/book_contents.php?lng=ru&book_id=29&chap=5&ch_l2=6}}</ref> [[XIII ғасыр|XIII ғасырда]] шіркеудің оңтүстік қабырғасына қоңырау мұнарасы қосылып, [[Аркада|аркадалардың]] ағаш төбелері қайта жаңартылды. [[XVI ғасыр|XVI ғасырда]] шіркеуді кең көлемді қайта құру жұмыстары жүргізілді: [[Грунт сулары|жер асты суларының]] көтерілуіне байланысты еден деңгейі 80 см-ге көтерілді, пресвитерий жөнделді, ағаш хор дүңгіршектері алынып тасталды, ішкі аула ([[1562 жыл|1562]]) және ғимараттың оңтүстік [[Портал|порталы]] қайта салынды. [[1688 жыл|1688]] жылы [[Жер сілкіну|жер сілкінісі]] XIII ғасырдағы қоңырау мұнарасын қиратты, ол 1696-1698 жылдары қалпына келтірілді.<ref>[http://www.ravennafestival.org/luoghi.php?id=3 Basilica di San Vitale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061229132631/http://www.ravennafestival.org/luoghi.php?id=3|date=2006-12-29}}{{In lang|it}}</ref> [[1780 жыл|1780]] жылы шіркеу салынған кезде ешқандай әшекейлері болмаған ротонда күмбезі [[Күмбез|мен]] күмбез астындағы қуыстарды Болоньезелік Бароцци мен Гандольфи және [[Венеция мектебі|венециялық]] гуарана ({{Lang-it|Jacopo Guarana}} [[Фреска|фрескалармен]] бояған). == Сәулеттік ерекшеліктер == [[Сурет:Byggnadskonsten,_San_Vitale_i_Ravenna,_Nordisk_familjebok.png|нобай|<center>Базилика жоспары</center>]] Базилика Константинопольдегі [[Әулие Сергий бен Вакх шіркеуі|Сергий мен Вахус шіркеуіне]] ұқсас Византия типіндегі сегіз қырлы шахиридриум түрінде салынған.<ref name="lazarev"></ref> Сыртқы қабырғаларында ешқандай сәндік элементтер жоқ және тік және көлденең [[Контрфорс|тіректермен]] бөлінген. Ғимарат [[Күмбез|күмбездің]] қырлы [[Барабан (сәулет)|барабанымен]] безендірілген. Сан-Витале сәулеті классикалық рим сәулет өнерінің элементтерін (күмбез, порталдар, баспалдақты мұнаралар) Византия әсерімен (үш бөлікті [[апсида]], тар кірпіштер, трапеция тәрізді [[Капител|капитальдар]], жастық тәрізді капиталь ― пульван немесе пульвино<ref>{{Cite web|url=http://www.ldportal.ru/dictionary/k/kapitel/|title=Словарь терминов: Капитель|work=archive.ph|date=2014-10-21|accessdate=2022-06-09|archivedate=2014-10-21|archiveurl=https://archive.today/20141021155635/http://www.ldportal.ru/dictionary/k/kapitel/}}</ref> және т. б.) біріктіреді. Базиликаның ішкі қабырғаларының төменгі бөлігі [[Мәрмәр|мәрмәрмен]] қапталған, инкрустацияланған еден геометриялық ою-өрнектермен безендірілген. [[Сурет:San_Vitale_in_Ravenna_01.jpg|солға|нобай|<center>Ротонда аркадасы</center>]] [[Сурет:San_Vitale_00.jpg|нобай|<center>[[Капител|Капительның]] мозаикалық безендірілуі</center>]] Ғимараттың құрылымы диаметрі 16 метрлік күмбезді ұстап тұратын сегіз орталық бағанмен бекітілген. Бүйірлік қысымды азайту үшін күмбез конус тәрізді. Күмбез жеңіл материалдан жасалған — бір-бірінің ішіне салынған саз түтіктер бір-бірінің үстіне тарылып, көлденең сақиналар түрінде бекітілген<ref name="РАИ-30">{{кітап |авторы = Джузеппе Бовини |тақырыбы = Равенна. Өнер және тарих |орны = Равенна |баспасы = Лонго |жыл = 2008 |томы = |беттері = 30 |барлық беті = 160 |isbn = 88-8063-085-7 }}</ref>. Тірек бағаналары шіркеудің ортасында ротонда құрайды, ал хор лофт екінші қабатта орналасқан. Ротонда бағаналарының арасындағы кеңістіктерде сыртқы қабырғаларға қарай иілген аркалар түрінде орналасқан жартылай шеңбер тәрізді екі қабатты аркадалар бар. Бұл орналасу шіркеудің ішкі көрінісін жарыққа толтырылғандай етіп көрсетуге мүмкіндік береді, ал айналасындағы галереялар жасанды түрде мистикалық жартылай қараңғылыққа батырылған, бұл кіретіндердің назарын бірден апсида мен пресвитерияның мозаикасына аударады<ref name="РАИ-26-30">{{кітап |авторы = Джузеппе Бовини |тақырыбы = Равенна. Өнер және тарих |орны = Равенна |баспасы = Лонго |жыл = 2008 |томы = |беттері = 26—30 |барлық беті = 160 |isbn = 88-8063-085-7 }}</ref>. Бұл сәулеттік шешімді қолдану келесі кеңістіктік әсерге әкелді: {{start citation}} Күмбезді бағаналар шеңберінен тыс шығып тұратын биік аркадалар шіркеуге кірген сәтте орталық кеңістікті келушінің көзіне ашады. Сыртқы айналымда жүргенде, ол биік күмбездің ғибадатхананың бүкіл ішкі кеңістігін сіңіріп алатынын сезеді. Ғибадатхананың ортасынан қарағанда, аркадалар бағандар мен сыртқы қабырғалардың арасында орналасқан және ішкі көріністі кеңейтетін тағы бір тірек сақинасы ретінде қабылданады. Соңында, кеңістіктік әсер бағандардың ерекше пішінімен күшейтіледі, олардың көлемі көрерменге сезілмейді.<ref name="Ist_isk">[http://www.artprojekt.ru/library/books/arthistory2.1/st004.html VI ғасырдың византиялық өнері (Өнердің жалпы тарихы. 2-том, бірінші кітап)]{{Deadlink|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Октябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{end citation}} Апсиданың алдында, үш биік тереземен жарықтандырылған, ротонданың айналасындағы дөңгелек жол екі қабатты аркадалармен қоршалған пресвитериямен бөлінген. [[Алтарь|Құрбандық үстелі]] апсидадан тыс пресвитерияға дейін созылып жатыр, онда тұрақты мәрмәр мінбер орнатылған. Пресвитерия аркадасының [[Капител|капителдері]] ажур себеттері тәрізді және екі қозының арасына қойылған крестпен безендірілген. Алайда, бұл дизайн орденнің тектоникалық сипатын бұзады. Сан-Виталенің ерекшеліктерінің бірі — ғимараттың негізгі осіне бұрышта орналасқан, пресвитерий арқылы өтетін нартекстің ерекше дизайны. Бұл дизайнның себептері әлі анықталмаған. Зерттеушілердің пікірінше, сәулетші мұны шіркеу орнында бұрын болған капеллаларды есте сақтау, екі баспалдақ [[Мұнара|мұнарасын]] ғимараттың негізгі көлеміне тығыз орналастыру немесе ғимараттың осі бойымен негізгі кіреберістен басқа, шіркеудің бүйірінде тағы бір кіреберіс жасау үшін жасаған болуы мүмкін. Равеннадағы базилик жалпы Каролингтік Ренессанс сәулет өнерінің, атап айтқанда, оның орталық жұмысы ― [[Ахен|Ахендегі]] сарай капелласының үлгісі болды. [[Филиппо Брунеллески]] қазіргі дәуірдегі алғашқы еуропалық күмбезді (Санта-Мария-дель-Фьоредегі [[Флоренция|Флоренциялық]] соборды) жобалау кезінде Сан-Витале күмбезінің дизайнын зерттеді. Ол Равенна шіркеуінің күмбезін жеңілдету үшін толтырғыш материалдың орнына қуыс саз ыдыстарды пайдалануды ерекше атап өтті. == Интерьерді безендіру == [[Сурет:San_Vitale_in_Ravenna_07.jpg|нобай|334x334 нүкте|<center>Базиликаның мозаикалық безендірілуі</center>]] Базиликаның негізгі кеңістігі мәрмәрмен безендірілген, ал апсидалардың (аркадалар, күмбездер, конхалар) ойыс беттері және пресвитерия қабырғалары (бема) Византия мозаикаларымен қапталған. Сан-Витале мозаикалары Батыс әлеміне Италиядағы қысқа мерзімді Византия билігі кезінде [[Византия императорларының тізімі|Византия императоры]] [[I Юстиниан|Юстинианның]] күші мен мінсіз талғамын көрсетуге арналған. Сан-Витале мозаикалары ― Византия мозаика техникасын қолдана отырып жасалған Еуропадағы ертедегі христиандық монументалды кескіндеменің сирек кездесетін үлгісі. Император Юстиниан мен оның әйелі Теодораның өмір бойы сақталған портреттері ерекше маңызға ие.Мозаиканы қолдана отырып, шеберлер базиликаның сәулет элементтерін ерекшелеп, құрылымдық элемент пен оған қолданылған кескін арасындағы символикалық байланысты баса көрсетті. {{start citation}} ''Бұл ішкі бөлікті толық жауып тұрған мозаикалар, тек постаменттен басқа, сәулеттің құрылымдық мағынасын тамаша көрсетеді. Люнеттер, бөлшектер, қабырғалар, аркалар, нишалар мен күмбездер әртүрлі интерьерлермен ерекшеленеді. Осылайша, крест күмбезінің қабырғалары өсімдік гүл шоқтарымен бекітілген, ал періштелердің мүсіндері, тіреуіш құрылымдардың күшін бейнелейтін тұлғалар, орталық медальонды қолдайды''.<ref>{{Cite web |url=http://www.krotov.info/history/08/demus/demus02.html#o2_2 |title=Отто Демус. ''Мозаики византийских храмов'' |access-date=2008-07-13 |archive-date=2011-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111122182257/http://krotov.info/history/08/demus/demus02.html#o2_2 |url-status=live }}</ref> {{end citation|қайнары=[[Демус, Отто|Отто Демус]]. ''Византия шіркеулерінің мозаикалары''}} Бүйірлік галереяларда бірнеше ертедегі христиан [[Саркофаг|саркофагтары]] бар. Ең көрнектісі ― [[VI ғасыр|VI ғасырдың]] ортасында біршама қайта жасалған [[V ғасыр|V ғасырдағы]] [[мәрмәр]] саркофаг, оның қақпағындағы [[Грек тілі|грек]] және [[Латын тілі|латын]] жазуларына сәйкес, Равеннаның екзархы Исаак жерленген. Саркофагтың бүйірлерінде сиқыршылардың табынуы, Лазардың қайта тірілуі, Арыстандар апанындағы Даниял және екі [[Павлиндер|тауыс]] бейнеленген крест бейнеленген барельефтерді көруге болады. === Апсида мозаикалары === [[Сурет:Vault_mosaic_-_San_Vitale_-_Ravenna_2016.jpg|нобай|250x250 нүкте|<center>Конха мозаикасы</center>]] Қалқанша көгілдір аспан сферасында отырған, екі періштенің қасында тұрған [[Иса Мәсіх|Иса Мәсіхтің]] жастық шағын бейнелейтін мозаикамен безендірілген. Бір қолында Мәсіх жеті мөрмен мөрленген шиыршықты ұстап тұр (Откр. :1), ал тағы біреуі періштенің жетегінде жүрген Әулие Виталиске [[Азап шегуші|шейіттің]] даңқ тәжін ұсынады. Екінші періште Исаға Равенна епископы Екклесиас ұсынады, ол оған өзі негізін қалаған Әулие Виталис базиликасының макетін ұсынады. Исаның аяғының астынан Едем бағының төрт өзені ағып, [[Лалагүл|лалагүлдермен]] көмкерілген тасты жер арқылы ағып өтеді: Пишон, Гихон, [[Тигр|Хиддекел]] және [[Евфрат]]. Бұл бөлшек Исаны ''тірі судың көзі'' ретінде мадақтайды (Откр. :1) және Равенна бейнесін сол кезеңде жасалған Латому монастырының ([[Грекия]]) мозаикасымен байланыстырады.<ref>{{Cite web|lang=kk|url=https://www.icon-art.info/book_contents.php?book_id=29&chap=4&ch_l2=7|title=[III.7. 5-ші ғасырдың соңы мен 6-шы ғасырдың басындағы грек мозаикалары: Осиос Давид және Никополис] — Лазарев В. Н., Византиялық сурет өнерінің тарихы|work=www.icon-art.info|accessdate=2022-06-09|archivedate=2017-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170509101929/http://www.icon-art.info/book_contents.php?book_id=29&chap=4&ch_l2=7}}</ref> В. Н. Лазарев конус мозаикасы ең нәзік орындалу түрлерінің бірі екенін, оның айқын симметриялы құрамы мен салтанатты сипатымен ерекшеленетінін атап өтеді. Оның пікірінше, оны жасауды Византия өнерімен таныс мозаиктер оның метрополитен нұсқаларында жасаған<ref name="lazarev"/>. Сонымен қатар, апсида мозаикасы фигуралардың византиялық тыныштығын да көрсетеді: барлық кейіпкерлер толық бет-әлпетпен, тұрған күйінде бейнеленген. Тіпті екі шеруге қатысушылар да бір сәтке кідіріп, өздерін қозғалмайтын күйде көрсетіп, көрерменге өз кейіпкерлеріне таңдануға мүмкіндік беретін сияқты. * '''Апсиданың төменгі деңгейі''' Апсиданың бүйір қабырғаларында, терезелердің екі жағында император [[I Юстиниан|Юстиниан]] мен оның әйелі Феодора бейнеленген мозаикалық портреттер орналасқан, оларды ақсүйектер, қызметші ханымдар және діни қызметкерлер қоршап тұр. Бұл тарихи портреттер, астанадан алынған макеттер негізінде ең үздік Равенна шеберлері жасаған (В. Н. Лазарев бұларды «''көшіру үшін Византия империясының провинцияларына жіберілген патша портреттері''» деп санайды<ref name="lazarev"></ref>). Бұл композициялар Равеннаны Византия қамқорлығына қайтарған императордың жеңісінің символы болып табылады. <gallery mode="packed" heights="200px" class="ts-gallerystyle-gray"> Сурет:Justinian_mosaik_ravenna.jpg|link=Файл:Justinian_mosaik_ravenna.jpg|alt=Император Юстиниан со свитой|Император [[I Юстиниан|Юстиниан]] өзінің нөкерлерімен бірге Сурет:Theodora_mosaik_ravenna.jpg|link=Файл:Theodora_mosaik_ravenna.jpg|alt=Императрица Феодора со свитой|Императрица Феодора өзінің қасындағылармен бірге </gallery> Император мен оның әйелі шіркеуге бағалы литургиялық ыдыстарды әкелетін донорлар ретінде бейнеленген. [[Фриз]] түрінде орындалған суреттер маңдай композициясымен және позалары мен қимылдарының біркелкілігімен ерекшеленеді. Сонымен қатар, суретшілер император отбасын жеке бет-әлпеттерімен идеалды билеушілер ретінде бейнелей алды, ал композицияның өзі [[Алтарь|құрбандық үстеліне]] қарай екі шерудің қозғалысын жеткізеді. * '''Юстиниан I''' Император Юстиниан шіркеуге патент сыйға тартады; ол, басқа фигуралар сияқты, маңдай позасында бейнеленген. Оның басы, диадемамен тәж кигізілген, галомен қоршалған, бұл Византияның билік құрған адамды осылай белгілеу дәстүрін көрсетеді.<ref>{{Cite web|url=http://www.biblicalstudies.ru/Books/Dihl5.html#|title=История Византийской империи|author=Диль, Шарль|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080512233931/http://www.biblicalstudies.ru/Books/Dihl5.html#|archivedate=2008-05-12|accessdate=2008-07-12}}</ref> [[Сурет:Mosaic_of_Justinianus_I_-_Basilica_San_Vitale_(Ravenna).jpg|нобай|240x240 нүкте|<center>Император Юстиниан</center>]] Юстинианның қасында сарай қызметкерлері мен дін қызметкерлері тұр. Олардың арасында сенатор киімін киген егде жастағы ер адам ерекшеленеді (екінші қатардағы жалғыз адам; бір нұсқа бойынша, бұл базиликаның құрылысын қаржыландырған ақша беруші Юлиан Аргентариус; екінші нұсқа бойынша, бұл қолбасшы Велисариус; үшіншісі бойынша, бұл ''префектус преторио'' (праэториан префекті), яғни ғибадатхананы киелі ету күні императордың тұлғасын білдірген шенеунік), қолында крест ұстаған епископ Максимиан және екі дьякон (біреуі [[Евангелия|Інжілді]], екіншісі хош иісті зат ұстайды). Бұл мозаикада Юстиниан мен Максимиан зайырлы және шіркеулік биліктің авторитарлық өкілдері ретінде бейнеленген, сондықтан олардың бейнелері басым орын алады, ал епископтың басының үстінде тіпті ''Максимиан'' деген жазу бар. Юстинианның портреті, ең алдымен, империя бойынша жіберілген ресми суреттердің көшірмесі болса, Максимиан мен екінші қатарда тұрған кейіпкердің портреттері мозаикшінің түпнұсқалармен таныс болғанын көрсететін сипаттамалық белгілермен ерекшеленеді<ref name="RCA-70">{{кітап |авторы = |тақырыбы = Ravenna. City of art |орны = Ravenna |издательство = SALBAROLI |жыл = 2008 |томы = |беттері = 70 |барлық беті = 144 |isbn = }}</ref>. {| |<blockquote><small>Сәнді киім мозаиктерлерге өз палитрасының көз тартарлық байлығын көрерменге ашуға мүмкіндік берді — нәзік ақ және күлгін түстерден бастап ашық жасыл және қызғылт сары-қызыл түстерге дейін. Олар кішірек текшелерден тұратын төрт орталық фигураның бет-әлпетінде ерекше нәзік жасалған әрлеу жасады. Бұл оларға ерекше жеке ерекшеліктеріне қарамастан, ортақ бір жіпті бөлісетін төрт таңқаларлық әсерлі портрет жасауға мүмкіндік берді: экспрессияның ерекше қатаңдығы және терең сенімділік сезімі.<ref name="lazarev"/></small></blockquote> |} [[Сурет:Theodora_mosaic_-_Basilica_San_Vitale_(Ravenna).jpg|солға|нобай|180x180 нүкте|<center>Императрица Феодора</center>]] * '''Феодора''' Императрица нартексте тұр; оның алдында екі күзетші тұр, олардың бірі есік алдындағы пердені тартып жатыр. Теодораның қолында шіркеуге сыйға тартылған сыйлық ― алтын тостаған. Оның басына диадема кигізіліп, галомен қоршалған, иығында ауыр алқа бар. Шапанының етегінде Магиге табыну көрінісі безендірілген, бұл Теодораның өз сыйына меңзейді. Патшайымның бейнесі (басқалардың ішіндегі жалғыз) А. Альфёлди «''даңқтау орны''» деп санайтын кончасы бар қуыспен қоршалған. Теодорадан кейінгі сарай ханымдары тобын екі әйел басқарады, олардың бейнелері портреттік ерекшеліктерге ие (болжам бойынша, Антонина мен Иоаннина ― қолбасшы Белисарийдің әйелі мен қызы). Басқа сарай ханымдарының бет-әлпеті [[Стереотип|стереотипті]]. {| |<blockquote><small>Мұнда да сәнді византиялық шапандар мозаика шеберлеріне өздерінің керемет түс схемаларын көрсетуге мүмкіндік берді. Орталықтағы үш әйел фигураларындағы түстер ерекше әдемі. Олардың бет-әлпеті кішірек, әртүрлі пішінді текшелерден тұрады, бұл портреттік ұқсастықты жеткізуді жеңілдетеді. Басқа сарай ханымдарының бет-әлпеті, Юстиниан бейнеленген мозаикадағы күзетшілердің бет-әлпеті сияқты, стереотиптік және экспрессивті емес. Оларда жоғары өнер қолөнер мен күнделікті өмірге жол береді.<ref name="lazarev"/></small></blockquote> |} === Триумфальды және кіреберіс арқалары === [[Сурет:San_Vitale_in_Ravenna_03.jpg|нобай|200x200 нүкте|<center>Триумфаль арқасы</center>]] Ертедегі христиан базиликаларында апсида конусын қоршап тұрған арка бай әшекейіне байланысты [[Салтанат қақпасы|триумфальды арка]] деп аталған. Сан-Витале триумфальды аркасы гүлдер мен құстармен қоршалған жеті жұп моншақ бейнеленген мозаикамен безендірілген. Мүйіздердің жоғарғы жұбының жанында императорлық бүркіттердің бейнелері, ал олардың арасында Иса Мәсіхтің монограммасы орналасқан. Арканың пресвитерияға қараған сыртқы жағы крестпен медальон ұстап тұрған екі періштенің бейнесімен безендірілген. Олар христиан [[Пилигрим|қажылығының]] екі орталығы ― [[Иерусалим]] мен Бетлехем арасында бейнеленген. [[Сурет:San_Vitale_in_Ravenna_02.jpg|солға|нобай|200x200 нүкте|<center>Кіреберіс арқасы</center>]] Пресвитерияның кіреберіс аркасының беткейлерінде [[Апостол|елшілер]] мен [[Әулие адам|әулиелердің]] жартылай бейнелері бар 14 медальон (әр жағында 7-ден) орналасқан, ал арканың құлыпында Мәсіхтің беті бейнеленген медальон бар. Медальондар жұп [[Дельфин|дельфиндермен]] бөлінген. Шіркеудің негізгі кеңістігінен солдан оңға қарай қараған кезде медальондарда мыналар бейнеленген: шейіт Гервасий; елшілер Таддей, [[Матай]], Вартоломей, теолог Жохан, Бірінші шақырылған Андрей, Петр; Мәсіх; елшілер [[Апостол Павел|Павел]], Жақып, Филип, Томас, Алпей ұлы Жақып, Ханаандық Шимон және шейіт Протасий. Осылайша, аркада он екі елшіден басқа екі әулие бейнеленген ― Гервасий және Протасий, оларды дәстүр бойынша Әулие Виталистің ұлдары деп атайды. Олардың елшілермен қатар орналасуы, бір жағынан, Равенна мен [[Милан]] арасындағы байланысты көрсетеді, онда олардың жәдігерлері табылған, ал екінші жағынан, бұл әулиелердің [[Арианизм|ариандық]] жеңіске мистикалық қатысуын еске салады. Елшілердің бет-әлпетіне жеке ерекшеліктер берілген: осылайша, елші Андрей шашы шашылып, көздері кең ашылып бейнеленген. === Пресвитерий === Пресвитерияның вималары үш мозаикалық регистрге бөлінеді: қабырғалар, жоғарғы галерея және қойма. Пресвитерия мозаикаларының көркемдік орындалуы апсида мозаикаларымен салыстырғанда әлдеқайда дөрекі. Оларды жергілікті дәстүрде жұмыс істейтін басқа мозаиктер жасаған болуы мүмкін. Сонымен қатар, пресвитерия мозаикаларында апсида мозаикаларының статикалық сипаты жоқ: кейіпкерлер тұр, отыр; олар көрермендерге толық бет-әлпетпен, профильде, жартылай бұрылған; апсиданың алтын фоны пейзаждармен ауыстырылған. Мозаикалардың тақырыбы Евхаристия құпиясының литургиялық түсіндірмесіне сәйкес [[Көне келісім|Ескі өсиет]] бейнелері арқылы ашылатын Мәсіхтің құрбандығы идеясының символикалық мазмұнына арналған. Академик В. Н. Лазарев пресвитерийдегі мозаикалардың жартылай қайта қалпына келтіруден зардап шеккенін атап өтеді. Олар Константинополь шіркеулерінің безендірілуіне тән күрделі символизммен ерекшеленеді. Бұл оған «''бұл мозаикалардың иконографиялық бағдарламасы Византия көздерінен алынған''» деген қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Пресвитерий мозаикаларындағы пейзаждардың көркемдік орындалуы ерекше назар аударарлық: хрусталь сынықтарына ұқсайтын жартасты қырлар жарқын реңктермен (көк, жасыл, сирень, күлгін) боялған, ал кей жерлерде алтынмен безендірілген. Мұның бәрі жарқын гүлді кілемнің иллюзиясын жасайды. ==== Қабырғалар ==== [[Сурет:San_Vitale_in_Ravenna_05.jpg|нобай|250x250 нүкте|<center>Ибраһимнің өмірінен үзінділер</center>]] * '''Сол жақ қабырға''' Сол жақ қабырғадағы мозаикалар патриарх [[Ибраһим|Ибраһимнің]] өміріндегі оқиғаларға арналған: «''Ыбырайымның қонақжайлылығы''» (немесе Ескі өсиеттің [[Үштік|Үшбірлігі]]) және «''Ыбырайымның құрбандығы''». Бірінші композицияда үш қонақ үстел басында отырады, оның үстінде крест белгісі бар үш нан жатыр; Ибраһим сойған бұзауды ұсынады, ал оның әйелі Сара бұл көріністі лашықтан бақылайды. Екінші композицияда негізгі екпін құдайдың қолына ауысады, ол Ыбырайымның ұлы [[Ысқақ|Ысқақтың]] үстіне көтерген пышағын итереді. Орталық композициялардың екі жағында қолында шиыршық ұстап тұрған Еремия пайғамбар және [[Мұса пайғамбар|Мұсаның]] Исраилдің он екі ақсақалының алдында [[Синай түбегі|Синайдағы]] келісім тақталарын алып жатқаны бейнеленген. Мозаикашының жоғары шеберлігін атап өту керек, өйткені ол отырған үш періштені бейнелеуде біркелкіліктен аулақ болды: олардың бастары сәл қисайған, ал қолдары мен аяқтарының орналасуы әртүрлі. Мозаикада періштелер отырған ағаштың жапырақтары да егжей-тегжейлі көрсетілген, бұл оны [[Емен|емен ағашы ретінде]] тануға мүмкіндік береді. * '''Оң жақ қабырға''' [[Сурет:San_Vitale_in_Ravenna_06.jpg|солға|нобай|250x250 нүкте|<center>Әбіл мен Мәліксадықтың құрбандығы</center>]] Оң жақ қабырғаның ортасында Әбіл мен Мәліксадықтың құрбандықтарын бейнелейтін композиция орналасқан (Мәсіхтің айқыштағы өліміне символикалық меңзеу). Пресвитерий қабырғаларындағы үш құрбандықтың (Әбіл, Мәліксадық және Ибраһим) бейнеленуі Рим литургиясының Евхаристиялық канонының дұғасын көрсетеді<ref name="РИИ-38-40">{{кітап |авторы = Джузеппе Бовини |тақырыбы = Равенна. Өнер және тарих |орны = Равенна |баспасы = Лонго |жыл = 2008 |томы = |беттері = 38—40 |барлық беті = 160 |isbn = 88-8063-085-7 }}</ref>: {{start citation}} Supra quae propitio ac sereno vultu respicere digneris: et accepta habere, sicuti accepta habere dignatus es munera pueri tui iusti Abel, et sacrificium Patriarcha nostri Abrahae: et quod tibi obtulit summus sacerdos tuus Melchisedech, sanctum sacrificium, immaculatam hostiam. {{Жасырылатын}} {{end citation}} Орталық мозаиканың сол жағында Мұсаның өмірінен екі көрініс орналасқан: оның [[Синай (тау)|Хориб]] тауындағы жанып тұрған бұта туралы аяны және Мұсаның қайын атасы Етроның отарының арасындағы көрінісі. Оң жақта Ишая пайғамбар (оның бейнесі қарама-қарсы қабырғадағы Еремия пайғамбармен жұптасқан). Бұл екі Ескі өсиет пайғамбары Құдай Ұлының денеге енуін, оның [[Пассионарлық|азап шегуін]] және айқыштағы өлімін алдын ала айтқандықтан таңдалған. Жанып тұрған бұтаның көрінісі ерекше түрде бейнеленген: тек бұта ғана емес, бүкіл тау жалынға оранған. <gallery mode="packed" heights="200px" class="ts-gallerystyle-gray"> Сурет:Jeremiah_and_John_Apostle.jpg|link=Файл:Jeremiah_and_John_Apostle.jpg|alt=Иеремия и Иоанн Богослов|Еремия және Інжілші Жохан Сурет:Moses_at_Sinai_Mount-1.jpg|link=Файл:Moses_at_Sinai_Mount-1.jpg|alt=Моисей пасёт стада Иофора и Неопалимая купина|Мұсаның Етроның отарын және жанып тұрған бұтаны бағып жүргені Сурет:Moses_at_Sinai_Mount-2.jpg|link=Файл:Moses_at_Sinai_Mount-2.jpg|alt=Моисей получает откровение на горе Синай на глазах старейшин Израилевых|Мұса Синай тауында Исраил ақсақалдарының алдында аян алады Сурет:Isaiah_and_Mark_Apostle.jpg|link=Файл:Isaiah_and_Mark_Apostle.jpg|alt=Исайя и Апостол Марк|Ишая және елші Марк </gallery> [[Сурет:Agnus_Dei_in_cupola.jpg|нобай|250x250 нүкте|<center>Қойма мозаикасы</center>]] ==== Жоғарғы галерея және қойма ==== [[Сурет:Basilica_of_San_Vitale_-_Lamb_of_God_mosaic.jpg|солға|нобай|Қораптың мозаикасы.]] Жоғарғы галереяның арка тәрізді ойықтары төрт [[Евангелистер|евангелисттің]] және олардың символдарының бейнелерімен безендірілген. Евангелисттердің аяғының астынан мөлдір су ағындары ағады, бұл [[Евангелия|Інжілдің]] ізгі хабарын білдіреді; құстар мен су жануарлары, соның ішінде [[Құтандардың негізгі туысы|құтан]] мен [[Тасбақалар|тасбақа,]] осы суда шомылады. Аркалардың түбінде жүзім бұтақтары өсетін және бір-бірімен араласып, арканың ұшында, крестте түйісетін вазалар бар. Қойма апокалиптикалық Қозы бейнеленген медальонмен безендірілген (Откр. 5:12), төрт періште Оранта позасында ұстап тұр, бұл [[Көкжиек тұстары|негізгі бағыттарды]] білдіреді. Жұлдызды аспанның фонында галомен тәж киген ақ қозы бейнеленген; оның бейнесі бар медальон гүл шоғымен қоршалған. Композиция [[Жәннәт|жұмақ]] ағаштарымен, өсімдіктермен, құстармен және жануарлармен қоршалған. Әлемнің күнәларын өз мойнына алған құдайлық Қозы (Рим литургиясынан «''Agnus Dei, qui tollis peccata mundi''»), адамдардың [[Құдай|Құдайға]] әкелген құрбандықтарына арналған пресвитерия мозаикаларының циклін тәждейді. Сан-Витале базиликасының жанында Равенна ұлттық мұражайы орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Әдебиеттер == * {{кітап |авторы = |тақырыбы = Равенна. Өнер қаласы |басылым = |орны = Равенна |баспасы = EDIZIONI SALBAROLI |жыл = 2006 |беттері = |isbn = }} * {{кітап |авторы = Редин Е.К. |тақырыбы = Равенна шіркеулерінің мозаикалары |сілтеме = https://archive.org/details/libgen_00297741 |басылым = |орны = СПб. |баспасы = |жыл = 1896 |беттері = |isbn = }} * {{кітап |автор = [[Колпакова, Галина Сергеевна|Колпакова Г.С.]] |тақырыбы = Византия өнері. Ерте және орта кезеңдер |басылым = |орны = СПб. |баспасы = Азбука-Классика |жыл = 2004 |беттері = |isbn = 5-352-00485-6 }} * {{кітап |авторы = Джузеппе Бовини |тақырыбы = Равенна. Өнер және тарих |орны = Равенна |баспасы = Лонго |жыл = 2008 |томы = |беттері = 25—50 |барлық беті = 160 |isbn = 88-8063-085-7 }} * {{кітап |авторы = |тақырыбы = Ravenna. City of art |орны = Ravenna |баспасы = SALBAROLI |жыл = 2008 |томы = |беттері = 56—83 |барлық беті = 144 |isbn = }} [[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]] 0zzfn7o576aas12yl2853s5ihn0766t 4 775564 3581946 3581359 2026-04-12T03:07:41Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту. 3581946 wikitext text/x-wiki {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !N !Бет !Қаралу саны (соңғы 30 күнде) !Қаралу саны (соңғы 90 күнде) !Қаралу саны (бір жылда) |- |1 |[[Басты бет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 42193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 104277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 357925] |- |2 |[[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 14148] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 29244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 62220] |- |3 |[[Арнайы:Іздеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 17596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 43532] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 289161] |- |4 |[[Наурыз мейрамы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 15176] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 21759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 31215] |- |5 |[[Абай Құнанбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 23499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 64115] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 306640] |- |6 |[[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 13612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 39558] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 70922] |- |7 |[[Ахмет Байтұрсынұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 42524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 130293] |- |8 |[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 21769] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 62068] |- |9 |[[Ыбырай Алтынсарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 10479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 42323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 121417] |- |10 |[[:Сурет:SB - Kazakh woman on horse.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 11240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 11345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 11380] |- |11 |[[Бауыржан Момышұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 33269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 137815] |- |12 |[[Жетіқарақшы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 4913] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 10606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 19165] |- |13 |[[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 23249] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 44191] |- |14 |[[Міржақып Дулатұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 22025] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 88674] |- |15 |[[Қазақтың ұлттық тағамдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 9267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 22529] |- |16 |[[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 17570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 106635] |- |17 |[[Қазақ хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 4985] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 23598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 88035] |- |18 |[[Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 6001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 22162] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 95457] |- |19 |[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 24535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 142986] |- |20 |[[Наурыз көже]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D3%A9%D0%B6%D0%B5 5461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D3%A9%D0%B6%D0%B5 6716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D3%A9%D0%B6%D0%B5 8824] |- |21 |[[Бесікке салу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 5373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 12965] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 23755] |- |22 |[[Күнделік.кз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 4421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 21803] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 136354] |- |23 |[[Әбу Насыр Әл-Фараби]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 3194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 22051] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 71337] |- |24 |[[Қадір түні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%96%D1%80_%D1%82%D2%AF%D0%BD%D1%96 4295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%96%D1%80_%D1%82%D2%AF%D0%BD%D1%96 5253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%96%D1%80_%D1%82%D2%AF%D0%BD%D1%96 5796] |- |25 |[[Домбыра]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 1330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 7903] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 23116] |- |26 |[[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4860] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 50662] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 80932] |- |27 |[[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4111] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12053] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 29642] |- |28 |[[Ұлпан (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2804] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 27837] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 42613] |- |29 |[[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 5865] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 6034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 6034] |- |30 |[[Өзбекәлі Жәнібеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4730] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12093] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 29257] |- |31 |[[Әлемнің жеті кереметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 10922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 64339] |- |32 |[[Мемлекет астаналары тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 64764] |- |33 |[[Көрісу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%80%D1%96%D1%81%D1%83 3529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%80%D1%96%D1%81%D1%83 4408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%80%D1%96%D1%81%D1%83 5049] |- |34 |[[Шәкәрім Құдайбердіұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4679] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12774] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 53973] |- |35 |[[Қазақстандағы референдум (2026)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 3342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 5668] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 5668] |- |36 |[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 5638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 26365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 71300] |- |37 |[[Әл-Фатиха сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3495] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 27738] |- |38 |[[Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3016] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 6220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17660] |- |39 |[[Қазақша жыл санау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 3412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 13680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 87206] |- |40 |[[Қазақстан Республикасының Конституциясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 51651] |- |41 |[[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3637] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 8338] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 27571] |- |42 |[[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 6269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 12440] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 30216] |- |43 |[[Қанипа Омарғалиқызы Бітібаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BF%D0%B0_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D1%96%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 3947] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BF%D0%B0_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D1%96%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 6085] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BF%D0%B0_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D1%96%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 8598] |- |44 |[[Жамбыл Жабайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27983] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 47916] |- |45 |[[Ілияс Жансүгіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 4314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 21976] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 45012] |- |46 |[[Жазира Сайлауқызы Байырбекова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4791] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7705] |- |47 |[[Абай жолы (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 3519] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 14937] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 42409] |- |48 |[[Әпке (драма)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 9773] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 20807] |- |49 |[[Халықаралық әйелдер күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 6406] |- |50 |[[Қаңлылар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1614] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 12654] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 32017] |- |51 |[[Абылай хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 16392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 62844] |- |52 |[[Шыңғыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2891] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 22703] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 68724] |- |53 |[[Фариза Оңғарсынова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 21268] |- |54 |[[Мұхаммед]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 2942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 9044] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 35156] |- |55 |[[Қазақ ұлттық киімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3066] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6051] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23149] |- |56 |[[Қасым хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4379] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 12023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 38232] |- |57 |[[Баланы қырқынан шығару]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 3011] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 7969] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 36073] |- |58 |[[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 41240] |- |59 |[[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 17020] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 59701] |- |60 |[[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 8203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 11591] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 54069] |- |61 |[[Мұхтар Шаханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7733] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12075] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 35384] |- |62 |[[Бесеудің хаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 7241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 13676] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 31400] |- |63 |[[Қазақ хандары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 11915] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 44065] |- |64 |[[Алаш партиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9702] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 43972] |- |65 |[[Құрманғазы Сағырбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2949] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11550] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 34895] |- |66 |[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2162] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 27060] |- |67 |[[Шарана шайқау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%83 1960] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%83 3866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%83 7835] |- |68 |[[Иран]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD 786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD 4076] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD 10265] |- |69 |[[Тұсаукесер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 2295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 5042] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 20896] |- |70 |[[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 2701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 6909] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 37178] |- |71 |[[Әбіш Кекілбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27843] |- |72 |[[Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2176] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12640] |- |73 |[[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 11661] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 52707] |- |74 |[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8028] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 36313] |- |75 |[[Қазақ хандығының құрылуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1463] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 7196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 27131] |- |76 |[[Қожа Ахмет Ясауи]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 2650] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 9883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 52676] |- |77 |[[Қазақ рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 8126] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 38061] |- |78 |[[Сәкен Сейфуллин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 3324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 11619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 38310] |- |79 |[[Ұлы Отан соғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 3042] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 6731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 37751] |- |80 |[[Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1985] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 14146] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 62213] |- |81 |[[Ұлы Жібек жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 10572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 48335] |- |82 |[[Жеті қазына]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 2218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 7628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 24302] |- |83 |[[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3103] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9000] |- |84 |[[Сақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1818] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 15199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 66960] |- |85 |[[Жау тылындағы бала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 15260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 22040] |- |86 |[[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 5037] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10870] |- |87 |[[Шежіре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 1439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 5297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 15030] |- |88 |[[Қабдеш Жұмаділов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 3445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 8192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 15805] |- |89 |[[Махамбет Өтемісұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 57903] |- |90 |[[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3933] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6009] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 28794] |- |91 |[[Жарапазан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 1133] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 6060] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 6933] |- |92 |[[Ғұндар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 3817] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 13936] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 46498] |- |93 |[[Қазақ батырлар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1920] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6022] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31995] |- |94 |[[Кенесары хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 8373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 38049] |- |95 |[[Қадыр Мырза Әлі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 3748] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 7808] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 27899] |- |96 |[[Жеті жарғы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 1517] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 7426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 29794] |- |97 |[[Үйсін мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 13847] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 34343] |- |98 |[[Салауат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 1536] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 7145] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 25382] |- |99 |[[Талғат Аманкелдіұлы Мұсабаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7831] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 31173] |- |100 |[[Америка Құрама Штаттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1899] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 6559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 22713] |- |101 |[[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 7022] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 27365] |- |102 |[[Алтын Орда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 12788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 38828] |- |103 |[[Оразаны бұзбайтын жағдайлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D2%B1%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80 760] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D2%B1%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80 6182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D2%B1%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80 6785] |- |104 |[[Қоңырат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 2016] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 6408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 24269] |- |105 |[[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D3%99%D1%88_%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 929] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D3%99%D1%88_%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3961] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D3%99%D1%88_%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9051] |- |106 |[[Жылқы малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2096] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7957] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 40356] |- |107 |[[Несіпбек Тұрысбекұлы Айт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82 4821] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82 5231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82 9658] |- |108 |[[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10443] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 34910] |- |109 |[[Алланың есімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 5908] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 24818] |- |110 |[[Кенжебек Тұрсынбайұлы Жанәбілов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1974] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 3217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 8662] |- |111 |[[Әмір Темір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 2609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 9982] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 31079] |- |112 |[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 30142] |- |113 |[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2448] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12820] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 47692] |- |114 |[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 1507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 8323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 30764] |- |115 |[[Тәуке хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1338] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 25037] |- |116 |[[Сүйінбай Аронұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3650] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17051] |- |117 |[[Дулат Исабеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 971] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 7310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 17681] |- |118 |[[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 1549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 5940] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 26958] |- |119 |[[Ұшқан ұя]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 1913] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 15672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 29548] |- |120 |[[Қуандық Рахым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC 1369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC 2638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC 6941] |- |121 |[[Жасанды интеллект]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 2104] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 9406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 34377] |- |122 |[[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1880] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 33282] |- |123 |[[Түйе мұрындық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 1395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 2711] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 5040] |- |124 |[[Ақ Орда (мемлекет)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 1233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 14957] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 34031] |- |125 |[[Қазақ халқының әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1818] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 4313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 20985] |- |126 |[[Киіз үй]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 2508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 6456] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 27468] |- |127 |[[Уикипедия:Уикипедия туралы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 4146] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 17386] |- |128 |[[Мұстафа Шоқай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 1870] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 6259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 26842] |- |129 |[[Қазақ әліпбиі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 1761] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 6471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 29683] |- |130 |[[Қазақстан қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5994] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 28770] |- |131 |[[Арғын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 1811] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 5793] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 24650] |- |132 |[[Бесін намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1493] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 6373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 25650] |- |133 |[[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 1804] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 6545] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 20780] |- |134 |[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6873] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 35912] |- |135 |[[Туыстық атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1715] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 33379] |- |136 |[[Адай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 1681] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 4499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 17405] |- |137 |[[Жүсіпбек Аймауытов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 2243] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 6813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 32223] |- |138 |[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 2587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 6671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 33804] |- |139 |[[Қазақстан тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1727] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 7588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 33671] |- |140 |[[Исатай-Махамбет көтерілісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1540] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 5339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 18643] |- |141 |[[Төле би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 1440] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 7397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 30231] |- |142 |[[Өмірзая (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1705] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 5264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 33566] |- |143 |[[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 2877] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 7979] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 25241] |- |144 |[[Хақназар хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 8142] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 24928] |- |145 |[[АҚШ штаттарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1717] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18160] |- |146 |[[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 2068] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 12373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 73385] |- |147 |[[Алматы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1831] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 6759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 30925] |- |148 |[[Көксерек (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14101] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 26457] |- |149 |[[Қазақстан 2030]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 2543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 4253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 14127] |- |150 |[[Қазақстан қорықтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11783] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 44741] |- |151 |[[Еуропа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 1672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 6727] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 28341] |- |152 |[[Жанар Қожақанқызы Байсемізова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2166] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4485] |- |153 |[[Сырым Датұлы бастаған қазақтардың ұлт-азаттық қозғалысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 24263] |- |154 |[[Наймандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 27947] |- |155 |[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 1207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 5850] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 27991] |- |156 |[[Қазақ газеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 5133] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 17321] |- |157 |[[Құйрық-бауыр (салт)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%29 1254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%29 2305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%29 6659] |- |158 |[[Тахауи Ахтанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%90%D1%85%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%90%D1%85%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%90%D1%85%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7176] |- |159 |[[Қабанбай батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 5733] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 24866] |- |160 |[[Тасбақалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3049] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 7057] |- |161 |[[Қазақ шежірелерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15642] |- |162 |[[Жәнібек хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5656] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 18493] |- |163 |[[Керей хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 21981] |- |164 |[[Сұлтанмахмұт Торайғыров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 1721] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 11856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 27407] |- |165 |[[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2004] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 22654] |- |166 |[[Аңырақай шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1146] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 4719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 21176] |- |167 |[[Құран]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 1247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 3620] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 12037] |- |168 |[[Алаш партиясының бағдарламасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1456] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 5302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 16060] |- |169 |[[Темірбек Қараұлы Жүргенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2864] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6931] |- |170 |[[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1938] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 6117] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 17566] |- |171 |[[Бірінші Мемлекеттік Дума]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 1481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 4255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 16685] |- |172 |[[Тоғыз-құмалақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 1673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 5479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 19474] |- |173 |[[Күй аңызы (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 6946] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 7664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 12650] |- |174 |[[Асық ойыны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 1389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 3790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 10957] |- |175 |[[Оралхан Бөкей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 1420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 28509] |- |176 |[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 1461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 6153] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 28236] |- |177 |[[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 2364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 9875] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 26193] |- |178 |[[Мәңгілік ел қақпасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 1344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 3333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 18631] |- |179 |[[Қытай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 1412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 6685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 25554] |- |180 |[[Ясин сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1411] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3632] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9535] |- |181 |[[Орбұлақ шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 913] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 4436] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 18810] |- |182 |[[Қарахан мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1074] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 6982] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 34313] |- |183 |[[Сын есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1126] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 5586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 28708] |- |184 |[[Уикипедия:Форум]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 1697] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 5428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 22599] |- |185 |[[Моғолстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 989] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 7910] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 23462] |- |186 |[[Махаббат, қызық мол жылдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 5017] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 27546] |- |187 |[[Бұқар жырау Қалқаманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1458] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4290] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 21433] |- |188 |[[Алатау таулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 173] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2164] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5847] |- |189 |[[Дуадақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9B 360] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9B 1866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9B 3632] |- |190 |[[Үстеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 1396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 6267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 31151] |- |191 |[[Әли Хаменеи]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B8 384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B8 1683] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B8 2304] |- |192 |[[Кіндік шеше]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5 1008] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5 2312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5 5750] |- |193 |[[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 5383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 25904] |- |194 |[[Әбілхан Қастеев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 1303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 7742] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 20669] |- |195 |[[Қыз Жібек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1433] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 30871] |- |196 |[[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1080] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3999] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 17872] |- |197 |[[Қазыбек би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 1278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 6128] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 25088] |- |198 |[[Ақтабан шұбырынды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 1032] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 4718] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 19495] |- |199 |[[Қазақстанның жеті кереметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 931] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 28662] |- |200 |[[Табалдырық аттау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%83 1001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%83 1948] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%83 4084] |- |201 |[[Семей полигоны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 1557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 5896] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 33757] |- |202 |[[Қазақтың салт-дәстүрлері мен ырым-тиымдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D1%82%D0%B8%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 903] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D1%82%D0%B8%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D1%82%D0%B8%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 7065] |- |203 |[[Қыпшақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1153] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 28699] |- |204 |[[Қазақстандағы сауда және жәрмеңкелер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 599] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 2874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 7987] |- |205 |[[Жарыс қазан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 1061] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 2118] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 4722] |- |206 |[[Салт-дәстүр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 992] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 2784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 10738] |- |207 |[[Айдын Ақанұлы Айымбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 3935] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 4837] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 19334] |- |208 |[[Жусан иісі (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 10426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 20288] |- |209 |[[Астана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 6344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 42109] |- |210 |[[Қазақстан аудандары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5735] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 32127] |- |211 |[[Қыз айттыру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 909] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 2003] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 4463] |- |212 |[[Жеті ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 1167] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 3882] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 16224] |- |213 |[[Сырым Датұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 29447] |- |214 |[[Шәмші Қалдаяқов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 2141] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 9389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 26542] |- |215 |[[Ақан сері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 1789] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 7942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 18104] |- |216 |[[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 10231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 22242] |- |217 |[[Ресей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 1177] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 4900] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 20640] |- |218 |[[Мүшел жас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 1244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 4708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 19962] |- |219 |[[Ислам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 978] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 4047] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 16675] |- |220 |[[Зарина Кармен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 990] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 3055] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 4122] |- |221 |[[Санжар Керімбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3558] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12878] |- |222 |[[Алаш Орда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1159] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 4441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 17368] |- |223 |[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1127] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 8260] |- |224 |[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2061] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 5010] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12342] |- |225 |[[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1296] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 6705] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 41782] |- |226 |[[Бақытсыз Жамал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 1317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 12568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 27727] |- |227 |[[Әт-Тариқ сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B8%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B8%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1422] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B8%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2704] |- |228 |[[Ұлықбек Оразбайұлы Есдәулет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 3702] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 7717] |- |229 |[[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1064] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6175] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15057] |- |230 |[[Қыдыр ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%82%D0%B0 1116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%82%D0%B0 1997] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%82%D0%B0 4847] |- |231 |[[Ханзада Жумонг (телехикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 3400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 7733] |- |232 |[[Кіші жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 1089] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 4033] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 16925] |- |233 |[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 1661] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 5888] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 21595] |- |234 |[[Дулат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 1215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 3904] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 18093] |- |235 |[[Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3322] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18783] |- |236 |[[Сұлтан Бейбарыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 620] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 3167] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 12167] |- |237 |[[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1155] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 18565] |- |238 |[[Есет Көтібарұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13756] |- |239 |[[Түркістан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1307] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 21291] |- |240 |[[Арыстанбаб]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 1274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 3529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 13407] |- |241 |[[Сансызбай Сарғасқаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2518] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4171] |- |242 |[[1860 жылдарындағы әкімшілік реформалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 801] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 4233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 12777] |- |243 |[[Естай - Қорлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 2545] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 13103] |- |244 |[[Әйтеке би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 1126] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 5378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 20224] |- |245 |[[Қазақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1121] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3912] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 18264] |- |246 |[[Қазақтың балаға ат қою рәсімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 1068] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 2315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 8806] |- |247 |[[Өңір салу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D2%A3%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 882] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D2%A3%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1637] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D2%A3%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 3081] |- |248 |[[Ботай мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 873] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 28549] |- |249 |[[Каспий теңізі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 1105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 4573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 23593] |- |250 |[[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 1007] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 3601] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 21099] |- |251 |[[Ақтамберді Сарыұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1043] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18235] |- |252 |[[Етістік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 1004] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 5142] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 21780] |- |253 |[[Батыр Баян (поэма)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 1064] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 11655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 18816] |- |254 |[[Әлімұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1072] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15799] |- |255 |[[Референдум]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC 706] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC 2066] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC 2656] |- |256 |[[Ауызашар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 2582] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 2901] |- |257 |[[Қазақ ұлт зиялыларының қалыптасуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 1129] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 2154] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 8935] |- |258 |[[Оразақын Асқар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80 406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80 3644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80 8234] |- |259 |[[Батыс Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 940] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 8270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 33536] |- |260 |[[Азия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1089] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 4545] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 20545] |- |261 |[[Қорықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 9162] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 37786] |- |262 |[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1089] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13957] |- |263 |[[Екінші Мемлекеттік Дума]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 1047] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 3531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 12874] |- |264 |[[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 939] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4144] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 19159] |- |265 |[[Пітір садақа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%96%D1%82%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9B%D0%B0 687] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%96%D1%82%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9B%D0%B0 2031] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%96%D1%82%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9B%D0%B0 2440] |- |266 |[[Салқам Жәңгір хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 879] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19794] |- |267 |[[Асан қайғы Сәбитұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1156] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4763] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20716] |- |268 |[[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1230] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 3541] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 19181] |- |269 |[[Албан руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 1147] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 3597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 15073] |- |270 |[[Есік ашар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 859] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 1708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 4113] |- |271 |[[Қызыл кітап]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 3376] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 9732] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 35829] |- |272 |[[Ақбілек (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 4935] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 28453] |- |273 |[[Байқоңыр (ғарыш айлағы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 3054] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 5422] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 18941] |- |274 |[[Көзімнің қарасы...]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 1196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 3743] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 28248] |- |275 |[[Есім хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1176] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 24267] |- |276 |[[Сәлем салу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 843] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1854] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 4942] |- |277 |[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 2867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 5748] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 22006] |- |278 |[[Алаш автономиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 982] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13776] |- |279 |[[Алматы облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 18887] |- |280 |[[Қазақтың боғауыз сөздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12797] |- |281 |[[Құрсақ той]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%B9 883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%B9 1828] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%B9 4981] |- |282 |[[Құстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 4594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 15678] |- |283 |[[Бұрындық хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 935] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 11911] |- |284 |[[Қорқыт ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 1086] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 5227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 39375] |- |285 |[[Асқазан аурулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4089] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 27188] |- |286 |[[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 982] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6010] |- |287 |[[Қаракесек (Арғын)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 1040] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 2987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 13117] |- |288 |[[Етеккір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 1044] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 3672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 22088] |- |289 |[[Қожа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 1006] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 3809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 15354] |- |290 |[[Шығыс Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1148] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4773] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 21240] |- |291 |[[Әлемнің жаңа жеті кереметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 700] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 2628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 16057] |- |292 |[[Қазақ тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1057] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3919] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 16325] |- |293 |[[Израиль]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C 374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C 1786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C 6000] |- |294 |[[Қазақстан жол белгілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 5885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 18157] |- |295 |[[Үндістан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 847] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 18819] |- |296 |[[Менің атым Қожа (хикаят)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 1229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 8429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 20138] |- |297 |[[Желтоқсан көтерілісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 2039] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 10305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 61035] |- |298 |[[Табын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 1079] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 3363] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 13021] |- |299 |[[Тынымбай Нұрмағамбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 2943] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 3427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 6903] |- |300 |[[Шашбау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%83 931] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%83 1362] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%83 2421] |- |301 |[[Мұзафар Әлімбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5427] |- |302 |[[Тұрар Рысқұлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1818] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 5210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 19718] |- |303 |[[Ақсу-Жабағылы қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 1155] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 7535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 25853] |- |304 |[[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1096] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2879] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15171] |- |305 |[[Жапония]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1047] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 5125] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 19874] |- |306 |[[Зар Заман ақындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 4261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 18384] |- |307 |[[Зат есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1031] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 8534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 32166] |- |308 |[[Қаһар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 802] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 3660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 15823] |- |309 |[[Шілдехана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 2113] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 7666] |- |310 |[[Жошы хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 16801] |- |311 |[[Жоламан Тіленшіұлы бастаған көтеріліс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 1831] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 5161] |- |312 |[[Ұлы жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 3705] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 18887] |- |313 |[[Мұрат Мөңкеұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 769] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18636] |- |314 |[[Қазақ ұлттық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3714] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16438] |- |315 |[[Моңғол империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 704] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 6138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 19171] |- |316 |[[Көне түркі жазбалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4880] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 38707] |- |317 |[[Айт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82 933] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82 1623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82 3497] |- |318 |[[Тұманбай Молдағалиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2904] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 9240] |- |319 |[[Дулат Бабатайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 829] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4028] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20409] |- |320 |[[Жігіттер тобы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 729] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 2161] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 7251] |- |321 |[[Ілияс Есенберлин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 4023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 13974] |- |322 |[[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1043] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9671] |- |323 |[[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 6709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 19367] |- |324 |[[Тас дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 6399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 32869] |- |325 |[[Түркістан автономиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1048] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3014] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13565] |- |326 |[[Оғыз мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 5005] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 25238] |- |327 |[[Израиль-Иран соғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C-%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C-%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C-%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 2428] |- |328 |[[Түркістан (қала)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 1058] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 3639] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 20567] |- |329 |[[Түркия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 3126] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 13278] |- |330 |[[Есік Алтын адамы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 864] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 5465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 43311] |- |331 |[[Жасуша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 965] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 6294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 32470] |- |332 |[[Қола дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 5877] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 30352] |- |333 |[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 993] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3675] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15917] |- |334 |[[Құдайберген Қуанұлы Жұбанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 970] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2910] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9150] |- |335 |[[Одағай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 3426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 16555] |- |336 |[[Қорғансыздың күні (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1074] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 4928] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 15192] |- |337 |[[Қобыланды Тоқтарбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 803] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15891] |- |338 |[[Қазақстандағы саяси партиялар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 981] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 2597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 9390] |- |339 |[[Орта жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 875] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 3158] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 14763] |- |340 |[[Сөйлем мүшелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1127] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 5743] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 26196] |- |341 |[[Қазақ қыз-келіншектерінің ұлттық киімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7-%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 939] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7-%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1683] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7-%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4989] |- |342 |[[Сіргелі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 891] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 2972] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 13088] |- |343 |[[Қасым ханның қасқа жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1027] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 4296] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 14271] |- |344 |[[Қазақстан Республикасының Президенті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 2747] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 10706] |- |345 |[[Қазақстан халқы ассамблеясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 946] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 3487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 16865] |- |346 |[[Мұстафа Өзтүрiк]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 950] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 2716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 15912] |- |347 |[[Қалмақан Әбдіқадыров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 2469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 3501] |- |348 |[[Ноғай ордасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 681] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 4461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 15405] |- |349 |[[Шымкент]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 1000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 3551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 17717] |- |350 |[[Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 880] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 15911] |- |351 |[[Менің атым Қожа (фильм)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 826] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 4509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 12144] |- |352 |[[Ұлытау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 952] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12098] |- |353 |[[Әлем елдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 913] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14661] |- |354 |[[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 894] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 2843] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 13487] |- |355 |[[Жүсіп Баласағұни]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 1118] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 3626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 26213] |- |356 |[[Олжас Омарұлы Сүлейменов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4797] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14815] |- |357 |[[:Санат:Қазақстан әншілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 907] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 13475] |- |358 |[[Қазан төңкерісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 1170] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 2304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 10558] |- |359 |[[Құда түсу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0_%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%83 701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0_%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%83 1472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0_%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%83 4164] |- |360 |[[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 3874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31583] |- |361 |[[Қазақша Уикипедия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 1110] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 6994] |- |362 |[[Шортанбай Қанайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16671] |- |363 |[[Қан топтары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3036] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15404] |- |364 |[[Теміреткі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 851] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 3686] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 15807] |- |365 |[[Қыпшақ хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 4225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 18596] |- |366 |[[Қимақ қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 702] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 4898] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 27129] |- |367 |[[Арыстан баб кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 895] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4133] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 14211] |- |368 |[[Айша бибі кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 881] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 18098] |- |369 |[[Ысты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 931] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 2879] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 10989] |- |370 |[[Эндокриңді бездер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D2%A3%D0%B4%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D2%A3%D0%B4%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 1816] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D2%A3%D0%B4%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 6271] |- |371 |[[Қазақстан мерекелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3253] |- |372 |[[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 848] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14513] |- |373 |[[Аққулар ұйықтағанда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0 446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0 4467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0 7428] |- |374 |[[Ақтөбе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 1016] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 3179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 13891] |- |375 |[[Қайрат Нұртас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 1030] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 2951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 12595] |- |376 |[[Сабақтас құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1014] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 4203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 14982] |- |377 |[[Сан есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1142] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 4272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 22136] |- |378 |[[Исатай Тайманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 835] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3812] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16387] |- |379 |[[Бәйтерек (монумент)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 2177] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 5480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 29892] |- |380 |[[Көшпенділер (трилогия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 1039] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 3819] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 15181] |- |381 |[[Тыныс алу жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 936] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 3419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 17590] |- |382 |[[Қарқаралы петициясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1792] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5080] |- |383 |[[Қазақ билері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3097] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 13588] |- |384 |[[Әл-Кәфирун сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8674] |- |385 |[[Қарлұқ қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 659] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 5252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 25461] |- |386 |[[Біржан Қожағұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1161] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2947] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12509] |- |387 |[[Геосаясат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 502] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 2420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 5048] |- |388 |[[Алаш қозғалысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 873] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2150] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9320] |- |389 |[[Көктем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC 1023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC 2345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC 5563] |- |390 |[[Есімдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 795] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 5636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 24601] |- |391 |[[Жоңғар шапқыншылығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 710] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 3214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 19436] |- |392 |[[Ұлт-азаттық көтерілістер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 725] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 2365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 6731] |- |393 |[[Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 1148] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 10381] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 45686] |- |394 |[[Тәуекел хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1591] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4884] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19105] |- |395 |[[Көкпар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%BF%D0%B0%D1%80 760] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%BF%D0%B0%D1%80 2618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%BF%D0%B0%D1%80 8740] |- |396 |[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 845] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 3410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 13167] |- |397 |[[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1047] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2748] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 10295] |- |398 |[[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 846] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 4010] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 19585] |- |399 |[[Қасым Қайсенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 960] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7223] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 19324] |- |400 |[[Сүре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 2330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 8129] |- |401 |[[Түйе малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3136] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 13455] |- |402 |[[Жаңа экономикалық саясат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 1105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 2569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 13402] |- |403 |[[Көңіл шай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 896] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 3178] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 12083] |- |404 |[[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 2335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 8678] |- |405 |[[Қарғын (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 912] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 3243] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 11323] |- |406 |[[Жиембет жырау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 605] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 2112] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 13046] |- |407 |[[Домалақ ана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 828] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 2204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 9464] |- |408 |[[Қасым Аманжолов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1076] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 3272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 14271] |- |409 |[[Әт-Тәкуир сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2188] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8999] |- |410 |[[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1043] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5009] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11133] |- |411 |[[Ғұндар мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 5388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 23828] |- |412 |[[Отырар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 904] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 4096] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 19165] |- |413 |[[Септік жалғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 835] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 4963] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 20210] |- |414 |[[Жаныс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 842] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 2709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 11878] |- |415 |[[Пейіш. Жұмақ ананың табанының астында]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 431] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 2764] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 4142] |- |416 |[[Шұғаның белгісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 1004] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 8789] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 15176] |- |417 |[[Тараз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 878] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 2581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 12301] |- |418 |[[Қатысушы:Rasulbek Adil]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ARasulbek_Adil 967] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ARasulbek_Adil 1818] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ARasulbek_Adil 1818] |- |419 |[[Өзбекстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 882] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17550] |- |420 |[[Жыныстық қатынас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 859] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 2319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 8266] |- |421 |[[Жамбыл облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 913] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3453] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14097] |- |422 |[[Бөкей Ордасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 2971] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 11808] |- |423 |[[Қант диабеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%96 841] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%96 2528] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%96 13500] |- |424 |[[Абайдың қара сөздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 872] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2988] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 17370] |- |425 |[[Осман империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 770] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 14269] |- |426 |[[Маңғыстау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3053] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14740] |- |427 |[[Африка]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 3594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 17823] |- |428 |[[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 920] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 2412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 4544] |- |429 |[[Түргеш қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 728] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 5640] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 27675] |- |430 |[[Қазақстан әкімшілік бірліктері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1031] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 4396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 25225] |- |431 |[[АҚШ президенттерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9217] |- |432 |[[Тайқазан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 970] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 2264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 10093] |- |433 |[[Халел Досмұхамедов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 2397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 7984] |- |434 |[[Шөмекей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 732] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9920] |- |435 |[[Қазақстан өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1056] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 5338] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23898] |- |436 |[[Айқын Төлепберген]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 1926] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 5562] |- |437 |[[Пайдалы қазбалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1896] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 7662] |- |438 |[[Қазақстандағы ұжымдастыру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 4953] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 13775] |- |439 |[[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 835] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12972] |- |440 |[[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 769] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 2981] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 9955] |- |441 |[[Арқан тартыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81 779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81 1676] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81 4459] |- |442 |[[Әл-Ихлас сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 656] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1849] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6406] |- |443 |[[Қазақстанды Ресейдің Отарлауы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B 520] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B 1737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B 5853] |- |444 |[[Джеффри Эпштейн]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D1%84%D1%84%D1%80%D0%B8_%D0%AD%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD 575] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D1%84%D1%84%D1%80%D0%B8_%D0%AD%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD 2305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D1%84%D1%84%D1%80%D0%B8_%D0%AD%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD 2305] |- |445 |[[Тортай мінер ақ боз ат (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 697] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 6148] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 8710] |- |446 |[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 15036] |- |447 |[[Шеркеш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 2297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 9691] |- |448 |[[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1002] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 25107] |- |449 |[[Қазақша тәулік мезгілдерінің атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1730] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5568] |- |450 |[[Ұйқы безі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 728] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 2379] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 9454] |- |451 |[[Компьютер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 1245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 4136] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 23644] |- |452 |[[Қайрат Ноғайбайұлы Рысқұлбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 3612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 22000] |- |453 |[[Алпамыс батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 11465] |- |454 |[[Арал теңізі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 4916] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 25044] |- |455 |[[Аустралия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 2812] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 10020] |- |456 |[[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3970] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16802] |- |457 |[[Сұңғыла]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 1139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 2158] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 5735] |- |458 |[[Қоршаған ортаны қорғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 391] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 5847] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 15487] |- |459 |[[Қазақстан туы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 843] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 3317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 20079] |- |460 |[[Пәкістан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 670] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1714] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4901] |- |461 |[[Жер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 1414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 4354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 17151] |- |462 |[[Жай сөйлем және оның түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1085] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 13183] |- |463 |[[Таяу Шығыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81 340] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81 1699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81 4928] |- |464 |[[Қарағанды облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 805] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15310] |- |465 |[[Кіші жүздің Ресейге қосылуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 2756] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 12632] |- |466 |[[Жетісу облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 830] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11326] |- |467 |[[Бөгенбай батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 687] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 2580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 10808] |- |468 |[[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2998] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9168] |- |469 |[[Қырғызстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 792] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2780] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13451] |- |470 |[[Ас қорыту жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2666] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 16758] |- |471 |[[Ислам күнтізбесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 727] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 2439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 8970] |- |472 |[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 739] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 3113] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 22380] |- |473 |[[Бұқаралық ақпарат құралдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 377] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 7368] |- |474 |[[ChatGPT]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ChatGPT 849] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ChatGPT 3233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ChatGPT 10104] |- |475 |[[Шииттер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 1291] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 3066] |- |476 |[[Химиялық элементтердің периодтық жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 3987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 15953] |- |477 |[[Әскери коммунизм саясаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 901] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 1958] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 9048] |- |478 |[[Аристотель]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C 567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C 2628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C 11709] |- |479 |[[Қазақстан демографиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5131] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 17414] |- |480 |[[Туберкулез]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%B7 652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%B7 1915] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%B7 7791] |- |481 |[[Көңіл айту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 2805] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 12861] |- |482 |[[Қазақтардың зергерлік бұйымдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 711] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1772] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 7595] |- |483 |[[Керей (тайпа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 2475] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 10444] |- |484 |[[Столыпин реформасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1463] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 5962] |- |485 |[[Қараш-қараш оқиғасы (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 801] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2820] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 9608] |- |486 |[["Шақан шері" романы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%22%D0%A8%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D1%80%D1%96%22_%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 327] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%22%D0%A8%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D1%80%D1%96%22_%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2831] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%22%D0%A8%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D1%80%D1%96%22_%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2831] |- |487 |[[Ән-Нас сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9262] |- |488 |[[Үш Жүз партиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 665] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2022] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 10251] |- |489 |[[Балықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 540] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 10840] |- |490 |[[Махмұд Қашқари]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 3369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 14639] |- |491 |[[Бата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%B0 635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%B0 1713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%B0 5458] |- |492 |[[Табиғат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 6164] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 17009] |- |493 |[[Ерлан Жүніс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81 2491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81 2704] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81 4383] |- |494 |[[Батыс Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 793] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3126] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13729] |- |495 |[[:Санат:Алфавит бойынша өзендер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 3628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 9390] |- |496 |[[Бәйдібек Қарашаұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8620] |- |497 |[[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 772] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3188] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12813] |- |498 |[[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 3069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 21282] |- |499 |[[Райымбек батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 620] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 2373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 15901] |- |500 |[[Ақтөбе облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 831] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2841] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12864] |- |501 |[[Аманат (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1900] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 6246] |- |502 |[[Қазақ-жоңғар соғыстары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12117] |- |503 |[[Мақал-мәтелдер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 2733] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 10131] |- |504 |[[Асық ойындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 698] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 8611] |- |505 |[[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 893] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 14838] |- |506 |[[Қазақстан Республикасының заңдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3080] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10823] |- |507 |[[Шылау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 4787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 25748] |- |508 |[[Өзін-өзі өлтіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 789] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 2313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 9428] |- |509 |[[Сөз таптары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3902] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15944] |- |510 |[[Дәрумен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD 2402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD 8698] |- |511 |[[Франция қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 761] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7787] |- |512 |[[Майқы би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 1949] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 10568] |- |513 |[[Марат Қабанбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9 243] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9 2839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3812] |- |514 |[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 62304] |- |515 |[[Ұлы географиялық ашылулар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 464] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 1679] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 7038] |- |516 |[[Оңтүстік Америка]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 783] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 3240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 17265] |- |517 |[[Бесқонақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B 1459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B 2002] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B 4876] |- |518 |[[Мұхит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82 773] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82 3193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82 16233] |- |519 |[[Киіт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D1%82 586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D1%82 1301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D1%82 3371] |- |520 |[[Қызылорда облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 792] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2812] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12865] |- |521 |[[Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5513] |- |522 |[[Батырлар жыры]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 2071] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 10008] |- |523 |[[Селт еткізер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D0%B5%D1%80 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D0%B5%D1%80 838] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D0%B5%D1%80 1318] |- |524 |[[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1812] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 8440] |- |525 |[[Қазақстан азамат соғысы жылдарында]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 1089] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 2105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 10671] |- |526 |[[Жасау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%83 500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%83 1167] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%83 2896] |- |527 |[[Құнанбай Өскенбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 730] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3070] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12529] |- |528 |[[Төркіндеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%83 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%83 1109] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%83 2945] |- |529 |[[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4027] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 26221] |- |530 |[[Дәулеткерей Шығайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1739] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8148] |- |531 |[[Ерке сылқым (күй)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 914] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 2242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 7609] |- |532 |[[Алтыбақан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD 688] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD 1313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD 3648] |- |533 |[[Айқап]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 682] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 2412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 8053] |- |534 |[[Мәтін]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%82%D1%96%D0%BD 701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%82%D1%96%D0%BD 2843] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%82%D1%96%D0%BD 13545] |- |535 |[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1165] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1650] |- |536 |[[Эндокриндік жүйе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 1896] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 7149] |- |537 |[[Қазақ жүздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12982] |- |538 |[[Қазақстан индустрияландыру кезеңінде]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 4116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 14595] |- |539 |[[Өт айдайтын дәрілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 2520] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 9547] |- |540 |[[Ирандағы соғыс (2026)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81_%282026%29 816] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81_%282026%29 1001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81_%282026%29 1001] |- |541 |[[Мастопатия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 696] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 2383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 14875] |- |542 |[[Сөз тіркесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 3565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 21615] |- |543 |[[Ми]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8 786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8 3749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8 14090] |- |544 |[[Қазақ ұлттық ырымдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1815] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6578] |- |545 |[[Хан талапай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B9 560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B9 2100] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B9 5511] |- |546 |[[Химиялық элементтер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3058] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15705] |- |547 |[[Қуық түбі безінің қабынуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 794] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 3015] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 18751] |- |548 |[[Хиуаз Қайырқызы Доспанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3075] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 25345] |- |549 |[[АИВ/ЖИТС]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 795] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 2147] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 13395] |- |550 |[[Патша үкіметінің отаршылдық қоныс аудару саясаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 1914] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 7518] |- |551 |[[Даун синдромы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D0%BD_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC%D1%8B 623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D0%BD_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC%D1%8B 2216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D0%BD_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC%D1%8B 8346] |- |552 |[[Қызғалдақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 4964] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 7012] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 25061] |- |553 |[[Жәдидшілдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1291] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5352] |- |554 |[[Дельфин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%84%D0%B8%D0%BD 95] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%84%D0%B8%D0%BD 1076] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%84%D0%B8%D0%BD 2834] |- |555 |[[Қобыланды батыр (жыр)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%28%D0%B6%D1%8B%D1%80%29 516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%28%D0%B6%D1%8B%D1%80%29 2129] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%28%D0%B6%D1%8B%D1%80%29 11688] |- |556 |[[Мұхаммед Хайдар Дулати]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8 594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8 2829] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8 11225] |- |557 |[[Арша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%88%D0%B0 786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%88%D0%B0 1211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%88%D0%B0 3591] |- |558 |[[Қ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A 726] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 2132] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A 7250] |- |559 |[[:Санат:Африка елдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9875] |- |560 |[[Беташар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 686] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 1382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 6398] |- |561 |[[Талас шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 517] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 3199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 16064] |- |562 |[[Табылды Досымов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 2379] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 12495] |- |563 |[[Жүрек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 703] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 2456] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 10858] |- |564 |[[Әл-Кәусәр сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 7289] |- |565 |[[Жылқы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B 580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B 2592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B 12151] |- |566 |[[Әміре Қашаубаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5016] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 17357] |- |567 |[[Бауырсақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B 637] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B 1239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B 3834] |- |568 |[[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9093] |- |569 |[[Марғасқа жырау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 3127] |- |570 |[[Бастаңғы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B 571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B 993] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B 1830] |- |571 |[[Түйелер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 2652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 11679] |- |572 |[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 793] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9571] |- |573 |[[Бұланты шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 519] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2532] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 11847] |- |574 |[[Қалқанша без]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 2084] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 9439] |- |575 |[[Метафора]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 710] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 3000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 14308] |- |576 |[[Ер Қосай Құдайкеұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 630] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1718] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5963] |- |577 |[[Төрт түлік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D0%BB%D1%96%D0%BA 455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D0%BB%D1%96%D0%BA 2298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D0%BB%D1%96%D0%BA 8429] |- |578 |[[Қазақтың 500 ән-күйі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_500_%D3%99%D0%BD-%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 946] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_500_%D3%99%D0%BD-%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 3386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_500_%D3%99%D0%BD-%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 15888] |- |579 |[[Ибраһим]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 1733] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 5993] |- |580 |[[Құлагер (поэма)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 7922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 12423] |- |581 |[[Жоңғар хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 522] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 2410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 10696] |- |582 |[[Танакөз Ілиясова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 833] |- |583 |[[Көз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7 559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7 2442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7 10796] |- |584 |[[Ақмола облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11756] |- |585 |[[Ескендір Зұлқарнайын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 3795] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10917] |- |586 |[[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 661] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2273] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9073] |- |587 |[[Бақтияр Ғарифоллаұлы Артаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%80_%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%80_%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%80_%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4843] |- |588 |[[Дін]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD 659] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD 2327] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD 9026] |- |589 |[[Жаужүрек мың бала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 725] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1929] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 6762] |- |590 |[[Қошқармүйіз (ою-өрнек)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BC%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%B7_%28%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA%29 604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BC%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%B7_%28%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA%29 1496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BC%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%B7_%28%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA%29 4379] |- |591 |[[Қызылорда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 2740] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 13255] |- |592 |[[Абай облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 769] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2698] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11603] |- |593 |[[Мұхаметжан Тынышбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 748] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2502] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12504] |- |594 |[[Бұлшық ет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 3692] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 15301] |- |595 |[[Ұлыбритания]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10925] |- |596 |[[Адам қаңқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D2%9B%D0%B0%D2%A3%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D2%9B%D0%B0%D2%A3%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D2%9B%D0%B0%D2%A3%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 9691] |- |597 |[[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 616] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 20593] |- |598 |[[Жанғожа Нұрмұхамедұлы бастаған Сырдария қазақтарының көтерілісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 3227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 8023] |- |599 |[[Футбол]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 769] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 3397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 14584] |- |600 |[[ДНҚ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 1055] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 4078] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 16766] |- |601 |[[Наурыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7 539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7 1125] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7 2521] |- |602 |[[Мәдениет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 632] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 2753] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 14517] |- |603 |[[:Санат:Қазақ ақындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 860] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6856] |- |604 |[[Аңыздың ақыры]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B 844] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B 3163] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B 19658] |- |605 |[[Жануарлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 3476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 15438] |- |606 |[[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1770] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 5513] |- |607 |[[Қыз ұзату салттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 7657] |- |608 |[[1921-1922 жылдардағы ашаршылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 900] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2143] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 7407] |- |609 |[[Айт намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1463] |- |610 |[[Таз руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1024] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 2245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6883] |- |611 |[[Жүрек аурулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12734] |- |612 |[[Табақ тарту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 584] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 4819] |- |613 |[[Алдаркөсе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BA%D3%A9%D1%81%D0%B5 628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BA%D3%A9%D1%81%D0%B5 2297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BA%D3%A9%D1%81%D0%B5 7588] |- |614 |[[Корея Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 10638] |- |615 |[[Акула]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 135] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 1230] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 2710] |- |616 |[[Күрделі зат есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1007] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 2718] |- |617 |[[Шалкиіз Тіленшіұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11076] |- |618 |[[Ботбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1948] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 8330] |- |619 |[[Мұстафа Кемал Ататүрік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 2928] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 9058] |- |620 |[[Испания]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 675] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2048] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 7734] |- |621 |[[Сиқым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 2085] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 8445] |- |622 |[[Ежелгі Грекия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%93%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%8F 575] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%93%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%8F 3785] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%93%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%8F 10912] |- |623 |[[Құтадғу білік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 622] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 2258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 14231] |- |624 |[[Жұлдыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 1782] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 2798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 10288] |- |625 |[[Әл-Бақара сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 502] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5245] |- |626 |[[Уикипедия:Анықтама]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1675] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 6928] |- |627 |[[Біріккен Араб Әмірліктері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1889] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 6312] |- |628 |[[:Санат:Ресей өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 532] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1765] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6951] |- |629 |[[Мәңгілік бала бейне]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 3125] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 22417] |- |630 |[[Қымыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 1825] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 7614] |- |631 |[[Солтүстік Америка]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 14869] |- |632 |[[Сырға салу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 5409] |- |633 |[[Сарматтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 2597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 17987] |- |634 |[[Еңлік-Кебек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 793] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 2560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 16616] |- |635 |[[Өскемен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 2337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 10455] |- |636 |[[Мұнай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 2216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 13366] |- |637 |[[Зәр шығару жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D3%99%D1%80_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D3%99%D1%80_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 3086] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D3%99%D1%80_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 12217] |- |638 |[[XV-XVIII ғасырлардағы қазақ ауыз әдебиеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1989] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 9214] |- |639 |[[Қызыл жебе (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 8313] |- |640 |[[Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3118] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6584] |- |641 |[[Қазақстандағы хандық биліктің жойылуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 7403] |- |642 |[[Арқан тарту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 665] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 3411] |- |643 |[[Еврейлер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80 421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80 1261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80 3872] |- |644 |[[Ғұсыл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D1%81%D1%8B%D0%BB 384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D1%81%D1%8B%D0%BB 2214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D1%81%D1%8B%D0%BB 8051] |- |645 |[[Франция]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 2938] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 12467] |- |646 |[[Мата атаулары мен түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 697] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2748] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9222] |- |647 |[[Көңіл толқыны (күй)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 2023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 7489] |- |648 |[[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 715] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 2523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 9831] |- |649 |[[Үмбетей Тілеуұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%B9_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 720] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%B9_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%B9_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6543] |- |650 |[[Ақбөкен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 9770] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 12126] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 44799] |- |651 |[[Жаяу Мұса Байжанұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1028] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3097] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9022] |- |652 |[[Моңғол шапқыншылығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 5449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 15653] |- |653 |[[Жәннәтпен сүйіншіленген он сахаба]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 575] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 1161] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 4599] |- |654 |[[Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 653] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 2139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 8971] |- |655 |[[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11194] |- |656 |[[Әл-Уақиға сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6269] |- |657 |[[Қоянды жәрмеңкесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 1560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 4193] |- |658 |[[Алтын Орда хандарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8244] |- |659 |[[Батыс Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3027] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 16896] |- |660 |[[Матай (ру бірлестігі)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 1854] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 7973] |- |661 |[[Алма Дінмұхамедқызы Оразбаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 972] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1854] |- |662 |[[Қазақстан ұлттық парктерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2921] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9124] |- |663 |[[Митоз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B7 733] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B7 3283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B7 9734] |- |664 |[[Шығыс Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 497] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 4754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 21591] |- |665 |[[Өсімдіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 649] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 2898] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 15046] |- |666 |[[Суан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 2061] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 8816] |- |667 |[[Қызға қырық үйден тыйым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 2093] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 6785] |- |668 |[[Азамат соғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1988] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 9950] |- |669 |[[Мақала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 762] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 9251] |- |670 |[[Сайын Мұратбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 6618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12282] |- |671 |[[Қазақстан Ресейдегі 1905-1907 жылдардағы революция кезінде]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_1905-1907_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_1905-1907_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 1368] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_1905-1907_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 7149] |- |672 |[[Қан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD 602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD 1869] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD 10789] |- |673 |[[Германия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 3259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 12448] |- |674 |[[Аборт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 2135] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 13275] |- |675 |[[Жалайыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 2371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 12361] |- |676 |[[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2055] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7545] |- |677 |[[Қан мен тер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 683] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 2245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 13717] |- |678 |[[Аюлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%8E%D0%BB%D0%B0%D1%80 316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8E%D0%BB%D0%B0%D1%80 1874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%8E%D0%BB%D0%B0%D1%80 6915] |- |679 |[[Ядролық қару]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 1598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 5241] |- |680 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 860] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2076] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9812] |- |681 |[[Байбақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1999] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 8375] |- |682 |[[Қазақ халқының қалыптасуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 1648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 5321] |- |683 |[[Жүйке жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2964] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 10439] |- |684 |[[Қарақытай мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 2760] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 13542] |- |685 |[[18 ғасырдың бірінші ширегіндегі қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 1578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 8408] |- |686 |[[Ою-өрнек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA 682] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA 2094] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA 6773] |- |687 |[[Қазақстанның Қызыл кітабы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 692] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 3282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 11607] |- |688 |[[Жүсіп Ақшораев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2174] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4962] |- |689 |[[Жәңгір-Керей хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1921] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7483] |- |690 |[[Баққожа Мұқай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%B9 670] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%B9 1593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%B9 6092] |- |691 |[[Ұрыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7712] |- |692 |[[Табиғатты қорғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 541] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 2858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 16728] |- |693 |[[Израиль мен АҚШ-тың Иранға қарсы соққылары (2026)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D2%9A%D0%A8-%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%282026%29 18] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D2%9A%D0%A8-%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%282026%29 681] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D2%9A%D0%A8-%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%282026%29 681] |- |694 |[[Эпитет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 2324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 10830] |- |695 |[[Иса Мәсіх]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0_%D0%9C%D3%99%D1%81%D1%96%D1%85 636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0_%D0%9C%D3%99%D1%81%D1%96%D1%85 1919] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0_%D0%9C%D3%99%D1%81%D1%96%D1%85 4570] |- |696 |[[Қаңлы (тайпа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 485] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 2091] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 8347] |- |697 |[[Айтыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 1995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 13123] |- |698 |[[Балуан Шолақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B 665] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B 2203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B 6347] |- |699 |[[Смағұл Абатұлы Елубай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9 671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9 5530] |- |700 |[[Қайрат (футбол клубы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 1798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 13373] |- |701 |[[Ұстаз (цифрлық платформа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 656] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1057] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1057] |- |702 |[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2291] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12847] |- |703 |[[:Санат:Тағамдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A2%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A2%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 3522] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A2%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 26842] |- |704 |[[Жайдарман]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1971] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 7229] |- |705 |[[Қамар сұлу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 2010] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 6576] |- |706 |[[Нұх пайғамбар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 1496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 5312] |- |707 |[[Бестас (ойын)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81_%28%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%29 579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81_%28%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%29 1421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81_%28%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%29 4681] |- |708 |[[Қазақстанның ХХ ғасырдың бас кезіндегі оқу-ағарту ісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 764] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 2135] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 12364] |- |709 |[[Нұрғали Нүсіпжанұлы Нүсіпжанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 522] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1341] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7757] |- |710 |[[Қазақстан географиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 17496] |- |711 |[[Бала құқықтары туралы конвенция]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 2194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 7383] |- |712 |[[Ормуз бұғазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%B7_%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%B7_%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 765] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%B7_%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1147] |- |713 |[[19 ғасырдың бірінші жартысындағы ұлт-азаттық қозғалыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=19_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=19_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=19_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 3690] |- |714 |[[Қаракерей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1827] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 7948] |- |715 |[[Қой малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1989] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11406] |- |716 |[[Ақмешіт әулие үңгірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 712] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 1402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 6093] |- |717 |[[Гормондар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 423] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 6949] |- |718 |[[Қазақстан теңгесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 675] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 2612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 22148] |- |719 |[[Атырау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9801] |- |720 |[[Солтүстік Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2614] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12988] |- |721 |[[Ораза]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0 317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0 2316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0 3288] |- |722 |[[Сүйек жаңғырту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%80%D1%82%D1%83 464] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%80%D1%82%D1%83 1010] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%80%D1%82%D1%83 3382] |- |723 |[[Моңғолия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 2193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 8752] |- |724 |[[Шымыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 1727] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 7345] |- |725 |[[Жәңгір хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1785] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3580] |- |726 |[[Ақпан төңкерісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 649] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 1639] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 10234] |- |727 |[[Баскетбол]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 2858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 11443] |- |728 |[[Орал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 2225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 10115] |- |729 |[[Оңтүстік Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2828] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13549] |- |730 |[[Мұса пайғамбар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 1602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 5773] |- |731 |[[Сыбайлас жемқорлық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 9415] |- |732 |[[Психология]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 443] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 2711] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 11463] |- |733 |[[Шапырашты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 2150] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 10167] |- |734 |[[Ораза айт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82 524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82 709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82 1096] |- |735 |[[Публицистикалық стиль]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 659] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 2656] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 11916] |- |736 |[[Адам ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2004] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 8830] |- |737 |[[Жәрмеңке]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5 313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5 1270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5 3696] |- |738 |[[Философия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 3405] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 12307] |- |739 |[[Ресей империясының құрамындағы Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1983] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 7964] |- |740 |[[Қыз алып қашу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF_%D2%9B%D0%B0%D1%88%D1%83 415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF_%D2%9B%D0%B0%D1%88%D1%83 1026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF_%D2%9B%D0%B0%D1%88%D1%83 2897] |- |741 |[[Ғаламшар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%80 1437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%80 4968] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%80 14663] |- |742 |[[Дамыған елдер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 3189] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 8714] |- |743 |[[Сүйінші]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 1209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 4015] |- |744 |[[Беріш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 2041] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 8679] |- |745 |[[Қазақ шежіресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1957] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6571] |- |746 |[[Шанышқылы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 1979] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 8439] |- |747 |[[Жүрсін Молдашұлы Ерманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2864] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6479] |- |748 |[[Құрмет ордені]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 1453] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 5256] |- |749 |[[Тәуелдік жалғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 3823] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 15474] |- |750 |[[Қазақстанның пайдалы қазбалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2793] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 15273] |- |751 |[[Сауд Арабиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 6493] |- |752 |[[Бүйрек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA 565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA 2839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA 10917] |- |753 |[[Сөз табы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 617] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 4156] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 18094] |- |754 |[[Жапония қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1826] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5548] |- |755 |[[Сүтқоректілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%82%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%82%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 2709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%82%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 11618] |- |756 |[[Сырдария]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 2788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 15385] |- |757 |[[Ерулік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA 469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA 966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA 2700] |- |758 |[[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5660] |- |759 |[[Төре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 1932] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 7846] |- |760 |[[Байлар-Жандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 533] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1712] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5858] |- |761 |[[Қазақтың ұлттық спорт түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1735] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 4639] |- |762 |[[Шыңғыс хан әулеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 4480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 13963] |- |763 |[[Көлеңке]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5 875] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5 1720] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5 3247] |- |764 |[[Жол белгілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 4475] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 14854] |- |765 |[[Дамушы елдер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 517] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 3233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 9165] |- |766 |[[Ақтау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 2063] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 10696] |- |767 |[[Наурызбай батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 7564] |- |768 |[[Ғабиден Мұстафин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 601] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 2269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 10703] |- |769 |[[Ертіс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 2345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 14864] |- |770 |[[Отпантау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%83 506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%83 764] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%83 1390] |- |771 |[[Қырғыз руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6743] |- |772 |[[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 2001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 8501] |- |773 |[[Қарауыл руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 1424] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 6368] |- |774 |[[Махатма Ганди]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82%D0%BC%D0%B0_%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8 414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82%D0%BC%D0%B0_%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8 1977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82%D0%BC%D0%B0_%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8 4312] |- |775 |[[Жаппас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 1713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 6906] |- |776 |[[Азан шақырып ат қою]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 1630] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 8191] |- |777 |[[Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 377] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 11091] |- |778 |[[Іштің қатуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B 455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B 1753] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B 9769] |- |779 |[[Әбілмансұр Әбунасырұлы Серіков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%B1%D1%80_%D3%98%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%B1%D1%80_%D3%98%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%B1%D1%80_%D3%98%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2003] |- |780 |[[Автомобиль маркаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10321] |- |781 |[[Соқырішек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 2049] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 16275] |- |782 |[[Темірқазық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 1923] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 5511] |- |783 |[[Салалас құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 718] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2927] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 12034] |- |784 |[[Тәтіқара]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 1018] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 4359] |- |785 |[[Саяси партия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 505] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 1102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 4207] |- |786 |[[Жабайы алма (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 9269] |- |787 |[[Мақпал Мұхамедиярқызы Жүнісова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1548] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6167] |- |788 |[[Желшешек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BA 593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BA 2026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BA 9922] |- |789 |[[Көнерген сөздер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 545] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 1701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 10696] |- |790 |[[ХХ ғасырдың 20-30-жылдарындағы Қазақстанның әлеуметтiк-экономикалық және қоғамдық-саяси, мәдени жағдайы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_20-30-%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82i%D0%BA-%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8%2C_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_20-30-%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82i%D0%BA-%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8%2C_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 1693] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_20-30-%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82i%D0%BA-%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8%2C_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 9141] |- |791 |[[Байұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1765] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8194] |- |792 |[[Еліктеу сөз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 454] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 3687] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 14188] |- |793 |[[Инфрақызыл сәуле]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%BD%D1%84%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5 792] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D1%84%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5 1066] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%BD%D1%84%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5 2027] |- |794 |[[Шақ (етістік)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 676] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 2520] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 11415] |- |795 |[[Дос-Мұқасан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD 1346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD 4609] |- |796 |[[Көмірсулар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 538] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 2089] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 12312] |- |797 |[[:Санат:Алфавит бойынша мемлекеттер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 482] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 1771] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 9341] |- |798 |[[Ақ сүйек (ойын)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%29 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%29 1069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%29 2952] |- |799 |[[Киіз үй жабдықтары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1946] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 5929] |- |800 |[[Ерлан Жақанұлы Қошанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 456] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4043] |- |801 |[[Қарақалпақ рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1668] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7166] |- |802 |[[Пысықтауыш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 3460] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 12690] |- |803 |[[Неке қияр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B8%D1%8F%D1%80 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B8%D1%8F%D1%80 1026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B8%D1%8F%D1%80 3356] |- |804 |[[Робот]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82 551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82 6186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82 11369] |- |805 |[[Төртқара]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 525] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 1619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 6715] |- |806 |[[Криштиану Роналду]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 683] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 2392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 10343] |- |807 |[[Қазақстан темір жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 575] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 2053] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 10131] |- |808 |[[Бекзат Сейілханұлы Саттарханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7953] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 17553] |- |809 |[[Түркілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 2499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 11996] |- |810 |[[Қорғалжын қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 3936] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 13698] |- |811 |[[Зекет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 1122] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 3137] |- |812 |[[Интернет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%82 754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%82 1987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%82 8605] |- |813 |[[Ауыз бекіту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%82%D1%83 246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%82%D1%83 3059] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%82%D1%83 3703] |- |814 |[[Шығай хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7847] |- |815 |[[Рақымжан Қошқарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 17534] |- |816 |[[Оразкелді (Қоңырат)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%28%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%29 507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%28%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%29 1283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%28%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%29 3458] |- |817 |[[Мемлекет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 2544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 10242] |- |818 |[[Ислам пайғамбарлары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5879] |- |819 |[[Мендель заңдылықтары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 8110] |- |820 |[[Еуропа одағы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 2323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 8684] |- |821 |[[Жіктік жалғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 436] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 2488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 11291] |- |822 |[[Құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 13386] |- |823 |[[Серікжан Сейітжанұлы Сейітжанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 575] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3481] |- |824 |[[Крест жорықтары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3334] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 14041] |- |825 |[[Асқар Сүлейменов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 541] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1844] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6909] |- |826 |[[Қайтадан (фильм, 2025)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 423] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 1756] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 7285] |- |827 |[[Әбілқайыр Ордасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 3102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 7518] |- |828 |[[Солтүстік Корея]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F 342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F 1402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F 4492] |- |829 |[[Екінті намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%82%D1%96_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%82%D1%96_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1802] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%82%D1%96_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 7838] |- |830 |[[Оразаның түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2531] |- |831 |[[Қадырғали Жалайыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 1539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 5904] |- |832 |[[ЮНЕСКО]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E 1224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E 2383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E 7279] |- |833 |[[Америка]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 537] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 6850] |- |834 |[[Христофор Колумб]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%84%D0%BE%D1%80_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%B1 379] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%84%D0%BE%D1%80_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%B1 1485] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%84%D0%BE%D1%80_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%B1 8268] |- |835 |[[Үлгі:Ілияс Жансүгіров шығармалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1949] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2752] |- |836 |[[Тәңіршілдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 443] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1620] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5865] |- |837 |[[Наурызым қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 3839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 12579] |- |838 |[[Қыз ұзату]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 1139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 4796] |- |839 |[[Кітап]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 904] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 1878] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 7112] |- |840 |[[Қорқай дұғасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 1486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 4553] |- |841 |[[Ескендір (поэма)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 448] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 2399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 11989] |- |842 |[[Христиандық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 1898] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 9476] |- |843 |[[Астана қаласының бас мешіті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 492] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 6887] |- |844 |[[Әл-Фалақ сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4768] |- |845 |[[Әбілқайыр хан (Шибан әулеті)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96%29 411] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96%29 2577] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96%29 4848] |- |846 |[[Сахабалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 4733] |- |847 |[[Диуани хикмет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 1811] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 10883] |- |848 |[[Қазақстанның Мәдени мұра жобасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 522] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 9312] |- |849 |[[Python]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Python 659] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Python 2745] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Python 8891] |- |850 |[[Ұлы Қытай қорғаны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2943] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7793] |- |851 |[[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 436] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7148] |- |852 |[[Волейбол]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%BB 498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%BB 3197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%BB 13043] |- |853 |[[Қазақ мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5697] |- |854 |[[Бүркіт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%82 525] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%82 2710] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%82 9277] |- |855 |[[Барсакелмес қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 537] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 3862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 15626] |- |856 |[[Фотосинтез]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B7 449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B7 3197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B7 10773] |- |857 |[[Орталық Азия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 2364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 16264] |- |858 |[[Қазақстанның ерте орта ғасырлардағы мемлекеттері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13290] |- |859 |[[Тоқымқағар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80 417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80 775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80 2129] |- |860 |[[Қазақ жеріне исламның таралуы және оның тигізген әсері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 1802] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 7773] |- |861 |[[МузАРТ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%90%D0%A0%D0%A2 468] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%90%D0%A0%D0%A2 1153] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%90%D0%A0%D0%A2 3277] |- |862 |[[ALEM (Ninety One)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 2555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 19831] |- |863 |[[Семей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 1949] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 9490] |- |864 |[[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 789] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 16741] |- |865 |[[Қазақстанның экологиялық проблемалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2149] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 15596] |- |866 |[[Халықаралық қазақ-түрік университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1760] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 8059] |- |867 |[[Қазақ күресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2103] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6933] |- |868 |[[Когурё]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%91 412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%91 1241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%91 3264] |- |869 |[[Солтүстік Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10043] |- |870 |[[Балқаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 758] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 3913] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 19003] |- |871 |[[Робототехника]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 5280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 11461] |- |872 |[[Дүние жүзінің саяси картасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 1702] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 7291] |- |873 |[[Міржақып. Оян, Қазақ (фильм, 2023)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 1872] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 10314] |- |874 |[[Зу-Зу Күлпаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 477] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 1692] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 3710] |- |875 |[[:Санат:Ресей қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6200] |- |876 |[[Италия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 548] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 2224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 9000] |- |877 |[[Тарақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 6079] |- |878 |[[Қазақтың музыкалық аспаптары тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 2306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 11303] |- |879 |[[Сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 533] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 9183] |- |880 |[[Қазақстан елтаңбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 513] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 2277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 12558] |- |881 |[[Компьютерлік желі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D1%96 454] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D1%96 1654] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D1%96 14594] |- |882 |[[HTML]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=HTML 371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=HTML 2215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=HTML 7890] |- |883 |[[Ұйықтатын дәрілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 474] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 7019] |- |884 |[[Андроново мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 3281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 20600] |- |885 |[[Адай күйі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 1888] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 6763] |- |886 |[[Қатерлі ісік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 411] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 1653] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 7061] |- |887 |[[Филипп Исаевич Голощёкин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%89%D1%91%D0%BA%D0%B8%D0%BD 1039] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%89%D1%91%D0%BA%D0%B8%D0%BD 2890] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%89%D1%91%D0%BA%D0%B8%D0%BD 6460] |- |888 |[[Сібір хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%96%D0%B1%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 377] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D0%B1%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 2503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%96%D0%B1%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 7973] |- |889 |[[Жақайым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1518] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5979] |- |890 |[[Sadraddin]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Sadraddin 401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 1256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Sadraddin 6715] |- |891 |[[Әл-Қадр сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 739] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1503] |- |892 |[[Алаш Орда Үкіметі тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5136] |- |893 |[[Сиыр малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 518] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10207] |- |894 |[[Қырғи қабақ соғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 474] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 2377] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 13550] |- |895 |[[Қырымның қырық батыры]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8B 307] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8B 942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8B 3125] |- |896 |[[КешYOU]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 653] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 1615] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 7581] |- |897 |[[Нұркен Әбдіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 706] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1160] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 4812] |- |898 |[[Төреғали Төреəліұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 812] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5196] |- |899 |[[Сын есімнің шырайлары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11320] |- |900 |[[Онлайн Мектеп]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BD%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF 398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BD%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF 2147] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BD%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF 7392] |- |901 |[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 1457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 6779] |- |902 |[[Шаңырақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B 448] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B 1013] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B 3990] |- |903 |[[Театр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80 952] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80 1695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80 7315] |- |904 |[[Қара жорға]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0 467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0 1065] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0 2442] |- |905 |[[Бесік жыры]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 2207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 7277] |- |906 |[[Қазақ театры]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%8B 1390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%8B 1962] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%8B 6815] |- |907 |[[Роза Қуанышқызы Рымбаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 615] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 4004] |- |908 |[[Конституция]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F 1961] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F 8192] |- |909 |[[Дастан Дәрібайұлы Оразбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1122] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 7234] |- |910 |[[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 886] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 4734] |- |911 |[[Қазақстан газеттері тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1955] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5914] |- |912 |[[Алшын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 1680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 7082] |- |913 |[[Қалқаман – Мамыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%E2%80%93_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 582] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%E2%80%93_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 1223] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%E2%80%93_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 4610] |- |914 |[[Қазақтың ұлттық ойындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1204] |- |915 |[[Ашамайға мінгізу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 661] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 1390] |- |916 |[[Жер сағаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B 515] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B 584] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B 888] |- |917 |[[Тәуелсіз Қазақстан тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 2269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 13739] |- |918 |[[Қазақтың XX ғасырдағы мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_XX_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 624] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_XX_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1149] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_XX_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5783] |- |919 |[[Адольф Гитлер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%84_%D0%93%D0%B8%D1%82%D0%BB%D0%B5%D1%80 326] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%84_%D0%93%D0%B8%D1%82%D0%BB%D0%B5%D1%80 1237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%84_%D0%93%D0%B8%D1%82%D0%BB%D0%B5%D1%80 3425] |- |920 |[[Экология]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 2449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 10090] |- |921 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7641] |- |922 |[[Баланы ұшықтау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 10351] |- |923 |[[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 6305] |- |924 |[[Өтейбойдақ Тілеуқабылұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%9B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%9B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1087] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%9B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3239] |- |925 |[[Миллионер қалалар саны бойынша елдер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5695] |- |926 |[[Аналды секс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 456] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 1313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 5929] |- |927 |[[Биосфера]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 3156] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 9269] |- |928 |[[Сегізаяқ (өлең)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B0%D1%8F%D2%9B_%28%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%29 774] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B0%D1%8F%D2%9B_%28%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%29 2080] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B0%D1%8F%D2%9B_%28%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%29 25797] |- |929 |[[:Санат:Қазақ батырлары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1440] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7493] |- |930 |[[16-17 ғасырлардағы Қазақ хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=16-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 372] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=16-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 1628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=16-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 6125] |- |931 |[[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 1707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 10890] |- |932 |[[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3808] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17770] |- |933 |[[Қазақ әдебиеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 7893] |- |934 |[[Қайталау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83 419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83 1623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83 7584] |- |935 |[[Аққулар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 2906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 8720] |- |936 |[[Атырау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 7818] |- |937 |[[Қайың]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%A3 195] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%A3 1805] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%A3 5263] |- |938 |[[Дауыссыз дыбыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 18425] |- |939 |[[Сегіз сері Мұхамедханафия Бахрамұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F_%D0%91%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F_%D0%91%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 766] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F_%D0%91%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2156] |- |940 |[[Серік Жұманғалиұлы Сәпиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%BF%D0%B8%D0%B5%D0%B2 254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%BF%D0%B8%D0%B5%D0%B2 4766] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%BF%D0%B8%D0%B5%D0%B2 8315] |- |941 |[[Қарағанды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 2273] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 9616] |- |942 |[[Тоқтар Серіков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 515] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1903] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 10424] |- |943 |[[Түрікменстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 7436] |- |944 |[[Үлгі:Мемлекет туы/Тізім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 2022] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 8764] |- |945 |[[Қосмекенділер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 448] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 6338] |- |946 |[[Қырқынан шығару]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 10466] |- |947 |[[Ғұмар Қараш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88 452] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88 1089] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88 4319] |- |948 |[[Теңге ілу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5_%D1%96%D0%BB%D1%83 489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5_%D1%96%D0%BB%D1%83 938] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5_%D1%96%D0%BB%D1%83 2483] |- |949 |[[Қазақ (қырғыз) Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%29_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%29_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1533] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%29_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8613] |- |950 |[[Әзербайжан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 368] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 1321] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 6117] |- |951 |[[Бесік тойы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 1124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 4656] |- |952 |[[Жайық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 2172] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 10927] |- |953 |[[Жаңа білім беру жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1718] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 6855] |- |954 |[[Ағылшын тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 7299] |- |955 |[[Өкпе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 2057] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 8527] |- |956 |[[Қазақтың ұлттық сүт тағамдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%82_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%82_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1003] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%82_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3028] |- |957 |[[:Сурет:Page Frame Features on desktop.png]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3APage_Frame_Features_on_desktop.png 442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3APage_Frame_Features_on_desktop.png 2014] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3APage_Frame_Features_on_desktop.png 7376] |- |958 |[[1868—1870 жылдардағы қазақтардың отаршылдыққа қарсы күресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2646] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5585] |- |959 |[[Етіс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 2455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 13039] |- |960 |[[Жарасқан Әбдірашев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2 271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2 1619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2 5638] |- |961 |[[Азаматтық құқық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 1800] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 8373] |- |962 |[[Бидай (астық)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 1253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 5767] |- |963 |[[Азия мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 405] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1605] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5950] |- |964 |[[Шахмат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82 507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82 2447] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82 9759] |- |965 |[[Шарын шатқалы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2622] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 12732] |- |966 |[[Ұлттық бірыңғай тестілеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 2646] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 10290] |- |967 |[[Қасқыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D1%80 418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D1%80 3557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D1%80 10545] |- |968 |[[1917 жылғы екі революция кезеңіндегі Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1917_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1917_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1917_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 9256] |- |969 |[[Ауғанстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1711] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 5833] |- |970 |[[Үтір намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1577] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 4956] |- |971 |[[Қостанай облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1945] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9560] |- |972 |[[Тыштырма]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%88%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0 466] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%88%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0 733] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%88%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0 2048] |- |973 |[[Барақ хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2041] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5397] |- |974 |[[Сиыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 1584] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 9038] |- |975 |[[Әл-Кәһф сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4399] |- |976 |[[Қазақ (этноним)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 1290] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 4887] |- |977 |[[Күлтегін]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD 461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD 1771] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD 13378] |- |978 |[[Төлен Әбдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 1674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 8341] |- |979 |[[Саңырауқұлақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1742] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 11603] |- |980 |[[Сарыарқа (Солтүстік Қазақ жазығы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B%29 569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B%29 3236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B%29 11809] |- |981 |[[Есекжем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 440] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 1316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 6322] |- |982 |[[Қазтуған Сүйінішұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1900] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11636] |- |983 |[[Ұйқыашар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 963] |- |984 |[[Бала құқығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 2656] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 8183] |- |985 |[[Балқадиша әні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 470] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 1551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 12473] |- |986 |[[Байғазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 3070] |- |987 |[[Көкшетау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 1632] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 7656] |- |988 |[[ВКонтакте]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5 1263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5 2431] |- |989 |[[Қазақтардың Ортаазиялық хандықтар мен патша үкіметіне қарсы көтерілістері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3824] |- |990 |[[Уикипедия:Қауым порталы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1113] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 6250] |- |991 |[[Құйынды мекен (телехикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 3149] |- |992 |[[Асық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B 468] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B 1600] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B 5292] |- |993 |[[Жетіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 458] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 5772] |- |994 |[[Теңеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%83 417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%83 1987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%83 7671] |- |995 |[[Қазақстан банктерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1391] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5402] |- |996 |[[Уақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 425] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 1488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 6230] |- |997 |[[Ресей империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1768] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 6166] |- |998 |[[Экологиялық жүйе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 1123] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 1915] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 9835] |- |999 |[[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14369] |- |1000 |[[Халық саны бойынша дүние жүзі қалалар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 454] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6071] |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} nwck34uop2jp3gb575o7mvz8kkwby21 0 775666 3582005 3564634 2026-04-12T04:05:45Z CommonsDelinker 165 «[[:File:InfoboxHez.PNG]]» деген «[[:File:Flag_of_Hezbollah_(thumbnail_placeholder).png]]» дегенмен алмастырылды. 3582005 wikitext text/x-wiki {{Ағымдағы оқиғалар}} {{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = Ирандағы соғыс (2026) |бөлім = |сурет = 2026 Iran war collage.jpg |сурет атауы = |дата = [[28 ақпан]] [[2026 жыл]]дан – қазірге дейін ({{Ұзақтығы|year=2026|month=02|day=28}}) |орын = [[Оңтүстік-Батыс Азия]], [[Үнді мұхиты]] |себеп = |нәтиже = |статусы = Белсенді фаза * [[Әли Хаменеи]] мен ирандық басшылардың қазаға ұшырауы, бұл басқарушы триумвираттың құрылуына және одан кейін биліктің [[Моджтаба Хаменеи]]ге өтуіне алып келді * Иранның [[Ормуз бұғазы]]н жауып тастауы * Бірқатар Еуропа елдерінің Кипрді ирандық соққылардан қорғау үшін әскери күштер жіберуі * Хезболланың Израильге жасаған соққылары Израильдің Ливанға бағытталған жаңа шабуылдар толқынына түрткі болды |өзгерістер = |қарсылас1 = {{Байрақ|Израиль}}<br>{{Байрақ|АҚШ}} |қарсылас2 = {{Байрақ|Иран}}<br>[[Сурет:Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png|22px|Хезболла]] [[Хезболла]] |қарсылас3 = |қарсылас4 = |командир1 = {{Ту|Израиль}} [[Биньямин Нетаньяху]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Исраэль Кац]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Эяль Замир]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Томер Бар]]<br>{{Ту|АҚШ}} [[Дональд Трамп]]<br>{{Ту|АҚШ}} [[Пит Хегсет]] |командир2 = {{Ту|Иран}} [[Әли Хаменеи]] <small>(28.02.2026 дейін)</small><br>{{Ту|Иран}} [[Моджтаба Хаменеи]]<br>{{Ту|Иран}} [[Масуд Пезешкиан]]<br>{{Ту|Иран}} [[Әлиреза Арафи]]<br>{{Ту|Иран}} [[Әли Лариджани]] |командир3 = |командир4 = |күштер1 = |күштер2 = |күштер3 = |күштер4 = |шығындар1 = |шығындар2 = |шығындар3 = |шығындар4 = |жалпы шығындар = |азаматтық шығындар = |ортаққор = |ескерту = }} 2026 жылғы 28 ақпанда [[Израиль]] мен [[Америка Құрама Штаттары]] Иран аумағындағы бірнеше нысандарға келісілген бірлескен шабуылдарын бастады. Бұл әскери операция Израиль тарапынан «'''Ақырған арыстан'''» ({{lang-en|Operation Roaring Lion}}),<ref>{{Cite web |url=https://baribar.kz/262758/izrail-men-aqsh-irandy-ne-ushin-atqylap-zhatyr/ |title=Израиль мен АҚШ Иранды не үшін атқылап жатыр? |lang=kk |website=baribar.kz |accessdate=2026-03-02}}</ref> ал АҚШ тарапынан «'''Эпикалық қаһар'''» ({{lang-en|Operation Epic Fury}})<ref name="The New York Times-2026">{{cite web |date=3 March 2026 |title=How Trump Decided to Go to War|url=https://www.nytimes.com/2026/03/02/us/politics/trump-war-iran-israel.html?unlocked_article_code=1.QVA.pkuR.UJsI_ed0iTWq |website=[[The New York Times]]|quote=There were few voices lobbying against military action. One exception was Tucker Carlson, the right-wing podcaster and close ally of the president, who has met with him in the Oval Office three times in the past month to argue against an attack. He outlined the risks to U.S. military personnel, energy prices and Arab partners in the region if the United States went to war with Iran. He told the president that he should not be boxed in by Israel, arguing that its desire to attack Iran was the only reason the United States was even considering a strike. He encouraged Mr. Trump to restrain Mr. Netanyahu. The president said he understood the risks of an attack, but he conveyed to Mr. Carlson that he had no choice but to join a strike that Israel would launch. After Mr. Carlson left the White House midday on Feb. 23, he told others he thought Mr. Trump was leaning toward military action.}}</ref><ref>{{Cite tweet |number=2027662002219302929 |user=DeptOfWar |title=Operation Epic Fury |date=28 February 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=Pentagon names Iran mission 'Operation Epic Fury' |url=https://www.iranintl.com/en/202602280838 |website=[[Iran International]] |access-date=28 February 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260301040726/https://www.iranintl.com/en/202602280838|archive-date=1 March 2026|url-status=live}}</ref> деп аталды. Шабуылдардың негізгі нысанасы — Иранның жоғары лауазымды тұлғалары, әскери қолбасшылары мен стратегиялық нысандары болды. Операцияның басты мақсаты — елдегі саяси режимді алмастыру.<ref name="Sanger-2026">{{Cite news |last=Sanger |first=David E. |author-link=David E. Sanger |date=28 February 2026 |title=For Trump, the Iran Attack Is the Ultimate War of Choice |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2026/02/28/us/politics/trump-iran-attack.html |url-access=subscription |access-date=1 March 2026|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/uHhch|url-status=live|archive-date=28 February 2026|quote=While Mr. Trump claimed Tehran was ultimately aiming to reach to the United States with its array of missiles, even his own Defense Intelligence Agency concluded last year that it would be a decade before Iran could get past the technological and production hurdles to produce a significant arsenal.}}</ref> [[Иран]] тарапы бұл әрекеттерге берген жауабын «'''Шынайы уәде IV'''» ({{lang-en|Operation True Promise IV}}) деп атады.<ref>{{Cite web |url=https://yuz.uz/kz/news/139793 |title=Иран Ирактағы НАТО-ның «Виктория» базасына шабуыл жасады |lang=kk |website=yuz.uz |accessdate=2026-03-02}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://parstoday.ir/kz/news/west_asia-i82974-%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%88%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D1%96_%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%90%D0%B2%D0%B8%D0%B2_%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D0%B1%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BF_%D1%88%D0%B5%D0%B3%D1%83%D0%B4%D0%B5 |title=Сақшылар корпусы баспасөз хатшысы: Иранның жауаптары күшейіп келеді; Тель-Авив зымыран шабуылдарынан зардап шегуде |lang=kk |website=parstoday.ir |accessdate=2026-03-04}}</ref> АҚШ президенті [[Дональд Трамп]] [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың [[Израиль]]мен бірге [[Иран]]ға соққы бергенін жариялады. Ол Ислам революциясының күзетшілер корпусының (ИРКК) мүшелерін иммунитет берілуі үшін қаруларын тастауға шақырды және бұл талаптан бас тарту «сөзсіз өлімге» әкелетінін ескертті.<ref name="auto1">{{Cite news |last=Magid |first=Jacob |date=28 February 2026 |title=Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government' |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-indicates-goal-of-iran-strikes-is-to-topple-regime-tells-iranian-people-when-we-are-finished-take-over-your-government/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Алғашқы соққылар негізгі лауазымды тұлғаларға, әскери қолбасшылар мен нысаналарға, соның ішінде Жоғарғы көсем [[Әли Хаменеи]]дің резиденциясына бағытталды. Жерсеріктен алынған суреттер резиденцияның қатты зақымдалғанын немесе толықтай қирағанын көрсетеді.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=28 February 2026 |title=Satellite image shows destruction of Khamenei's compound |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/satellite-image-shows-destruction-of-khameneis-compound/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Мәліметтер бойынша, Хаменеимен байланыс үзілген.<ref>{{Cite web |last=Perets |first=Shir |last2=Genn |first2=James |last3=Holcman |first3=Tobias T |last4=Kweller |first4=Idan |date=28 February 2026 |title=Ali Khamenei cut off from contact as Israel, US strike Iran |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-888248 |access-date=28 February 2026 |website=[[The Jerusalem Post ]] |language=en}}</ref> Сондай-ақ, Жоғарғы ұлттық қауіпсіздік кеңесінің хатшысы [[Әли Шамхани]]дің қаза тапқаны хабарланды.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Live - Senior Khamenei adviser killed as conflict spirals further |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143#202602289114 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International|language=en}}</ref> Бұған жауап ретінде Иран [[Парсы шығанағы]] мен одан тыс аймақтарға ондаған баллистикалық зымыран ұшырып, Израильдегі<ref name=":14" /> және [[Иордания]], [[Сирия]], [[Кувейт]],<ref name=":0">{{Cite AV media |url=https://apnews.com/video/smoke-seen-over-manama-doha-and-kuwait-city-39297a607e944aa2988a92d34efd6c5a |title=Smoke seen in Bahrain, Qatar and Kuwait as Iran retaliates against strikes |language=en |access-date=28 February 2026 |via=AP News}}</ref> [[Бахрейн]],<ref name=":0" /> [[Катар]],<ref name=":0" /> [[Сауд Арабиясы]] мен [[Біріккен Араб Әмірліктері]]ндегі АҚШ әскери базаларын<ref name=":14">{{Cite news |last=Boxerman |first=Aaron |last2=Pager |first2=Tyler |last3=Fassihi |first3=Farnaz |last4=Bergman |first4=Ronen |date=2026-02-28 |title=U.S.-Led Strike on Iran: Live Updates as Trump Calls for Government Overthrow |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump |access-date=2026-02-28 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> нысанаға алды. Сонымен қатар, хуситтер [[Қызыл теңіз]]дегі шабуылдарын қайта бастайтынын жариялады.<ref name="How Trump's deportation plan could affect the US economy">{{cite web | last = Bennett | first = Tom | title = Iran says it has hit US base in Bahrain, as it launches strikes across region | url = https://www.bbc.com/news/articles/c204px4zddro | publisher = BBC News | date = 28 February 2026 | access-date = 28 February 2026}}</ref><ref name=":10">{{Cite news |agency=AP |date=28 February 2026 |title=Iranian-backed Houthis say they’ll resume attacks on Israel and on shipping routes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iranian-backed-houthis-say-theyll-resume-attacks-on-israel-and-on-shipping-routes/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Трамп бұл соққылардың мақсаты — Иранның зымырандық және әскери әлеуетін жою, Иранның ядролық қаруға қол жеткізуіне жол бермеу және түптеп келгенде режимді құлату екенін мәлімдеді.<ref name="auto1" /> [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] мен қақтығысқа қатысы жоқ бірқатар елдер бұл шабуылдарды аймақтық тұрақтылыққа нұқсан келтіргені үшін айыптады, ал басқалары Иранның аймақтағы өзге мемлекеттерге жасаған қарымта соққыларын айыптады.<ref>{{Cite web |date=2026-02-28 |title=How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran |url=https://www.bbc.com/news/articles/c5yj9kr31y7o |access-date=2026-02-28 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> Соққыларды сынаушылар бұл әрекеттерді ішкі және халықаралық құқық тұрғысынан заңсыз деп атады.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Illegal U.S.-Israel Attacks Not Justifiable on Nonproliferation Grounds |url=https://www.armscontrol.org/pressroom/2026-02/illegal-us-israel-attacks-not-justifiable-nonproliferation-grounds |website=Arms Control Association}}</ref> == Алғышарттар == 1953 жылы [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] пен [[Ұлыбритания]] қолдаған мемлекеттік төңкеріс нәтижесінде Иран премьер-министрі [[Мұхаммед Мосаддық]] биліктен тайдырылып, шах Мұхаммед Реза Пехлевидің билігі нығайтылды. Төңкеріске Мосаддықтың мұнай өнеркәсібін мемлекет меншігіне алуы себеп болды.<ref name="News1828">{{cite news |date=28 February 2026 |title=From 1953 Coup To 2026 Strikes: The Long Road To US-Iran War |url=https://www.news18.com/world/from-1953-coup-to-2026-strikes-the-long-road-to-us-iran-war-ws-l-9935056.html |access-date=4 March 2026 |work=[[News18]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gambrell |first=Jon |date=12 October 2023 |title=In first, CIA acknowledges 1953 coup it backed to overthrow leader of Iran was undemocratic |url=https://www.pbs.org/newshour/world/in-first-cia-acknowledges-1953-coup-it-backed-to-overthrow-leader-of-iran-was-undemocratic |access-date=4 March 2026 |website=PBS News |language=en-us |agency=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kabir |first=Marmar |date=1 February 2026 |title=Iran in the eye of the storm |url=https://mondediplo.com/2026/02/04iran |access-date=4 March 2026 |website=Le Monde diplomatique |language=en}}</ref> Шахтың Батыс мүдделеріне бағынуына және оның автократтық монархиялық билігіне деген наразылық 1979 жылғы революцияға ұласып, шах тақтан тайдырылды.<ref name="News1828" /><ref name="Hubbard-2024">{{Cite news |last1=Hubbard |first1=Ben |last2=Rubin |first2=Alissa J. |date=30 September 2024 |title=Facing a Big Test, Iran's 'Axis of Resistance' Flails |url=https://www.nytimes.com/2024/09/30/world/middleeast/iran-axis-of-resistance.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="Hourcade-20262">{{Cite web |last=Hourcade |first=Bernard |date=1 March 2026 |title=What prospects for a new Iran? |url=https://mondediplo.com/2026/03/04iran |access-date=4 March 2026 |website=Le Monde diplomatique |language=en |quote=}}</ref> Осыдан кейін Иран Ислам Республикасы болып жарияланып, Америка Құрама Штаттарымен және [[Израиль]]мен дипломатиялық қатынастарын үзді.<ref name="News1828" /><ref>{{Cite web |last=Mens |first=Jay |date=June 2024 |title=A War Without a Name: The Iran-Israel Relationship in Historical Perspective |url=https://www.belfercenter.org/sites/default/files/2024-08/war-without-name-full-version-june-2024.pdf |website=Harvard Kennedy School, Belfer Center for International Relations |quote=Here is an important difference between the Cold War and the cold war in the modern Middle East. Unlike the United States and the Soviet Union, Israel and Iran do not have diplomatic relations and openly contest the other's moral right to exist.}}</ref><ref name="Asadzade-20192">{{Cite journal |last=Asadzade |first=Peyman |date=1 October 2019 |title=Faith or Ideology? Religiosity, Political Islam, and Anti-Americanism in Iran |url=https://academic.oup.com/jogss/article/4/4/545/5366463 |journal=Journal of Global Security Studies |language=en |volume=4 |issue=4 |pages=545–559 |doi=10.1093/jogss/ogy038 |issn=2057-3170}}</ref> 1980 жылдардағы [[Иран-Ирак соғысы]] кезінде АҚШ Иракқа экономикалық, барлау және жанама әскери қолдау көрсетті. Осы кезеңде Иран Ливандағы Израильге қарсы «[[Хезболла]]<nowiki/>» тобын қолдап, аймақтағы прокси-қақтығыстарға араласа бастады. 2000 жылдары Иран Ирактағы АҚШ-қа қарсы соғысып жатқан жасақтарға қолдау көрсетуге көшті. Бұл прокси топтар Таяу Шығыстағы АҚШ пен Израиль ықпалына қарсы тұруды басты мақсат тұтқан бейресми «Қарсыласу осінің» бөлігіне айналды. АҚШ пен Иран арасындағы текетірес 2020 жылғы қаңтарда, Президент Дональд Трамп өзінің алғашқы мерзімі кезінде «Құдыс» күштерінің қолбасшысы [[Қасым Сүлеймани]]ді өлтіруге бұйрық бергенде тікелей сипат алды.<ref name="News1828" /><ref>{{Cite web |last=Al-Marashi |first=Ibrahim |date=2 March 2026 |title=Iran and the US have been at war for decades – and there's no end in sight |url=https://theconversation.com/iran-and-the-us-have-been-at-war-for-decades-and-theres-no-end-in-sight-277284 |access-date=4 March 2026 |website=The Conversation |language=en}}</ref> ​7 қазандағы Израильге жасалған шабуылдар мен Газа соғысы басталғаннан кейін Иранның АҚШ және Израильмен қарым-қатынасы одан әрі шиеленісе түсті. Осы қақтығыс кезінде Израиль [[Таяу Шығыс]]тағы Иран қолдайтын қарулы топтардың, соның ішінде Газадағы [[Хамас]],{{efn|Кейде «Қарсылық осіне» жатқызылады.<ref>{{Cite web |date=11 July 2018 |title=Flexible Resistance: How Hezbollah and Hamas Are Mending Ties |url=https://carnegieendowment.org/research/2018/07/flexible-resistance-how-hezbollah-and-hamas-are-mending-ties?lang=en&center=middle-east |access-date=8 February 2026 |website=Carnegie Endowment for International Peace |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 October 2023 |title=What links Hamas to the 'Axis of Resistance' and Iran as its patron? |url=https://www.irishtimes.com/world/middle-east/2023/10/10/what-links-hamas-to-the-axis-of-resistance-and-iran-as-its-patron/ |access-date=8 February 2026 |newspaper=[[The Irish Times]] |language=en}}</ref>}} [[Хезболла]] және басқа да ұйымдардың позицияларын әлсіретті. Израиль мен Иран 2024 жылдың сәуір және қазан айларында өзара соққылар алмасты, ал 2025 жылғы маусымда олардың арасында [[Израиль-Иран соғысы|12 күндік соғыс]] орын алды. Бұл қақтығыс барысында Америка Құрама Штаттары Иранның ядролық нысандарын жоюға бағытталған әуе соққысын жасады.<ref name="iransconflict" /> === Иранның ядролық мәселесі === Иранның [[AMAD жобасы]]н 2003 жылы Жоғарғы көшбасшы Хаменеи тоқтатты.<ref>{{citation|last1=Khalaji|first1=Mehdi|last2=Collier|first2=Robert|chapter-url=https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus115.pdf|chapter=2. Shiite Jurisprudence, Political Expediency, and Nuclear Weapons |title=Nuclear Fatwa; Religion and Politics in Iran's Proliferation Strategy|page=13-14, 25|publisher=[[Washington Institute for Near East Policy]]|date=September 2011|number=15|archive-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604101105/https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus115.pdf|url-status=dead|quote=Khamenei’s Nuclear Fatwa Khamenei’s statements on the religious prohibition against the production and use of WMD “in any form” were apparently first recorded in October 2003}}</ref><ref>{{Cite web|first=David|last=Gritten|date=18 June 2025|title=Was Iran months away from producing a nuclear bomb?|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn840275p5yo|access-date=2 March 2026|website=BBC|language=en-GB|quote=the US intelligence community "continues to assess that Iran is not building a nuclear weapon and Supreme Leader [Ayatollah Ali] Khamenei has not authorised the nuclear weapons programme that he suspended in 2003". – What do we know about Iran's nuclear programme? a decade-long investigation by the IAEA found evidence that Iran conducted "a range of activities relevant to the development of a nuclear explosive device" from the late 1980s until 2003}}</ref> БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Иранның ядролық бағдарламасына қатысты 2006 жылдан{{efn|The problems indicated by the UNSC during 2006 in their first [[Resolution (law)|resolution]] were specifically "[[uranium enrichment]] <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|date=31 July 2006|url=https://main.un.org/securitycouncil/en/s/res/1696-%282006%29|title=S/RES/1696 (2006)|publisher=[[United Nations]]|quote=Expresses concern at the intentions of Iran’s nuclear programme and demands that Iran halt its uranium enrichment programme}}</ref> and reprocessing" <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://docs.un.org/en/s/res/1696%20(2006)|title=Resolution 1696 (2006) |page=2|publisher=[[United Nations]]|quote=2. ''Demands'', in this context, that Iran shall suspend all enrichment-related and reprocessing activities, including research and development, to be verified by the IAEA}}</ref> in the second resolution of that year; additionally use or attempted use of "[[heavy water]]" <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://docs.un.org/en/s/res/1737%20(2006)|title=Resolution 1737 (2006) |page=2|publisher=[[United Nations]]|quote= 2. ''Decides'', in this context, that Iran shall without further delay suspend the following proliferation sensitive nuclear activities: (a) all enrichment-related and reprocessing activities, including research and development, to be verified by the IAEA; and (b) work on all heavy water-related projects, including the construction of a research reactor moderated by heavy water, also to be verified by the IAEA;}}</ref>}} бергі алаңдаушылығы 2015 жылы Бірлескен жан-жақты іс-қимыл жоспарының (БЖІЖ) құрылуымен шешілді.<ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://main.un.org/securitycouncil/en/content/2231/background?_gl=1*9yohww*_ga*ODAzNjU1MjU1LjE3NzI2NDk4NTI.*_ga_S5EKZKSB78*czE3NzI2ODc0NjckbzIkZzAkdDE3NzI2ODc0NzAkajU3JGwwJGgw*_ga_TK9BQL5X7Z*czE3NzI2ODc0NjckbzIkZzAkdDE3NzI2ODc0NjckajYwJGwwJGgw|title=Resolution 2231 (2015) on Iran Nuclear Issue|publisher=[[United Nations]]|quote=resolutions 1696 (2006), 1737 (2006), 1747 (2007), 1803 (2008), 1835 (2008) and 1929 (2010) - Background Diplomatic efforts to reach a comprehensive, long-term and proper solution to the Iranian nuclear issue culminated in the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) concluded on 14 July 2015}}</ref> Иран ядролық қаруға ұмтылмайтынын және уран байыту жұмыстары азаматтық мақсатта ядролық энергия өндіруге бағытталғанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web|title=Iran reaffirms right to enrich uranium ahead of key talks in Turkiye|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/24/iran-reaffirms-right-to-enrich-uranium-ahead-of-key-talks-in-turkiye|access-date=5 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en|quote=Western powers, led by the US and backed by Israel, have long accused Tehran of secretly seeking nuclear weapons. Iran has repeatedly denied this, insisting its nuclear programme is solely for civilian purposes such as energy production.}}</ref> Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (АЭХА) Бас директоры Иранның атом бомбасын жасап жатқанына ешқандай дәлел жоқ екенін айтты.<ref>{{Cite web|date=4 February 2026 |title=No Evidence Iran Is Building a Nuclear Bomb: IAEA|url=https://www.newsonair.gov.in/no-evidence-iran-is-building-a-nuclear-bomb-iaea/|access-date=5 March 2026 |website=All India Radio |language=en|quote=[[Rafael Mariano Grossi]], has said that there has been no evidence of Iran building a nuclear bomb. In a social media post, Mr Grossi said that Iran's large stockpile of near-[[Weapons-grade nuclear material|weapons-grade enriched uranium]] and refusal to grant inspectors full access are cause for serious concern.}}</ref><ref>{{Cite web|title=Give negotiations a chance: How to turn Iran's claimed right to enrich uranium into a new deal—and avoid a war|url=https://thebulletin.org/2026/02/give-negotiations-a-chance-how-to-turn-irans-claimed-right-to-enrich-uranium-into-a-new-deal-and-avoid-a-war/|access-date=5 March 2026 |website=Bulletin of the Atomic Scientists |language=en|quote=Iran has used its enrichment program for leverage in international negotiations.}}</ref><ref>{{Cite web|title=Iran rejects inspections of bombed nuclear sites without IAEA framework|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/12/24/iran-rejects-inspections-of-bombed-nuclear-sites-without-iaea-framework|access-date=5 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title='Deeply ideological': the rationale behind Iran's insistence on uranium enrichment|url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/30/rationale-behind-iran-uranium-enrichment-nuclear-ambitions|access-date=5 March 2026 |website=The Guardian|quote= |language=en}}</ref> Ұлыбритания мен АҚШ-тың кейбір сарапшылары Иран [[ядролық хеджирлеу]] стратегиясын ұстанып отыр деген қорытындыға келді.<ref> :{{cite journal|last1=Bowen|first1=Wyn|last2=Moran|first2=Matthew|location=[[King's College London]] ([[kcl.ac.uk]])|date=7 March 2014|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13523260.2014.884338|title=Iran's Nuclear Programme: A Case Study in Hedging?|journal=[[Contemporary Security Policy]]|volume=35|issue=1|doi=10.1080/13523260.2014.884338|publisher=[[Taylor & Francis]] (tandfonline.com)|ISSN=1743-8764|quote=this assessment is further complicated by Iran's domestic political context, which has engendered an approach that is as much 'hedging by default' as it is 'hedging by design'. This approach allows Tehran to reconcile restraint with domestic consensus on nuclear advancement.}} :{{cite web|last1=Bowen|first1=Wyn|last2=Moran|first2=Matthew|date=2015|url=https://www.chathamhouse.org/sites/default/files/field/field_document/INTA91_4_01_BowenMoran.pdf|title=Living with nuclear hedging: the implications of Iran's nuclear strategy|journal=[[International Relations (journal)|International Affairs]]|volume=91|issue=4|page=688-paragraph 2nd|publisher=[[The Royal Institute of International Affairs]]: [[John Wiley & Sons]]|quote= There is much evidence to suggest Iran is engaged in a more nuanced strategy based on nuclear hedging, rather than outright pursuit of the bomb.}}</ref><ref>{{cite web|last=Eisenstadt|first=Michael|date=29 November 2022 |url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/irans-nuclear-hedging-strategy-shaping-islamic-republics-proliferation-calculus|title=Iran's Nuclear Hedging Strategy: Shaping the Islamic Republic's Proliferation Calculus|publisher=[[The Washington Institute for Near East Policy]]}}</ref><ref>{{cite journal|last=Gettel|date=December 2024|first=Christopher|location=[[George Mason University]]|url=https://doaj.org/article/852466ce63b74e73a6608e21d8369846|title=Why Iran is Choosing Nuclear Hedging|journal=Panoply Journal|volume=5|publisher=[[Center for International Relations and International Security Inc]]: [[DOAJ]]|doi=10.71166/2x5v5824|ISSN=2766-2594}}</ref><ref>{{cite book|last=Volpe|first=Tristan|location=[[Naval Postgraduate School]]|date=23 February 2023|chapter-url=https://academic.oup.com/book/45573/chapter-abstract/394740928?redirectedFrom=fulltext&login=false|title=Leveraging Latency: How the Weak Compel the Strong with Nuclear Technology|chapter=Chapter 6: Iran: Abstract|doi=10.1093/oso/9780197669532.003.0006|publisher=[[Oxford University Press]]|quote=Iran developed its nuclear program from 1953 to 2002 and then botched a deception campaign before reconfiguring around a safer hedge posture.}}</ref> == Әскери қимылдар == === Израиль мен АҚШ-тың алғашқы соққылары === Израиль Иран тарапынан соққы болуы мүмкін деген қауіпке байланысты елде төтенше жағдай жариялады.<ref name="LiebermannCNNIsraelStrikeIran"/> Үкімет азаматтарға қорғаныс орындарында қалуды ескерткен соң, бүкіл Израиль аумағында дабыл сиреналары қосылды.<ref>{{Cite web |author1=Edna Mohamed |author2=Federica Marsi |title=ISRAEL ATTACKS IRAN|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> АҚШ-тың Израильдегі елшісі [[Майк Хакаби]] АҚШ азаматтарын дабыл естілген бойда дереу қауіпсіздік шараларын жасауға шақырды,<ref>{{Cite web |last=Waldenberg |first=Samantha |date=28 February 2026|title=US Ambassador to Israel encourages US citizens to take "immediate action" at sound of sirens|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zo2b800003b6r26telgez |access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> ал АҚШ президенті [[Дональд Трамп]] американдықтардың да қаза табуы мүмкін екенін ескертті.<ref>{{Cite web |last=Liptak |first=Kevin |date=28 February 2026|title=Trump warns US lives may be lost in mission in Iran|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm60pihp00003b6sojlguzxz|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> Израиль Денсаулық сақтау министрлігі ауруханаларды жерасты нысандарына көшірді.<ref>{{Cite web |last=Yosef |first=Eugenia |date=28 February 2026|title=Israeli hospitals shift underground as Health Ministry orders highest readiness level|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zx2ic00003b6rvnargvaq|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> ''Iran International'' басылымының хабарлауынша, Израиль армиясының парсы тілді ресми өкілі, подполковник [[Камал Пенхаси]] әскери өнеркәсіп пен инфрақұрылым нысандарына жақын тұратын Иран азаматтарына дереу эвакуациялану туралы шұғыл ескерту жасап: «Бұл аймақтарда қалуларыңыз өмірлеріңізге қауіп төндіреді», — деп мәлімдеді.<ref name=":03">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Live – Israel and US launch strikes on Iran as Tehran prepares retaliation |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International|language=en}}</ref> АҚШ шенеуніктері Америка Құрама Штаттарының Иранға соққы беріп жатқанын растап, бұл әрекеттерді «кішігірім соққы емес» деп сипаттады.<ref name=":2">{{Cite web |first1=Jeremy |last1=Diamond |first2=Kevin |last2=Liptak |first3=Haley |last3=Britzky |date=28 February 2026 |title=US carrying out strikes against Iran, three US officials say |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5yyyvq00113b6pdzeb3m8o |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Американдық шенеуніктің айтуынша, [[Таяу Шығыс]]тағы базаларда орналасқан және бір немесе бірнеше авианосецтен ұшқан шабуылдаушы ұшақтар ондаған соққы жасауда.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Eric Schmitt |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[Reuters]] агенттігі соққылардың әуеден және теңізден жасалатынын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike |website=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref> Израиль әскерилері бұл соққылардың алдында бірнеше айға созылған жоспарлау жұмыстары жүргізілгенін, бұл оларға нысаналарды дәл анықтауға, «тактикалық тұтқиылдыққа» қол жеткізуге және АҚШ-тың қолдауына ие болуға мүмкіндік бергенін мәлімдеді.<ref>{{cite web |title=Israel says months of planning led to surprise Iran strikes |date=28 February 2026 |url=https://www.iranintl.com/en/202602286942 |website=[[Iran International|IranIntl]] |publisher=Volant Media UK Ltd |access-date=28 February 2026}}</ref> [[Fars]] ақпарат агенттігі мен [[CNN]] телеарнасы Иранның басқа да қалаларында, соның ішінде [[Құм (қала)|Құм]], [[Керманшах]], [[Исфахан]] және [[Кередж]] қалаларында жарылыстар болғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Erika Solomon |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Lendon |first=Brad |date=28 February 2026 |title=Strikes reported in multiple Iranian cities, state media says |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zbxlf00053b6pfbdgp516 |access-date=28 February 2026 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref> Тегеранда зымыран соққылары Университет көшесінде, Жомхури ауданында және қаланың солтүстігіндегі Сейед Хандан аймағында болғаны мәлімделді.<ref>{{Cite web|title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising |access-date=28 February 2026 |website=[[Al Jazeera English]] |language=en}}</ref> Шабуылдардан кейін Тегеран бойынша байланыс қызметтерінің жұмысы нашарлап,<ref>{{Cite web |author1=Edna Mohamed |author2=Federica Marsi |title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> [[Netblocks]] ұйымы интернеттің толықтай дерлік өшкенін хабарлады.<ref name="auto6">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=US and Israel launch attack on Iran, as Trump says 'major combat operations' under way – follow live |url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |website=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mastodon.social/@netblocks/116147264437940657|title=NetBlocks (@netblocks@mastodon.social)|date=28 February 2026|website=Mastodon}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/fa/202602281170|title=نت‌بلاکس از خاموشی اینترنت در ایران خبر داد|date=28 February 2026|website=Iran International}}</ref> BBC мәліметі бойынша, соққылар кезінде Жоғарғы көсем Әли Хаменеидің кеңсесі мен Тегерандағы Масуд Пезешкианның президенттік әкімшілігі нысанаға алынған.<ref name="auto3">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> [[Channel 12]] телеарнасы аты-жөні көрсетілмеген израильдік дереккөздерге сілтеме жасай отырып, Израиль тарапы Хаменеидің соққы кезінде қаза тапқан болуы мүмкін екендігіне немесе «кем дегенде жарақат алғанына» қатысты «дәлелдердің көбейіп жатқанын» алға тартты.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Israeli TV report, citing unnamed Israeli sources: Growing indications that Khamenei killed |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-tv-report-citing-unnamed-israeli-sources-growing-indications-that-khamenei-killed/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> === АҚШ пен Израиль басшыларының соққылардың мақсаты туралы мәлімдемелері === [[File:President Donald J. Trump on the United States Military Major Combat Operations in Iran.webm|thumb|АҚШ президенті [[Дональд Трамп]]тың Иранға соққы берілгені туралы бейнеүндеуі.]] 2026 жылғы 28 ақпанда Солтүстік Америкалық шығыс уақыты (EST) бойынша сағат 02:30-да АҚШ президенті Дональд Трамп 8 минуттық бейнеүндеу жариялап, АҚШ-тың Иранға жасаған соққыларының негізгі мақсаты режимді ауыстыру екенін мәлімдеді. Трамп Иранның «қауіпті әрекеттері» АҚШ пен оның одақтастарына қатер төндіретінін айтты. Ол өз сөзінде Ирандағы кепілге алу дағдарысын, Хамас пен Хезболла сияқты прокси-топтарды қолдауды, наразылық білдірушілерді өлтіруді және [[ядролық қару]]ға ұмтылу айыптарын алға тартты.<ref>{{cite web |title=Trump announces "major combat operations" in Iran. Watch the full video and read his statement. |url=https://www.cbsnews.com/news/trump-full-statement-on-us-iran-attack-major-combat-operations/ |website=CBS News |access-date=28 February 2026}}</ref> Ол Ислам революциясының күзетшілер корпусын (ИРКК) «қаруды тастап, толық иммунитетке ие болуға немесе, керісінше, сөзсіз өліммен бетпе-бет келуге» шақырды. Иран халқына арнаған сөзінде: «Біз жұмысымызды аяқтағанда, үкіметті өз қолдарыңызға алыңыздар. Ол сіздердікі болады. Бұл, бәлкім, алдағы бірнеше ұрпақ үшін жалғыз мүмкіндік болар», — деді. Сонымен қатар: «Көп жылдар бойы сіздер Америкадан көмек сұрадыңыздар, бірақ оны ала алмадыңыздар... Енді қалай әрекет ететіндеріңізді көрейік. Америка сіздерді зор күш пен жойқын қуатпен қолдап отыр», — деп қосты. Сөзінің соңында: «Қазір өз тағдырларыңызды бақылауға алатын уақыт келді... Бұл — әрекет ететін сәт. Оны жіберіп алмаңыздар», — деп түйіндеді.<ref name="auto1" /><ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Explosions rock northern Israel as the country works to intercept incoming Iranian missiles |url=https://www.timescall.com/2026/02/27/explosions-rock-northern-israel-as-the-country-works-to-intercept-incoming-iranian-missiles/ |access-date=28 February 2026 |website=Longmont Times-Call |language=en-US}}</ref> Көп ұзамай Биньямин Нетаньяху бейнеүндеу жариялап, Израиль мен Америка Құрама Штаттарының «Ирандағы террорлық режим» деп атаған тараптан төнген «экзистенциалды қауіпті жою» үшін соққы бергенін мәлімдеді. Нетаньяху Иран басшылығын ондаған жылдар бойғы жауласушылық әрекеттері үшін айыптап: «47 жыл бойы Аятолла режимі "Израильге өлім!" және "Америкаға өлім!" деп ұрандатып келеді», — деді. Ол бұл билікті «қанішер террорлық режим» деп сипаттап, оған «ядролық қарумен қарулануға жол бермеу керек» екенін қадап айтты. Ол АҚШ пен Израильдің бірлескен әрекеті «ержүрек Иран халқына өз тағдырын өз қолына алуға жағдай жасайтынын» айтып, Иран халқын «тирандық қамытын лақтырып тастауға» шақырды.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Netanyahu says Israel, US launched strikes to 'remove the existential threat' posed by Iran |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-says-israel-us-launched-strikes-to-remove-the-existential-threat-posed-by-iran/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> === Иранның жауабы және Парсы шығанағындағы зымырандық шабуылдар === Иран [[Парсы шығанағы]] аймағындағы АҚШ-тың бірнеше әскери базасын нысанаға алды.<ref name="persian-gulf-1" /> [[Бахрейн]] өз аумағындағы американдық базаларға жасалған шабуыл туралы ескерту үшін әуе дабылы сиреналарын іске қосты; араб БАҚ-тары елорда [[Манама]]да жарылыстар мен түтін көрінгенін хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Lehmann |first=Noam |date=28 February 2026 |title=Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/bahrain-sirens-activated-as-iran-targets-us-bases/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Yee |first1=Isaac |last2=Rebane |first2=Teele |date=28 February 2026 |title=Videos show smoke rising near US Navy facility in Bahrain |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64k1hv00003b6rj8g5hm4u |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Кейінірек Бахрейн соққыларды растап, нысана АҚШ Әскери-теңіз күштері Бесінші флотының штаб-пәтері болғанын мәлімдеді.<ref name="WRAL">{{Cite web|title= Bahrain says a missile attack targeted the US Navy's 5th Fleet headquarters in the island kingdom|url=https://www.wral.com/news/ap/c2f11-bahrain-says-a-missile-attack-targeted-the-us-navys-5th-fleet-headquarters-in-the-island-kingdom/|access-date=28 February 2026|website=[[WRAL-TV]]|agency=[[Associated Press]]|language=en-US}}</ref> Сондай-ақ Кувейт халықаралық әуежайы мен [[Біріккен Араб Әмірліктері]]ндегі [[Абу-Даби]]де жарылыстар болғаны хабарланды.<ref>{{Cite news |title= Explosions reported in Kuwait and UAE |url= https://news.am/eng/news/932924.html |access-date=28 February 2026 |work=Armenia News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Drone attacks targets Kuwait international airport |url=https://www.iranintl.com/en/202602283083 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> ''CNN'' мәліметінше, Ислам революциясының күзетшілер корпусы (ИРКК) [[Таяу Шығыс]]тағы АҚШ-тың төрт базасына соққы бергенін мәлімдеді: Катардағы «Әл-Удейд» авиабазасы, Кувейттегі (итальяндық сарбаздар да орналасқан) «Әли әл-Салем» авиабазасы,<ref>{{cite web |title=‘Significant damage’ to runway at Kuwait base hosting Italian troops: Italy |url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2026/02/28/-significant-damage-to-runway-at-kuwait-base-hosting-italian-troops-italy- |website=Al Arabiya |access-date=28 February 2026}}</ref> БӘӘ-дегі «Әл-Дафра» авиабазасы және Бахрейндегі Бесінші флоттың штаб-пәтері. Сонымен қатар Бахрейндегі база бағытынан көтерілген түтін бейнеленген видео жарияланды.<ref>{{Cite web |last=Salem |first=Mostafa |date=28 February 2026 |title=Iran's IRGC targeted four US bases in the Middle East, Iranian media reports |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64boa9000m356rh4can18y |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> ​[[Сауд Арабиясы]] [[Эр-Рияд]] пен оның Шығыс провинциясына ирандық шабуылдар жасалғанын растады.<ref name=":3">{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Ismaeel Naar |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c23471fd-1ceb-5a75-93a8-a56a199d6b1f?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Корольдік бұл аймақтарға бағытталған шабуылдардың сәтті тойтарылғанын алға тартып, мемлекет өзін қорғау үшін, соның ішінде «агрессияға жауап беру нұсқасын» қоса алғанда, «барлық қажетті шараларды қабылдайтынын» мәлімдеді.<ref name=":13">{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Edward Wong |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/cf4d7594-5062-5d61-b577-ca25b4593c94?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Қосымша мәліметтер бойынша, бірнеше ирандық зымыранды сәтті атып түсіргеннен кейін, БӘӘ тұрғын үй кешеніне құлаған зымыранға қарсы жүйенің сынықтарынан азиялық ұлт өкілі болып табылатын бір бейбіт тұрғынның қаза тапқанын хабарлады.<ref name="auto6"/><ref>{{Cite web |last=Salem |first=Mostafa |date=28 February 2026|title=One person killed in UAE after Iranian strikes |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm65nfwj0004356r92fj4mba |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> [[Катар]] зымыран соққыларының кем дегенде екі толқынын тойтарғанын және зардап шеккендер мен мүліктік шығындар туралы ақпарат жоқ екенін мәлімдеді.<ref name=":5">{{Cite news |author=Abdi Latif Dahir |date=28 February 2026 |title=Iran Hits Back Across the Mideast, Targeting U.S. Bases and Allies |url=https://www.nytimes.com/2026/02/28/world/middleeast/iran-retaliatory-strikes-region.html?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === Наурыз === === 1 наурыз === [[Сурет:Operation Epic Fury Update, President Donald J. Trump.webm|thumb|Президент Трамп соққылар туралы жаңартылған ақпарат беріп, оның ішінде [[Әли Хаменеи]]ге жасалған қастандық туралы да мәлімдеді.]] Иранның жоғары лауазымды қауіпсіздік қызметкері [[Әли Лариджани]] 1 наурызда [[Уақытша басшылық кеңесі]]нің құрылғанын жариялап, АҚШ пен Израильді Иранды ыдыратуға тырысып жатыр деп айыптады. Ол «сепаратистік топтарға» қандай да бір іс-қимылға барған жағдайда оның салдары ауыр болатынын ескертті.<ref name="Reuters-2026">{{Cite news |date=1 March 2026 |title=More strikes aimed at Iran after Khamenei's death, Trump issues new warning |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-strikes-aimed-iran-after-us-israeli-assault-kills-supreme-leader-2026-03-01/ |work=[[Reuters]]}}</ref> Трамп [[NBC News]] телеарнасына берген сұхбатында Иран басшылығының «айтарлықтай бөлігі» өлтірілгенін хабарлады.<ref>{{Cite web |date=1 March 2026 |title=Trump says 'a large amount' of Iran's leadership is gone |url=https://www.nbcnews.com/politics/donald-trump/trump-responds-reports-ayatollah-death-rcna261149 |access-date=1 March 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref> Израиль ирандық нысандарға қарсы соққылардың жаңа толқынын бастады.<ref name="Reuters-2026" /> === 2 наурыз === ​2 наурызда Дубай, Абу-Даби, Доха<ref name="CNN-2026"/> және [[Беэр-Шева]]<ref>{{Cite news |title=Video shows Iranian missile strike hit Beersheba, Israel |url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/3/2/video-shows-iranian-missile-strike-hit-beersheba-israel |access-date=2 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |language=en}}</ref> қалаларына Иран тарапынан соққылар жасалғаны туралы хабарланды. [[Кувейт]]тегі АҚШ елшілігіне соққы тиіп, соның салдарынан ол белгісіз мерзімге жабылды. Қаза тапқандар мен жараланғандар туралы ақпарат түскен жоқ.<ref>{{Cite news |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-us-war-day-3-american-deaths-israel-gulf-allies-hit-missile-strikes/ |title=Live Updates: U.S. death toll in Iran war rises to 6 as Trump says campaign could last 5 weeks |first=Tucker |last=Reals |date=3 March 2026 |work=[[CBS News]]}}</ref><ref name="Reals" /> Сонымен қатар АҚШ туымен жүзген Stena Imperative танкері мен Гондурас туымен жүзген Athe Nova танкеріне соққы берілді.<ref>{{Cite news |date=2 March 2026 |title=US flagged products tanker hit by unknown projectiles in Bahrain port, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-flagged-products-tanker-hit-by-unknown-projectiles-bahrain-port-sources-say-2026-03-02/ |access-date=2 March 2026 |work=Reuters}}</ref> Ислам революциясы сақшылары корпусы (ИРСК) қолбасшысының кеңесшісі болып табылатын жоғары лауазымды шенеунік Ормуз бұғазы арқылы өтетін кез келген кемені өртеп жіберетінін мәлімдеп, аймақтан ешқандай мұнай шығарылмайтынын айтты.<ref>{{cite news |last1=McCreesh |first1=Shawn |last2=Pager |first2=Tyler |last3=Schmitt |first3=Eric |last4=Cooper |first4=Helene |last5=Pérez-Peña |first5=Richard |title=Live Updates: Trump Suggests Extended War on Iran as U.S. Adds to Forces in Mideast |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/02/world/iran-us-israel-attack-trump |work=The New York Times |date=2 March 2026}}</ref> === 3 наурыз === [[Сурет:Attack around Enghelab Square 9.jpg|thumb|Энгелаб алаңы, Тегеран, 2026 жылғы 3 наурыз]] ​​3 наурызда Израиль мен АҚШ-тың соққылары нәтижесінде [[Тегеран]]дағы Жоғарғы ұлттық қауіпсіздік кеңесінің (SNSC) штаб-пәтері,<ref>{{cite web |title=Israel strikes Iran leadership compound in central Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603031120 |website=Iran International |access-date=3 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> Мүдделерді анықтау кеңесінің ғимараты<ref>{{cite web |title=Video shows ruins of Iran's Expediency Council building after strikes |url=https://www.iranintl.com/en/202603037480 |website=Iran International |access-date=3 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> және Израиль шенеуніктері «Мин Задай» деп атаған жерасты ядролық қару нысаны жойылды.<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=IDF destroys secret nuclear site, thousands of missile pads |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-888715 |access-date=3 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> Сондай-ақ, Бушер әуежайына соққы беріліп, әуежай терминалы зақымданды және [[Iran Air]] компаниясының [[Airbus A319]] (EP-IEP) ұшағы жойылды.<ref>{{cite web |title=Iran Air A319 Destroyed on the Ground at Bushehr — Tehran's Mehrabad Airport Was Hit Too |url=https://viewfromthewing.com/iran-air-a319-destroyed-on-the-ground-at-bushehr-tehrans-mehrabad-airport-was-hit-too/ |website=View from the Wing |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Iran Air Airbus A319 destroyed following military escalation in Iran. |url=https://www.aeroflap.com.br/en/iran-air-airbus-a319-destroyed-after-military-escalation-in-ira/ |website=Aeroflap |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> Бұл соққылардың Бушер атом электр станциясына жақын жерде (шамамен 12 шақырым қашықтықта) жасалуына байланысты Ресейдің «[[Росатом]]<nowiki/>» агенттігі жаңа блоктардың құрылысын тоқтатып, ирандық шенеуніктермен байланыстың үзілуіне орай маңызды емес қызметкерлерді эвакуациялады.<ref>{{cite web |title=Civilian Iran Air Passenger Jet Destroyed at Bushehr Airport, Rosatom Nuclear Plant Suspended |url=https://sundayguardianlive.com/world/iran-israel-latest-news-civilian-iran-air-passenger-jet-destroyed-at-bushehr-airport-rosatom-nuclear-plant-suspended-173844/amp/ |website=[[The Sunday Guardian]] |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> АҚШ шенеуніктері Америка қарулы күштері Иранның әскери-теңіз әлеуетіне айтарлықтай зақым келтіргенін мәлімдеді. Негізгі соққылар Оман шығанағында жасалып, нәтижесінде бірнеше ирандық әскери кеме жойылды және маңызды базалар істен шықты.<ref>{{Cite web |last=Ozberk |first=Tayfun |date=2 March 2026 |title=US Strikes Destroy Iran's Main Naval Assets |url=https://www.navalnews.com/naval-news/2026/03/us-strikes-destroy-irans-main-naval-assets/ |access-date=3 March 2026 |website=Naval News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Trevithick |first1=Joseph |last2=Rogoway |first2=Tyler |date=2 March 2026 |title=Iran's Key Naval Base On Strait Of Hormuz Set Ablaze From Strikes |url=https://www.twz.com/news-features/irans-key-naval-base-on-strait-of-hormuz-set-ablaze-from-strikes |access-date=3 March 2026 |website=The War Zone |language=en-US}}</ref> Израиль тарапы Тегеранда Құдыс күштерінің Ливандағы бөлімшесінің қолбасшысы [[Дауд Әлизаде]]ні жойғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=3 March 2026 |title=Top IRGC commander, responsible for Lebanon, killed in Tehran strike — IDF |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/top-irgc-commander-responsible-for-lebanon-killed-in-tehran-strike-idf/ |access-date=3 March 2026 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Сондай-ақ, зымыран соққысына жауап ретінде «Хезболланың» ондаған мүшесі ұсталды.<ref name="Al Jazeera English"/> ​Әуе соққысынан қалған үйінділер ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген [[Гүлстан сарайы]]на зақым келтірді.<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=UNESCO shares concerns over protection of cultural heritage sites |url=https://www.euronews.com/culture/2026/03/03/unesco-expresses-concern-over-the-protection-of-cultural-heritage-sites-in-middle-east |access-date=3 March 2026 |website=euronews |language=en}}</ref> Осыған байланысты [[ЮНЕСКО]] арнайы мәлімдеме жасап, ұйымның меншігі болып табылатын нысандарға зақым келтіру халықаралық құқықты бұзу болып саналатынын ескертті.<ref>{{Cite web |last=Purwar |first=Krati |date=3 March 2026 |title=How Iran Conflict Damaged Golestan Palace, Once Home Of Peacock Throne Looted From Delhi |url=https://www.ndtv.com/lifestyle/how-iran-conflict-damaged-golestan-palace-once-home-of-peacock-throne-looted-from-delhi-11162756/amp/1 |access-date=3 March 2026 |website=NDTV}}</ref> === 4 наурыз === [[Сурет:Operation-Roaring-Lion-0011.jpg|thumb|Израиль Әскери-әуе күштерінің F-35I «Adir» жойғышы ирандық [[Як-130]] ұшағын атып түсірді. Бұл — [[F-35]] ұшағының басқарылатын әскери ұшақты алғаш рет жоюы.]] ​4 наурызда АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Иранға қарсы жасалатын АҚШ пен Израильдің біріккен соққылары одан әрі күшейетінін мәлімдеді.<ref name="ABC News-2" /> Израиль әскерилері «Басидж» жасақтарының штаб-пәтеріне соққы берді.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Israel says it hits security headquarters across Tehran, as Iran attacks US sites in Dubai and Qatar |url=https://www.bbc.com/news/live/c62gg44d53xt |access-date=4 March 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Ирандық дереккөздердің хабарлауынша, [[Әли Хаменеи]]дің үлкен ұлы әрі оның ықтимал мұрагері ретінде қарастырылатын [[Моджтаба Хаменеи]] әуе соққысынан аман қалды.<ref>{{Cite news |last=Hafezi |first=Parisa |date=4 March 2026 |title=Mojtaba Khamenei, seen as possible next Supreme Leader, has survived attacks on Iran, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/mojtaba-khamenei-seen-possible-next-supreme-leader-has-survived-assault-iran-2026-03-04/ |access-date=4 March 2026 |work=[[Reuters]]}}</ref> ​Катар билігі ел аумағында Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) ұяшығы ретінде жұмыс істеген он адамды тұтқындады. Олар Катардың әскери инфрақұрылымы туралы мәліметтер жинаған, ал кейбіреулері дрондарды басқару бойынша арнайы дайындықтан өткен.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Qatar State Security announces the arrest of two cells affiliated with the Iranian Revolutionary Guard |url=https://thepeninsulaqatar.com/article/04/03/2026/qatar-state-security-announces-the-arrest-of-two-cells-affiliated-with-the-iranian-revolutionary-guard |access-date=3 March 2026 |website=The Peninsula |language=en}}</ref> ​Израиль Қорғаныс армиясы (ЦАХАЛ) Тегеран аспанында F-35I «Adir» жойғышы ирандық ресейлік өндірістегі Як-130 жауынгерлік оқу-жаттығу ұшағын атып түсіргенін хабарлады. Бұл оқиға F-35 ұшағының әуе шайқасында басқарылатын жойғыш ұшақты алғаш рет жоюы ретінде тіркелді.<ref>{{Cite web|url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-888768|title=Israel F-35 downs Iranian fighter jet in first war dogfight|date=5 March 2026|website=The Jerusalem Post}}</ref> === 5 наурыз === [[Сурет:Armada Española F105 Cristóbal Colón.jpg|thumb|Испания Кипр аралына төнуі мүмкін әуе қауіптерінен қорғау мақсатында аймаққа [[Cristóbal Colón]] фрегатын жіберді.]] ​5 наурызда Әзербайжан үкіметі Иран тарапынан жіберілген екі дронның [[Иранның Әзербайжанға жасаған соққылары (2026)|Әзербайжанның Нахшыван эксклавына соққы]] бергенін мәлімдеді.<ref name="Reuters-2026b">{{Cite news |date=5 March 2026 |title=Missiles, drones coming from Iran fell on airport in Azerbaijan, source says |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/missiles-drones-coming-iran-fell-airport-azerbaijan-source-says-2026-03-05/|work=Reuters|access-date=5 March 2026}}</ref> Сыртқы істер министрлігінің хабарлауынша, бір дрон Нахшыван халықаралық әуежайының терминал ғимаратына түссе, екіншісі [[Шекер-абад]] ауылындағы мектеп ғимаратының жанына құлаған. Соққы салдарынан әуежай зақымданып, екі бейбіт тұрғын жараланды.<ref name="Apa.az">{{Cite web |title=Azerbaijan MFA: Iran carried out drone attack on Nakhchivan, two civilians injured |url=https://en.apa.az/foreign-policy/azerbaijan-mfa-iran-carried-out-drone-attack-on-nakhchivan-two-civilians-injured-statement-494963 |access-date=5 March 2026 |website=Apa.az |language=en}}</ref> Әзербайжан Иран елшісін шақыртып,<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Live – Azerbaijan summons Iran ambassador after strike injures two in Nakhchivan |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543 |access-date=5 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> өз дипломаттарын Ираннан кері қайтарды<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan withdraws its diplomats from Iran |url=https://www.iranintl.com/en/202603063094 |access-date=6 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> және әскери жауап қайтаруға уәде берді.<ref>{{Cite news |last=Grove |first=Thomas |title=Azerbaijan Promises Response to Iran Drone Attack |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-conflict-2026/card/azerbaijan-promises-response-to-iran-drone-attack-hvHWhD8clntw8dAbD82l |access-date=5 March 2026 |work=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> Иран Сыртқы істер министрі [[Аббас Аракчи]] бұл оқиғаны Израильдің «жалған ту» операциясы болуы мүмкін деп тұспалдаса,<ref>{{cite news |title=Iran denies its drones hit airport in Azerbaijan's exclave as war widens |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/5/iranian-drones-hit-airport-in-azerbaijans-exclave-as-us-israel-war-widens |date=5 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |pages=5 March 2026}}</ref> [[Azer News]] басылымы Ислам революциясы сақшылары корпусына (ИРСК) қатысы бар Telegram-арнаның Нахшывандағы соққы үшін жауапкершілікті өз мойнына алғанын хабарлады.<ref>{{cite web |url=https://www.azernews.az/nation/255270.html |title=Iranian drones hit Azerbaijan's Nakhchivan Airport, four casualties reported [VIDEO/UPDATED] |date=5 March 2026 |publisher=Azernews |access-date=5 March 2026}}</ref> === 6 наурыз === [[Сурет:Airstrike on the residential town of Shahid Boroujerdi 20 Avash.webp|thumb|right|АҚШ пен Израиль әуе соққыларының салдары, Тегеран, Иран, 2026 жылғы 6 наурыз.]] [[Шри-Ланка Әскери-теңіз күштері]] өз жағалауында ирандық [[IRIS Bushehr]] танкерін және оның 208 адамнан тұратын экипажын ұстап қалды. Бұл — Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі бейтарап елде әскери кеменің мәжбүрлі түрде тоқтатылуының алғашқы оқиғасы.<ref>{{Cite web |title=Sri Lanka Takes Control of Iranian Ship Iris Bushehr and 208 Crew |url=https://english.newsfirst.lk/2026/3/5/sri-lanka-takes-control-of-iranian-ship-iris-bushehr-and-208-crew |access-date=6 March 2026 |website=News First |language=en}}</ref> Трамп соғыстың қанша уақытқа созылатынына қатысты «ешқандай уақыт шектеуі жоқ» екенін мәлімдеді,<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Trump says he has 'no time limits' on how long war with Iran could go on |url=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 |access-date=6 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> ал Хегсет соғыстың «жаңа ғана басталғанын» айтты.<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Hegseth says the US has "only just begun to fight" in war with Iran |url=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 |access-date=6 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> АҚШ пен Израильдің әуе соққылары [[Лорестан]]дағы Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) барлау нысанына тиді.<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Israeli, US strikes hit IRGC intelligence site in Lorestan |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543#202603063094 |access-date=6 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Ливанның оңтүстігінде БҰҰ-ның Ливандағы уақытша күштері ([[UNIFIL]]) құрамындағы Гананың үш бітімгері зымыран соққысына ұшырап, жараланды.<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=War in Middle East live: Three Ghanaian peacekeepers in Lebanon wounded in missile attacks |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260306-us-warns-bombardment-surge-as-israel-strikes-iran-lebanon |access-date=6 March 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Әзербайжанда [[Баку-Тбилиси-Жейхан мұнай құбыры]]на, Израиль елшілігіне және [[Баку]]дегі синагогаларға қарсы бағытталған, Иранмен байланысы бар делінген террорлық әрекеттің жолы жергілікті құқық қорғау органдары тарапынан кесілді.<ref>{{Cite web |title=Azerbaijan announces prevention of terrorist attacks planned by Iran against Israeli Embassy and synagogue |url=https://ukranews.com/en/amp/news/1138555-azerbaijan-announces-prevention-of-terrorist-attacks-planned-by-iran-against-the-israeli-embassy |access-date=6 March 2026 |website=Ukranews}}</ref><ref>{{Cite news |last=Rustamova |first=Saida |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan says it stopped Iranian terror attack plot and dismantled spy cell |url=https://www.euronews.com/2026/03/06/azerbaijan-says-it-stopped-iranian-terror-attacks-dismantled-terror-cells |access-date=6 March 2026 |work=[[EuroNews]]}}</ref> Осы оқиғаға қатысты айыпталған тұлғалардың соты сол күні басталды. Сот процесі барысында олардың «[[Вилаяти-Хорасан]]<nowiki/>» деп аталатын «Ислам мемлекеті» ұяшығының және Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) мүшелері екені анықталды.<ref>{{Cite web |title=Trial Begins in Azerbaijan for Individuals Accused of Planning Terrorist Attack on Foreign Embassy |url=https://1news.az/en/news/20260306101511518-Trial-Begins-in-Azerbaijan-for-Individuals-Accused-of-Planning-Terrorist-Attack-on-Foreign-Embassy |access-date=6 March 2026 |website=1news.az |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan says it foiled alleged IRGC plot |url=https://www.iranintl.com/en/202603062469 |access-date=6 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> === 7 наурыз === АҚШ пен Израиль күштері Тегеран мен Исфаһандағы көптеген нысандарға соққы жасады.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Live - Iran will never surrender unconditionally, Pezeshkian says |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543 |access-date=7 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> Дереккөздердің хабарлауынша, бұл шабуылдардың нысанасы «террорлық режимнің» инфрақұрылымы болған.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Broad wave of strikes begins in Tehran, Isfahan, IDF says |url=https://www.iranintl.com/en/202603078761 |access-date=7 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> Сонымен қатар, АҚШ Израильге 151 миллион доллар көлемінде қару-жарақ сатуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Fulton |first=Adam |last2=Marcos |first2=Coral Murphy |last3=Campbell |first3=Lucy |last4=Badshah |first4=Nadeem |last5=Ho |first5=Vivian |last6=Ali |first6=Taz |last7=Corlett |first7=Eva |date=7 March 2026 |title=Tehran warns Europe to stay out of conflict or face 'retaliation' – as it happened |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/mar/06/iran-war-live-updates-us-temporarily-lets-india-buy-russian-oil-amid-energy-fears-israeli-military-launches-strikes-on-beirut |access-date=7 March 2026 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Бұған қоса, АҚШ Таяу Шығысқа үшінші авиатасымалдағышын — [[USS George H. W. Bush]] кемесін жіберді.<ref>{{Cite web |title=Operation Epic Fury: Is US Deploying 3rd Carrier, USS George H.W. Bush (CVN‑77), To The Middle East Amid Iran War? Here's All We Know |url=https://www.freepressjournal.in/world/operation-epic-fury-is-us-deploying-3rd-carrier-uss-george-hw-bush-cvn77-to-the-middle-east-amid-iran-war-heres-all-we-know |access-date=7 March 2026 |website=Free Press Journal |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shelbourne |first=Mallory |date=6 March 2026 |title=USS Gerald R. Ford Now in the Red Sea, USS George H.W. Bush Wraps Pre-Deployment Exercises |url=https://news.usni.org/2026/03/06/uss-gerald-r-ford-now-in-the-red-sea-uss-george-h-w-bush-wraps-pre-deployment-exercises |access-date=7 March 2026 |website=USNI News |language=en-US}}</ref><ref>{{#invoke:Cite|web |date=7 March 2026 |title=US said expected to deploy 3rd aircraft carrier to the Middle East |url=https://en.apa.az/america/us-said-expected-to-deploy-3rd-aircraft-carrier-to-the-middle-east-495510 |access-date=7 March 2026 |website=[[Azerbaijani Press Agency]]}}</ref> Иранның соққылары нәтижесінде [[Басра]]да орналасқан америкалық [[Halliburton]] компаниясының нысандары мен мұнай өңдеу зауыттары зақымдалды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Drone attack on foreign oil compound in Iraq's Basra sets Halliburton and KBR facilities ablaze |url=https://in-cyprus.philenews.com/international/drone-attack-basra-halliburton-kbr-fire-iraq-live/ |access-date=6 March 2026 |website=Philenews |language=en-US}}</ref> Таңға жуық Тегерандағы [[Мехрабад халықаралық әуежайы]]на соққы берілді. Израиль Қорғаныс армиясының (ЦАХАЛ) мәлімдеуінше, бұл шабуыл кезінде «Құдыс күштеріне» тиесілі 16 ұшақ жойылған.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=7 March 2026 |title=IDF says it destroyed 16 aircraft used by Revolutionary Guard's Quds Force in Tehran airport strikes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-says-it-destroyed-16-aircraft-used-by-revolutionary-guards-quds-force-in-tehran-airport-strikes/ |access-date=7 March 2026 |work=[[The Times of Israel]] |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Cite news |date=7 March 2026 |title=Live updates: Huge explosions rock Tehran airport as Trump demands Iran's 'unconditional surrender' |url=https://www.bbc.com/news/live/ceqvwrydzpqt |access-date=7 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> [[NDTV]] телеарнасының хабарлауынша, бір аптаға созылған ұрыс қимылдарынан кейін Иранның иелігінде шамамен бір мыңға жуық баллистикалық зымыран ғана қалуы мүмкін.<ref>{{Cite web |last=Som |first=Vishnu |date=7 March 2026 |title=Iran's Ballistic Missiles Could Be Under 1,000, Drone Attacks Tapering: Ian Bremmer To NDTV |url=https://www.ndtv.com/world-news/us-iran-israel-war-tehrans-ballistic-missiles-could-be-under-1-000-drone-attacks-tapering-ian-bremmer-to-ndtv-11180129/amp/1 |access-date=7 March 2026 |website=[[NDTV]]}}</ref> Ислам революциясы сақшылары корпусы (ИРСК) Мальта туымен жүзген «Prima» мұнай танкеріне дронмен шабуыл жасағанын мәлімдеді. Бұл іс-қимыл «ИРСК Әскери-теңіз күштерінің қозғалысқа тыйым салу және Ормуз бұғазындағы қауіпсіздіктің болмауына қатысты бірнеше рет жасаған ескертулерін елемеуіне» байланысты орын алған.<ref>{{Cite news |date=7 March 2026 |title=Iran attacks Malta-flagged tanker in Gulf near Strait of Hormuz |url=https://aje.news/ozn6u2?update=4374269 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]}}</ref> Пезешкиан тілшілерге Иран 7 наурыздан бастап көрші елдерге соққы беруді тоқтататынын, бірақ шабуыл сол елдердің аумағынан жасалған жағдайда бұл ереже қолданылмайтынын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |title=Iran to halt strikes on neighbours unless attacks from there: Pezeshkian |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/iran-to-halt-strikes-on-neighbours-unless-attacks-from-there-pezeshkian |access-date=7 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |language=en}}</ref> Осы мәлімдемеге қарамастан, кейінірек Дубай халықаралық әуежайына ирандық дрондар тарапынан шабуыл жасалды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Iranian drone attack suspends flights at Dubai International airport |url=https://www.euronews.com/2026/03/07/iranian-drone-attack-suspends-flights-at-dubai-international-airport |access-date=7 March 2026 |work=[[Euronews]] |language=en}}</ref> Түркия Солтүстік Кипрді қорғау мақсатында Кипр аралының әуе кеңістігін күзету үшін F-16 жойғыштарын жіберу мәселесін қарастыра бастағаны хабарланды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Turkey considering deployment of F-16s to Cyprus, ministry source says |url=https://www.ekathimerini.com/politics/foreign-policy/1297369/turkey-considering-deployment-of-f-16s-to-cyprus-ministry-source-says/ |access-date=7 March 2026 |website=eKathimerini |language=en}}</ref> ''BBC News'' мәліметінше, Ұлыбританияның Корольдік Әскери-теңіз күштері аймақтағы британдық мүдделерді қорғау және әскери әлеуетті күшейту үшін [[HMS Prince of Wales]] авиатасымалдағышын орналастыруы мүмкін.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=British aircraft carrier HMS Prince of Wales prepped to set sail |url=https://www.bbc.com/news/articles/c39w2nj1rk8o |access-date=7 March 2026 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> === 8 наурыз === Кувейт тарапы өз міндеттерін атқару кезінде екі офицерінің қаза тапқанын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=Kuwait city tower erupts in flames as Iran launches new wave of strikes in the Gulf |url=https://www.the-independent.com/news/world/middle-east/kuwait-city-tower-fire-drones-iran-war-b2934196.html |access-date=2026-03-08 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Din |first=Menna |last2=Muhammad |first2=Al Gebaly |last3=Baum |first3=Bernadette |date=8 March 2026 |title=Two Kuwaiti interior ministry officers killed 'while performing duties' |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-kuwait-fire-officers-killed-while-performing-duties-fire-force-says-2026-03-08/ |work=Reuters}}</ref> Сауд Арабиясының Азаматтық қорғаныс агенттігі [[Әл-Хардж]] қаласындағы нысанға жасалған соққыдан 2 адам қаза тауып, тағы 12 адамның жараланғанын мәлімдеді.<ref name="auto">{{Cite web |date=8 March 2026 |title=2 killed, 12 wounded after projectile hits building in Saudi Arabia |url=https://aje.news/64yl8m?update=4378860 |website=Al Jazeera}}</ref> Ұлыбритания Қорғаныс министрлігі елдің қарулы күштері Иракқа қарай бағытталған ирандық дронның жолын кескенін растады. Сонымен қатар, министрлік алдағы уақытта әуе қауіптерін анықтауға көмектесу үшін аймаққа [[Merlin тікұшағы]]н жіберу ниетін білдірді.<ref>{{Cite web |last=Kelliher |first=Fiona |last2=Magee |first2=Caolán |title=‘Projectile’ kills 2 in Saudi Arabia as Iran attacks on the Gulf continue |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue |access-date=2026-03-08 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> Қызыл жарты ай қоғамының мәліметінше, соғыс басталғаннан бері барлығы 65 мектеп пен 32 медициналық нысан (ауруханалар мен фармацевтикалық мекемелер) шабуылға ұшырады. Сондай-ақ 10 000-нан астам азаматтық нысан зақымданды.<ref name="auto3"/> === 9 наурыз === Таңертең ерте Бахрейн, Кувейт және Катарда бірнеше жарылыс болғаны хабарланды. Манама маңында жасалған ирандық дрон шабуылы салдарынан кемінде 32 Бахрейн азаматы жараланды, олардың төртеуі — «ауыр жағдайда».<ref>{{Cite web |date=9 March 2026 |title=At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media |url=https://www.bbc.com/news/live/cz0g2yg3579t?post=asset%3A58cf09e3-4413-41d4-ad38-c6d229cbe729#post |access-date=9 March 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Сауд Арабиясы өз күштерінің [[Шайба мұнай кен орны]]н нысанаға алған төрт дронды жойып жібергенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Live updates: Mojtaba Khamenei has been chosen as Iran's new supreme leader |url=https://apnews.com/live/iran-war-israel-trump-03-08-2026#0000019c-d07c-db8e-a5df-f27e8cee0000 |access-date=9 March 2026 |website=AP News |language=en}}</ref> Иран Израильге зымыран соққыларын жасауды жалғастырды, хабарламаларға қарағанда, кем дегенде бір зымыран кассеталық оқтұмсықпен жабдықталған.<ref>{{Cite news |date=2026-03-09 |title=Video shows Iranian cluster bomb submunitions raining over Israel; why the weapon is tricky - The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/defence/international/video-shows-iranian-cluster-bomb-submunitions-raining-over-israel-why-the-weapon-is-tricky/articleshow/129304415.cms |access-date=2026-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> НАТО Түркияның әуе кеңістігінде екінші баллистикалық зымыранның атып түсірілгенін растады.<ref>{{Cite news |date=2026-03-09 |title=NATO intercepts second Iranian ballistic missile fired toward Turkey |url=https://www.straitstimes.com/world/middle-east/turkey-says-second-iranian-ballistic-missile-shot-down-by-nato-defences-in-airspace |access-date=2026-03-09 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Зымыран сынықтары [[Газиантеп]] аймағына құлаған.<ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=NATO Intercepts Iranian Ballistic Missile in Turkish Airspace, Türkiye's Defense Ministry Says |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/899194/slug |access-date=2026-03-09 |website=[[Kurdistan24]] |language=en}}</ref> === 10 наурыз === Иран Ислам революциясы күзеті корпусының жоғары лауазымды қолбасшысы Иран тек салмағы 1000 кг және одан жоғары оқтұмсығы бар зымырандарды қолданып жатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=2026|title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972}}</ref> AFP агенттігі Иранның бұл шабуылдары соғыс басталғалы бергі «ең қарқынды және ауыр» соққылар болғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Trew |first=Bel |date=2026-03-10 |title=Iran-US war latest: Trump threatens heavy escalation after Iran ‘begins laying mines in Strait of Hormuz’ |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-us-trump-war-oil-prices-israel-qatar-latest-news-b2935224.html |access-date=2026-03-11 |work=The Independent |language=en}}</ref> Бұл әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелерін шамадан тыс жүктеу тактикасынан жоғары тиімділіктегі тесу соққыларына ауысуды көрсетеді.<ref name="ndtv10march">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972|title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran}}</ref> Сирия президенті әкімшілігінің Хезболланы қарусыздандыруды қолдауынан және Сирия армиясының Ливан шекарасында жұмылдыру науқанын бастауынан кейін,<ref name="Middle East Eye-2" /><ref>{{Cite web |last=Chbaro |first=Asrar |date=6 March 2026 |title=What's Going on the Lebanon–Syria Border?|url=https://alhurra.com/en/15595 |access-date=10 March 2026 |website=Alhurra |language=en-US}}</ref> Ливан тарапынан атылған снарядтар Дамаскіден 20 шақырым жердегі, [[Сирия Қарулы Күштері]] орналасқан [[Сергая]] қаласына құлады.<ref>{{Cite news |date=10 March 2026 |title=Shells Fired From Lebanon Land West of Syrian Capital, Country's Military Says |url=https://www.nytimes.com/2026/03/09/world/middleeast/syria-hezbollah-iran-lebanon.html |url-access=registration |access-date=10 March 2026 |work=[[The New York Times]]}}</ref> Соққылар туралы ақпаратты [[Сирия армиясы]]ның Жедел басқармасы растады.<ref>{{Cite web |date=10 March 2026 |title=Hezbollah shells hit Syrian army positions near Serghaya |url=https://sana.sy/en/syria/2301565/ |access-date=10 March 2026 |language=en-US}}</ref> Күннің екінші жартысында Израиль Бейруттың оңтүстік маңындағы тұрғындарға шұғыл эвакуациялау туралы ескерту жасады.<ref>{{Cite web |title=Urgent Israeli warning for residents of southern suburbs of Beirut: Evacuate immediately |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/912936/lbci-lebanon-articles/en |access-date=10 March 2026 |website=LBCIV7 |language=en}}</ref> Хегсет Иранға бұдан да қарқынды, соғыс басталғалы бергі ең қуатты соққылар жасалатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=10 March 2026 |title=Secretary of War Pete Hegseth says more intense strikes will hit Iran |url=https://www.usatoday.com/videos/news/politics/2026/03/10/pete-hegseth-on-iran-more-intense-strikes-are-coming/89081095007/ |access-date=10 March 2026 |work=[[USA TODAY]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Trew |first=Bel |date=11 March 2026 |title=Iran-US war latest: Tehran launches 'most intense' barrage of missiles since start of conflict |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-us-trump-war-oil-prices-israel-qatar-latest-news-b2935224.html |access-date=11 March 2026 |work=The Independent |language=en}}</ref> АҚШ адмиралы Брэд Купердің хабарлауынша, Иранның баллистикалық зымырандарды ұшыру көрсеткіші соғыстың алғашқы күнімен салыстырғанда 90%-ға, ал ұшқышсыз ұшу аппараттарын (ҰҰА) ұшыру көрсеткіші 80%-ға төмендеген.<ref name="jpost10march" /><ref>{{Cite web |date=9 March 2026 |title=Iranian missile attacks down 90% since 1st day of war: CENTCOM |url=https://abc11.com/live-updates/iran-live-updates-trump-says-major-combat-operations-have-begun/18660347/entry/18681719 |access-date=10 March 2026 |website=ABC11 Raleigh-Durham |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=Iran Ballistic Missile Attacks Down by 90%, U.S. Admiral Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-conflict-2026/card/JNo5ymksP7KK4x2Rvk2e |access-date=10 March 2026 |work=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> Қорғаныс саласының сарапшысы Эй Джей Джаффтың мәліметінше, зымыран ұшыру көрсеткіші 92%-ға (480-нен 40-қа дейін), ал ҰҰА ұшыру көрсеткіші де 92%-ға (720-дан 60-қа дейін) азайған.<ref name="jpost10march" /> === 11 наурыз === АҚШ-тың он бір B-1 және үш B-52 бомбалаушы ұшағы Ұлыбританиядағы Фэйрфорд корольдік әуе күштері базасына ([[RAF Fairford]]) орналастырылды; алыс қашықтықтан түсірілген фотосуреттер бомбалардың тиеуге дайындалып жатқанын көрсетті. Бұл оқиға АҚШ қорғаныс министрі Пит Хегсеттің бұл күнді «Иран ішіндегі соққылардың ең қарқынды күні» деп атаған мәлімдемесінен кейін орын алды, бірақ миссияның нақты нысаналары белгісіз қалып отыр.<ref>{{Cite news |last1=Ambrose |first1=Tom|last2=Ho |first2=Vivian |last3=Corlett |first3=Eva |date=11 March 2026 |title=Middle East crisis live: three ships hit in strait of Hormuz as Iran calls vessels belonging to US or allies 'legitimate targets' |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/mar/11/iran-war-live-updates-trump-oil-hormuz-protestors-us-israel-beirut-middle-east-latest-news?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-69b1576c8f0828aedd6b1e1c#block-69b1576c8f0828aedd6b1e1c |access-date=11 March 2026 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Тегерандағы [[Сепах банкі]]нің филиалына соққы жасалды, бұл Ислам революциясы сақшыларының корпусын алдағы уақытта аймақтағы АҚШ немесе Израиль банктеріне жауап ретінде соққы беруі мүмкін екенін ескертуге итермеледі.<ref>{{Cite web |title=Missile Strike Hits Bank Sepah Branch in Tehran, IRGC Warns of Retaliation |url=https://iranwire.com/en/news/150256-missile-strike-hits-bank-sepah-branch-in-tehran-irgc-warns-of-retaliation/ |access-date=12 March 2026 |website=iranwire |language=en}}</ref> Иран АҚШ-та орналасқан медициналық бұйымдар шығаратын компанияға кибершабуыл жасаған көрінеді.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Iran appears to have conducted a significant cyberattack against a U.S. company, a first since the war started |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/iran-appears-conducted-significant-cyberattack-us-company-first-war-st-rcna263084 |access-date=12 March 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref> === 12 наурыз === [[ЮНИСЕФ]]-тің хабарлауынша, соғыс басталғалы бергі қақтығыстар салдарынан 1100-ден астам бала жарақат алған немесе қаза тапқан (мәліметтер бойынша Иранда 200, Ливанда 91, Израильде 4 және Кувейтте 1 бала қаза тапты), жүздеген мың адам босқынға айналды, ал миллиондаған бала мектепке бару мүмкіндігінен айырылды. Сондай-ақ ұйым бұл көрсеткіштердің әлі де өсуі мүмкін екенін атап өтті.<ref>{{Cite web |last1=Rowlands |first1=Lyndal|last2=Sabah|first2=Zaid |title=Iran sets three conditions for peace; oil tankers in Iraqi port attacked |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/12/iran-war-live-oil-tankers-hit-in-iraq-tehran-sets-3-conditions-for-peace |access-date=12 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> Иран барлау министрінің орынбасары Акбар Гаффари әуе соққысынан қаза тапты.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Iran deputy intelligence minister killed in strikes on Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603125490 |access-date=12 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Ирандағы куәгерлер бірнеше қалада жарылыстар болғанын және әскерлердің орналастырылып жатқанын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Witnesses report explosions and troop deployments in Iran cities |url=https://www.iranintl.com/en/202603121626 |access-date=12 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Иранның шабуылы салдарынан Ирак жағалауында екі мұнай танкері өртеніп, бір адам қаза тапты; бұл оқиға Иракты барлық мұнай терминалдарының жұмысын тоқтатуға мәжбүр етті.<ref>{{Cite news |last=Yoon |first=John |last2=Solomon |first2=Erika |date=12 March 2026 |title=Deadly Attack on Oil Tankers Prompts Iraq to Close Oil Terminals |url=https://www.nytimes.com/2026/03/12/world/middleeast/iraq-oil-tankers-attack-iran-war.html |access-date=12 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Сефевидтер дәуіріне жататын тарихи [[Рашк-е Женан]] ғимараты АҚШ пен Израильдің тікелей соққыларынан қирады.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Day 13 of the U.S.-Israeli War on Iran: More Than Three Million Displaced |url=https://www.en-hrana.org/day-thirteen-of-the-u-s-israeli-war-on-iran-more-than-three-million-displaced/ |access-date=13 March 2026 |website=HRANA}}</ref> Исфахан провинциясының мәдени мұра жөнінен директор орынбасары Рухолла Сейед әл-Асгаридің мәліметінше, басқа да зақымдалған нысандар қатарында [[Чехел Сотун павильоны]], [[Ракиб Хане зәулім үйі]], [[Теміршілер залы]], [[Ашраф залы]] және [[Али Капу сарайы]]ның терезелері бар.<ref>{{Cite web |title=آسیب به چند بنای تاریخی در حمله اسرائیل به اصفهان |url=https://iranwire.com/fa/news-1/150147-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/ |access-date=13 March 2026 |website=iranwire |language=fa}}</ref> Ирак Күрдістанындағы Мала Кара базасында жасалған ұшқышсыз ұшу аппаратының соққысынан алты француз сарбазы жарақат алды. Франция президенті [[Эммануэль Макрон]] 13 наурызда осы шабуыл салдарынан бір француз сарбазының қаза тапқанын мәлімдеді.<ref name="lm13march">{{Cite web |date=13 March 2026 |title=French soldier killed and several wounded in attack in Iraq's Kurdistan region, confirms Macron |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/03/13/french-soldier-killed-in-attack-in-iraq-s-kurdistan-region-confirms-macron_6751397_4.html |access-date=13 March 2026 |website=[[Le Monde]]}}</ref> Иракта АҚШ Әскери-әуе күштерінің екі [[Boeing KC-135]] жанармай құю ұшағы апатқа ұшырады. Олардың бірі Ирак аумағына құлап, кем дегенде төрт адам қаза тапты, ал екіншісі зақымдалғанына қарамастан Израильге қонды.<ref>{{cite web |title=Accident Boeing KC-135R Stratotanker 62-3556, Thursday 12 March 2026 |url=https://aviation-safety.net/wikibase/567873 |publisher=[[Aviation Safety Network]] |date=13 March 2026}}</ref> Бұл — соғыс кезінде жоғалған АҚШ-тың төртінші ұшағы.<ref>{{cite web |last1=Finnerty |first1=Ryan |title=US Air Force KC-135 crashes in western Iraq while supporting Iran air war |url=https://www.flightglobal.com/fixed-wing/us-air-force-kc-135-tanker-crashes-in-iraq/166648.article |work=FlightGlobal |access-date=13 March 2026}}</ref> Иран әскерилері [[Пальмахим]] және [[Овда]] әуе базаларын, сондай-ақ [[Шин-Бет]] штаб-пәтерін қоса алғанда, Израильдің әскери нысаналарына соққы жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=12 February 2026 |title=Iran says it targets Israeli bases, accuses Israel of targeting hospitals|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-says-it-targets-israeli-bases-accuses-israel-of-targeting-hospitals |access-date=13 February 2026 |agency=[[Agence France-Presse]]|publisher=[[Al Jazeera]]}}</ref> === 13 наурыз === Соғыстың экономикалық зардаптарымен күресу мақсатында АҚШ Ресей мұнайын сатуға қойылған шектеулерді уақытша алып тастады. Соған қарамастан, бұл шешім мұнай бағасына айтарлықтай әсер етпеді.<ref name="Cooper">{{Cite news |last=Cooper |first=Helene |last2=Barnes |first2=Julian E. |last3=Ward |first3=Euan |last4=Torbati |first4=Yeganeh |last5=Reiss |first5=Johnatan |date=12 March 2026 |title=Iran War Live Updates: U.S. Refueling Plane Crashes in Iraq, Military Says |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/12/world/iran-war-news-trump-oil-israel |access-date=13 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Израиль тарапы зымыран соққысынан кейін алған жарақаттарына байланысты 58 адамның ауруханаға жатқызылғанын хабарлады.<ref name="Cooper" /> Иран Парсы шығанағы елдеріне зымырандармен және ұшқышсыз ұшу аппараттарымен қайтадан соққы жасады, бұл мұнай бағасының өсуіне алып келді. Бахрейн жанармай резервуарларына жасалған шабуылдар туралы хабарлады. Кувейтте «жаудың ұшқышсыз ұшу аппараты» тұрғын үйге соққы беріп, екі адам жарақат алды. Кувейт билігі сонымен қатар қорғаныс нысандары мен елдің негізгі халықаралық әуежайына шабуыл жасалғанын, алты электр желісінің істен шыққанын мәлімдеді. AFP Дубай орталығында жарылыстар естілгенін хабарлады. Сонымен қатар, Ұлыбританияның теңіз сауда операциялары агенттігі БАӘ-дегі Джебель-Алиден солтүстікке қарай 65 шақырым жерде контейнер тасушы кемеге шабуыл жасалғанын хабарлады. Al Jazeera Arabic мәліметінше, Иорданияның барлық қаласында әуе дабылы қосылды.<ref>{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Iran targets Gulf nations with missiles, drones as oil prices soar |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-targets-gulf-nations-with-missiles-drones-as-oil-prices-soar |access-date=12 March 2026 |website=Aljazeera |language=en}}</ref> Соғыс басталғалы үшінші рет Түркияның әуе кеңістігіне баллистикалық зымырандар еніп, сәтті атып түсірілді; [[Адана]] қаласының маңында жарылыстар естіліп, Инджирлик әуе базасында дабыл қосылды.<ref>{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Nato shoots down Iranian missile as explosions heard at Turkish air base |url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/nato-incirlik-air-base-missile-iran-war-b2937948.html |access-date=13 March 2026 |website=The Independent |language=en}}</ref> == Соққылар мен шығындар == ​Иран тарапынан баллистикалық зымырандарды ұшыру көрсеткіші соғыс басталғаннан 4 наурызға дейін төмендеді; сарапшылар мұны ирандық зымырандар мен ұшыру қондырғылары қорының таусылуымен, сондай-ақ ұзаққа созылған соғысқа ресурстарды үнемдеу стратегиясымен түсіндіреді.<ref>{{Cite news |last=Clover |first=Charles |date=4 March 2026 |title=Rate of Iranian ballistic missile launches is declining, western officials say |url=https://www.ft.com/content/bc7b386f-23e9-4b97-8613-9f7abe985be1 |access-date=5 March 2026 |work=Financial Times}}</ref> 2026 жылғы 5 наурызда әскери дереккөз [[Fars ақпарат агенттігі]]не Иранның 28 ақпаннан бері 500-ден астам баллистикалық және теңіз зымырандарын, сондай-ақ 2000-ға жуық ұшқышсыз ұшу аппараттарын ұшырғанын хабарлады. Мәліметтерге сәйкес, ұшырылған снарядтардың шамамен 40 пайызы Израильге, ал 60 пайызы аймақтағы АҚШ нысандарына бағытталған.<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Report: Iran launched more than 500 missiles, 2,000 drones since Saturday|url=https://www.haaretz.com/israel-news/israel-security/2026-03-05/ty-article-live/idf-launches-second-wave-of-strikes-on-regime-targets-in-tehran/0000019c-bb20-df64-a59c-fb765d040000?liveBlogItemId=1269733168#1269733168 |website=Haaretz|quote=Iran has launched more than 500 ballistic and naval missiles and about 2,000 drones since Saturday, a military source told Iran's Fars News agency, owned by the Revolutionary Guards. According to the report, about 40 percent of the launches were aimed at Israel, and about 60 percent were fired at American targets in the region.}}</ref> === Иран === ==== Әли Хаменеидің қазасы ==== [[Сурет:Ali Khamenei 2026.02.12 (cropped).jpg|thumb|Хаменеи 2026 жылғы 12 ақпанда, өзіне қастандық жасалудан 16 күн бұрын.]] 2026 жылғы 28 ақпанда [[Иран жоғарғы көсемі|Иранның Жоғарғы көсемі]] [[Әли Хаменеи]] қастандықпен өлтірілді. 1 наурыз күні таңертең Иранның мемлекеттік БАҚ-тары Хаменеидің қаза тапқанын ресми түрде жариялады.<ref>{{cite press release |url=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772 |script-title=fa:اطلاعیه شهادت حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی |trans-title=Announcement of the martyrdom of His Highness Grand Ayatollah Seyyed Ali Hosseini Khamenei, Leader of the Islamic Revolution |language=fa |work=[[Supreme National Security Council]] |via=KHAMENEI.ir |date=1 March 2026 |access-date=1 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301023337/https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772|archive-date=1 March 2026 |url-status=live}}</ref> Ислам революциясы сақшыларының корпусы бақылайтын [[Fars ақпарат агенттігі]] соққылар кезінде Хаменеидің қызы, күйеу баласы, немересі және келіні (Моджтаба Хаменеидің әйелі) Захра Хаддад-Адельдің де қаза тапқанын, ал [[Моджтаба Хаменеи]]дің өзі жараланғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Habibiazad |first=Ghoncheh |date=1 March 2026 |title=Khamenei's daughter and grandchild killed in attacks, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?app-referrer=deep-link&post=asset%3Ae4590a21-5229-434d-be0f-4698491513f8#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 March 2026 |title=Khamenei's relatives killed in the attacks too |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?app-referrer=deep-link&post=asset%3A6e5ae80b-16ca-45fe-afde-a5e0e3fe5890#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |last=Magdy |first=Sam |date=1 March 2026 |title=Khamenei family members killed in attacks, Fars news agency reports |url=https://apnews.com/live/live-updates-israel-iran-february-28-2026#0000019c-a724-d479-ad9e-f76cb5b90000 |access-date=1 March 2026 |agency=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Мемлекетте 40 күндік аза тұту жарияланды.<ref>{{Cite news |date=1 March 2026 |title=Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3Add3db3f8-29d3-4420-a511-9b544b2ea1b0#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[АҚШ-тың Ирандағы ядролық нысандарға жасаған соққылары]] * [[Венесуэладағы АҚШ әскери операциясы]] == Ескертпелер == {{notelist}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:2026 жылдағы Иран]] [[Санат:2026 жылғы қақтығыстар]] 5nrm87q4t2t1hundian7p54ns1ztv4f 0 777063 3581975 3580002 2026-04-12T03:38:29Z 1nter pares 146705 3581975 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Әбділазиз хан | Шынайы есімі = {{lang-uz|Abdulazizxon}} | Суреті = Titulyarnik - Abdullaziz Khan.png | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Бұхара хандығы]]ның [[Бұхара ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1645 | Басқаруын аяқтады = 1681 | Президент = | Ізашары = [[Нәдір Мұхаммед]] (1642–1645) | Ізбасары = [[Сұбханқұл хан]] (1681–1702) | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = 1614 | Туған жері = {{туғанжері|Балх|Балхта}}, [[Бұхара хандығы]] | Қайтыс болған күні = 1683 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Мекке|Меккеде}}, [[Осман империясы]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Нәдір Мұхаммед]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Әбділазиз хан''' (1614–1683) — Бұхара хандығындағы [[Аштархан әулеті|Жәнилер (Аштархан)]] әулетінен шыққан өзбек<ref>Анке фон Кюгельген, Легитимация среднеазиатской династии мангитов в произведениях их историков (XVIII–XIX вв.). Алматы: Дайк-пресс, 2004, c.68–69</ref> билеушісі. 1645–1681 жылдары билік құрды. == Билігі == Әбділазиз ханның әкесі [[Нәдір Мұхаммед|Нәдір Мұхаммед хан]] ұзақ билік еткен жоқ. Салықтардың көбейтілуіне негізделген халыққа жақпаған саясат елдің қарапайым тұрғындарының наразылығын тудырды. Нәтижесінде Нәдір Мұхаммед хан Балхқа қашуға мәжбүр болды, бірақ мұнда оған қарсы тіпті өз ұлдары да бас көтерді. Нәдір Мұхаммед хан қауіпті деңгейге жеткен бүлікті баса алмады. Оған көмекке [[Бабыр]] ұрпағы [[I Шаһ Жаһан|Шах Жаһанды]] (1627–1658) шақыруға тура келді. Көп ұзамай Бұхара ханы Үндістан әскерінің негізгі мақсаты хандық аумағының бір бөлігін басып алу және оның өзін тұтқындау екенін білді. Сол уақытта [[Ходжент]]те Нәдір Мұхаммед ханның сарай әмірі болған Назарбай өзі тағайындаған Санжар сұлтанды өлтірді. Осы оқиғалардан кейін [[Үндістан]] мен [[Иран]] әскерлеріне қарсы күресті басқарған Әбділазиз (1645–1681) хан болып жарияланды. Екі жылдық соғыс Шах Жаһан әскерінің жеңілісімен аяқталды. Нәдір Мұхаммед Сефевилерге, Иранға қашуға мәжбүр болды. Билік толығымен оның ұлы Әбділазиз ханның қолына өтті. 1660–1680 жылдары Бұхара хандығы [[Хорезм]] билеушілері [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы хан]] мен [[Ануша хан]]ның жорықтарына ұшырады. Ирандағы поляк елшісінің бақылауынша, Әбділазиз хан түрлі ғылымдарды, әсіресе математиканы жетік білген білімді адам болған. Сонымен қатар ол өте қайратты болды және парсыларға өз күшін жиі сезіндіріп отырды.<ref name=":3">Витсен Н. Северная и Восточная Тартария, включающая области, расположенные в северной и восточной частях Европы и Азии. В 3 т. Т. 1 / пер. с гол. яз. В.Г. Трисман; ред. и науч. рук. Н.П. Копанева, Б. Наарден. — Амстердам : Pegasus, 2010</ref> Әбділазиз хан билігінің алғашқы онжылдығында [[Самарқанд]] хакімі [[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы|Жалаңтөс Баһадүрдің]] (1645–1656) ықпалы зор болды.<ref name=":2">{{Cite web |url=http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/M.Asien/XVIII/1720-1740/Kipcak-chan/pred.htm |title=Ходжамкули-бек Балхи «ТА’РИХ-И КИПЧАКИ» |access-date=2013-07-12 |archive-date=2013-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019232448/http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/M.Asien/XVIII/1720-1740/Kipcak-chan/pred.htm |url-status=live }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |url=http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/M.Asien/XVIII/1720-1740/Kipcak-chan/frametext.htm |title=КИПЧАК-ХАН, ТА’РИХ-И КИПЧАКИ-ПЯТАЯ ДИНАСТИЯ ЗНАМЕНИТЫЕ ХАКАНЫ — ШАЙБАНИДЫ |access-date=2013-07-12 |archive-date=2013-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019232242/http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/M.Asien/XVIII/1720-1740/Kipcak-chan/frametext.htm |url-status=live }}</ref> == Сыртқы саясаты == ​1669 жылы Әбділазиз хан [[Ресей]]ге патша [[Алексей Михайлович]]ке молда Фаррух бастаған елшілікті жіберді.<ref>Приём в России и отпуск среднеазиатских послов в XVII и XVIII столетиях. Составил Н. Веселовский. Спб., 1884, с.17</ref> Бұған жауап ретінде 1670 жылы Бұхараға [[ағайынды Пазухиндер]] бастаған Ресей елшілігі жіберілді. Аштархандықтар [[Осман империясы]]мен де дипломатиялық байланыс орнатты. 1673 жылы Әбділазиз ханның елшілері Стамбулда қабылданды.{{sfn|Васильев|2014|p=93}} Зерттеушілердің атап өтуінше, Әбділазиз ханның дипломатиялық қабілеті жоғары бағаланған. Ол [[Хиуа]], [[Стамбул]], [[Исфахан]] және [[Дели]]де үлкен құрметке ие болды. == Мәдениет саласындағы саясаты == ​Әбділазиз ханның билігі кезінде Бұхарада оның өз есімімен аталатын [[медресе]] мен [[Уәлидаи Әбділазиз хан медресесі]], ал Самарқандта [[Тіллә-Қари медресесі]] бой көтерді. Бұхаралықтар оны ''«ғылымды сүйетін, мәрт әрі батыл хан»'' деп сипаттаған. Ол көркем қолжазбалардан тұратын кітапхана жинақтады.<ref>Азиатский вестник, издаваемый Г.Спасским. Январь, Спб., 1825, с.11</ref> == ​Әбділазиз хан дәуірінің тарихшылары мен ақындары == ​Әбділазиз ханның тарихы бірнеше тарихшының еңбектерінде, соның ішінде [[Қожамқұлы бек Балхи]]дің шығармаларында баяндалған. Осы дәуірдің танымал өзбек ақыны [[Тұрды]] өзбектің жүз руынан шыққан.<ref>{{Cite web |url=http://feb-web.ru/feb/ivl/vl4/vl4-4112.htm |title=Сам Турды, происходивший из племени юз, числился в нём одним из влиятельных лиц |access-date=2019-05-07 |archive-date=2017-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170504145835/http://feb-web.ru/feb/ivl/vl4/vl4-4112.htm |url-status=live }}</ref> Ол Бұхара медресесінде білім алып, Әбділазиз ханның сарайында қызмет етті. Тұрды өзбек және парсы тілдерінде Фарағи деген әдеби лақап атпен жазған. Ол көп саяхаттаған адам болған. Тұрды бытыраңқы өзбек тайпаларын бірігуге шақырды: {{Дәйексөз|​Тоқсан екі баулы өзбек халқымыз бөлінгенмен, ​Бәріміз де өзбекпіз. ​Әр түрлі аталсақ та, қанымыз бір, ​Біз бір халықпыз және бізде бір заң болуы тиіс. ​Етек, жең және жаға — мұның бәрі бір шапан, ​Өзбек халқы да солай біртұтас, ол бейбітшілікте болсын.<ref>Турды. Избранные произведения. Ташкент, 1951, с.33</ref>}} == Биліктен бас тартуы == ​Қожамқұлы Балхидің «Тарихи Қыпшақ-хани» тарихи дереккөзіндегі мәліметтерге сәйкес, ағайынды [[Сұбханқұл хан]] мен Әбділазиз хан арасындағы араздық шамамен төрт жылға созылды. Хорезмдіктер мен қазақтардың шапқыншылығы салдарынан [[Мәуереннахр]] мен [[Балх]] аймақтары күйреу алдында тұрды.<ref name=":2" /><ref name=":1" /> Әбділазиз хан [[Балх]]ты өз інісіне сыйға тартты, ол бұл иелікті 1608 жылға дейін басқарды. [[Сурет:Медресе Абдулазиз-хана 00002.jpg|thumb|Бұхарадағы [[Әбділазиз хан медресесі]]]] 1681 жылы Әбділазиз хан інісі [[Сұбханқұл хан]]ның (1681–1702) пайдасына тақтан бас тартты. Өзі Ирандағы Сефевилер мемлекетінің аумағы арқылы [[қажылық]]қа аттануды ұйғарды. ​1681 жылдың маусымында оны Сефевилер шаһы [[Сүлеймен Сефи]] салтанатты түрде қарсы алды. Замандастарының сипаттауынша: «Көксарайдан (Кухкана) бір мильден астам қашықтықта, Әбділазиз хан жүріп өтуі тиіс жолдың бойында барабаншылар мен сыбызғышылар сап түзеп, бір-біріне қарама-қарсы тұрды. Олардың бәрі сәнді киінген, сондай-ақ атты әскердің бір бөлігі де өте салтанатты киімде болды. Осы жолдың соңына қарай алтын мен күміс аралас жібектен тоқылған құнды кілемдер төселді». Біраз уақыттан кейін «екі билеуші де атқа мінді, Әбділазиз хан алда жүрді. Олардың алдында алтын және күміс матадан киім киген төрт қызметші жүріп отырды. Қосалқы аттардың жабдықтары керемет болды, жүгендері маржан, лағыл және басқа да асыл тастармен безендірілген. Ер-тоқымның қастары таза алтыннан жасалған, бұдан асқан әдемі ештеңе болмаған шығар. Мұның бәрі Парсы патшасының есебінен ұйымдастырылды. Әбділазиз ханның үстінде іші де, сырты да ақ түсті қарапайым кенеп киім болды».<ref name=":3" /> == Әбділазиз хан әдебиетте == ​Әбділазиз хан [[Хуррами]] ақынның «Әл-Ошиқ рисалаи раузати Хуррами» шығармасының басты кейіпкері болып табылады. Бұл еңбек 1836/37 жылы жазылған және Әбділазиз ханға арналған.{{sfn|Jumanazar|2017|p=44}} == Қайтыс болуы == ​Әбділазиз хан 1683 жылы Меккеде қажылық кезінде қайтыс болды. Ол басқа да аштархандықтар — [[Имамқұл хан]] мен [[Нәдір Мұхаммед|Нәдір Мұхаммед ханның]] жанына жерленді. == Әдебиет == * ​Алексеев А. К. Политическая история Тукай-Тимуридов: по материалам персидского исторического сочинения Бахр ал-асрар. Спб.: издательство Санкт-Петербургского университета, 2006. * ​{{кітап|авторы=Васильев А. Д.|тақырыбы=Знамя и меч от падишаха. Политические и культурные контакты ханств Центральной Азии и Османской империи (середина XVI - начало XX вв.)|орны=М.|баспасы=Пробел-2000|жыл=2014|барлық беті=356|isbn=978-5-98604-478-1}} * ​Өзбек КСР тарихы. 1 том. Жауапты редактор Я. Г. Гулямов. Ташкент, 1967. * ​Өзбекстан тарихы. 3 том. Т., 1993. * ​{{кітап|авторы=Jumanazar A.|тақырыбы=Buxoro taʼlim tizimi tarixi|орны=Т.|баспасы=Akademnashr|жыл=2017|барлық беті=592}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == * {{cite web|title= Abd-Al-Aziz b. Nadr Mohammad|url=http://www.iranicaonline.org/articles/abd-al-aziz-b-nadr-mohammad|website= Iranicaonline.org |access-date=2019-09-06|url-status=live}} [[Санат:Аштархан әулеті]] dtpc2imc5z677tx8sbioqelh8obplbn 3 777434 3581961 3571333 2026-04-12T03:26:59Z Sagzhan 29953 /* Селена мақаласы */ жаңа бөлім 3581961 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Тоғжан Урумова}} -- [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:00, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) == Селена мақаласы == Мақалаға интеруики, яғни басқа тілдерге сілтеме қоссаңыз. Және мақаланың бас жағына музыкант үлгісін қосып қойыңыз. Үлгінің тақырыпшаларының түсі сары болу керек. Тұлғаның есімінен кейінгі есімнің орысша нұсқасы керек жоқ. Әдетте ол жерде тұлғаның елінде қолданылатын тілдегі нұсқасы жазылады. Испан әншісі болса испанша, франсуз әншісі болса франсузша. Және орысша сөздерді аударсаңыз. Похититель деген сияқты. Сәттілік [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Sagzhan|талқылау]]) 08:26, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) 4fj6iv3hts7goxdm2n20r1ds1hjnbh3 102 777916 3582221 3580560 2026-04-12T09:35:42Z MuratbekErkebulan 162992 /* Қатысушылар */ 3582221 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{WAM |header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Уики-көктем — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:CEE Spring Logo CEE-t2.svg|500px]]</div> |subheader = «'''Уики-көктем — 2026'''» — 2026 жылдың 4 сәуірі мен 31 мамыры аралығында өтетін '''[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Wikimedia CEE Spring 2026]]''' Уикипедияға мақала жазу халықаралық жобасының қазақстандық бөлігі. Жобаның мақсаты мен міндеті — Орталық және Шығыс Еуропа және Орталық Азия Уикипедияларының әртүрлі тілдік бөлімдері арасындағы ынтымақтастықты жақсарту, көршілес елдер туралы өз білімдерін арттыру және басқа тілдердегі Уикипедия мазмұнын Қазақстан туралы біліммен толықтыру. |body = == Ережелері == * Байқауға кез келген тіркелген қатысушы қатыса алады (тіркелу уақыты маңызды емес). * Байқауда келесі талаптарға сай мақалалар ғана қатыстырылады: ** Мақала қазақ тілінде, 2026 жылдың 4 сәуірі мен 31 мамыры аралығында жазылуы тиіс. ** Мақала тақырыбы төменде келтірілген мақалалар тізімінен алынуы тиіс (өзге тақырыптағы мақалалар қатыстырылмайды). ** Мақала авторы өзіңіз болуыңыз керек. ** Мақала көлемі кем дегенде 2500 байттан және 200 сөзден тұруы қажет. ** Мақаланың [[Уикипедия:Маңыздылық|маңызы]] жоғары әрі келтірілген мәліметтер [[Уикипедия:Сенімді дереккөздер|сенімді дереккөздермен]] расталуы қажет. ** Мақала машиналық аударма болмауы тиіс. ** Мақалада айтарлықтай кемшіліктер туралы үлгілер болмауы керек (мысалы, {{tl|Unreferenced}}, {{tl|Бейтараптық}}, {{tl|Wikify}} және т.б.). ** Жоғарыда аталған талаптар орындалған жағдайда 1 немесе 3 ұпай беріледі. == Не туралы жазуға болады? == Төменде көрсетілген елдер туралы кез келген мақала жаза аласыз, бастысы Уикипедия ережелеріне сай келуі қажет. Сонымен қатар, мақала жазуға тақырыпты төмендегі тізімдерден алсаңыз болады. == Мақалалар тізімі == <small>''{{y}} белгісі тізімде көрсетілген мақалалардың қазақ тілді бөлімде бар екендігін білдіреді''</small> </big>'''</center> {{div col|3}} [[Сурет:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania| Албания — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Армения — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Аустрия — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайжан — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башқұртстан — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Беларусь — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Грекия — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Мажарстан — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Қазақстан — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Kyrgyzstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kyrgyzstan|Қырғызстан — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Қырым татарлары — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Macedonia|Солтүстік Македония — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Uzbekistan|Өзбекстан — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Russia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Russian Federation|Ресей — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Romania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of the Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republika Srpska|Серб Республикасы — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Tajikistan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tajikistan|Тәжікстан — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatarstan|Татарстан — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Түркия — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperantujo|Эсперантия — Жазуға арналған мақалалар]] [[Сурет:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — Жазуға арналған мақалалар]] {{div col end}} Қосалқы байқаулар: # [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|CEE Women]] — аймақтағы әйелдер туралы мақалалар жазу жобасы. # [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Youth|CEE Youth]] — аймақтағы жастар туралы мақалалар жазу жобасы. # [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE for Human Rights|CEE for Human Rights]] — аймақтағы адам құқықтары туралы мақалалар жазу жобасы. </center> <noinclude> </noinclude> == Жүлделі сыйлықтар == Жалпы жүлде қоры ? еуро. |footer = }} == Қатысушылар == {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Қатысушы ! Мақала ! Мақала саны ! Ұпай |- ||[[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] |{{ту|Ресей}} [[Байкөл (қала)]], [[Төменгі Ангар әуежайы]], [[Үст-Барғозин]]<br>{{ту|Қырғызстан}} [[Емгекшіл]], [[Қазарман әуежайы]]<br>{{ту|Тәжікстан}} [[East Air]] |6 |0 |} == Әділқазылар алқасы == # {{u|Batyrbek.kz}} # {{u|Nurtenge}} # {{u|Nurken}} # {{u|1nter pares}} == Қорытынды== * [[Санат:Жоба:Уики-көктем|2026]] ja2kxyi24bdqabn7e3jpxkrrjc7080p 0 778067 3581760 3579261 2026-04-11T14:57:59Z Мүсірманқұлқызы Қаракөз 179564 3581760 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Infobox Airport | name = Алтай әуежайы | nativename-a = | nativename-r = {{lang-mn|Алтай нисэх буудал}} | image = Altai Airport.jpg | IATA = LTI | ICAO = ZMAT <center>{{Location map|Моңғолия|width=220|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label=LTI|position=right |lat_deg=46|lat_min=22|lat_sec=00|lat_dir=N |lon_deg=096|lon_min=13|lon_sec=00|lon_dir=E }}<small>Моңғолия картасында әуежайдың орналасуы</small></center> | type = Азаматтық | owner = Моңғолия үкіметі | city-served = Алтай | location = [[Алтай (Моңғолия)|Алтай]], {{байрақ|Моңғолия}} | elevation-f = 7 260 | elevation-m = 2 213 | coordinates = {{coord|46|22|00|N|096|13|00|E|type:airport}} | website = | metric-elev = | metric-rwy = | r1-number = 03/21 | r1-length-f = 9 186 | r1-length-m = 2 800 | r1-surface = асфальт | stat-year = | stat1-header = Жолаушылар легі | stat1-data = 11 800 | footnotes = }} '''Алтай әуежайы''' — [[Моңғолия]]ның Алтай аймағында орналасқан [[Алтай (Моңғолия)|Алтай]] қаласының әуежайы. [[2012 жыл]]дың [[қазан]] айында сағатына 100 жолаушыны қабылдап,түсіру мүмкіндігімен жаңа терминалын ашқан әуежай қазіргі уақытта шамамен 30 қызметкермен жұмыс істейді. [[2016 жыл]]дың [[желтоқсан]]ында ұзындығы 2,9 шақырым болатын асфальтталған ұшу-қону жолағы және ұзындығы 120 метр,ені 85 метр болатын ұшақ тұрағы мемлекеттік комиссияға тапсырылған. Азаматтық авиация министрі Д. Ганбат үкіметтің [[2016 жыл|2016]]-[[2020 жыл]]дарға арналған іс-қимыл бағдарламасына негізделген жергілікті және халықаралық рейстер санын көбейту және бәсекелестікті қолдау саясатын жүргізіп жатқанын айтты. [[Сурет:Altai, Mongolia (cropped).png|нобай|277px|Алтай әуежайының ұшу қону жолағы (үсті — жаңадан салынған ұшу қону жолағы, асты — ескі ұшу қону жолағы]] Шенеуніктер жаңа ұшу-қону жолағы болашақта түнгі рейстерді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін жарықтандыру жүйесімен толық жабдықталғанын атап өтті. Алтай әуежайындағы жаңа әуеайлақтың пайдалануға берілуіне байланысты бүгін «Hunnu Air» әуе компаниясының екінші ATR-72 ұшағы [[Ұланбатыр]]-[[Алтай (Моңғолия)|Алтай]]-[[Ұланбатыр]] бағыты бойынша алғашқы рейсін сәтті орындады.Ұшу-қону жолағының ашылу рәсіміне Парламент депутаты Ш.Раднаасед, Көлік және коммуникация министрі Д.Ганбат, Азаматтық авиация әкімшілігінің төрағасы Л.Бямбасурен, «Алтай» әуежайының басшысы Д.Батбаяр және «Hunnu Air» атқарушы директоры П.Монхжаргал қатысты.<ref name="RAOB767">{{cite web |url = https://gogo.mn/r/209368?i= |title = Алтай әуежайында жаңа ұшу-қону жолағы ашылды |website = gogo.mn |access-date = 13.06.2017 }}</ref> == Тарихы == [[Моңғолия]]дағы Алтай әуежайы елдің батыс өңіріндегі әуе қатынасын дамыту мақсатында XX ғасырдың екінші жартысында пайдалануға берілді.Әуежай бастапқыда жергілікті маңызы бар әуе айлағы ретінде қызмет атқарып,Алтай қаласын Моңғолияның басқа аймақтарымен байланыстырды. Кеңестік кезеңде және кейінгі жылдары әуежай инфрақұрылымы біртіндеп дамып, ұшу-қону жолағы жақсартылды.Негізінен ол ішкі рейстерге арналған болып, аймақтық тасымалдауда маңызды рөл атқарды. [[2000 жыл|2000-жылдары]] [[Моңғолия]]дағы көлік инфрақұрылымын жаңғырту бағдарламалары аясында әуежайға жөндеу және жаңарту жұмыстары жүргізілді.Соның нәтижесінде жолаушыларға қызмет көрсету сапасы жақсарып,қауіпсіздік талаптары халықаралық стандарттарға жақындатылды. Қазіргі уақытта Алтай әуежайы негізінен ішкі бағыттар бойынша қызмет көрсетеді және батыс Моңғолиядағы негізгі әуе көлік тораптарының бірі болып саналады.<ref>[https://skyvector.com/airport/ZMAT/Altai-Airport Алтай әуежайы 1РС]</ref><ref>[https://ourairports.com/airports/ZMAT/ ZMAT Алтай әуежайы]</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Моңғолия әуежайлары]] jh0hb12pw6n2vd0tqwp5czee0ngvscf 3581761 3581760 2026-04-11T15:03:04Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Мүсірманқұлқызы Қаракөз|Мүсірманқұлқызы Қаракөз]] ([[User talk:Мүсірманқұлқызы Қаракөз|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3575798 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Infobox Airport | name = Алтай әуежайы | nativename-a = | nativename-r = {{lang-mn|Алтай нисэх буудал}} | image = Altai Airport.jpg | IATA = LTI | ICAO = ZMAT <center>{{Location map|Моңғолия|width=220|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label=LTI|position=right |lat_deg=46|lat_min=22|lat_sec=00|lat_dir=N |lon_deg=096|lon_min=13|lon_sec=00|lon_dir=E }}<small>Моңғолия картасында әуежайдың орналасуы</small></center> | type = Азаматтық | owner = Моңғолия үкіметі | city-served = Алтай | location = [[Алтай (Моңғолия)|Алтай]], {{байрақ|Моңғолия}} | elevation-f = 7 260 | elevation-m = 2 213 | coordinates = {{coord|46|22|00|N|096|13|00|E|type:airport}} | website = | metric-elev = | metric-rwy = | r1-number = 03/21 | r1-length-f = 9 186 | r1-length-m = 2 800 | r1-surface = асфальт | stat-year = | stat1-header = Жолаушылар легі | stat1-data = 11 800 | footnotes = }} '''Алтай әуежайы''' — [[Моңғолия]]ның Алтай аймағында орналасқан [[Алтай (Моңғолия)|Алтай]] қаласының әуежайы. [[2012 жыл]]дың [[қазан]] айында сағатына 100 жолаушыны қабылдап, түсіру мүмкіндігімен жаңа терминалын ашқан әуежай қазіргі уақытта шамамен 30 қызметкермен жұмыс істейді. [[2016 жыл]]дың [[желтоқсан]]ында ұзындығы 2,9 шақырым болатын асфальтталған ұшу-қону жолағы және ұзындығы 120 метр, ені 85 метр болатын ұшақ тұрағы мемлекеттік комиссияға тапсырылған. Азаматтық авиация министрі Д. Ганбат үкіметтің [[2016 жыл|2016]]-[[2020 жыл]]дарға арналған іс-қимыл бағдарламасына негізделген жергілікті және халықаралық рейстер санын көбейту және бәсекелестікті қолдау саясатын жүргізіп жатқанын айтты. [[Сурет:Altai, Mongolia (cropped).png|нобай|277px|Алтай әуежайының ұшу қону жолағы (үсті — жаңадан салынған ұшу қону жолағы, асты — ескі ұшу қону жолағы]] Шенеуніктер жаңа ұшу-қону жолағы болашақта түнгі рейстерді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін жарықтандыру жүйесімен толық жабдықталғанын атап өтті. Алтай әуежайындағы жаңа әуеайлақтың пайдалануға берілуіне байланысты бүгін «Hunnu Air» әуе компаниясының екінші ATR-72 ұшағы [[Ұланбатыр]]-[[Алтай (Моңғолия)|Алтай]]-[[Ұланбатыр]] бағыты бойынша алғашқы рейсін сәтті орындады. Ұшу-қону жолағының ашылу рәсіміне Парламент депутаты Ш.Раднаасед, Көлік және коммуникация министрі Д.Ганбат, Азаматтық авиация әкімшілігінің төрағасы Л.Бямбасурен, «Алтай» әуежайының басшысы Д.Батбаяр және «Hunnu Air» атқарушы директоры П.Монхжаргал қатысты.<ref name="RAOB767">{{cite web |url = https://gogo.mn/r/209368?i= |title = Алтай әуежайында жаңа ұшу-қону жолағы ашылды |website = gogo.mn |access-date = 13.06.2017 }}</ref> == Тарихы == [[Моңғолия]]дағы Алтай әуежайы елдің батыс өңіріндегі әуе қатынасын дамыту мақсатында XX ғасырдың екінші жартысында пайдалануға берілді. Әуежай бастапқыда жергілікті маңызы бар әуе айлағы ретінде қызмет атқарып, Алтай қаласын Моңғолияның басқа аймақтарымен байланыстырды. Кеңестік кезеңде және кейінгі жылдары әуежай инфрақұрылымы біртіндеп дамып, ұшу-қону жолағы жақсартылды. Негізінен ол ішкі рейстерге арналған болып, аймақтық тасымалдауда маңызды рөл атқарды. [[2000 жыл|2000-жылдары]] [[Моңғолия]]дағы көлік инфрақұрылымын жаңғырту бағдарламалары аясында әуежайға жөндеу және жаңарту жұмыстары жүргізілді. Соның нәтижесінде жолаушыларға қызмет көрсету сапасы жақсарып, қауіпсіздік талаптары халықаралық стандарттарға жақындатылды. Қазіргі уақытта Алтай әуежайы негізінен ішкі бағыттар бойынша қызмет көрсетеді және батыс Моңғолиядағы негізгі әуе көлік тораптарының бірі болып саналады.<ref>[https://skyvector.com/airport/ZMAT/Altai-Airport Алтай әуежайы 1РС]</ref><ref>[https://ourairports.com/airports/ZMAT/ ZMAT Алтай әуежайы]</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Моңғолия әуежайлары]] kh2uu127styid58y71y4bbn51i74c28 3581969 3581761 2026-04-12T03:32:34Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3581969 wikitext text/x-wiki {{Infobox Airport | name = Алтай әуежайы | nativename-a = | nativename-r = {{lang-mn|Алтай нисэх буудал}} | image = Altai Airport.jpg | IATA = LTI | ICAO = ZMAT <center>{{Location map|Моңғолия|width=220|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label=LTI|position=right |lat_deg=46|lat_min=22|lat_sec=00|lat_dir=N |lon_deg=096|lon_min=13|lon_sec=00|lon_dir=E }}<small>Моңғолия картасында әуежайдың орналасуы</small></center> | type = Азаматтық | owner = Моңғолия үкіметі | city-served = Алтай | location = [[Алтай (Моңғолия)|Алтай]], {{байрақ|Моңғолия}} | elevation-f = 7 260 | elevation-m = 2 213 | coordinates = {{coord|46|22|00|N|096|13|00|E|type:airport}} | website = | metric-elev = | metric-rwy = | r1-number = 03/21 | r1-length-f = 9 186 | r1-length-m = 2 800 | r1-surface = асфальт | stat-year = | stat1-header = Жолаушылар легі | stat1-data = 11 800 | footnotes = }} '''Алтай әуежайы''' — [[Моңғолия]]ның Алтай аймағында орналасқан [[Алтай (Моңғолия)|Алтай]] қаласының әуежайы. [[2012 жыл]]дың [[қазан]] айында сағатына 100 жолаушыны қабылдап, түсіру мүмкіндігімен жаңа терминалын ашқан әуежай қазіргі уақытта шамамен 30 қызметкермен жұмыс істейді. [[2016 жыл]]дың [[желтоқсан]]ында ұзындығы 2,9 шақырым болатын асфальтталған ұшу-қону жолағы және ұзындығы 120 метр, ені 85 метр болатын ұшақ тұрағы мемлекеттік комиссияға тапсырылған. Азаматтық авиация министрі Д. Ганбат үкіметтің [[2016 жыл|2016]]-[[2020 жыл]]дарға арналған іс-қимыл бағдарламасына негізделген жергілікті және халықаралық рейстер санын көбейту және бәсекелестікті қолдау саясатын жүргізіп жатқанын айтты. [[Сурет:Altai, Mongolia (cropped).png|нобай|277px|Алтай әуежайының ұшу қону жолағы (үсті — жаңадан салынған ұшу қону жолағы, асты — ескі ұшу қону жолағы]] Шенеуніктер жаңа ұшу-қону жолағы болашақта түнгі рейстерді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін жарықтандыру жүйесімен толық жабдықталғанын атап өтті. Алтай әуежайындағы жаңа әуеайлақтың пайдалануға берілуіне байланысты бүгін «Hunnu Air» әуе компаниясының екінші ATR-72 ұшағы [[Ұланбатыр]]-[[Алтай (Моңғолия)|Алтай]]-[[Ұланбатыр]] бағыты бойынша алғашқы рейсін сәтті орындады. Ұшу-қону жолағының ашылу рәсіміне Парламент депутаты Ш.Раднаасед, Көлік және коммуникация министрі Д.Ганбат, Азаматтық авиация әкімшілігінің төрағасы Л.Бямбасурен, «Алтай» әуежайының басшысы Д.Батбаяр және «Hunnu Air» атқарушы директоры П.Монхжаргал қатысты.<ref name="RAOB767">{{cite web |url = https://gogo.mn/r/209368?i= |title = Алтай әуежайында жаңа ұшу-қону жолағы ашылды |website = gogo.mn |access-date = 13.06.2017 }}</ref> == Тарихы == [[Моңғолия]]дағы Алтай әуежайы елдің батыс өңіріндегі әуе қатынасын дамыту мақсатында XX ғасырдың екінші жартысында пайдалануға берілді. Әуежай бастапқыда жергілікті маңызы бар әуе айлағы ретінде қызмет атқарып, Алтай қаласын Моңғолияның басқа аймақтарымен байланыстырды. Кеңестік кезеңде және кейінгі жылдары әуежай инфрақұрылымы біртіндеп дамып, ұшу-қону жолағы жақсартылды. Негізінен ол ішкі рейстерге арналған болып, аймақтық тасымалдауда маңызды рөл атқарды. [[2000 жыл|2000-жылдары]] [[Моңғолия]]дағы көлік инфрақұрылымын жаңғырту бағдарламалары аясында әуежайға жөндеу және жаңарту жұмыстары жүргізілді. Соның нәтижесінде жолаушыларға қызмет көрсету сапасы жақсарып, қауіпсіздік талаптары халықаралық стандарттарға жақындатылды. Қазіргі уақытта Алтай әуежайы негізінен ішкі бағыттар бойынша қызмет көрсетеді және батыс Моңғолиядағы негізгі әуе көлік тораптарының бірі болып саналады.<ref>[https://skyvector.com/airport/ZMAT/Altai-Airport Алтай әуежайы 1РС]</ref><ref>[https://ourairports.com/airports/ZMAT/ ZMAT Алтай әуежайы]</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Моңғолия әуежайлары]] t58qas5p7vs9xs8r9xnqol4xwt7p7f5 0 778245 3582064 3579077 2026-04-12T05:11:08Z Ashina 7704 3582064 wikitext text/x-wiki {{Бокстан жарыс|Атауы=Бокстан Азия чемпионаты 2026|Эмблема=|Өлшемі=200|Сурет сипаттамасы=|Қала=[[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]]|Елдер=|Қатысушылар=|Медальдар=|Ашылуы=[[28 наурыз]] [[2026]]|Жабылуы=[[11 сәуір]] [[2026]]|Өткізілуі=|Алдыңғы= World Boxing аясында тұңғыш рет|Келесі=}} '''Бокстан Азия чемпионаты 2026''' ({{lang-en|2026 Asian Boxing Elite Boxing Championships}}) — [[Моңғолия]] астанасы [[Ұланбатыр]] қаласында 2026 жылдың 30 наурызы мен 10 сәуірі аралығында өткен спорттық шара. Бұл турнир — [[World Boxing]] халықаралық ұйымының аясында ұйымдастырылған алғашқы құрлықтық чемпионат ретінде тарихқа енді<ref>{{Cite web|title=More than 230 male and female boxers will compete in World Boxing’s first ever continental championship when action gets underway at Asian Boxing Elite Boxing Championships 2026 in Mongolia|url=https://worldboxing.org/more-than-230-male-and-female-boxers-will-compete-in-world-boxings-first-ever-continental-championship-when-action-gets-underway-at-asian-boxing-elite-boxing-championships-2026-in-mongolia/}}</ref>. Бұл — Моңғолия тарихында үшінші рет ұйымдастырылып отырған Азия біріншілігі және алғаш рет ерлер мен әйелдер арасындағы жарыстар бір уақытта біріктіріліп өткізіледі. == Тарихы == Жарысқа [[Азия|Азияның]] 25-тен астам елінен 230-дан астам былғары қолғап шебері қатысты. Турнир бағдарламасында ерлер мен әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі бойынша жүлделер сарапқа салынды. Чемпионаттың ресми жеребе тарту рәсімі 29 наурызда өтті. === Жарыс кестесі === Жарыстың негізгі кезеңдері «ASA Arena» спорт кешенінде өтеді: * '''28–29 наурыз:''' Қатысушылардың келуі, медициналық тексеріс және ресми жеребе тарту рәсімі. * '''30 наурыз:''' Салтанатты ашылу рәсімі (сағат 18:30) және алдын ала іріктеу кезеңдері. * '''30 наурыз – 1 сәуір:''' алдын ала кездесулер (Preliminaries ). * '''2–5 сәуір:''' ширек финалдық кездесулер. * '''6–7 сәуір:''' жартылай финалдық кездесулер. * '''8 сәуір:''' Демалыс күні. * '''9 сәуір:''' Әйелдер арасындағы финалдық кездесулер. * '''10 сәуір:''' Ерлер арасындағы финалдық кездесулер және жабылу салтанаты. * '''11 сәуір:''' Делегациялардың қайтуы<ref>{{Cite web|title=Бокс. Чемпионат Азии 2026: расписание, участники, трансляция|url=https://www.olympics.com/ru/news/boks-chempionat-azii-2026-raspisanie-uchastniki-translyaciya}}</ref>. === Дайындық кезеңі және оқу-жаттығу жиыны === Чемпионат алдында, 2026 жылдың 15–27 наурыз аралығында Моңғолия бокс федерациясының ұйымдастыруымен халықаралық оқу-жаттығу жиыны (training camp) өтті. Жаттығу жиыны Ұланбатыр қаласынан 30 шақырым жерде орналасқан «Алтан Шонхор» (Altan Shonkhor) базасында ұйымдастырылды<ref>{{Cite web|title=MONGOLIA TO HOST PRE ASIAN BOXING CHAMPIONSHIP ELITE BOXING TRAINING CAMP IN MARCH|url=https://asianboxing.org/2026/02/mongolia-to-host-pre-asian-boxing-championship-elite-boxing-training-camp-in-march/}}</ref>. === Жарыстың техникалық регламенті мен ұйымдастырылуы === Жарысқа 1986 жылдың 1 қаңтары мен 2007 жылдың 31 желтоқсаны аралығында туған спортшылар қатыса алады. Ерлер арасында 10 салмақ дәрежесі (47-50 кг-нан +90 кг-ға дейін) және әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі (45-48 кг-нан +80 кг-ға дейін) бекітілген. Жарыс [[World Boxing]] халықаралық бокс ұйымының техникалық ережелеріне сәйкес өткізіледі. Ұпай беру «10 ұпайлық жүйе» (Ten Point Must System) бойынша жүзеге асырылады. Ресми бокс жабдықтарымен (қолғап, каска) «Greenhill» компаниясы қамтамасыз етеді. 1-ші орын — алтын, 2-ші орын — күміс, ал екі 3-ші орынға қола медальдар беріледі. Сонымен қатар, спортшыларға рейтингтік ұпайлар үлестіріледі. == Қатысушылар == {| class="wikitable sortable" !№ !Мемлекет !Ерлер (Аты-жөні және салмағы) !Әйелдер (Аты-жөні және салмағы) |- |1 |{{Байрақ|Қазақстан}} | * [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбай]] (50 кг) * [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] (55 кг) * [[Оразбек Асылқұлов]] (60 кг) * [[Ертуған Зейнуллинов]] (65 кг) * [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] (70 кг) * [[Сабыржан Аққалықов]] (75 кг) * [[Ерасыл Жақпеков]] (80 кг) * [[Нұрбек Рахатұлы Оралбай|Нұрбек Оралбай]] (85 кг) * [[Сағындық Тоғамбай]] (90 кг) * [[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбай]] (+90 кг) | * [[Әйгерім Сәттібаева]] (48 кг) * [[Жазира Орақбаева]] (51 кг) * [[Элина Базарова]] (54 кг) * [[Ұлжан Сәрсенбек]] (57 кг) * [[Римма Волосенко]] (60 кг) * [[Лаура Есенкелді]] (65 кг) * [[Бақыт Сейдіш]] (70 кг) * [[Валентина Хальзова]] (75 кг) * [[Надежда Рябец]] (80 кг) * [[Дина Исламбекова]] (+80 кг) |- |2 |{{Байрақ|Өзбекстан}} | * [[Асылбек Жалилов]] (50 кг) * [[Шахзод Музафаров]] (55 кг) * [[Абдурахмон Махмуджонов]] (60 кг) * [[Абдуллох Мадаминов]] (65 кг) * [[Хавасбек Асадуллаев]] (70 кг) * [[Жавохир Абдурахимов]] (75 кг) * [[Фазлиддин Эркинбоев]] (80 кг) * [[Жасурбек Юлдошев]] (85 кг) * [[Халимжон Мамасолиев]] (90 кг) * [[Арман Маханов]] (+90 кг) | * [[Сабина Бобокулова]] (48 кг) * [[Гүлсевар Ганиева]] (51 кг) * [[Хуморабану Мамажонова]] (54 кг) * [[Нигина Уктамова]] (57 кг) * [[Муштарийбону Иброхимжонова]] (60 кг) * [[Феруза Абдуалимова]] (65 кг) * [[Ойша Тоирова]] (70 кг) * [[Азиза Зокирова]] (75 кг) * [[Рухшона Парпиева]] (80 кг) * [[Олтиной Сотимбоева]] (+80 кг) |- |3 |{{Байрақ|Үндістан}} | * [[Вишванат Суреш]] (50 кг) * [[Жадумани Сингх]] (55 кг) * [[Сачин]] (60 кг) * [[Адитя Пратап Ядав]] (65 кг) * [[Дипак]] (70 кг) * [[Акаш]] (75 кг) * [[Анкуш]] (80 кг) * [[Локеш]] (85 кг) * [[Харш Чоудхари]] (90 кг) * [[Нарендер]] (+90 кг) | * [[Минакши]] (48 кг) * [[Нихат Зарин]] (51 кг) * [[Прити]] (54 кг) * [[Жасмин]] (57 кг) * [[Прия]] (60 кг) * [[Анкушита Боро]] (65 кг) * [[Арундхати Чоудхари]] (70 кг) * [[Ловлина Боргохаин]] (75 кг) * [[Пуджа Рани]] (80 кг) * [[Альфия Патхан]] (+80 кг) |- |4 |{{Байрақ|Моңғолия}} | * [[Баттулга Алдархишиг]] (50 кг) * [[Билгүүнсайхан Хархүү]] (55 кг) * [[Буяндалай Баярхүү]] (60 кг) * [[Энхтөр Тэгшжаргал]] (65 кг) * [[Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар]] (70 кг) * [[Далай Ганзориг]] (75 кг) * [[Барияхан Дорж]] (85 кг) * [[Энхсанаа Гантулга]] (90 кг) * [[Бекнур Хали]] (+90 кг) | * [[Номундари Энх-Амгалан]] (48 кг) * [[Мөнгөнсаран Балсан]] (51 кг) * [[Энхжаргал Мөнгөнтсетсег]] (54 кг) * [[Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал]] (57 кг) * [[Намуун Монхор]] (60 кг) * [[Тсетсегдари Мягмарсурэн]] (65 кг) |- |5 |{{Байрақ|Жапония}} | * [[Даичи Иваи]] (50 кг) * [[Руи Ямагучи]] (55 кг) * [[Шунсуке Китамото]] (60 кг) * [[Шион Нишияма]] (65 кг) * [[Сэвон Оказава]] (70 кг) * [[Тайга Яги]] (75 кг) * [[Кай Ториябе]] (80 кг) | * [[Юка Садамацу]] (48 кг) * [[Юна Нишинака]] (51 кг) * [[Цукими Намики]] (54 кг) * [[Рико Ямада]] (57 кг) * [[Аяка Тагучи]] (60 кг) * [[Май Кито]] (65 кг) * [[Наоко Касахара]] (75 кг) |- |6 |{{Байрақ|Қытай}} | * [[Чуанг Лиу]] (55 кг) * [[Ксинлин Чен]] (60 кг) * [[Ксин Жин]] (65 кг) * [[Пейченг Ванг]] (70 кг) * [[Сяобао Ванг]] (80 кг) * [[Сюэчжэн Хан]] (90 кг) * [[Байикевузи Данабике]] (+90 кг) | * [[Ю Ву]] (51 кг) * [[Сюань Чжао]] (54 кг) * [[Зии Чен]] (57 кг) * [[Ченгю Янг]] (60 кг) * [[Шу Ли]] (65 кг) * [[Алимире Абудурейиму]] (70 кг) * [[Зии Бао]] (75 кг) |- |7 |{{Байрақ|Тайвань}} | * [[Чиа-Фенг Пенг]] (55 кг) * [[Ченг-Вей Ли]] (60 кг) * [[Ю Лин]] (65 кг) * [[Чинг-Эн Чанг]] (70 кг) * [[Руи-Зун Цай]] (80 кг) | * [[И-Сюань Го]] (51 кг) * [[Сяо-Вэнь Хуанг]] (54 кг) * [[Чинг-Ю Яо]] (57 кг) * [[Ю-Тинг Лин]] (60 кг) * [[Ньен-Чин Чен]] (65 кг) * [[Ю-Тинг Чжуо]] (75 кг) |- |8 |{{Байрақ|Корея Республикасы}} | * [[Сехёнг Жо]] (55 кг) * [[Донгхван Жанг]] (60 кг) * [[Жунсу Ким]] (70 кг) * [[Минсэонг Ким]] (80 кг) * [[Гичае Ким]] (85 кг) * [[Таеунг Жу]] (+90 кг) | * [[Чоронг Бак]] (51 кг) * [[Аэжи Им]] (54 кг) * [[Енжи О]] (60 кг) * [[Сужин Сэон]] (57 кг) * [[Суён Сэонг]] (75 кг) |- |9 |{{Байрақ|Таиланд}} | * [[Пануват Пуннакорн]] (50 кг) * [[Кангпи Бокхунтход]] (55 кг) * [[Сакда Руамтам]] (60 кг) * [[Бунжонг Синсири]] (65 кг) * [[Вирапон Джонгжохо]] (80 кг) | * [[Типсатча Йодваре]] (48 кг) * [[Чутамат Раксат]] (51 кг) * [[Натнича Чонгпронгкланг]] (54 кг) * [[Пунрави Руенрос]] (57 кг) * [[Тананья Сомнуэк]] (60 кг) * [[Порнтип Буапа]] (65 кг) |- |10 |{{Байрақ|Қырғызстан}} | * [[Бекзат Ергешов]] (50 кг) * [[Нұрсұлтан Асанакунов]] (55 кг) * [[Амантур Жұмаев]] (60 кг) * [[Мирзохид Имамназаров]] (65 кг) * [[Эльдар Тұрдубаев]] (70 кг) * [[Атай Дамир]] (75 кг) * [[Сағын Сатыбалды уулу]] (80 кг) * [[Мұхаммедазиз Закиров]] (85 кг) * [[Тыныстан Алыбаев]] (90 кг) |— |- |11 |{{Байрақ|Тәжікстан}} | * [[Анушервон Фазылов]] (55 кг) * [[Акмал Убаидов]] (60 кг) * [[Руслан Гафуров]] (65 кг) * [[Шамшер Саидов]] (75 кг) * [[Некруз Салимов]] (80 кг) * [[Парвиз Каримов]] (90 кг) * [[Мұхаммед Аброридинов]] (+90 кг) | * [[Мижгона Самадова]] (57 кг) * [[Бибинашастамо Холова]] (60 кг) |- |12 |{{Байрақ|Иордания}} | * [[Хутайфа Эшиш]] (50 кг) * [[Махди Алмашалех]] (80 кг) * [[Мохаммад Абу Жажех]] (85 кг) * [[Обада Алкасбех]] (65 кг) * [[Зеяд Эашаш]] (70 кг) * [[Заид Алдин Эашаш]] (75 кг) * [[Хусейн Иашаиш]] (80 кг) * [[Мохаммад Сулейман]] (85 кг) |— |- |13 |{{Байрақ|Филиппин}} | * [[Джон Уэйн Висера]] (50 кг) * [[Аарон Джуд Бадо]] (55 кг) * [[Пол Жюлифер Баскон]] (60 кг) * [[Норлан Петесио]] (70 кг) |[[Ксиан Багухин]] (51 кг) |- |14 |{{Байрақ|Түрікменстан}} | * [[Мейлис Шадурдыев]] (55 кг) * [[Довлет Муханов]] (60 кг) * [[Иласбек Кочкаров]] (75 кг) * [[Байрамдурды Нұрмұхаммедов]] (70 кг) * [[Ықылас Багтыяров]] (80 кг) * [[Довлет Ысламов]] (+90 кг) |— |- |15 |{{Байрақ|Сингапур}} | * [[Клайден Тео Хан Шерн]] (55 кг) * [[Каэлан Кларк]] (65 кг) * [[Велван Тан]] (75 кг) | * [[Даниша Матиалаган]] (51 кг) * [[Ван Чи Вай Кей]] (54 кг) |- |16 |{{Байрақ|КХДР}} |[[Тае Ил Ким]] (50 кг) | * [[Кум Бёль Ан]] (51 кг) * [[Ун Гёнг Вон]] (60 кг) * [[Хё Сун Хванг]] (65 кг) |- |17 |{{Байрақ|Бутан}} | * [[Мигма Доржи]] (50 кг) * [[Дечен Доржи]] (60 кг) * [[Кинлей Кинлей]] (65 кг) | * [[Чимми Вангмо]] (48 кг) * [[Кинга Вангмо]] (54 кг) |- |18 |{{Байрақ|Индонезия}} | * [[Фредрик Ампаге]] (50 кг) * [[Марс Де Вольта]] (60 кг) * [[Майкель Мускита]] (80 кг) |— |- |19 |{{Байрақ|Вьетнам}} |— | * [[Тхи Куинь Ань Пхам]] (48 кг) * [[Хуен Тран Нгуен]] (57 кг) |- |20 |{{Байрақ|БАӘ}} |[[Орхан Агаев]] (+90 кг) |— |- |21 |{{Байрақ|Сауд Арабиясы}} |[[Моуса Альхавсау]] (65 кг) |— |} == Жарыс нәтижесі == === Ерлер === ==== 50 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 50 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:"15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 50 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | [[1 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Бекзат Ергешов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} '''Вишванат Суреш''' |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Пануват Пуннакорн | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Асылбек Жалилов | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Мигма Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[4 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Санжар Тәшкенбай |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |- | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |'''|'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Индонезия}} Фредрик Ампаге |- | style="text-align: left;" |{{ту|КХДР}} Тае Ил Ким |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="text-align: left;" |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |'''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Баттулга Алдархишиг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |[[7 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |5 : 0 | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи | style="text-align: left;" |5 : 0 |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- |'''Финал'''<ref name=":0">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX16_2026-04-10-13_00_00.pdf}}</ref> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |0 : 5 | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |} ==== 55 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:" 15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Көк бұрыш ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Қызыл бұрыш |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 55 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | [[31 наурыз]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Махди Алмашалех | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} '''Шахзод Музафаров''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Нұрсұлтан Асанакунов | '''1 : 4''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Аарон Джуд Бадо | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} '''Руи Ямагучи''' | '''3 : 2''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Жадумани Сингх Мандеңбам |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Оңтүстік Корея}} Сехёнг Жо | '''2 : 3''' |style="text-align: center;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай Республикасы}} '''Чиа-Фенг Пенг''' |'''5 : 0''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Клайден Тео Хан Шерн |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Кангпи Бокхунтход |'''1 : 4''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} '''Чуанг Лиу''' |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[3 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} '''Махмұд Сабырхан''' |style="text-align: center;" |'''3 : 2''' | style="text-align: left;" |{{ту|Өзбекстан}} Шахзод Музафаров |- | style="text-align: left;" |{{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' | style="text-align: center;" |'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Билгүүнсайхан Хархүү |- | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- | style="text-align: left;" |'''{{ту|Тайвань}} Чиа-Фенг Пенг''' |style="text-align: left;" | '''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |[[6 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Махмұд Сабырхан |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- |{{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' | style="text-align: left;" | |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- |'''Финал'''<ref name=":0" /> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |0 : 4 | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 60 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 60 кг | rowspan="8" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="8" | 1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Акмал Убаидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Пол Жюлифер Баскон | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксинлин Чен | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Донгхван Жанг | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Амантур Жұмаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Таиланд}} Сакда Руамтам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Марс Де Вольта |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Дечен Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Буяндалай Баярхүү | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''Walkover''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 65 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 65 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхтөр Тэгшжаргал | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сауд Арабиясы}} Моуса Альхавсау |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Каэлан Кларк | '''RSC (R3 02:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксин Жин | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту| Тайланд}} Бунжонг Синсири |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Кинлей Кинлей |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Руслан Гафуров | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ю Лин | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шион Нишияма | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 70 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 70 кг | rowspan="6" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="6" | 30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Жунсу Ким | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Чинг-Эн Чанг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Норлан Петесио | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Велван Тан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Хавасбек Асадуллаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Байрамдурды Нұрмұхаммедов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 75 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 75 кг | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Атай Дамир |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Ықылас Багтыяров | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Заид Алдин Эашаш | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Тайга Яги | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 80 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 80 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Вирапон Джонгжохо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''RSC (R3 03:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Кай Ториябе |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Сағын Сатыбалды уулу | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | '''RSC (R2 00:30)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Руи-Зун Цай |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Анкуш | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Майкель Мускита |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ерасыл Жақпеков | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |0 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |} ==== 85 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 85 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 85 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал''' | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Сулейман |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Локеш | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Гичае Ким |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мұхаммедазиз Закиров | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |} ==== 90 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 90 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал''' | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Тыныстан Алыбаев | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхсанаа Гантулга | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай | '''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сюэчжэн Хан |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |} ==== 90+ кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер +90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +90 кг | rowspan="1" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="1" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бекнур Хали | '''RSC (R3 02:05)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Таеунг Жу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Нарендер | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|БАӘ}} Орхан Агаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Мұхаммед Аброридинов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |} === Әйелдер === ==== 48 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 48 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |48 кг | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юка Садамацу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Чимми Вангмо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Тхи Куинь Ань Пхам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Сабина Бобокулова |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- |'''Финал'''<ref name=":1">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Women Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX15_2026-04-09-13_00_00.pdf}}</ref> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |} ==== 51 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 51 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |51 кг | rowspan="4" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="4" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Даниша Матиалаган |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Чутамат Раксат |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Жазира Орақбаева |'''RSC-I (R3 02:01)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юна Нишинака |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |'''RSC (R1 02:38)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Гүлсевар Ганиева |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Мөнгөнсаран Балсан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |} ==== 54 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 54 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |54 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Хуморабану Мамажонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Элина Базарова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Ван Чи Вай Кей |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Кинга Вангмо |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Энхжаргал Мөнгөнтсетсег |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |} ==== 57 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 57 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |57 кг | rowspan="2" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="2" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Рико Ямада |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Хуен Тран Нгуен |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Чинг-Ю Яо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ұлжан Сәрсенбек |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 60 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |60 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Тананья Сомнуэк |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Бибинашастамо Холова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Римма Волосенко |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Аяка Тагучи |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Енжи О |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Муштарийбону Иброхимжонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ченгю Янг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |0 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 65 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="12" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |65 кг | rowspan="1" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="1" |1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Май Кито |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Лаура Есенкелді |'''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Феруза Абдуалимова |'''RSC (R2 02:26)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Тсетсегдари Мягмарсурэн |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | | | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 70 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="4" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |70 кг | rowspan="1" |'''Ширек финал''' | rowspan="1" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Сужин Сэон |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Ойша Тоирова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 75 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="6" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |75 кг | rowspan="3" |'''Ширек финал''' | rowspan="3" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Наоко Касахара |'''RSC (R3 01:28)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Чжуо |'''RSC (R3 01:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |'''RSC (R2 02:40)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Суён Сэонг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Ловлина Боргохаин |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |2 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал''' | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Пуджа Рани |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Рухшона Парпиева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |} ==== +80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер +80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал''' | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Олтиной Сотимбоева |'''0 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Альфия Патхан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |} == Тағы қараңыз == * [[World Boxing]] * [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (World Boxing)|Бокстан әлем чемпионаты 2025]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан Азия чемпионаттары]] 01xcyljr4e7shh7hpy7n906nxhop5bh 3582140 3582064 2026-04-12T07:37:36Z Ashina 7704 /* Жарыс нәтижесі */ 3582140 wikitext text/x-wiki {{Бокстан жарыс|Атауы=Бокстан Азия чемпионаты 2026|Эмблема=|Өлшемі=200|Сурет сипаттамасы=|Қала=[[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]]|Елдер=|Қатысушылар=|Медальдар=|Ашылуы=[[28 наурыз]] [[2026]]|Жабылуы=[[11 сәуір]] [[2026]]|Өткізілуі=|Алдыңғы= World Boxing аясында тұңғыш рет|Келесі=}} '''Бокстан Азия чемпионаты 2026''' ({{lang-en|2026 Asian Boxing Elite Boxing Championships}}) — [[Моңғолия]] астанасы [[Ұланбатыр]] қаласында 2026 жылдың 30 наурызы мен 10 сәуірі аралығында өткен спорттық шара. Бұл турнир — [[World Boxing]] халықаралық ұйымының аясында ұйымдастырылған алғашқы құрлықтық чемпионат ретінде тарихқа енді<ref>{{Cite web|title=More than 230 male and female boxers will compete in World Boxing’s first ever continental championship when action gets underway at Asian Boxing Elite Boxing Championships 2026 in Mongolia|url=https://worldboxing.org/more-than-230-male-and-female-boxers-will-compete-in-world-boxings-first-ever-continental-championship-when-action-gets-underway-at-asian-boxing-elite-boxing-championships-2026-in-mongolia/}}</ref>. Бұл — Моңғолия тарихында үшінші рет ұйымдастырылып отырған Азия біріншілігі және алғаш рет ерлер мен әйелдер арасындағы жарыстар бір уақытта біріктіріліп өткізіледі. == Тарихы == Жарысқа [[Азия|Азияның]] 25-тен астам елінен 230-дан астам былғары қолғап шебері қатысты. Турнир бағдарламасында ерлер мен әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі бойынша жүлделер сарапқа салынды. Чемпионаттың ресми жеребе тарту рәсімі 29 наурызда өтті. === Жарыс кестесі === Жарыстың негізгі кезеңдері «ASA Arena» спорт кешенінде өтеді: * '''28–29 наурыз:''' Қатысушылардың келуі, медициналық тексеріс және ресми жеребе тарту рәсімі. * '''30 наурыз:''' Салтанатты ашылу рәсімі (сағат 18:30) және алдын ала іріктеу кезеңдері. * '''30 наурыз – 1 сәуір:''' алдын ала кездесулер (Preliminaries ). * '''2–5 сәуір:''' ширек финалдық кездесулер. * '''6–7 сәуір:''' жартылай финалдық кездесулер. * '''8 сәуір:''' Демалыс күні. * '''9 сәуір:''' Әйелдер арасындағы финалдық кездесулер. * '''10 сәуір:''' Ерлер арасындағы финалдық кездесулер және жабылу салтанаты. * '''11 сәуір:''' Делегациялардың қайтуы<ref>{{Cite web|title=Бокс. Чемпионат Азии 2026: расписание, участники, трансляция|url=https://www.olympics.com/ru/news/boks-chempionat-azii-2026-raspisanie-uchastniki-translyaciya}}</ref>. === Дайындық кезеңі және оқу-жаттығу жиыны === Чемпионат алдында, 2026 жылдың 15–27 наурыз аралығында Моңғолия бокс федерациясының ұйымдастыруымен халықаралық оқу-жаттығу жиыны (training camp) өтті. Жаттығу жиыны Ұланбатыр қаласынан 30 шақырым жерде орналасқан «Алтан Шонхор» (Altan Shonkhor) базасында ұйымдастырылды<ref>{{Cite web|title=MONGOLIA TO HOST PRE ASIAN BOXING CHAMPIONSHIP ELITE BOXING TRAINING CAMP IN MARCH|url=https://asianboxing.org/2026/02/mongolia-to-host-pre-asian-boxing-championship-elite-boxing-training-camp-in-march/}}</ref>. === Жарыстың техникалық регламенті мен ұйымдастырылуы === Жарысқа 1986 жылдың 1 қаңтары мен 2007 жылдың 31 желтоқсаны аралығында туған спортшылар қатыса алады. Ерлер арасында 10 салмақ дәрежесі (47-50 кг-нан +90 кг-ға дейін) және әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі (45-48 кг-нан +80 кг-ға дейін) бекітілген. Жарыс [[World Boxing]] халықаралық бокс ұйымының техникалық ережелеріне сәйкес өткізіледі. Ұпай беру «10 ұпайлық жүйе» (Ten Point Must System) бойынша жүзеге асырылады. Ресми бокс жабдықтарымен (қолғап, каска) «Greenhill» компаниясы қамтамасыз етеді. 1-ші орын — алтын, 2-ші орын — күміс, ал екі 3-ші орынға қола медальдар беріледі. Сонымен қатар, спортшыларға рейтингтік ұпайлар үлестіріледі. == Қатысушылар == {| class="wikitable sortable" !№ !Мемлекет !Ерлер (Аты-жөні және салмағы) !Әйелдер (Аты-жөні және салмағы) |- |1 |{{Байрақ|Қазақстан}} | * [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбай]] (50 кг) * [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] (55 кг) * [[Оразбек Асылқұлов]] (60 кг) * [[Ертуған Зейнуллинов]] (65 кг) * [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] (70 кг) * [[Сабыржан Аққалықов]] (75 кг) * [[Ерасыл Жақпеков]] (80 кг) * [[Нұрбек Рахатұлы Оралбай|Нұрбек Оралбай]] (85 кг) * [[Сағындық Тоғамбай]] (90 кг) * [[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбай]] (+90 кг) | * [[Әйгерім Сәттібаева]] (48 кг) * [[Жазира Орақбаева]] (51 кг) * [[Элина Базарова]] (54 кг) * [[Ұлжан Сәрсенбек]] (57 кг) * [[Римма Волосенко]] (60 кг) * [[Лаура Есенкелді]] (65 кг) * [[Бақыт Сейдіш]] (70 кг) * [[Валентина Хальзова]] (75 кг) * [[Надежда Рябец]] (80 кг) * [[Дина Исламбекова]] (+80 кг) |- |2 |{{Байрақ|Өзбекстан}} | * [[Асылбек Жалилов]] (50 кг) * [[Шахзод Музафаров]] (55 кг) * [[Абдурахмон Махмуджонов]] (60 кг) * [[Абдуллох Мадаминов]] (65 кг) * [[Хавасбек Асадуллаев]] (70 кг) * [[Жавохир Абдурахимов]] (75 кг) * [[Фазлиддин Эркинбоев]] (80 кг) * [[Жасурбек Юлдошев]] (85 кг) * [[Халимжон Мамасолиев]] (90 кг) * [[Арман Маханов]] (+90 кг) | * [[Сабина Бобокулова]] (48 кг) * [[Гүлсевар Ганиева]] (51 кг) * [[Хуморабану Мамажонова]] (54 кг) * [[Нигина Уктамова]] (57 кг) * [[Муштарийбону Иброхимжонова]] (60 кг) * [[Феруза Абдуалимова]] (65 кг) * [[Ойша Тоирова]] (70 кг) * [[Азиза Зокирова]] (75 кг) * [[Рухшона Парпиева]] (80 кг) * [[Олтиной Сотимбоева]] (+80 кг) |- |3 |{{Байрақ|Үндістан}} | * [[Вишванат Суреш]] (50 кг) * [[Жадумани Сингх]] (55 кг) * [[Сачин]] (60 кг) * [[Адитя Пратап Ядав]] (65 кг) * [[Дипак]] (70 кг) * [[Акаш]] (75 кг) * [[Анкуш]] (80 кг) * [[Локеш]] (85 кг) * [[Харш Чоудхари]] (90 кг) * [[Нарендер]] (+90 кг) | * [[Минакши]] (48 кг) * [[Нихат Зарин]] (51 кг) * [[Прити]] (54 кг) * [[Жасмин]] (57 кг) * [[Прия]] (60 кг) * [[Анкушита Боро]] (65 кг) * [[Арундхати Чоудхари]] (70 кг) * [[Ловлина Боргохаин]] (75 кг) * [[Пуджа Рани]] (80 кг) * [[Альфия Патхан]] (+80 кг) |- |4 |{{Байрақ|Моңғолия}} | * [[Баттулга Алдархишиг]] (50 кг) * [[Билгүүнсайхан Хархүү]] (55 кг) * [[Буяндалай Баярхүү]] (60 кг) * [[Энхтөр Тэгшжаргал]] (65 кг) * [[Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар]] (70 кг) * [[Далай Ганзориг]] (75 кг) * [[Барияхан Дорж]] (85 кг) * [[Энхсанаа Гантулга]] (90 кг) * [[Бекнур Хали]] (+90 кг) | * [[Номундари Энх-Амгалан]] (48 кг) * [[Мөнгөнсаран Балсан]] (51 кг) * [[Энхжаргал Мөнгөнтсетсег]] (54 кг) * [[Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал]] (57 кг) * [[Намуун Монхор]] (60 кг) * [[Тсетсегдари Мягмарсурэн]] (65 кг) |- |5 |{{Байрақ|Жапония}} | * [[Даичи Иваи]] (50 кг) * [[Руи Ямагучи]] (55 кг) * [[Шунсуке Китамото]] (60 кг) * [[Шион Нишияма]] (65 кг) * [[Сэвон Оказава]] (70 кг) * [[Тайга Яги]] (75 кг) * [[Кай Ториябе]] (80 кг) | * [[Юка Садамацу]] (48 кг) * [[Юна Нишинака]] (51 кг) * [[Цукими Намики]] (54 кг) * [[Рико Ямада]] (57 кг) * [[Аяка Тагучи]] (60 кг) * [[Май Кито]] (65 кг) * [[Наоко Касахара]] (75 кг) |- |6 |{{Байрақ|Қытай}} | * [[Чуанг Лиу]] (55 кг) * [[Ксинлин Чен]] (60 кг) * [[Ксин Жин]] (65 кг) * [[Пейченг Ванг]] (70 кг) * [[Сяобао Ванг]] (80 кг) * [[Сюэчжэн Хан]] (90 кг) * [[Байикевузи Данабике]] (+90 кг) | * [[Ю Ву]] (51 кг) * [[Сюань Чжао]] (54 кг) * [[Зии Чен]] (57 кг) * [[Ченгю Янг]] (60 кг) * [[Шу Ли]] (65 кг) * [[Алимире Абудурейиму]] (70 кг) * [[Зии Бао]] (75 кг) |- |7 |{{Байрақ|Тайвань}} | * [[Чиа-Фенг Пенг]] (55 кг) * [[Ченг-Вей Ли]] (60 кг) * [[Ю Лин]] (65 кг) * [[Чинг-Эн Чанг]] (70 кг) * [[Руи-Зун Цай]] (80 кг) | * [[И-Сюань Го]] (51 кг) * [[Сяо-Вэнь Хуанг]] (54 кг) * [[Чинг-Ю Яо]] (57 кг) * [[Ю-Тинг Лин]] (60 кг) * [[Ньен-Чин Чен]] (65 кг) * [[Ю-Тинг Чжуо]] (75 кг) |- |8 |{{Байрақ|Корея Республикасы}} | * [[Сехёнг Жо]] (55 кг) * [[Донгхван Жанг]] (60 кг) * [[Жунсу Ким]] (70 кг) * [[Минсэонг Ким]] (80 кг) * [[Гичае Ким]] (85 кг) * [[Таеунг Жу]] (+90 кг) | * [[Чоронг Бак]] (51 кг) * [[Аэжи Им]] (54 кг) * [[Енжи О]] (60 кг) * [[Сужин Сэон]] (57 кг) * [[Суён Сэонг]] (75 кг) |- |9 |{{Байрақ|Таиланд}} | * [[Пануват Пуннакорн]] (50 кг) * [[Кангпи Бокхунтход]] (55 кг) * [[Сакда Руамтам]] (60 кг) * [[Бунжонг Синсири]] (65 кг) * [[Вирапон Джонгжохо]] (80 кг) | * [[Типсатча Йодваре]] (48 кг) * [[Чутамат Раксат]] (51 кг) * [[Натнича Чонгпронгкланг]] (54 кг) * [[Пунрави Руенрос]] (57 кг) * [[Тананья Сомнуэк]] (60 кг) * [[Порнтип Буапа]] (65 кг) |- |10 |{{Байрақ|Қырғызстан}} | * [[Бекзат Ергешов]] (50 кг) * [[Нұрсұлтан Асанакунов]] (55 кг) * [[Амантур Жұмаев]] (60 кг) * [[Мирзохид Имамназаров]] (65 кг) * [[Эльдар Тұрдубаев]] (70 кг) * [[Атай Дамир]] (75 кг) * [[Сағын Сатыбалды уулу]] (80 кг) * [[Мұхаммедазиз Закиров]] (85 кг) * [[Тыныстан Алыбаев]] (90 кг) |— |- |11 |{{Байрақ|Тәжікстан}} | * [[Анушервон Фазылов]] (55 кг) * [[Акмал Убаидов]] (60 кг) * [[Руслан Гафуров]] (65 кг) * [[Шамшер Саидов]] (75 кг) * [[Некруз Салимов]] (80 кг) * [[Парвиз Каримов]] (90 кг) * [[Мұхаммед Аброридинов]] (+90 кг) | * [[Мижгона Самадова]] (57 кг) * [[Бибинашастамо Холова]] (60 кг) |- |12 |{{Байрақ|Иордания}} | * [[Хутайфа Эшиш]] (50 кг) * [[Махди Алмашалех]] (80 кг) * [[Мохаммад Абу Жажех]] (85 кг) * [[Обада Алкасбех]] (65 кг) * [[Зеяд Эашаш]] (70 кг) * [[Заид Алдин Эашаш]] (75 кг) * [[Хусейн Иашаиш]] (80 кг) * [[Мохаммад Сулейман]] (85 кг) |— |- |13 |{{Байрақ|Филиппин}} | * [[Джон Уэйн Висера]] (50 кг) * [[Аарон Джуд Бадо]] (55 кг) * [[Пол Жюлифер Баскон]] (60 кг) * [[Норлан Петесио]] (70 кг) |[[Ксиан Багухин]] (51 кг) |- |14 |{{Байрақ|Түрікменстан}} | * [[Мейлис Шадурдыев]] (55 кг) * [[Довлет Муханов]] (60 кг) * [[Иласбек Кочкаров]] (75 кг) * [[Байрамдурды Нұрмұхаммедов]] (70 кг) * [[Ықылас Багтыяров]] (80 кг) * [[Довлет Ысламов]] (+90 кг) |— |- |15 |{{Байрақ|Сингапур}} | * [[Клайден Тео Хан Шерн]] (55 кг) * [[Каэлан Кларк]] (65 кг) * [[Велван Тан]] (75 кг) | * [[Даниша Матиалаган]] (51 кг) * [[Ван Чи Вай Кей]] (54 кг) |- |16 |{{Байрақ|КХДР}} |[[Тае Ил Ким]] (50 кг) | * [[Кум Бёль Ан]] (51 кг) * [[Ун Гёнг Вон]] (60 кг) * [[Хё Сун Хванг]] (65 кг) |- |17 |{{Байрақ|Бутан}} | * [[Мигма Доржи]] (50 кг) * [[Дечен Доржи]] (60 кг) * [[Кинлей Кинлей]] (65 кг) | * [[Чимми Вангмо]] (48 кг) * [[Кинга Вангмо]] (54 кг) |- |18 |{{Байрақ|Индонезия}} | * [[Фредрик Ампаге]] (50 кг) * [[Марс Де Вольта]] (60 кг) * [[Майкель Мускита]] (80 кг) |— |- |19 |{{Байрақ|Вьетнам}} |— | * [[Тхи Куинь Ань Пхам]] (48 кг) * [[Хуен Тран Нгуен]] (57 кг) |- |20 |{{Байрақ|БАӘ}} |[[Орхан Агаев]] (+90 кг) |— |- |21 |{{Байрақ|Сауд Арабиясы}} |[[Моуса Альхавсау]] (65 кг) |— |} == Жарыс нәтижесі == === Ерлер === ==== 50 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 50 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:"15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 50 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | [[1 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Бекзат Ергешов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} '''Вишванат Суреш''' |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Пануват Пуннакорн | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Асылбек Жалилов | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Мигма Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[4 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Санжар Тәшкенбай |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |- | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |'''|'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Индонезия}} Фредрик Ампаге |- | style="text-align: left;" |{{ту|КХДР}} Тае Ил Ким |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="text-align: left;" |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |'''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Баттулга Алдархишиг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Day 9 Results. Semi-Final|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Day-9-Results.pdf}}</ref> | rowspan="2" |[[7 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |5 : 0 | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи | style="text-align: left;" |5 : 0 |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- |'''Финал'''<ref name=":0">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX16_2026-04-10-13_00_00.pdf}}</ref> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |0 : 5 | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |} ==== 55 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:" 15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Көк бұрыш ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Қызыл бұрыш |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 55 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | [[31 наурыз]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Махди Алмашалех | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} '''Шахзод Музафаров''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Нұрсұлтан Асанакунов | '''1 : 4''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Аарон Джуд Бадо | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} '''Руи Ямагучи''' | '''3 : 2''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Жадумани Сингх Мандеңбам |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Оңтүстік Корея}} Сехёнг Жо | '''2 : 3''' |style="text-align: center;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай Республикасы}} '''Чиа-Фенг Пенг''' |'''5 : 0''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Клайден Тео Хан Шерн |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Кангпи Бокхунтход |'''1 : 4''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} '''Чуанг Лиу''' |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[3 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} '''Махмұд Сабырхан''' |style="text-align: center;" |'''3 : 2''' | style="text-align: left;" |{{ту|Өзбекстан}} Шахзод Музафаров |- | style="text-align: left;" |{{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' | style="text-align: center;" |'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Билгүүнсайхан Хархүү |- | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- | style="text-align: left;" |'''{{ту|Тайвань}} Чиа-Фенг Пенг''' |style="text-align: left;" | '''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |[[6 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Махмұд Сабырхан |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи | style="text-align: left;" |4 : 1 |'''{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу''' |- |'''Финал'''<ref name=":0" /> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |0 : 4 | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 60 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 60 кг | rowspan="8" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="8" | 1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Акмал Убаидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Пол Жюлифер Баскон | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксинлин Чен | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Донгхван Жанг | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Амантур Жұмаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Марс Де Вольта |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Дечен Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Буяндалай Баярхүү | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''Walkover''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 65 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 65 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхтөр Тэгшжаргал | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сауд Арабиясы}} Моуса Альхавсау |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Каэлан Кларк | '''RSC (R3 02:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксин Жин | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Кинлей Кинлей |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Руслан Гафуров | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ю Лин | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шион Нишияма | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":3">{{Cite web|title=Day 8 Results <nowiki>|</nowiki> Asian Boxing Elite Boxing Championships|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Day-8-Results.pdf}}</ref> | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Шион Нишияма |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 70 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 70 кг | rowspan="6" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="6" | 30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Жунсу Ким | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Чинг-Эн Чанг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Норлан Петесио | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Велван Тан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Хавасбек Асадуллаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Байрамдурды Нұрмұхаммедов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |ТКО | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Пейченг Ванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 75 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 75 кг | rowspan="4" | '''Ширек финал'''<ref name=":4">{{Cite web|title=Day 7 Results <nowiki>|</nowiki> Asian Boxing Elite Boxing Championships|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Results-Day-7.pdf}}</ref> | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Атай Дамир |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Ықылас Багтыяров | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Заид Алдин Эашаш | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Тайга Яги | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |TKO | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 80 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 80 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Вирапон Джонгжохо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''RSC (R3 03:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Кай Ториябе |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Сағын Сатыбалды уулу | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | '''RSC (R2 00:30)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Руи-Зун Цай |- | rowspan="4" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Анкуш | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Майкель Мускита |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ерасыл Жақпеков | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | 1''' : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |0 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |} ==== 85 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 85 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 85 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж | 3''' : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Сулейман |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Локеш | 5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Гичае Ким |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мұхаммедазиз Закиров | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Локеш |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |} ==== 90 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 90 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Тыныстан Алыбаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхсанаа Гантулга | Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сюэчжэн Хан |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |} ==== 90+ кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер +90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +90 кг | rowspan="1" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="1" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бекнур Хали | '''RSC (R3 02:05)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Таеунг Жу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Нарендер | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|БАӘ}} Орхан Агаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Мұхаммед Аброридинов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нарендер |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |} === Әйелдер === ==== 48 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 48 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |48 кг | rowspan="4" |'''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юка Садамацу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Чимми Вангмо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Тхи Куинь Ань Пхам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |3''' : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Сабина Бобокулова |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |- |'''Финал'''<ref name=":1">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Women Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX15_2026-04-09-13_00_00.pdf}}</ref> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |} ==== 51 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 51 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |51 кг | rowspan="4" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="4" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Даниша Матиалаган |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Чутамат Раксат |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Жазира Орақбаева |'''RSC-I (R3 02:01)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юна Нишинака |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |'''RSC (R1 02:38)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Гүлсевар Ганиева |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Мөнгөнсаран Балсан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |} ==== 54 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 54 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |54 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Хуморабану Мамажонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Элина Базарова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Ван Чи Вай Кей |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Кинга Вангмо |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Энхжаргал Мөнгөнтсетсег |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |} ==== 57 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 57 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |57 кг | rowspan="2" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="2" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Рико Ямада |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Хуен Тран Нгуен |- | rowspan="4" |'''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Чинг-Ю Яо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ұлжан Сәрсенбек |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 60 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |60 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Тананья Сомнуэк |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Бибинашастамо Холова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Римма Волосенко |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Аяка Тагучи |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Енжи О |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Муштарийбону Иброхимжонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ченгю Янг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |4 :1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |0 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 65 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="12" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |65 кг | rowspan="1" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="1" |1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Май Кито |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Лаура Есенкелді |'''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Феруза Абдуалимова |'''RSC (R2 02:26)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Тсетсегдари Мягмарсурэн |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |3 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 70 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="4" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |70 кг | rowspan="1" |'''Ширек финал''' | rowspan="1" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Сужин Сэон |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |4''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Ойша Тоирова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 75 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="6" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |75 кг | rowspan="3" |'''Ширек финал''' | rowspan="3" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Наоко Касахара |'''RSC (R3 01:28)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Чжуо |'''RSC (R3 01:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |'''RSC (R2 02:40)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Суён Сэонг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Ловлина Боргохаин |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао | '''3 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |2 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |'''3 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Пуджа Рани |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Рухшона Парпиева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |} ==== +80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер +80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Олтиной Сотимбоева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Альфия Патхан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |} {| class="wikitable" style="width:550px; text-align:left;" |+Бокстан Азия чемпионаты 2026: Жеңімпаздар |- style="background:#efefef; text-align:center;" !Салмақ дәрежесі !Чемпион !Мемлекет |- |50 кг-ға дейін |Вишванат Суреш |{{ту|Үндістан}} |- |55 кг-ға дейін |Руи Ямагучи |{{ту|Жапония}} |- |60 кг-ға дейін |Оразбек Асылқұлов |{{ту|Қазақстан}} |- |65 кг-ға дейін |Абдулло Мадаминов |{{ту|Өзбекстан}} |- |70 кг-ға дейін |Зеяд Ишаиш |{{ту|Иордания}} |- |75 кг-ға дейін |Сабыржан Аққалықов |{{ту|Қазақстан}} |- |80 кг-ға дейін |Фазлиддин Эркинбоев |{{ту|Өзбекстан}} |- |85 кг-ға дейін |Нурбек Оралбай |{{ту|Қазақстан}} |- |90 кг-ға дейін |Халимжон Мамасолиев |{{ту|Өзбекстан}} |- |90 кг-нан жоғары |Айбек Оралбай |{{ту|Қазақстан}} |} {| class="wikitable" style="width:550px;" |+Бокстан Азия чемпионаты 2026: Әйелдер арасындағы жеңімпаздар |- style="background:#efefef; text-align:center;" !Салмақ дәрежесі !Чемпион !Мемлекет |- |48 кг-ға дейін |Минакши Минакши |{{ту|Үндістан}} |- |51 кг-ға дейін |Ю Ву |{{ту|Қытай}} |- |54 кг-ға дейін |Прити Прити |{{ту|Үндістан}} |- |57 кг-ға дейін |Пунрави Руенрос |{{ту|Тайланд}} |- |60 кг-ға дейін |Прия Прия |{{ту|Үндістан}} |- |65 кг-ға дейін |Ньен-Чин Чен |{{ту|Тайвань}} |- |70 кг-ға дейін |Арундати Чоудхари |{{ту|Үндістан}} |- |75 кг-ға дейін |Зии Бао |{{ту|Қытай}} |- |80 кг-ға дейін |Надежда Рябец |{{ту|Қазақстан}} |- |80 кг-нан жоғары |Дина Исламбекова |{{ту|Қазақстан}} |} == Тағы қараңыз == * [[World Boxing]] * [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (World Boxing)|Бокстан әлем чемпионаты 2025]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан Азия чемпионаттары]] twdav6kl3vuavpfbfboqnodpvmvqmvf 3582142 3582140 2026-04-12T07:41:21Z Ashina 7704 /* +80 кг салмақ */ 3582142 wikitext text/x-wiki {{Бокстан жарыс|Атауы=Бокстан Азия чемпионаты 2026|Эмблема=|Өлшемі=200|Сурет сипаттамасы=|Қала=[[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]]|Елдер=|Қатысушылар=|Медальдар=|Ашылуы=[[28 наурыз]] [[2026]]|Жабылуы=[[11 сәуір]] [[2026]]|Өткізілуі=|Алдыңғы= World Boxing аясында тұңғыш рет|Келесі=}} '''Бокстан Азия чемпионаты 2026''' ({{lang-en|2026 Asian Boxing Elite Boxing Championships}}) — [[Моңғолия]] астанасы [[Ұланбатыр]] қаласында 2026 жылдың 30 наурызы мен 10 сәуірі аралығында өткен спорттық шара. Бұл турнир — [[World Boxing]] халықаралық ұйымының аясында ұйымдастырылған алғашқы құрлықтық чемпионат ретінде тарихқа енді<ref>{{Cite web|title=More than 230 male and female boxers will compete in World Boxing’s first ever continental championship when action gets underway at Asian Boxing Elite Boxing Championships 2026 in Mongolia|url=https://worldboxing.org/more-than-230-male-and-female-boxers-will-compete-in-world-boxings-first-ever-continental-championship-when-action-gets-underway-at-asian-boxing-elite-boxing-championships-2026-in-mongolia/}}</ref>. Бұл — Моңғолия тарихында үшінші рет ұйымдастырылып отырған Азия біріншілігі және алғаш рет ерлер мен әйелдер арасындағы жарыстар бір уақытта біріктіріліп өткізіледі. == Тарихы == Жарысқа [[Азия|Азияның]] 25-тен астам елінен 230-дан астам былғары қолғап шебері қатысты. Турнир бағдарламасында ерлер мен әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі бойынша жүлделер сарапқа салынды. Чемпионаттың ресми жеребе тарту рәсімі 29 наурызда өтті. === Жарыс кестесі === Жарыстың негізгі кезеңдері «ASA Arena» спорт кешенінде өтеді: * '''28–29 наурыз:''' Қатысушылардың келуі, медициналық тексеріс және ресми жеребе тарту рәсімі. * '''30 наурыз:''' Салтанатты ашылу рәсімі (сағат 18:30) және алдын ала іріктеу кезеңдері. * '''30 наурыз – 1 сәуір:''' алдын ала кездесулер (Preliminaries ). * '''2–5 сәуір:''' ширек финалдық кездесулер. * '''6–7 сәуір:''' жартылай финалдық кездесулер. * '''8 сәуір:''' Демалыс күні. * '''9 сәуір:''' Әйелдер арасындағы финалдық кездесулер. * '''10 сәуір:''' Ерлер арасындағы финалдық кездесулер және жабылу салтанаты. * '''11 сәуір:''' Делегациялардың қайтуы<ref>{{Cite web|title=Бокс. Чемпионат Азии 2026: расписание, участники, трансляция|url=https://www.olympics.com/ru/news/boks-chempionat-azii-2026-raspisanie-uchastniki-translyaciya}}</ref>. === Дайындық кезеңі және оқу-жаттығу жиыны === Чемпионат алдында, 2026 жылдың 15–27 наурыз аралығында Моңғолия бокс федерациясының ұйымдастыруымен халықаралық оқу-жаттығу жиыны (training camp) өтті. Жаттығу жиыны Ұланбатыр қаласынан 30 шақырым жерде орналасқан «Алтан Шонхор» (Altan Shonkhor) базасында ұйымдастырылды<ref>{{Cite web|title=MONGOLIA TO HOST PRE ASIAN BOXING CHAMPIONSHIP ELITE BOXING TRAINING CAMP IN MARCH|url=https://asianboxing.org/2026/02/mongolia-to-host-pre-asian-boxing-championship-elite-boxing-training-camp-in-march/}}</ref>. === Жарыстың техникалық регламенті мен ұйымдастырылуы === Жарысқа 1986 жылдың 1 қаңтары мен 2007 жылдың 31 желтоқсаны аралығында туған спортшылар қатыса алады. Ерлер арасында 10 салмақ дәрежесі (47-50 кг-нан +90 кг-ға дейін) және әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі (45-48 кг-нан +80 кг-ға дейін) бекітілген. Жарыс [[World Boxing]] халықаралық бокс ұйымының техникалық ережелеріне сәйкес өткізіледі. Ұпай беру «10 ұпайлық жүйе» (Ten Point Must System) бойынша жүзеге асырылады. Ресми бокс жабдықтарымен (қолғап, каска) «Greenhill» компаниясы қамтамасыз етеді. 1-ші орын — алтын, 2-ші орын — күміс, ал екі 3-ші орынға қола медальдар беріледі. Сонымен қатар, спортшыларға рейтингтік ұпайлар үлестіріледі. == Қатысушылар == {| class="wikitable sortable" !№ !Мемлекет !Ерлер (Аты-жөні және салмағы) !Әйелдер (Аты-жөні және салмағы) |- |1 |{{Байрақ|Қазақстан}} | * [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбай]] (50 кг) * [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] (55 кг) * [[Оразбек Асылқұлов]] (60 кг) * [[Ертуған Зейнуллинов]] (65 кг) * [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] (70 кг) * [[Сабыржан Аққалықов]] (75 кг) * [[Ерасыл Жақпеков]] (80 кг) * [[Нұрбек Рахатұлы Оралбай|Нұрбек Оралбай]] (85 кг) * [[Сағындық Тоғамбай]] (90 кг) * [[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбай]] (+90 кг) | * [[Әйгерім Сәттібаева]] (48 кг) * [[Жазира Орақбаева]] (51 кг) * [[Элина Базарова]] (54 кг) * [[Ұлжан Сәрсенбек]] (57 кг) * [[Римма Волосенко]] (60 кг) * [[Лаура Есенкелді]] (65 кг) * [[Бақыт Сейдіш]] (70 кг) * [[Валентина Хальзова]] (75 кг) * [[Надежда Рябец]] (80 кг) * [[Дина Исламбекова]] (+80 кг) |- |2 |{{Байрақ|Өзбекстан}} | * [[Асылбек Жалилов]] (50 кг) * [[Шахзод Музафаров]] (55 кг) * [[Абдурахмон Махмуджонов]] (60 кг) * [[Абдуллох Мадаминов]] (65 кг) * [[Хавасбек Асадуллаев]] (70 кг) * [[Жавохир Абдурахимов]] (75 кг) * [[Фазлиддин Эркинбоев]] (80 кг) * [[Жасурбек Юлдошев]] (85 кг) * [[Халимжон Мамасолиев]] (90 кг) * [[Арман Маханов]] (+90 кг) | * [[Сабина Бобокулова]] (48 кг) * [[Гүлсевар Ганиева]] (51 кг) * [[Хуморабану Мамажонова]] (54 кг) * [[Нигина Уктамова]] (57 кг) * [[Муштарийбону Иброхимжонова]] (60 кг) * [[Феруза Абдуалимова]] (65 кг) * [[Ойша Тоирова]] (70 кг) * [[Азиза Зокирова]] (75 кг) * [[Рухшона Парпиева]] (80 кг) * [[Олтиной Сотимбоева]] (+80 кг) |- |3 |{{Байрақ|Үндістан}} | * [[Вишванат Суреш]] (50 кг) * [[Жадумани Сингх]] (55 кг) * [[Сачин]] (60 кг) * [[Адитя Пратап Ядав]] (65 кг) * [[Дипак]] (70 кг) * [[Акаш]] (75 кг) * [[Анкуш]] (80 кг) * [[Локеш]] (85 кг) * [[Харш Чоудхари]] (90 кг) * [[Нарендер]] (+90 кг) | * [[Минакши]] (48 кг) * [[Нихат Зарин]] (51 кг) * [[Прити]] (54 кг) * [[Жасмин]] (57 кг) * [[Прия]] (60 кг) * [[Анкушита Боро]] (65 кг) * [[Арундхати Чоудхари]] (70 кг) * [[Ловлина Боргохаин]] (75 кг) * [[Пуджа Рани]] (80 кг) * [[Альфия Патхан]] (+80 кг) |- |4 |{{Байрақ|Моңғолия}} | * [[Баттулга Алдархишиг]] (50 кг) * [[Билгүүнсайхан Хархүү]] (55 кг) * [[Буяндалай Баярхүү]] (60 кг) * [[Энхтөр Тэгшжаргал]] (65 кг) * [[Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар]] (70 кг) * [[Далай Ганзориг]] (75 кг) * [[Барияхан Дорж]] (85 кг) * [[Энхсанаа Гантулга]] (90 кг) * [[Бекнур Хали]] (+90 кг) | * [[Номундари Энх-Амгалан]] (48 кг) * [[Мөнгөнсаран Балсан]] (51 кг) * [[Энхжаргал Мөнгөнтсетсег]] (54 кг) * [[Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал]] (57 кг) * [[Намуун Монхор]] (60 кг) * [[Тсетсегдари Мягмарсурэн]] (65 кг) |- |5 |{{Байрақ|Жапония}} | * [[Даичи Иваи]] (50 кг) * [[Руи Ямагучи]] (55 кг) * [[Шунсуке Китамото]] (60 кг) * [[Шион Нишияма]] (65 кг) * [[Сэвон Оказава]] (70 кг) * [[Тайга Яги]] (75 кг) * [[Кай Ториябе]] (80 кг) | * [[Юка Садамацу]] (48 кг) * [[Юна Нишинака]] (51 кг) * [[Цукими Намики]] (54 кг) * [[Рико Ямада]] (57 кг) * [[Аяка Тагучи]] (60 кг) * [[Май Кито]] (65 кг) * [[Наоко Касахара]] (75 кг) |- |6 |{{Байрақ|Қытай}} | * [[Чуанг Лиу]] (55 кг) * [[Ксинлин Чен]] (60 кг) * [[Ксин Жин]] (65 кг) * [[Пейченг Ванг]] (70 кг) * [[Сяобао Ванг]] (80 кг) * [[Сюэчжэн Хан]] (90 кг) * [[Байикевузи Данабике]] (+90 кг) | * [[Ю Ву]] (51 кг) * [[Сюань Чжао]] (54 кг) * [[Зии Чен]] (57 кг) * [[Ченгю Янг]] (60 кг) * [[Шу Ли]] (65 кг) * [[Алимире Абудурейиму]] (70 кг) * [[Зии Бао]] (75 кг) |- |7 |{{Байрақ|Тайвань}} | * [[Чиа-Фенг Пенг]] (55 кг) * [[Ченг-Вей Ли]] (60 кг) * [[Ю Лин]] (65 кг) * [[Чинг-Эн Чанг]] (70 кг) * [[Руи-Зун Цай]] (80 кг) | * [[И-Сюань Го]] (51 кг) * [[Сяо-Вэнь Хуанг]] (54 кг) * [[Чинг-Ю Яо]] (57 кг) * [[Ю-Тинг Лин]] (60 кг) * [[Ньен-Чин Чен]] (65 кг) * [[Ю-Тинг Чжуо]] (75 кг) |- |8 |{{Байрақ|Корея Республикасы}} | * [[Сехёнг Жо]] (55 кг) * [[Донгхван Жанг]] (60 кг) * [[Жунсу Ким]] (70 кг) * [[Минсэонг Ким]] (80 кг) * [[Гичае Ким]] (85 кг) * [[Таеунг Жу]] (+90 кг) | * [[Чоронг Бак]] (51 кг) * [[Аэжи Им]] (54 кг) * [[Енжи О]] (60 кг) * [[Сужин Сэон]] (57 кг) * [[Суён Сэонг]] (75 кг) |- |9 |{{Байрақ|Таиланд}} | * [[Пануват Пуннакорн]] (50 кг) * [[Кангпи Бокхунтход]] (55 кг) * [[Сакда Руамтам]] (60 кг) * [[Бунжонг Синсири]] (65 кг) * [[Вирапон Джонгжохо]] (80 кг) | * [[Типсатча Йодваре]] (48 кг) * [[Чутамат Раксат]] (51 кг) * [[Натнича Чонгпронгкланг]] (54 кг) * [[Пунрави Руенрос]] (57 кг) * [[Тананья Сомнуэк]] (60 кг) * [[Порнтип Буапа]] (65 кг) |- |10 |{{Байрақ|Қырғызстан}} | * [[Бекзат Ергешов]] (50 кг) * [[Нұрсұлтан Асанакунов]] (55 кг) * [[Амантур Жұмаев]] (60 кг) * [[Мирзохид Имамназаров]] (65 кг) * [[Эльдар Тұрдубаев]] (70 кг) * [[Атай Дамир]] (75 кг) * [[Сағын Сатыбалды уулу]] (80 кг) * [[Мұхаммедазиз Закиров]] (85 кг) * [[Тыныстан Алыбаев]] (90 кг) |— |- |11 |{{Байрақ|Тәжікстан}} | * [[Анушервон Фазылов]] (55 кг) * [[Акмал Убаидов]] (60 кг) * [[Руслан Гафуров]] (65 кг) * [[Шамшер Саидов]] (75 кг) * [[Некруз Салимов]] (80 кг) * [[Парвиз Каримов]] (90 кг) * [[Мұхаммед Аброридинов]] (+90 кг) | * [[Мижгона Самадова]] (57 кг) * [[Бибинашастамо Холова]] (60 кг) |- |12 |{{Байрақ|Иордания}} | * [[Хутайфа Эшиш]] (50 кг) * [[Махди Алмашалех]] (80 кг) * [[Мохаммад Абу Жажех]] (85 кг) * [[Обада Алкасбех]] (65 кг) * [[Зеяд Эашаш]] (70 кг) * [[Заид Алдин Эашаш]] (75 кг) * [[Хусейн Иашаиш]] (80 кг) * [[Мохаммад Сулейман]] (85 кг) |— |- |13 |{{Байрақ|Филиппин}} | * [[Джон Уэйн Висера]] (50 кг) * [[Аарон Джуд Бадо]] (55 кг) * [[Пол Жюлифер Баскон]] (60 кг) * [[Норлан Петесио]] (70 кг) |[[Ксиан Багухин]] (51 кг) |- |14 |{{Байрақ|Түрікменстан}} | * [[Мейлис Шадурдыев]] (55 кг) * [[Довлет Муханов]] (60 кг) * [[Иласбек Кочкаров]] (75 кг) * [[Байрамдурды Нұрмұхаммедов]] (70 кг) * [[Ықылас Багтыяров]] (80 кг) * [[Довлет Ысламов]] (+90 кг) |— |- |15 |{{Байрақ|Сингапур}} | * [[Клайден Тео Хан Шерн]] (55 кг) * [[Каэлан Кларк]] (65 кг) * [[Велван Тан]] (75 кг) | * [[Даниша Матиалаган]] (51 кг) * [[Ван Чи Вай Кей]] (54 кг) |- |16 |{{Байрақ|КХДР}} |[[Тае Ил Ким]] (50 кг) | * [[Кум Бёль Ан]] (51 кг) * [[Ун Гёнг Вон]] (60 кг) * [[Хё Сун Хванг]] (65 кг) |- |17 |{{Байрақ|Бутан}} | * [[Мигма Доржи]] (50 кг) * [[Дечен Доржи]] (60 кг) * [[Кинлей Кинлей]] (65 кг) | * [[Чимми Вангмо]] (48 кг) * [[Кинга Вангмо]] (54 кг) |- |18 |{{Байрақ|Индонезия}} | * [[Фредрик Ампаге]] (50 кг) * [[Марс Де Вольта]] (60 кг) * [[Майкель Мускита]] (80 кг) |— |- |19 |{{Байрақ|Вьетнам}} |— | * [[Тхи Куинь Ань Пхам]] (48 кг) * [[Хуен Тран Нгуен]] (57 кг) |- |20 |{{Байрақ|БАӘ}} |[[Орхан Агаев]] (+90 кг) |— |- |21 |{{Байрақ|Сауд Арабиясы}} |[[Моуса Альхавсау]] (65 кг) |— |} == Жарыс нәтижесі == === Ерлер === ==== 50 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 50 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:"15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 50 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | [[1 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Бекзат Ергешов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} '''Вишванат Суреш''' |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Пануват Пуннакорн | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Асылбек Жалилов | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Мигма Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[4 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Санжар Тәшкенбай |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |- | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |'''|'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Индонезия}} Фредрик Ампаге |- | style="text-align: left;" |{{ту|КХДР}} Тае Ил Ким |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="text-align: left;" |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |'''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Баттулга Алдархишиг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Day 9 Results. Semi-Final|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Day-9-Results.pdf}}</ref> | rowspan="2" |[[7 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |5 : 0 | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи | style="text-align: left;" |5 : 0 |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- |'''Финал'''<ref name=":0">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX16_2026-04-10-13_00_00.pdf}}</ref> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |0 : 5 | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |} ==== 55 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:" 15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Көк бұрыш ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Қызыл бұрыш |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 55 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | [[31 наурыз]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Махди Алмашалех | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} '''Шахзод Музафаров''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Нұрсұлтан Асанакунов | '''1 : 4''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Аарон Джуд Бадо | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} '''Руи Ямагучи''' | '''3 : 2''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Жадумани Сингх Мандеңбам |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Оңтүстік Корея}} Сехёнг Жо | '''2 : 3''' |style="text-align: center;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай Республикасы}} '''Чиа-Фенг Пенг''' |'''5 : 0''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Клайден Тео Хан Шерн |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Кангпи Бокхунтход |'''1 : 4''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} '''Чуанг Лиу''' |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[3 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} '''Махмұд Сабырхан''' |style="text-align: center;" |'''3 : 2''' | style="text-align: left;" |{{ту|Өзбекстан}} Шахзод Музафаров |- | style="text-align: left;" |{{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' | style="text-align: center;" |'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Билгүүнсайхан Хархүү |- | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- | style="text-align: left;" |'''{{ту|Тайвань}} Чиа-Фенг Пенг''' |style="text-align: left;" | '''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |[[6 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Махмұд Сабырхан |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи | style="text-align: left;" |4 : 1 |'''{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу''' |- |'''Финал'''<ref name=":0" /> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |0 : 4 | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 60 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 60 кг | rowspan="8" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="8" | 1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Акмал Убаидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Пол Жюлифер Баскон | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксинлин Чен | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Донгхван Жанг | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Амантур Жұмаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Марс Де Вольта |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Дечен Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Буяндалай Баярхүү | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''Walkover''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 65 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 65 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхтөр Тэгшжаргал | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сауд Арабиясы}} Моуса Альхавсау |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Каэлан Кларк | '''RSC (R3 02:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксин Жин | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Кинлей Кинлей |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Руслан Гафуров | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ю Лин | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шион Нишияма | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":3">{{Cite web|title=Day 8 Results <nowiki>|</nowiki> Asian Boxing Elite Boxing Championships|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Day-8-Results.pdf}}</ref> | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Шион Нишияма |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 70 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 70 кг | rowspan="6" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="6" | 30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Жунсу Ким | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Чинг-Эн Чанг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Норлан Петесио | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Велван Тан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Хавасбек Асадуллаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Байрамдурды Нұрмұхаммедов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |ТКО | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Пейченг Ванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 75 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 75 кг | rowspan="4" | '''Ширек финал'''<ref name=":4">{{Cite web|title=Day 7 Results <nowiki>|</nowiki> Asian Boxing Elite Boxing Championships|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Results-Day-7.pdf}}</ref> | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Атай Дамир |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Ықылас Багтыяров | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Заид Алдин Эашаш | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Тайга Яги | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |TKO | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 80 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 80 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Вирапон Джонгжохо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''RSC (R3 03:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Кай Ториябе |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Сағын Сатыбалды уулу | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | '''RSC (R2 00:30)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Руи-Зун Цай |- | rowspan="4" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Анкуш | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Майкель Мускита |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ерасыл Жақпеков | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | 1''' : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |0 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |} ==== 85 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 85 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 85 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж | 3''' : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Сулейман |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Локеш | 5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Гичае Ким |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мұхаммедазиз Закиров | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Локеш |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |} ==== 90 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 90 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Тыныстан Алыбаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхсанаа Гантулга | Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сюэчжэн Хан |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |} ==== 90+ кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер +90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +90 кг | rowspan="1" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="1" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бекнур Хали | '''RSC (R3 02:05)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Таеунг Жу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Нарендер | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|БАӘ}} Орхан Агаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Мұхаммед Аброридинов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нарендер |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |} === Әйелдер === ==== 48 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 48 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |48 кг | rowspan="4" |'''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юка Садамацу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Чимми Вангмо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Тхи Куинь Ань Пхам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |3''' : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Сабина Бобокулова |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |- |'''Финал'''<ref name=":1">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Women Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX15_2026-04-09-13_00_00.pdf}}</ref> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |} ==== 51 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 51 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |51 кг | rowspan="4" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="4" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Даниша Матиалаган |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Чутамат Раксат |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Жазира Орақбаева |'''RSC-I (R3 02:01)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юна Нишинака |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |'''RSC (R1 02:38)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Гүлсевар Ганиева |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Мөнгөнсаран Балсан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |} ==== 54 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 54 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |54 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Хуморабану Мамажонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Элина Базарова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Ван Чи Вай Кей |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Кинга Вангмо |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Энхжаргал Мөнгөнтсетсег |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |} ==== 57 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 57 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |57 кг | rowspan="2" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="2" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Рико Ямада |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Хуен Тран Нгуен |- | rowspan="4" |'''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Чинг-Ю Яо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ұлжан Сәрсенбек |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 60 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |60 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Тананья Сомнуэк |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Бибинашастамо Холова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Римма Волосенко |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Аяка Тагучи |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Енжи О |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Муштарийбону Иброхимжонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ченгю Янг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |4 :1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |0 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 65 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="12" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |65 кг | rowspan="1" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="1" |1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Май Кито |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Лаура Есенкелді |'''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Феруза Абдуалимова |'''RSC (R2 02:26)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Тсетсегдари Мягмарсурэн |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |3 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 70 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="4" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |70 кг | rowspan="1" |'''Ширек финал''' | rowspan="1" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Сужин Сэон |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |4''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Ойша Тоирова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 75 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="6" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |75 кг | rowspan="3" |'''Ширек финал''' | rowspan="3" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Наоко Касахара |'''RSC (R3 01:28)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Чжуо |'''RSC (R3 01:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |'''RSC (R2 02:40)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Суён Сэонг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Ловлина Боргохаин |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао | '''3 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |2 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |'''3 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Пуджа Рани |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Рухшона Парпиева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |} ==== +80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер +80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Олтиной Сотимбоева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Альфия Патхан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |} {| class="wikitable" style="width:550px; text-align:left;" |+Бокстан Азия чемпионаты 2026: Жеңімпаздар |- style="background:#efefef; text-align:center;" !Салмақ дәрежесі !Чемпион !Мемлекет |- |50 кг-ға дейін |Вишванат Суреш |{{ту|Үндістан}} |- |55 кг-ға дейін |Руи Ямагучи |{{ту|Жапония}} |- |60 кг-ға дейін |Оразбек Асылқұлов |{{ту|Қазақстан}} |- |65 кг-ға дейін |Абдулло Мадаминов |{{ту|Өзбекстан}} |- |70 кг-ға дейін |Зеяд Ишаиш |{{ту|Иордания}} |- |75 кг-ға дейін |Сабыржан Аққалықов |{{ту|Қазақстан}} |- |80 кг-ға дейін |Фазлиддин Эркинбоев |{{ту|Өзбекстан}} |- |85 кг-ға дейін |Нурбек Оралбай |{{ту|Қазақстан}} |- |90 кг-ға дейін |Халимжон Мамасолиев |{{ту|Өзбекстан}} |- |90 кг-нан жоғары |Айбек Оралбай |{{ту|Қазақстан}} |} {| class="wikitable" style="width:550px;" |+Бокстан Азия чемпионаты 2026: Әйелдер арасындағы жеңімпаздар |- style="background:#efefef; text-align:center;" !Салмақ дәрежесі !Чемпион !Мемлекет |- |48 кг-ға дейін |Минакши Минакши |{{ту|Үндістан}} |- |51 кг-ға дейін |Ю Ву |{{ту|Қытай}} |- |54 кг-ға дейін |Прити Прити |{{ту|Үндістан}} |- |57 кг-ға дейін |Пунрави Руенрос |{{ту|Тайланд}} |- |60 кг-ға дейін |Прия Прия |{{ту|Үндістан}} |- |65 кг-ға дейін |Ньен-Чин Чен |{{ту|Тайвань}} |- |70 кг-ға дейін |Арундати Чоудхари |{{ту|Үндістан}} |- |75 кг-ға дейін |Зии Бао |{{ту|Қытай}} |- |80 кг-ға дейін |Надежда Рябец |{{ту|Қазақстан}} |- |80 кг-нан жоғары |Дина Исламбекова |{{ту|Қазақстан}} |} == Командалық есеп == {| class="wikitable sortable" style="width:500px; text-align:center;" |+ Бокстан Азия чемпионаты 2026: Медальдар кестесі |- style="background:#efefef;" ! Орын !! Мемлекет !! Алтын !! Күміс !! Қола !! Барлығы |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Қазақстан}} || 6 || 2 || 0 || 8 |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Үндістан}} || 5 || 3 || 0 || 8 |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Өзбекстан}} || 3 || 3 || 0 || 6 |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Қытай}} || 2 || 2 || 0 || 4 |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Жапония}} || 1 || 1 || 0 || 2 |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Иордания}} || 1 || 1 || 0 || 2 |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тайланд}} || 1 || 1 || 0 || 2 |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тайвань}} || 1 || 1 || 0 || 2 |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|КХДР}} || 0 || 3 || 0 || 3 |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Моңғолия}} || 0 || 2 || 0 || 2 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тәжікстан}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- class="sortbottom" style="background:#efefef;" ! colspan="2" | Барлығы (11 мемлекет) !! 20 !! 20 !! 0 !! 40 |} == Тағы қараңыз == * [[World Boxing]] * [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (World Boxing)|Бокстан әлем чемпионаты 2025]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан Азия чемпионаттары]] 6w78awxaw97vquwfqjx5ns2e3db70ih 3582144 3582142 2026-04-12T07:44:37Z Ashina 7704 /* +80 кг салмақ */ 3582144 wikitext text/x-wiki {{Бокстан жарыс|Атауы=Бокстан Азия чемпионаты 2026|Эмблема=|Өлшемі=200|Сурет сипаттамасы=|Қала=[[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]]|Елдер=|Қатысушылар=|Медальдар=|Ашылуы=[[28 наурыз]] [[2026]]|Жабылуы=[[11 сәуір]] [[2026]]|Өткізілуі=|Алдыңғы= World Boxing аясында тұңғыш рет|Келесі=}} '''Бокстан Азия чемпионаты 2026''' ({{lang-en|2026 Asian Boxing Elite Boxing Championships}}) — [[Моңғолия]] астанасы [[Ұланбатыр]] қаласында 2026 жылдың 30 наурызы мен 10 сәуірі аралығында өткен спорттық шара. Бұл турнир — [[World Boxing]] халықаралық ұйымының аясында ұйымдастырылған алғашқы құрлықтық чемпионат ретінде тарихқа енді<ref>{{Cite web|title=More than 230 male and female boxers will compete in World Boxing’s first ever continental championship when action gets underway at Asian Boxing Elite Boxing Championships 2026 in Mongolia|url=https://worldboxing.org/more-than-230-male-and-female-boxers-will-compete-in-world-boxings-first-ever-continental-championship-when-action-gets-underway-at-asian-boxing-elite-boxing-championships-2026-in-mongolia/}}</ref>. Бұл — Моңғолия тарихында үшінші рет ұйымдастырылып отырған Азия біріншілігі және алғаш рет ерлер мен әйелдер арасындағы жарыстар бір уақытта біріктіріліп өткізіледі. == Тарихы == Жарысқа [[Азия|Азияның]] 25-тен астам елінен 230-дан астам былғары қолғап шебері қатысты. Турнир бағдарламасында ерлер мен әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі бойынша жүлделер сарапқа салынды. Чемпионаттың ресми жеребе тарту рәсімі 29 наурызда өтті. === Жарыс кестесі === Жарыстың негізгі кезеңдері «ASA Arena» спорт кешенінде өтеді: * '''28–29 наурыз:''' Қатысушылардың келуі, медициналық тексеріс және ресми жеребе тарту рәсімі. * '''30 наурыз:''' Салтанатты ашылу рәсімі (сағат 18:30) және алдын ала іріктеу кезеңдері. * '''30 наурыз – 1 сәуір:''' алдын ала кездесулер (Preliminaries ). * '''2–5 сәуір:''' ширек финалдық кездесулер. * '''6–7 сәуір:''' жартылай финалдық кездесулер. * '''8 сәуір:''' Демалыс күні. * '''9 сәуір:''' Әйелдер арасындағы финалдық кездесулер. * '''10 сәуір:''' Ерлер арасындағы финалдық кездесулер және жабылу салтанаты. * '''11 сәуір:''' Делегациялардың қайтуы<ref>{{Cite web|title=Бокс. Чемпионат Азии 2026: расписание, участники, трансляция|url=https://www.olympics.com/ru/news/boks-chempionat-azii-2026-raspisanie-uchastniki-translyaciya}}</ref>. === Дайындық кезеңі және оқу-жаттығу жиыны === Чемпионат алдында, 2026 жылдың 15–27 наурыз аралығында Моңғолия бокс федерациясының ұйымдастыруымен халықаралық оқу-жаттығу жиыны (training camp) өтті. Жаттығу жиыны Ұланбатыр қаласынан 30 шақырым жерде орналасқан «Алтан Шонхор» (Altan Shonkhor) базасында ұйымдастырылды<ref>{{Cite web|title=MONGOLIA TO HOST PRE ASIAN BOXING CHAMPIONSHIP ELITE BOXING TRAINING CAMP IN MARCH|url=https://asianboxing.org/2026/02/mongolia-to-host-pre-asian-boxing-championship-elite-boxing-training-camp-in-march/}}</ref>. === Жарыстың техникалық регламенті мен ұйымдастырылуы === Жарысқа 1986 жылдың 1 қаңтары мен 2007 жылдың 31 желтоқсаны аралығында туған спортшылар қатыса алады. Ерлер арасында 10 салмақ дәрежесі (47-50 кг-нан +90 кг-ға дейін) және әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі (45-48 кг-нан +80 кг-ға дейін) бекітілген. Жарыс [[World Boxing]] халықаралық бокс ұйымының техникалық ережелеріне сәйкес өткізіледі. Ұпай беру «10 ұпайлық жүйе» (Ten Point Must System) бойынша жүзеге асырылады. Ресми бокс жабдықтарымен (қолғап, каска) «Greenhill» компаниясы қамтамасыз етеді. 1-ші орын — алтын, 2-ші орын — күміс, ал екі 3-ші орынға қола медальдар беріледі. Сонымен қатар, спортшыларға рейтингтік ұпайлар үлестіріледі. == Қатысушылар == {| class="wikitable sortable" !№ !Мемлекет !Ерлер (Аты-жөні және салмағы) !Әйелдер (Аты-жөні және салмағы) |- |1 |{{Байрақ|Қазақстан}} | * [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбай]] (50 кг) * [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] (55 кг) * [[Оразбек Асылқұлов]] (60 кг) * [[Ертуған Зейнуллинов]] (65 кг) * [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] (70 кг) * [[Сабыржан Аққалықов]] (75 кг) * [[Ерасыл Жақпеков]] (80 кг) * [[Нұрбек Рахатұлы Оралбай|Нұрбек Оралбай]] (85 кг) * [[Сағындық Тоғамбай]] (90 кг) * [[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбай]] (+90 кг) | * [[Әйгерім Сәттібаева]] (48 кг) * [[Жазира Орақбаева]] (51 кг) * [[Элина Базарова]] (54 кг) * [[Ұлжан Сәрсенбек]] (57 кг) * [[Римма Волосенко]] (60 кг) * [[Лаура Есенкелді]] (65 кг) * [[Бақыт Сейдіш]] (70 кг) * [[Валентина Хальзова]] (75 кг) * [[Надежда Рябец]] (80 кг) * [[Дина Исламбекова]] (+80 кг) |- |2 |{{Байрақ|Өзбекстан}} | * [[Асылбек Жалилов]] (50 кг) * [[Шахзод Музафаров]] (55 кг) * [[Абдурахмон Махмуджонов]] (60 кг) * [[Абдуллох Мадаминов]] (65 кг) * [[Хавасбек Асадуллаев]] (70 кг) * [[Жавохир Абдурахимов]] (75 кг) * [[Фазлиддин Эркинбоев]] (80 кг) * [[Жасурбек Юлдошев]] (85 кг) * [[Халимжон Мамасолиев]] (90 кг) * [[Арман Маханов]] (+90 кг) | * [[Сабина Бобокулова]] (48 кг) * [[Гүлсевар Ганиева]] (51 кг) * [[Хуморабану Мамажонова]] (54 кг) * [[Нигина Уктамова]] (57 кг) * [[Муштарийбону Иброхимжонова]] (60 кг) * [[Феруза Абдуалимова]] (65 кг) * [[Ойша Тоирова]] (70 кг) * [[Азиза Зокирова]] (75 кг) * [[Рухшона Парпиева]] (80 кг) * [[Олтиной Сотимбоева]] (+80 кг) |- |3 |{{Байрақ|Үндістан}} | * [[Вишванат Суреш]] (50 кг) * [[Жадумани Сингх]] (55 кг) * [[Сачин]] (60 кг) * [[Адитя Пратап Ядав]] (65 кг) * [[Дипак]] (70 кг) * [[Акаш]] (75 кг) * [[Анкуш]] (80 кг) * [[Локеш]] (85 кг) * [[Харш Чоудхари]] (90 кг) * [[Нарендер]] (+90 кг) | * [[Минакши]] (48 кг) * [[Нихат Зарин]] (51 кг) * [[Прити]] (54 кг) * [[Жасмин]] (57 кг) * [[Прия]] (60 кг) * [[Анкушита Боро]] (65 кг) * [[Арундхати Чоудхари]] (70 кг) * [[Ловлина Боргохаин]] (75 кг) * [[Пуджа Рани]] (80 кг) * [[Альфия Патхан]] (+80 кг) |- |4 |{{Байрақ|Моңғолия}} | * [[Баттулга Алдархишиг]] (50 кг) * [[Билгүүнсайхан Хархүү]] (55 кг) * [[Буяндалай Баярхүү]] (60 кг) * [[Энхтөр Тэгшжаргал]] (65 кг) * [[Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар]] (70 кг) * [[Далай Ганзориг]] (75 кг) * [[Барияхан Дорж]] (85 кг) * [[Энхсанаа Гантулга]] (90 кг) * [[Бекнур Хали]] (+90 кг) | * [[Номундари Энх-Амгалан]] (48 кг) * [[Мөнгөнсаран Балсан]] (51 кг) * [[Энхжаргал Мөнгөнтсетсег]] (54 кг) * [[Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал]] (57 кг) * [[Намуун Монхор]] (60 кг) * [[Тсетсегдари Мягмарсурэн]] (65 кг) |- |5 |{{Байрақ|Жапония}} | * [[Даичи Иваи]] (50 кг) * [[Руи Ямагучи]] (55 кг) * [[Шунсуке Китамото]] (60 кг) * [[Шион Нишияма]] (65 кг) * [[Сэвон Оказава]] (70 кг) * [[Тайга Яги]] (75 кг) * [[Кай Ториябе]] (80 кг) | * [[Юка Садамацу]] (48 кг) * [[Юна Нишинака]] (51 кг) * [[Цукими Намики]] (54 кг) * [[Рико Ямада]] (57 кг) * [[Аяка Тагучи]] (60 кг) * [[Май Кито]] (65 кг) * [[Наоко Касахара]] (75 кг) |- |6 |{{Байрақ|Қытай}} | * [[Чуанг Лиу]] (55 кг) * [[Ксинлин Чен]] (60 кг) * [[Ксин Жин]] (65 кг) * [[Пейченг Ванг]] (70 кг) * [[Сяобао Ванг]] (80 кг) * [[Сюэчжэн Хан]] (90 кг) * [[Байикевузи Данабике]] (+90 кг) | * [[Ю Ву]] (51 кг) * [[Сюань Чжао]] (54 кг) * [[Зии Чен]] (57 кг) * [[Ченгю Янг]] (60 кг) * [[Шу Ли]] (65 кг) * [[Алимире Абудурейиму]] (70 кг) * [[Зии Бао]] (75 кг) |- |7 |{{Байрақ|Тайвань}} | * [[Чиа-Фенг Пенг]] (55 кг) * [[Ченг-Вей Ли]] (60 кг) * [[Ю Лин]] (65 кг) * [[Чинг-Эн Чанг]] (70 кг) * [[Руи-Зун Цай]] (80 кг) | * [[И-Сюань Го]] (51 кг) * [[Сяо-Вэнь Хуанг]] (54 кг) * [[Чинг-Ю Яо]] (57 кг) * [[Ю-Тинг Лин]] (60 кг) * [[Ньен-Чин Чен]] (65 кг) * [[Ю-Тинг Чжуо]] (75 кг) |- |8 |{{Байрақ|Корея Республикасы}} | * [[Сехёнг Жо]] (55 кг) * [[Донгхван Жанг]] (60 кг) * [[Жунсу Ким]] (70 кг) * [[Минсэонг Ким]] (80 кг) * [[Гичае Ким]] (85 кг) * [[Таеунг Жу]] (+90 кг) | * [[Чоронг Бак]] (51 кг) * [[Аэжи Им]] (54 кг) * [[Енжи О]] (60 кг) * [[Сужин Сэон]] (57 кг) * [[Суён Сэонг]] (75 кг) |- |9 |{{Байрақ|Таиланд}} | * [[Пануват Пуннакорн]] (50 кг) * [[Кангпи Бокхунтход]] (55 кг) * [[Сакда Руамтам]] (60 кг) * [[Бунжонг Синсири]] (65 кг) * [[Вирапон Джонгжохо]] (80 кг) | * [[Типсатча Йодваре]] (48 кг) * [[Чутамат Раксат]] (51 кг) * [[Натнича Чонгпронгкланг]] (54 кг) * [[Пунрави Руенрос]] (57 кг) * [[Тананья Сомнуэк]] (60 кг) * [[Порнтип Буапа]] (65 кг) |- |10 |{{Байрақ|Қырғызстан}} | * [[Бекзат Ергешов]] (50 кг) * [[Нұрсұлтан Асанакунов]] (55 кг) * [[Амантур Жұмаев]] (60 кг) * [[Мирзохид Имамназаров]] (65 кг) * [[Эльдар Тұрдубаев]] (70 кг) * [[Атай Дамир]] (75 кг) * [[Сағын Сатыбалды уулу]] (80 кг) * [[Мұхаммедазиз Закиров]] (85 кг) * [[Тыныстан Алыбаев]] (90 кг) |— |- |11 |{{Байрақ|Тәжікстан}} | * [[Анушервон Фазылов]] (55 кг) * [[Акмал Убаидов]] (60 кг) * [[Руслан Гафуров]] (65 кг) * [[Шамшер Саидов]] (75 кг) * [[Некруз Салимов]] (80 кг) * [[Парвиз Каримов]] (90 кг) * [[Мұхаммед Аброридинов]] (+90 кг) | * [[Мижгона Самадова]] (57 кг) * [[Бибинашастамо Холова]] (60 кг) |- |12 |{{Байрақ|Иордания}} | * [[Хутайфа Эшиш]] (50 кг) * [[Махди Алмашалех]] (80 кг) * [[Мохаммад Абу Жажех]] (85 кг) * [[Обада Алкасбех]] (65 кг) * [[Зеяд Эашаш]] (70 кг) * [[Заид Алдин Эашаш]] (75 кг) * [[Хусейн Иашаиш]] (80 кг) * [[Мохаммад Сулейман]] (85 кг) |— |- |13 |{{Байрақ|Филиппин}} | * [[Джон Уэйн Висера]] (50 кг) * [[Аарон Джуд Бадо]] (55 кг) * [[Пол Жюлифер Баскон]] (60 кг) * [[Норлан Петесио]] (70 кг) |[[Ксиан Багухин]] (51 кг) |- |14 |{{Байрақ|Түрікменстан}} | * [[Мейлис Шадурдыев]] (55 кг) * [[Довлет Муханов]] (60 кг) * [[Иласбек Кочкаров]] (75 кг) * [[Байрамдурды Нұрмұхаммедов]] (70 кг) * [[Ықылас Багтыяров]] (80 кг) * [[Довлет Ысламов]] (+90 кг) |— |- |15 |{{Байрақ|Сингапур}} | * [[Клайден Тео Хан Шерн]] (55 кг) * [[Каэлан Кларк]] (65 кг) * [[Велван Тан]] (75 кг) | * [[Даниша Матиалаган]] (51 кг) * [[Ван Чи Вай Кей]] (54 кг) |- |16 |{{Байрақ|КХДР}} |[[Тае Ил Ким]] (50 кг) | * [[Кум Бёль Ан]] (51 кг) * [[Ун Гёнг Вон]] (60 кг) * [[Хё Сун Хванг]] (65 кг) |- |17 |{{Байрақ|Бутан}} | * [[Мигма Доржи]] (50 кг) * [[Дечен Доржи]] (60 кг) * [[Кинлей Кинлей]] (65 кг) | * [[Чимми Вангмо]] (48 кг) * [[Кинга Вангмо]] (54 кг) |- |18 |{{Байрақ|Индонезия}} | * [[Фредрик Ампаге]] (50 кг) * [[Марс Де Вольта]] (60 кг) * [[Майкель Мускита]] (80 кг) |— |- |19 |{{Байрақ|Вьетнам}} |— | * [[Тхи Куинь Ань Пхам]] (48 кг) * [[Хуен Тран Нгуен]] (57 кг) |- |20 |{{Байрақ|БАӘ}} |[[Орхан Агаев]] (+90 кг) |— |- |21 |{{Байрақ|Сауд Арабиясы}} |[[Моуса Альхавсау]] (65 кг) |— |} == Жарыс нәтижесі == === Ерлер === ==== 50 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 50 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:"15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 50 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | [[1 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Бекзат Ергешов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} '''Вишванат Суреш''' |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Пануват Пуннакорн | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Асылбек Жалилов | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Мигма Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[4 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Санжар Тәшкенбай |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |- | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |'''|'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Индонезия}} Фредрик Ампаге |- | style="text-align: left;" |{{ту|КХДР}} Тае Ил Ким |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="text-align: left;" |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |'''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Баттулга Алдархишиг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Day 9 Results. Semi-Final|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Day-9-Results.pdf}}</ref> | rowspan="2" |[[7 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |5 : 0 | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи | style="text-align: left;" |5 : 0 |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- |'''Финал'''<ref name=":0">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX16_2026-04-10-13_00_00.pdf}}</ref> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |0 : 5 | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |} ==== 55 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:" 15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Көк бұрыш ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Қызыл бұрыш |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 55 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | [[31 наурыз]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Махди Алмашалех | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} '''Шахзод Музафаров''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Нұрсұлтан Асанакунов | '''1 : 4''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Аарон Джуд Бадо | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} '''Руи Ямагучи''' | '''3 : 2''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Жадумани Сингх Мандеңбам |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Оңтүстік Корея}} Сехёнг Жо | '''2 : 3''' |style="text-align: center;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай Республикасы}} '''Чиа-Фенг Пенг''' |'''5 : 0''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Клайден Тео Хан Шерн |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Кангпи Бокхунтход |'''1 : 4''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} '''Чуанг Лиу''' |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[3 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} '''Махмұд Сабырхан''' |style="text-align: center;" |'''3 : 2''' | style="text-align: left;" |{{ту|Өзбекстан}} Шахзод Музафаров |- | style="text-align: left;" |{{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' | style="text-align: center;" |'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Билгүүнсайхан Хархүү |- | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- | style="text-align: left;" |'''{{ту|Тайвань}} Чиа-Фенг Пенг''' |style="text-align: left;" | '''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |[[6 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Махмұд Сабырхан |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи | style="text-align: left;" |4 : 1 |'''{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу''' |- |'''Финал'''<ref name=":0" /> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |0 : 4 | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 60 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 60 кг | rowspan="8" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="8" | 1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Акмал Убаидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Пол Жюлифер Баскон | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксинлин Чен | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Донгхван Жанг | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Амантур Жұмаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Марс Де Вольта |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Дечен Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Буяндалай Баярхүү | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''Walkover''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 65 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 65 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхтөр Тэгшжаргал | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сауд Арабиясы}} Моуса Альхавсау |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Каэлан Кларк | '''RSC (R3 02:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксин Жин | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Кинлей Кинлей |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Руслан Гафуров | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ю Лин | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шион Нишияма | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":3">{{Cite web|title=Day 8 Results <nowiki>|</nowiki> Asian Boxing Elite Boxing Championships|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Day-8-Results.pdf}}</ref> | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Шион Нишияма |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 70 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 70 кг | rowspan="6" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="6" | 30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Жунсу Ким | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Чинг-Эн Чанг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Норлан Петесио | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Велван Тан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Хавасбек Асадуллаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Байрамдурды Нұрмұхаммедов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |ТКО | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Пейченг Ванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 75 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 75 кг | rowspan="4" | '''Ширек финал'''<ref name=":4">{{Cite web|title=Day 7 Results <nowiki>|</nowiki> Asian Boxing Elite Boxing Championships|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Results-Day-7.pdf}}</ref> | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Атай Дамир |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Ықылас Багтыяров | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Заид Алдин Эашаш | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Тайга Яги | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |TKO | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 80 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 80 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Вирапон Джонгжохо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''RSC (R3 03:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Кай Ториябе |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Сағын Сатыбалды уулу | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | '''RSC (R2 00:30)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Руи-Зун Цай |- | rowspan="4" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Анкуш | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Майкель Мускита |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ерасыл Жақпеков | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | 1''' : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |0 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |} ==== 85 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 85 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 85 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж | 3''' : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Сулейман |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Локеш | 5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Гичае Ким |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мұхаммедазиз Закиров | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Локеш |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |} ==== 90 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 90 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Тыныстан Алыбаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхсанаа Гантулга | Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сюэчжэн Хан |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |} ==== 90+ кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер +90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +90 кг | rowspan="1" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="1" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бекнур Хали | '''RSC (R3 02:05)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Таеунг Жу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Нарендер | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|БАӘ}} Орхан Агаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Мұхаммед Аброридинов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нарендер |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |} === Әйелдер === ==== 48 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 48 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |48 кг | rowspan="4" |'''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юка Садамацу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Чимми Вангмо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Тхи Куинь Ань Пхам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |3''' : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Сабина Бобокулова |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |- |'''Финал'''<ref name=":1">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Women Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX15_2026-04-09-13_00_00.pdf}}</ref> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |} ==== 51 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 51 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |51 кг | rowspan="4" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="4" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Даниша Матиалаган |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Чутамат Раксат |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Жазира Орақбаева |'''RSC-I (R3 02:01)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юна Нишинака |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |'''RSC (R1 02:38)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Гүлсевар Ганиева |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Мөнгөнсаран Балсан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |} ==== 54 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 54 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |54 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Хуморабану Мамажонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Элина Базарова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Ван Чи Вай Кей |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Кинга Вангмо |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Энхжаргал Мөнгөнтсетсег |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |} ==== 57 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 57 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |57 кг | rowspan="2" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="2" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Рико Ямада |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Хуен Тран Нгуен |- | rowspan="4" |'''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Чинг-Ю Яо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ұлжан Сәрсенбек |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 60 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |60 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Тананья Сомнуэк |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Бибинашастамо Холова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Римма Волосенко |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Аяка Тагучи |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Енжи О |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Муштарийбону Иброхимжонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ченгю Янг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |4 :1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |0 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 65 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="12" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |65 кг | rowspan="1" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="1" |1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Май Кито |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Лаура Есенкелді |'''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Феруза Абдуалимова |'''RSC (R2 02:26)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Тсетсегдари Мягмарсурэн |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |3 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 70 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="4" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |70 кг | rowspan="1" |'''Ширек финал''' | rowspan="1" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Сужин Сэон |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |4''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Ойша Тоирова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 75 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="6" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |75 кг | rowspan="3" |'''Ширек финал''' | rowspan="3" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Наоко Касахара |'''RSC (R3 01:28)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Чжуо |'''RSC (R3 01:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |'''RSC (R2 02:40)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Суён Сэонг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Ловлина Боргохаин |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао | '''3 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |2 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |'''3 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Пуджа Рани |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Рухшона Парпиева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |} ==== +80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер +80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Олтиной Сотимбоева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Альфия Патхан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |} == Чемпиондар == {| class="wikitable" style="width:550px; text-align:left;" |+Бокстан Азия чемпионаты 2026: Жеңімпаздар |- style="background:#efefef; text-align:center;" !Салмақ дәрежесі !Чемпион !Мемлекет |- |50 кг |Вишванат Суреш |{{Байрақ|Үндістан}} |- |55 кг |Руи Ямагучи |{{Байрақ|Жапония}} |- |60 кг |Оразбек Асылқұлов |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |65 кг |Абдулло Мадаминов |{{Байрақ|Өзбекстан}} |- |70 кг |Зеяд Ишаиш |{{Байрақ|Иордания}} |- |75 кг |Сабыржан Аққалықов |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |80 кг |Фазлиддин Эркинбоев |{{Байрақ|Өзбекстан}} |- |85 кг |Нурбек Оралбай |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |90 кг |Халимжон Мамасолиев |{{Байрақ|Өзбекстан}} |- |90 кг |Айбек Оралбай |{{Байрақ|Қазақстан}} |} {| class="wikitable" style="width:550px;" |+Бокстан Азия чемпионаты 2026: Әйелдер арасындағы жеңімпаздар |- style="background:#efefef; text-align:center;" !Салмақ дәрежесі !Чемпион !Мемлекет |- |48 кг |Минакши Минакши |{{Байрақ|Үндістан}} |- |51 кг |Ю Ву |{{Байрақ|Қытай}} |- |54 кг |Прити Прити |{{Байрақ|Үндістан}} |- |57 кг |Пунрави Руенрос |{{Байрақ|Тайланд}} |- |60 кг |Прия Прия |{{Байрақ|Үндістан}} |- |65 кг |Ньен-Чин Чен |{{Байрақ|Тайвань}} |- |70 кг |Арундати Чоудхари |{{Байрақ|Үндістан}} |- |75 кг |Зии Бао |{{Байрақ|Қытай}} |- |80 кг |Надежда Рябец |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |80 кг |Дина Исламбекова |{{Байрақ|Қазақстан}} |} == Командалық есеп == {| class="wikitable sortable" style="width:500px; text-align:center;" |+ Бокстан Азия чемпионаты 2026: Медальдар кестесі |- style="background:#efefef;" ! Орын !! Мемлекет !! Алтын !! Күміс !! Қола !! Барлығы |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Қазақстан}} || 6 || 2 || 0 || 8 |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Үндістан}} || 5 || 3 || 0 || 8 |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Өзбекстан}} || 3 || 3 || 0 || 6 |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Қытай}} || 2 || 2 || 0 || 4 |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Жапония}} || 1 || 1 || 0 || 2 |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Иордания}} || 1 || 1 || 0 || 2 |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тайланд}} || 1 || 1 || 0 || 2 |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тайвань}} || 1 || 1 || 0 || 2 |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|КХДР}} || 0 || 3 || 0 || 3 |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Моңғолия}} || 0 || 2 || 0 || 2 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тәжікстан}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- class="sortbottom" style="background:#efefef;" ! colspan="2" | Барлығы (11 мемлекет) !! 20 !! 20 !! 0 !! 40 |} == Тағы қараңыз == * [[World Boxing]] * [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (World Boxing)|Бокстан әлем чемпионаты 2025]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан Азия чемпионаттары]] 8oq8ro2rh9l9p9eh95x131zthxtfemv 3582156 3582144 2026-04-12T08:02:49Z Ashina 7704 /* Командалық есеп */ 3582156 wikitext text/x-wiki {{Бокстан жарыс|Атауы=Бокстан Азия чемпионаты 2026|Эмблема=|Өлшемі=200|Сурет сипаттамасы=|Қала=[[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]]|Елдер=|Қатысушылар=|Медальдар=|Ашылуы=[[28 наурыз]] [[2026]]|Жабылуы=[[11 сәуір]] [[2026]]|Өткізілуі=|Алдыңғы= World Boxing аясында тұңғыш рет|Келесі=}} '''Бокстан Азия чемпионаты 2026''' ({{lang-en|2026 Asian Boxing Elite Boxing Championships}}) — [[Моңғолия]] астанасы [[Ұланбатыр]] қаласында 2026 жылдың 30 наурызы мен 10 сәуірі аралығында өткен спорттық шара. Бұл турнир — [[World Boxing]] халықаралық ұйымының аясында ұйымдастырылған алғашқы құрлықтық чемпионат ретінде тарихқа енді<ref>{{Cite web|title=More than 230 male and female boxers will compete in World Boxing’s first ever continental championship when action gets underway at Asian Boxing Elite Boxing Championships 2026 in Mongolia|url=https://worldboxing.org/more-than-230-male-and-female-boxers-will-compete-in-world-boxings-first-ever-continental-championship-when-action-gets-underway-at-asian-boxing-elite-boxing-championships-2026-in-mongolia/}}</ref>. Бұл — Моңғолия тарихында үшінші рет ұйымдастырылып отырған Азия біріншілігі және алғаш рет ерлер мен әйелдер арасындағы жарыстар бір уақытта біріктіріліп өткізіледі. == Тарихы == Жарысқа [[Азия|Азияның]] 25-тен астам елінен 230-дан астам былғары қолғап шебері қатысты. Турнир бағдарламасында ерлер мен әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі бойынша жүлделер сарапқа салынды. Чемпионаттың ресми жеребе тарту рәсімі 29 наурызда өтті. === Жарыс кестесі === Жарыстың негізгі кезеңдері «ASA Arena» спорт кешенінде өтеді: * '''28–29 наурыз:''' Қатысушылардың келуі, медициналық тексеріс және ресми жеребе тарту рәсімі. * '''30 наурыз:''' Салтанатты ашылу рәсімі (сағат 18:30) және алдын ала іріктеу кезеңдері. * '''30 наурыз – 1 сәуір:''' алдын ала кездесулер (Preliminaries ). * '''2–5 сәуір:''' ширек финалдық кездесулер. * '''6–7 сәуір:''' жартылай финалдық кездесулер. * '''8 сәуір:''' Демалыс күні. * '''9 сәуір:''' Әйелдер арасындағы финалдық кездесулер. * '''10 сәуір:''' Ерлер арасындағы финалдық кездесулер және жабылу салтанаты. * '''11 сәуір:''' Делегациялардың қайтуы<ref>{{Cite web|title=Бокс. Чемпионат Азии 2026: расписание, участники, трансляция|url=https://www.olympics.com/ru/news/boks-chempionat-azii-2026-raspisanie-uchastniki-translyaciya}}</ref>. === Дайындық кезеңі және оқу-жаттығу жиыны === Чемпионат алдында, 2026 жылдың 15–27 наурыз аралығында Моңғолия бокс федерациясының ұйымдастыруымен халықаралық оқу-жаттығу жиыны (training camp) өтті. Жаттығу жиыны Ұланбатыр қаласынан 30 шақырым жерде орналасқан «Алтан Шонхор» (Altan Shonkhor) базасында ұйымдастырылды<ref>{{Cite web|title=MONGOLIA TO HOST PRE ASIAN BOXING CHAMPIONSHIP ELITE BOXING TRAINING CAMP IN MARCH|url=https://asianboxing.org/2026/02/mongolia-to-host-pre-asian-boxing-championship-elite-boxing-training-camp-in-march/}}</ref>. === Жарыстың техникалық регламенті мен ұйымдастырылуы === Жарысқа 1986 жылдың 1 қаңтары мен 2007 жылдың 31 желтоқсаны аралығында туған спортшылар қатыса алады. Ерлер арасында 10 салмақ дәрежесі (47-50 кг-нан +90 кг-ға дейін) және әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі (45-48 кг-нан +80 кг-ға дейін) бекітілген. Жарыс [[World Boxing]] халықаралық бокс ұйымының техникалық ережелеріне сәйкес өткізіледі. Ұпай беру «10 ұпайлық жүйе» (Ten Point Must System) бойынша жүзеге асырылады. Ресми бокс жабдықтарымен (қолғап, каска) «Greenhill» компаниясы қамтамасыз етеді. 1-ші орын — алтын, 2-ші орын — күміс, ал екі 3-ші орынға қола медальдар беріледі. Сонымен қатар, спортшыларға рейтингтік ұпайлар үлестіріледі. == Қатысушылар == {| class="wikitable sortable" !№ !Мемлекет !Ерлер (Аты-жөні және салмағы) !Әйелдер (Аты-жөні және салмағы) |- |1 |{{Байрақ|Қазақстан}} | * [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбай]] (50 кг) * [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] (55 кг) * [[Оразбек Асылқұлов]] (60 кг) * [[Ертуған Зейнуллинов]] (65 кг) * [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] (70 кг) * [[Сабыржан Аққалықов]] (75 кг) * [[Ерасыл Жақпеков]] (80 кг) * [[Нұрбек Рахатұлы Оралбай|Нұрбек Оралбай]] (85 кг) * [[Сағындық Тоғамбай]] (90 кг) * [[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбай]] (+90 кг) | * [[Әйгерім Сәттібаева]] (48 кг) * [[Жазира Орақбаева]] (51 кг) * [[Элина Базарова]] (54 кг) * [[Ұлжан Сәрсенбек]] (57 кг) * [[Римма Волосенко]] (60 кг) * [[Лаура Есенкелді]] (65 кг) * [[Бақыт Сейдіш]] (70 кг) * [[Валентина Хальзова]] (75 кг) * [[Надежда Рябец]] (80 кг) * [[Дина Исламбекова]] (+80 кг) |- |2 |{{Байрақ|Өзбекстан}} | * [[Асылбек Жалилов]] (50 кг) * [[Шахзод Музафаров]] (55 кг) * [[Абдурахмон Махмуджонов]] (60 кг) * [[Абдуллох Мадаминов]] (65 кг) * [[Хавасбек Асадуллаев]] (70 кг) * [[Жавохир Абдурахимов]] (75 кг) * [[Фазлиддин Эркинбоев]] (80 кг) * [[Жасурбек Юлдошев]] (85 кг) * [[Халимжон Мамасолиев]] (90 кг) * [[Арман Маханов]] (+90 кг) | * [[Сабина Бобокулова]] (48 кг) * [[Гүлсевар Ганиева]] (51 кг) * [[Хуморабану Мамажонова]] (54 кг) * [[Нигина Уктамова]] (57 кг) * [[Муштарийбону Иброхимжонова]] (60 кг) * [[Феруза Абдуалимова]] (65 кг) * [[Ойша Тоирова]] (70 кг) * [[Азиза Зокирова]] (75 кг) * [[Рухшона Парпиева]] (80 кг) * [[Олтиной Сотимбоева]] (+80 кг) |- |3 |{{Байрақ|Үндістан}} | * [[Вишванат Суреш]] (50 кг) * [[Жадумани Сингх]] (55 кг) * [[Сачин]] (60 кг) * [[Адитя Пратап Ядав]] (65 кг) * [[Дипак]] (70 кг) * [[Акаш]] (75 кг) * [[Анкуш]] (80 кг) * [[Локеш]] (85 кг) * [[Харш Чоудхари]] (90 кг) * [[Нарендер]] (+90 кг) | * [[Минакши]] (48 кг) * [[Нихат Зарин]] (51 кг) * [[Прити]] (54 кг) * [[Жасмин]] (57 кг) * [[Прия]] (60 кг) * [[Анкушита Боро]] (65 кг) * [[Арундхати Чоудхари]] (70 кг) * [[Ловлина Боргохаин]] (75 кг) * [[Пуджа Рани]] (80 кг) * [[Альфия Патхан]] (+80 кг) |- |4 |{{Байрақ|Моңғолия}} | * [[Баттулга Алдархишиг]] (50 кг) * [[Билгүүнсайхан Хархүү]] (55 кг) * [[Буяндалай Баярхүү]] (60 кг) * [[Энхтөр Тэгшжаргал]] (65 кг) * [[Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар]] (70 кг) * [[Далай Ганзориг]] (75 кг) * [[Барияхан Дорж]] (85 кг) * [[Энхсанаа Гантулга]] (90 кг) * [[Бекнур Хали]] (+90 кг) | * [[Номундари Энх-Амгалан]] (48 кг) * [[Мөнгөнсаран Балсан]] (51 кг) * [[Энхжаргал Мөнгөнтсетсег]] (54 кг) * [[Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал]] (57 кг) * [[Намуун Монхор]] (60 кг) * [[Тсетсегдари Мягмарсурэн]] (65 кг) |- |5 |{{Байрақ|Жапония}} | * [[Даичи Иваи]] (50 кг) * [[Руи Ямагучи]] (55 кг) * [[Шунсуке Китамото]] (60 кг) * [[Шион Нишияма]] (65 кг) * [[Сэвон Оказава]] (70 кг) * [[Тайга Яги]] (75 кг) * [[Кай Ториябе]] (80 кг) | * [[Юка Садамацу]] (48 кг) * [[Юна Нишинака]] (51 кг) * [[Цукими Намики]] (54 кг) * [[Рико Ямада]] (57 кг) * [[Аяка Тагучи]] (60 кг) * [[Май Кито]] (65 кг) * [[Наоко Касахара]] (75 кг) |- |6 |{{Байрақ|Қытай}} | * [[Чуанг Лиу]] (55 кг) * [[Ксинлин Чен]] (60 кг) * [[Ксин Жин]] (65 кг) * [[Пейченг Ванг]] (70 кг) * [[Сяобао Ванг]] (80 кг) * [[Сюэчжэн Хан]] (90 кг) * [[Байикевузи Данабике]] (+90 кг) | * [[Ю Ву]] (51 кг) * [[Сюань Чжао]] (54 кг) * [[Зии Чен]] (57 кг) * [[Ченгю Янг]] (60 кг) * [[Шу Ли]] (65 кг) * [[Алимире Абудурейиму]] (70 кг) * [[Зии Бао]] (75 кг) |- |7 |{{Байрақ|Тайвань}} | * [[Чиа-Фенг Пенг]] (55 кг) * [[Ченг-Вей Ли]] (60 кг) * [[Ю Лин]] (65 кг) * [[Чинг-Эн Чанг]] (70 кг) * [[Руи-Зун Цай]] (80 кг) | * [[И-Сюань Го]] (51 кг) * [[Сяо-Вэнь Хуанг]] (54 кг) * [[Чинг-Ю Яо]] (57 кг) * [[Ю-Тинг Лин]] (60 кг) * [[Ньен-Чин Чен]] (65 кг) * [[Ю-Тинг Чжуо]] (75 кг) |- |8 |{{Байрақ|Корея Республикасы}} | * [[Сехёнг Жо]] (55 кг) * [[Донгхван Жанг]] (60 кг) * [[Жунсу Ким]] (70 кг) * [[Минсэонг Ким]] (80 кг) * [[Гичае Ким]] (85 кг) * [[Таеунг Жу]] (+90 кг) | * [[Чоронг Бак]] (51 кг) * [[Аэжи Им]] (54 кг) * [[Енжи О]] (60 кг) * [[Сужин Сэон]] (57 кг) * [[Суён Сэонг]] (75 кг) |- |9 |{{Байрақ|Таиланд}} | * [[Пануват Пуннакорн]] (50 кг) * [[Кангпи Бокхунтход]] (55 кг) * [[Сакда Руамтам]] (60 кг) * [[Бунжонг Синсири]] (65 кг) * [[Вирапон Джонгжохо]] (80 кг) | * [[Типсатча Йодваре]] (48 кг) * [[Чутамат Раксат]] (51 кг) * [[Натнича Чонгпронгкланг]] (54 кг) * [[Пунрави Руенрос]] (57 кг) * [[Тананья Сомнуэк]] (60 кг) * [[Порнтип Буапа]] (65 кг) |- |10 |{{Байрақ|Қырғызстан}} | * [[Бекзат Ергешов]] (50 кг) * [[Нұрсұлтан Асанакунов]] (55 кг) * [[Амантур Жұмаев]] (60 кг) * [[Мирзохид Имамназаров]] (65 кг) * [[Эльдар Тұрдубаев]] (70 кг) * [[Атай Дамир]] (75 кг) * [[Сағын Сатыбалды уулу]] (80 кг) * [[Мұхаммедазиз Закиров]] (85 кг) * [[Тыныстан Алыбаев]] (90 кг) |— |- |11 |{{Байрақ|Тәжікстан}} | * [[Анушервон Фазылов]] (55 кг) * [[Акмал Убаидов]] (60 кг) * [[Руслан Гафуров]] (65 кг) * [[Шамшер Саидов]] (75 кг) * [[Некруз Салимов]] (80 кг) * [[Парвиз Каримов]] (90 кг) * [[Мұхаммед Аброридинов]] (+90 кг) | * [[Мижгона Самадова]] (57 кг) * [[Бибинашастамо Холова]] (60 кг) |- |12 |{{Байрақ|Иордания}} | * [[Хутайфа Эшиш]] (50 кг) * [[Махди Алмашалех]] (80 кг) * [[Мохаммад Абу Жажех]] (85 кг) * [[Обада Алкасбех]] (65 кг) * [[Зеяд Эашаш]] (70 кг) * [[Заид Алдин Эашаш]] (75 кг) * [[Хусейн Иашаиш]] (80 кг) * [[Мохаммад Сулейман]] (85 кг) |— |- |13 |{{Байрақ|Филиппин}} | * [[Джон Уэйн Висера]] (50 кг) * [[Аарон Джуд Бадо]] (55 кг) * [[Пол Жюлифер Баскон]] (60 кг) * [[Норлан Петесио]] (70 кг) |[[Ксиан Багухин]] (51 кг) |- |14 |{{Байрақ|Түрікменстан}} | * [[Мейлис Шадурдыев]] (55 кг) * [[Довлет Муханов]] (60 кг) * [[Иласбек Кочкаров]] (75 кг) * [[Байрамдурды Нұрмұхаммедов]] (70 кг) * [[Ықылас Багтыяров]] (80 кг) * [[Довлет Ысламов]] (+90 кг) |— |- |15 |{{Байрақ|Сингапур}} | * [[Клайден Тео Хан Шерн]] (55 кг) * [[Каэлан Кларк]] (65 кг) * [[Велван Тан]] (75 кг) | * [[Даниша Матиалаган]] (51 кг) * [[Ван Чи Вай Кей]] (54 кг) |- |16 |{{Байрақ|КХДР}} |[[Тае Ил Ким]] (50 кг) | * [[Кум Бёль Ан]] (51 кг) * [[Ун Гёнг Вон]] (60 кг) * [[Хё Сун Хванг]] (65 кг) |- |17 |{{Байрақ|Бутан}} | * [[Мигма Доржи]] (50 кг) * [[Дечен Доржи]] (60 кг) * [[Кинлей Кинлей]] (65 кг) | * [[Чимми Вангмо]] (48 кг) * [[Кинга Вангмо]] (54 кг) |- |18 |{{Байрақ|Индонезия}} | * [[Фредрик Ампаге]] (50 кг) * [[Марс Де Вольта]] (60 кг) * [[Майкель Мускита]] (80 кг) |— |- |19 |{{Байрақ|Вьетнам}} |— | * [[Тхи Куинь Ань Пхам]] (48 кг) * [[Хуен Тран Нгуен]] (57 кг) |- |20 |{{Байрақ|БАӘ}} |[[Орхан Агаев]] (+90 кг) |— |- |21 |{{Байрақ|Сауд Арабиясы}} |[[Моуса Альхавсау]] (65 кг) |— |} == Жарыс нәтижесі == === Ерлер === ==== 50 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 50 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:"15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 50 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | [[1 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Бекзат Ергешов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} '''Вишванат Суреш''' |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Пануват Пуннакорн | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Асылбек Жалилов | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Мигма Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[4 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Санжар Тәшкенбай |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |- | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |'''|'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Индонезия}} Фредрик Ампаге |- | style="text-align: left;" |{{ту|КХДР}} Тае Ил Ким |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="text-align: left;" |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |'''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Баттулга Алдархишиг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Day 9 Results. Semi-Final|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Day-9-Results.pdf}}</ref> | rowspan="2" |[[7 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |5 : 0 | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи | style="text-align: left;" |5 : 0 |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- |'''Финал'''<ref name=":0">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX16_2026-04-10-13_00_00.pdf}}</ref> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |0 : 5 | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |} ==== 55 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:" 15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Көк бұрыш ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Қызыл бұрыш |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 55 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | [[31 наурыз]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Махди Алмашалех | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} '''Шахзод Музафаров''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Нұрсұлтан Асанакунов | '''1 : 4''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Аарон Джуд Бадо | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} '''Руи Ямагучи''' | '''3 : 2''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Жадумани Сингх Мандеңбам |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Оңтүстік Корея}} Сехёнг Жо | '''2 : 3''' |style="text-align: center;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай Республикасы}} '''Чиа-Фенг Пенг''' |'''5 : 0''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Клайден Тео Хан Шерн |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Кангпи Бокхунтход |'''1 : 4''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} '''Чуанг Лиу''' |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[3 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} '''Махмұд Сабырхан''' |style="text-align: center;" |'''3 : 2''' | style="text-align: left;" |{{ту|Өзбекстан}} Шахзод Музафаров |- | style="text-align: left;" |{{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' | style="text-align: center;" |'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Билгүүнсайхан Хархүү |- | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- | style="text-align: left;" |'''{{ту|Тайвань}} Чиа-Фенг Пенг''' |style="text-align: left;" | '''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |[[6 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Махмұд Сабырхан |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи | style="text-align: left;" |4 : 1 |'''{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу''' |- |'''Финал'''<ref name=":0" /> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |0 : 4 | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 60 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 60 кг | rowspan="8" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="8" | 1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Акмал Убаидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Пол Жюлифер Баскон | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксинлин Чен | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Донгхван Жанг | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Амантур Жұмаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Марс Де Вольта |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Дечен Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Буяндалай Баярхүү | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''Walkover''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 65 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 65 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхтөр Тэгшжаргал | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сауд Арабиясы}} Моуса Альхавсау |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Каэлан Кларк | '''RSC (R3 02:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксин Жин | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Кинлей Кинлей |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Руслан Гафуров | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ю Лин | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шион Нишияма | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":3">{{Cite web|title=Day 8 Results <nowiki>|</nowiki> Asian Boxing Elite Boxing Championships|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Day-8-Results.pdf}}</ref> | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Шион Нишияма |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 70 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 70 кг | rowspan="6" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="6" | 30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Жунсу Ким | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Чинг-Эн Чанг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Норлан Петесио | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Велван Тан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Хавасбек Асадуллаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Байрамдурды Нұрмұхаммедов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |ТКО | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Пейченг Ванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 75 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 75 кг | rowspan="4" | '''Ширек финал'''<ref name=":4">{{Cite web|title=Day 7 Results <nowiki>|</nowiki> Asian Boxing Elite Boxing Championships|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Results-Day-7.pdf}}</ref> | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Атай Дамир |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Ықылас Багтыяров | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Заид Алдин Эашаш | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Тайга Яги | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |TKO | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 80 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 80 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Вирапон Джонгжохо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''RSC (R3 03:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Кай Ториябе |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Сағын Сатыбалды уулу | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | '''RSC (R2 00:30)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Руи-Зун Цай |- | rowspan="4" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Анкуш | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Майкель Мускита |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ерасыл Жақпеков | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | 1''' : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |0 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |} ==== 85 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 85 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 85 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж | 3''' : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Сулейман |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Локеш | 5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Гичае Ким |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мұхаммедазиз Закиров | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Локеш |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |} ==== 90 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 90 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Тыныстан Алыбаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхсанаа Гантулга | Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сюэчжэн Хан |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |} ==== 90+ кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер +90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +90 кг | rowspan="1" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="1" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бекнур Хали | '''RSC (R3 02:05)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Таеунг Жу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Нарендер | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|БАӘ}} Орхан Агаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Мұхаммед Аброридинов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нарендер |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |} === Әйелдер === ==== 48 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 48 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |48 кг | rowspan="4" |'''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юка Садамацу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Чимми Вангмо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Тхи Куинь Ань Пхам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |3''' : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Сабина Бобокулова |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |- |'''Финал'''<ref name=":1">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Women Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX15_2026-04-09-13_00_00.pdf}}</ref> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |} ==== 51 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 51 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |51 кг | rowspan="4" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="4" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Даниша Матиалаган |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Чутамат Раксат |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Жазира Орақбаева |'''RSC-I (R3 02:01)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юна Нишинака |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |'''RSC (R1 02:38)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Гүлсевар Ганиева |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Мөнгөнсаран Балсан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |} ==== 54 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 54 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |54 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Хуморабану Мамажонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Элина Базарова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Ван Чи Вай Кей |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Кинга Вангмо |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Энхжаргал Мөнгөнтсетсег |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |} ==== 57 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 57 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |57 кг | rowspan="2" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="2" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Рико Ямада |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Хуен Тран Нгуен |- | rowspan="4" |'''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Чинг-Ю Яо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ұлжан Сәрсенбек |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 60 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |60 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Тананья Сомнуэк |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Бибинашастамо Холова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Римма Волосенко |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Аяка Тагучи |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Енжи О |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Муштарийбону Иброхимжонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ченгю Янг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |4 :1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |0 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 65 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="12" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |65 кг | rowspan="1" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="1" |1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Май Кито |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Лаура Есенкелді |'''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Феруза Абдуалимова |'''RSC (R2 02:26)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Тсетсегдари Мягмарсурэн |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |3 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 70 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="4" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |70 кг | rowspan="1" |'''Ширек финал''' | rowspan="1" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Сужин Сэон |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |4''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Ойша Тоирова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 75 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="6" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |75 кг | rowspan="3" |'''Ширек финал''' | rowspan="3" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Наоко Касахара |'''RSC (R3 01:28)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Чжуо |'''RSC (R3 01:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |'''RSC (R2 02:40)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Суён Сэонг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Ловлина Боргохаин |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао | '''3 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |2 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |'''3 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Пуджа Рани |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Рухшона Парпиева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |} ==== +80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер +80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Олтиной Сотимбоева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Альфия Патхан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |} == Чемпиондар == {| class="wikitable" style="width:550px; text-align:left;" |+Бокстан Азия чемпионаты 2026: Жеңімпаздар |- style="background:#efefef; text-align:center;" !Салмақ дәрежесі !Чемпион !Мемлекет |- |50 кг |Вишванат Суреш |{{Байрақ|Үндістан}} |- |55 кг |Руи Ямагучи |{{Байрақ|Жапония}} |- |60 кг |Оразбек Асылқұлов |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |65 кг |Абдулло Мадаминов |{{Байрақ|Өзбекстан}} |- |70 кг |Зеяд Ишаиш |{{Байрақ|Иордания}} |- |75 кг |Сабыржан Аққалықов |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |80 кг |Фазлиддин Эркинбоев |{{Байрақ|Өзбекстан}} |- |85 кг |Нурбек Оралбай |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |90 кг |Халимжон Мамасолиев |{{Байрақ|Өзбекстан}} |- |90 кг |Айбек Оралбай |{{Байрақ|Қазақстан}} |} {| class="wikitable" style="width:550px;" |+Бокстан Азия чемпионаты 2026: Әйелдер арасындағы жеңімпаздар |- style="background:#efefef; text-align:center;" !Салмақ дәрежесі !Чемпион !Мемлекет |- |48 кг |Минакши Минакши |{{Байрақ|Үндістан}} |- |51 кг |Ю Ву |{{Байрақ|Қытай}} |- |54 кг |Прити Прити |{{Байрақ|Үндістан}} |- |57 кг |Пунрави Руенрос |{{Байрақ|Тайланд}} |- |60 кг |Прия Прия |{{Байрақ|Үндістан}} |- |65 кг |Ньен-Чин Чен |{{Байрақ|Тайвань}} |- |70 кг |Арундати Чоудхари |{{Байрақ|Үндістан}} |- |75 кг |Зии Бао |{{Байрақ|Қытай}} |- |80 кг |Надежда Рябец |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |80 кг |Дина Исламбекова |{{Байрақ|Қазақстан}} |} == Командалық есеп == {| class="wikitable sortable" style="width:500px; text-align:center;" |+ Бокстан Азия чемпионаты 2026: Медальдар кестесі<ref>{{Cite web|title=Казахстан стал победителем медального зачета ЧА-2026 по боксу|url=https://www.sports.kz/news/kazahstan-stal-pobeditelem-medalnogo-zacheta-cha-2026-poboksu}}</ref> |- style="background:#efefef;" ! Орын !! Мемлекет !! Алтын !! Күміс !! Қола !! Барлығы |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Қазақстан}} || 6 || 2 || 5 || 13 |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Үндістан}} || 5 || 3 || 8 || 16 |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Өзбекстан}} || 3 || 4 || 4 || 11 |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Қытай}} || 2 || 1 || 5 || 8 |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Жапония}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Иордания}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тайланд}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тайвань}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|КХДР}} || 0 || 3 || 0 || 3 |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Моңғолия}} || 0 || 2 || 3 || 5 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тәжікстан}} || 0 || 1 || 2 || 3 |- class="sortbottom" style="background:#efefef;" ! colspan="2" | Барлығы (11 мемлекет) !! 20 !! 20 !! 0 !! 40 |} == Қазақстан құрамасының нәтижесі == '''Ерлер:''' * '''🥇Оразбек Асылқұлов''' (60 кг) * '''🥇Сабыржан Аққалықов''' (75 кг) * '''🥇Нұрбек Оралбай''' (85 кг) * '''🥇Айбек Оралбай''' (+90 кг) * 🥈'''Төрехан Сабырхан''' (70 кг) * 🥉 '''Махмұд Сабырхан''' (55 кг) * 🥉'''Ертуған Зейнуллинов''' (65 кг) * 🥉'''Сағындық Тоғамбай''' (90 кг) '''Әйелдер:''' * '''🥇Надежда Рябец''' (80 кг) * '''🥇Дина Исламбекова''' (+80 кг) * 🥈'''Бақыт Сейдіш''' (70 кг) * '''🥉''' '''Әйгерім Сәттібаева''' (48 кг) * '''🥉''' '''Валентина Хальзова''' (75 кг) === Жалпы көрсеткіш === * 🥇 '''Алтын:''' 6 * 🥈 '''Күміс:''' 2 * 🥉 '''Қола:''' 5 == Тағы қараңыз == * [[World Boxing]] * [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (World Boxing)|Бокстан әлем чемпионаты 2025]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан Азия чемпионаттары]] eygh9vglg5n4v1vwpxvixgi03wdlx04 3582170 3582156 2026-04-12T08:34:31Z Ashina 7704 /* Қазақстан құрамасының нәтижесі */ 3582170 wikitext text/x-wiki {{Бокстан жарыс|Атауы=Бокстан Азия чемпионаты 2026|Эмблема=|Өлшемі=200|Сурет сипаттамасы=|Қала=[[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]]|Елдер=|Қатысушылар=|Медальдар=|Ашылуы=[[28 наурыз]] [[2026]]|Жабылуы=[[11 сәуір]] [[2026]]|Өткізілуі=|Алдыңғы= World Boxing аясында тұңғыш рет|Келесі=}} '''Бокстан Азия чемпионаты 2026''' ({{lang-en|2026 Asian Boxing Elite Boxing Championships}}) — [[Моңғолия]] астанасы [[Ұланбатыр]] қаласында 2026 жылдың 30 наурызы мен 10 сәуірі аралығында өткен спорттық шара. Бұл турнир — [[World Boxing]] халықаралық ұйымының аясында ұйымдастырылған алғашқы құрлықтық чемпионат ретінде тарихқа енді<ref>{{Cite web|title=More than 230 male and female boxers will compete in World Boxing’s first ever continental championship when action gets underway at Asian Boxing Elite Boxing Championships 2026 in Mongolia|url=https://worldboxing.org/more-than-230-male-and-female-boxers-will-compete-in-world-boxings-first-ever-continental-championship-when-action-gets-underway-at-asian-boxing-elite-boxing-championships-2026-in-mongolia/}}</ref>. Бұл — Моңғолия тарихында үшінші рет ұйымдастырылып отырған Азия біріншілігі және алғаш рет ерлер мен әйелдер арасындағы жарыстар бір уақытта біріктіріліп өткізіледі. == Тарихы == Жарысқа [[Азия|Азияның]] 25-тен астам елінен 230-дан астам былғары қолғап шебері қатысты. Турнир бағдарламасында ерлер мен әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі бойынша жүлделер сарапқа салынды. Чемпионаттың ресми жеребе тарту рәсімі 29 наурызда өтті. === Жарыс кестесі === Жарыстың негізгі кезеңдері «ASA Arena» спорт кешенінде өтеді: * '''28–29 наурыз:''' Қатысушылардың келуі, медициналық тексеріс және ресми жеребе тарту рәсімі. * '''30 наурыз:''' Салтанатты ашылу рәсімі (сағат 18:30) және алдын ала іріктеу кезеңдері. * '''30 наурыз – 1 сәуір:''' алдын ала кездесулер (Preliminaries ). * '''2–5 сәуір:''' ширек финалдық кездесулер. * '''6–7 сәуір:''' жартылай финалдық кездесулер. * '''8 сәуір:''' Демалыс күні. * '''9 сәуір:''' Әйелдер арасындағы финалдық кездесулер. * '''10 сәуір:''' Ерлер арасындағы финалдық кездесулер және жабылу салтанаты. * '''11 сәуір:''' Делегациялардың қайтуы<ref>{{Cite web|title=Бокс. Чемпионат Азии 2026: расписание, участники, трансляция|url=https://www.olympics.com/ru/news/boks-chempionat-azii-2026-raspisanie-uchastniki-translyaciya}}</ref>. === Дайындық кезеңі және оқу-жаттығу жиыны === Чемпионат алдында, 2026 жылдың 15–27 наурыз аралығында Моңғолия бокс федерациясының ұйымдастыруымен халықаралық оқу-жаттығу жиыны (training camp) өтті. Жаттығу жиыны Ұланбатыр қаласынан 30 шақырым жерде орналасқан «Алтан Шонхор» (Altan Shonkhor) базасында ұйымдастырылды<ref>{{Cite web|title=MONGOLIA TO HOST PRE ASIAN BOXING CHAMPIONSHIP ELITE BOXING TRAINING CAMP IN MARCH|url=https://asianboxing.org/2026/02/mongolia-to-host-pre-asian-boxing-championship-elite-boxing-training-camp-in-march/}}</ref>. === Жарыстың техникалық регламенті мен ұйымдастырылуы === Жарысқа 1986 жылдың 1 қаңтары мен 2007 жылдың 31 желтоқсаны аралығында туған спортшылар қатыса алады. Ерлер арасында 10 салмақ дәрежесі (47-50 кг-нан +90 кг-ға дейін) және әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі (45-48 кг-нан +80 кг-ға дейін) бекітілген. Жарыс [[World Boxing]] халықаралық бокс ұйымының техникалық ережелеріне сәйкес өткізіледі. Ұпай беру «10 ұпайлық жүйе» (Ten Point Must System) бойынша жүзеге асырылады. Ресми бокс жабдықтарымен (қолғап, каска) «Greenhill» компаниясы қамтамасыз етеді. 1-ші орын — алтын, 2-ші орын — күміс, ал екі 3-ші орынға қола медальдар беріледі. Сонымен қатар, спортшыларға рейтингтік ұпайлар үлестіріледі. == Қатысушылар == {| class="wikitable sortable" !№ !Мемлекет !Ерлер (Аты-жөні және салмағы) !Әйелдер (Аты-жөні және салмағы) |- |1 |{{Байрақ|Қазақстан}} | * [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбай]] (50 кг) * [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] (55 кг) * [[Оразбек Асылқұлов]] (60 кг) * [[Ертуған Зейнуллинов]] (65 кг) * [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] (70 кг) * [[Сабыржан Аққалықов]] (75 кг) * [[Ерасыл Жақпеков]] (80 кг) * [[Нұрбек Рахатұлы Оралбай|Нұрбек Оралбай]] (85 кг) * [[Сағындық Тоғамбай]] (90 кг) * [[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбай]] (+90 кг) | * [[Әйгерім Сәттібаева]] (48 кг) * [[Жазира Орақбаева]] (51 кг) * [[Элина Базарова]] (54 кг) * [[Ұлжан Сәрсенбек]] (57 кг) * [[Римма Волосенко]] (60 кг) * [[Лаура Есенкелді]] (65 кг) * [[Бақыт Сейдіш]] (70 кг) * [[Валентина Хальзова]] (75 кг) * [[Надежда Рябец]] (80 кг) * [[Дина Исламбекова]] (+80 кг) |- |2 |{{Байрақ|Өзбекстан}} | * [[Асылбек Жалилов]] (50 кг) * [[Шахзод Музафаров]] (55 кг) * [[Абдурахмон Махмуджонов]] (60 кг) * [[Абдуллох Мадаминов]] (65 кг) * [[Хавасбек Асадуллаев]] (70 кг) * [[Жавохир Абдурахимов]] (75 кг) * [[Фазлиддин Эркинбоев]] (80 кг) * [[Жасурбек Юлдошев]] (85 кг) * [[Халимжон Мамасолиев]] (90 кг) * [[Арман Маханов]] (+90 кг) | * [[Сабина Бобокулова]] (48 кг) * [[Гүлсевар Ганиева]] (51 кг) * [[Хуморабану Мамажонова]] (54 кг) * [[Нигина Уктамова]] (57 кг) * [[Муштарийбону Иброхимжонова]] (60 кг) * [[Феруза Абдуалимова]] (65 кг) * [[Ойша Тоирова]] (70 кг) * [[Азиза Зокирова]] (75 кг) * [[Рухшона Парпиева]] (80 кг) * [[Олтиной Сотимбоева]] (+80 кг) |- |3 |{{Байрақ|Үндістан}} | * [[Вишванат Суреш]] (50 кг) * [[Жадумани Сингх]] (55 кг) * [[Сачин]] (60 кг) * [[Адитя Пратап Ядав]] (65 кг) * [[Дипак]] (70 кг) * [[Акаш]] (75 кг) * [[Анкуш]] (80 кг) * [[Локеш]] (85 кг) * [[Харш Чоудхари]] (90 кг) * [[Нарендер]] (+90 кг) | * [[Минакши]] (48 кг) * [[Нихат Зарин]] (51 кг) * [[Прити]] (54 кг) * [[Жасмин]] (57 кг) * [[Прия]] (60 кг) * [[Анкушита Боро]] (65 кг) * [[Арундхати Чоудхари]] (70 кг) * [[Ловлина Боргохаин]] (75 кг) * [[Пуджа Рани]] (80 кг) * [[Альфия Патхан]] (+80 кг) |- |4 |{{Байрақ|Моңғолия}} | * [[Баттулга Алдархишиг]] (50 кг) * [[Билгүүнсайхан Хархүү]] (55 кг) * [[Буяндалай Баярхүү]] (60 кг) * [[Энхтөр Тэгшжаргал]] (65 кг) * [[Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар]] (70 кг) * [[Далай Ганзориг]] (75 кг) * [[Барияхан Дорж]] (85 кг) * [[Энхсанаа Гантулга]] (90 кг) * [[Бекнур Хали]] (+90 кг) | * [[Номундари Энх-Амгалан]] (48 кг) * [[Мөнгөнсаран Балсан]] (51 кг) * [[Энхжаргал Мөнгөнтсетсег]] (54 кг) * [[Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал]] (57 кг) * [[Намуун Монхор]] (60 кг) * [[Тсетсегдари Мягмарсурэн]] (65 кг) |- |5 |{{Байрақ|Жапония}} | * [[Даичи Иваи]] (50 кг) * [[Руи Ямагучи]] (55 кг) * [[Шунсуке Китамото]] (60 кг) * [[Шион Нишияма]] (65 кг) * [[Сэвон Оказава]] (70 кг) * [[Тайга Яги]] (75 кг) * [[Кай Ториябе]] (80 кг) | * [[Юка Садамацу]] (48 кг) * [[Юна Нишинака]] (51 кг) * [[Цукими Намики]] (54 кг) * [[Рико Ямада]] (57 кг) * [[Аяка Тагучи]] (60 кг) * [[Май Кито]] (65 кг) * [[Наоко Касахара]] (75 кг) |- |6 |{{Байрақ|Қытай}} | * [[Чуанг Лиу]] (55 кг) * [[Ксинлин Чен]] (60 кг) * [[Ксин Жин]] (65 кг) * [[Пейченг Ванг]] (70 кг) * [[Сяобао Ванг]] (80 кг) * [[Сюэчжэн Хан]] (90 кг) * [[Байикевузи Данабике]] (+90 кг) | * [[Ю Ву]] (51 кг) * [[Сюань Чжао]] (54 кг) * [[Зии Чен]] (57 кг) * [[Ченгю Янг]] (60 кг) * [[Шу Ли]] (65 кг) * [[Алимире Абудурейиму]] (70 кг) * [[Зии Бао]] (75 кг) |- |7 |{{Байрақ|Тайвань}} | * [[Чиа-Фенг Пенг]] (55 кг) * [[Ченг-Вей Ли]] (60 кг) * [[Ю Лин]] (65 кг) * [[Чинг-Эн Чанг]] (70 кг) * [[Руи-Зун Цай]] (80 кг) | * [[И-Сюань Го]] (51 кг) * [[Сяо-Вэнь Хуанг]] (54 кг) * [[Чинг-Ю Яо]] (57 кг) * [[Ю-Тинг Лин]] (60 кг) * [[Ньен-Чин Чен]] (65 кг) * [[Ю-Тинг Чжуо]] (75 кг) |- |8 |{{Байрақ|Корея Республикасы}} | * [[Сехёнг Жо]] (55 кг) * [[Донгхван Жанг]] (60 кг) * [[Жунсу Ким]] (70 кг) * [[Минсэонг Ким]] (80 кг) * [[Гичае Ким]] (85 кг) * [[Таеунг Жу]] (+90 кг) | * [[Чоронг Бак]] (51 кг) * [[Аэжи Им]] (54 кг) * [[Енжи О]] (60 кг) * [[Сужин Сэон]] (57 кг) * [[Суён Сэонг]] (75 кг) |- |9 |{{Байрақ|Таиланд}} | * [[Пануват Пуннакорн]] (50 кг) * [[Кангпи Бокхунтход]] (55 кг) * [[Сакда Руамтам]] (60 кг) * [[Бунжонг Синсири]] (65 кг) * [[Вирапон Джонгжохо]] (80 кг) | * [[Типсатча Йодваре]] (48 кг) * [[Чутамат Раксат]] (51 кг) * [[Натнича Чонгпронгкланг]] (54 кг) * [[Пунрави Руенрос]] (57 кг) * [[Тананья Сомнуэк]] (60 кг) * [[Порнтип Буапа]] (65 кг) |- |10 |{{Байрақ|Қырғызстан}} | * [[Бекзат Ергешов]] (50 кг) * [[Нұрсұлтан Асанакунов]] (55 кг) * [[Амантур Жұмаев]] (60 кг) * [[Мирзохид Имамназаров]] (65 кг) * [[Эльдар Тұрдубаев]] (70 кг) * [[Атай Дамир]] (75 кг) * [[Сағын Сатыбалды уулу]] (80 кг) * [[Мұхаммедазиз Закиров]] (85 кг) * [[Тыныстан Алыбаев]] (90 кг) |— |- |11 |{{Байрақ|Тәжікстан}} | * [[Анушервон Фазылов]] (55 кг) * [[Акмал Убаидов]] (60 кг) * [[Руслан Гафуров]] (65 кг) * [[Шамшер Саидов]] (75 кг) * [[Некруз Салимов]] (80 кг) * [[Парвиз Каримов]] (90 кг) * [[Мұхаммед Аброридинов]] (+90 кг) | * [[Мижгона Самадова]] (57 кг) * [[Бибинашастамо Холова]] (60 кг) |- |12 |{{Байрақ|Иордания}} | * [[Хутайфа Эшиш]] (50 кг) * [[Махди Алмашалех]] (80 кг) * [[Мохаммад Абу Жажех]] (85 кг) * [[Обада Алкасбех]] (65 кг) * [[Зеяд Эашаш]] (70 кг) * [[Заид Алдин Эашаш]] (75 кг) * [[Хусейн Иашаиш]] (80 кг) * [[Мохаммад Сулейман]] (85 кг) |— |- |13 |{{Байрақ|Филиппин}} | * [[Джон Уэйн Висера]] (50 кг) * [[Аарон Джуд Бадо]] (55 кг) * [[Пол Жюлифер Баскон]] (60 кг) * [[Норлан Петесио]] (70 кг) |[[Ксиан Багухин]] (51 кг) |- |14 |{{Байрақ|Түрікменстан}} | * [[Мейлис Шадурдыев]] (55 кг) * [[Довлет Муханов]] (60 кг) * [[Иласбек Кочкаров]] (75 кг) * [[Байрамдурды Нұрмұхаммедов]] (70 кг) * [[Ықылас Багтыяров]] (80 кг) * [[Довлет Ысламов]] (+90 кг) |— |- |15 |{{Байрақ|Сингапур}} | * [[Клайден Тео Хан Шерн]] (55 кг) * [[Каэлан Кларк]] (65 кг) * [[Велван Тан]] (75 кг) | * [[Даниша Матиалаган]] (51 кг) * [[Ван Чи Вай Кей]] (54 кг) |- |16 |{{Байрақ|КХДР}} |[[Тае Ил Ким]] (50 кг) | * [[Кум Бёль Ан]] (51 кг) * [[Ун Гёнг Вон]] (60 кг) * [[Хё Сун Хванг]] (65 кг) |- |17 |{{Байрақ|Бутан}} | * [[Мигма Доржи]] (50 кг) * [[Дечен Доржи]] (60 кг) * [[Кинлей Кинлей]] (65 кг) | * [[Чимми Вангмо]] (48 кг) * [[Кинга Вангмо]] (54 кг) |- |18 |{{Байрақ|Индонезия}} | * [[Фредрик Ампаге]] (50 кг) * [[Марс Де Вольта]] (60 кг) * [[Майкель Мускита]] (80 кг) |— |- |19 |{{Байрақ|Вьетнам}} |— | * [[Тхи Куинь Ань Пхам]] (48 кг) * [[Хуен Тран Нгуен]] (57 кг) |- |20 |{{Байрақ|БАӘ}} |[[Орхан Агаев]] (+90 кг) |— |- |21 |{{Байрақ|Сауд Арабиясы}} |[[Моуса Альхавсау]] (65 кг) |— |} == Жарыс нәтижесі == === Ерлер === ==== 50 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 50 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:"15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 50 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | [[1 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Бекзат Ергешов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} '''Вишванат Суреш''' |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Пануват Пуннакорн | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Асылбек Жалилов | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Мигма Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[4 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Санжар Тәшкенбай |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |- | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |'''|'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Индонезия}} Фредрик Ампаге |- | style="text-align: left;" |{{ту|КХДР}} Тае Ил Ким |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="text-align: left;" |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |'''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Баттулга Алдархишиг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Day 9 Results. Semi-Final|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Day-9-Results.pdf}}</ref> | rowspan="2" |[[7 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |5 : 0 | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи | style="text-align: left;" |5 : 0 |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- |'''Финал'''<ref name=":0">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX16_2026-04-10-13_00_00.pdf}}</ref> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |0 : 5 | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |} ==== 55 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:" 15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Көк бұрыш ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Қызыл бұрыш |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 55 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | [[31 наурыз]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Махди Алмашалех | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} '''Шахзод Музафаров''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Нұрсұлтан Асанакунов | '''1 : 4''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Аарон Джуд Бадо | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} '''Руи Ямагучи''' | '''3 : 2''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Жадумани Сингх Мандеңбам |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Оңтүстік Корея}} Сехёнг Жо | '''2 : 3''' |style="text-align: center;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай Республикасы}} '''Чиа-Фенг Пенг''' |'''5 : 0''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Клайден Тео Хан Шерн |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Кангпи Бокхунтход |'''1 : 4''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} '''Чуанг Лиу''' |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[3 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} '''Махмұд Сабырхан''' |style="text-align: center;" |'''3 : 2''' | style="text-align: left;" |{{ту|Өзбекстан}} Шахзод Музафаров |- | style="text-align: left;" |{{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' | style="text-align: center;" |'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Билгүүнсайхан Хархүү |- | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- | style="text-align: left;" |'''{{ту|Тайвань}} Чиа-Фенг Пенг''' |style="text-align: left;" | '''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |[[6 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Махмұд Сабырхан |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи | style="text-align: left;" |4 : 1 |'''{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу''' |- |'''Финал'''<ref name=":0" /> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |0 : 4 | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 60 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 60 кг | rowspan="8" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="8" | 1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Акмал Убаидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Пол Жюлифер Баскон | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксинлин Чен | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Донгхван Жанг | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Амантур Жұмаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Марс Де Вольта |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Дечен Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Буяндалай Баярхүү | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''Walkover''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 65 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 65 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхтөр Тэгшжаргал | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сауд Арабиясы}} Моуса Альхавсау |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Каэлан Кларк | '''RSC (R3 02:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксин Жин | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Кинлей Кинлей |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Руслан Гафуров | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ю Лин | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шион Нишияма | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":3">{{Cite web|title=Day 8 Results <nowiki>|</nowiki> Asian Boxing Elite Boxing Championships|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Day-8-Results.pdf}}</ref> | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Шион Нишияма |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 70 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 70 кг | rowspan="6" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="6" | 30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Жунсу Ким | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Чинг-Эн Чанг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Норлан Петесио | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Велван Тан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Хавасбек Асадуллаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Байрамдурды Нұрмұхаммедов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |ТКО | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Пейченг Ванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 75 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 75 кг | rowspan="4" | '''Ширек финал'''<ref name=":4">{{Cite web|title=Day 7 Results <nowiki>|</nowiki> Asian Boxing Elite Boxing Championships|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Results-Day-7.pdf}}</ref> | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Атай Дамир |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Ықылас Багтыяров | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Заид Алдин Эашаш | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Тайга Яги | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |TKO | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 80 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 80 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Вирапон Джонгжохо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''RSC (R3 03:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Кай Ториябе |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Сағын Сатыбалды уулу | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | '''RSC (R2 00:30)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Руи-Зун Цай |- | rowspan="4" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Анкуш | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Майкель Мускита |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ерасыл Жақпеков | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | 1''' : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |0 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |} ==== 85 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 85 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 85 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж | 3''' : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Сулейман |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Локеш | 5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Гичае Ким |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мұхаммедазиз Закиров | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Локеш |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |} ==== 90 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 90 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Тыныстан Алыбаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхсанаа Гантулга | Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сюэчжэн Хан |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |} ==== 90+ кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер +90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +90 кг | rowspan="1" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="1" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бекнур Хали | '''RSC (R3 02:05)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Таеунг Жу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Нарендер | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|БАӘ}} Орхан Агаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Мұхаммед Аброридинов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нарендер |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |} === Әйелдер === ==== 48 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 48 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |48 кг | rowspan="4" |'''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юка Садамацу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Чимми Вангмо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Тхи Куинь Ань Пхам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |3''' : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Сабина Бобокулова |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |- |'''Финал'''<ref name=":1">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Women Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX15_2026-04-09-13_00_00.pdf}}</ref> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |} ==== 51 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 51 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |51 кг | rowspan="4" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="4" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Даниша Матиалаган |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Чутамат Раксат |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Жазира Орақбаева |'''RSC-I (R3 02:01)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юна Нишинака |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |'''RSC (R1 02:38)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Гүлсевар Ганиева |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Мөнгөнсаран Балсан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |} ==== 54 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 54 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |54 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Хуморабану Мамажонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Элина Базарова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Ван Чи Вай Кей |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Кинга Вангмо |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Энхжаргал Мөнгөнтсетсег |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |} ==== 57 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 57 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |57 кг | rowspan="2" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="2" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Рико Ямада |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Хуен Тран Нгуен |- | rowspan="4" |'''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Чинг-Ю Яо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ұлжан Сәрсенбек |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 60 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |60 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Тананья Сомнуэк |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Бибинашастамо Холова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Римма Волосенко |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Аяка Тагучи |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Енжи О |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Муштарийбону Иброхимжонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ченгю Янг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |4 :1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |0 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 65 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="12" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |65 кг | rowspan="1" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="1" |1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Май Кито |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Лаура Есенкелді |'''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Феруза Абдуалимова |'''RSC (R2 02:26)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Тсетсегдари Мягмарсурэн |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |3 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 70 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="4" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |70 кг | rowspan="1" |'''Ширек финал''' | rowspan="1" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Сужин Сэон |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |4''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Ойша Тоирова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 75 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="6" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |75 кг | rowspan="3" |'''Ширек финал''' | rowspan="3" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Наоко Касахара |'''RSC (R3 01:28)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Чжуо |'''RSC (R3 01:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |'''RSC (R2 02:40)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Суён Сэонг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Ловлина Боргохаин |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао | '''3 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |2 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |'''3 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Пуджа Рани |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Рухшона Парпиева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |} ==== +80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер +80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Олтиной Сотимбоева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Альфия Патхан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |} == Чемпиондар == {| class="wikitable" style="width:550px; text-align:left;" |+Бокстан Азия чемпионаты 2026: Жеңімпаздар |- style="background:#efefef; text-align:center;" !Салмақ дәрежесі !Чемпион !Мемлекет |- |50 кг |Вишванат Суреш |{{Байрақ|Үндістан}} |- |55 кг |Руи Ямагучи |{{Байрақ|Жапония}} |- |60 кг |Оразбек Асылқұлов |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |65 кг |Абдулло Мадаминов |{{Байрақ|Өзбекстан}} |- |70 кг |Зеяд Ишаиш |{{Байрақ|Иордания}} |- |75 кг |Сабыржан Аққалықов |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |80 кг |Фазлиддин Эркинбоев |{{Байрақ|Өзбекстан}} |- |85 кг |Нурбек Оралбай |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |90 кг |Халимжон Мамасолиев |{{Байрақ|Өзбекстан}} |- |90 кг |Айбек Оралбай |{{Байрақ|Қазақстан}} |} {| class="wikitable" style="width:550px;" |+Бокстан Азия чемпионаты 2026: Әйелдер арасындағы жеңімпаздар |- style="background:#efefef; text-align:center;" !Салмақ дәрежесі !Чемпион !Мемлекет |- |48 кг |Минакши Минакши |{{Байрақ|Үндістан}} |- |51 кг |Ю Ву |{{Байрақ|Қытай}} |- |54 кг |Прити Прити |{{Байрақ|Үндістан}} |- |57 кг |Пунрави Руенрос |{{Байрақ|Тайланд}} |- |60 кг |Прия Прия |{{Байрақ|Үндістан}} |- |65 кг |Ньен-Чин Чен |{{Байрақ|Тайвань}} |- |70 кг |Арундати Чоудхари |{{Байрақ|Үндістан}} |- |75 кг |Зии Бао |{{Байрақ|Қытай}} |- |80 кг |Надежда Рябец |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |80 кг |Дина Исламбекова |{{Байрақ|Қазақстан}} |} == Командалық есеп == {| class="wikitable sortable" style="width:500px; text-align:center;" |+ Бокстан Азия чемпионаты 2026: Медальдар кестесі<ref>{{Cite web|title=Казахстан стал победителем медального зачета ЧА-2026 по боксу|url=https://www.sports.kz/news/kazahstan-stal-pobeditelem-medalnogo-zacheta-cha-2026-poboksu}}</ref> |- style="background:#efefef;" ! Орын !! Мемлекет !! Алтын !! Күміс !! Қола !! Барлығы |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Қазақстан}} || 6 || 2 || 5 || 13 |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Үндістан}} || 5 || 3 || 8 || 16 |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Өзбекстан}} || 3 || 4 || 4 || 11 |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Қытай}} || 2 || 1 || 5 || 8 |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Жапония}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Иордания}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тайланд}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тайвань}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|КХДР}} || 0 || 3 || 0 || 3 |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Моңғолия}} || 0 || 2 || 3 || 5 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тәжікстан}} || 0 || 1 || 2 || 3 |- class="sortbottom" style="background:#efefef;" ! colspan="2" | Барлығы (11 мемлекет) !! 20 !! 20 !! 0 !! 40 |} == Қазақстан құрамасының нәтижесі == Ерлер: * 🥇Оразбек Асылқұлов (60 кг) * 🥇Сабыржан Аққалықов (75 кг) * 🥇Нұрбек Оралбай (85 кг) * 🥇Айбек Оралбай (+90 кг) * 🥈Төрехан Сабырхан (70 кг) * 🥉 Махмұд Сабырхан (55 кг) * 🥉Ертуған Зейнуллинов (65 кг) * 🥉Сағындық Тоғамбай (90 кг) Әйелдер: * 🥇Надежда Рябец (80 кг) * 🥇Дина Исламбекова (+80 кг) * 🥈Бақыт Сейдіш (70 кг) * 🥉 Әйгерім Сәттібаева (48 кг) * 🥉 Валентина Хальзова (75 кг) === Жалпы көрсеткіш === * 🥇 Алтын: 6 * 🥈 Күміс: 2 * 🥉 Қола: 5 == Тағы қараңыз == * [[World Boxing]] * [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (World Boxing)|Бокстан әлем чемпионаты 2025]] * [[Бокстан Азия чемпионаты]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан Азия чемпионаттары]] bh6m0f29k6xbuu92fsl6q5l9bob3k0w 3582310 3582170 2026-04-12T10:37:18Z Ashina 7704 «[[Санат:2026 жылғы бокс|2026 жылғы бокс]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582310 wikitext text/x-wiki {{Бокстан жарыс|Атауы=Бокстан Азия чемпионаты 2026|Эмблема=|Өлшемі=200|Сурет сипаттамасы=|Қала=[[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]]|Елдер=|Қатысушылар=|Медальдар=|Ашылуы=[[28 наурыз]] [[2026]]|Жабылуы=[[11 сәуір]] [[2026]]|Өткізілуі=|Алдыңғы= World Boxing аясында тұңғыш рет|Келесі=}} '''Бокстан Азия чемпионаты 2026''' ({{lang-en|2026 Asian Boxing Elite Boxing Championships}}) — [[Моңғолия]] астанасы [[Ұланбатыр]] қаласында 2026 жылдың 30 наурызы мен 10 сәуірі аралығында өткен спорттық шара. Бұл турнир — [[World Boxing]] халықаралық ұйымының аясында ұйымдастырылған алғашқы құрлықтық чемпионат ретінде тарихқа енді<ref>{{Cite web|title=More than 230 male and female boxers will compete in World Boxing’s first ever continental championship when action gets underway at Asian Boxing Elite Boxing Championships 2026 in Mongolia|url=https://worldboxing.org/more-than-230-male-and-female-boxers-will-compete-in-world-boxings-first-ever-continental-championship-when-action-gets-underway-at-asian-boxing-elite-boxing-championships-2026-in-mongolia/}}</ref>. Бұл — Моңғолия тарихында үшінші рет ұйымдастырылып отырған Азия біріншілігі және алғаш рет ерлер мен әйелдер арасындағы жарыстар бір уақытта біріктіріліп өткізіледі. == Тарихы == Жарысқа [[Азия|Азияның]] 25-тен астам елінен 230-дан астам былғары қолғап шебері қатысты. Турнир бағдарламасында ерлер мен әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі бойынша жүлделер сарапқа салынды. Чемпионаттың ресми жеребе тарту рәсімі 29 наурызда өтті. === Жарыс кестесі === Жарыстың негізгі кезеңдері «ASA Arena» спорт кешенінде өтеді: * '''28–29 наурыз:''' Қатысушылардың келуі, медициналық тексеріс және ресми жеребе тарту рәсімі. * '''30 наурыз:''' Салтанатты ашылу рәсімі (сағат 18:30) және алдын ала іріктеу кезеңдері. * '''30 наурыз – 1 сәуір:''' алдын ала кездесулер (Preliminaries ). * '''2–5 сәуір:''' ширек финалдық кездесулер. * '''6–7 сәуір:''' жартылай финалдық кездесулер. * '''8 сәуір:''' Демалыс күні. * '''9 сәуір:''' Әйелдер арасындағы финалдық кездесулер. * '''10 сәуір:''' Ерлер арасындағы финалдық кездесулер және жабылу салтанаты. * '''11 сәуір:''' Делегациялардың қайтуы<ref>{{Cite web|title=Бокс. Чемпионат Азии 2026: расписание, участники, трансляция|url=https://www.olympics.com/ru/news/boks-chempionat-azii-2026-raspisanie-uchastniki-translyaciya}}</ref>. === Дайындық кезеңі және оқу-жаттығу жиыны === Чемпионат алдында, 2026 жылдың 15–27 наурыз аралығында Моңғолия бокс федерациясының ұйымдастыруымен халықаралық оқу-жаттығу жиыны (training camp) өтті. Жаттығу жиыны Ұланбатыр қаласынан 30 шақырым жерде орналасқан «Алтан Шонхор» (Altan Shonkhor) базасында ұйымдастырылды<ref>{{Cite web|title=MONGOLIA TO HOST PRE ASIAN BOXING CHAMPIONSHIP ELITE BOXING TRAINING CAMP IN MARCH|url=https://asianboxing.org/2026/02/mongolia-to-host-pre-asian-boxing-championship-elite-boxing-training-camp-in-march/}}</ref>. === Жарыстың техникалық регламенті мен ұйымдастырылуы === Жарысқа 1986 жылдың 1 қаңтары мен 2007 жылдың 31 желтоқсаны аралығында туған спортшылар қатыса алады. Ерлер арасында 10 салмақ дәрежесі (47-50 кг-нан +90 кг-ға дейін) және әйелдер арасында 10 салмақ дәрежесі (45-48 кг-нан +80 кг-ға дейін) бекітілген. Жарыс [[World Boxing]] халықаралық бокс ұйымының техникалық ережелеріне сәйкес өткізіледі. Ұпай беру «10 ұпайлық жүйе» (Ten Point Must System) бойынша жүзеге асырылады. Ресми бокс жабдықтарымен (қолғап, каска) «Greenhill» компаниясы қамтамасыз етеді. 1-ші орын — алтын, 2-ші орын — күміс, ал екі 3-ші орынға қола медальдар беріледі. Сонымен қатар, спортшыларға рейтингтік ұпайлар үлестіріледі. == Қатысушылар == {| class="wikitable sortable" !№ !Мемлекет !Ерлер (Аты-жөні және салмағы) !Әйелдер (Аты-жөні және салмағы) |- |1 |{{Байрақ|Қазақстан}} | * [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбай]] (50 кг) * [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] (55 кг) * [[Оразбек Асылқұлов]] (60 кг) * [[Ертуған Зейнуллинов]] (65 кг) * [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] (70 кг) * [[Сабыржан Аққалықов]] (75 кг) * [[Ерасыл Жақпеков]] (80 кг) * [[Нұрбек Рахатұлы Оралбай|Нұрбек Оралбай]] (85 кг) * [[Сағындық Тоғамбай]] (90 кг) * [[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбай]] (+90 кг) | * [[Әйгерім Сәттібаева]] (48 кг) * [[Жазира Орақбаева]] (51 кг) * [[Элина Базарова]] (54 кг) * [[Ұлжан Сәрсенбек]] (57 кг) * [[Римма Волосенко]] (60 кг) * [[Лаура Есенкелді]] (65 кг) * [[Бақыт Сейдіш]] (70 кг) * [[Валентина Хальзова]] (75 кг) * [[Надежда Рябец]] (80 кг) * [[Дина Исламбекова]] (+80 кг) |- |2 |{{Байрақ|Өзбекстан}} | * [[Асылбек Жалилов]] (50 кг) * [[Шахзод Музафаров]] (55 кг) * [[Абдурахмон Махмуджонов]] (60 кг) * [[Абдуллох Мадаминов]] (65 кг) * [[Хавасбек Асадуллаев]] (70 кг) * [[Жавохир Абдурахимов]] (75 кг) * [[Фазлиддин Эркинбоев]] (80 кг) * [[Жасурбек Юлдошев]] (85 кг) * [[Халимжон Мамасолиев]] (90 кг) * [[Арман Маханов]] (+90 кг) | * [[Сабина Бобокулова]] (48 кг) * [[Гүлсевар Ганиева]] (51 кг) * [[Хуморабану Мамажонова]] (54 кг) * [[Нигина Уктамова]] (57 кг) * [[Муштарийбону Иброхимжонова]] (60 кг) * [[Феруза Абдуалимова]] (65 кг) * [[Ойша Тоирова]] (70 кг) * [[Азиза Зокирова]] (75 кг) * [[Рухшона Парпиева]] (80 кг) * [[Олтиной Сотимбоева]] (+80 кг) |- |3 |{{Байрақ|Үндістан}} | * [[Вишванат Суреш]] (50 кг) * [[Жадумани Сингх]] (55 кг) * [[Сачин]] (60 кг) * [[Адитя Пратап Ядав]] (65 кг) * [[Дипак]] (70 кг) * [[Акаш]] (75 кг) * [[Анкуш]] (80 кг) * [[Локеш]] (85 кг) * [[Харш Чоудхари]] (90 кг) * [[Нарендер]] (+90 кг) | * [[Минакши]] (48 кг) * [[Нихат Зарин]] (51 кг) * [[Прити]] (54 кг) * [[Жасмин]] (57 кг) * [[Прия]] (60 кг) * [[Анкушита Боро]] (65 кг) * [[Арундхати Чоудхари]] (70 кг) * [[Ловлина Боргохаин]] (75 кг) * [[Пуджа Рани]] (80 кг) * [[Альфия Патхан]] (+80 кг) |- |4 |{{Байрақ|Моңғолия}} | * [[Баттулга Алдархишиг]] (50 кг) * [[Билгүүнсайхан Хархүү]] (55 кг) * [[Буяндалай Баярхүү]] (60 кг) * [[Энхтөр Тэгшжаргал]] (65 кг) * [[Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар]] (70 кг) * [[Далай Ганзориг]] (75 кг) * [[Барияхан Дорж]] (85 кг) * [[Энхсанаа Гантулга]] (90 кг) * [[Бекнур Хали]] (+90 кг) | * [[Номундари Энх-Амгалан]] (48 кг) * [[Мөнгөнсаран Балсан]] (51 кг) * [[Энхжаргал Мөнгөнтсетсег]] (54 кг) * [[Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал]] (57 кг) * [[Намуун Монхор]] (60 кг) * [[Тсетсегдари Мягмарсурэн]] (65 кг) |- |5 |{{Байрақ|Жапония}} | * [[Даичи Иваи]] (50 кг) * [[Руи Ямагучи]] (55 кг) * [[Шунсуке Китамото]] (60 кг) * [[Шион Нишияма]] (65 кг) * [[Сэвон Оказава]] (70 кг) * [[Тайга Яги]] (75 кг) * [[Кай Ториябе]] (80 кг) | * [[Юка Садамацу]] (48 кг) * [[Юна Нишинака]] (51 кг) * [[Цукими Намики]] (54 кг) * [[Рико Ямада]] (57 кг) * [[Аяка Тагучи]] (60 кг) * [[Май Кито]] (65 кг) * [[Наоко Касахара]] (75 кг) |- |6 |{{Байрақ|Қытай}} | * [[Чуанг Лиу]] (55 кг) * [[Ксинлин Чен]] (60 кг) * [[Ксин Жин]] (65 кг) * [[Пейченг Ванг]] (70 кг) * [[Сяобао Ванг]] (80 кг) * [[Сюэчжэн Хан]] (90 кг) * [[Байикевузи Данабике]] (+90 кг) | * [[Ю Ву]] (51 кг) * [[Сюань Чжао]] (54 кг) * [[Зии Чен]] (57 кг) * [[Ченгю Янг]] (60 кг) * [[Шу Ли]] (65 кг) * [[Алимире Абудурейиму]] (70 кг) * [[Зии Бао]] (75 кг) |- |7 |{{Байрақ|Тайвань}} | * [[Чиа-Фенг Пенг]] (55 кг) * [[Ченг-Вей Ли]] (60 кг) * [[Ю Лин]] (65 кг) * [[Чинг-Эн Чанг]] (70 кг) * [[Руи-Зун Цай]] (80 кг) | * [[И-Сюань Го]] (51 кг) * [[Сяо-Вэнь Хуанг]] (54 кг) * [[Чинг-Ю Яо]] (57 кг) * [[Ю-Тинг Лин]] (60 кг) * [[Ньен-Чин Чен]] (65 кг) * [[Ю-Тинг Чжуо]] (75 кг) |- |8 |{{Байрақ|Корея Республикасы}} | * [[Сехёнг Жо]] (55 кг) * [[Донгхван Жанг]] (60 кг) * [[Жунсу Ким]] (70 кг) * [[Минсэонг Ким]] (80 кг) * [[Гичае Ким]] (85 кг) * [[Таеунг Жу]] (+90 кг) | * [[Чоронг Бак]] (51 кг) * [[Аэжи Им]] (54 кг) * [[Енжи О]] (60 кг) * [[Сужин Сэон]] (57 кг) * [[Суён Сэонг]] (75 кг) |- |9 |{{Байрақ|Таиланд}} | * [[Пануват Пуннакорн]] (50 кг) * [[Кангпи Бокхунтход]] (55 кг) * [[Сакда Руамтам]] (60 кг) * [[Бунжонг Синсири]] (65 кг) * [[Вирапон Джонгжохо]] (80 кг) | * [[Типсатча Йодваре]] (48 кг) * [[Чутамат Раксат]] (51 кг) * [[Натнича Чонгпронгкланг]] (54 кг) * [[Пунрави Руенрос]] (57 кг) * [[Тананья Сомнуэк]] (60 кг) * [[Порнтип Буапа]] (65 кг) |- |10 |{{Байрақ|Қырғызстан}} | * [[Бекзат Ергешов]] (50 кг) * [[Нұрсұлтан Асанакунов]] (55 кг) * [[Амантур Жұмаев]] (60 кг) * [[Мирзохид Имамназаров]] (65 кг) * [[Эльдар Тұрдубаев]] (70 кг) * [[Атай Дамир]] (75 кг) * [[Сағын Сатыбалды уулу]] (80 кг) * [[Мұхаммедазиз Закиров]] (85 кг) * [[Тыныстан Алыбаев]] (90 кг) |— |- |11 |{{Байрақ|Тәжікстан}} | * [[Анушервон Фазылов]] (55 кг) * [[Акмал Убаидов]] (60 кг) * [[Руслан Гафуров]] (65 кг) * [[Шамшер Саидов]] (75 кг) * [[Некруз Салимов]] (80 кг) * [[Парвиз Каримов]] (90 кг) * [[Мұхаммед Аброридинов]] (+90 кг) | * [[Мижгона Самадова]] (57 кг) * [[Бибинашастамо Холова]] (60 кг) |- |12 |{{Байрақ|Иордания}} | * [[Хутайфа Эшиш]] (50 кг) * [[Махди Алмашалех]] (80 кг) * [[Мохаммад Абу Жажех]] (85 кг) * [[Обада Алкасбех]] (65 кг) * [[Зеяд Эашаш]] (70 кг) * [[Заид Алдин Эашаш]] (75 кг) * [[Хусейн Иашаиш]] (80 кг) * [[Мохаммад Сулейман]] (85 кг) |— |- |13 |{{Байрақ|Филиппин}} | * [[Джон Уэйн Висера]] (50 кг) * [[Аарон Джуд Бадо]] (55 кг) * [[Пол Жюлифер Баскон]] (60 кг) * [[Норлан Петесио]] (70 кг) |[[Ксиан Багухин]] (51 кг) |- |14 |{{Байрақ|Түрікменстан}} | * [[Мейлис Шадурдыев]] (55 кг) * [[Довлет Муханов]] (60 кг) * [[Иласбек Кочкаров]] (75 кг) * [[Байрамдурды Нұрмұхаммедов]] (70 кг) * [[Ықылас Багтыяров]] (80 кг) * [[Довлет Ысламов]] (+90 кг) |— |- |15 |{{Байрақ|Сингапур}} | * [[Клайден Тео Хан Шерн]] (55 кг) * [[Каэлан Кларк]] (65 кг) * [[Велван Тан]] (75 кг) | * [[Даниша Матиалаган]] (51 кг) * [[Ван Чи Вай Кей]] (54 кг) |- |16 |{{Байрақ|КХДР}} |[[Тае Ил Ким]] (50 кг) | * [[Кум Бёль Ан]] (51 кг) * [[Ун Гёнг Вон]] (60 кг) * [[Хё Сун Хванг]] (65 кг) |- |17 |{{Байрақ|Бутан}} | * [[Мигма Доржи]] (50 кг) * [[Дечен Доржи]] (60 кг) * [[Кинлей Кинлей]] (65 кг) | * [[Чимми Вангмо]] (48 кг) * [[Кинга Вангмо]] (54 кг) |- |18 |{{Байрақ|Индонезия}} | * [[Фредрик Ампаге]] (50 кг) * [[Марс Де Вольта]] (60 кг) * [[Майкель Мускита]] (80 кг) |— |- |19 |{{Байрақ|Вьетнам}} |— | * [[Тхи Куинь Ань Пхам]] (48 кг) * [[Хуен Тран Нгуен]] (57 кг) |- |20 |{{Байрақ|БАӘ}} |[[Орхан Агаев]] (+90 кг) |— |- |21 |{{Байрақ|Сауд Арабиясы}} |[[Моуса Альхавсау]] (65 кг) |— |} == Жарыс нәтижесі == === Ерлер === ==== 50 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 50 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:"15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 50 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | [[1 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Бекзат Ергешов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} '''Вишванат Суреш''' |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Пануват Пуннакорн | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Асылбек Жалилов | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Мигма Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[4 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Санжар Тәшкенбай |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |- | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |'''|'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Индонезия}} Фредрик Ампаге |- | style="text-align: left;" |{{ту|КХДР}} Тае Ил Ким |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |- | style="text-align: left;" |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |'''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Баттулга Алдархишиг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Day 9 Results. Semi-Final|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Day-9-Results.pdf}}</ref> | rowspan="2" |[[7 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |5 : 0 | style="text-align: left;" |{{ту|Иордания}} Хутайфа Эшиш |- |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи | style="text-align: left;" |5 : 0 |{{ту|Филиппин}} Джон Уэйн Висера |- |'''Финал'''<ref name=":0">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX16_2026-04-10-13_00_00.pdf}}</ref> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Даичи Иваи |0 : 5 | style="text-align: left;" |{{ту|Үндістан}} Вишванат Суреш |} ==== 55 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:" 15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Көк бұрыш ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Қызыл бұрыш |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 55 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | [[31 наурыз]] [[2026 жыл|2026]] | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Махди Алмашалех | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} '''Шахзод Музафаров''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Нұрсұлтан Асанакунов | '''1 : 4''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Аарон Джуд Бадо | '''0 : 5''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} '''Руи Ямагучи''' | '''3 : 2''' | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Жадумани Сингх Мандеңбам |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Оңтүстік Корея}} Сехёнг Жо | '''2 : 3''' |style="text-align: center;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай Республикасы}} '''Чиа-Фенг Пенг''' |'''5 : 0''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Клайден Тео Хан Шерн |- |style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Кангпи Бокхунтход |'''1 : 4''' |style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} '''Чуанг Лиу''' |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |[[3 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} '''Махмұд Сабырхан''' |style="text-align: center;" |'''3 : 2''' | style="text-align: left;" |{{ту|Өзбекстан}} Шахзод Музафаров |- | style="text-align: left;" |{{ту|Түрікменстан}} '''Мейлис Шадурдыев''' | style="text-align: center;" |'''5 : 0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} Билгүүнсайхан Хархүү |- | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |'''R1 01:06''' | style="text-align: left;" |{{ту|Тәжікстан}} '''Анушервон Фазылов''' |- | style="text-align: left;" |'''{{ту|Тайвань}} Чиа-Фенг Пенг''' |style="text-align: left;" | '''5:0''' | style="text-align: left;" |{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |[[6 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Қазақстан}} Махмұд Сабырхан |'''0 : 5''' | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |- |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи | style="text-align: left;" |4 : 1 |'''{{ту|Қытай}} Чуанг Лиу''' |- |'''Финал'''<ref name=":0" /> |[[10 сәуір]] [[2026 жыл|2026]] | style="text-align: left;" |{{ту|Моңғолия}} '''Билгүүнсайхан Хархүү''' |0 : 4 | style="text-align: left;" |{{ту|Жапония}} Руи Ямагучи |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 60 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 60 кг | rowspan="8" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="8" | 1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Акмал Убаидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Пол Жюлифер Баскон | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксинлин Чен | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Донгхван Жанг | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Амантур Жұмаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Марс Де Вольта |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Дечен Доржи | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Буяндалай Баярхүү | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шунсуке Китамото | '''Walkover''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Абу Жажех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Муханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ченг-Вей Ли | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Сачин |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдурахмон Махмуджонов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Сакда Руамтам |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Оразбек Асылқұлов |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Сачин |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 65 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 65 кг | rowspan="7" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="7" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхтөр Тэгшжаргал | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сауд Арабиясы}} Моуса Альхавсау |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Каэлан Кларк | '''RSC (R3 02:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Ксин Жин | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Бутан}} Кинлей Кинлей |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Руслан Гафуров | '''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Ю Лин | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Шион Нишияма | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Обада Алкасбех |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Адитя Пратап Ядав | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Иласбек Кочкаров |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мирзохид Имамназаров | '''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":3">{{Cite web|title=Day 8 Results <nowiki>|</nowiki> Asian Boxing Elite Boxing Championships|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Day-8-Results.pdf}}</ref> | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Шион Нишияма |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ертуған Зейнуллинов |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Абдуллох Мадаминов |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Бунжонг Синсири |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 70 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 70 кг | rowspan="6" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="6" | 30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Жунсу Ким | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Чинг-Эн Чанг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Филиппин}} Норлан Петесио | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Сингапур}} Велван Тан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Хавасбек Асадуллаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''3 : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Байрамдурды Нұрмұхаммедов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Шамшер Саидов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Пейченг Ванг | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бямба-Эрдэнэ Отгонбаатар |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Дипак |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Эльдар Тұрдубаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" | 6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |ТКО | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Пейченг Ванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Сэвон Оказава |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Төрехан Сабырхан |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Зеяд Эашаш |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 75 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 75 кг | rowspan="4" | '''Ширек финал'''<ref name=":4">{{Cite web|title=Day 7 Results <nowiki>|</nowiki> Asian Boxing Elite Boxing Championships|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Results-Day-7.pdf}}</ref> | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Атай Дамир |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Ықылас Багтыяров | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Заид Алдин Эашаш | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Тайга Яги | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Акаш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |TKO | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Далай Ганзориг |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жавохир Абдурахимов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сабыржан Аққалықов |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 80 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="11" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 80 кг | rowspan="4" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="4" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайланд}} Вирапон Джонгжохо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''RSC (R3 03:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Жапония}} Кай Ториябе |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Сағын Сатыбалды уулу | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | '''RSC (R2 00:30)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Тайвань}} Руи-Зун Цай |- | rowspan="4" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Анкуш | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Индонезия}} Майкель Мускита |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Ерасыл Жақпеков | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сяобао Ванг | 1''' : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Некруз Салимов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Минсэонг Ким |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Иордания}} Хусейн Иашаиш |0 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Фазлиддин Эркинбоев |} ==== 85 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 85 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 85 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж | 3''' : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Иордания}} Мохаммад Сулейман |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Локеш | 5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Гичае Ким |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Мұхаммедазиз Закиров | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Барияхан Дорж |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Локеш |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Нұрбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Жасурбек Юлдошев |} ==== 90 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер 90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | 90 кг | rowspan="3" | '''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="3" | 5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қырғызстан}} Тыныстан Алыбаев | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Энхсанаа Гантулга | Walkover | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Сюэчжэн Хан |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Харш Чоудхари |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Сағындық Тоғамбай |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Парвиз Каримов |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Халимжон Мамасолиев |} ==== 90+ кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+ '''Ерлер +90 кг''' |- ! style="width:10%;" | Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" | Раунд ! style="width:15%;" | Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" | 🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" | Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" | 🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="8" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +90 кг | rowspan="1" | '''Бірінші раунд''' | rowspan="1" | 2 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Моңғолия}} Бекнур Хали | '''RSC (R3 02:05)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | rowspan="4" | '''Ширек финал''' | rowspan="4" | 4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай | '''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Өзбекстан}} Арман Маханов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Корея Республикасы}} Таеунг Жу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Үндістан}} Нарендер | '''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|БАӘ}} Орхан Агаев |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" | {{ту|Тәжікстан}} Мұхаммед Аброридинов | '''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" | {{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | rowspan="2" | '''Жартылай финал''' | rowspan="2" | 7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Түрікменстан}} Довлет Ысламов |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нарендер |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |- | '''Финал'''<ref name=":0" /> | 10 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Айбек Оралбай |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Байикевузи Данабике |} === Әйелдер === ==== 48 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 48 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="7" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |48 кг | rowspan="4" |'''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юка Садамацу |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Чимми Вангмо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Тхи Куинь Ань Пхам |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |3''' : 2''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Сабина Бобокулова |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Типсатча Йодваре |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Әйгерім Сәттібаева |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |- |'''Финал'''<ref name=":1">{{Cite web|title=Asian Boxing Elite Boxing Championships. Women Final Results|url=https://asianboxing.org/wp-content/uploads/2026/04/Session-Bout-Results-Ring-1_BX15_2026-04-09-13_00_00.pdf}}</ref> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Минакши |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номундари Энх-Амгалан |} ==== 51 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 51 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="15" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |51 кг | rowspan="4" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="4" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Даниша Матиалаган |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Чутамат Раксат |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Жазира Орақбаева |'''RSC-I (R3 02:01)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Юна Нишинака |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |'''RSC (R1 02:38)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Филиппин}} Ксиан Багухин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Гүлсевар Ганиева |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Мөнгөнсаран Балсан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Чоронг Бак |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Нихат Зарин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} И-Сюань Го |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ю Ву |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Кум Бёль Ан |} ==== 54 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 54 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |54 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |30 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Хуморабану Мамажонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Элина Базарова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Сингапур}} Ван Чи Вай Кей |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Натнича Чонгпронгкланг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Бутан}} Кинга Вангмо |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Энхжаргал Мөнгөнтсетсег |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Цукими Намики |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Сюань Чжао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Аэжи Им |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Сяо-Вэнь Хуанг |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прити |} ==== 57 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 57 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="13" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |57 кг | rowspan="2" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="2" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Рико Ямада |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Вьетнам}} Хуен Тран Нгуен |- | rowspan="4" |'''Ширек финал'''<ref name=":4" /> | rowspan="4" |5 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Чен |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Чинг-Ю Яо |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Номин-Эрдэнэ Төгсжаргал |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Ұлжан Сәрсенбек |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" |7 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |3 : 2 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Нигина Уктамова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Мижгона Самадова |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Жасмин |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Пунрави Руенрос |} ==== 60 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 60 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="14" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |60 кг | rowspan="3" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="3" |31 наурыз 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Тананья Сомнуэк |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тәжікстан}} Бибинашастамо Холова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Римма Волосенко |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |3 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Аяка Тагучи |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Енжи О |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Муштарийбону Иброхимжонова |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |'''4 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Ченгю Янг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Намуун Монхор |0 : 5 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |4 :1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Лин |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Ун Гёнг Вон |0 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Прия |} ==== 65 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 65 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="12" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |65 кг | rowspan="1" |'''Бірінші раунд''' | rowspan="1" |1 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Май Кито |- | rowspan="4" |'''Ширек финал''' | rowspan="4" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |'''5 : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Тайланд}} Порнтип Буапа |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Лаура Есенкелді |'''1 : 4''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Феруза Абдуалимова |'''RSC (R2 02:26)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Моңғолия}} Тсетсегдари Мягмарсурэн |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |3 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Анкушита Боро |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |5 : 0 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Шу Ли |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ньен-Чин Чен |4 : 1 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|КХДР}} Хё Сун Хванг |} ==== 70 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 70 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="4" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |70 кг | rowspan="1" |'''Ширек финал''' | rowspan="1" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Сужин Сэон |'''2 : 3''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал'''<ref name=":2" /> | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |5''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Алимире Абудурейиму |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |4''' : 0''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Ойша Тоирова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Бақыт Сейдіш |1 : 4 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Арундхати Чоудхари |} ==== 75 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 75 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="6" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |75 кг | rowspan="3" |'''Ширек финал''' | rowspan="3" |4 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Жапония}} Наоко Касахара |'''RSC (R3 01:28)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Тайвань}} Ю-Тинг Чжуо |'''RSC (R3 01:00)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |'''RSC (R2 02:40)''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Корея Республикасы}} Суён Сэонг |- | rowspan="2" |'''Жартылай финал''' | rowspan="2" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Ловлина Боргохаин |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |- | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао | '''3 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Валентина Хальзова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Азиза Зокирова |2 : 3 | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қытай}} Зии Бао |} ==== 80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер 80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" |80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |'''3 : 1''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Пуджа Рани |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Рухшона Парпиева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Надежда Рябец |} ==== +80 кг салмақ ==== {| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:90%; width:100%;" |+'''Әйелдер +80 кг''' ! style="width:10%;" |Салмақ дәрежесі ! style="width:15%;" |Раунд ! style="width:15%;" |Күні ! style="width:25%; background:#ffcccc;" |🔵 Спортшы 1 ! style="width:10%;" |Есеп ! style="width:25%; background:#ccccff;" |🔴 Спортшы 2 |- | rowspan="2" style="font-weight:bold; background:#ecf0f1;" | +80 кг | rowspan="1" |'''Жартылай финал'''<ref name=":3" /> | rowspan="1" |6 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Өзбекстан}} Олтиной Сотимбоева |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |- |'''Финал'''<ref name=":1" /> |9 сәуір 2026 | style="background:#fff0f0; text-align:left;" |{{ту|Үндістан}} Альфия Патхан |'''0 : 5''' | style="background:#f0f0ff; text-align:left;" |{{ту|Қазақстан}} Дина Исламбекова |} == Чемпиондар == {| class="wikitable" style="width:550px; text-align:left;" |+Бокстан Азия чемпионаты 2026: Жеңімпаздар |- style="background:#efefef; text-align:center;" !Салмақ дәрежесі !Чемпион !Мемлекет |- |50 кг |Вишванат Суреш |{{Байрақ|Үндістан}} |- |55 кг |Руи Ямагучи |{{Байрақ|Жапония}} |- |60 кг |Оразбек Асылқұлов |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |65 кг |Абдулло Мадаминов |{{Байрақ|Өзбекстан}} |- |70 кг |Зеяд Ишаиш |{{Байрақ|Иордания}} |- |75 кг |Сабыржан Аққалықов |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |80 кг |Фазлиддин Эркинбоев |{{Байрақ|Өзбекстан}} |- |85 кг |Нурбек Оралбай |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |90 кг |Халимжон Мамасолиев |{{Байрақ|Өзбекстан}} |- |90 кг |Айбек Оралбай |{{Байрақ|Қазақстан}} |} {| class="wikitable" style="width:550px;" |+Бокстан Азия чемпионаты 2026: Әйелдер арасындағы жеңімпаздар |- style="background:#efefef; text-align:center;" !Салмақ дәрежесі !Чемпион !Мемлекет |- |48 кг |Минакши Минакши |{{Байрақ|Үндістан}} |- |51 кг |Ю Ву |{{Байрақ|Қытай}} |- |54 кг |Прити Прити |{{Байрақ|Үндістан}} |- |57 кг |Пунрави Руенрос |{{Байрақ|Тайланд}} |- |60 кг |Прия Прия |{{Байрақ|Үндістан}} |- |65 кг |Ньен-Чин Чен |{{Байрақ|Тайвань}} |- |70 кг |Арундати Чоудхари |{{Байрақ|Үндістан}} |- |75 кг |Зии Бао |{{Байрақ|Қытай}} |- |80 кг |Надежда Рябец |{{Байрақ|Қазақстан}} |- |80 кг |Дина Исламбекова |{{Байрақ|Қазақстан}} |} == Командалық есеп == {| class="wikitable sortable" style="width:500px; text-align:center;" |+ Бокстан Азия чемпионаты 2026: Медальдар кестесі<ref>{{Cite web|title=Казахстан стал победителем медального зачета ЧА-2026 по боксу|url=https://www.sports.kz/news/kazahstan-stal-pobeditelem-medalnogo-zacheta-cha-2026-poboksu}}</ref> |- style="background:#efefef;" ! Орын !! Мемлекет !! Алтын !! Күміс !! Қола !! Барлығы |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Қазақстан}} || 6 || 2 || 5 || 13 |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Үндістан}} || 5 || 3 || 8 || 16 |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Өзбекстан}} || 3 || 4 || 4 || 11 |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Қытай}} || 2 || 1 || 5 || 8 |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Жапония}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Иордания}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тайланд}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тайвань}} || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|КХДР}} || 0 || 3 || 0 || 3 |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Моңғолия}} || 0 || 2 || 3 || 5 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Байрақ|Тәжікстан}} || 0 || 1 || 2 || 3 |- class="sortbottom" style="background:#efefef;" ! colspan="2" | Барлығы (11 мемлекет) !! 20 !! 20 !! 0 !! 40 |} == Қазақстан құрамасының нәтижесі == Ерлер: * 🥇Оразбек Асылқұлов (60 кг) * 🥇Сабыржан Аққалықов (75 кг) * 🥇Нұрбек Оралбай (85 кг) * 🥇Айбек Оралбай (+90 кг) * 🥈Төрехан Сабырхан (70 кг) * 🥉 Махмұд Сабырхан (55 кг) * 🥉Ертуған Зейнуллинов (65 кг) * 🥉Сағындық Тоғамбай (90 кг) Әйелдер: * 🥇Надежда Рябец (80 кг) * 🥇Дина Исламбекова (+80 кг) * 🥈Бақыт Сейдіш (70 кг) * 🥉 Әйгерім Сәттібаева (48 кг) * 🥉 Валентина Хальзова (75 кг) === Жалпы көрсеткіш === * 🥇 Алтын: 6 * 🥈 Күміс: 2 * 🥉 Қола: 5 == Тағы қараңыз == * [[World Boxing]] * [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (World Boxing)|Бокстан әлем чемпионаты 2025]] * [[Бокстан Азия чемпионаты]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан Азия чемпионаттары]] [[Санат:2026 жылғы бокс]] 9shhxnrcnn5gjqda8r1y7ljidz462kh 0 778354 3582178 3578427 2026-04-12T08:48:44Z Ashina 7704 «[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары|Бокстан Азия чемпиондары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582178 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Сабыржан Аққалықов|Шынайы есімі=|Суреті=|Толық есімі=Сабыржан Аққалықов|Лақап аты=|Азаматтығы={{KAZ}}|Туған күні=2002|Туған жері={{туғанжері|Қарағанды|Қарағандыда}}, [[Қазақстан]]|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=Қарағанды, Қазақстан|Салмағы=бірінші жартылай орта салмақ|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=Қазақстан құрамасы|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=2|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=2|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=0|Кәсіпқой айқастарда нокауты=2|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Рейтинг2=|Позиция2=|Үздік позициясы2=|Рейтинг3=|Позиция3=|Үздік позициясы3=|Рейтинг4=|Позиция4=|Үздік позициясы4=|Рейтинг5=|Позиция5=|Үздік позициясы5=|Рейтинг6=|Позиция6=|Үздік позициясы6=|Рейтинг7=|Позиция7=|Үздік позициясы7=|Рейтинг8=|Позиция8=|Үздік позициясы8=|Рейтинг9=|Позиция9=|Үздік позициясы9=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=1029259|Сайты=}} '''Сабыржан Аққалықов''' — қазақстандық боксшы. 2021 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионатында бірінші жартылай орта салмақ дәрежесінде алтын медаль жеңіп алған.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sabirzhan_Akkalykov|title=Sabirzhan Akkalykov|access-date=2026-04-06|language=en}}</ref> == Өмірбаяны == Сабыржан Аққалықов 2002 жылы Қарағанды қаласында дүниеге келген. Ол Қазақстан атынан халықаралық жарыстарға қатысып жүрген боксшы.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sabirzhan_Akkalykov|title=Sabirzhan Akkalykov|access-date=2026-04-06|language=en}}</ref> == Спорттық мансабы == Аққалықов жастар және ересектер деңгейіндегі жарыстарда Қазақстан құрамасының намысын қорғап келеді. Ол 2021 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионатында топ жарып, алтын жүлдегер атанды.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sabirzhan_Akkalykov|title=Sabirzhan Akkalykov|access-date=2026-04-06|language=en}}</ref> 2024 жылы 22 жасқа дейінгі Азия чемпионатында 71 келі салмақ дәрежесінде алтын медаль иеленгені туралы спорт басылымдары жазды.<ref>{{cite web|url=https://www.sports.kz/news/chempion-mira-poboksu-izkazahstana-deklassom-vzyal-zoloto-cha-2024-do22let|title=Чемпион мира по боксу из Казахстана взял «золото» ЧА-2024 до 22 лет|access-date=2026-04-06|language=ru}}</ref> 2025 жылы Болгарияның София қаласында өткен Странджа кубогында 75 келіге дейінгі салмақта жүлде үшін бақ сынады.<ref>{{cite web|url=https://www.sports.kz/news/kazahstanets-vupornom-boyu-zarabotal-putevku-vfinal-malogo-chm-2025-poboksu|title=Казахстанец заработал путевку в финал малого ЧМ-2025 по боксу|access-date=2026-04-06|language=ru}}</ref> 2025 жылғы ерлер арасындағы әлем чемпионатында Қазақстан құрамасы сапында жүлдеге таласқан боксшылардың бірі болды.<ref>{{cite web|url=https://www.sports.kz/tags/sabyirjan-akkalyikov|title=Сабыржан Аккалыков — новости|access-date=2026-04-06|language=ru}}</ref> == Кәсіпқой бокстағы рекорды == BoxRec дерегі бойынша Сабыржан Аққалықов кәсіпқой рингте 2 жекпе-жек өткізіп, екеуінде де жеңіске жеткен, оның 2-еуі нокаутпен аяқталған.<ref>{{cite web|url=https://boxrec.com/en/box-pro/1029259|title=Sabirzhan Akkalykov|access-date=2026-04-06|publisher=BoxRec|language=en}}</ref> == Жетістіктері == * 2021 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионы * 2024 жылғы 22 жасқа дейінгі Азия чемпионатының жеңімпазы == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] [[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]] 7e16p1imldmtvfruddlpyxbde4y9s0f 3582183 3582178 2026-04-12T08:55:49Z Ashina 7704 /* Спорттық мансабы */ 3582183 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Сабыржан Аққалықов|Шынайы есімі=|Суреті=|Толық есімі=Сабыржан Аққалықов|Лақап аты=|Азаматтығы={{KAZ}}|Туған күні=2002|Туған жері={{туғанжері|Қарағанды|Қарағандыда}}, [[Қазақстан]]|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=Қарағанды, Қазақстан|Салмағы=бірінші жартылай орта салмақ|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=Қазақстан құрамасы|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=2|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=2|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=0|Кәсіпқой айқастарда нокауты=2|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Рейтинг2=|Позиция2=|Үздік позициясы2=|Рейтинг3=|Позиция3=|Үздік позициясы3=|Рейтинг4=|Позиция4=|Үздік позициясы4=|Рейтинг5=|Позиция5=|Үздік позициясы5=|Рейтинг6=|Позиция6=|Үздік позициясы6=|Рейтинг7=|Позиция7=|Үздік позициясы7=|Рейтинг8=|Позиция8=|Үздік позициясы8=|Рейтинг9=|Позиция9=|Үздік позициясы9=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=1029259|Сайты=}} '''Сабыржан Аққалықов''' — қазақстандық боксшы. 2021 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионатында бірінші жартылай орта салмақ дәрежесінде алтын медаль жеңіп алған.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sabirzhan_Akkalykov|title=Sabirzhan Akkalykov|access-date=2026-04-06|language=en}}</ref> == Өмірбаяны == Сабыржан Аққалықов 2002 жылы Қарағанды қаласында дүниеге келген. Ол Қазақстан атынан халықаралық жарыстарға қатысып жүрген боксшы.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sabirzhan_Akkalykov|title=Sabirzhan Akkalykov|access-date=2026-04-06|language=en}}</ref> == Спорттық мансабы == Аққалықов жастар және ересектер деңгейіндегі жарыстарда Қазақстан құрамасының намысын қорғап келеді. Ол 2021 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионатында топ жарып, алтын жүлдегер атанды.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sabirzhan_Akkalykov|title=Sabirzhan Akkalykov|access-date=2026-04-06|language=en}}</ref> 2024 жылы 22 жасқа дейінгі Азия чемпионатында 71 келі салмақ дәрежесінде алтын медаль иеленгені туралы спорт басылымдары жазды.<ref>{{cite web|url=https://www.sports.kz/news/chempion-mira-poboksu-izkazahstana-deklassom-vzyal-zoloto-cha-2024-do22let|title=Чемпион мира по боксу из Казахстана взял «золото» ЧА-2024 до 22 лет|access-date=2026-04-06|language=ru}}</ref> 2025 жылы Болгарияның София қаласында өткен Странджа кубогында 75 келіге дейінгі салмақта жүлде үшін бақ сынады.<ref>{{cite web|url=https://www.sports.kz/news/kazahstanets-vupornom-boyu-zarabotal-putevku-vfinal-malogo-chm-2025-poboksu|title=Казахстанец заработал путевку в финал малого ЧМ-2025 по боксу|access-date=2026-04-06|language=ru}}</ref> 2025 жылғы ерлер арасындағы әлем чемпионатында Қазақстан құрамасы сапында жүлдеге таласқан боксшылардың бірі болды.<ref>{{cite web|url=https://www.sports.kz/tags/sabyirjan-akkalyikov|title=Сабыржан Аккалыков — новости|access-date=2026-04-06|language=ru}}</ref> Дубайда өткен әлем чемпионатында күміс медальге ие болды. 2026 жылғы Моңғолияның астанасы Ұланбатыр қаласында өткен Азия чемпионатында алтын медаль жеңіп, чемпион атанды<ref>{{Cite web|title=Сабыржан Аққалықов Моңғолиядағы Азия чемпионатында алтын алды|url=https://www.inbusiness.kz/kz/news/sabyrzhan-akkalykov-mongoliyadagy-aziya-chempionatynda-altyn-aldy}}</ref>. Финалда өзбек боксшысы Жавохир Абдурахимовты жеңді. == Кәсіпқой бокстағы рекорды == BoxRec дерегі бойынша Сабыржан Аққалықов кәсіпқой рингте 2 жекпе-жек өткізіп, екеуінде де жеңіске жеткен, оның 2-еуі нокаутпен аяқталған.<ref>{{cite web|url=https://boxrec.com/en/box-pro/1029259|title=Sabirzhan Akkalykov|access-date=2026-04-06|publisher=BoxRec|language=en}}</ref> == Жетістіктері == * 2021 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионы * 2024 жылғы 22 жасқа дейінгі Азия чемпионатының жеңімпазы * 2025 жылғы [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (IBA)|Әлем чемпионатының]] күміс жүлдегері, * 2026 жылғы [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатының]] жеңімпазы, Азия чемпионы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] [[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]] rb7ql6mp3f0nayfyalr4yf7vzborlq2 3582249 3582183 2026-04-12T09:55:05Z Ashina 7704 3582249 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Сабыржан Аққалықов|Шынайы есімі=|Суреті=|Толық есімі=Сабыржан Аққалықов|Лақап аты=|Азаматтығы={{KAZ}}|Туған күні=2002|Туған жері={{туғанжері|Қарағанды|Қарағандыда}}, [[Қазақстан]]|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=Қарағанды, Қазақстан|Салмағы=бірінші жартылай орта салмақ|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=Қазақстан құрамасы|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=2|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=2|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=0|Кәсіпқой айқастарда нокауты=2|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Рейтинг2=|Позиция2=|Үздік позициясы2=|Рейтинг3=|Позиция3=|Үздік позициясы3=|Рейтинг4=|Позиция4=|Үздік позициясы4=|Рейтинг5=|Позиция5=|Үздік позициясы5=|Рейтинг6=|Позиция6=|Үздік позициясы6=|Рейтинг7=|Позиция7=|Үздік позициясы7=|Рейтинг8=|Позиция8=|Үздік позициясы8=|Рейтинг9=|Позиция9=|Үздік позициясы9=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=1029259|Сайты=}} '''Сабыржан Аққалықов''' — қазақстандық әуесқой боксшы. 75 кг (орта салмақ) санатында өнер көрсетеді. Қазақстан ұлттық құрамасының мүшесі, 2021 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионы, 2025 жылғы IBA Әлем чемпионатының күміс жүлдегері, 2026 жылғы Азия чемпионы.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sabirzhan_Akkalykov|title=Sabirzhan Akkalykov|access-date=2026-04-06|language=en}}</ref> == Өмірбаяны == Сабыржан Аққалықов 2002 жылы Қарағанды қаласында дүниеге келген. Ол Қазақстан атынан халықаралық жарыстарға қатысып жүрген боксшы.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sabirzhan_Akkalykov|title=Sabirzhan Akkalykov|access-date=2026-04-06|language=en}}</ref> == Спорттық мансабы == Аққалықов жастар және ересектер деңгейіндегі жарыстарда Қазақстан құрамасының намысын қорғап келеді. Ол 2021 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионатында топ жарып, алтын жүлдегер атанды.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sabirzhan_Akkalykov|title=Sabirzhan Akkalykov|access-date=2026-04-06|language=en}}</ref> 2024 жылы 22 жасқа дейінгі Азия чемпионатында 71 келі салмақ дәрежесінде алтын медаль иеленгені туралы спорт басылымдары жазды.<ref>{{cite web|url=https://www.sports.kz/news/chempion-mira-poboksu-izkazahstana-deklassom-vzyal-zoloto-cha-2024-do22let|title=Чемпион мира по боксу из Казахстана взял «золото» ЧА-2024 до 22 лет|access-date=2026-04-06|language=ru}}</ref> 2024 жылы 71 кг салмақта Қазақстан чемпионы атанды. '''2025 жылы''' Дубайда өткен IBA Әлем чемпионатында 75 кг салмақта '''күміс медаль''' алды (финалда ресейлік боксшыға жеңілген).<ref>{{cite web|url=https://www.sports.kz/tags/sabyirjan-akkalyikov|title=Сабыржан Аккалыков — новости|access-date=2026-04-06|language=ru}}</ref> 2025 жылы Болгарияның София қаласында өткен Странджа кубогында 75 келіге дейінгі салмақта жүлде үшін бақ сынады.<ref>{{cite web|url=https://www.sports.kz/news/kazahstanets-vupornom-boyu-zarabotal-putevku-vfinal-malogo-chm-2025-poboksu|title=Казахстанец заработал путевку в финал малого ЧМ-2025 по боксу|access-date=2026-04-06|language=ru}}</ref> 2026 жылғы Моңғолияның астанасы Ұланбатыр қаласында өткен Азия чемпионатында алтын медаль жеңіп, чемпион атанды<ref>{{Cite web|title=Сабыржан Аққалықов Моңғолиядағы Азия чемпионатында алтын алды|url=https://www.inbusiness.kz/kz/news/sabyrzhan-akkalykov-mongoliyadagy-aziya-chempionatynda-altyn-aldy}}</ref>. Жартылай финалда монғол боксшыны техникалық нокаутпен жеңсе, финалда өзбекстандық Жавохир Абдурахимовты 5:0 есебімен сенімді жеңді. Бұл жеңіс Қазақстан құрамасына екінші алтын әкелді. == Кәсіпқой бокстағы рекорды == BoxRec дерегі бойынша Сабыржан Аққалықов кәсіпқой рингте 2 жекпе-жек өткізіп, екеуінде де жеңіске жеткен, оның 2-еуі нокаутпен аяқталған.<ref>{{cite web|url=https://boxrec.com/en/box-pro/1029259|title=Sabirzhan Akkalykov|access-date=2026-04-06|publisher=BoxRec|language=en}}</ref> == Жетістіктері == * 2021 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионы * 2024 жылғы 22 жасқа дейінгі Азия чемпионатының жеңімпазы * 2025 жылғы [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (IBA)|Әлем чемпионатының]] күміс жүлдегері, * 2026 жылғы [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатының]] жеңімпазы, Азия чемпионы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] [[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]] caypg6ybo04mhqc7ca36ormqd49qcwe 0 778356 3582243 3578438 2026-04-12T09:51:15Z Ashina 7704 3582243 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Ертуған Зейнуллинов|Шынайы есімі=Ертуған Зейнуллинов|Суреті=|Толық есімі=Ертуған Зейнуллинов|Лақап аты=|Азаматтығы=Қазақстан|Туған күні=|Туған жері=Қазақстан|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=|Салмағы=65 кг|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=Қазақстан құрамасы|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=|Кәсіпқой айқастарда нокауты=|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Рейтинг2=|Позиция2=|Үздік позициясы2=|Рейтинг3=|Позиция3=|Үздік позициясы3=|Рейтинг4=|Позиция4=|Үздік позициясы4=|Рейтинг5=|Позиция5=|Үздік позициясы5=|Рейтинг6=|Позиция6=|Үздік позициясы6=|Рейтинг7=|Позиция7=|Үздік позициясы7=|Рейтинг8=|Позиция8=|Үздік позициясы8=|Рейтинг9=|Позиция9=|Үздік позициясы9=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=|Сайты=}}'''Ертуған Зейнуллинов''' (21 желтоқсан 1997 жылы туған) — қазақстандық әуесқой боксшы. 65 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде өнер көрсетеді. Қазақстан ұлттық құрамасының мүшесі, екі дүркін Қазақстан чемпионы, 2025 жылғы IBA Әлем чемпионатының қола жүлдегері. == Өмірбаяны == Ертуған Зейнуллинов 1997 жылдың 21 желтоқсанында Алматыда (немесе Алматы облысында) дүниеге келген. Ол әкесіз өскен, анасы базарда жұмыс істеген. Боксқа дейін курьер болып жұмыс істеген. Оның спортқа келуі және жетістіктері мотивациялық оқиға ретінде жиі айтылады — қиын балалық шақтан бастап ұлттық құрамаға дейінгі жол<ref>{{Cite web|title=От курьера до олимпийца: история восхождения казахстанского боксера|url=https://tengrisport.kz/tnsport/kurera-olimpiytsa-istoriya-voshojdeniya-kazahstanskogo-530999/}}</ref>. === Спорттық мансабы === ==== Қазақстан чемпионаты ==== * 2020 жылы 63 кг салмақта Қазақстан чемпионы атанды (финалда қарсыласы шықпағандықтан жеңіске жеткен). * Кейінірек 63,5 кг салмақта тағы да чемпион болған (екі дүркін чемпион ретінде белгілі). ==== Халықаралық жарыстар ==== * Азия ойындарында қатысып, ширек финалға дейін жеткен. * 2025 жылы IBA Әлем чемпионатында (Дубай) жеңіл жартылай орта салмақта (63,5 кг) '''қола медаль''' жеңіп алған. Жартылай финалда ресейлік Илья Поповқа (3:4) жеңілген. Бұл оның әлемдік деңгейдегі алғашқы ірі жетістігі болды. 2026 жылы Моңғолияның Ұланбатыр қаласында өткен Азия чемпионатында 65 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде өнер көрсетті. Турнирдің бірінші кезеңінде қарсыласын жеңіп, ширек финалға шықты. Ширек финалда қырғызстандық Мирзохид Имамназаровпен кездесіп, тартысты жекпе-жекте 2:3 есебімен жеңіліп, жарыс жолын аяқтады. Париж Олимпиадасына (2024) лицензия үшін күрескен. Кәсіпқой бокста да тәжірибесі бар (BoxRec бойынша 2-0 рекорд). == Жетістіктері == * Азия чемпионатының қатысушысы == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] 5rt47igvoz2drxl7gqxxdnfisi5k7ox 0 778357 3582177 3578444 2026-04-12T08:47:59Z Ashina 7704 «[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары|Бокстан Азия чемпиондары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582177 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Оразбек Асылқұлов|Шынайы есімі=|Суреті=|Толық есімі=Оразбек Асылқұлов|Лақап аты=|Азаматтығы=Қазақстан|Туған күні=|Туған жері=Қазақстан|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=|Салмағы=57 кг, 60 кг|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=Қазақстан құрамасы|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=|Кәсіпқой айқастарда нокауты=|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Рейтинг2=|Позиция2=|Үздік позициясы2=|Рейтинг3=|Позиция3=|Үздік позициясы3=|Рейтинг4=|Позиция4=|Үздік позициясы4=|Рейтинг5=|Позиция5=|Үздік позициясы5=|Рейтинг6=|Позиция6=|Үздік позициясы6=|Рейтинг7=|Позиция7=|Үздік позициясы7=|Рейтинг8=|Позиция8=|Үздік позициясы8=|Рейтинг9=|Позиция9=|Үздік позициясы9=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=|Сайты=}} '''Оразбек Асылқұлов''' — қазақстандық әуесқой боксшы. [[Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы 2025|Қазақстан құрамасының мүшесі]], [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (IBA)|әлем чемпионы]] (IBA, 2025). == Өмірбаяны == Оразбек Асылқұлов Қазақстанда дүниеге келген. Әуесқой бокста халықаралық деңгейде ел намысын қорғап жүрген спортшылардың бірі. == Спорттық мансабы == Оразбек Асылқұлов халықаралық жарыстарда Қазақстан құрамасы сапында тұрақты өнер көрсетіп келеді. === Әлем чемпионаты (2026) === 2025 жылы Біріккен Араб Әмірлігінің Дубай қаласында өткен бокстан әлем чемпионатында 57 келі салмақ дәрежесінде алтын медаль жеңіп алды. Жартылай финалда ол ресейлік Андрей Пегливанянды 5:0 есебімен жеңіп, финалға шықты. Ал финалда тәжікстандық Хусравхон Рахимовты жеңіп, әлем чемпионы атанды. === Азия чемпионаты (2026) === 2026 жылы Моңғолияның Ұланбатыр қаласында өткен Азия чемпионатында 60 келі салмақ дәрежесінде өнер көрсетті. 1 сәуір күні 1/8 финалда филиппиндік Пол Жюлифер Басконды 5:0 есебімен айқын басымдықпен жеңіп, ширек финалға шықты. Ширек финалда жапониялық Шунсуке Китамотомен кездесуі тиіс болғанымен, қарсыласы жарақатына байланысты жекпе-жекке шықпады. Осылайша, Оразбек Асылқұлов жекпе-жексіз жартылай финалға өтті. == Жетістіктері == * 2025 — Әлем чемпионы IBA (57 кг) * 2026 — Азия чемпионатының жартылай финалисі (60 кг) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]] [[Санат:Қазақстан боксшылары]] [[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]] d3dzietf6caq5wknr613z0dke7pbh3d 3582184 3582177 2026-04-12T08:59:45Z Ashina 7704 /* Жетістіктері */ 3582184 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Оразбек Асылқұлов|Шынайы есімі=|Суреті=|Толық есімі=Оразбек Асылқұлов|Лақап аты=|Азаматтығы=Қазақстан|Туған күні=|Туған жері=Қазақстан|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=|Салмағы=57 кг, 60 кг|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=Қазақстан құрамасы|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=|Кәсіпқой айқастарда нокауты=|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Рейтинг2=|Позиция2=|Үздік позициясы2=|Рейтинг3=|Позиция3=|Үздік позициясы3=|Рейтинг4=|Позиция4=|Үздік позициясы4=|Рейтинг5=|Позиция5=|Үздік позициясы5=|Рейтинг6=|Позиция6=|Үздік позициясы6=|Рейтинг7=|Позиция7=|Үздік позициясы7=|Рейтинг8=|Позиция8=|Үздік позициясы8=|Рейтинг9=|Позиция9=|Үздік позициясы9=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=|Сайты=}} '''Оразбек Асылқұлов''' — қазақстандық әуесқой боксшы. [[Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы 2025|Қазақстан құрамасының мүшесі]], [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (IBA)|әлем чемпионы]] (IBA, 2025). == Өмірбаяны == Оразбек Асылқұлов Қазақстанда дүниеге келген. Әуесқой бокста халықаралық деңгейде ел намысын қорғап жүрген спортшылардың бірі. == Спорттық мансабы == Оразбек Асылқұлов халықаралық жарыстарда Қазақстан құрамасы сапында тұрақты өнер көрсетіп келеді. === Әлем чемпионаты (2026) === 2025 жылы Біріккен Араб Әмірлігінің Дубай қаласында өткен бокстан әлем чемпионатында 57 келі салмақ дәрежесінде алтын медаль жеңіп алды. Жартылай финалда ол ресейлік Андрей Пегливанянды 5:0 есебімен жеңіп, финалға шықты. Ал финалда тәжікстандық Хусравхон Рахимовты жеңіп, әлем чемпионы атанды. === Азия чемпионаты (2026) === 2026 жылы Моңғолияның Ұланбатыр қаласында өткен Азия чемпионатында 60 келі салмақ дәрежесінде өнер көрсетті. 1 сәуір күні 1/8 финалда филиппиндік Пол Жюлифер Басконды 5:0 есебімен айқын басымдықпен жеңіп, ширек финалға шықты. Ширек финалда жапониялық Шунсуке Китамотомен кездесуі тиіс болғанымен, қарсыласы жарақатына байланысты жекпе-жекке шықпады. Осылайша, Оразбек Асылқұлов жекпе-жексіз жартылай финалға өтті. == Жетістіктері == * 2025 — [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (IBA)|Әлем чемпионы]] IBA (57 кг) * 2026 — [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатының]] жеңімпазы (60 кг)<ref>{{Cite web|title=Оразбек Асылқұлов Азия чемпионы атанды|url=https://kaz.nur.kz/sport/boxing/2364072-orazbek-asylqulov-aziia-chempiony-atandy/}}</ref><ref>{{Cite web|title=ОРАЗБЕК АСЫЛҚҰЛОВ: МЕНІҢ ЕҢ ІЗГІ АРМАНЫМ - ОЛИМПИАДА БИІГІНЕ ШЫҒУ|url=https://olympic.kz/kk/article/3696-orazbek-asylkulov-kak-i-sapiev-ya-khochu-pobedit-na-olimpiade}}</ref><ref>{{Cite web|title=Оразбек Асылқұлов Ұлан-Батырда Азия чемпионы атанды|url=https://aikyn.kz/301978/orazbek-asylk-u-lov-u-lan-batyrda-aziya-chempiony-atandy}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]] [[Санат:Қазақстан боксшылары]] [[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]] h1dgc35nvlr347vajmmf1ry0jp8sww9 3582186 3582184 2026-04-12T09:01:24Z Ashina 7704 /* Спорттық мансабы */ 3582186 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Оразбек Асылқұлов|Шынайы есімі=|Суреті=|Толық есімі=Оразбек Асылқұлов|Лақап аты=|Азаматтығы=Қазақстан|Туған күні=|Туған жері=Қазақстан|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=|Салмағы=57 кг, 60 кг|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=Қазақстан құрамасы|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=|Кәсіпқой айқастарда нокауты=|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Рейтинг2=|Позиция2=|Үздік позициясы2=|Рейтинг3=|Позиция3=|Үздік позициясы3=|Рейтинг4=|Позиция4=|Үздік позициясы4=|Рейтинг5=|Позиция5=|Үздік позициясы5=|Рейтинг6=|Позиция6=|Үздік позициясы6=|Рейтинг7=|Позиция7=|Үздік позициясы7=|Рейтинг8=|Позиция8=|Үздік позициясы8=|Рейтинг9=|Позиция9=|Үздік позициясы9=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=|Сайты=}} '''Оразбек Асылқұлов''' — қазақстандық әуесқой боксшы. [[Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы 2025|Қазақстан құрамасының мүшесі]], [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (IBA)|әлем чемпионы]] (IBA, 2025). == Өмірбаяны == Оразбек Асылқұлов Қазақстанда дүниеге келген. Әуесқой бокста халықаралық деңгейде ел намысын қорғап жүрген спортшылардың бірі. == Спорттық мансабы == Оразбек Асылқұлов халықаралық жарыстарда Қазақстан құрамасы сапында тұрақты өнер көрсетіп келеді. === Әлем чемпионаты (2025) === 2025 жылы [[Біріккен Араб Әмірліктері|Біріккен Араб Әмірлігінің]] [[Дубай]] қаласында өткен бокстан [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (IBA)|әлем чемпионатында]] 57 келі салмақ дәрежесінде алтын медаль жеңіп алды. Жартылай финалда ол ресейлік Андрей Пегливанянды 5:0 есебімен жеңіп, финалға шықты. Ал финалда тәжікстандық Хусравхон Рахимовты жеңіп, әлем чемпионы атанды. === Азия чемпионаты (2026) === 2026 жылы [[Моңғолия|Моңғолияның]] [[Ұланбатыр]] қаласында өткен Азия чемпионатында 60 келі салмақ дәрежесінде өнер көрсетті. 1 сәуір күні 1/8 финалда филиппиндік Пол Жюлифер Басконды 5:0 есебімен айқын басымдықпен жеңіп, ширек финалға шықты. Ширек финалда жапониялық Шунсуке Китамотомен кездесуі тиіс болғанымен, қарсыласы жарақатына байланысты жекпе-жекке шықпады. Осылайша, Оразбек Асылқұлов жекпе-жексіз жартылай финалға өтті. == Жетістіктері == * 2025 — [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (IBA)|Әлем чемпионы]] IBA (57 кг) * 2026 — [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатының]] жеңімпазы (60 кг)<ref>{{Cite web|title=Оразбек Асылқұлов Азия чемпионы атанды|url=https://kaz.nur.kz/sport/boxing/2364072-orazbek-asylqulov-aziia-chempiony-atandy/}}</ref><ref>{{Cite web|title=ОРАЗБЕК АСЫЛҚҰЛОВ: МЕНІҢ ЕҢ ІЗГІ АРМАНЫМ - ОЛИМПИАДА БИІГІНЕ ШЫҒУ|url=https://olympic.kz/kk/article/3696-orazbek-asylkulov-kak-i-sapiev-ya-khochu-pobedit-na-olimpiade}}</ref><ref>{{Cite web|title=Оразбек Асылқұлов Ұлан-Батырда Азия чемпионы атанды|url=https://aikyn.kz/301978/orazbek-asylk-u-lov-u-lan-batyrda-aziya-chempiony-atandy}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]] [[Санат:Қазақстан боксшылары]] [[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]] lmrwyiyfwbqt2g5fkzgbugius2tn7zc 3582187 3582186 2026-04-12T09:02:23Z Ashina 7704 3582187 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Оразбек Асылқұлов|Шынайы есімі=|Суреті=|Толық есімі=Оразбек Асылқұлов|Лақап аты=|Азаматтығы=Қазақстан|Туған күні=|Туған жері=Қазақстан|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=|Салмағы=57 кг, 60 кг|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=Қазақстан құрамасы|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=|Кәсіпқой айқастарда нокауты=|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Рейтинг2=|Позиция2=|Үздік позициясы2=|Рейтинг3=|Позиция3=|Үздік позициясы3=|Рейтинг4=|Позиция4=|Үздік позициясы4=|Рейтинг5=|Позиция5=|Үздік позициясы5=|Рейтинг6=|Позиция6=|Үздік позициясы6=|Рейтинг7=|Позиция7=|Үздік позициясы7=|Рейтинг8=|Позиция8=|Үздік позициясы8=|Рейтинг9=|Позиция9=|Үздік позициясы9=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=|Сайты=}} '''Оразбек Асылқұлов''' — қазақстандық әуесқой боксшы. [[Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы 2025|Қазақстан құрамасының мүшесі]], [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (IBA)|әлем чемпионы]] (IBA, 2025), Азия чемпионы (2026)<ref>{{Cite web|title=Оразбек Асылқұлов Ұлан-Батырда Азия чемпионы атанды|url=https://aikyn.kz/301978/orazbek-asylk-u-lov-u-lan-batyrda-aziya-chempiony-atandy}}</ref>. == Өмірбаяны == Оразбек Асылқұлов Қазақстанда дүниеге келген. Әуесқой бокста халықаралық деңгейде ел намысын қорғап жүрген спортшылардың бірі. == Спорттық мансабы == Оразбек Асылқұлов халықаралық жарыстарда Қазақстан құрамасы сапында тұрақты өнер көрсетіп келеді. === Әлем чемпионаты (2025) === 2025 жылы [[Біріккен Араб Әмірліктері|Біріккен Араб Әмірлігінің]] [[Дубай]] қаласында өткен бокстан [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (IBA)|әлем чемпионатында]] 57 келі салмақ дәрежесінде алтын медаль жеңіп алды. Жартылай финалда ол ресейлік Андрей Пегливанянды 5:0 есебімен жеңіп, финалға шықты. Ал финалда тәжікстандық Хусравхон Рахимовты жеңіп, әлем чемпионы атанды. === Азия чемпионаты (2026) === 2026 жылы [[Моңғолия|Моңғолияның]] [[Ұланбатыр]] қаласында өткен Азия чемпионатында 60 келі салмақ дәрежесінде өнер көрсетті. 1 сәуір күні 1/8 финалда филиппиндік Пол Жюлифер Басконды 5:0 есебімен айқын басымдықпен жеңіп, ширек финалға шықты. Ширек финалда жапониялық Шунсуке Китамотомен кездесуі тиіс болғанымен, қарсыласы жарақатына байланысты жекпе-жекке шықпады. Осылайша, Оразбек Асылқұлов жекпе-жексіз жартылай финалға өтті. == Жетістіктері == * 2025 — [[Бокстан әлем чемпионаты 2025 (IBA)|Әлем чемпионы]] IBA (57 кг) * 2026 — [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатының]] жеңімпазы (60 кг)<ref>{{Cite web|title=Оразбек Асылқұлов Азия чемпионы атанды|url=https://kaz.nur.kz/sport/boxing/2364072-orazbek-asylqulov-aziia-chempiony-atandy/}}</ref><ref>{{Cite web|title=ОРАЗБЕК АСЫЛҚҰЛОВ: МЕНІҢ ЕҢ ІЗГІ АРМАНЫМ - ОЛИМПИАДА БИІГІНЕ ШЫҒУ|url=https://olympic.kz/kk/article/3696-orazbek-asylkulov-kak-i-sapiev-ya-khochu-pobedit-na-olimpiade}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]] [[Санат:Қазақстан боксшылары]] [[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]] mb3nbh9qznwjkcci7t6cl3y1kq936hi 0 778370 3581903 3577925 2026-04-11T19:08:09Z TalgatSnow 143530 /* AFI рейтингтері */ 3581903 wikitext text/x-wiki {{Ұйым |атауы = Америка кино институты |альтернативті = AFI |логотип = American Film Institute (AFI) logo.svg |логотип ені = 250px |анықтама = Киногерлерді оқыту және АҚШ кино тарихының мұрасын дәріптеу |орналасқан жері = [[Лос-Анджелес]], [[Калифорния]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] |тип = [[Бейкоммерциялық ұйым]] |тіл = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |басшы мансабы1 = Президент және бас атқарушы директор |басшы есімі1 = [[Боб Газзале]] |басшы мансабы2 = Қамқоршылар кеңесінің төрағасы |басшы есімі2 = [[Кэтлин Кеннеди (продюсер)|Кэтлин Кеннеди]] |басшы мансабы3 = Директорлар кеңесінің төрағасы |басшы есімі3 = [[Роберт А. Дэйли]] |құрылу оқиғалары1 = Құрылды |құрылу мерзімі1 = 5 маусым, 1967 <ref>{{cite news|last1=Howe|first1=Desson|title=Film Notes|url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1987/06/05/film-notes/82ed3751-36da-40aa-9f5f-108eb47bc697/|access-date=June 10, 2017|newspaper=The Washington Post|date=June 5, 1987|quote=And the AFI was born June 5, 1967 – exactly 20 years ago.|archive-date=August 22, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170822101040/https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1987/06/05/film-notes/82ed3751-36da-40aa-9f5f-108eb47bc697/|url-status=live}}</ref> |сайт = {{URL|https://afi.com/}} |ортаққор = American Film Institute }} '''Америка кино институты''' немесе '''Америка кино өнері институты''' ({{lang-en|The American Film Institute}}) ('''AFI''') — 1967 жылы Ұлттық өнер қорының ({{lang-en|National Endowment for the Arts}}) бастамасымен құрылған тәуелсіз [[бейкоммерциялық ұйым]]. Ол киногерлерді оқытумен және Америка Құрама Штаттарындағы киноөнерінің мұрасын дәріптеумен айналысады. Институт құрамына кино, ойын-сауық және бизнес салалары мен академиялық ортаның беделді өкілдері кіреді. Ұйымның жұмысына Кэтлин Кеннеди жетекшілік ететін Қамқоршылар кеңесі мен Роберт А. Дэйли басқаратын Директорлар кеңесі бағыт-бағдар береді. Ал институттың қазіргі тікелей басшысы — президент әрі бас атқарушы директор, кинотарихшы Боб Газзале. Бұған дейін ұйымды оның негізін қалаушы директор Джордж Стивенс (кіші) (1967–1980 жж.) және Джин Пикер Фирстенберг (1980–2007 жж.) басқарған болатын. == Тарихы == Америка кино институтының негізі 1965 жылы [[Ақ үй (АҚШ)|Ақ үй]]дің Раушан бағында [[Линдон Бэйнс Джонсон|Линдон Б. Джонсон]] жариялаған президенттік мандат бойынша қаланды. Ұйымның басты миссиясы — америкалық кино мұрасын сақтау, киногерлердің жаңа буынын тәрбиелеу және өнер иелерінің еңбегін ұлықтайтын ұлттық орталық құру болды. 1967 жылы AFI Ұлттық өнер қоры, [[Америка киноассоциациясы]] және [[Форд қоры]]ның қолдауымен ресми түрде жұмысын бастады.<ref>{{cite web|url=http://www.moviemaker.com/archives/moviemaking/directing/articles-directing/summer-2002-afi-3378/|title=AFI Conservatory: Still the Program of Choice|last=Rhys|first=Timothy|date=June 21, 2002|publisher=MovieMaker|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170822180910/https://www.moviemaker.com/archives/moviemaking/directing/articles-directing/summer-2002-afi-3378/|archive-date=August 22, 2017}}</ref> 22 мүшеден тұратын алғашқы Қамқоршылар кеңесінің құрамында төраға — актер [[Грегори Пек]] пен вице-төраға — актер [[Сидни Пуатье]] болды. Сондай-ақ кеңес мүшелерінің қатарында режиссер [[Фрэнсис Форд Коппола]], кинотарихшы [[Артур Мейер Шлезингер]] және лоббист [[Джек Валенти]] сияқты өнер мен ғылым қайраткерлері болды. Институт алғашқы жылдары «Жоғары кинозерттеулер орталығы» атты оқу бағдарламасын, Кеннеди орталығындағы репертуарлық кино көрсетілімдерін және америкалық кино тарихының бірегей дереккөзі — «AFI толық метражды фильмдер каталогын» жасап шығарды. 1981 жылы институт Голливудтағы қазіргі аумағы 8 акр болатын кампусына көшті. Ал оқу бағдарламасы уақыт өте келе аккредиттелген магистратура мектебі — AFI Консерваториясына айналды. Бүгінде институт авторлық және премьералық фильмдерді AFI Silver кинотеатры мен мәдени орталығында ұсынады. Мұнда әлемге әйгілі AFI DOCS деректі фильмдер фестивалі өтеді. Бұл институтты әлемдегі ең ірі коммерциялық емес кино көрсетуші ұйымға айналдырды. Сонымен қатар, AFI өзінің марапаттау бағдарламалары мен «10 үздік фильм» тізімдері арқылы киноөнеріндегі биік жетістіктерді дәріптеп келеді. == AFI рейтингтері == Киноның жүз жылдық мерейтойын мерекелеу аясында Америка кино институты америкалық кинематографтың үздік туындыларын қамтитын бірқатар тақырыптық рейтингтік тізімдер дайындады: * '''1998:''' [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм|100 жыл… 100 фильм]] * '''1999:''' [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік кино жұлдызы|100 жыл… 100 жұлдыз]] * '''2000:''' [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік комедиялық фильм|100 жыл… 100 комедия]] * '''2001:''' [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік шытырман оқиғалы фильм|100 жыл… 100 шытырман оқиғалы фильм]] * '''2002:''' [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік махаббат хикаясы|100 жыл… 100 құштарлық]] * '''2003:''' [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік қаһарман мен зұлым|100 жыл… 100 қаһарман мен зұлым]] * '''2004:''' [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм әні|100 жыл… 100 ән]] * '''2005:''' [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік кино дәйексөзі|100 жыл… 100 дәйексөз]] * '''2005:''' [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы үздік кино музыкасы|100 жыл… үздік кино музыкасы]] * '''2006:''' [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік шабыттандыратын фильм|100 жыл… 100 шабыттандыратын фильм]] * '''2006:''' [[AFI нұсқасы бойынша үздік киномюзиклдер|100 жыл… үздік киномюзиклдер]] * '''2007:''' [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм|100 жыл… 100 фильм]] (10 жылдық мерейтойлық басылым) * '''2008:''' [[AFI нұсқасы бойынша 10 жанрдағы 10 үздік фильм|100 жанрлық фильм]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Америка кино институты]] [[Санат:1967 жылы құрылған ұйымдар]] id16r8wkdurwx6u63sn2crj8d5gzrmu 3 778477 3581763 3578533 2026-04-11T15:06:02Z 1nter pares 146705 /* Ескерту */ жаңа бөлім 3581763 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Мүсірманқұлқызы Қаракөз}} -- <font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылауы)</font></span>]] 10:29, 2026 ж. сәуірдің 8 (+05) == Ескерту == Қайырлы кеш. Өңдемелеріңіз кері қайтарылды, себебі сіз вандализммен айналысып жатырсыз. Осылай жалғаса берсе, бұғатталуыңыз мүмкін. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:06, 2026 ж. сәуірдің 11 (+05) a7bwkakhae14pwdci9z270453rmw7sp 0 778561 3582010 3581559 2026-04-12T04:08:27Z 1nter pares 146705 /* Хиуа хандығы билеушілерінің тізімі */ 3582010 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = Хорезм мемлекетінің ханы (Хиуа ханы) |шынайы атауы = |ел = Хорезм |эмблема = Flag of the Khanate of Khiva.svg |эмблема ені = 100px |эмблеманың аты = Мемлекеттің 1917–1920 жылдардағы туы |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = Said Abdullah Khan.jpg |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = Хиуадағы [[Көне Арк]], [[Тас-Хаули]] және [[Нұроллабай]] сарайлары |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = [[1511 жыл]] |таратылды = [[1920 жыл]] |ізбасары = |біріншісі = Елбарыс хан |соңғысы = [[Сейіт Абдулла хан]] |сайты = }} '''Хорезм мемлекетінің ханы''', сондай-ақ кеңестік тарихнамада '''Хиуа ханы''' ({{lang-uz|Xorazm xoni / Хоразм хони}}) ретінде де белгілі — [[1511 жыл]]дан [[1920 жыл]]ға дейін [[Хиуа хандығы|Хорезм мемлекетіндегі (Хиуа хандығындағы)]] жоғарғы мемлекеттік лауазым. Мемлекеттің өзі әрқашан [[Хорезм]] деп аталған, ал XVII ғасырдан бастап ресейлік тарихшылар оның астанасы [[Хиуа]] қаласының құрметіне Хиуа хандығы деп атай бастады.​<ref>{{кітап |авторы = [[Юрий Энохович Брегель|Брегель Ю.Э.]] |тақырыбы = Хорезмские туркмены в XIX веке |жауапты = КСРО Ғылым академиясы. Азия халықтары институты |тұрағы = М. |баспасы = Издательство восточной литературы |жылы = 1961 |бет = 442 }}</ref>{{sfn|Хорезм в истории государственности Узбекистана|2013|p=151}} «Хиуа хандығының» көптеген билеушілері ресми хан лауазымын иеленді. Алайда [[Аллақұл хан]]нан бастап олар хан атағымен қатар Хорезм билеушілерінің көне лауазымы — хорезмшах атағын да қолданып, осы арқылы көне хорезмдік мемлекеттілік дәстүрлерінің сабақтастығын көрсетті.{{sfn|Хорезм в истории государственности Узбекистана|2013|p=150}} Хиуа хандығында хан лауазымын өзбектің Шайбанилер әулетінен шыққан — Арабшахидтер мен Қоңыраттардың билеушілері иеленді. '''Арабшахидтер әулеті''' ​Арабшахидтер әулетінен шыққан алғашқы хан — Елбарыс (1511–1518), соңғысы — II Елбарыс хан (1728–1740). '''Қоңыраттар әулеті''' ​Қоңыраттар әулетінен шыққан билеушілер [[Мұхаммед Әмин инақ]] (1763–1790) және [[Аваз инақ]] (1790–1804) елді инақ шенімен басқарды. ​Қоңыраттар әулетінен хан лауазымын қабылдаған алғашқы билеуші — [[Елтүзер хан|Елтүзер]] (1804–1806), соңғысы — [[Сейіт Абдулла хан]] (1918–1920). Қоңыраттар әулетінен шыққан хандардың кейбір мөрлерінде Хорезмшах лауазымы кездеседі.{{sfn|Бартольд|1964|p=537}} == Хиуа хандығы билеушілерінің тізімі == {| class="wikitable" |- ! № !! Хан !! Өмір сүрген жылдары !! Билік құруы !! Ескертпе |- | 1 || [[Елбарыс хан]] || 1456–1518 || 1511–1518 || Арабшах әулетінің негізін салушы. |- | 2 || [[Сұлтан Қажы хан]] || 1470–1519 || 1518–1519 || |- | 3 || [[Хасанқұл хан]] || ?–1519 || 1519–1524 || |- | 4 || [[Суфиян хан]] || ?–1522 || 1525–1535 || |- | 5 || [[Буджуга хан]] || ?–1526 || 1522–1526 || |- | 6 || [[Аванеш хан]] || ?–1538 || 1526–1538 || |- | 7 || [[Қал хан]] || ?–1547 || 1541–1547 || |- | 8 || [[Ағатай хан]] || ?–1557 || 1547–1557 || |- | 9 || [[Дост хан]] || ?–1558 || 1557–1558 || |- | 10 || [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]] || 1519–1603 || 1558–1603 || |- | 11 || [[Араб Мұхаммед хан]] || ?–1621 || 1603–1621 || |- | 12 || [[Хабаш сұлтан]] || ?–? || 1621–? || |- | 13 || [[Елбарыс сұлтан]] || ?–? || ?–1623 || |- | 14 || [[Исфандияр хан]] || ?–1643 || 1623–1643 || |- | 15 || [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы хан]] || 1603–1664 || 1643–1663 || Атақты тарихшы, шежіреші. |- | 16 || [[Ануша хан]] || ?–1686 || 1663–1686 || |- | 17 || [[Құдайдат хан]] || ?–1689 || 1686–1689 || |- | 18 || [[Ерең хан]] || ?–1694 || 1689–1694 || |- | 19 || [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] || ?–1697 || 1694–1697 || |- | 20 || [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] || ?–1699 || 1697–1698 || |- | 21 || [[Шахнияз хан]] || ?–1702 || 1698–1702 || |- | 22 || [[Шахбахт хан]] || ?–1703 || 1702–1703 || |- | 23 || [[Сайыд Әли хан]] || ?–1703 || 1703–1703 || Бірнеше күн ғана билік етті. |- | 24 || [[Мұса хан]] || ?–1704 || 1703–1704 || |- | 25 || [[Жәдігер хан]] || ?–1714 || 1704–1714 || |- | 26 || [[Шерғазы хан]] || ?–1728 || 1714–1728 || |- | 27 || [[II Елбарыс хан]] || ?–? || 1728–1740 || Арабшах әулетінен шыққан соңғы хан. |- | 28 || [[Әбілғазы хан II]] || ?–? || 1742–1745 || |- | — || [[Темір Ғазы хан]] || ?–? || 1757–1763 || |- | 29 || [[Әбілғазы хан III]] || ?–? || 1767–1768 || |- | 30 || [[Мұхаммед Әмин инақ]] || 1730–1790 || 1763–1790 || Қоңырат әулетінің алғашқы билеушісі. Инақ лауазымымен басқарды. |- | 31 || [[Аваз инақ]] || 1750–1804 || 1790–1804 || Инақ лауазымымен басқарды. |- | 32 || [[Елтүзер хан|Елтүзер]] || 1760–1806 || 1804–1806 || Қоңырат әулетінен хан лауазымын қабылдаған алғашқы билеуші. |- | 33 || [[I Мұхаммед Рахым хан]] || 1775–1825 || 1806–1825 || |- | 34 || [[Аллақұл хан]] || 1794–1842 || 1825–1842 || |- | 35 || [[Рахымқұл хан]] || 1804–1845 || 1842–1845 || |- | 36 || [[Мұхаммед Әмин хан]] || 1817–1855 || 1845–1855 || |- | 37 || [[Абдулла хан (Хиуа ханы)|Абдулла хан]] || ?–1855 || 1855–1855 || Алты ай билік құрды. |- | 38 || [[Құтлық Мұрат хан]] || 1837–1855 || 1855–1855 || |- | 39 || [[Сейіт Мұхаммед хан]] || 1823–1864 || 1856–1864 || |- | 40 || [[II Мұхаммед Рахым хан]] || 1845–1910 || 1864–1910 || «Феруз» лақап атымен танымал ақын. |- | 41 || [[Асфандияр хан]] || 1871–1918 || 1910–1918 || |- | 42 || [[Сейіт Абдулла хан]] || 1871–1933 || 1918–1920 || Қоңырат әулетінің және Хиуа хандығының соңғы ханы. |} == Әдебиет == * ​{{Кітап|авторы=[[Бартольд Василий Владимирович|Бартольд В. В.]]|тақырыбы=Сочинения. Работы по отдельным проблемам истории Средней Азии|бөлімі=2|мекені=М.|баспасы=Наука|жылы=1964|томы=2|том саны=9|бет саны=661|ref=Бартольд}} * ​История государства и права / Н. П. Азизов, Ф. Мухитдинова, М. Хамидова ж. б. редакциясымен. — Ташкент: Өзбекстан Республикасы ІІМ Академиясының баспасы, 2016. — 175-б. — 335 б. * Тревер К. В., Якубовский А. Ю., Воронец М. Э.: История народов Узбекистана, 2-том. — Ташкент: Өз КСР ҒА, 1947. — 517 б. * ​{{Кітап|тақырыбы=Хорезм в истории государственности Узбекистана|жауапты=Ртвеладзе Э. В., Алимова Д. А.|мекені=Ташкент|баспасы=«Узбекистан файласуфлари миллий жамияти»|жылы=2013|бет саны=336|ref=Хорезм в истории государственности Узбекистана}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] 6o483t573kjreu90cycggrl4jym54ls 3582038 3582010 2026-04-12T04:42:55Z 1nter pares 146705 3582038 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = Хорезм мемлекетінің ханы (Хиуа ханы) |шынайы атауы = |ел = Хорезм |эмблема = Flag of the Khanate of Khiva.svg |эмблема ені = 100px |эмблеманың аты = Мемлекеттің 1917–1920 жылдардағы туы |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = Said Abdullah Khan.jpg |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = Хиуадағы [[Көне Арк]], [[Тас-Хаули]] және [[Нұроллабай]] сарайлары |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = [[1511 жыл]] |таратылды = [[1920 жыл]] |ізбасары = |біріншісі = Елбарыс хан |соңғысы = [[Сейіт Абдулла хан]] |сайты = }} '''Хорезм мемлекетінің ханы''', сондай-ақ кеңестік тарихнамада '''Хиуа ханы''' ({{lang-uz|Xorazm xoni / Хоразм хони}}) ретінде де белгілі — [[1511 жыл]]дан [[1920 жыл]]ға дейін [[Хиуа хандығы|Хорезм мемлекетіндегі (Хиуа хандығындағы)]] жоғарғы мемлекеттік лауазым. Мемлекеттің өзі әрқашан [[Хорезм]] деп аталған, ал XVII ғасырдан бастап ресейлік тарихшылар оның астанасы [[Хиуа]] қаласының құрметіне Хиуа хандығы деп атай бастады.​<ref>{{кітап |авторы = [[Юрий Энохович Брегель|Брегель Ю.Э.]] |тақырыбы = Хорезмские туркмены в XIX веке |жауапты = КСРО Ғылым академиясы. Азия халықтары институты |тұрағы = М. |баспасы = Издательство восточной литературы |жылы = 1961 |бет = 442 }}</ref>{{sfn|Хорезм в истории государственности Узбекистана|2013|p=151}} «Хиуа хандығының» көптеген билеушілері ресми хан лауазымын иеленді. Алайда [[Аллақұл хан]]нан бастап олар хан атағымен қатар Хорезм билеушілерінің көне лауазымы — хорезмшах атағын да қолданып, осы арқылы көне хорезмдік мемлекеттілік дәстүрлерінің сабақтастығын көрсетті.{{sfn|Хорезм в истории государственности Узбекистана|2013|p=150}} Хиуа хандығында хан лауазымын өзбектің Шайбанилер әулетінен шыққан — Арабшахидтер мен Қоңыраттардың билеушілері иеленді. '''Арабшахидтер әулеті''' ​Арабшахидтер әулетінен шыққан алғашқы хан — Елбарыс (1511–1518), соңғысы — II Елбарыс хан (1728–1740). '''Қоңыраттар әулеті''' ​Қоңыраттар әулетінен шыққан билеушілер [[Мұхаммед Әмин инақ]] (1763–1790) және [[Аваз инақ]] (1790–1804) елді инақ шенімен басқарды. ​Қоңыраттар әулетінен хан лауазымын қабылдаған алғашқы билеуші — [[Елтүзер хан|Елтүзер]] (1804–1806), соңғысы — [[Сейіт Абдулла хан]] (1918–1920). Қоңыраттар әулетінен шыққан хандардың кейбір мөрлерінде Хорезмшах лауазымы кездеседі.{{sfn|Бартольд|1964|p=537}} == Хиуа хандығы билеушілерінің тізімі == {| class="wikitable" |- ! № !! Хан !! Өмір сүрген жылдары !! Билік құруы !! Ескертпе |- | 1 || [[Елбарыс хан]] || 1456–1518 || 1511–1518 || Арабшах әулетінің негізін салушы. |- | 2 || [[Сұлтан Қажы хан]] || 1470–1519 || 1518–1519 || |- | 3 || [[Хасанқұл хан]] || ?–1519 || 1519–1524 || |- | 4 || [[Суфиян хан]] || ?–1522 || 1525–1535 || |- | 5 || [[Буджуга хан]] || ?–1526 || 1522–1526 || |- | 6 || [[Аванеш хан]] || ?–1538 || 1526–1538 || |- | 7 || [[Қал хан]] || ?–1547 || 1541–1547 || |- | 8 || [[Ағатай хан]] || ?–1557 || 1547–1557 || |- | 9 || [[Дост хан]] || ?–1558 || 1557–1558 || |- | 10 || [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]] || 1519–1603 || 1558–1603 || |- | 11 || [[Араб Мұхаммед хан]] || ?–1621 || 1603–1621 || |- | 12 || [[Хабаш сұлтан]] || ?–? || 1621–? || |- | 13 || [[Елбарыс сұлтан]] || ?–? || ?–1623 || |- | 14 || [[Исфандияр хан]] || ?–1643 || 1623–1643 || |- | 15 || [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы хан]] || 1603–1664 || 1643–1663 || Атақты тарихшы, шежіреші. |- | 16 || [[Ануша хан]] || ?–1686 || 1663–1686 || |- | 17 || [[Құдайдат хан]] || ?–1689 || 1686–1689 || |- | 18 || [[Ерең хан]] || ?–1694 || 1689–1694 || |- | 19 || [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] || ?–1697 || 1694–1697 || |- | 20 || [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] || ?–1699 || 1697–1698 || |- | 21 || [[Шахнияз хан]] || ?–1702 || 1698–1702 || |- | 22 || [[Шахбахт хан]] || ?–1703 || 1702–1703 || |- | 23 || [[Сайид Әли хан]] || ?–1703 || 1703–1703 || Бірнеше күн ғана билік етті. |- | 24 || [[Мұса хан]] || ?–1704 || 1703–1704 || |- | 25 || [[Жәдігер хан]] || ?–1714 || 1704–1714 || |- | 26 || [[Шерғазы хан]] || ?–1728 || 1714–1728 || |- | 27 || [[II Елбарыс хан]] || ?–? || 1728–1740 || Арабшах әулетінен шыққан соңғы хан. |- | 28 || [[Әбілғазы хан II]] || ?–? || 1742–1745 || |- | — || [[Темір Ғазы хан]] || ?–? || 1757–1763 || |- | 29 || [[Әбілғазы хан III]] || ?–? || 1767–1768 || |- | 30 || [[Мұхаммед Әмин инақ]] || 1730–1790 || 1763–1790 || Қоңырат әулетінің алғашқы билеушісі. Инақ лауазымымен басқарды. |- | 31 || [[Аваз инақ]] || 1750–1804 || 1790–1804 || Инақ лауазымымен басқарды. |- | 32 || [[Елтүзер хан|Елтүзер]] || 1760–1806 || 1804–1806 || Қоңырат әулетінен хан лауазымын қабылдаған алғашқы билеуші. |- | 33 || [[I Мұхаммед Рахым хан]] || 1775–1825 || 1806–1825 || |- | 34 || [[Аллақұл хан]] || 1794–1842 || 1825–1842 || |- | 35 || [[Рахымқұл хан]] || 1804–1845 || 1842–1845 || |- | 36 || [[Мұхаммед Әмин хан]] || 1817–1855 || 1845–1855 || |- | 37 || [[Абдулла хан (Хиуа ханы)|Абдулла хан]] || ?–1855 || 1855–1855 || Алты ай билік құрды. |- | 38 || [[Құтлық Мұрат хан]] || 1837–1855 || 1855–1855 || |- | 39 || [[Сейіт Мұхаммед хан]] || 1823–1864 || 1856–1864 || |- | 40 || [[II Мұхаммед Рахым хан]] || 1845–1910 || 1864–1910 || «Феруз» лақап атымен танымал ақын. |- | 41 || [[Асфандияр хан]] || 1871–1918 || 1910–1918 || |- | 42 || [[Сейіт Абдулла хан]] || 1871–1933 || 1918–1920 || Қоңырат әулетінің және Хиуа хандығының соңғы ханы. |} == Әдебиет == * ​{{Кітап|авторы=[[Бартольд Василий Владимирович|Бартольд В. В.]]|тақырыбы=Сочинения. Работы по отдельным проблемам истории Средней Азии|бөлімі=2|мекені=М.|баспасы=Наука|жылы=1964|томы=2|том саны=9|бет саны=661|ref=Бартольд}} * ​История государства и права / Н. П. Азизов, Ф. Мухитдинова, М. Хамидова ж. б. редакциясымен. — Ташкент: Өзбекстан Республикасы ІІМ Академиясының баспасы, 2016. — 175-б. — 335 б. * Тревер К. В., Якубовский А. Ю., Воронец М. Э.: История народов Узбекистана, 2-том. — Ташкент: Өз КСР ҒА, 1947. — 517 б. * ​{{Кітап|тақырыбы=Хорезм в истории государственности Узбекистана|жауапты=Ртвеладзе Э. В., Алимова Д. А.|мекені=Ташкент|баспасы=«Узбекистан файласуфлари миллий жамияти»|жылы=2013|бет саны=336|ref=Хорезм в истории государственности Узбекистана}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] 8x5nugtft39hfwdyg1vo8eea51y9fyx 3582066 3582038 2026-04-12T05:12:44Z 1nter pares 146705 3582066 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = Хорезм мемлекетінің ханы (Хиуа ханы) |шынайы атауы = |ел = Хорезм |эмблема = Flag of the Khanate of Khiva.svg |эмблема ені = 100px |эмблеманың аты = Мемлекеттің 1917–1920 жылдардағы туы |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = Said Abdullah Khan.jpg |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = Хиуадағы [[Көне Арк]], [[Тас-Хаули]] және [[Нұроллабай]] сарайлары |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = [[1511 жыл]] |таратылды = [[1920 жыл]] |ізбасары = |біріншісі = Елбарыс хан |соңғысы = [[Сейіт Абдулла хан]] |сайты = }} '''Хорезм мемлекетінің ханы''', сондай-ақ кеңестік тарихнамада '''Хиуа ханы''' ({{lang-uz|Xorazm xoni / Хоразм хони}}) ретінде де белгілі — [[1511 жыл]]дан [[1920 жыл]]ға дейін [[Хиуа хандығы|Хорезм мемлекетіндегі (Хиуа хандығындағы)]] жоғарғы мемлекеттік лауазым. Мемлекеттің өзі әрқашан [[Хорезм]] деп аталған, ал XVII ғасырдан бастап ресейлік тарихшылар оның астанасы [[Хиуа]] қаласының құрметіне Хиуа хандығы деп атай бастады.​<ref>{{кітап |авторы = [[Юрий Энохович Брегель|Брегель Ю.Э.]] |тақырыбы = Хорезмские туркмены в XIX веке |жауапты = КСРО Ғылым академиясы. Азия халықтары институты |тұрағы = М. |баспасы = Издательство восточной литературы |жылы = 1961 |бет = 442 }}</ref>{{sfn|Хорезм в истории государственности Узбекистана|2013|p=151}} «Хиуа хандығының» көптеген билеушілері ресми хан лауазымын иеленді. Алайда [[Аллақұл хан]]нан бастап олар хан атағымен қатар Хорезм билеушілерінің көне лауазымы — хорезмшах атағын да қолданып, осы арқылы көне хорезмдік мемлекеттілік дәстүрлерінің сабақтастығын көрсетті.{{sfn|Хорезм в истории государственности Узбекистана|2013|p=150}} Хиуа хандығында хан лауазымын өзбектің Шайбанилер әулетінен шыққан — Арабшахидтер мен Қоңыраттардың билеушілері иеленді. '''Арабшахидтер әулеті''' ​Арабшахидтер әулетінен шыққан алғашқы хан — Елбарыс (1511–1518), соңғысы — II Елбарыс хан (1728–1740). '''Қоңыраттар әулеті''' ​Қоңыраттар әулетінен шыққан билеушілер [[Мұхаммед Әмин инақ]] (1763–1790) және [[Аваз инақ]] (1790–1804) елді инақ шенімен басқарды. ​Қоңыраттар әулетінен хан лауазымын қабылдаған алғашқы билеуші — [[Елтүзер хан|Елтүзер]] (1804–1806), соңғысы — [[Сейіт Абдулла хан]] (1918–1920). Қоңыраттар әулетінен шыққан хандардың кейбір мөрлерінде Хорезмшах лауазымы кездеседі.{{sfn|Бартольд|1964|p=537}} == Хиуа хандығы билеушілерінің тізімі == {| class="wikitable" |- ! № !! Хан !! Өмір сүрген жылдары !! Билік құруы !! Ескертпе |- | 1 || [[Елбарыс хан]] || 1456–1518 || 1511–1518 || Арабшах әулетінің негізін салушы. |- | 2 || [[Сұлтан Қажы хан]] || 1470–1519 || 1518–1519 || |- | 3 || [[Хасанқұл хан]] || ?–1519 || 1519–1524 || |- | 4 || [[Суфиян хан]] || ?–1522 || 1525–1535 || |- | 5 || [[Буджуга хан]] || ?–1526 || 1522–1526 || |- | 6 || [[Аванеш хан]] || ?–1538 || 1526–1538 || |- | 7 || [[Қал хан]] || ?–1547 || 1541–1547 || |- | 8 || [[Ағатай хан]] || ?–1557 || 1547–1557 || |- | 9 || [[Дост хан]] || ?–1558 || 1557–1558 || |- | 10 || [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]] || 1519–1603 || 1558–1603 || |- | 11 || [[Араб Мұхаммед хан]] || ?–1621 || 1603–1621 || |- | 12 || [[Хабаш сұлтан]] || ?–? || 1621–? || |- | 13 || [[Елбарыс сұлтан]] || ?–? || ?–1623 || |- | 14 || [[Исфандияр хан]] || ?–1643 || 1623–1643 || |- | 15 || [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы хан]] || 1603–1664 || 1643–1663 || Атақты тарихшы, шежіреші. |- | 16 || [[Ануша хан]] || ?–1686 || 1663–1686 || |- | 17 || [[Құдайдат хан]] || ?–1689 || 1686–1689 || |- | 18 || [[Ерең хан]] || ?–1694 || 1689–1694 || |- | 19 || [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] || ?–1697 || 1694–1697 || |- | 20 || [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] || ?–1699 || 1697–1698 || |- | 21 || [[Шахнияз хан]] || ?–1702 || 1698–1702 || |- | 22 || [[Шахбахт хан]] || ?–1703 || 1702–1703 || |- | 23 || [[Сайид Әли хан]] || ?–1703 || 1703–1703 || Бірнеше күн ғана билік етті. |- | 24 || [[Мұса хан]] || ?–1704 || 1703–1704 || |- | 25 || [[Жәдігер хан (Хиуа ханы)|Жәдігер хан]] || ?–1714 || 1704–1714 || |- | 26 || [[Шерғазы (Хиуа ханы)|Шерғазы хан]] || ?–1728 || 1714–1728 || |- | 27 || [[II Елбарыс хан]] || ?–? || 1728–1740 || Арабшах әулетінен шыққан соңғы хан. |- | 28 || [[II Әбілғазы хан]] || ?–? || 1742–1745 || |- | — || [[Темір Ғазы хан]] || ?–? || 1757–1763 || |- | 29 || [[Әбілғазы хан III]] || ?–? || 1767–1768 || |- | 30 || [[Мұхаммед Әмин инақ]] || 1730–1790 || 1763–1790 || Қоңырат әулетінің алғашқы билеушісі. Инақ лауазымымен басқарды. |- | 31 || [[Аваз инақ]] || 1750–1804 || 1790–1804 || Инақ лауазымымен басқарды. |- | 32 || [[Елтүзер хан|Елтүзер]] || 1760–1806 || 1804–1806 || Қоңырат әулетінен хан лауазымын қабылдаған алғашқы билеуші. |- | 33 || [[I Мұхаммед Рахым хан]] || 1775–1825 || 1806–1825 || |- | 34 || [[Аллақұл хан]] || 1794–1842 || 1825–1842 || |- | 35 || [[Рахымқұл хан]] || 1804–1845 || 1842–1845 || |- | 36 || [[Мұхаммед Әмин хан]] || 1817–1855 || 1845–1855 || |- | 37 || [[Абдулла хан (Хиуа ханы)|Абдулла хан]] || ?–1855 || 1855–1855 || Алты ай билік құрды. |- | 38 || [[Құтлық Мұрат хан]] || 1837–1855 || 1855–1855 || |- | 39 || [[Сейіт Мұхаммед хан]] || 1823–1864 || 1856–1864 || |- | 40 || [[II Мұхаммед Рахым хан]] || 1845–1910 || 1864–1910 || «Феруз» лақап атымен танымал ақын. |- | 41 || [[Асфандияр хан]] || 1871–1918 || 1910–1918 || |- | 42 || [[Сейіт Абдулла хан]] || 1871–1933 || 1918–1920 || Қоңырат әулетінің және Хиуа хандығының соңғы ханы. |} == Әдебиет == * ​{{Кітап|авторы=[[Бартольд Василий Владимирович|Бартольд В. В.]]|тақырыбы=Сочинения. Работы по отдельным проблемам истории Средней Азии|бөлімі=2|мекені=М.|баспасы=Наука|жылы=1964|томы=2|том саны=9|бет саны=661|ref=Бартольд}} * ​История государства и права / Н. П. Азизов, Ф. Мухитдинова, М. Хамидова ж. б. редакциясымен. — Ташкент: Өзбекстан Республикасы ІІМ Академиясының баспасы, 2016. — 175-б. — 335 б. * Тревер К. В., Якубовский А. Ю., Воронец М. Э.: История народов Узбекистана, 2-том. — Ташкент: Өз КСР ҒА, 1947. — 517 б. * ​{{Кітап|тақырыбы=Хорезм в истории государственности Узбекистана|жауапты=Ртвеладзе Э. В., Алимова Д. А.|мекені=Ташкент|баспасы=«Узбекистан файласуфлари миллий жамияти»|жылы=2013|бет саны=336|ref=Хорезм в истории государственности Узбекистана}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] c1dm8k36rz8mzce6088ebq87thx0swu 3582123 3582066 2026-04-12T06:50:56Z 1nter pares 146705 3582123 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = Хорезм мемлекетінің ханы (Хиуа ханы) |шынайы атауы = |ел = Хорезм |эмблема = Flag of the Khanate of Khiva.svg |эмблема ені = 100px |эмблеманың аты = Мемлекеттің 1917–1920 жылдардағы туы |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = Said Abdullah Khan.jpg |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = Хиуадағы [[Көне Арк]], [[Тас-Хаули]] және [[Нұроллабай]] сарайлары |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = [[1511 жыл]] |таратылды = [[1920 жыл]] |ізбасары = |біріншісі = Елбарыс хан |соңғысы = [[Сейіт Абдулла хан]] |сайты = }} '''Хорезм мемлекетінің ханы''', сондай-ақ кеңестік тарихнамада '''Хиуа ханы''' ({{lang-uz|Xorazm xoni / Хоразм хони}}) ретінде де белгілі — [[1511 жыл]]дан [[1920 жыл]]ға дейін [[Хиуа хандығы|Хорезм мемлекетіндегі (Хиуа хандығындағы)]] жоғарғы мемлекеттік лауазым. Мемлекеттің өзі әрқашан [[Хорезм]] деп аталған, ал XVII ғасырдан бастап ресейлік тарихшылар оның астанасы [[Хиуа]] қаласының құрметіне Хиуа хандығы деп атай бастады.​<ref>{{кітап |авторы = [[Юрий Энохович Брегель|Брегель Ю.Э.]] |тақырыбы = Хорезмские туркмены в XIX веке |жауапты = КСРО Ғылым академиясы. Азия халықтары институты |тұрағы = М. |баспасы = Издательство восточной литературы |жылы = 1961 |бет = 442 }}</ref>{{sfn|Хорезм в истории государственности Узбекистана|2013|p=151}} «Хиуа хандығының» көптеген билеушілері ресми хан лауазымын иеленді. Алайда [[Аллақұл хан]]нан бастап олар хан атағымен қатар Хорезм билеушілерінің көне лауазымы — хорезмшах атағын да қолданып, осы арқылы көне хорезмдік мемлекеттілік дәстүрлерінің сабақтастығын көрсетті.{{sfn|Хорезм в истории государственности Узбекистана|2013|p=150}} Хиуа хандығында хан лауазымын өзбектің Шайбанилер әулетінен шыққан — Арабшахидтер мен Қоңыраттардың билеушілері иеленді. '''Арабшахидтер әулеті''' ​Арабшахидтер әулетінен шыққан алғашқы хан — Елбарыс (1511–1518), соңғысы — II Елбарыс хан (1728–1740). '''Қоңыраттар әулеті''' ​Қоңыраттар әулетінен шыққан билеушілер [[Мұхаммед Әмин инақ]] (1763–1790) және [[Аваз инақ]] (1790–1804) елді инақ шенімен басқарды. ​Қоңыраттар әулетінен хан лауазымын қабылдаған алғашқы билеуші — [[Елтүзер хан|Елтүзер]] (1804–1806), соңғысы — [[Сейіт Абдулла хан]] (1918–1920). Қоңыраттар әулетінен шыққан хандардың кейбір мөрлерінде Хорезмшах лауазымы кездеседі.{{sfn|Бартольд|1964|p=537}} == Хиуа хандығы билеушілерінің тізімі == {| class="wikitable" |- ! № !! Хан !! Өмір сүрген жылдары !! Билік құруы !! Ескертпе |- | 1 || [[Елбарыс хан]] || 1456–1518 || 1511–1518 || Арабшах әулетінің негізін салушы. |- | 2 || [[Сұлтан Қажы хан]] || 1470–1519 || 1518–1519 || |- | 3 || [[Хасанқұл хан]] || ?–1519 || 1519–1524 || |- | 4 || [[Суфиян хан]] || ?–1522 || 1525–1535 || |- | 5 || [[Буджуга хан]] || ?–1526 || 1522–1526 || |- | 6 || [[Аванеш хан]] || ?–1538 || 1526–1538 || |- | 7 || [[Қал хан]] || ?–1547 || 1541–1547 || |- | 8 || [[Ағатай хан]] || ?–1557 || 1547–1557 || |- | 9 || [[Дост хан]] || ?–1558 || 1557–1558 || |- | 10 || [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]] || 1519–1603 || 1558–1603 || |- | 11 || [[Араб Мұхаммед хан]] || ?–1621 || 1603–1621 || |- | 12 || [[Хабаш сұлтан]] || ?–? || 1621–? || |- | 13 || [[Елбарыс сұлтан]] || ?–? || ?–1623 || |- | 14 || [[Исфандияр хан]] || ?–1643 || 1623–1643 || |- | 15 || [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы хан]] || 1603–1664 || 1643–1663 || Атақты тарихшы, шежіреші. |- | 16 || [[Ануша хан]] || ?–1686 || 1663–1686 || |- | 17 || [[Құдайдат хан]] || ?–1689 || 1686–1689 || |- | 18 || [[Ерең хан]] || ?–1694 || 1689–1694 || |- | 19 || [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] || ?–1697 || 1694–1697 || |- | 20 || [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] || ?–1699 || 1697–1698 || |- | 21 || [[Шахнияз хан]] || ?–1702 || 1698–1702 || |- | 22 || [[Шахбахт хан]] || ?–1703 || 1702–1703 || |- | 23 || [[Сайид Әли хан]] || ?–1703 || 1703–1703 || Бірнеше күн ғана билік етті. |- | 24 || [[Мұса хан]] || ?–1704 || 1703–1704 || |- | 25 || [[Жәдігер хан (Хиуа ханы)|Жәдігер хан]] || ?–1714 || 1704–1714 || |- | 26 || [[Шерғазы (Хиуа ханы)|Шерғазы хан]] || ?–1728 || 1714–1728 || |- | 27 || [[II Елбарыс хан]] || ?–? || 1728–1740 || Арабшах әулетінен шыққан соңғы хан. |- | 28 || [[II Әбілғазы хан]] || ?–? || 1742–1745 || |- | — || [[Темір Ғазы хан]] || ?–? || 1757–1763 || |- | 29 || [[III Әбілғазы хан]] || ?–? || 1767–1768 || |- | 30 || [[Мұхаммед Әмин инақ]] || 1730–1790 || 1763–1790 || Қоңырат әулетінің алғашқы билеушісі. Инақ лауазымымен басқарды. |- | 31 || [[Аваз инақ]] || 1750–1804 || 1790–1804 || Инақ лауазымымен басқарды. |- | 32 || [[Елтүзер хан|Елтүзер]] || 1760–1806 || 1804–1806 || Қоңырат әулетінен хан лауазымын қабылдаған алғашқы билеуші. |- | 33 || [[I Мұхаммед Рахым хан]] || 1775–1825 || 1806–1825 || |- | 34 || [[Аллақұл хан]] || 1794–1842 || 1825–1842 || |- | 35 || [[Рахымқұл хан]] || 1804–1845 || 1842–1845 || |- | 36 || [[Мұхаммед Әмин хан]] || 1817–1855 || 1845–1855 || |- | 37 || [[Абдулла хан (Хиуа ханы)|Абдулла хан]] || ?–1855 || 1855–1855 || Алты ай билік құрды. |- | 38 || [[Құтлық Мұрат хан]] || 1837–1855 || 1855–1855 || |- | 39 || [[Сейіт Мұхаммед хан]] || 1823–1864 || 1856–1864 || |- | 40 || [[II Мұхаммед Рахым хан]] || 1845–1910 || 1864–1910 || «Феруз» лақап атымен танымал ақын. |- | 41 || [[Асфандияр хан]] || 1871–1918 || 1910–1918 || |- | 42 || [[Сейіт Абдулла хан]] || 1871–1933 || 1918–1920 || Қоңырат әулетінің және Хиуа хандығының соңғы ханы. |} == Әдебиет == * ​{{Кітап|авторы=[[Бартольд Василий Владимирович|Бартольд В. В.]]|тақырыбы=Сочинения. Работы по отдельным проблемам истории Средней Азии|бөлімі=2|мекені=М.|баспасы=Наука|жылы=1964|томы=2|том саны=9|бет саны=661|ref=Бартольд}} * ​История государства и права / Н. П. Азизов, Ф. Мухитдинова, М. Хамидова ж. б. редакциясымен. — Ташкент: Өзбекстан Республикасы ІІМ Академиясының баспасы, 2016. — 175-б. — 335 б. * Тревер К. В., Якубовский А. Ю., Воронец М. Э.: История народов Узбекистана, 2-том. — Ташкент: Өз КСР ҒА, 1947. — 517 б. * ​{{Кітап|тақырыбы=Хорезм в истории государственности Узбекистана|жауапты=Ртвеладзе Э. В., Алимова Д. А.|мекені=Ташкент|баспасы=«Узбекистан файласуфлари миллий жамияти»|жылы=2013|бет саны=336|ref=Хорезм в истории государственности Узбекистана}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] j47ojjqn7gkkev3087v0vkam6fp48mj 2 778589 3582227 3579778 2026-04-12T09:40:36Z C messier 10796 /* Ио */ duplicate 3582227 wikitext text/x-wiki == Ио == Ио—Галилей серіктерінің ішіндегі ең ішкісі және ол пиццаға ұқсайды. Ол [[Жер|Жердің]] [[Ай (серік)|Айынан]] сәл үлкен және [[Күн жүйесі]]ндегі төртінші ең үлкен серік. Оның бетінің ала-құла көрінісі оның бетінде орналасқан 400–ден астам белсенді [[жанартау|жанартаулардан]] түрлі [[күкірт]] қосылыстарының атқылауының нәтижесі–дәл осы қосылыстар оған қызғылт сары және сары түстер береді. Осы жанартаулар Ионы ең геологиялық белсенді аспан денесі етеді. [[Сурет:Io highest resolution true color.jpg|нобай|оңға|alt=Ғарыштағы сары түсті Ио|Юпитердің Ио серігі]] [[Сурет:Https://share.google/KYSxyecmPnsaWw9Ee|нобай|alt=Серік|Ио]] [1] Трефил, Джеймс. Space Atlas: Mapping the Universe and Beyond.—National Geographic, [[Вашингтон]], Колумбия округі.—Алғы сөз Базз Олдрин. 08oykprnupmwsivn6rx1lbkkga6yz8t 0 778621 3582193 3580909 2026-04-12T09:12:33Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582193 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = * |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = |Авторы = |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] h97r0p6u0ysxtinnixl3aum1275tlrm 3582194 3582193 2026-04-12T09:12:57Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582194 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = |Авторы = |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 0zvklyrtlgtuibht4suhxi2xe9koxe7 3582195 3582194 2026-04-12T09:13:25Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582195 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 6tap0s0wwkz5mx58h4o3uvojo9dgu1r 3582197 3582195 2026-04-12T09:13:55Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582197 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 2ux83gi7k3d4q8roewd73t8ftgbbol5 3582199 3582197 2026-04-12T09:15:03Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582199 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] ocwlb3mo3wkbxg40sg6eja0zo4vx8gs 3582200 3582199 2026-04-12T09:15:51Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582200 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (США) Voyager Books[англ.] (Великобритания) АСТ (Россия |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] kke4grvdr4rd5lspbar04a79dpxb8pp 3582201 3582200 2026-04-12T09:16:25Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582201 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ) Voyager Books[англ.] (Великобритания) АСТ (Россия |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] alu8levjzy2ulpdfqg270wab51d5hg3 3582202 3582201 2026-04-12T09:19:54Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582202 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Россия |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 0bi5idscs37x1qcgd7mpsj42mwhhy36 3582203 3582202 2026-04-12T09:20:15Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582203 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Ресей) |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] q2kc863xmyns6nmpjdllcdzdute9r59 3582205 3582203 2026-04-12T09:20:50Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582205 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Ресей) |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = Патшалар шайқасы |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 5xe1vj6gaa15faxky7w4wjxt97w92cw 3582206 3582205 2026-04-12T09:21:17Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582206 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Ресей) |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = Патшалар шайқасы |Келесі = Құзғындар думаны |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] a2ghvk9pa9zmpoiyfgsdho4jyjavs4j 3582207 3582206 2026-04-12T09:21:35Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582207 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Ресей) |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = Патшалар шайқасы |Келесі = [[Құзғындар думаны]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] dk4nrhmbf2de4v3ekw4u0dv6w1tckyl 3582208 3582207 2026-04-12T09:22:08Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582208 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Ресей) |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = [[Патшалар шайқасы]] |Келесі = [[Құзғындар думаны]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 2a4v3s5ifsf16p736zdg3ngs5yi41p8 3582209 3582208 2026-04-12T09:22:43Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582209 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = 2000 тамыз |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Ресей) |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = [[Патшалар шайқасы]] |Келесі = [[Құзғындар думаны]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] kvhqhlagtaq4gyg018hei2l42eicliq 3582210 3582209 2026-04-12T09:24:08Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582210 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = A Storm of Swords first cover UK.jpg |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = 2000 тамыз |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Ресей) |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = [[Патшалар шайқасы]] |Келесі = [[Құзғындар думаны]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 4ftzmyf5js23k4cj530qx6w7o3e58yx 3582211 3582210 2026-04-12T09:24:43Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582211 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = [[Сурет:A Storm of Swords first cover UK.jpg]] |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = 2000 тамыз |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Ресей) |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = [[Патшалар шайқасы]] |Келесі = [[Құзғындар думаны]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] t8nxab3bz8wgjte81mttrypif9lgss7 3582212 3582211 2026-04-12T09:25:02Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582212 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = 2000 тамыз |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Ресей) |isbn = |Аударма = |Алдыңғысы = [[Патшалар шайқасы]] |Келесі = [[Құзғындар думаны]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] n85053epbzd5wqf77b8kne6tbczdcdm 3582215 3582212 2026-04-12T09:30:48Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582215 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = 2000 тамыз |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Ресей) |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = [[Патшалар шайқасы]] |Келесі = [[Құзғындар думаны]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 5h8jx0x8j6tn36ofxe4kh23fbhnf12m 3582217 3582215 2026-04-12T09:31:06Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582217 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = 2000 тамыз |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Ресей) |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Патшалар шайқасы]] |Келесі = [[Құзғындар думаны]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 6s5m0btbcj7sxtour78umqo1aqyp7kj 3582218 3582217 2026-04-12T09:31:26Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582218 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Қылыштар дауылы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Storm of Swords}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = Джордж Р. Р. Мартин |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = 2000 тамыз |Жеке басылым = |Баспа = Bantam Spectra (АҚШ)<br />Voyager Books (Ұлыбритания) АСТ (Ресей) |isbn = |Аударма = |Цикл = [[Мұз бен от жыры]] |Алдыңғысы = [[Патшалар шайқасы]] |Келесі = [[Құзғындар думаны]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Қылыштар дауылы»''' ({{lang-en|A Storm of Swords}}) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының үшінші бөлімі. Роман алғаш рет [[Ұлыбритания]]да [[2000 жыл]]ғы [[8 тамыз]]да жарық көрді <ref name="Locus 2000-11">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|title=Locu Online Reviews: ''A Storm of Swords'' (August 2000)|last=Miller|first=Faren|date=November 2000|work=[[Locus (magazine)|Locus]]|access-date=March 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109121710/http://www.locusmag.com/2000/Reviews/BookReview11bMillerOnMartin.html|archive-date=November 9, 2013|url-status=live}}</ref>. Бұл кітап, серияның алдыңғы «[[Патшалар шайқасы]]» романы сияқты, 2001 жылы «Локус» сыйлығын жеңіп алып, сондай-ақ «Небьюла» және «Хьюго» сыйлықтарына ұсынылды. Аталған кітапқа дейін Айдаһар жолы повесі жарияланған болатын, ол «Қылыштар дауылы» романындағы [[Дейенерис Таргариен]] туралы тараулардан құралған. Қылыштар дауылы [[Тақтар таласы (телесериал)|Тақтар таласы]] телесериалының үшінші және төртінші маусымдарына (кітап көлемі өте үлкен болғандықтан) негіз болды. Кейбір кейіпкерлердің соңғы тараулары, атап айтқанда Дейенерис Таргариен, [[Джон Сноу (кейіпкер)|Джон Сноу]] және Сэмвелл Тарли, сериалдың бесінші маусымында пайдаланылды. == Композиция ерекшеліктері == Қылыштар дауылы романында баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы жүргізіледі. Бұл ретте барлық сюжет желілері дәстүрлі мағынада бір-бірімен толық қиыса бермейді. Әр тарау белгілі бір кейіпкерге арналады: '''Пролог''': *Четт — Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Джейме Ланнистер]] — Тайвин Ланнистердің үлкен ұлы, Тирион Ланнистердің ағасы, Риверранда Солтүстік патшасының тұтқыны. *Джон Сноу — Эддард Старктың некесіз ұлы, Түнгі күзеттің мүшесі. *[[Кейтелин Старк]] — Талли әулетінен шыққан, Эддард Старктің жары. *[[Тирион Ланнистер]] — Тайвиннің кенже ұлы, ергежейлі, Джейменің інісі. *[[Санса Старк]] — Эддард пен Кейтелиннің үлкен қызы, Джоффри Баратеон патшаның тұтқынында, Корольдік айлақта. *Арья Старк — олардың кіші қызы, жоғалып кеткен және өлді деп саналады. *[[Бран Старк]] — Винтерфелл ханзадасы, Солтүстіктің мұрагері, өлді деп есептеледі. *Сэмвелл Тарли — лорд Тарлидің ұлы, бұрынғы мұрагері, Түнгі күзеттің мүшесі. *Давос Сиворт — бұрынғы контрабандист, Станнис Баратеон патшаның қызметіндегі рыцарь. *[[Дейенерис Таргариен]] — Айдаһар текті әулеттен шыққан ханшайым, «Дауылда туған». '''Эпилог''': Мерретт Фрей — лорд Уолдер Фрейдің тоғызыншы ұлы. == Сюжет == Вестероста кенеттен көбейіп кеткен патшалар елді азаматтық соғысқа батырады. Станнис Баратеон патша Джоффри Баратеонға қарсы соғысады, ал Джоффри өз кезегінде Станниспен және Солтүстіктің патшасы Робб Старкпен шайқасады. Робб Старк Джоффридің вассалдары — Ланнистер әулетін ығыстырып жатқанда, оның тылында Теңіз патшасы Бейлон Грейджой солтүстік жерлерді басып алады, ал оның ұлы Теон Грейджой Старктардың ежелгі ордасы — Винтерфеллді жаулап алады. Қиыр солтүстікте Манс Шапқыншы өзін Қабырғаның ар жағындағы патша деп жариялап, жабайылар әскерін бастап Вестеросқа шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Ал басқа құрлықта, Тар теңіздің ар жағында, жас «айдаһарлар анасы» Дейенерис Таргариен өз әкесінің Темір тағын қайтарып алу үшін әскер жинауда; ол тақта қазір Джоффри отыр. Бұл «қылыштар дауылында» қарапайым адамдар да қатты зардап шегеді: қауіп-қатер кез келген жерде күтіп тұрады, қауіпсіз орындар дерлік қалмаған. Көптеген адамдар туған жері мен жақындарынан айырылып, Орман бауырларына қосылады. Бұл кітап — соғыстың шарықтау шегі әрі оның аяқталуы. Сюжет шамамен бір жылға созылады: Вестерос жыл санауы бойынша (Эйгонның қонуынан кейін) 299 жылдың соңынан 300 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. == Марапаттар мен сыйлықтар == === Жүлделер === *«Локус» (Locus Award), 2001 — фэнтези романы *«Мәрмәр фавн», 2002 — аударма кітап (Ресей) *«Геффен» (Geffen Award), 2002 — роман (Израиль) *«Игнотус» (Ignotus Award), 2006 — роман (Испания) === Номинациялар === *«Небьюла» (Nebula Award), 2001 — роман *«Хьюго» (Hugo Award), 2001 — роман <ref>{{Cite web |url=http://fantlab.ru/work4080 |title=Джордж Р. Р. Мартин «Буря мечей» |access-date=2013-05-12 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516090548/http://fantlab.ru/work4080 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |title=Буря Мечей |access-date=2013-06-01 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806144237/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%B9 |url-status=live }}</ref><ref>[http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ Награды Джорджа Мартина] {{Wayback|url=http://7kingdoms.ru/2009/nagrady-dzh-r-r-martina/ |date=20130529183640 }}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 2q9nqsmzmv3gecvgrqpoyuuy4ij1ulf 10 778662 3581919 3581392 2026-04-12T02:19:19Z Sagzhan 29953 /* Дайын үлгі */ 3581919 wikitext text/x-wiki {{Құжаттама беті}} <!-- ТӨМЕНГЕ ҮЛГІ ПАРАМЕТРЛЕРІ ҚОЛДАНЫЛУЫ ТУРАЛЫ ЖАЗЫҢЫЗ. --> == Дайын үлгі == <pre>{{Серия | атауы = | түпнұсқа атауы = | сериал = | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = | серия нөмірі = | жалпы нөмірі = | режиссері = | сценарий авторы = | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = | операторы = | монтаж = | ұзақтығы = | мемлекет = | тілі = | шыққан күні = | қонақ актерлер = | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = | алдыңғы серия = | келесі серия = }}</pre> == Мысал == {{Серия | атауы = Бастардтар шайқасы | түпнұсқа атауы = | сериал = Тақтар таласы | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 6 | серия нөмірі = 9 | жалпы нөмірі = 59 | режиссері = Мигель Сапочник | сценарий авторы = | негізделген = | продюсерлері = | композиторы = Рамин Джавади | операторы = Фавиан Вагнер | монтаж = Тим Портер | ұзақтығы = 60 минут | мемлекет = АҚШ | тілі = ағылшын | шыққан күні = 19 маусым 2016 | шақырылған актерлер = Джейкоб Андерсон — Сұр Құрт<br />Джемма Уилан — Яра Грейджой <br /> Иен Уайт — Вун Вун <br /> Энцо Чиленти — Еззан зо Каггаз <br /> Пол Рэттрей — Гаральд Карстарк <br /> Дин С. Джаггер — Кіші Джон Амбер <br /> Арт Паркинсон — Рикон Старк <br /> Белла Рамзи — Лианна Мормонт <br /> Джордж Джорджиу — Раздал мо Эраз <br /> Эдди Джексон — Белико Пейнемион <br /> Рори Маллен — Болтон әскерінің капитаны <br /> Марк Танкерсли — Болтондар генералы <br /> Дэвид Биркбек — Солтүстіктік <br /> Пол Гарретт — дотракиялық шабандоз | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = | алдыңғы серия = Ешкім | келесі серия = Қыс желдері }} <pre> {{Серия | атауы = Бастардтар шайқасы | түпнұсқа атауы = | сериал = Тақтар таласы | сурет = | сурет сипаттамасы = | маусым = 6 | серия нөмірі = 9 | жалпы нөмірі = 59 | режиссер = Мигель Сапочник | сценарий авторы = Д. Б. Уейсс | негізделген = | продюсер = | композитор = Рамин Джавади | оператор = Фавиан Вагнер | монтаж = Тим Портер | ұзақтығы = 60 минут | мемлекет = АҚШ | тілі = ағылшын | шыққан күні = 19 маусым 2016 | шақырылған актерлер = Джейкоб Андерсон — Сұр Құрт<br />Джемма Уилан — Яра Грейджой <br /> Иен Уайт — Вун Вун <br /> Энцо Чиленти — Еззан зо Каггаз <br /> Пол Рэттрей — Гаральд Карстарк <br /> Дин С. Джаггер — Кіші Джон Амбер <br /> Арт Паркинсон — Рикон Старк <br /> Белла Рамзи — Лианна Мормонт <br /> Джордж Джорджиу — Раздал мо Эраз <br /> Эдди Джексон — Белико Пейнемион <br /> Рори Маллен — Болтон әскерінің капитаны <br /> Марк Танкерсли — Болтондар генералы <br /> Дэвид Биркбек — Солтүстіктік <br /> Пол Гарретт — дотракиялық шабандоз | локациялар = | рейтинг = | көрермен саны = | ескертпелер = | ресми сайты = | алдыңғы серия = Ешкім | келесі серия = Қыс желдері }} </pre> qvgjctwl5tddbplbtz4plguc2bwdfd3 0 778674 3581958 3581522 2026-04-12T03:24:33Z 1nter pares 146705 3581958 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Араб Мұхаммед хан | Шынайы есімі = {{lang-uz|Arab Muhammadxon}} | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1602 | Басқаруын аяқтады = 1621 | Президент = | Ізашары = [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]] (1558–1594 және 1598–1602) | Ізбасары = [[Хабаш сұлтан]]<br>[[Елбарыс сұлтан]] (1621–1623) | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = Белгісіз | Туған жері = [[Орталық Азия]] | Қайтыс болған күні = 1621 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Хиуа|Хиуада}} | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Исфандияр хан]]<br>Хабаш сұлтан<br>[[Елбарыс сұлтан]]<br>[[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы]]<br>Шариф Мұхаммед сұлтан<br>Хорезмшах сұлтан<br>[[Ауған Мұхаммед]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Араб Мұхаммед хан''' ({{lang-uz|Arab Muhammadxon}}; ?–1621, [[Хиуа]]) — [[Хорезм|Хорезм мемлекетінде]] ([[Хиуа хандығы]]нда) 1602–1621 жылдары билік құрған өзбектің Арабшахидтер әулетінің он бірінші өкілі. == Шығу тегі == ​Араб Мұхаммед хан — [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед ханның]] ұлы және Өзбек ұлысының билеушісі Жәдігер ханның ұрпағы. == Билікке келуі == ​Араб Мұхаммед хан билікке әкесі Қажы Мұхаммед хан қайтыс болғаннан кейін 1602-жылы келді. Ол 1621-жылға дейін билік жүргізді. Өз билігі кезінде [[Хорезм]]ге тонаушылық жорықтар жасай бастаған казактарға қарсы күресте табыстарға қол жеткізді. Билігінің ең басында Үргенішті Нечай Старенский бастаған Жайық казактары басып алды, бірақ аттары болмағандықтан олар қаладан шыға алмады. Араб Мұхаммед әскер жинап, оларды қалада қоршауға алды да, казактармен келіссөз жүргізе бастады. Нәтижесінде ол казактарды тірі жіберуге және оларға ат беруге ант ішті. Алайда олар қаладан шыққан бойда бәрін қырып тастауға бұйрық берді.<ref>Сборник князя Хилкова. СПб, 1879. С. 396; Веселовский Н.И. Очерк историко-географических сведений о Хивинском ханстве. Спб, 1877, с.127–128</ref> Араб Мұхаммед хан Хорезмге шабуыл жасаған қалмақтарды талқандаудың да ретін тапты. == Сыртқы саясаты == ​1616 жылы Араб Мұхаммед хан [[Мәскеу]]ге елші Қожа Жүсіпті аттандырды.<ref>Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915, с.13</ref> == Мәдениет саласындағы саясаты == [[Сурет:KhivaWestGate.jpg|thumb|Хиуа қақпасы]] 1616 жылы Хиуада Араб Мұхаммед хан Көне [[Үргеніш]]тің орнына [[Хиуа]]ның [[Хорезм]] астанасы болуының құрметіне күйдірілген кірпіштен жаңа бір қабатты [[медресе]] салдырды. == Қайтыс болуы == ​Араб Мұхаммед хан билігінің соңына қарай Хорезмде қайтадан өткір саяси дағдарыс басталды. Араб Мұхаммед хан 1621 жылы өлтірілді, содан кейін Хорезмде оның екі ұлы — [[Хабаш сұлтан]] мен [[Елбарыс сұлтан]]ның билік құрған кезеңі болды. Бұл жағдай 1623 жылы Араб Мұхаммед ханның басқа бір ұлы [[Исфандияр хан]] билікті басып алғанға дейін жалғасты.{{sfn|Хорезм в истории государственности Узбекистана|2013|страницы=156}} Оның кенже ұлы [[Ауған Мұхаммед]] [[Ресей]]ге қашып кетіп, 1648-жылы Қасымов қаласында қайтыс болды. == Әдебиет == * ​Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * ​История Узбекистана. Т.3. Т., 1993. * ​История Узбекистана в источниках. Құрастырушы Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * ​История Хорезма. И.М. Муминовтың редакциясымен. Ташкент, 1976 * ​{{кітап | тақырыбы = Хорезм в истории государственности Узбекистана | жауапты = Ртвеладзе Э. В., Алимова Д. А. | орны = Ташкент | баспасы = «Узбекистан файласуфлари миллий жамияти» | жыл = 2013 | барлық беті = 336 }} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] [[Санат:Хиуада таққа отырғандар]] nhomk6vm3djzxqgp05xcfzacm30esrt 0 778683 3581681 3581518 2026-04-11T12:34:20Z Nurkhan 13652 3581681 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Сол Перлмуттер |Шынайы есімі = {{lang-en|Saul Perlmutter}} |Суреті = Nobel Prize 2011-Press Conference KVA-DSC 7744.jpg |Туған күні = 22.9.1959 |Туған жері = {{Туғанжері|Шампейн-Урбана|Шампейн-Урбанада (Иллинойс)}}, [[Иллинойс]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] |Ғылыми жетекші = [[Ричард Мюллер|Ричард А. Мюллер]] |Несімен белгілі = |Марапаттары = {{Шао сыйлығының медалі}} [[Шао сыйлығы|Астрономия бойынша Шао сыйлығы]] ([[2006 жыл ғылымда|2006]])<br/>{{Нобельдік медаль|2011}} [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2011 жыл ғылымда|2011]]) |Қолтаңбасы = }} '''Сол Перлмуттер''' ({{Lang-en|Saul Perlmutter}}; [[22 қыркүйек]] [[1959 жыл|1959]], [[Шампейн-Урбана (Иллинойс)|Шампейн-Урбана]], [[Иллинойс]]) — [[Америка Құрама Штаттары|американдық]] [[Астрофизика|астрофизик]] және [[Брайан Шмидт]] пен [[Адам Рисс|Адам Рисспен]] бірге «алыстағы [[Ғаламатжұлдыз|суперноваларды]] бақылау арқылы жеделдетілген [[Ғаламның кеңеюі|Ғаламның кеңеюін]] [[Иллинойс|ашқаны]] үшін» 2011 жылғы [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығының]] иегері<ref>{{Cite web|url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html|title=The 2011 Nobel Prize in Physics - Press Release|publisher=Nobel Media|lang=en|accessdate=2011-10-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/6AIUi12db?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html|archivedate=2012-08-30}}</ref>. Философия докторы (1986), [[Калифорния университеті, Беркли|Калифорния университетінің профессоры, Беркли]] және Лоуренс Беркли ұлттық зертханасының мүшесі, [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|АҚШ Ұлттық ғылым академиясының]] (2002) және Америка философиялық қоғамының (2014)<ref>{{Cite web|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?smode=advanced;f1-date=2014;startDoc=21|title=APS Member History<!-- Заголовок добавлен ботом -->|accessdate=2020-07-29|archivedate=2020-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201101174402/https://search.amphilsoc.org/memhist/search?smode=advanced;f1-date=2014;startDoc=21}}</ref> мүшесі. == Өмірбаяны == Еврей отбасында дүниеге келген, ол химиялық инженер, кейінірек [[Пенсильвания университеті|Пенсильвания университетінің]] профессоры және молекулалық биолог Даниэль Перлмуттер ({{Lang-en|Daniel D. Perlmutter}}) мен әлеуметтік қызметкер, Темпл университетінің профессоры Фелис (Фейги) Дэвидсон Перлмуттердің ({{Lang-en|Felice (Feige) Davidson Perlmutter}}) үш баласының бірі болды<ref>{{Cite web|url=http://www.cbe.seas.upenn.edu/about-people/faculty/profile-perlmutter.php|title=Professor Emeritus Daniel D. Perlmutter|accessdate=2011-10-04|archivedate=2018-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181205041143/http://www.cbe.seas.upenn.edu/about-people/faculty/profile-perlmutter.php}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://bulletin.brynmawr.edu/archways/gsswsr-august-2011/|title=Social Work Honors Its Own at Reunion|accessdate=2011-10-04|archivedate=2011-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110930031939/http://bulletin.brynmawr.edu/archways/gsswsr-august-2011/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://repository.upenn.edu/spp_papers/7/|title=Professor emerita Felice Davidson Permutter, CSW, PhD|accessdate=2020-06-23|archivedate=2018-11-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181110080415/https://repository.upenn.edu/spp_papers/7/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://physics.berkeley.edu/index.php?option=com_dept_management&act=news&Itemid=419&task=view&id=78|title=Saul Perlmutter, PhD|accessdate=2011-10-04|archivedate=2020-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200924063728/https://physics.berkeley.edu/index.php?option=com_dept_management&act=news&Itemid=419&task=view&id=78}}</ref>. Оның ана жағынан атасы, идишші Сэмюэл Дэвидсон (1903—1989), 1919 жылы [[Бессарабия|бессарабиялық]] мекен [[Флорешты|Флорештыден]] [[Канада|Канадаға]] (кейінірек әйелі Хайка Ньюманмен бірге [[Нью-Йорк|Нью-Йорк қаласына]]) қоныс аударған.<ref>{{Cite web|url=http://articles.philly.com/1989-12-05/news/26157213_1_yiddish-culture-yiddish-language-jewish-cultural-organization|title=Samuel Davidson, 1903—1989, Led Yiddish Culture Revival|accessdate=2011-10-04|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304042041/http://articles.philly.com/1989-12-05/news/26157213_1_yiddish-culture-yiddish-language-jewish-cultural-organization}}</ref> Перлмуттер ''Филадельфияның'' Маунт-Эйри ауданында өсті, онда ол Greene Street Friends School және Germantown Friends School бастауыш мектептерде оқыды және еврей халық мектебінде [[Идиш|идиш және еврей мәдениеті бойынша]] білім алды.<ref>{{Cite web|url=https://forward.com/specials/forward-50-2012/saul-perlmutter|title=Forward 50 — Saul Perlmutter|accessdate=2020-06-23|archivedate=2015-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706062954/http://forward.com/specials/forward-50-2012/saul-perlmutter/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.folkshul.org/|title=Jewish Children's Folkshul|accessdate=2012-11-25|archivedate=2012-12-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121230172337/http://folkshul.org/}}</ref> 1981 жылы Перлмуттер [[Гарвард университеті|Гарвард университетін]] үздік бітірді. 1986 жылы Перлмуттер [[Калифорния университеті, Беркли|Калифорния университетінде, Берклиде]] [[PhD-доктор|PhD дәрежесін]] алды. Ричард Мюллердің жетекшілігімен жазылған оның диссертациясы Немезида рөліне үміткерлер болып табылатын нысандарды анықтау мәселесіне арналды<ref name="Goldhaber09">{{Мақала|bibcode=2009AIPC.1166...53G|DOI=10.1063/1.3232196}}</ref>. Перлмуттер қазіргі уақытта Беркли ұлттық зертханасындағы Supernova Cosmology Project жобасын басқарады. Оның тобы Брайан Шмидттің тобымен бірге [[Ғаламның кеңеюі|Ғаламның жеделдетілген кеңеюінің]] бар екенін көрсетті. Бұл жаңалықты ''Science'' журналы «жылдың серпілісі» деп атады. Перлмуттер сонымен қатар SNAP жобасының директоры. [[Америка өнер және ғылым академиясы|Америка өнер және ғылым академиясының]] (2007), Америка физикалық қоғамының (2000), Америка ғылымды дамыту қауымдастығының (2003) мүшесі. Суперкомпьютер Перлмуттер ғалымның атымен аталған<ref>{{Cite web|url=https://www.wsj.com/articles/supercomputer-embarks-on-effort-to-map-the-universe-dark-energy-and-all-11622842240?mod=hp_minor_pos5|title=Supercomputer Embarks on Effort to Help Map the Universe, Dark Energy and All|accessdate=2021-06-08|archivedate=2021-06-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210608153322/https://www.wsj.com/articles/supercomputer-embarks-on-effort-to-map-the-universe-dark-energy-and-all-11622842240?mod=hp_minor_pos5}}</ref>. == Марапаттар мен құрметтер == * 2002 — АҚШ Энергетика министрлігінің Эрнест Лоуренс сыйлығы * 2003 — Калифорнияның жыл ғалымы * 2005 — Джон Скотт сыйлығы * 2005 — Падуа сыйлығы * 2006 — Астрономия бойынша [[Шао жүлдесі|Шао сыйлығы]] * 2006 — Фелтринелли сыйлығы * 2007 — Грубер сыйлығы * 2009 — Диксон сыйлығы * 2011 — Адам Рисспен бірлесіп Альберт Эйнштейн медалі * 2011 —[[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (Брайан Шмидт және Адам Рисспен бірге) * 2015 — Фундаменталды физика бойынша сыйлық == Дереккөздер == {{Дереккөздер|2}} == Сілтемелер == * {{Cite web|url=http://physics.berkeley.edu/index.php?option=com_dept_management&act=people&Itemid=312&task=view&id=21|title=Saul Perlmutter|publisher=physics @ berkeley|lang=en|accessdate=2011-10-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/67iE9ytfm?url=http://physics.berkeley.edu/index.php?option=com_dept_management|archivedate=2012-05-16}} [[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)]] [[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Америка өнер және ғылым академиясы мүшелері]] [[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері]] [[Санат:АҚШ астрофизиктері]] [[Санат:Гарвард университеті түлектері]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] [[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]] [[Санат:1959 жылы туғандар]] [[Санат:Физиктер]] [[Санат:АҚШ физиктері]] 7lh069oowoz51astasprfmueav2048c 0 778684 3581957 3581536 2026-04-12T03:22:47Z 1nter pares 146705 3581957 wikitext text/x-wiki '''ІІ Елбарыс хан''' (1604–1623) — 1622–1623 жылдары билік еткен [[Хорезм ханы|Хиуа ханы]]. == Өмірбаяны == ​Арабшахидтер әулетінен, Шайбанилер тармағынан тарайды. [[Араб Мұхаммед хан]]ның ұлы. 1617–1618 жылдары ағасы [[Хабаш сұлтан]]мен бірге [[Хорасан]]ға жасалған жорыққа қатысушы болды. Көп ұзамай әкесіне қарсы шығып, әскермен [[Үргеніш]]ке қарай аттанды. Әкесі олардың басқаруына бай қала — Уәзірді берді. [[1622 жыл]]ы Елбарыс күтпеген жерден Хиуаны басып алды, нәтижесінде сонда болған [[Араб Мұхаммед хан]] тұтқынға түсті. Сол кезде Елбарысқа қарсы ағайынды [[Исфандияр хан|Исфандияр]] мен [[Әбілғазы]] шықты. Елбарыс әкесін босатып, Қыр мен Үстіртке шегінді. Әбілғазы Елбарысқа шабуыл жасауға дайын болды, бірақ оған аталық Хұсейін қожаның кеңесіне құлақ асқан Араб Мұхаммед хан кедергі жасады. Дегенмен, аталық Хұсейін қожа Елбарысқа жасырын түрде қолдау көрсетіп отырған еді. Нәтижесінде бірнеше ай бойы екі тарап та күш жинады. Соңында Ташлы-Ярмыш каналындағы шайқаста Елбарыс хан әскерін жеңіліске ұшыратып, әкесін тұтқынға алды. Оны ағасы Хабаш сұлтанға жіберді (ол [[Араб Мұхаммед хан]]ды соқыр етуге бұйрық берді). Осыдан кейін Елбарыс хан болып жарияланды. Ол Хабаш сұлтанды [[Хазарасп]]та тізе бүккен Исфандиярға қарсы жіберді. Исфандиярға [[Мекке]]ге қажылыққа бару бұйырылды. Ағайындылар күзетпен Хиуаға жіберілді. [[1623 жыл]]ы Исфандиярдың парсы жасағымен әкесін босатуға аттанғаны белгілі болды. Сол кезде ІІ Елбарыс хан Араб Мұхаммедті, бауыры Хорезмшах сұлтанды және Исфандиярдың екі ұлын өлім жазасына кесуге бұйрық берді. Дегенмен, бұл [[Исфандияр хан|Исфандиярды]] тоқтата алмады, оның жағына жетекші түрікмен тайпалары өте бастады. Әмудария өзеніндегі шайқаста [[Хабаш сұлтан]] жеңіліске ұшырап, ІІ Елбарыс ханға қашты. Бірақ оған қарсы Шариф сұлтан шықты. Шешуші шайқас [[Үргеніш]] түбінде өтіп, хан жеңіліс тауып, тұтқынға түсті және сол жерде өлім жазасына кесілді. Жаңа хан болып Исфандияр таққа отырды. == Әдебиет == * Гулямов Я. Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С. В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б. В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И. М. Муминова. Ташкент, 1976 * Howorth, Henry Hoyle. History of the Mongols, from the 9th to the 19th Century. Part II division II. The so-called tartars of Russia and Central Asia. Londres: Longmans, Green and Co, 1880. [[Санат:Хорезм билеушілері]] mfqzh9k01whmdpuhy3i49nu4dbx6qt9 0 778685 3581680 3581545 2026-04-11T12:33:55Z Nurkhan 13652 3581680 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Брайан Шмидт |Шынайы есімі = {{lang-en|Brian P. Schmidt}} |Суреті = Brian Schmidt portrait 1.jpg |Туған күні = 24.2.1967 |Туған жері = {{Туғанжері|Мизула|Мизулада (Монтана)}}, [[Монтана]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] |Азаматтығы = {{Байрақ|АҚШ}} <br>{{Байрақ|Австралия}} |Ғылыми аясы = [[астрофизика]] |Жұмыс орны = [[Маунт-Стромло обсерваториясы]] ([[Аустралия ұлттық университеті]]) | Альма-матер =[[Аризона университеті]]<br />[[Гарвард университеті]] |Ғылыми жетекші = {{Аударылмаған 3|Роберт Киршнер|Роберт Киршнер|en|Robert Kirshner}} |Несімен белгілі = |Марапаттары = {{Шао сыйлығының медалі}} [[Шао сыйлығы|Астрономия бойынша Шао сыйлығы]] ([[2006 жыл ғылымда|2006]])<br/>{{Нобельдік медаль|2011}} [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2011 жыл ғылымда|2011]]) | Қолтаңбасы = }} '''Брайан Шмидт''' ({{Lang-en|Brian P. Schmidt}}; [[24 ақпан]] [[1967 жыл|1967]], [[Мизула (Монтана)|Мизула]], [[Монтана]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) — [[Америка Құрама Штаттары|американдық]] және австралиялық [[Астрофизика|астрофизик]], ол 2011 жылы [[Сол Перлмуттер]] және [[Адам Рисс|Адам Рисспен]] бірге «алыстағы [[Ғаламатжұлдыз|суперноваларды]] бақылау арқылы [[Ғаламның кеңеюі|Ғаламның жеделдетілген кеңеюін]] ашқаны үшін» [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығын]] алды<ref>{{Cite web|url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html|title=The 2011 Nobel Prize in Physics - Press Release|publisher=Nobel Media|lang=en|accessdate=2011-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111004182642/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html|archivedate=2011-10-04}}</ref>. [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|АҚШ Ұлттық ғылым академиясының]] (2008), Австралия ғылым академиясының (2008) және Лондон Корольдік қоғамының (2012)<ref>[https://royalsociety.org/people/brian-schmidt-12240/ Brian Schmidt] {{Wayback|url=https://royalsociety.org/people/brian-schmidt-12240/|date=20200729190025}} {{In lang|en}}</ref> мүшесі. == Өмірбаян == Шмидт АҚШ-тың Монтана штатындағы Миссула қаласында экологтар Дана мен Донна Шмидттердің (''Dana C. Schmidt'' и ''Donna Mae Schmidt'') отбасында дүниеге келген. 1985 жылы [[Аляска|Аляска штатының]] [[Анкоридж]] қаласындағы Бартлетта орта мектебін бітірген. Шмидт 1989 жылы [[Аризона университеті|Аризона университетін]] бітіріп, 1993 жылы [[Гарвард университеті|Гарвард университетінде]] [[PhD-доктор|PhD дәрежесін]] алған. 1993—1994 жылдары дейін Шмидт Гарвард-Смитсон астрофизика орталығында постдокторантурада жұмыс істеді, ал 1995 жылы қазіргі уақытта жұмыс істейтін Маунт Стромло обсерваториясына ауысты. Шмидт 8 миллиард жыл бұрын ғаламның кеңеюін зерттеуге арналған Ia ({{аударылмаған 5|High-Z Supernova Search Team|ағылш.|en}}) типті супернованы іздеуді басқарды. 1998 жылы оның командасы Перлмуттер бастаған топпен бірге ғаламның жеделдетілген кеңеюін көрсетті<ref>[http://www.abc.net.au/catalyst/stories/3013594.htm Cosmology] {{Wayback|url=http://www.abc.net.au/catalyst/stories/3013594.htm |date=20111007175515 }} ''ABC Catalyst segment on Cosmology, with Brian Schmidt, Ray Norris, & Lawrence Kraus''</ref>. Бұл жаңалық [[Science]] журналы тарапынан «Жылдың үздік жаңалығы» деп аталды. Шмидт қазіргі уақытта [[оңтүстік жарты шар]]дың аспанын зерттейтін [[SkyMapper]] телескоп жобасын басқарады. 2015 жылдың қаңтарында Брайан Шмидт [[Аустралия ұлттық университеті|Аустралия ұлттық университетінің]] ректоры болып тағайындалды. 2016 жылы ол [[Greenpeace|Greenpeace ұйымын]], [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|Біріккен Ұлттар Ұйымын]] және бүкіл әлемдегі үкіметтерді генетикалық түрлендірілген организмдерге ([[Гендік модификацияланған ағза|ГМО]]) қарсы күресті тоқтатуға шақыратын хатқа қол қойды<ref>{{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/news/speaking-of-science/wp/2016/06/29/more-than-100-nobel-laureates-take-on-greenpeace-over-gmo-stance/|title=107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs|accessdate=2016-06-30|archivedate=2016-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160629203642/https://www.washingtonpost.com/news/speaking-of-science/wp/2016/06/29/more-than-100-nobel-laureates-take-on-greenpeace-over-gmo-stance/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://supportprecisionagriculture.org/nobel-laureate-gmo-letter_rjr.html|title=Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs)|accessdate=2016-06-30|archivedate=2016-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160707040151/http://supportprecisionagriculture.org/nobel-laureate-gmo-letter_rjr.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://supportprecisionagriculture.org/view-signatures_rjr.html|title=Список нобелевских лауреатов подписавших письмо|accessdate=2016-06-30|archivedate=2017-09-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170902012810/http://supportprecisionagriculture.org/view-signatures_rjr.html}}</ref> . Испания Корольдік Ғылым Академиясының шетелдік мүшесі. Brianschmidt астероиды (233292) оның құрметіне аталған. == Марапаттар == * 2000 — Австралия сыйлығы * 2000 — Гарвард университетінің Бок сыйлығы * 2001 — Австралия Ғылым академиясының ''Pawsey Medal'' * 2002 — Үндістан астрономиялық қоғамының Вайну Баппу медалі * 2005 — Marc Aaronson Memorial Lectureship * 2006 — Адам Рисс және [[Сол Перлмуттер|Сол Перлмуттермен]] бірлесіп астрономия саласындағы [[Шао жүлдесі|Шао сыйлығы]] * 2007 — Космология саласындағы Грубер сыйлығы * 2011 — [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] * 2012 — Жаңа Оңтүстік Уэльс Университетінің Dirac Medal * 2013 — Австралия орденінің компаньоны * 2015 — Фундаменталды физика бойынша сыйлық * 2015 — Нильс Бор институтының құрмет медалі == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == * {{Cite web|url=http://msowww.anu.edu.au/~brian/|title=Brian P. Schmidt, Home Page|publisher=Research School of Astronomy and Astrophysics|lang=en|accessdate=2011-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006003059/http://msowww.anu.edu.au/~brian/|archivedate=2011-10-06}} [[Санат:Философия докторлары]] [[Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері]] [[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері]] [[Санат:АҚШ астрофизиктері]] [[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)]] [[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] [[Санат:АҚШ физиктері]] [[Санат:Физиктер]] qf9pqv4cwc2vel1phkk9yymqqbcihhd 0 778686 3581675 3581543 2026-04-11T12:31:57Z Nurkhan 13652 3581675 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Адам Рисс |Шынайы есімі = {{lang-en|Adam Guy Riess}} |Суреті = Nobel Prize 2011-Press Conference KVA-DSC 7764.jpg |Туған күні = 16.12.1969 |Туған жері = {{Туғанжері|Вашингтон (Колумбия округы)|Вашингтонда}}, [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] |Азаматтығы = {{Байрақ|АҚШ}} |Ғылыми аясы = [[астрофизика]] |Жұмыс орны = [[Джонс Хопкинс университеті]] | Альма-матер = [[Массачусетс технологиялық институты]]<br>[[Гарвард университеті]] |Ғылыми жетекші = [[Роберт Киршнер]] <br> [[Уильям Генри Пресс]] |Несімен белгілі = |Марапаттары = {{Шао сыйлығының медалі}} [[Шао сыйлығы|Астрономия бойынша Шао сыйлығы]] ([[2006 жыл ғылымда|2006]])<br>{{Нобельдік медаль|2011}} [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2011 жыл ғылымда|2011]]) | Қолтаңбасы = }} '''Адам Рисс''' ({{Lang-en|Adam Riess}}; [[16 желтоқсан]] [[1969 жыл|1969]], [[Вашингтон]]) — [[Америка Құрама Штаттары|американдық]] [[Астрофизика|астрофизик]] және [[Сол Перлмуттер|Саул Перлмуттер]] мен [[Брайан Шмидт|Брайан Шмидтпен]] бірге «алыстағы [[Ғаламатжұлдыз|суперноваларды]] бақылау арқылы [[Ғаламның кеңеюі|Әлемнің жеделдетілген кеңеюін]] ашқаны үшін» 2011 жылғы [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығының]] иегері<ref>{{Cite web|url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html|title=The 2011 Nobel Prize in Physics — Press Release|publisher=Nobel Media|lang=en|accessdate=2011-10-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/6AIUi12db?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html#|archivedate=2012-08-30}}</ref>. == Өмірбаян == Адам Гай Рисс 1969 жылы желтоқсанда [[Вашингтон|Вашингтонда]], Колумбия округінде, [[Еврейлер|еврей]] отбасында үш баланың кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1998/01/11/style/weddings-nancy-schondorf-and-adam-riess.html|title=Wedding: Nancy Schondorf And Adam Riess|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008093031/http://www.nytimes.com/1998/01/11/style/weddings-nancy-schondorf-and-adam-riess.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1989/06/18/style/dr-gail-riess-is-married.html|title=Wedding: Drs. Gail Michele Riess and Leonard Bruce Saltz|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008092940/http://www.nytimes.com/1989/06/18/style/dr-gail-riess-is-married.html}}</ref> Әкесі — Майкл Рисс (1931–2007), теңіз инженері және Bistro International мұздатылған азық-түлік тарату компаниясының иесі, 1936 жылы ата-анасымен бірге [[Германия|Германиядан]] «Европа» желкенді кемесімен қоныс аударған.<ref>{{Cite web|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E07E3DD163AF932A25753C1A9619C8B63|title=Obituary: Michael Riess|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008092706/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E07E3DD163AF932A25753C1A9619C8B63}}</ref> Анасы — Дорис Рисс психолог болған. Рисстің әкесі жағынан атасы — журналист, соғыс тілшісі және жазушы Курт Рисс (1902—1990) болған.<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1993/05/21/obituaries/curt-riess-author-and-journalist-90-expert-on-nazi-era.html|title=Curt Riess, Author And Journalist, 90; Expert on Nazi Era|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170916114746/http://www.nytimes.com/1993/05/21/obituaries/curt-riess-author-and-journalist-90-expert-on-nazi-era.html}}</ref> Ол Уоррен (Нью-Джерси штаты) қаласында өсті 1992 жылы [[Массачусетс технологиялық институты|Массачусетс технологиялық институтын]] бітіріп, Phi Delta Theta студенттік қауымдастығының мүшесі болды 1996 жылы [[Гарвард университеті|Гарвард университетінде]] [[PhD-доктор|PhD дәрежесін]] алды. Роберт Киршнердің жетекшілігімен жазылған диссертациясы Ia типті супернова туралы болды. 1999 жылы Ғарыштық телескоп ғылым институтына келгенге дейін Рисс [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі Калифорния университетінің]] Миллер институтында ғылыми қызметкер болды. 1998 жылдан бастап [[Адам Рисс]] және [[Брайан Шмидт|Брайан Шмидтпен]] бірге Ia типті супернова іздеу бағдарламаларының негізгі зерттеушілерінің бірі болды. Сол жылы оның тобы Перлмуттер бастаған топпен бірге Ғаламның жеделдетілген кеңеюін көрсете алды<ref>[http://www.abc.net.au/catalyst/stories/3013594.htm Cosmology] {{Wayback|url=http://www.abc.net.au/catalyst/stories/3013594.htm|date=20111007175515}} ''ABC Catalyst segment on Cosmology, with Brian Schmidt, Ray Norris, & Lawrence Kraus''</ref>. Бұл жаңалық [[Science]] журналында «жылдың серпілісі» деп аталды. 2005 жылдан бастап ол [[Джонс Хопкинс университеті|Джонс Хопкинс университетінде]] жұмыс істейді. Сондай-ақ, ол алыстағы суперноваларды анықтау бойынша [[Хаббл ғарыш телескопы|Хаббл ғарыштық телескопының]] бағдарламасын басқарады. Оның командасы Әлемнің кеңеюін 10 миллиард жыл бұрынға дейін сәтті бақылады. 2009 жылдан бастап Рисс [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|АҚШ Ұлттық ғылым академиясының]] мүшесі<ref>{{Cite web|url=https://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=04282009|title=National-Academies.org {{!}} Newsroom|accessdate=2020-06-24|archivedate=2020-07-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200729145645/https://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=04282009}}</ref>. == Марапаттар == * 1999 — Роберт Трамплер сыйлығы * 2001 — Гарвард университетінің Бок сыйлығы * 2002 — Хелена Уорнер сыйлығы * 2004 — Саклер сыйлығы * 2006 — Перлмуттер мен Шмидтпен бірлесіп астрономия саласындағы [[Шао жүлдесі|Шао сыйлығы]] * 2008 — Макартур Грант * 2011 — Альберт Эйнштейн медалі * 2011 — [[Сол Перлмуттер|Перлмуттер]] және Шмидтпен бірлесіп [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығы]] * 2015 — Фундаменталды физика бойынша сыйлық == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері]] [[Санат:АҚШ астрофизиктері]] [[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)]] [[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] [[Санат:АҚШ физиктері]] [[Санат:Физиктер]] gbqk6kiqk16e5cuhctsdc4qv10gqodm 3581677 3581675 2026-04-11T12:32:24Z Nurkhan 13652 /* Өмірбаян */ 3581677 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Адам Рисс |Шынайы есімі = {{lang-en|Adam Guy Riess}} |Суреті = Nobel Prize 2011-Press Conference KVA-DSC 7764.jpg |Туған күні = 16.12.1969 |Туған жері = {{Туғанжері|Вашингтон (Колумбия округы)|Вашингтонда}}, [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] |Азаматтығы = {{Байрақ|АҚШ}} |Ғылыми аясы = [[астрофизика]] |Жұмыс орны = [[Джонс Хопкинс университеті]] | Альма-матер = [[Массачусетс технологиялық институты]]<br>[[Гарвард университеті]] |Ғылыми жетекші = [[Роберт Киршнер]] <br> [[Уильям Генри Пресс]] |Несімен белгілі = |Марапаттары = {{Шао сыйлығының медалі}} [[Шао сыйлығы|Астрономия бойынша Шао сыйлығы]] ([[2006 жыл ғылымда|2006]])<br>{{Нобельдік медаль|2011}} [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2011 жыл ғылымда|2011]]) | Қолтаңбасы = }} '''Адам Рисс''' ({{Lang-en|Adam Riess}}; [[16 желтоқсан]] [[1969 жыл|1969]], [[Вашингтон]]) — [[Америка Құрама Штаттары|американдық]] [[Астрофизика|астрофизик]] және [[Сол Перлмуттер|Саул Перлмуттер]] мен [[Брайан Шмидт|Брайан Шмидтпен]] бірге «алыстағы [[Ғаламатжұлдыз|суперноваларды]] бақылау арқылы [[Ғаламның кеңеюі|Әлемнің жеделдетілген кеңеюін]] ашқаны үшін» 2011 жылғы [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығының]] иегері<ref>{{Cite web|url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html|title=The 2011 Nobel Prize in Physics — Press Release|publisher=Nobel Media|lang=en|accessdate=2011-10-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/6AIUi12db?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html#|archivedate=2012-08-30}}</ref>. == Өмірбаян == Адам Гай Рисс 1969 жылы желтоқсанда [[Вашингтон|Вашингтонда]], Колумбия округінде, [[Еврейлер|еврей]] отбасында үш баланың кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1998/01/11/style/weddings-nancy-schondorf-and-adam-riess.html|title=Wedding: Nancy Schondorf And Adam Riess|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008093031/http://www.nytimes.com/1998/01/11/style/weddings-nancy-schondorf-and-adam-riess.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1989/06/18/style/dr-gail-riess-is-married.html|title=Wedding: Drs. Gail Michele Riess and Leonard Bruce Saltz|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008092940/http://www.nytimes.com/1989/06/18/style/dr-gail-riess-is-married.html}}</ref> Әкесі — Майкл Рисс (1931–2007), теңіз инженері және Bistro International мұздатылған азық-түлік тарату компаниясының иесі, 1936 жылы ата-анасымен бірге [[Германия|Германиядан]] «Европа» желкенді кемесімен қоныс аударған.<ref>{{Cite web|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E07E3DD163AF932A25753C1A9619C8B63|title=Obituary: Michael Riess|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008092706/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E07E3DD163AF932A25753C1A9619C8B63}}</ref> Анасы — Дорис Рисс психолог болған. Рисстің әкесі жағынан атасы — журналист, соғыс тілшісі және жазушы Курт Рисс (1902—1990) болған.<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1993/05/21/obituaries/curt-riess-author-and-journalist-90-expert-on-nazi-era.html|title=Curt Riess, Author And Journalist, 90; Expert on Nazi Era|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170916114746/http://www.nytimes.com/1993/05/21/obituaries/curt-riess-author-and-journalist-90-expert-on-nazi-era.html}}</ref> Ол Уоррен (Нью-Джерси штаты) қаласында өсті 1992 жылы [[Массачусетс технологиялық институты|Массачусетс технологиялық институтын]] бітіріп, Phi Delta Theta студенттік қауымдастығының мүшесі болды 1996 жылы [[Гарвард университеті|Гарвард университетінде]] [[PhD-доктор|PhD дәрежесін]] алды. Роберт Киршнердің жетекшілігімен жазылған диссертациясы Ia типті супернова туралы болды. 1999 жылы Ғарыштық телескоп ғылым институтына келгенге дейін Рисс [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі Калифорния университетінің]] Миллер институтында ғылыми қызметкер болды. 1998 жылдан бастап Адам Рисс және [[Брайан Шмидт|Брайан Шмидтпен]] бірге Ia типті супернова іздеу бағдарламаларының негізгі зерттеушілерінің бірі болды. Сол жылы оның тобы Перлмуттер бастаған топпен бірге Ғаламның жеделдетілген кеңеюін көрсете алды<ref>[http://www.abc.net.au/catalyst/stories/3013594.htm Cosmology] {{Wayback|url=http://www.abc.net.au/catalyst/stories/3013594.htm|date=20111007175515}} ''ABC Catalyst segment on Cosmology, with Brian Schmidt, Ray Norris, & Lawrence Kraus''</ref>. Бұл жаңалық [[Science]] журналында «жылдың серпілісі» деп аталды. 2005 жылдан бастап ол [[Джонс Хопкинс университеті|Джонс Хопкинс университетінде]] жұмыс істейді. Сондай-ақ, ол алыстағы суперноваларды анықтау бойынша [[Хаббл ғарыш телескопы|Хаббл ғарыштық телескопының]] бағдарламасын басқарады. Оның командасы Әлемнің кеңеюін 10 миллиард жыл бұрынға дейін сәтті бақылады. 2009 жылдан бастап Рисс [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|АҚШ Ұлттық ғылым академиясының]] мүшесі<ref>{{Cite web|url=https://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=04282009|title=National-Academies.org {{!}} Newsroom|accessdate=2020-06-24|archivedate=2020-07-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200729145645/https://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=04282009}}</ref>. == Марапаттар == * 1999 — Роберт Трамплер сыйлығы * 2001 — Гарвард университетінің Бок сыйлығы * 2002 — Хелена Уорнер сыйлығы * 2004 — Саклер сыйлығы * 2006 — Перлмуттер мен Шмидтпен бірлесіп астрономия саласындағы [[Шао жүлдесі|Шао сыйлығы]] * 2008 — Макартур Грант * 2011 — Альберт Эйнштейн медалі * 2011 — [[Сол Перлмуттер|Перлмуттер]] және Шмидтпен бірлесіп [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығы]] * 2015 — Фундаменталды физика бойынша сыйлық == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері]] [[Санат:АҚШ астрофизиктері]] [[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)]] [[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] [[Санат:АҚШ физиктері]] [[Санат:Физиктер]] 6q7xsgrt9a77z28avadp9d092gf9uf4 3581678 3581677 2026-04-11T12:32:57Z Nurkhan 13652 3581678 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Адам Рисс |Шынайы есімі = {{lang-en|Adam Guy Riess}} |Суреті = Nobel Prize 2011-Press Conference KVA-DSC 7764.jpg |Туған күні = 16.12.1969 |Туған жері = {{Туғанжері|Вашингтон (Колумбия округы)|Вашингтонда}}, [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] |Азаматтығы = {{Байрақ|АҚШ}} |Ғылыми аясы = [[астрофизика]] |Жұмыс орны = [[Джонс Хопкинс университеті]] | Альма-матер = [[Массачусетс технологиялық институты]]<br>[[Гарвард университеті]] |Ғылыми жетекші = [[Роберт Киршнер]] <br> [[Уильям Генри Пресс]] |Несімен белгілі = |Марапаттары = {{Шао сыйлығының медалі}} [[Шао сыйлығы|Астрономия бойынша Шао сыйлығы]] ([[2006 жыл ғылымда|2006]])<br>{{Нобельдік медаль|2011}} [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2011 жыл ғылымда|2011]]) | Қолтаңбасы = }} '''Адам Рисс''' ({{Lang-en|Adam Riess}}; [[16 желтоқсан]] [[1969 жыл|1969]], [[Вашингтон]]) — [[Америка Құрама Штаттары|американдық]] [[Астрофизика|астрофизик]] және [[Сол Перлмуттер|Саул Перлмуттер]] мен [[Брайан Шмидт|Брайан Шмидтпен]] бірге «алыстағы [[Ғаламатжұлдыз|суперноваларды]] бақылау арқылы [[Ғаламның кеңеюі|Әлемнің жеделдетілген кеңеюін]] ашқаны үшін» 2011 жылғы [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығының]] иегері<ref>{{Cite web|url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html|title=The 2011 Nobel Prize in Physics — Press Release|publisher=Nobel Media|lang=en|accessdate=2011-10-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/6AIUi12db?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html#|archivedate=2012-08-30}}</ref>. == Өмірбаян == Адам Гай Рисс 1969 жылы желтоқсанда [[Вашингтон|Вашингтонда]], Колумбия округінде, [[Еврейлер|еврей]] отбасында үш баланың кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1998/01/11/style/weddings-nancy-schondorf-and-adam-riess.html|title=Wedding: Nancy Schondorf And Adam Riess|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008093031/http://www.nytimes.com/1998/01/11/style/weddings-nancy-schondorf-and-adam-riess.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1989/06/18/style/dr-gail-riess-is-married.html|title=Wedding: Drs. Gail Michele Riess and Leonard Bruce Saltz|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008092940/http://www.nytimes.com/1989/06/18/style/dr-gail-riess-is-married.html}}</ref> Әкесі — Майкл Рисс (1931–2007), теңіз инженері және Bistro International мұздатылған азық-түлік тарату компаниясының иесі, 1936 жылы ата-анасымен бірге [[Германия|Германиядан]] «Европа» желкенді кемесімен қоныс аударған.<ref>{{Cite web|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E07E3DD163AF932A25753C1A9619C8B63|title=Obituary: Michael Riess|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008092706/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E07E3DD163AF932A25753C1A9619C8B63}}</ref> Анасы — Дорис Рисс психолог болған. Рисстің әкесі жағынан атасы — журналист, соғыс тілшісі және жазушы Курт Рисс (1902—1990) болған.<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1993/05/21/obituaries/curt-riess-author-and-journalist-90-expert-on-nazi-era.html|title=Curt Riess, Author And Journalist, 90; Expert on Nazi Era|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170916114746/http://www.nytimes.com/1993/05/21/obituaries/curt-riess-author-and-journalist-90-expert-on-nazi-era.html}}</ref> Ол Уоррен (Нью-Джерси штаты) қаласында өсті 1992 жылы [[Массачусетс технологиялық институты|Массачусетс технологиялық институтын]] бітіріп, Phi Delta Theta студенттік қауымдастығының мүшесі болды 1996 жылы [[Гарвард университеті|Гарвард университетінде]] [[PhD-доктор|PhD дәрежесін]] алды. Роберт Киршнердің жетекшілігімен жазылған диссертациясы Ia типті супернова туралы болды. 1999 жылы Ғарыштық телескоп ғылым институтына келгенге дейін Рисс [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі Калифорния университетінің]] Миллер институтында ғылыми қызметкер болды. 1998 жылдан бастап Адам Рисс және [[Брайан Шмидт|Брайан Шмидтпен]] бірге Ia типті супернова іздеу бағдарламаларының негізгі зерттеушілерінің бірі болды. Сол жылы оның тобы [[Сол Перлмуттер|Перлмуттер]] бастаған топпен бірге Ғаламның жеделдетілген кеңеюін көрсете алды<ref>[http://www.abc.net.au/catalyst/stories/3013594.htm Cosmology] {{Wayback|url=http://www.abc.net.au/catalyst/stories/3013594.htm|date=20111007175515}} ''ABC Catalyst segment on Cosmology, with Brian Schmidt, Ray Norris, & Lawrence Kraus''</ref>. Бұл жаңалық [[Science]] журналында «жылдың серпілісі» деп аталды. 2005 жылдан бастап ол [[Джонс Хопкинс университеті|Джонс Хопкинс университетінде]] жұмыс істейді. Сондай-ақ, ол алыстағы суперноваларды анықтау бойынша [[Хаббл ғарыш телескопы|Хаббл ғарыштық телескопының]] бағдарламасын басқарады. Оның командасы Әлемнің кеңеюін 10 миллиард жыл бұрынға дейін сәтті бақылады. 2009 жылдан бастап Рисс [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|АҚШ Ұлттық ғылым академиясының]] мүшесі<ref>{{Cite web|url=https://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=04282009|title=National-Academies.org {{!}} Newsroom|accessdate=2020-06-24|archivedate=2020-07-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200729145645/https://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=04282009}}</ref>. == Марапаттар == * 1999 — Роберт Трамплер сыйлығы * 2001 — Гарвард университетінің Бок сыйлығы * 2002 — Хелена Уорнер сыйлығы * 2004 — Саклер сыйлығы * 2006 — Перлмуттер мен Шмидтпен бірлесіп астрономия саласындағы [[Шао жүлдесі|Шао сыйлығы]] * 2008 — Макартур Грант * 2011 — Альберт Эйнштейн медалі * 2011 — [[Сол Перлмуттер|Перлмуттер]] және Шмидтпен бірлесіп [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығы]] * 2015 — Фундаменталды физика бойынша сыйлық == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері]] [[Санат:АҚШ астрофизиктері]] [[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)]] [[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] [[Санат:АҚШ физиктері]] [[Санат:Физиктер]] bovopfntak7u9df16ayud9leilh9nit 3581679 3581678 2026-04-11T12:33:36Z Nurkhan 13652 3581679 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Адам Рисс |Шынайы есімі = {{lang-en|Adam Guy Riess}} |Суреті = Nobel Prize 2011-Press Conference KVA-DSC 7764.jpg |Туған күні = 16.12.1969 |Туған жері = {{Туғанжері|Вашингтон (Колумбия округы)|Вашингтонда}}, [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] |Азаматтығы = {{Байрақ|АҚШ}} |Ғылыми аясы = [[астрофизика]] |Жұмыс орны = [[Джонс Хопкинс университеті]] | Альма-матер = [[Массачусетс технологиялық институты]]<br>[[Гарвард университеті]] |Ғылыми жетекші = [[Роберт Киршнер]] <br> [[Уильям Генри Пресс]] |Несімен белгілі = |Марапаттары = {{Шао сыйлығының медалі}} [[Шао сыйлығы|Астрономия бойынша Шао сыйлығы]] ([[2006 жыл ғылымда|2006]])<br>{{Нобельдік медаль|2011}} [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2011 жыл ғылымда|2011]]) | Қолтаңбасы = }} '''Адам Рисс''' ({{Lang-en|Adam Riess}}; [[16 желтоқсан]] [[1969 жыл|1969]], [[Вашингтон]]) — [[Америка Құрама Штаттары|американдық]] [[Астрофизика|астрофизик]] және [[Сол Перлмуттер|Саул Перлмуттер]] мен [[Брайан Шмидт|Брайан Шмидтпен]] бірге «алыстағы [[Ғаламатжұлдыз|суперноваларды]] бақылау арқылы [[Ғаламның кеңеюі|Әлемнің жеделдетілген кеңеюін]] ашқаны үшін» 2011 жылғы [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығының]] иегері<ref>{{Cite web|url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html|title=The 2011 Nobel Prize in Physics — Press Release|publisher=Nobel Media|lang=en|accessdate=2011-10-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/6AIUi12db?url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html#|archivedate=2012-08-30}}</ref>. == Өмірбаян == Адам Гай Рисс 1969 жылы желтоқсанда [[Вашингтон|Вашингтонда]], Колумбия округінде, [[Еврейлер|еврей]] отбасында үш баланың кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1998/01/11/style/weddings-nancy-schondorf-and-adam-riess.html|title=Wedding: Nancy Schondorf And Adam Riess|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008093031/http://www.nytimes.com/1998/01/11/style/weddings-nancy-schondorf-and-adam-riess.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1989/06/18/style/dr-gail-riess-is-married.html|title=Wedding: Drs. Gail Michele Riess and Leonard Bruce Saltz|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008092940/http://www.nytimes.com/1989/06/18/style/dr-gail-riess-is-married.html}}</ref> Әкесі — Майкл Рисс (1931–2007), теңіз инженері және Bistro International мұздатылған азық-түлік тарату компаниясының иесі, 1936 жылы ата-анасымен бірге [[Германия|Германиядан]] «Европа» желкенді кемесімен қоныс аударған.<ref>{{Cite web|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E07E3DD163AF932A25753C1A9619C8B63|title=Obituary: Michael Riess|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008092706/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E07E3DD163AF932A25753C1A9619C8B63}}</ref> Анасы — Дорис Рисс психолог болған. Рисстің әкесі жағынан атасы — журналист, соғыс тілшісі және жазушы Курт Рисс (1902—1990) болған.<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1993/05/21/obituaries/curt-riess-author-and-journalist-90-expert-on-nazi-era.html|title=Curt Riess, Author And Journalist, 90; Expert on Nazi Era|accessdate=2017-09-30|archivedate=2017-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170916114746/http://www.nytimes.com/1993/05/21/obituaries/curt-riess-author-and-journalist-90-expert-on-nazi-era.html}}</ref> Ол Уоррен (Нью-Джерси штаты) қаласында өсті 1992 жылы [[Массачусетс технологиялық институты|Массачусетс технологиялық институтын]] бітіріп, Phi Delta Theta студенттік қауымдастығының мүшесі болды 1996 жылы [[Гарвард университеті|Гарвард университетінде]] [[PhD-доктор|PhD дәрежесін]] алды. Роберт Киршнердің жетекшілігімен жазылған диссертациясы Ia типті супернова туралы болды. 1999 жылы Ғарыштық телескоп ғылым институтына келгенге дейін Рисс [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі Калифорния университетінің]] Миллер институтында ғылыми қызметкер болды. 1998 жылдан бастап Адам Рисс және Брайан Шмидтпен бірге Ia типті супернова іздеу бағдарламаларының негізгі зерттеушілерінің бірі болды. Сол жылы оның тобы Перлмуттер бастаған топпен бірге Ғаламның жеделдетілген кеңеюін көрсете алды<ref>[http://www.abc.net.au/catalyst/stories/3013594.htm Cosmology] {{Wayback|url=http://www.abc.net.au/catalyst/stories/3013594.htm|date=20111007175515}} ''ABC Catalyst segment on Cosmology, with Brian Schmidt, Ray Norris, & Lawrence Kraus''</ref>. Бұл жаңалық [[Science]] журналында «жылдың серпілісі» деп аталды. 2005 жылдан бастап ол [[Джонс Хопкинс университеті|Джонс Хопкинс университетінде]] жұмыс істейді. Сондай-ақ, ол алыстағы суперноваларды анықтау бойынша [[Хаббл ғарыш телескопы|Хаббл ғарыштық телескопының]] бағдарламасын басқарады. Оның командасы Әлемнің кеңеюін 10 миллиард жыл бұрынға дейін сәтті бақылады. 2009 жылдан бастап Рисс [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|АҚШ Ұлттық ғылым академиясының]] мүшесі<ref>{{Cite web|url=https://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=04282009|title=National-Academies.org {{!}} Newsroom|accessdate=2020-06-24|archivedate=2020-07-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200729145645/https://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=04282009}}</ref>. == Марапаттар == * 1999 — Роберт Трамплер сыйлығы * 2001 — Гарвард университетінің Бок сыйлығы * 2002 — Хелена Уорнер сыйлығы * 2004 — Саклер сыйлығы * 2006 — Перлмуттер мен Шмидтпен бірлесіп астрономия саласындағы [[Шао жүлдесі|Шао сыйлығы]] * 2008 — Макартур Грант * 2011 — Альберт Эйнштейн медалі * 2011 — [[Сол Перлмуттер|Перлмуттер]] және Шмидтпен бірлесіп [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығы]] * 2015 — Фундаменталды физика бойынша сыйлық == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері]] [[Санат:АҚШ астрофизиктері]] [[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)]] [[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] [[Санат:АҚШ физиктері]] [[Санат:Физиктер]] k5nm4f3gi2f70v51a6r6eaka7zfjwtw 0 778700 3581683 2026-04-11T12:40:52Z Kshetunsky 166191 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Ұйым |атауы = Qazaq Cybersport Federation |логотип = Qcf-blue.png |логотип ені = 200px |анықтама = Qazaq Cybersport Federation логотипі |орталық типі = Штаб-пәтері |орталық = {{байрақ|Қазақстан}}, Аста... 3581683 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Ұйым |атауы = Qazaq Cybersport Federation |логотип = Qcf-blue.png |логотип ені = 200px |анықтама = Qazaq Cybersport Federation логотипі |орталық типі = Штаб-пәтері |орталық = {{байрақ|Қазақстан}}, [[Астана]] |басшы мансабы1 = Президент |басшы есімі1 = Мұхамед Ізбастин<ref>{{Cite web|url=https://sn.kz/sn-sport/134330-kazakstan-kibersport-federatsiiasynyn-zhana-prezidenti-tagaiyndaldy|title=Қазақстан киберспорт федерациясының жаңа президенті тағайындалды|accessdate=2026-04-11|work=Skif News|datepublished=2026-02-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://azh.kz/ru/news/view/126041|title=Мухамед Избастин избран президентом Казахстанской федерации киберспорта|accessdate=2026-04-11|lang=ru|work=Aq Zhaiyq|datepublished=2026-02-04}}</ref> |басшы мансабы2 = Вице-президент |басшы есімі2 = Ефим Черваков |басшы мансабы3 = Бас хатшы |басшы есімі3 = Аханов Алибек |құрылу оқиғалары1 = Құрылды |құрылу мерзімі1 = [[2017 жыл]] |сайт = [http://qcf.kz/ru Ресми сайты] }} '''Qazaq Cybersport Federation''' (Қазақстан Киберспорт Федерациясы, QCF) – [[Қазақстан|Қазақстан Республикасының]] спорт ұйымы; негізгі мақсаттары – елде жаппай [[Киберспорт|киберспортты]] дамыту және танымал ету және оны әлемдік қоғамдастыққа ілгерілету болып табылатын республикалық [[Қоғамдық бірлестіктер|қоғамдық бірлестік]]. 2020 жылы [[Қазақстан Республикасы Ұлттық Олимпиадалық комитеті|Қазақстанның Ұлттық Олимпиада комитетінің]] мойындауына ие болды. 2017 жылы құрылған. Штаб-пәтері Республиканың астанасы – [[Астана]] қаласында орналасқан. == Тарихы == Qazaq Сybersport Federation республикалық қоғамдық бірлестігі (РҚБ) 2017 жылы киберспортшылар, қоғам және мемлекет мүддесі үшін осы саланы жүйелі және ұзақ мерзімді дамыту мақсатын қойған кәсіпқойлар мен киберспорт әуесқойларының бастамашыл тобымен құрылды.<ref>{{Cite web|url=https://profit.kz/news/43830/V-Kazahstane-budet-sozdana-federaciya-kibersporta/|title=В Казахстане будет создана федерация киберспорта|accessdate=2026-04-10|language=ru|publisher=Profit|date=2017-12-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kazpravda.kz/n/v-kazahstane-budet-sozdana-federatsiya-kibersporta/|title=В Казахстане будет создана федерация киберспорта|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Казахстанская правда|date=2017-12-07}}</ref> Qazaq Cybersport Federation дайындаған өтініш пен материалдар негізінде 2018 жылы киберспорт спорт түрлерінің тізіліміне енгізіліп, Қазақстанда ресми мәртебеге ие болды.<ref>{{Cite web|url=https://forbes.kz/articles/bolshaya_igra_1565930522|title=Почему настало время пристально следить за киберспортом и есть ли в Казахстане чемпионы|accessdate=2026-04-10|author=Айша Еркебулан|lang=ru|publisher=Forbes|date=2019-08-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4925317-kazahstan-priznal-kibersport.html|title=Казахстан признал киберспорт официальным видом спорта|accessdate=2026-04-10|author=Данияр Кунафин|lang=ru|publisher=zakon.kz|date=2018-07-26}}</ref> 2020 жылы Qazaq Сybersport Federation РҚБ ресми аккредиттелген республикалық спорт федерациясы мәртебесін алды.<ref>{{Cite web|url=https://vesti.kz/cybersport/federatsiya-kibersporta-poluchila-priznanie-nok-kazahstana-281312/|title=Федерация киберспорта получила признание НОК Казахстана|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Vesti.kz|date=2020-06-09}}</ref> Сол кезден бастап Qazaq Cybersport Federation Азияның Олимпиадалық кеңесі мойындаған Азия Киберспорт Федерациясында (AESF – Asian Esports Federation) Қазақстанның мүдделерін толыққанды мүше ретінде білдіреді. 2020 жылдың наурыз айында Qazaq Cybersport Federation Esports Federation (IeSF) – Халықаралық Киберспорт Федерациясының 57-ші мүшесі болды. Бұл Қазақстанға IeSF қамқорлығымен ел аумағында халықаралық турнирлер мен ұлттық іріктеу ойындарын өткізуге, сондай-ақ киберспорт саласындағы өзекті мәселелер бойынша шешімдер қабылдауға қатысуға мүмкіндік берді.<ref>{{Cite web|url=https://profit.kz/news/58668/Kazahstanci-poedut-na-chempionat-mira-po-kibersportu-v-Izrail/|title=Казахстанцы поедут на чемпионат мира по киберспорту в Израиль|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Profit|date=2020-09-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kazahstan-stal-uchastnikom-prodvijeniya-esports-na-olimpiadu-402486/|title=Казахстан стал участником продвижения Esports на Олимпиаду|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Tengri News|date=2020-05-17}}</ref> Сол жылдың мамыр айынан бастап Федерация GEF (Global Esports Federation) халықаралық ұйымына мүше болды, ол барлық спорттық ұйымдарды біріктіреді және олимпиадалық пәндер қатарында киберспортты ілгерілетуді жақтайды.<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kazahstan-stal-uchastnikom-prodvijeniya-esports-na-olimpiadu-402486/|title=Казахстан стал участником продвижения Esports на Олимпиаду|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Tengri News|date=2020-05-17}}</ref> 2020 жылғы 28 қыркүйекте Қазақстанның Киберспорт Федерациясы Ұлттық Олимпиада комитетінің тану сертификатын алды.<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5041707-kazahstanskaya-federatsiya-kibersporta.html|title=Казахстанская федерация киберспорта получила признание НОК|accessdate=2026-04-10|author=Анастасия Московчук|lang=ru|publisher=zakon.kz|date=2020-09-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://olympic.kz/ru/article/15075-kazakhstanskaya-federatsiya-kibersporta-poluchila-priznanie-natsionalnogo-olimpiyskogo-komiteta-kazakhstana|title=Казахстанская федерация киберспорта получила признание Национального олимпийского комитета Казахстана|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=olympic.kz|date=2020-09-28}}</ref> 2022 жылғы 11 наурызда Федерация ABC Design компаниясымен демеушілік қолдау туралы келісімшарт жасасты, оның шеңберінде бірнеше жобаларды, соның ішінде Қазақстандағы киберспорт командаларының жедел дамуын іске асырды.<ref>{{Cite web|url=https://abc-design.kz/stati/oficialnyj-sponsor-fkk|title=Компания ABC Design - новый спонсор Qazaq CyberSport Federation|accessdate=2026-04-10|author=Султан Маликов|lang=ru|publisher=abc-design.kz|date=2022-03-12}}</ref> 2022 жылдың 19 мамырында Qazaq CyberSport Federation KFC-мен демеушілік туралы серіктестік келісімшартқа отырды. KFC компаниясы Көктемгі кубоктың демеушісі болып табылады. 2023 жылғы наурызда Qazaq Cybersport Federation 2024-2026 жылдары Алматыда Халықаралық киберспорт Федерациясының (IESF) қолдауымен киберспорттан әлем чемпионатын өткізуге өтінім берді.<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/cybersport/kazahstan-poboretsya-pravo-provedeniya-chempionata-mira-492610/|title=Казахстан поборется за право проведения чемпионата мира по киберспорту|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Tengri News|date=2023-03-02}}</ref> 2023-2025 жылдары Федерация киберспорт бойынша Қазақстан Республикасының Кубогы мен Qazaqstan Qyzmet Cyber Cup қоса алғанда, ұлттық және корпоративтік турнирлерді өткізуді, сондай-ақ киберспорт академиялары мен студенттер лигалары сынды білім беру бастамаларын дамытуды жалғастырды. 2025 жылы онлайн және офлайн ойыншыларды даярлау форматтарын біріктіретін гибридті киберспорт академиясының іске қосылуы жарияланды.<ref>{{Cite web|url=https://profit.kz/news/71100/Akademiu-razvitiya-kibersporta-planiruut-sozdat-v-Kazahstane/|title=Академию развития киберспорта планируют создать в Казахстане|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Profit|date=2025-07-15}}</ref> 2026 жылы Федерация Esports Nations Cup халықаралық турнирінің ұлттық құрамасының (National Team Partner) серіктесі мәртебесін алды.<ref>{{Cite web|url=https://oper.kaktus.media/doc/543176_sbornaia_kr_vystypit_na_mirovom_chempionate_po_kibersporty_s_prizovym_fondom_v_20_mln.html|title=Сборная КР выступит на мировом чемпионате по киберспорту с призовым фондом в $20 млн|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Kaktus Media|date=2026-03-27}}</ref> == Қызметі == * Қазақстан Республикасында барлық деңгейлерде және алаңдарда киберспортты дамыту және қолдау. * Қазақстан Республикасының халықаралық спорттық байланыстарын дамыту, оның ішінде құрама командалардың ресми халықаралық жарыстарға қатысуын қамтамасыз ету. * Қазақстан Республикасында киберспортты халықаралық спорттық қозғалыстың бір бөлігі ретінде танымал ету. * Халықаралық чемпионаттарды, біріншіліктер мен кубоктарды ұйымдастыруда республикалық және ассистенттік ұйымдастыру. * Киберспорт бойынша онлайн трансляцияларды ұйымдастыру және қолдау. * Спорттық разрядтарды, атақтарды беру нормаларын, талаптарын, шарттары мен тәртібін әзірлеу, оларды Қазақстан Республикасының спорттық сыныптамасына енгізу. * Судьяларды даярлау және аттестаттау, олардың қызметін бақылау. * Спортшыларды, жаттықтырушыларды атақтар мен біліктіліктер беруге іріктеу және ұсыну. * Киберспорт саласында білім беру іс-шараларын өткізу. Федерация ұйымдастырушысы Ali Play болып табылатын әлем чемпионатының – World Electronic Sports Games (WESG) іріктеу кезеңдерін өткізуге айрықша құқықтарға ие. == Жобалар == * Alaman Cup.<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/allsports/pervyiy-alaman-cup-sostoyalsya-v-karagande-392529/|title=Первый Alaman Cup состоялся в Караганде|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Tengri News|date=2020-02-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://profit.kz/news/58507/V-RK-startuet-masshtabnij-kiberturnir-Alaman-FastCup/|title=В РК стартует масштабный кибертурнир Alaman FastCup|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Profit|date=2020-07-16}}</ref> * Altel Cyber Games.<ref>{{Cite web|url=https://kz.kursiv.media/2020-08-07/skolko-smogut-zarabotat-lyubiteli-na-altel-cyber-games-csgo2/|title=Сколько смогут заработать любители на Altel Cyber Games CS:GO2|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Kursiv Media|date=2020-08-07}}</ref> * Gorilla Esports.<ref>{{Cite web|url=https://pinger.pro/tournaments/csgo/gorilla-league-1/|title=Gorilla Esports League - Season 1|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=pinger.pro|date=2026-04-10}}</ref> * Kazakhstan Esports Student League (KESL, Қазақстанның киберспорттық студенттер лигасы).<ref>{{Cite web|url=https://profit.kz/news/58780/V-RK-startuet-kibersportivnaya-studencheskaya-liga/|title=В РК стартует киберспортивная студенческая лига|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Profit|date=2020-10-05}}</ref> * National Esports Student Association (студенттік киберспорт бойынша ұлттық жоба).<ref>{{Cite web|url=https://www.nur.kz/society/1940657-kazakhstan-esports-student-league-dobiraet-uchastnikov-svoego-rekordnogo-sezona/|title=Kazakhstan Esports Student League добирает участников своего рекордного сезона|accessdate=2026-04-10|author=Руслан Черкашин|lang=ru|publisher=nur.kz|date=2021-11-04}}</ref> * IESF, AESF, GEF, WESG аймақтық және әлемдік чемпионаттарына қатысу үшін Қазақстан Республикасының ұлттық құрамаларын қалыптастыру.<ref>{{Cite web|url=https://profit.kz/news/58668/Kazahstanci-poedut-na-chempionat-mira-po-kibersportu-v-Izrail/|title=Казахстанцы поедут на чемпионат мира по киберспорту в Израиль|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Profit|date=2020-09-07}}</ref> * Киберспорт академиясы Esports HUB.<ref>{{Cite web|url=https://informburo.kz/novosti/v-astane-otkryli-akademiyu-kibersporta-podrostkov-budut-gotovit-k-mezhdunarodnym-sorevnovaniyam-.html|title=В Астане открыли академию киберспорта. Подростков будут готовить к международным соревнованиям |accessdate=2026-04-10|author=Роман Лукьянчиков|lang=ru|publisher=informburo.kz|date=2019-03-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kazpravda.kz/n/kibersportivnuyu-akademiyu-sozdadut-v-kazahstane/|title=Киберспортивную академию создадут в Казахстане|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Казахстанская правда|date=2019-01-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inbusiness.kz/ru/news/qazaq-cybersport-federation-sozdanie-akademii-kibersporta-i-ego-populyarizaciya|title=Qazaq Cybersport Federation: создание Академии киберспорта и его популяризация|accessdate=2026-04-10|author=Тулеубек Арынов|lang=ru|publisher=insports.kz|date=2019-01-23}}</ref> * Pinger.pro (Федерацияның ресми турнир платформасы).<ref>{{Cite web|url=https://informburo.kz/novosti/kazahstanskaya-federaciya-kibersporta-zapustit-onlayn-ligu-po-11-igrovym-disciplinam.html|title=Казахстанская федерация киберспорта запустит онлайн-лигу по 11 игровым дисциплинам |accessdate=2026-04-10|author=Роман Лукьянчиков|lang=ru|publisher=informburo.kz|date=2019-07-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/sports/pingerpro-na-poroge-100-tyisyach-polzovateley-417346/|title=Pinger.Pro на пороге 100 тысяч пользователей|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Tengri News|date=2020-10-18}}</ref> * 1XBET Esports hub accelerator – ТМД-дағы алғашқы киберспорттық командалар мен бизнес-жобалардың дамытушысы.<ref>{{Cite web|url=https://acc.esports-hub.kz/|title=1XBET ESPORTS HUB ACCELERATOR|accessdate=2026-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220517160234/https://acc.esports-hub.kz/|archivedate=2022-05-17|lang=ru|publisher=acc.esports-hub.kz}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://pinger.pro/ Qazaq Cybersport Federation ресми турнир платформасы] [[Санат:Қазақстан спорт ұйымдары]] h75ywvgp8xmx308pt2dq2cf90rxs3q0 3581687 3581683 2026-04-11T12:52:50Z Kshetunsky 166191 3581687 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Ұйым |атауы = Qazaq Cybersport Federation |логотип = Qcf-blue.png |логотип ені = 200px |анықтама = Qazaq Cybersport Federation логотипі |орталық типі = Штаб-пәтері |орталық = {{байрақ|Қазақстан}}, [[Астана]] |басшы мансабы1 = Президент |басшы есімі1 = Мұхамед Ізбастин<ref>{{Cite web|url=https://sn.kz/sn-sport/134330-kazakstan-kibersport-federatsiiasynyn-zhana-prezidenti-tagaiyndaldy|title=Қазақстан киберспорт федерациясының жаңа президенті тағайындалды|accessdate=2026-04-11|work=Skif News|datepublished=2026-02-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://azh.kz/ru/news/view/126041|title=Мухамед Избастин избран президентом Казахстанской федерации киберспорта|accessdate=2026-04-11|lang=ru|work=Aq Zhaiyq|datepublished=2026-02-04}}</ref> |басшы мансабы2 = Вице-президент |басшы есімі2 = Ефим Черваков |басшы мансабы3 = Бас хатшы |басшы есімі3 = Аханов Алибек |құрылу оқиғалары1 = Құрылды |құрылу мерзімі1 = [[2017 жыл]] |сайт = [http://qcf.kz/ru Ресми сайты] }} '''Qazaq Cybersport Federation''' (Қазақстан Киберспорт Федерациясы, QCF) – [[Қазақстан|Қазақстан Республикасының]] спорт ұйымы; негізгі мақсаттары – елде жаппай [[Киберспорт|киберспортты]] дамыту және танымал ету және оны әлемдік қоғамдастыққа ілгерілету болып табылатын республикалық [[Қоғамдық бірлестіктер|қоғамдық бірлестік]]. 2020 жылы [[Қазақстан Республикасы Ұлттық Олимпиадалық комитеті|Қазақстанның Ұлттық Олимпиада комитетінің]] мойындауына ие болды. 2017 жылы құрылған. Штаб-пәтері Республиканың астанасы – [[Астана]] қаласында орналасқан. == Тарихы == [[File:WESG2019 4.jpg|thumb|WESG 2019 Қазақстанда]] [[File:ComicConAstana 1.jpg|thumb|Comic Con Astana келушілерге арналған турнир]] Qazaq Сybersport Federation республикалық қоғамдық бірлестігі (РҚБ) 2017 жылы киберспортшылар, қоғам және мемлекет мүддесі үшін осы саланы жүйелі және ұзақ мерзімді дамыту мақсатын қойған кәсіпқойлар мен киберспорт әуесқойларының бастамашыл тобымен құрылды.<ref>{{Cite web|url=https://profit.kz/news/43830/V-Kazahstane-budet-sozdana-federaciya-kibersporta/|title=В Казахстане будет создана федерация киберспорта|accessdate=2026-04-10|language=ru|publisher=Profit|date=2017-12-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kazpravda.kz/n/v-kazahstane-budet-sozdana-federatsiya-kibersporta/|title=В Казахстане будет создана федерация киберспорта|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Казахстанская правда|date=2017-12-07}}</ref> Qazaq Cybersport Federation дайындаған өтініш пен материалдар негізінде 2018 жылы киберспорт спорт түрлерінің тізіліміне енгізіліп, Қазақстанда ресми мәртебеге ие болды.<ref>{{Cite web|url=https://forbes.kz/articles/bolshaya_igra_1565930522|title=Почему настало время пристально следить за киберспортом и есть ли в Казахстане чемпионы|accessdate=2026-04-10|author=Айша Еркебулан|lang=ru|publisher=Forbes|date=2019-08-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4925317-kazahstan-priznal-kibersport.html|title=Казахстан признал киберспорт официальным видом спорта|accessdate=2026-04-10|author=Данияр Кунафин|lang=ru|publisher=zakon.kz|date=2018-07-26}}</ref> 2020 жылы Qazaq Сybersport Federation РҚБ ресми аккредиттелген республикалық спорт федерациясы мәртебесін алды.<ref>{{Cite web|url=https://vesti.kz/cybersport/federatsiya-kibersporta-poluchila-priznanie-nok-kazahstana-281312/|title=Федерация киберспорта получила признание НОК Казахстана|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Vesti.kz|date=2020-06-09}}</ref> Сол кезден бастап Qazaq Cybersport Federation Азияның Олимпиадалық кеңесі мойындаған Азия Киберспорт Федерациясында (AESF – Asian Esports Federation) Қазақстанның мүдделерін толыққанды мүше ретінде білдіреді. 2020 жылдың наурыз айында Qazaq Cybersport Federation Esports Federation (IeSF) – Халықаралық Киберспорт Федерациясының 57-ші мүшесі болды. Бұл Қазақстанға IeSF қамқорлығымен ел аумағында халықаралық турнирлер мен ұлттық іріктеу ойындарын өткізуге, сондай-ақ киберспорт саласындағы өзекті мәселелер бойынша шешімдер қабылдауға қатысуға мүмкіндік берді.<ref>{{Cite web|url=https://profit.kz/news/58668/Kazahstanci-poedut-na-chempionat-mira-po-kibersportu-v-Izrail/|title=Казахстанцы поедут на чемпионат мира по киберспорту в Израиль|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Profit|date=2020-09-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kazahstan-stal-uchastnikom-prodvijeniya-esports-na-olimpiadu-402486/|title=Казахстан стал участником продвижения Esports на Олимпиаду|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Tengri News|date=2020-05-17}}</ref> Сол жылдың мамыр айынан бастап Федерация GEF (Global Esports Federation) халықаралық ұйымына мүше болды, ол барлық спорттық ұйымдарды біріктіреді және олимпиадалық пәндер қатарында киберспортты ілгерілетуді жақтайды.<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kazahstan-stal-uchastnikom-prodvijeniya-esports-na-olimpiadu-402486/|title=Казахстан стал участником продвижения Esports на Олимпиаду|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Tengri News|date=2020-05-17}}</ref> 2020 жылғы 28 қыркүйекте Қазақстанның Киберспорт Федерациясы Ұлттық Олимпиада комитетінің тану сертификатын алды.<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5041707-kazahstanskaya-federatsiya-kibersporta.html|title=Казахстанская федерация киберспорта получила признание НОК|accessdate=2026-04-10|author=Анастасия Московчук|lang=ru|publisher=zakon.kz|date=2020-09-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://olympic.kz/ru/article/15075-kazakhstanskaya-federatsiya-kibersporta-poluchila-priznanie-natsionalnogo-olimpiyskogo-komiteta-kazakhstana|title=Казахстанская федерация киберспорта получила признание Национального олимпийского комитета Казахстана|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=olympic.kz|date=2020-09-28}}</ref> 2022 жылғы 11 наурызда Федерация ABC Design компаниясымен демеушілік қолдау туралы келісімшарт жасасты, оның шеңберінде бірнеше жобаларды, соның ішінде Қазақстандағы киберспорт командаларының жедел дамуын іске асырды.<ref>{{Cite web|url=https://abc-design.kz/stati/oficialnyj-sponsor-fkk|title=Компания ABC Design - новый спонсор Qazaq CyberSport Federation|accessdate=2026-04-10|author=Султан Маликов|lang=ru|publisher=abc-design.kz|date=2022-03-12}}</ref> 2022 жылдың 19 мамырында Qazaq CyberSport Federation KFC-мен демеушілік туралы серіктестік келісімшартқа отырды. KFC компаниясы Көктемгі кубоктың демеушісі болып табылады. 2023 жылғы наурызда Qazaq Cybersport Federation 2024-2026 жылдары Алматыда Халықаралық киберспорт Федерациясының (IESF) қолдауымен киберспорттан әлем чемпионатын өткізуге өтінім берді.<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/cybersport/kazahstan-poboretsya-pravo-provedeniya-chempionata-mira-492610/|title=Казахстан поборется за право проведения чемпионата мира по киберспорту|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Tengri News|date=2023-03-02}}</ref> 2023-2025 жылдары Федерация киберспорт бойынша Қазақстан Республикасының Кубогы мен Qazaqstan Qyzmet Cyber Cup қоса алғанда, ұлттық және корпоративтік турнирлерді өткізуді, сондай-ақ киберспорт академиялары мен студенттер лигалары сынды білім беру бастамаларын дамытуды жалғастырды. 2025 жылы онлайн және офлайн ойыншыларды даярлау форматтарын біріктіретін гибридті киберспорт академиясының іске қосылуы жарияланды.<ref>{{Cite web|url=https://profit.kz/news/71100/Akademiu-razvitiya-kibersporta-planiruut-sozdat-v-Kazahstane/|title=Академию развития киберспорта планируют создать в Казахстане|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Profit|date=2025-07-15}}</ref> 2026 жылы Федерация Esports Nations Cup халықаралық турнирінің ұлттық құрамасының (National Team Partner) серіктесі мәртебесін алды.<ref>{{Cite web|url=https://oper.kaktus.media/doc/543176_sbornaia_kr_vystypit_na_mirovom_chempionate_po_kibersporty_s_prizovym_fondom_v_20_mln.html|title=Сборная КР выступит на мировом чемпионате по киберспорту с призовым фондом в $20 млн|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Kaktus Media|date=2026-03-27}}</ref> == Қызметі == * Қазақстан Республикасында барлық деңгейлерде және алаңдарда киберспортты дамыту және қолдау. * Қазақстан Республикасының халықаралық спорттық байланыстарын дамыту, оның ішінде құрама командалардың ресми халықаралық жарыстарға қатысуын қамтамасыз ету. * Қазақстан Республикасында киберспортты халықаралық спорттық қозғалыстың бір бөлігі ретінде танымал ету. * Халықаралық чемпионаттарды, біріншіліктер мен кубоктарды ұйымдастыруда республикалық және ассистенттік ұйымдастыру. * Киберспорт бойынша онлайн трансляцияларды ұйымдастыру және қолдау. * Спорттық разрядтарды, атақтарды беру нормаларын, талаптарын, шарттары мен тәртібін әзірлеу, оларды Қазақстан Республикасының спорттық сыныптамасына енгізу. * Судьяларды даярлау және аттестаттау, олардың қызметін бақылау. * Спортшыларды, жаттықтырушыларды атақтар мен біліктіліктер беруге іріктеу және ұсыну. * Киберспорт саласында білім беру іс-шараларын өткізу. Федерация ұйымдастырушысы Ali Play болып табылатын әлем чемпионатының – World Electronic Sports Games (WESG) іріктеу кезеңдерін өткізуге айрықша құқықтарға ие. == Жобалар == * Alaman Cup.<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/allsports/pervyiy-alaman-cup-sostoyalsya-v-karagande-392529/|title=Первый Alaman Cup состоялся в Караганде|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Tengri News|date=2020-02-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://profit.kz/news/58507/V-RK-startuet-masshtabnij-kiberturnir-Alaman-FastCup/|title=В РК стартует масштабный кибертурнир Alaman FastCup|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Profit|date=2020-07-16}}</ref> * Altel Cyber Games.<ref>{{Cite web|url=https://kz.kursiv.media/2020-08-07/skolko-smogut-zarabotat-lyubiteli-na-altel-cyber-games-csgo2/|title=Сколько смогут заработать любители на Altel Cyber Games CS:GO2|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Kursiv Media|date=2020-08-07}}</ref> * Gorilla Esports.<ref>{{Cite web|url=https://pinger.pro/tournaments/csgo/gorilla-league-1/|title=Gorilla Esports League - Season 1|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=pinger.pro|date=2026-04-10}}</ref> * Kazakhstan Esports Student League (KESL, Қазақстанның киберспорттық студенттер лигасы).<ref>{{Cite web|url=https://profit.kz/news/58780/V-RK-startuet-kibersportivnaya-studencheskaya-liga/|title=В РК стартует киберспортивная студенческая лига|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Profit|date=2020-10-05}}</ref> * National Esports Student Association (студенттік киберспорт бойынша ұлттық жоба).<ref>{{Cite web|url=https://www.nur.kz/society/1940657-kazakhstan-esports-student-league-dobiraet-uchastnikov-svoego-rekordnogo-sezona/|title=Kazakhstan Esports Student League добирает участников своего рекордного сезона|accessdate=2026-04-10|author=Руслан Черкашин|lang=ru|publisher=nur.kz|date=2021-11-04}}</ref> * IESF, AESF, GEF, WESG аймақтық және әлемдік чемпионаттарына қатысу үшін Қазақстан Республикасының ұлттық құрамаларын қалыптастыру.<ref>{{Cite web|url=https://profit.kz/news/58668/Kazahstanci-poedut-na-chempionat-mira-po-kibersportu-v-Izrail/|title=Казахстанцы поедут на чемпионат мира по киберспорту в Израиль|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Profit|date=2020-09-07}}</ref> * Киберспорт академиясы Esports HUB.<ref>{{Cite web|url=https://informburo.kz/novosti/v-astane-otkryli-akademiyu-kibersporta-podrostkov-budut-gotovit-k-mezhdunarodnym-sorevnovaniyam-.html|title=В Астане открыли академию киберспорта. Подростков будут готовить к международным соревнованиям |accessdate=2026-04-10|author=Роман Лукьянчиков|lang=ru|publisher=informburo.kz|date=2019-03-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kazpravda.kz/n/kibersportivnuyu-akademiyu-sozdadut-v-kazahstane/|title=Киберспортивную академию создадут в Казахстане|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Казахстанская правда|date=2019-01-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inbusiness.kz/ru/news/qazaq-cybersport-federation-sozdanie-akademii-kibersporta-i-ego-populyarizaciya|title=Qazaq Cybersport Federation: создание Академии киберспорта и его популяризация|accessdate=2026-04-10|author=Тулеубек Арынов|lang=ru|publisher=insports.kz|date=2019-01-23}}</ref> * Pinger.pro (Федерацияның ресми турнир платформасы).<ref>{{Cite web|url=https://informburo.kz/novosti/kazahstanskaya-federaciya-kibersporta-zapustit-onlayn-ligu-po-11-igrovym-disciplinam.html|title=Казахстанская федерация киберспорта запустит онлайн-лигу по 11 игровым дисциплинам |accessdate=2026-04-10|author=Роман Лукьянчиков|lang=ru|publisher=informburo.kz|date=2019-07-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/sports/pingerpro-na-poroge-100-tyisyach-polzovateley-417346/|title=Pinger.Pro на пороге 100 тысяч пользователей|accessdate=2026-04-10|lang=ru|publisher=Tengri News|date=2020-10-18}}</ref> * 1XBET Esports hub accelerator – ТМД-дағы алғашқы киберспорттық командалар мен бизнес-жобалардың дамытушысы.<ref>{{Cite web|url=https://acc.esports-hub.kz/|title=1XBET ESPORTS HUB ACCELERATOR|accessdate=2026-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220517160234/https://acc.esports-hub.kz/|archivedate=2022-05-17|lang=ru|publisher=acc.esports-hub.kz}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://pinger.pro/ Qazaq Cybersport Federation ресми турнир платформасы] [[Санат:Қазақстан спорт ұйымдары]] i9e9flm3gflb8o2goi7edd67l3r7nx9 3 778701 3581685 2026-04-11T12:47:21Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3581685 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=3epge}} -- [[Қатысушы:Erboldilyara|Сариев Ербол]] ([[Қатысушы талқылауы:Erboldilyara|талқылауы]] 17:47, 2026 ж. сәуірдің 11 (+05) jrnmyp8f8jkm9qud25w5tyu3g56k7xt 0 778702 3581686 2026-04-11T12:48:34Z Nurkhan 13652 «[[:ru:Special:Redirect/revision/150632612|Арош, Серж]]» бетінен аударылып түзілді 3581686 wikitext text/x-wiki '''Серж Арош''' ({{Lang-fr|Serge Haroche}}; [[11 қыркүйек]] [[1944 жыл|1944]]) — француз физигі, ол 2012 жылы [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығын]] ([[Дэвид Уайнленд|Дэвид Уайнлендпен]] бірге) «жеке кванттық жүйелерді өлшеуге және басқаруға мүмкіндік беретін кванттық манипуляция технологияларының серпінділігі» үшін иеленген<ref>{{Cite web|url=http://www.nobelprize.org/|title=The 2012 Nobel Prize in Physics|publisher=Nobel Media|lang=en|accessdate=2012-10-09|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Csg8nOfH?url=http://www.nobelprize.org/|archivedate=2012-12-13}}</ref>. == Өмірбаян == Серж Арош 1944 жылы 11 қыркүйекте [[Касабланка|Касабланкада]] мароккалық (әкесінің жағынан) және [[Ресей империясы|орыс]] (анасының жағынан) текті [[Еврейлер|еврей]] отбасында дүниеге келген.<ref>{{Cite web|url=http://www.israelhayom.com/site/newsletter_article.php?id=6023|title=Frenchman, American win Nobel physics prize|accessdate=2012-10-09|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304103449/http://www.israelhayom.com/site/newsletter_article.php?id=6023}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.jta.org/news/article/2012/10/09/3108811/french-jew-american-researcher-share-nobel-prize-in-physics|title=French Jew, American researcher share Nobel Prize in Physics|accessdate=2012-10-09|archivedate=2012-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121127131428/http://www.jta.org/news/article/2012/10/09/3108811/french-jew-american-researcher-share-nobel-prize-in-physics}}</ref> Оның анасы — [[Одесса|Одесса тумасы]] Валентина Арош (қыз кезіндегі аты Рублева, 1921—1998) мұғалім, ал әкесі Альберт Арош (1920—1998, бастапқыда [[Марракеш|Марракештен]] шыққан) заңгер болған.<ref>{{Cite web|url=http://jssnews.com/2012/10/09/issus-de-limmigration-il-remporte-le-nobel-de-physique-serge-haroche-juif-francais/|title=Réfugié Juif d’un pays arabe, Serge Haroche remporte le Nobel de Physique|accessdate=2012-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121010200343/http://jssnews.com/2012/10/09/issus-de-limmigration-il-remporte-le-nobel-de-physique-serge-haroche-juif-francais/|archivedate=2012-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.myheritage.com/site-family-tree-62057642/haroche?familyTreeID=1|title=Генеалогическое древо семьи Арош|accessdate=2012-10-09|archivedate=2016-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306204545/https://www.myheritage.com/site-family-tree-62057642/haroche?familyTreeID=1}}</ref> Оның ата-әжесі (Исаак пен Эстер Арош) Дүниежүзілік еврей одағының мектебі болып табылатын Израиль альянсын басқарды.<ref>{{Cite web|url=http://www.europeana.eu/portal/record/09328/0FE56D02F385071C0A11573484717E9CFB9F7A7A.html?start=4&query=Iran&qf=TYPE:TEXT|title=Bibliothèque de l’Alliance israélite universelle: Mme Esther Haroche née Azerrad|accessdate=2012-10-09|archivedate=2015-10-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151024121509/http://www.europeana.eu/portal/record/09328/0FE56D02F385071C0A11573484717E9CFB9F7A7A.html?start=4&query=Iran&qf=TYPE:TEXT}}</ref> Ана жағынан ата-әжелер, дәрігерлер Александр Гершович Рублев (1897—?) және София Моише-Дувидовна Фромштейн (1896—?), 1920 жылдардың басында [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес Одағынан]] кетіп, [[Париж|Парижге]] қоныстанды, ал сол жерден [[Касабланка|Касабланкаға]] көшті.. Серж 12 жаста болғанда, Марокко тәуелсіздігін жариялады, ал оның отбасы Францияның астанасына көшті. Политехникалық мектепте, Жоғарғы Қалыпты Мектепте және Париж университетінде оқыды (1963—1967). 1971 жылы [[Клод Коэн-Таннуджи|Клод Коэн-Таннуджидің]] жетекшілігімен ол Пьер және Мария Кюри университетінде диссертация қорғады. Арош Ұлттық ғылыми зерттеулер орталығында (CNRS, 1967—1975) ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді, содан кейін [[Артур Леонард Шавлов|Артур Шавловтың]] тобында [[Стэнфорд университеті|Стэнфорд университетінде]] бір жыл тағылымдамадан өтті. 1975 жылы ол Пьер және Мария Кюри университетінде профессор болып тағайындалды. 1974 жылдан 1984 жылға дейін Париж политехникалық мектебінде де сабақ берді. 1994 жылдан 2000 жылға дейін Жоғарғы қалыпты мектепте физика кафедрасын басқарды. 2001 жылдан бастап ол Колледж де Франсте профессор болып жұмыс істейді, онда кванттық механика кафедрасын басқарады (2012 жылдың қыркүйегінен бастап колледж әкімшісі де болды). Серж Арош — Француз, Еуропа және Америка физикалық қоғамдарының мүшесі, сондай-ақ [[Ресей Ғылым академиясы|Ресей Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі<ref name="РАН">{{Cite web|url=http://tass.ru/nauka/3742407|title=Генри Киссинджер стал академиком РАН|accessdate=2016-11-08|archivedate=2018-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180624035736/http://tass.ru/nauka/3742407}}</ref>. == Отбасы == Әйелі — әлеуметтанушы Клодин Арош (қыз кезіндегі аты Зелигсон), Ұлттық ғылыми зерттеулер орталығының [[эмерит]]-директоры, саяси сенімдер әлеуметтануы бойынша бірнеше монографиялардың авторы және күйеуі сияқты орыс эмигранттарының отбасынан шыққан<ref>{{Cite web|url=http://www.iiac.cnrs.fr/CentreEdgarMorin/spip.php?article34|title=Claudine Haroche (Zeligson)|accessdate=2012-10-09|archivedate=2012-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120524051206/http://www.iiac.cnrs.fr/CentreEdgarMorin/spip.php?article34}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k409042d.texte.f2.langFR|title=О бракосочетании родителей К. Арош — Луи Зелигсона и Раймонды Зандберг («Ле Фигаро», 1936)|accessdate=2012-10-10|archivedate=2015-10-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151012145316/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k409042d.texte.f2.langFR}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.myplick.com/view/c2pzlen8DRE/le-monde-08-mars-2008|title=Некролог Раймонды Зелигсон (урожд. Зандберг), «Ле Монд» (8 марта 2008)|accessdate=2012-10-10|archivedate=2012-04-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120422055607/http://www.myplick.com/view/c2pzlen8DRE/le-monde-08-mars-2008}}</ref>. Олардың екі баласы бар. Жиені — әнші және композитор Рафаэль Арош (1975 жылы туған). == Марапаттар == * 1992 — Гумбольдт сыйлығы * 1993 — Альберт Михельсон медалі * 2000 — [[Карл Манне Георг Сигбан|Манне Зигбанды еске алу дәрісі]] * 2002 — Халықаралық кванттық байланыс сыйлығы * 2002 — Кванттық электроника және оптика саласындағы сыйлық * 2007 — Таунс сыйлығы <ref>{{Cite web|url=http://www.osa.org/aboutosa/awards/osaawards/awardsdesc/charlestownes/|title=Charles Hard Townes Award|publisher=osa.org|lang=en|accessdate=2012-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110610133528/http://www.osa.org/aboutosa/awards/osaawards/awardsdesc/charlestownes/|archivedate=2011-06-10}}</ref> * 2009 — Ұлттық ғылыми зерттеулер орталығының алтын медалі * 2012 — [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (Дэвид Уайнлендпен бірге) * 2013 — Шредингер дәрісі (Вена кванттық ғылым және технология орталығы) * 2013 — Чехия Республикасы Сенаты төрағасының күміс медалі ([[Чехия]])<ref>{{Cite web|url=https://www.senat.cz/cinnost/pametni_medaile/index.php|title=Stříbrné medaile předsedy Senátu|accessdate=2023-12-27|archivedate=2022-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220919154945/https://www.senat.cz/cinnost/pametni_medaile/index.php}}</ref> * 2014 — Шредингер дәрісі (Лондонның Императорлық колледжі) == Әлеуметтік іс-шаралар == 2016 жылы ол [[Greenpeace|Greenpeace ұйымын]], [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|Біріккен Ұлттар Ұйымын]] және бүкіл әлемдегі үкіметтерді генетикалық түрлендірілген организмдерге ([[Гендік модификацияланған ағза|ГМО]]) қарсы күресті тоқтатуға шақыратын хатқа қол қойды<ref>{{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/news/speaking-of-science/wp/2016/06/29/more-than-100-nobel-laureates-take-on-greenpeace-over-gmo-stance/|title=107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs|accessdate=2016-06-30|archivedate=2016-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160629203642/https://www.washingtonpost.com/news/speaking-of-science/wp/2016/06/29/more-than-100-nobel-laureates-take-on-greenpeace-over-gmo-stance/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://supportprecisionagriculture.org/nobel-laureate-gmo-letter_rjr.html|title=Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs)|accessdate=2016-06-30|archivedate=2016-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160707040151/http://supportprecisionagriculture.org/nobel-laureate-gmo-letter_rjr.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://supportprecisionagriculture.org/view-signatures_rjr.html|title=Список нобелевских лауреатов подписавших письмо|accessdate=2016-06-30|archivedate=2017-09-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170902012810/http://supportprecisionagriculture.org/view-signatures_rjr.html}}</ref>. == Дереккөздер == {{Дереккөздер|2}} [[Санат:Ұлы Людовик лицейі түлектері]] [[Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері]] [[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері]] [[Санат:Француз ғылым академиясының мүшелері]] [[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Франция физиктері]] [[Санат:Құрмет легионы орденінің офицерлері]] [[Санат:Құрмет легионы орденінің командорлары]] [[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] [[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]] [[Санат:Физиктер]] s81ozq5af6ugth6dqqp7wku41jh9um4 3581688 3581686 2026-04-11T12:53:53Z Nurkhan 13652 3581688 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Серж Арош |Шынайы есімі = {{lang-fr|Serge Haroche}} |Суреті = Serge Haroche - Théâtre de la Commune d'Aubervilliers - 4 mai 2009.jpg |Сурет ені = 220px |Туған күні = 11.9.1944 |Туған жері = {{Туғанжері|Касабланка|Касабланкада}}, [[Француздық Марокко]] |Ғылыми аясы = [[кванттық механика]] |Жұмыс орны = [[Пьера және Мария Кюри университеті]],<br>[[Коллеж де Франс]] |Альма-матер = [[Жоғары қалыпты мектеп (Париж)|Жоғары қалыпты мектеп]],<br>[[Пьера және Мария Кюри университеті]] |Ғылыми жетекші = [[Клод Коэн-Таннуджи]] |Несімен белгілі = |Марапаттары = {{Нобельдік медаль|2012}} [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2012 жыл ғылымда|2012]]) {{{!}} style="background:transparent" {{!}}{{Құрмет орденінің ұлы офицері (Франция)}} {{!!}}{{Құрмет легион орденінің командоры}} {{!}}- {{!}}{{Құрмет легионы орденінің офицері}} {{!}}}<br> |Қолтаңбасы = }} '''Серж Арош''' ({{Lang-fr|Serge Haroche}}; [[11 қыркүйек]] [[1944 жыл|1944]]) — француз физигі, ол 2012 жылы [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығын]] ([[Дэвид Уайнленд|Дэвид Уайнлендпен]] бірге) «жеке кванттық жүйелерді өлшеуге және басқаруға мүмкіндік беретін кванттық манипуляция технологияларының серпінділігі» үшін иеленген<ref>{{Cite web|url=http://www.nobelprize.org/|title=The 2012 Nobel Prize in Physics|publisher=Nobel Media|lang=en|accessdate=2012-10-09|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Csg8nOfH?url=http://www.nobelprize.org/|archivedate=2012-12-13}}</ref>. == Өмірбаян == Серж Арош 1944 жылы 11 қыркүйекте [[Касабланка|Касабланкада]] мароккалық (әкесінің жағынан) және [[Ресей империясы|орыс]] (анасының жағынан) текті [[Еврейлер|еврей]] отбасында дүниеге келген.<ref>{{Cite web|url=http://www.israelhayom.com/site/newsletter_article.php?id=6023|title=Frenchman, American win Nobel physics prize|accessdate=2012-10-09|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304103449/http://www.israelhayom.com/site/newsletter_article.php?id=6023}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.jta.org/news/article/2012/10/09/3108811/french-jew-american-researcher-share-nobel-prize-in-physics|title=French Jew, American researcher share Nobel Prize in Physics|accessdate=2012-10-09|archivedate=2012-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121127131428/http://www.jta.org/news/article/2012/10/09/3108811/french-jew-american-researcher-share-nobel-prize-in-physics}}</ref> Оның анасы — [[Одесса|Одесса тумасы]] Валентина Арош (қыз кезіндегі аты Рублева, 1921—1998) мұғалім, ал әкесі Альберт Арош (1920—1998, бастапқыда [[Марракеш|Марракештен]] шыққан) заңгер болған.<ref>{{Cite web|url=http://jssnews.com/2012/10/09/issus-de-limmigration-il-remporte-le-nobel-de-physique-serge-haroche-juif-francais/|title=Réfugié Juif d’un pays arabe, Serge Haroche remporte le Nobel de Physique|accessdate=2012-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121010200343/http://jssnews.com/2012/10/09/issus-de-limmigration-il-remporte-le-nobel-de-physique-serge-haroche-juif-francais/|archivedate=2012-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.myheritage.com/site-family-tree-62057642/haroche?familyTreeID=1|title=Генеалогическое древо семьи Арош|accessdate=2012-10-09|archivedate=2016-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306204545/https://www.myheritage.com/site-family-tree-62057642/haroche?familyTreeID=1}}</ref> Оның ата-әжесі (Исаак пен Эстер Арош) Дүниежүзілік еврей одағының мектебі болып табылатын Израиль альянсын басқарды.<ref>{{Cite web|url=http://www.europeana.eu/portal/record/09328/0FE56D02F385071C0A11573484717E9CFB9F7A7A.html?start=4&query=Iran&qf=TYPE:TEXT|title=Bibliothèque de l’Alliance israélite universelle: Mme Esther Haroche née Azerrad|accessdate=2012-10-09|archivedate=2015-10-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151024121509/http://www.europeana.eu/portal/record/09328/0FE56D02F385071C0A11573484717E9CFB9F7A7A.html?start=4&query=Iran&qf=TYPE:TEXT}}</ref> Ана жағынан ата-әжелер, дәрігерлер Александр Гершович Рублев (1897—?) және София Моише-Дувидовна Фромштейн (1896—?), 1920 жылдардың басында [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес Одағынан]] кетіп, [[Париж|Парижге]] қоныстанды, ал сол жерден [[Касабланка|Касабланкаға]] көшті.. Серж 12 жаста болғанда, Марокко тәуелсіздігін жариялады, ал оның отбасы Францияның астанасына көшті. Политехникалық мектепте, Жоғарғы Қалыпты Мектепте және Париж университетінде оқыды (1963—1967). 1971 жылы [[Клод Коэн-Таннуджи|Клод Коэн-Таннуджидің]] жетекшілігімен ол Пьер және Мария Кюри университетінде диссертация қорғады. Арош Ұлттық ғылыми зерттеулер орталығында (CNRS, 1967—1975) ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді, содан кейін [[Артур Леонард Шавлов|Артур Шавловтың]] тобында [[Стэнфорд университеті|Стэнфорд университетінде]] бір жыл тағылымдамадан өтті. 1975 жылы ол Пьер және Мария Кюри университетінде профессор болып тағайындалды. 1974 жылдан 1984 жылға дейін Париж политехникалық мектебінде де сабақ берді. 1994 жылдан 2000 жылға дейін Жоғарғы қалыпты мектепте физика кафедрасын басқарды. 2001 жылдан бастап ол Колледж де Франсте профессор болып жұмыс істейді, онда кванттық механика кафедрасын басқарады (2012 жылдың қыркүйегінен бастап колледж әкімшісі де болды). Серж Арош — Француз, Еуропа және Америка физикалық қоғамдарының мүшесі, сондай-ақ [[Ресей Ғылым академиясы|Ресей Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі<ref name="РАН">{{Cite web|url=http://tass.ru/nauka/3742407|title=Генри Киссинджер стал академиком РАН|accessdate=2016-11-08|archivedate=2018-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180624035736/http://tass.ru/nauka/3742407}}</ref>. == Отбасы == Әйелі — әлеуметтанушы Клодин Арош (қыз кезіндегі аты Зелигсон), Ұлттық ғылыми зерттеулер орталығының [[эмерит]]-директоры, саяси сенімдер әлеуметтануы бойынша бірнеше монографиялардың авторы және күйеуі сияқты орыс эмигранттарының отбасынан шыққан<ref>{{Cite web|url=http://www.iiac.cnrs.fr/CentreEdgarMorin/spip.php?article34|title=Claudine Haroche (Zeligson)|accessdate=2012-10-09|archivedate=2012-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120524051206/http://www.iiac.cnrs.fr/CentreEdgarMorin/spip.php?article34}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k409042d.texte.f2.langFR|title=О бракосочетании родителей К. Арош — Луи Зелигсона и Раймонды Зандберг («Ле Фигаро», 1936)|accessdate=2012-10-10|archivedate=2015-10-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151012145316/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k409042d.texte.f2.langFR}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.myplick.com/view/c2pzlen8DRE/le-monde-08-mars-2008|title=Некролог Раймонды Зелигсон (урожд. Зандберг), «Ле Монд» (8 марта 2008)|accessdate=2012-10-10|archivedate=2012-04-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120422055607/http://www.myplick.com/view/c2pzlen8DRE/le-monde-08-mars-2008}}</ref>. Олардың екі баласы бар. Жиені — әнші және композитор Рафаэль Арош (1975 жылы туған). == Марапаттар == * 1992 — Гумбольдт сыйлығы * 1993 — Альберт Михельсон медалі * 2000 — [[Карл Манне Георг Сигбан|Манне Зигбанды еске алу дәрісі]] * 2002 — Халықаралық кванттық байланыс сыйлығы * 2002 — Кванттық электроника және оптика саласындағы сыйлық * 2007 — Таунс сыйлығы <ref>{{Cite web|url=http://www.osa.org/aboutosa/awards/osaawards/awardsdesc/charlestownes/|title=Charles Hard Townes Award|publisher=osa.org|lang=en|accessdate=2012-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110610133528/http://www.osa.org/aboutosa/awards/osaawards/awardsdesc/charlestownes/|archivedate=2011-06-10}}</ref> * 2009 — Ұлттық ғылыми зерттеулер орталығының алтын медалі * 2012 — [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (Дэвид Уайнлендпен бірге) * 2013 — Шредингер дәрісі (Вена кванттық ғылым және технология орталығы) * 2013 — Чехия Республикасы Сенаты төрағасының күміс медалі ([[Чехия]])<ref>{{Cite web|url=https://www.senat.cz/cinnost/pametni_medaile/index.php|title=Stříbrné medaile předsedy Senátu|accessdate=2023-12-27|archivedate=2022-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220919154945/https://www.senat.cz/cinnost/pametni_medaile/index.php}}</ref> * 2014 — Шредингер дәрісі (Лондонның Императорлық колледжі) == Әлеуметтік іс-шаралар == 2016 жылы ол [[Greenpeace|Greenpeace ұйымын]], [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|Біріккен Ұлттар Ұйымын]] және бүкіл әлемдегі үкіметтерді генетикалық түрлендірілген организмдерге ([[Гендік модификацияланған ағза|ГМО]]) қарсы күресті тоқтатуға шақыратын хатқа қол қойды<ref>{{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/news/speaking-of-science/wp/2016/06/29/more-than-100-nobel-laureates-take-on-greenpeace-over-gmo-stance/|title=107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs|accessdate=2016-06-30|archivedate=2016-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160629203642/https://www.washingtonpost.com/news/speaking-of-science/wp/2016/06/29/more-than-100-nobel-laureates-take-on-greenpeace-over-gmo-stance/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://supportprecisionagriculture.org/nobel-laureate-gmo-letter_rjr.html|title=Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs)|accessdate=2016-06-30|archivedate=2016-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160707040151/http://supportprecisionagriculture.org/nobel-laureate-gmo-letter_rjr.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://supportprecisionagriculture.org/view-signatures_rjr.html|title=Список нобелевских лауреатов подписавших письмо|accessdate=2016-06-30|archivedate=2017-09-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170902012810/http://supportprecisionagriculture.org/view-signatures_rjr.html}}</ref>. == Дереккөздер == {{Дереккөздер|2}} [[Санат:Ұлы Людовик лицейі түлектері]] [[Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері]] [[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері]] [[Санат:Француз ғылым академиясының мүшелері]] [[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Франция физиктері]] [[Санат:Құрмет легионы орденінің офицерлері]] [[Санат:Құрмет легионы орденінің командорлары]] [[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] [[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]] [[Санат:Физиктер]] t3bsv93kbi3va43qai7zpgcuvblkaam 0 778703 3581689 2026-04-11T12:54:50Z Мағыпар 100137 Жаңа бетте: '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығым... 3581689 wikitext text/x-wiki '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} nvwc1zkyi94pjda4rdro2jolw029j2l 3581690 3581689 2026-04-11T13:01:27Z Мағыпар 100137 толықтыру 3581690 wikitext text/x-wiki '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Өмірі және қызметі == Мунаджат Әндіжан облысының Бұлақбасы ауданындағы Шерменбұлақ ауылында дүниеге келген. Ол сегіз балалы отбасында (алты қыз және екі ұл) үшінші бала болып өсті. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} aum70b9i238gur5zizay9245mzi3pju 3581700 3581690 2026-04-11T13:16:59Z Мағыпар 100137 /* Өмірі және қызметі */ толықтыру 3581700 wikitext text/x-wiki '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Жастық шағы == Мунаджат Әндіжан облысының Бұлақбасы ауданындағы Шерменбұлақ ауылында дүниеге келген. Ол анасы Муборакхон мен әкесі Авбувалидың сегіз балалы отбасында (алты қыз және екі ұл) үшінші бала болып өсті. 1978 жылы ол консерваторияға түсу үшін Ташкентке келді. Профессор Шавкат Мирзаев оның үлкен талантын байқап, оны дәстүрлі ән айту бөліміндегі сыныбына қабылдады. Екінші курста оған Мәскеу консерваториясына ауысу ұсынылды. Бірақ Мунаджат бас тартты. Өйткені, халық оны мақам орындаушысы ретінде білді және оны сол үшін жақсы көрді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} lsg22jc8y9v4ffy2mgzwm2dq7y041be 3581702 3581700 2026-04-11T13:18:01Z Мағыпар 100137 /* Жастық шағы */ дереккөз 3581702 wikitext text/x-wiki '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Жастық шағы == Мунаджат Әндіжан облысының Бұлақбасы ауданындағы Шерменбұлақ ауылында дүниеге келген. Ол анасы Муборакхон мен әкесі Авбувалидың сегіз балалы отбасында (алты қыз және екі ұл) үшінші бала болып өсті. 1978 жылы ол консерваторияға түсу үшін Ташкентке келді. Профессор Шавкат Мирзаев оның үлкен талантын байқап, оны дәстүрлі ән айту бөліміндегі сыныбына қабылдады. Екінші курста оған Мәскеу консерваториясына ауысу ұсынылды. Бірақ Мунаджат бас тартты. Өйткені, халық оны мақам орындаушысы ретінде білді және оны сол үшін жақсы көрді.<ref>{{citeweb|url=https://ziyouz.uz/ru/deyateli-uz/45-deyateli-kultury/550--1960?ysclid=mnub82oec650765246|title=Мунажат Йулчиева (1960)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 45yuw4xvui9ae6kffa69x2g6wh5piyk 3581708 3581702 2026-04-11T13:24:48Z Мағыпар 100137 толықтыру 3581708 wikitext text/x-wiki '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Жастық шағы == Мунаджат Әндіжан облысының Бұлақбасы ауданындағы Шерменбұлақ ауылында дүниеге келген. Ол анасы Муборакхон мен әкесі Авбувалидың сегіз балалы отбасында (алты қыз және екі ұл) үшінші бала болып өсті. 1978 жылы ол консерваторияға түсу үшін Ташкентке келді. Профессор Шавкат Мирзаев оның үлкен талантын байқап, оны дәстүрлі ән айту бөліміндегі сыныбына қабылдады. Екінші курста оған Мәскеу консерваториясына ауысу ұсынылды. Бірақ Мунаджат бас тартты. Өйткені, халық оны мақам орындаушысы ретінде білді және оны сол үшін жақсы көрді.<ref>{{citeweb|url=https://ziyouz.uz/ru/deyateli-uz/45-deyateli-kultury/550--1960?ysclid=mnub82oec650765246|title=Мунажат Йулчиева (1960)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Мансабы == Өзбекстан телевидение және радио комитетінің «Мақом» ансамблінде (1980-82) және М.Кориякубов атындағы Өзбекстан мемлекеттік филармониясында (1982 жылдан бастап, «Узбекнаво» 1996 жылдан бастап) әнші. Оның репертуарында әндер: * мақам әндері — «Сарахбөрі Науаи», «Сарахбөрі дугох», «Могулчай Науаи», «Талқыни ұшшоқ» т.б. * өзбек классикалық және халық әндері — «Үшшоқ», «Мұножот», «Чоргох», «Танавор», «Узғанча», «Гирья» т.б. * үлкен әндер — «Эй, дилбари жонаным», «Ишкинг утига» т.б. * өзбек композиторларының шығармалары – «Ниһон леди», «Мехнат ахлы» (М. Мирзаев), «Бұл ажап», «Каёндир», «Раъно киби» (Ш. Мирзаев) және т.б. бар. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} t7oyhp1690jwfayz4ivjoiayyo1veo6 3581710 3581708 2026-04-11T13:25:38Z Мағыпар 100137 /* Мансабы */ толықтыру 3581710 wikitext text/x-wiki '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Жастық шағы == Мунаджат Әндіжан облысының Бұлақбасы ауданындағы Шерменбұлақ ауылында дүниеге келген. Ол анасы Муборакхон мен әкесі Авбувалидың сегіз балалы отбасында (алты қыз және екі ұл) үшінші бала болып өсті. 1978 жылы ол консерваторияға түсу үшін Ташкентке келді. Профессор Шавкат Мирзаев оның үлкен талантын байқап, оны дәстүрлі ән айту бөліміндегі сыныбына қабылдады. Екінші курста оған Мәскеу консерваториясына ауысу ұсынылды. Бірақ Мунаджат бас тартты. Өйткені, халық оны мақам орындаушысы ретінде білді және оны сол үшін жақсы көрді.<ref>{{citeweb|url=https://ziyouz.uz/ru/deyateli-uz/45-deyateli-kultury/550--1960?ysclid=mnub82oec650765246|title=Мунажат Йулчиева (1960)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Мансабы == Өзбекстан телевидение және радио комитетінің «Мақом» ансамблінде (1980-82) және М.Кориякубов атындағы Өзбекстан мемлекеттік филармониясында (1982 жылдан бастап, «Узбекнаво» 1996 жылдан бастап) әнші. Оның репертуарындағы әндер: * мақам әндері — «Сарахбөрі Науаи», «Сарахбөрі дугох», «Могулчай Науаи», «Талқыни ұшшоқ» т.б. * өзбек классикалық және халық әндері — «Үшшоқ», «Мұножот», «Чоргох», «Танавор», «Узғанча», «Гирья» т.б. * үлкен әндер — «Эй, дилбари жонаным», «Ишкинг утига» т.б. * өзбек композиторларының шығармалары – «Ниһон леди», «Мехнат ахлы» (М. Мирзаев), «Бұл ажап», «Каёндир», «Раъно киби» (Ш. Мирзаев) және т.б. бар. Ш. Мирзаев өзі бастаған музыканттар тобымен Азияда, Еуропада, Америкада және Африкада бірнеше рет гастрольдік сапармен болды. Юлчиеваның орындауындағы әндер граммофон пластинкасына (Ташкент, 1981) және компакт-дискіге (Франция, 1995; Германия, 1997) жазылды. Оның шығармашылығына арналған екі фильм (Өзбеккинохроника студиясы, 1982; Өзбектелефильм студиясы, 1983) және үш бейнефильм (Өзбектелерадиокомпаниясының Видеофильм студиясы, 1987, 1993, 2000) түсірілді.<br /> Ол «Халық құрметі» орденімен марапатталған (1998). «Шарқ тароналары» 1-ші халықаралық музыка фестивалінің 1-ші сыйлығының иегері (1997). == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 7a28hx4qa6sceuf43ztbote46z0yk6i 3581713 3581710 2026-04-11T13:28:58Z Мағыпар 100137 дереккөз 3581713 wikitext text/x-wiki '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Жастық шағы == Мунаджат Әндіжан облысының Бұлақбасы ауданындағы Шерменбұлақ ауылында дүниеге келген. Ол анасы Муборакхон мен әкесі Авбувалидың сегіз балалы отбасында (алты қыз және екі ұл) үшінші бала болып өсті. 1978 жылы ол консерваторияға түсу үшін Ташкентке келді. Профессор Шавкат Мирзаев оның үлкен талантын байқап, оны дәстүрлі ән айту бөліміндегі сыныбына қабылдады. Екінші курста оған Мәскеу консерваториясына ауысу ұсынылды. Бірақ Мунаджат бас тартты. Өйткені, халық оны мақам орындаушысы ретінде білді және оны сол үшін жақсы көрді.<ref>{{citeweb|url=https://ziyouz.uz/ru/deyateli-uz/45-deyateli-kultury/550--1960?ysclid=mnub82oec650765246|title=Мунажат Йулчиева (1960)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Мансабы == Өзбекстан телевидение және радио комитетінің «Мақом» ансамблінде (1980-82) және М.Кориякубов атындағы Өзбекстан мемлекеттік филармониясында (1982 жылдан бастап, «Узбекнаво» 1996 жылдан бастап) әнші. Оның репертуарындағы әндер: * мақам әндері — «Сарахбөрі Науаи», «Сарахбөрі дугох», «Могулчай Науаи», «Талқыни ұшшоқ» т.б. * өзбек классикалық және халық әндері — «Үшшоқ», «Мұножот», «Чоргох», «Танавор», «Узғанча», «Гирья» т.б. * үлкен әндер — «Эй, дилбари жонаным», «Ишкинг утига» т.б. * өзбек композиторларының шығармалары – «Ниһон леди», «Мехнат ахлы» (М. Мирзаев), «Бұл ажап», «Каёндир», «Раъно киби» (Ш. Мирзаев) және т.б. бар. Ш. Мирзаев өзі бастаған музыканттар тобымен Азияда, Еуропада, Америкада және Африкада бірнеше рет гастрольдік сапармен болды. Юлчиеваның орындауындағы әндер граммофон пластинкасына (Ташкент, 1981) және компакт-дискіге (Франция, 1995; Германия, 1997) жазылды. Оның шығармашылығына арналған екі фильм (Өзбеккинохроника студиясы, 1982; Өзбектелефильм студиясы, 1983) және үш бейнефильм (Өзбектелерадиокомпаниясының Видеофильм студиясы, 1987, 1993, 2000) түсірілді.<br /> Ол «Халық құрметі» орденімен марапатталған (1998). «Шарқ тароналары» 1-ші халықаралық музыка фестивалінің 1-ші сыйлығының иегері (1997).<ref>{{citeweb|url=https://uzsmart.uz/ensiklopediya/ensiklopediya/yolchieva-munojotxon-abduvalievna.html|title=ЙЎЛЧИЕВА Муножотхон Абдувалиевна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 9kq9y3dhm83vtlhr3dun596punxbtj7 3581714 3581713 2026-04-11T13:29:59Z Мағыпар 100137 /* Мансабы */ дереккөз 3581714 wikitext text/x-wiki '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Жастық шағы == Мунаджат Әндіжан облысының Бұлақбасы ауданындағы Шерменбұлақ ауылында дүниеге келген. Ол анасы Муборакхон мен әкесі Авбувалидың сегіз балалы отбасында (алты қыз және екі ұл) үшінші бала болып өсті. 1978 жылы ол консерваторияға түсу үшін Ташкентке келді. Профессор Шавкат Мирзаев оның үлкен талантын байқап, оны дәстүрлі ән айту бөліміндегі сыныбына қабылдады. Екінші курста оған Мәскеу консерваториясына ауысу ұсынылды. Бірақ Мунаджат бас тартты. Өйткені, халық оны мақам орындаушысы ретінде білді және оны сол үшін жақсы көрді.<ref>{{citeweb|url=https://ziyouz.uz/ru/deyateli-uz/45-deyateli-kultury/550--1960?ysclid=mnub82oec650765246|title=Мунажат Йулчиева (1960)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Мансабы == Өзбекстан телевидение және радио комитетінің «Мақом» ансамблінде (1980-82) және М.Кориякубов атындағы Өзбекстан мемлекеттік филармониясында (1982 жылдан бастап, «Узбекнаво» 1996 жылдан бастап) әнші. Оның репертуарындағы әндер: * мақам әндері — «Сарахбөрі Науаи», «Сарахбөрі дугох», «Могулчай Науаи», «Талқыни ұшшоқ» т.б. * өзбек классикалық және халық әндері — «Үшшоқ», «Мұножот», «Чоргох», «Танавор», «Узғанча», «Гирья» т.б. * үлкен әндер — «Эй, дилбари жонаным», «Ишкинг утига» т.б. * өзбек композиторларының шығармалары – «Ниһон леди», «Мехнат ахлы» (М. Мирзаев), «Бұл ажап», «Каёндир», «Раъно киби» (Ш. Мирзаев) және т.б. бар. Ш. Мирзаев өзі бастаған музыканттар тобымен Азияда, Еуропада, Америкада және Африкада бірнеше рет гастрольдік сапармен болды. Юлчиеваның орындауындағы әндер граммофон пластинкасына (Ташкент, 1981) және компакт-дискіге (Франция, 1995; Германия, 1997) жазылды. Оның шығармашылығына арналған екі фильм (Өзбеккинохроника студиясы, 1982; Өзбектелефильм студиясы, 1983) және үш бейнефильм (Өзбектелерадиокомпаниясының Видеофильм студиясы, 1987, 1993, 2000) түсірілді.<br /> Ол «Халық құрметі» орденімен марапатталған (1998). «Шарқ тароналары» 1-ші халықаралық музыка фестивалінің 1-ші сыйлығының иегері (1997).<ref>{{citeweb|url=https://uzsmart.uz/ensiklopediya/ensiklopediya/yolchieva-munojotxon-abduvalievna.html|title=ЙЎЛЧИЕВА Муножотхон Абдувалиевна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://fergana.agency/news/122802/|title=Муножат Юлчиева объявлена Героем Узбекистана, Обид Асомов посмертно награжден орденом|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 4ftklfx3v017wwqw6am7fsy47c8kp4d 3581717 3581714 2026-04-11T13:31:11Z Мағыпар 100137 /* Мансабы */ дереккөз 3581717 wikitext text/x-wiki '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Жастық шағы == Мунаджат Әндіжан облысының Бұлақбасы ауданындағы Шерменбұлақ ауылында дүниеге келген. Ол анасы Муборакхон мен әкесі Авбувалидың сегіз балалы отбасында (алты қыз және екі ұл) үшінші бала болып өсті. 1978 жылы ол консерваторияға түсу үшін Ташкентке келді. Профессор Шавкат Мирзаев оның үлкен талантын байқап, оны дәстүрлі ән айту бөліміндегі сыныбына қабылдады. Екінші курста оған Мәскеу консерваториясына ауысу ұсынылды. Бірақ Мунаджат бас тартты. Өйткені, халық оны мақам орындаушысы ретінде білді және оны сол үшін жақсы көрді.<ref>{{citeweb|url=https://ziyouz.uz/ru/deyateli-uz/45-deyateli-kultury/550--1960?ysclid=mnub82oec650765246|title=Мунажат Йулчиева (1960)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Мансабы == Өзбекстан телевидение және радио комитетінің «Мақом» ансамблінде (1980-82) және М.Кориякубов атындағы Өзбекстан мемлекеттік филармониясында (1982 жылдан бастап, «Узбекнаво» 1996 жылдан бастап) әнші. Оның репертуарындағы әндер: * мақам әндері — «Сарахбөрі Науаи», «Сарахбөрі дугох», «Могулчай Науаи», «Талқыни ұшшоқ» т.б. * өзбек классикалық және халық әндері — «Үшшоқ», «Мұножот», «Чоргох», «Танавор», «Узғанча», «Гирья» т.б. * үлкен әндер — «Эй, дилбари жонаным», «Ишкинг утига» т.б. * өзбек композиторларының шығармалары – «Ниһон леди», «Мехнат ахлы» (М. Мирзаев), «Бұл ажап», «Каёндир», «Раъно киби» (Ш. Мирзаев) және т.б. бар. Ш. Мирзаев өзі бастаған музыканттар тобымен Азияда, Еуропада, Америкада және Африкада бірнеше рет гастрольдік сапармен болды. Юлчиеваның орындауындағы әндер граммофон пластинкасына (Ташкент, 1981) және компакт-дискіге (Франция, 1995; Германия, 1997) жазылды. Оның шығармашылығына арналған екі фильм (Өзбеккинохроника студиясы, 1982; Өзбектелефильм студиясы, 1983) және үш бейнефильм (Өзбектелерадиокомпаниясының Видеофильм студиясы, 1987, 1993, 2000) түсірілді.<br /> Ол «Халық құрметі» орденімен марапатталған (1998). «Шарқ тароналары» 1-ші халықаралық музыка фестивалінің 1-ші сыйлығының иегері (1997).<ref>{{citeweb|url=https://uzsmart.uz/ensiklopediya/ensiklopediya/yolchieva-munojotxon-abduvalievna.html|title=ЙЎЛЧИЕВА Муножотхон Абдувалиевна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://fergana.agency/news/122802/|title=Муножат Юлчиева объявлена Героем Узбекистана, Обид Асомов посмертно награжден орденом|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://savevideohd.ru/watch/yUYdfvF_bww|title=Мунаджат Юлчиева — узбекская певица. Munojat Yo'lchiyeva|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} m7f5q2bcurs8hnysnfx9gasznpki8l7 3581718 3581717 2026-04-11T13:32:17Z Мағыпар 100137 /* Мансабы */ дереккөз 3581718 wikitext text/x-wiki '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Жастық шағы == Мунаджат Әндіжан облысының Бұлақбасы ауданындағы Шерменбұлақ ауылында дүниеге келген. Ол анасы Муборакхон мен әкесі Авбувалидың сегіз балалы отбасында (алты қыз және екі ұл) үшінші бала болып өсті. 1978 жылы ол консерваторияға түсу үшін Ташкентке келді. Профессор Шавкат Мирзаев оның үлкен талантын байқап, оны дәстүрлі ән айту бөліміндегі сыныбына қабылдады. Екінші курста оған Мәскеу консерваториясына ауысу ұсынылды. Бірақ Мунаджат бас тартты. Өйткені, халық оны мақам орындаушысы ретінде білді және оны сол үшін жақсы көрді.<ref>{{citeweb|url=https://ziyouz.uz/ru/deyateli-uz/45-deyateli-kultury/550--1960?ysclid=mnub82oec650765246|title=Мунажат Йулчиева (1960)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Мансабы == Өзбекстан телевидение және радио комитетінің «Мақом» ансамблінде (1980-82) және М.Кориякубов атындағы Өзбекстан мемлекеттік филармониясында (1982 жылдан бастап, «Узбекнаво» 1996 жылдан бастап) әнші. Оның репертуарындағы әндер: * мақам әндері — «Сарахбөрі Науаи», «Сарахбөрі дугох», «Могулчай Науаи», «Талқыни ұшшоқ» т.б. * өзбек классикалық және халық әндері — «Үшшоқ», «Мұножот», «Чоргох», «Танавор», «Узғанча», «Гирья» т.б. * үлкен әндер — «Эй, дилбари жонаным», «Ишкинг утига» т.б. * өзбек композиторларының шығармалары – «Ниһон леди», «Мехнат ахлы» (М. Мирзаев), «Бұл ажап», «Каёндир», «Раъно киби» (Ш. Мирзаев) және т.б. бар. Ш. Мирзаев өзі бастаған музыканттар тобымен Азияда, Еуропада, Америкада және Африкада бірнеше рет гастрольдік сапармен болды. Юлчиеваның орындауындағы әндер граммофон пластинкасына (Ташкент, 1981) және компакт-дискіге (Франция, 1995; Германия, 1997) жазылды. Оның шығармашылығына арналған екі фильм (Өзбеккинохроника студиясы, 1982; Өзбектелефильм студиясы, 1983) және үш бейнефильм (Өзбектелерадиокомпаниясының Видеофильм студиясы, 1987, 1993, 2000) түсірілді.<br /> Ол «Халық құрметі» орденімен марапатталған (1998). «Шарқ тароналары» 1-ші халықаралық музыка фестивалінің 1-ші сыйлығының иегері (1997).<ref>{{citeweb|url=https://uzsmart.uz/ensiklopediya/ensiklopediya/yolchieva-munojotxon-abduvalievna.html|title=ЙЎЛЧИЕВА Муножотхон Абдувалиевна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://fergana.agency/news/122802/|title=Муножат Юлчиева объявлена Героем Узбекистана, Обид Асомов посмертно награжден орденом|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://savevideohd.ru/watch/yUYdfvF_bww|title=Мунаджат Юлчиева — узбекская певица. Munojat Yo'lchiyeva|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://sloosh.io/artisty/munadzhat-yulchieva/?ysclid=mnub8n72hg947962108|title=Мунаджат Юлчиева|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} kok83wzt073ssb0ccagr75yv370q6ek 3581721 3581718 2026-04-11T13:38:35Z Мағыпар 100137 үлгі 3581721 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Мунаджат Юлчиева |Атауы = |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = |Туылған кездегі есімі = |Толық аты = |Туған күні = 26.11.1960 |Туған жері = {{туғанжері|Шерменбұлақ|Шерменбұлақта}}, [[Өзбекстан]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = |Мемлекет = {{Байрақ|Өзбекстан}} |Мамандығы = |Дауыс түрі = |Аспабы = |Жанры = |Лақап аттары = |Ұжымы = |Қызметтес болған = |Лейблдері = |Марапаттары = |Сайты = }} '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Жастық шағы == Мунаджат Әндіжан облысының Бұлақбасы ауданындағы Шерменбұлақ ауылында дүниеге келген. Ол анасы Муборакхон мен әкесі Авбувалидың сегіз балалы отбасында (алты қыз және екі ұл) үшінші бала болып өсті. 1978 жылы ол консерваторияға түсу үшін Ташкентке келді. Профессор Шавкат Мирзаев оның үлкен талантын байқап, оны дәстүрлі ән айту бөліміндегі сыныбына қабылдады. Екінші курста оған Мәскеу консерваториясына ауысу ұсынылды. Бірақ Мунаджат бас тартты. Өйткені, халық оны мақам орындаушысы ретінде білді және оны сол үшін жақсы көрді.<ref>{{citeweb|url=https://ziyouz.uz/ru/deyateli-uz/45-deyateli-kultury/550--1960?ysclid=mnub82oec650765246|title=Мунажат Йулчиева (1960)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Мансабы == Өзбекстан телевидение және радио комитетінің «Мақом» ансамблінде (1980-82) және М.Кориякубов атындағы Өзбекстан мемлекеттік филармониясында (1982 жылдан бастап, «Узбекнаво» 1996 жылдан бастап) әнші. Оның репертуарындағы әндер: * мақам әндері — «Сарахбөрі Науаи», «Сарахбөрі дугох», «Могулчай Науаи», «Талқыни ұшшоқ» т.б. * өзбек классикалық және халық әндері — «Үшшоқ», «Мұножот», «Чоргох», «Танавор», «Узғанча», «Гирья» т.б. * үлкен әндер — «Эй, дилбари жонаным», «Ишкинг утига» т.б. * өзбек композиторларының шығармалары – «Ниһон леди», «Мехнат ахлы» (М. Мирзаев), «Бұл ажап», «Каёндир», «Раъно киби» (Ш. Мирзаев) және т.б. бар. Ш. Мирзаев өзі бастаған музыканттар тобымен Азияда, Еуропада, Америкада және Африкада бірнеше рет гастрольдік сапармен болды. Юлчиеваның орындауындағы әндер граммофон пластинкасына (Ташкент, 1981) және компакт-дискіге (Франция, 1995; Германия, 1997) жазылды. Оның шығармашылығына арналған екі фильм (Өзбеккинохроника студиясы, 1982; Өзбектелефильм студиясы, 1983) және үш бейнефильм (Өзбектелерадиокомпаниясының Видеофильм студиясы, 1987, 1993, 2000) түсірілді.<br /> Ол «Халық құрметі» орденімен марапатталған (1998). «Шарқ тароналары» 1-ші халықаралық музыка фестивалінің 1-ші сыйлығының иегері (1997).<ref>{{citeweb|url=https://uzsmart.uz/ensiklopediya/ensiklopediya/yolchieva-munojotxon-abduvalievna.html|title=ЙЎЛЧИЕВА Муножотхон Абдувалиевна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://fergana.agency/news/122802/|title=Муножат Юлчиева объявлена Героем Узбекистана, Обид Асомов посмертно награжден орденом|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://savevideohd.ru/watch/yUYdfvF_bww|title=Мунаджат Юлчиева — узбекская певица. Munojat Yo'lchiyeva|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://sloosh.io/artisty/munadzhat-yulchieva/?ysclid=mnub8n72hg947962108|title=Мунаджат Юлчиева|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 60fvpj8oq0c6gj9dahjbc7wymhs3ic8 3581722 3581721 2026-04-11T13:39:17Z Мағыпар 100137 үлгі, сурет қою 3581722 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Мунаджат Юлчиева |Атауы = |Сурет = Munojotxon Yulchiyeva.jpg |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = |Туылған кездегі есімі = |Толық аты = |Туған күні = 26.11.1960 |Туған жері = {{туғанжері|Шерменбұлақ|Шерменбұлақта}}, [[Өзбекстан]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = |Мемлекет = {{Байрақ|Өзбекстан}} |Мамандығы = |Дауыс түрі = |Аспабы = |Жанры = |Лақап аттары = |Ұжымы = |Қызметтес болған = |Лейблдері = |Марапаттары = |Сайты = }} '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Жастық шағы == Мунаджат Әндіжан облысының Бұлақбасы ауданындағы Шерменбұлақ ауылында дүниеге келген. Ол анасы Муборакхон мен әкесі Авбувалидың сегіз балалы отбасында (алты қыз және екі ұл) үшінші бала болып өсті. 1978 жылы ол консерваторияға түсу үшін Ташкентке келді. Профессор Шавкат Мирзаев оның үлкен талантын байқап, оны дәстүрлі ән айту бөліміндегі сыныбына қабылдады. Екінші курста оған Мәскеу консерваториясына ауысу ұсынылды. Бірақ Мунаджат бас тартты. Өйткені, халық оны мақам орындаушысы ретінде білді және оны сол үшін жақсы көрді.<ref>{{citeweb|url=https://ziyouz.uz/ru/deyateli-uz/45-deyateli-kultury/550--1960?ysclid=mnub82oec650765246|title=Мунажат Йулчиева (1960)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Мансабы == Өзбекстан телевидение және радио комитетінің «Мақом» ансамблінде (1980-82) және М.Кориякубов атындағы Өзбекстан мемлекеттік филармониясында (1982 жылдан бастап, «Узбекнаво» 1996 жылдан бастап) әнші. Оның репертуарындағы әндер: * мақам әндері — «Сарахбөрі Науаи», «Сарахбөрі дугох», «Могулчай Науаи», «Талқыни ұшшоқ» т.б. * өзбек классикалық және халық әндері — «Үшшоқ», «Мұножот», «Чоргох», «Танавор», «Узғанча», «Гирья» т.б. * үлкен әндер — «Эй, дилбари жонаным», «Ишкинг утига» т.б. * өзбек композиторларының шығармалары – «Ниһон леди», «Мехнат ахлы» (М. Мирзаев), «Бұл ажап», «Каёндир», «Раъно киби» (Ш. Мирзаев) және т.б. бар. Ш. Мирзаев өзі бастаған музыканттар тобымен Азияда, Еуропада, Америкада және Африкада бірнеше рет гастрольдік сапармен болды. Юлчиеваның орындауындағы әндер граммофон пластинкасына (Ташкент, 1981) және компакт-дискіге (Франция, 1995; Германия, 1997) жазылды. Оның шығармашылығына арналған екі фильм (Өзбеккинохроника студиясы, 1982; Өзбектелефильм студиясы, 1983) және үш бейнефильм (Өзбектелерадиокомпаниясының Видеофильм студиясы, 1987, 1993, 2000) түсірілді.<br /> Ол «Халық құрметі» орденімен марапатталған (1998). «Шарқ тароналары» 1-ші халықаралық музыка фестивалінің 1-ші сыйлығының иегері (1997).<ref>{{citeweb|url=https://uzsmart.uz/ensiklopediya/ensiklopediya/yolchieva-munojotxon-abduvalievna.html|title=ЙЎЛЧИЕВА Муножотхон Абдувалиевна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://fergana.agency/news/122802/|title=Муножат Юлчиева объявлена Героем Узбекистана, Обид Асомов посмертно награжден орденом|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://savevideohd.ru/watch/yUYdfvF_bww|title=Мунаджат Юлчиева — узбекская певица. Munojat Yo'lchiyeva|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://sloosh.io/artisty/munadzhat-yulchieva/?ysclid=mnub8n72hg947962108|title=Мунаджат Юлчиева|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} hz3r792e9dyzr9ccttrdxbzm9mlrolp 3581726 3581722 2026-04-11T13:41:49Z Мағыпар 100137 үлгі 3581726 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Мунаджат Юлчиева |Атауы = |Сурет = Munojotxon Yulchiyeva.jpg |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = |Туылған кездегі есімі = |Толық аты = |Туған күні = 26.11.1960 |Туған жері = {{туғанжері|Шерменбұлақ|Шерменбұлақта}}, [[Өзбекстан]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 978 жылдан қазіргі уақытқа дейін |Мемлекет = {{Байрақ|Өзбекстан}} |Мамандығы = әнші, орындаушы автор, музыкант |Дауыс түрі = |Аспабы = |Жанры = шашмақам, өзбектің дәстүрлі музыкасы |Лақап аттары = |Ұжымы = |Қызметтес болған = |Лейблдері = |Марапаттары = |Сайты = }} '''Мунаджат Юлчиева''' ([[26 қараша]] [[1960]] ж., Шерменбұлақ ауылы, [[Әндіжан облысы]]) — өзбек әншісі. Өзбекстан батыры (2021), Өзбекстан Республикасының халық әртісі (1994), Өзбек КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990). Ол өзінің ерекше дауыс сапасымен және табиғи дарындылығымен танымал. == Жастық шағы == Мунаджат Әндіжан облысының Бұлақбасы ауданындағы Шерменбұлақ ауылында дүниеге келген. Ол анасы Муборакхон мен әкесі Авбувалидың сегіз балалы отбасында (алты қыз және екі ұл) үшінші бала болып өсті. 1978 жылы ол консерваторияға түсу үшін Ташкентке келді. Профессор Шавкат Мирзаев оның үлкен талантын байқап, оны дәстүрлі ән айту бөліміндегі сыныбына қабылдады. Екінші курста оған Мәскеу консерваториясына ауысу ұсынылды. Бірақ Мунаджат бас тартты. Өйткені, халық оны мақам орындаушысы ретінде білді және оны сол үшін жақсы көрді.<ref>{{citeweb|url=https://ziyouz.uz/ru/deyateli-uz/45-deyateli-kultury/550--1960?ysclid=mnub82oec650765246|title=Мунажат Йулчиева (1960)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Мансабы == Өзбекстан телевидение және радио комитетінің «Мақом» ансамблінде (1980-82) және М.Кориякубов атындағы Өзбекстан мемлекеттік филармониясында (1982 жылдан бастап, «Узбекнаво» 1996 жылдан бастап) әнші. Оның репертуарындағы әндер: * мақам әндері — «Сарахбөрі Науаи», «Сарахбөрі дугох», «Могулчай Науаи», «Талқыни ұшшоқ» т.б. * өзбек классикалық және халық әндері — «Үшшоқ», «Мұножот», «Чоргох», «Танавор», «Узғанча», «Гирья» т.б. * үлкен әндер — «Эй, дилбари жонаным», «Ишкинг утига» т.б. * өзбек композиторларының шығармалары – «Ниһон леди», «Мехнат ахлы» (М. Мирзаев), «Бұл ажап», «Каёндир», «Раъно киби» (Ш. Мирзаев) және т.б. бар. Ш. Мирзаев өзі бастаған музыканттар тобымен Азияда, Еуропада, Америкада және Африкада бірнеше рет гастрольдік сапармен болды. Юлчиеваның орындауындағы әндер граммофон пластинкасына (Ташкент, 1981) және компакт-дискіге (Франция, 1995; Германия, 1997) жазылды. Оның шығармашылығына арналған екі фильм (Өзбеккинохроника студиясы, 1982; Өзбектелефильм студиясы, 1983) және үш бейнефильм (Өзбектелерадиокомпаниясының Видеофильм студиясы, 1987, 1993, 2000) түсірілді.<br /> Ол «Халық құрметі» орденімен марапатталған (1998). «Шарқ тароналары» 1-ші халықаралық музыка фестивалінің 1-ші сыйлығының иегері (1997).<ref>{{citeweb|url=https://uzsmart.uz/ensiklopediya/ensiklopediya/yolchieva-munojotxon-abduvalievna.html|title=ЙЎЛЧИЕВА Муножотхон Абдувалиевна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://fergana.agency/news/122802/|title=Муножат Юлчиева объявлена Героем Узбекистана, Обид Асомов посмертно награжден орденом|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://savevideohd.ru/watch/yUYdfvF_bww|title=Мунаджат Юлчиева — узбекская певица. Munojat Yo'lchiyeva|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://sloosh.io/artisty/munadzhat-yulchieva/?ysclid=mnub8n72hg947962108|title=Мунаджат Юлчиева|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-11|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 9i2hsykxidfxe09crynw0gbnduteowj 0 778704 3581692 2026-04-11T13:07:23Z TalgatSnow 143530 Жаңа бетте: {{Кино |Қазақша атауы = Жақсы, жаман, жауыз |Шынайы атауы = {{lang-it|Il buono, il brutto, il cattivo}} |Суреті = |Сурет ені = 250 |Сурет атауы = Фильм постері |Жанры = [[спагетти-вестерн]] |Режиссёрі = [[Серджо Леоне]] |Продюсері = Альберто Грим... 3581692 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Жақсы, жаман, жауыз |Шынайы атауы = {{lang-it|Il buono, il brutto, il cattivo}} |Суреті = |Сурет ені = 250 |Сурет атауы = Фильм постері |Жанры = [[спагетти-вестерн]] |Режиссёрі = [[Серджо Леоне]] |Продюсері = [[Альберто Гримальди]] |Сценарист = [[Лучано Винченцони]]<br>[[Серджо Леоне]]<br>[[Адже и Скарпелли]]<br>[[Микки Нокс]] |Актерлер = [[Клинт Иствуд]]<br>[[Ли Ван Клиф]]<br>[[Илай Уоллак]] |Операторы = [[Тонино Делли Колли]] |Композиторы = [[Эннио Морриконе]] |Компания = Arturo González Producciones Cinematográficas, S.A<br>Constantin Film Produktion<br>Produzioni Europe Associati |Дистрибьютор = United Artists |Ұзақтығы = 161 - 177 мин. |Бюджеті = 1,2 млн [[АҚШ доллары|$]] |Түсім = 38.9 млн [[АҚШ доллары|$]] |Мемлекет = {{Байрақ|Италия}}<br>{{Байрақ|Испания}}<br>{{Байрақ|ГФР}} |Тілі = [[Итальян тілі|итальян]] |Жыл = 1966 |Алдыңғы фильм = [[Бірнеше доллар үшін]] |Келесі фильм = |imdb_id = 0060196 |Сайты = }} '''«Жақсы, жаман, жауыз»''' ({{lang-it|Il buono, il brutto, il cattivo}}; {{lang-en|The Good, the Bad and the Ugly}}) — «доллар трилогияны» түйіндейтін [[Серджо Леоне]] түсірген 1966 жылғы [[спагетти-вестерн]]. Басты рөлдерді [[Клинт Иствуд]], [[Илай Уоллак]] және [[Ли Ван Клиф]] сомдады. Оқиға желісі бойынша бұл фильм трилогиядағы бұрынғы туындылардың [[приквел]]і болып табылады. Сюжет желісі [[Америкадағы азамат соғысы]] тұсында конфедераттардың жоғалған алтынын іздеуге шыққан үш кейіпкердің айналасында өрбиді. Леоне мен Иствудтың әлемдік танымалдылығының арқасында фильм зор коммерциялық табысқа жетті: өндірістік бюджеті шамамен 1,2 миллион долларды құраса, әлемдік кассалық жиыны 38 миллион доллардан асып түсті. Осылайша, бұл туынды өз дәуірінің ең табысты еуропалық вестерндерінің біріне айналды. Экранға шыққан алғашқы кезеңде бұл туынды сыншылар тарапынан негізінен жағымсыз пікірлер алды. Мамандар фильмдегі шектен тыс қатыгездікті, екіұдай моральды және монтаждағы кемшіліктерді сынға алды. Сол уақытта спагетти-вестерндерге «екінші сортты» кино ретінде қараған соқыр сенімнің салдарынан фильм халықаралық фестивальдерде елеусіз қалды. Алайда, 1980-жылдардың ортасына қарай фильмнің құндылығы қайта зерделеніп, сыншылардың көзқарасы түбегейлі өзгерді. Теледидарлық көрсетілімдер, бейнетаспалар кеңінен таралуы және кейінгі сапалық жаңғырту жұмыстары туындының айналасына қалың [[Культті фильм|табынушылар]] ортасын қалыптастырды. Содан бері бұл туынды өзінің эпикалық құлашымен, кадр үйлесімімен, монтаждық шешімдерімен және Морриконенің аңызға айналған музыкасымен әлемдік деңгейде мойындалды. Фильм барлық заманның ең ұлы әрі ең ықпалды вестерндерінің бірі ретінде жиі аталады. Ол кино өнеріне өшпес із қалдырып қана қоймай, танымал мәдениеттің — кино, теледидар, комикстер мен бейнеойындардың ажырамас бөлігіне айналған көптеген сілтемелер мен пародияларға арқау болды. == Сюжеті == Оқиға 1862 жылы, [[Америкадағы азамат соғысы]] қызып тұрған кезде [[Нью-Мексико |Нью-Мексико штаты]]нда өрбиді. Сюжет желісі конфедерациялық әскердің жоғалған алтыны туралы біліп қойған үш қылмыскердің тағдырын баяндайды. Долы жендет Сентенца («Періште көз») отставкадағы сарбаз Стивенстің фермасына келеді. Ол тапсырыс беруші Бейкердің тапсырмасы бойынша Билл Карсон есімді адамның (бұрынғы есімі Джексон) ізіне түседі. Карсон Конфедерация армиясына жазылып, біреудің қомақты қаржысын қолды етіп кеткен болып шығады. Сентенца алдымен Стивенсті, кейін тапсырыс беруші Бейкердің өзін өлтіріп, алтынды жалғыз табуға бел буады. Осы уақытта билік іздеу салып жатқан қарақшы Туко шөл далада із кесушілерге тап болады. Сол сәтте кездейсоқ пайда болған «Аққұба» есімді мерген із кесушілерді атып тастап, Туконы құтқарғанымен, кейін оны 2000 доллар сыйақы үшін билікке өзі тапсырады. Алайда дарға асу сәтінде Аққұба жіпті атып үзіп, Туконы қашырып жібереді де, екеуі ақшаны тең бөліп алады. Осы айламен бірнеше қаланы алдап жүрген соң, Аққұба Туконың үнемі шағымдана беретінінен жалығып, оны шөл далаға жалғыз қалдырып кетеді. Ажалдан аман қалған Туко кек жолына түседі. Ол Аққұбаны қолға түсіріп, шөлде сусыз жаяу айдап, азаптап өлтірмек болады. Бірақ олардың алдынан ішінде өліп жатқан сарбаздары бар күйме шыға келеді. Тірі қалған жалғыз сарбаз өзін Билл Карсон деп таныстырып, Сэдхилл зиратында жасырылған 200 мың доллар алтын туралы айтады. Туко су әкелуге кеткенде, Карсон қазына жатқан нақты қабірдің атын Аққұбаға сыбырлап үлгеріп, жан тапсырады. Енді екеуінің де тірі қалуы маңызды: Туко зираттың атауын, ал Аққұба қабірдің атын біледі. Олар оңтүстік сарбаздарының киімін киіп, жолға шыққанымен, кездейсоқ солтүстік әскерінің (одақшылар) тұтқынына түседі. Тұтқындар лагерінде бақылаушы болып жүрген Сентенца Туконы азаптау арқылы зираттың атын біліп алады. Бірақ қабірдің атын білетін Аққұбамен тең үлес алуға келісіп, оны өз бандасына қосады. Пойыздан қашып шыққан Туко соғыстан қираған қалада Аққұбаны тауып алады да, екеуі Сентенцаның адамдарын қырып салады. Зиратқа барар жолда олар стратегиялық көпір үшін шайқасып жатқан әскерлерге жолығады. Соғысты тоқтатып, жолды ашу үшін олар көпірді жарып жібереді. Осы сәтте олар бір-біріне құпияларын ашады: зираттың аты — Сэдхилл, ал қабірдегі есім — Арч Стэнтон. Зиратқа жеткенде Туко Арч Стэнтонның қабірін қаза бастайды, бірақ Аққұба мен Сентенца да келеді. Молада алтын болмай шығады. Аққұба нақты есімді тасқа жазып, ортаға қояды да, үшеуінің арасында шешуші дуэль («мексикалық текетірес») басталады. Аққұба Сентенцаны атып өлтіреді, ал Туконың қаруының оғын түнде алып тастағандықтан, ол ештеңе істей алмайды. Нақты алтын Арч Стэнтонның қасынан, «Белгісіз» деп жазылған қабірден табылады. Аққұба өз үлесін алып, Туконы дарға асып қойып кетеді. Алайда алыстан мылтықпен жіпті атып үзіп, Тукоға өмірі мен алтынның жартысын қалдырып, көзден таса болады. == Рөлдерде == === Басты үштік === {{multiple image | width = 150 | direction = horizontal | align = right | footer = (Солдан оңға қарай) [[Клинт Иствуд]], [[Илай Уоллак]] және [[Ли Ван Клиф]] | image1 = Clint Eastwood 1976 (cropped).jpg | alt1 = Клинт Иствудтың фотосуреті | image2 = Eli Wallach - publicity.jpg | alt2 = Илай Уоллактың фотосуреті | image3 = Lee Van Cleef - Death Rides A Horse (1).jpg | alt3 = Ли Ван Клифтің фотосуреті }} * [[Клинт Иствуд]] — «''Аққұба''» (немесе Есімсіз адам): «'''Жақсы'''» Аз сөйлейтін, өзіне сенімді кәсіби жалдаппалы із кесуші. Жасырылған алтынды табу жолында ол Туко және Сентенцамен уақытша одақтасуға мәжбүр болады. Оның Тукомен серіктестігі — екіұдай: Туко қазына жатқан зираттың атауын білсе, Аққұба нақты қабірдің есімін біледі. Сондықтан олар алтынға жету үшін бір-біріне тәуелді. Ашкөздікке толы бұл сапарда жүрсе де, Аққұбаның бойынан соғыс қасіретіне деген аяушылық сезімі байқалады. Ол қырылған жауынгерлерді көріп: «Мұншама адамның мағынасыз ажал құшқанын ешқашан көрмеппін», — деп күрсінеді. Сондай-ақ, өлім аузында жатқан сарбазды жұбату үшін үстіне пальтосын жауып, соңғы рет темекісін тұтатып береді. * [[Илай Уоллак]] — ''Туко Бенедикто Пасифико Хуан Мария Рамирес'' (Аққұбаның айтуынша — «Егеуқұйрық»): «'''Жауыз'''» Көп сөйлейтін, күлкілі әрі аңғал көрінгенімен, іс жүзінде өте айлакер, төзімді және тапқыр мексикалық қарақшы. Билік оны ұзын-сонар қылмыстар тізімі үшін іздеуге жариялаған. Ол өзінің өміршеңдігі мен кез келген қиындықтан жол тауып шығатын қасиетінің арқасында трилогияның ең есте қаларлық кейіпкерлерінің біріне айналды. * [[Ли Ван Клиф]] — ''Сентенца'' (ағылшынша нұсқада — «Періште көз»): «'''Жаман'''» Мейірімсіз, суыққанды және садистік бейімділігі бар жалдаппалы жендет. Ол адам өлтіруден ләззат алады және өзіне ақы төленген тапсырысты (әдетте ізіне түсу немесе қастандықпен өлтіру) соңына дейін жеткізбей қоймайды. Сентенца — моральдық құндылықтардан ада, тек күш пен ақшаға ғана бағынатын нағыз қатыгез бейненің символы. === Көмекші рөлдердегі актерлер === {{div col|colwidth=25em}} *Альдо Джуффре — маскүнемдікке салынған Одақ капитаны Клинтон<ref name="OriginalPoster">{{cite web |url=https://theposterdb.com/api/assets/63830/view |title=The Good, the Bad and the Ugly (1966) Original Italian poster |archive-url=https://web.archive.org/web/20260205115142/https://theposterdb.com/api/assets/63830/view |website=The Poster Database (TPDb) |url-status=live |archive-date=5 February 2026 |access-date=5 February 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://faroutmagazine.co.uk/arctic-monkeys-sample-ennio-morricone-2007/ |title=What's That Sound? When Arctic Monkeys sampled the great Ennio Morricone |date=6 July 2020 |author=Lee Thomas-Mason |website=Far Out Magazine|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211211637/https://faroutmagazine.co.uk/arctic-monkeys-sample-ennio-morricone-2007/|archive-date=11 December 2020|url-status=live|access-date=11 December 2020}}</ref> *Антонио Касас — Стивенс<ref name="OriginalPoster" /> *Рада Рассимов — Мария<ref name="OriginalPoster" /> *Альдо Самбрель — «Періште көз» бандасының мүшесі<ref name="OriginalPoster" /><ref name="CastMembers">{{cite web |url=https://www.flickeringmyth.com/2019/03/blu-ray-review-for-a-few-dollars-more-1965/ |title=Blu-ray Review – For a Few Dollars More (1965) |date=31 March 2019 |author=Brad Cook |website=Flickering Myth|access-date=11 December 2020|archive-date=9 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240209221012/https://www.flickeringmyth.com/2019/03/blu-ray-review-for-a-few-dollars-more-1965/|url-status=live}}</ref> *Энцо Петито — қару-жарақ дүкенінің иесі<ref name="OriginalPoster" /> *Луиджи Пистилли — әкей Пабло Рамирес, Туконың ағасы<ref name="OriginalPoster" /><ref name="CastMembers" /> *Ливио Лоренцон — Бейкер<ref name="OriginalPoster" /> *Эл Малок — Элам, бір қолды із кесуші<ref name="OriginalPoster" /><ref>{{cite web |url=https://lostcoastoutpost.com/2015/mar/29/growing-old-ungracefully-good-bad-and-awesome/ |title=Growing Old Ungracefully: The Good, the Bad, and the Ugly |date=29 March 2015 |author=Barry Evans |website=Lost Coast Outpost|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211211135/https://lostcoastoutpost.com/2015/mar/29/growing-old-ungracefully-good-bad-and-awesome/|archive-date=11 December 2020|url-status=live|access-date=11 December 2020}}</ref> *Серхио Мендисабаль — аққұба із кесуші<ref name="OriginalPoster" /><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=LFRuBwAAQBAJ |title=The Clint Eastwood Westerns |page=31 |first=James |last=Neibaur |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |date=12 March 2015 |isbn=978-1-4422-4504-4 |via=[[Google Books]]|access-date=19 March 2023|archive-date=9 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240209221056/https://books.google.com/books?id=LFRuBwAAQBAJ|url-status=live}}</ref> *Антонио Молино Рохо — капитан Харпер, тұтқындар лагерінің коменданты<ref name="OriginalPoster" /> *Лоренцо Робледо — Клем, «Періште көз» бандасының мүшесі<ref name="OriginalPoster" /> *Марио Брега — капрал Уоллас<ref name="OriginalPoster" /><ref name="CastMembers" /> *Клаудио Скарчилли — Педро, мексикалық шаруа<ref name="CSI">{{cite web |url=http://www.cinestats.com/ |title=The Good, the Bad and the Ugly Cast |website=Cinestats |access-date=11 December 2020}}</ref> *Антонио Казале — Джексон / Билл Карсон<ref name="CSI" /> *Сандро Скарчилли — Чико, мексикалық шаруа<ref name="CSI" /> *Бенито Стефанелли — «Періште көз» бандасының мүшесі<ref name="CSI" /> *Анджело Нови — монах<ref name="CSI" /><ref>{{cite web |last=Cristiani |first=Cecilia |url=https://www.cinefiliaritrovata.it/angelo-novi-e-linconscio-fotografico-dei-film/ |title=Angelo Novi e l'inconscio fotografico dei film |language=it |trans-title=Angelo Novi and the photographic unconscious of films |website=Cinefilia Ritrovata |publisher=Cineteca di Bologna |date=1 May 2018 |access-date=3 February 2026 |archive-date=3 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260203213710/https://www.cinefiliaritrovata.it/angelo-novi-e-linconscio-fotografico-dei-film/ |url-status=live}}</ref> {{div col end}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * {{IMDb title|0060196}} {{рейтинг-10|8.8}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:1966 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:1966 жылғы Италия фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] [[Санат:Итальян тіліндегі фильмдер]] [[Санат:Серджо Леоне фильмдері]] [[Санат:United Artists фильмдері]] [[Санат:Приквел-фильмдер]] [[Санат:Доллар трилогиясы]] [[Санат:Спагетти-вестерндер]] [[Санат:АҚШ азамат соғысы туралы фильмдер]] 83405fruq4u0ny688xau0bar1elea8s 3581697 3581692 2026-04-11T13:14:47Z TalgatSnow 143530 3581697 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Жақсы, жаман, жауыз |Шынайы атауы = {{lang-it|Il buono, il brutto, il cattivo}} |Суреті = Goodbadugly.webp |Сурет ені = 250 |Сурет атауы = Фильм постері |Жанры = [[спагетти-вестерн]] |Режиссёрі = [[Серджо Леоне]] |Продюсері = [[Альберто Гримальди]] |Сценарист = [[Лучано Винченцони]]<br>[[Серджо Леоне]]<br>[[Адже и Скарпелли]]<br>[[Микки Нокс]] |Актерлер = [[Клинт Иствуд]]<br>[[Ли Ван Клиф]]<br>[[Илай Уоллак]] |Операторы = [[Тонино Делли Колли]] |Композиторы = [[Эннио Морриконе]] |Компания = Arturo González Producciones Cinematográficas, S.A<br>Constantin Film Produktion<br>Produzioni Europe Associati |Дистрибьютор = United Artists |Ұзақтығы = 161 - 177 мин. |Бюджеті = 1,2 млн [[АҚШ доллары|$]] |Түсім = 38.9 млн [[АҚШ доллары|$]] |Мемлекет = {{Байрақ|Италия}}<br>{{Байрақ|Испания}}<br>{{Байрақ|ГФР}} |Тілі = [[Итальян тілі|итальян]] |Жыл = 1966 |Алдыңғы фильм = [[Бірнеше доллар үшін]] |Келесі фильм = |imdb_id = 0060196 |Сайты = }} '''«Жақсы, жаман, жауыз»''' ({{lang-it|Il buono, il brutto, il cattivo}}; {{lang-en|The Good, the Bad and the Ugly}}) — «доллар трилогияны» түйіндейтін [[Серджо Леоне]] түсірген 1966 жылғы [[спагетти-вестерн]]. Басты рөлдерді [[Клинт Иствуд]], [[Илай Уоллак]] және [[Ли Ван Клиф]] сомдады. Оқиға желісі бойынша бұл фильм трилогиядағы бұрынғы туындылардың [[приквел]]і болып табылады. Сюжет желісі [[Америкадағы азамат соғысы]] тұсында конфедераттардың жоғалған алтынын іздеуге шыққан үш кейіпкердің айналасында өрбиді. Леоне мен Иствудтың әлемдік танымалдылығының арқасында фильм зор коммерциялық табысқа жетті: өндірістік бюджеті шамамен 1,2 миллион долларды құраса, әлемдік кассалық жиыны 38 миллион доллардан асып түсті. Осылайша, бұл туынды өз дәуірінің ең табысты еуропалық вестерндерінің біріне айналды. Экранға шыққан алғашқы кезеңде бұл туынды сыншылар тарапынан негізінен жағымсыз пікірлер алды. Мамандар фильмдегі шектен тыс қатыгездікті, екіұдай моральды және монтаждағы кемшіліктерді сынға алды. Сол уақытта спагетти-вестерндерге «екінші сортты» кино ретінде қараған соқыр сенімнің салдарынан фильм халықаралық фестивальдерде елеусіз қалды. Алайда, 1980-жылдардың ортасына қарай фильмнің құндылығы қайта зерделеніп, сыншылардың көзқарасы түбегейлі өзгерді. Теледидарлық көрсетілімдер, бейнетаспалар кеңінен таралуы және кейінгі сапалық жаңғырту жұмыстары туындының айналасына қалың [[Культті фильм|табынушылар]] ортасын қалыптастырды. Содан бері бұл туынды өзінің эпикалық құлашымен, кадр үйлесімімен, монтаждық шешімдерімен және Морриконенің аңызға айналған музыкасымен әлемдік деңгейде мойындалды. Фильм барлық заманның ең ұлы әрі ең ықпалды вестерндерінің бірі ретінде жиі аталады. Ол кино өнеріне өшпес із қалдырып қана қоймай, танымал мәдениеттің — кино, теледидар, комикстер мен бейнеойындардың ажырамас бөлігіне айналған көптеген сілтемелер мен пародияларға арқау болды. == Сюжеті == Оқиға 1862 жылы, [[Америкадағы азамат соғысы]] қызып тұрған кезде [[Нью-Мексико |Нью-Мексико штаты]]нда өрбиді. Сюжет желісі конфедерациялық әскердің жоғалған алтыны туралы біліп қойған үш қылмыскердің тағдырын баяндайды. Долы жендет Сентенца («Періште көз») отставкадағы сарбаз Стивенстің фермасына келеді. Ол тапсырыс беруші Бейкердің тапсырмасы бойынша Билл Карсон есімді адамның (бұрынғы есімі Джексон) ізіне түседі. Карсон Конфедерация армиясына жазылып, біреудің қомақты қаржысын қолды етіп кеткен болып шығады. Сентенца алдымен Стивенсті, кейін тапсырыс беруші Бейкердің өзін өлтіріп, алтынды жалғыз табуға бел буады. Осы уақытта билік іздеу салып жатқан қарақшы Туко шөл далада із кесушілерге тап болады. Сол сәтте кездейсоқ пайда болған «Аққұба» есімді мерген із кесушілерді атып тастап, Туконы құтқарғанымен, кейін оны 2000 доллар сыйақы үшін билікке өзі тапсырады. Алайда дарға асу сәтінде Аққұба жіпті атып үзіп, Туконы қашырып жібереді де, екеуі ақшаны тең бөліп алады. Осы айламен бірнеше қаланы алдап жүрген соң, Аққұба Туконың үнемі шағымдана беретінінен жалығып, оны шөл далаға жалғыз қалдырып кетеді. Ажалдан аман қалған Туко кек жолына түседі. Ол Аққұбаны қолға түсіріп, шөлде сусыз жаяу айдап, азаптап өлтірмек болады. Бірақ олардың алдынан ішінде өліп жатқан сарбаздары бар күйме шыға келеді. Тірі қалған жалғыз сарбаз өзін Билл Карсон деп таныстырып, Сэдхилл зиратында жасырылған 200 мың доллар алтын туралы айтады. Туко су әкелуге кеткенде, Карсон қазына жатқан нақты қабірдің атын Аққұбаға сыбырлап үлгеріп, жан тапсырады. Енді екеуінің де тірі қалуы маңызды: Туко зираттың атауын, ал Аққұба қабірдің атын біледі. Олар оңтүстік сарбаздарының киімін киіп, жолға шыққанымен, кездейсоқ солтүстік әскерінің (одақшылар) тұтқынына түседі. Тұтқындар лагерінде бақылаушы болып жүрген Сентенца Туконы азаптау арқылы зираттың атын біліп алады. Бірақ қабірдің атын білетін Аққұбамен тең үлес алуға келісіп, оны өз бандасына қосады. Пойыздан қашып шыққан Туко соғыстан қираған қалада Аққұбаны тауып алады да, екеуі Сентенцаның адамдарын қырып салады. Зиратқа барар жолда олар стратегиялық көпір үшін шайқасып жатқан әскерлерге жолығады. Соғысты тоқтатып, жолды ашу үшін олар көпірді жарып жібереді. Осы сәтте олар бір-біріне құпияларын ашады: зираттың аты — Сэдхилл, ал қабірдегі есім — Арч Стэнтон. Зиратқа жеткенде Туко Арч Стэнтонның қабірін қаза бастайды, бірақ Аққұба мен Сентенца да келеді. Молада алтын болмай шығады. Аққұба нақты есімді тасқа жазып, ортаға қояды да, үшеуінің арасында шешуші дуэль («мексикалық текетірес») басталады. Аққұба Сентенцаны атып өлтіреді, ал Туконың қаруының оғын түнде алып тастағандықтан, ол ештеңе істей алмайды. Нақты алтын Арч Стэнтонның қасынан, «Белгісіз» деп жазылған қабірден табылады. Аққұба өз үлесін алып, Туконы дарға асып қойып кетеді. Алайда алыстан мылтықпен жіпті атып үзіп, Тукоға өмірі мен алтынның жартысын қалдырып, көзден таса болады. == Рөлдерде == === Басты үштік === {{multiple image | width = 150 | direction = horizontal | align = right | footer = (Солдан оңға қарай) [[Клинт Иствуд]], [[Илай Уоллак]] және [[Ли Ван Клиф]] | image1 = Clint Eastwood 1976 (cropped).jpg | alt1 = Клинт Иствудтың фотосуреті | image2 = Eli Wallach - publicity.jpg | alt2 = Илай Уоллактың фотосуреті | image3 = Lee Van Cleef - Death Rides A Horse (1).jpg | alt3 = Ли Ван Клифтің фотосуреті }} * [[Клинт Иствуд]] — «''Аққұба''» (немесе Есімсіз адам): «'''Жақсы'''» Аз сөйлейтін, өзіне сенімді кәсіби жалдаппалы із кесуші. Жасырылған алтынды табу жолында ол Туко және Сентенцамен уақытша одақтасуға мәжбүр болады. Оның Тукомен серіктестігі — екіұдай: Туко қазына жатқан зираттың атауын білсе, Аққұба нақты қабірдің есімін біледі. Сондықтан олар алтынға жету үшін бір-біріне тәуелді. Ашкөздікке толы бұл сапарда жүрсе де, Аққұбаның бойынан соғыс қасіретіне деген аяушылық сезімі байқалады. Ол қырылған жауынгерлерді көріп: «Мұншама адамның мағынасыз ажал құшқанын ешқашан көрмеппін», — деп күрсінеді. Сондай-ақ, өлім аузында жатқан сарбазды жұбату үшін үстіне пальтосын жауып, соңғы рет темекісін тұтатып береді. * [[Илай Уоллак]] — ''Туко Бенедикто Пасифико Хуан Мария Рамирес'' (Аққұбаның айтуынша — «Егеуқұйрық»): «'''Жауыз'''» Көп сөйлейтін, күлкілі әрі аңғал көрінгенімен, іс жүзінде өте айлакер, төзімді және тапқыр мексикалық қарақшы. Билік оны ұзын-сонар қылмыстар тізімі үшін іздеуге жариялаған. Ол өзінің өміршеңдігі мен кез келген қиындықтан жол тауып шығатын қасиетінің арқасында трилогияның ең есте қаларлық кейіпкерлерінің біріне айналды. * [[Ли Ван Клиф]] — ''Сентенца'' (ағылшынша нұсқада — «Періште көз»): «'''Жаман'''» Мейірімсіз, суыққанды және садистік бейімділігі бар жалдаппалы жендет. Ол адам өлтіруден ләззат алады және өзіне ақы төленген тапсырысты (әдетте ізіне түсу немесе қастандықпен өлтіру) соңына дейін жеткізбей қоймайды. Сентенца — моральдық құндылықтардан ада, тек күш пен ақшаға ғана бағынатын нағыз қатыгез бейненің символы. === Көмекші рөлдердегі актерлер === {{div col|colwidth=25em}} *Альдо Джуффре — маскүнемдікке салынған Одақ капитаны Клинтон<ref name="OriginalPoster">{{cite web |url=https://theposterdb.com/api/assets/63830/view |title=The Good, the Bad and the Ugly (1966) Original Italian poster |archive-url=https://web.archive.org/web/20260205115142/https://theposterdb.com/api/assets/63830/view |website=The Poster Database (TPDb) |url-status=live |archive-date=5 February 2026 |access-date=5 February 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://faroutmagazine.co.uk/arctic-monkeys-sample-ennio-morricone-2007/ |title=What's That Sound? When Arctic Monkeys sampled the great Ennio Morricone |date=6 July 2020 |author=Lee Thomas-Mason |website=Far Out Magazine|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211211637/https://faroutmagazine.co.uk/arctic-monkeys-sample-ennio-morricone-2007/|archive-date=11 December 2020|url-status=live|access-date=11 December 2020}}</ref> *Антонио Касас — Стивенс<ref name="OriginalPoster" /> *Рада Рассимов — Мария<ref name="OriginalPoster" /> *Альдо Самбрель — «Періште көз» бандасының мүшесі<ref name="OriginalPoster" /><ref name="CastMembers">{{cite web |url=https://www.flickeringmyth.com/2019/03/blu-ray-review-for-a-few-dollars-more-1965/ |title=Blu-ray Review – For a Few Dollars More (1965) |date=31 March 2019 |author=Brad Cook |website=Flickering Myth|access-date=11 December 2020|archive-date=9 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240209221012/https://www.flickeringmyth.com/2019/03/blu-ray-review-for-a-few-dollars-more-1965/|url-status=live}}</ref> *Энцо Петито — қару-жарақ дүкенінің иесі<ref name="OriginalPoster" /> *Луиджи Пистилли — әкей Пабло Рамирес, Туконың ағасы<ref name="OriginalPoster" /><ref name="CastMembers" /> *Ливио Лоренцон — Бейкер<ref name="OriginalPoster" /> *Эл Малок — Элам, бір қолды із кесуші<ref name="OriginalPoster" /><ref>{{cite web |url=https://lostcoastoutpost.com/2015/mar/29/growing-old-ungracefully-good-bad-and-awesome/ |title=Growing Old Ungracefully: The Good, the Bad, and the Ugly |date=29 March 2015 |author=Barry Evans |website=Lost Coast Outpost|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211211135/https://lostcoastoutpost.com/2015/mar/29/growing-old-ungracefully-good-bad-and-awesome/|archive-date=11 December 2020|url-status=live|access-date=11 December 2020}}</ref> *Серхио Мендисабаль — аққұба із кесуші<ref name="OriginalPoster" /><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=LFRuBwAAQBAJ |title=The Clint Eastwood Westerns |page=31 |first=James |last=Neibaur |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |date=12 March 2015 |isbn=978-1-4422-4504-4 |via=[[Google Books]]|access-date=19 March 2023|archive-date=9 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240209221056/https://books.google.com/books?id=LFRuBwAAQBAJ|url-status=live}}</ref> *Антонио Молино Рохо — капитан Харпер, тұтқындар лагерінің коменданты<ref name="OriginalPoster" /> *Лоренцо Робледо — Клем, «Періште көз» бандасының мүшесі<ref name="OriginalPoster" /> *Марио Брега — капрал Уоллас<ref name="OriginalPoster" /><ref name="CastMembers" /> *Клаудио Скарчилли — Педро, мексикалық шаруа<ref name="CSI">{{cite web |url=http://www.cinestats.com/ |title=The Good, the Bad and the Ugly Cast |website=Cinestats |access-date=11 December 2020}}</ref> *Антонио Казале — Джексон / Билл Карсон<ref name="CSI" /> *Сандро Скарчилли — Чико, мексикалық шаруа<ref name="CSI" /> *Бенито Стефанелли — «Періште көз» бандасының мүшесі<ref name="CSI" /> *Анджело Нови — монах<ref name="CSI" /><ref>{{cite web |last=Cristiani |first=Cecilia |url=https://www.cinefiliaritrovata.it/angelo-novi-e-linconscio-fotografico-dei-film/ |title=Angelo Novi e l'inconscio fotografico dei film |language=it |trans-title=Angelo Novi and the photographic unconscious of films |website=Cinefilia Ritrovata |publisher=Cineteca di Bologna |date=1 May 2018 |access-date=3 February 2026 |archive-date=3 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260203213710/https://www.cinefiliaritrovata.it/angelo-novi-e-linconscio-fotografico-dei-film/ |url-status=live}}</ref> {{div col end}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * {{IMDb title|0060196}} {{рейтинг-10|8.8}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:1966 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:1966 жылғы Италия фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] [[Санат:Итальян тіліндегі фильмдер]] [[Санат:Серджо Леоне фильмдері]] [[Санат:United Artists фильмдері]] [[Санат:Приквел-фильмдер]] [[Санат:Доллар трилогиясы]] [[Санат:Спагетти-вестерндер]] [[Санат:АҚШ азамат соғысы туралы фильмдер]] hn6jb78283e1b8fuvmbwczw6zxtetbk 6 778705 3581695 2026-04-11T13:13:55Z TalgatSnow 143530 {{Еркін сурет емес | сипаттамасы = Жақсы, жаман, жауыз фильмінің постері | қайнары = https://www.kinopoisk.ru/picture/1483766/ | жасалған уақыты = 1966 | авторы = PEA }} {{Еркін сурет емес/Мақала | мақаласы = Жақсы, жаман, жауыз | мақсаты = Жақсы, жаман, жауыз мақаласында толық ақпарат беру үшін | алмастыру = басқа файлдар еркін емес | басқа = }} 3581695 wikitext text/x-wiki == Түйін == {{Еркін сурет емес | сипаттамасы = Жақсы, жаман, жауыз фильмінің постері | қайнары = https://www.kinopoisk.ru/picture/1483766/ | жасалған уақыты = 1966 | авторы = PEA }} {{Еркін сурет емес/Мақала | мақаласы = Жақсы, жаман, жауыз | мақсаты = Жақсы, жаман, жауыз мақаласында толық ақпарат беру үшін | алмастыру = басқа файлдар еркін емес | басқа = }} == Лицензиялау == g9k51xd1y9xhfow4b5enz0c2k67wc1s 3581696 3581695 2026-04-11T13:14:14Z TalgatSnow 143530 /* Лицензиялау */ 3581696 wikitext text/x-wiki == Түйін == {{Еркін сурет емес | сипаттамасы = Жақсы, жаман, жауыз фильмінің постері | қайнары = https://www.kinopoisk.ru/picture/1483766/ | жасалған уақыты = 1966 | авторы = PEA }} {{Еркін сурет емес/Мақала | мақаласы = Жақсы, жаман, жауыз | мақсаты = Жақсы, жаман, жауыз мақаласында толық ақпарат беру үшін | алмастыру = басқа файлдар еркін емес | басқа = }} == Лицензиялау == {{Non-free poster}} 204ps5ozxek85fwxfbwojqbwfuxjukh 14 778706 3581705 2026-04-11T13:19:12Z TalgatSnow 143530 Жаңа бетте: {{Жылдар бойынша фильмдер|1966}} {{Commons category|1966 films}} 3581705 wikitext text/x-wiki {{Жылдар бойынша фильмдер|1966}} {{Commons category|1966 films}} gq9sy0wzfwo1snm02p0lfg4rt2yttiu 10 778707 3581706 2026-04-11T13:19:24Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Муссон жаңбырынан кейін демалу кезіндегі күміс емен көлеңкелі ағаштары, жасыл және ашық көк түстері бар Глендейл шай алқабы. Үндістанның Тамилнад штатындағы Нилгирис ауданы, Каттери, NH-181 автожолынан көрініс. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3581706 wikitext text/x-wiki Муссон жаңбырынан кейін демалу кезіндегі күміс емен көлеңкелі ағаштары, жасыл және ашық көк түстері бар Глендейл шай алқабы. Үндістанның Тамилнад штатындағы Нилгирис ауданы, Каттери, NH-181 автожолынан көрініс. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] rl2ebui14zehzga1bnm57jsy17sp3je 14 778708 3581707 2026-04-11T13:22:21Z TalgatSnow 143530 Жаңа бетте: {{Commonscat|Films by Sergio Leone}} {{басты мақала|Серджо Леоне}} [[Санат:Италия режиссёрлерінің фильмдері]] 3581707 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Films by Sergio Leone}} {{басты мақала|Серджо Леоне}} [[Санат:Италия режиссёрлерінің фильмдері]] 0ovhgw0yu5c6ysvm0tjdj0rvkefjsso 3 778709 3581711 2026-04-11T13:26:30Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3581711 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Imanjusip}} -- ''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:26, 2026 ж. сәуірдің 11 (+05) 7myw5y0vlm7goqgytggifk38qrbzh6s 3 778710 3581724 2026-04-11T13:40:00Z HakanIST 50847 HakanIST [[Қатысушы талқылауы:DenizD28]] бетін [[Қатысушы талқылауы:ANotherpartofme2805]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/DenizD28|DenizD28]]" to "[[Special:CentralAuth/ANotherpartofme2805|ANotherpartofme2805]]" 3581724 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Қатысушы талқылауы:ANotherpartofme2805]] 7vfry1d5ko5zj9dq7obedv2170f3my4 10 778711 3581831 2026-04-11T16:37:07Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Гватемаланың Флорес қаласының маңындағы ағаш тәрізді шағылмайтын ара ұясы (Trigona sp.)[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3581831 wikitext text/x-wiki Гватемаланың Флорес қаласының маңындағы ағаш тәрізді шағылмайтын ара ұясы (Trigona sp.)[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] sgtc16u0fugcz2eto5fnqb2ouopndam 2 778712 3581833 2026-04-11T16:39:53Z AnnaLesniewski. 178988 Жаңа бетте: AnnaLesniewski. 3581833 wikitext text/x-wiki AnnaLesniewski. cvang0d9z251p4rjt4gqilknsojrp19 3581834 3581833 2026-04-11T16:40:27Z AnnaLesniewski. 178988 3581834 wikitext text/x-wiki Қатысушы:AnnaLesniewski. lnorv46gfez0zsw607jcj596k98hf2s 3 778713 3581869 2026-04-11T17:28:25Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3581869 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Nwb13537}} -- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>Fани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 22:28, 2026 ж. сәуірдің 11 (+05) 7a1jmxv3xui8gelu0xztnivhxdmqwz3 10 778714 3581885 2026-04-11T17:47:36Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Скагеррак, Норре Ворупор жағажайы, Дания жағажайындағы балық аулау кемесінің рульі мен винті [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3581885 wikitext text/x-wiki Скагеррак, Норре Ворупор жағажайы, Дания жағажайындағы балық аулау кемесінің рульі мен винті [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 7qbj3jpbu9ghn8rlic4e7hqmutgpcfc 10 778715 3581887 2026-04-11T18:00:41Z ArystanbekBot 33174 [[commons:Template:Potd/2026-04-12|POTD 2026-04-12]]: filename only 3581887 wikitext text/x-wiki Arboreal stingless bee nest (Trigona sp.) Flores.jpg<noinclude>[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]</noinclude> 1ngzn5mp9spu4hwh8o9qrwxoav9i8b4 10 778716 3581892 2026-04-11T18:31:25Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Ысталған ащы күріш пен илиш бхаджа, дал чаччори және баклажан қуырмасы бенгал тағамдарының ерекше үйлесімі. Бүгін бенгал жаңа жылы. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3581892 wikitext text/x-wiki Ысталған ащы күріш пен илиш бхаджа, дал чаччори және баклажан қуырмасы бенгал тағамдарының ерекше үйлесімі. Бүгін бенгал жаңа жылы. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] otp78shtvs2kkxiudlau17gqjovujxw 3 778717 3581896 2026-04-11T18:40:41Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3581896 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Podryv}} -- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>Fани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 23:40, 2026 ж. сәуірдің 11 (+05) j5yd5322x5oyp8h9dfjwlb78erl1d2y 0 778718 3581897 2026-04-11T18:53:25Z MuratbekErkebulan 162992 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Операциялық жүйе | Аты = <center> <span style="color:white;">Windows Server 2008</span> </center> |- | Отбасысы = Microsoft Windows | Логотипі = | Скриншоты = Сурет:2008 Windows Server logo.svg|22... 3581897 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Операциялық жүйе | Аты = <center> <span style="color:white;">Windows Server 2008</span> </center> |- | Отбасысы = Microsoft Windows | Логотипі = | Скриншоты = [[Сурет:2008 Windows Server logo.svg|222px]]<br>[[Сурет:VirtualBox Windows Server 2008 SP2 11 02 2025 13 47 58 Kopie.png|259px]] | Атауы = Windows Server 2008 кіргендегі login экраны | Жасаушы = [[Microsoft]] | Сайты = [https://www.microsoft.com] | Жағдайы = Жұмысын аяқтаған | Лицензиясы = Меншік бағдарламалық жасақтама | Компьютерлік платформасы = [[IA-32]] және [[x86]] (32-биттік жүйе), [[x64]] (64-биттік жүйе) | Жаңарту тәсілі = [[Windows Update]], [[System Center Configuration Manager|SCCM]] | Ядро типі = [[Hybrid kernel|Hybrid]] | Негізгі шыққан күні = 22 қазан 2009 | Ескеру = Өнім өмірлік циклі [[13 қаңтар]] [[2026 жыл|2026]]-да аяқталды }} '''Windows Server 2008''' — бұл Windows Server 2008 серверлік операциялық жүйесі, оны [[Microsoft]] компаниясы жасап, 2008 жылы ресми түрде шығарған. Бұл жүйе [[Windows Server 2003]]-тен кейінгі маңызды жаңарту болып саналады және Windows NT архитектурасының негізінде дамыған серверлік платформалардың бірі болып табылады. Windows Server 2008 негізінен корпоративтік желілерде, деректер орталықтарында және интернет қызметтерін басқаруға арналған. Windows Server 2008 жүйесінің негізгі мақсаты — серверлік инфрақұрылымды күшейту, қауіпсіздікті арттыру және басқаруды жеңілдету. Бұл нұсқа [[Windows Vista]] операциялық жүйесінің ядросына негізделген, сондықтан графикалық интерфейс пен кейбір технологиялық мүмкіндіктері ұқсас болып келеді. Жүйеде жаңа Server Manager құралы енгізіліп, әкімшілерге сервер ролдерін оңай басқаруға мүмкіндік берілді. Бұл операциялық жүйенің маңызды жаңалықтарының бірі — Hyper-V виртуализация технологиясы. Ол бір физикалық серверде бірнеше виртуалды машинаны іске қосуға мүмкіндік береді. Бұл компанияларға ресурстарды тиімді пайдалануға және шығындарды азайтуға көмектесті. Сонымен қатар, жүйеде Active Directory қызметі жетілдіріліп, қауіпсіздік саясатын басқару мүмкіндіктері кеңейді. Windows Server 2008 бірнеше редакцияда шығарылды: Standard, Enterprise, Datacenter және Web Server. Әр редакция әртүрлі көлемдегі ұйымдарға арналған. Мысалы, Datacenter нұсқасы үлкен деректер орталықтарына арналса, Standard нұсқасы шағын және орта бизнеске лайықталған. Қауіпсіздік саласында да көптеген жақсартулар енгізілді. BitLocker дискіні шифрлау технологиясы қосылып, сервердегі деректерді қорғау деңгейі артты. Сонымен қатар, Network Access Protection (NAP) жүйесі желіге қосылатын құрылғыларды тексеріп, қауіпсіздік талаптарына сәйкес келмейтін құрылғыларды шектеуге мүмкіндік берді. [[Сурет:About box Windows 6.0.6002 (Windows Server 2008) (EN).png|190px|нобай|Windows Server 2008-дің winver терезесі]] == Тарихы == Windows Server 2008 тарихы Windows Server 2008 — Microsoft компаниясы әзірлеген серверлік операциялық жүйе. Бұл жүйе алғашында “Longhorn Server” кодтық атауымен белгілі болды және Windows NT 6.0 архитектурасына негізделді. Ол Windows Server 2003-тен кейінгі маңызды жаңарту болып есептеледі. Windows Server 2008-дің даму процесі бірнеше жылға созылды. Алғашқы бета-нұсқалары 2005 жылы пайда болды. Кейін Beta 2 (2006), Beta 3 (2007), Release Candidate 0 және Release Candidate 1 нұсқалары шығарылды. Бұл кезеңдер жүйенің тұрақтылығын тексеру және жаңа функцияларды сынау үшін қолданылды. Жүйе ресми түрде [[2008 жыл]]дың [[4 ақпан]]ында RTM (Release to Manufacturing) мәртебесін алды. Ал ресми түрде нарыққа [[2008 жыл]]дың [[27 ақпан]]ында шығарылды. Осылайша Windows Server 2008 коммерциялық қолжетімді серверлік операциялық жүйеге айналды. Windows Server 2008 [[Windows Vista]] ядросына негізделгендіктен, оның қауіпсіздік және басқару мүмкіндіктері жаңартылды. Жүйеде жаңа Server Manager құралы енгізілді, ол сервер ролдерін басқаруды жеңілдетті. Сонымен қатар Windows Firewall жетілдірілді және BitLocker дискіні шифрлау технологиясы қосылды. Ең маңызды жаңалықтарының бірі — Hyper-V виртуализация технологиясы. Бұл технология бір физикалық серверде бірнеше виртуалды машинаны іске қосуға мүмкіндік берді. Бұл компанияларға ресурстарды тиімді пайдалануға және шығындарды азайтуға көмектесті. Windows Server 2008 бірнеше редакцияда шығарылды: Standard, Enterprise, Datacenter және Web Server. Әр редакция әртүрлі ұйым деңгейлеріне арналған. Жүйенің негізгі қолдауы [[2015 жыл]]ы аяқталды, ал кеңейтілген қолдау [[2020 жыл]]дың [[14 қаңтар]]ында тоқтатылды. Кейбір қауіпсіздік жаңартулары Extended Security Updates (ESU) арқылы кейінгі жылдары берілді. Windows Server 2008 серверлік технологиялардың дамуында маңызды рөл атқарды. Ол виртуализацияны кең енгізіп, сервер басқаруын жеңілдетіп, қазіргі Windows Server жүйелерінің дамуына негіз болды.<ref>[https://learn.microsoft.com/en-us/lifecycle/products/windows-server-2008 Windows Server 2008]</ref> [[Сурет: VirtualBox Windows Server 2008 SP2 11 02 2025 13 32 31.png|190px|нобай|BSOD экраны]] == Функциялары == === Виртуалдандыру === Windows Server 2008 бастапқы іске қосылған кезде қолжетімді болмаса да, Microsoft компаниясының Hyper-V гипервизорға негізделген виртуалдандыру технологиясы көптеген ұйымдар үшін Server 2008-дің басты назар аударарлық орны болады деп уәде етеді. Ірі бизнестердің шамамен 75 пайызы виртуалдандыруды қолдана бастағанымен, серверлердің шамамен 10 пайызы ғана виртуалды машиналарды іске қосады. Бұл нарықтың әлі жетілмегенін білдіреді. Windows дүкендері үшін Server 2008 арқылы виртуалдандыру салыстырмалы түрде арзан және тәуекелсіз тәсіл болады. Қазіргі уақытта Hyper-V виртуалдандыру нарығының көшбасшысы VMware ұсына алатын виртуалдандырылған инфрақұрылымдық қолдауға ие емес. Ұлыбританияда орналасқан Butler Group компаниясының аға зерттеу талдаушысы Рой Иллсли Microsoft компаниясының көпшілік ойлағандай артта қалмағанын атап өтті. «Microsoft компаниясының System Center-ін ұмытпаңыз, ол толықтай интеграцияланған басқару жиынтығы және VM Manager-ді қамтиды. Әрине, ол тек Wintel ортасында жұмыс істейді, бірақ егер сізде Server 2008 және System Center болса, сізде өте тартымды ұсыныс бар. «[[Microsoft]] компаниясының Windows Server 2008 жүйесіне виртуалдандыру технологиясын енгізу арқылы жасап жатқан әрекеті Internet Explorer бағдарламасын Windows жүйесіне енгізуге ұқсайды», - деді Иллсли. «Бұл виртуалдандыру нарығына енудің айқын әрекеті». Іске қосылған кезде [[Microsoft]] компаниясының VMware-дің өте танымал VMotion өніміне ұқсас өнімі болуы екіталай (ол әкімшілерге виртуалды машиналарды жұмыс істеп тұрған кезде бір физикалық серверден екіншісіне жылжытуға мүмкіндік береді), бірақ мұндай өнім көп ұзамай қолжетімді болады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Сервер ядросы === Көптеген сервер әкімшілері, әсіресе [[Linux]] ортасында жұмыс істеуге үйренгендер, белгілі бір мамандандырылған серверді іске қосу үшін үлкен, мүмкіндіктерге толы операциялық жүйені орнатуды инстинктивті түрде ұнатпайды. Windows Server 2008 DHCP , DNS немесе басып шығару сервері сияқты белгілі бір сервер рөлін орындау үшін қажетті минималды орнатуды қамтамасыз ететін Server Core орнатуын ұсынады . Қауіпсіздік тұрғысынан бұл тартымды. Сервердегі қолданбалар мен қызметтердің аз болуы шабуыл алаңын кішірейтеді. Теория жүзінде, орнатуға аз патчтармен техникалық қызмет көрсету мен басқару аз болуы керек, ал [[Microsoft]] мәліметтері бойынша бүкіл сервер дискіде 3 ГБ орын алуы мүмкін. Бұл белгілі бір бағамен келеді - Windows Server 2008-дің «қалыпты» нұсқасына қайта орнатудан басқа жаңарту жолы жоқ. Шын мәнінде, графикалық интерфейс мүлдем жоқ - бәрі пәрмен жолынан орындалады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === IIS === Windows Server 2008 нұсқасымен бірге келетін веб-сервер IIS 7 listing нұсқамен салыстырғанда үлкен жаңарту болып табылады. «Қауіпсіздік және жалпы енгізу тұрғысынан айтарлықтай өзгерістер бар, бұл бұл нұсқаны өте тартымды етеді» - деді Колорадо штатының Боулдер қаласында орналасқан Focus Consulting компаниясының президенті және бас талдаушысы Барб Голдворм. Көпшіліктің назарын аударып отырған жаңа мүмкіндіктердің бірі - серверлерді (және сайттарды) басқаруды сайт әкімшілеріне олардың құқықтарын шектей отырып, тапсыру мүмкіндігі.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Рөлге негізделген орнату === Рөлге негізделген орнату - Server Core бағдарламасының онша экстремалды емес нұсқасы. Ол [[2003 жыл]]ы қосылғанымен, бұл нұсқада әлдеқайда кең ауқымды. Тұжырымдама мынада: қажетсіз компоненттерді жою (және қажетті қосымшаларды орнату) арқылы белгілі бір рөл үшін толық сервер орнатуын конфигурациялаудың орнына, сіз сервер атқаратын рөлді көрсетесіз, ал Windows қажет нәрсені орнатады - артық ештеңе жоқ. Бұл кез келген адамға қауіпсіздікке қауіп төндіруден басқа ештеңе істемейтін қажетсіз компоненттерді қосу арқылы шабуыл аймағын арттырмай, белгілі бір серверді қамтамасыз етуді жеңілдетеді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Тек оқуға арналған домен контроллерлері (RODC) === Филиалдарда серверлерін басқару үшін білікті IT қызметкерлерінің жетіспейтіні жаңалық емес, бірақ олар тағы бір, аз айтылатын мәселеге тап болады. Корпоративтік деректер орталықтары көбінесе физикалық тұрғыдан қорғалғанымен, филиалдардағы серверлерде сирек кездесетін физикалық қауіпсіздік болады. Бұл оларды негізгі корпоративтік серверлерге шабуылдар үшін ыңғайлы іске қосу алаңына айналдырады. RODC Active Directory дерекқорын тек оқуға арналған ету жолын ұсынады. Осылайша, филиалда жасалған кез келген зиян Active Directory жүйесін тұтастай уландыру үшін кері тарала алмайды. Ол сондай-ақ WAN сілтемелеріндегі трафикті азайтады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Жақсартылған терминалдық қызметтер === Windows Server 2008 жүйесінде терминалдық қызметтер бірнеше жолмен күшейтілді. TS RemoteApp қашықтағы пайдаланушыларға жергілікті компьютердің қатты дискісінде жұмыс істеп тұрғандай көрінетін орталықтандырылған қолданбаға (бүкіл жұмыс үстеліне емес) кіруге мүмкіндік береді. Бұл қолданбаларға веб-портал арқылы немесе жергілікті машинадағы дұрыс конфигурацияланған белгішені екі рет басу арқылы тікелей кіруге болады. TS Gateway сеанстарды қорғайды, олар кейін https арқылы туннельденеді, сондықтан пайдаланушыларға RemoteApps-ты интернет арқылы қауіпсіз пайдалану үшін [[VPN]] пайдаланудың қажеті жоқ . Жергілікті басып шығару да айтарлықтай жеңілдетілді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Желіге кіруді қорғау === [[Microsoft]] компаниясының Windows Server 2008 жүйесіне қосылатын клиенттердің патчталғанын, брандмауэрдің жұмыс істейтінін және корпоративтік қауіпсіздік саясатына сәйкес келетінін, ал олай істемейтіндерін қалпына келтіруге болатынын қамтамасыз ететін жүйесі пайдалы. Дегенмен, ұқсас функция үшінші тараптардан да қолжетімді болды және әлі де қолжетімді болып қала береді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Bitlocker === Bitlocker жүйесінің дискісін шифрлау қашықтағы филиалдарда немесе сервердің физикалық қауіпсіздігі оңтайлы емес кез келген жерде орналасқан серверлер үшін ақылға қонымды қауіпсіздік шарасы бола алады. Bitlocker шифрлауы сервер физикалық түрде жойылған немесе алынбалы медиадан басқа операциялық жүйеге жүктелген жағдайда деректерді қорғайды, бұл басқа жағдайда бұзушыға Windows ортасында қорғалған деректерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Тағы да, ұқсас функция үшінші тарап жеткізушілерінен қолжетімді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Windows PowerShell === [[Microsoft]]-тың жаңа (әдеттегідей) командалық жол қабығы мен сценарий тілі кейбір сервер әкімшілерінің, әсіресе Linux орталарында жұмыс істеуге үйренгендердің арасында танымал болды. Server 2008 бағдарламасына кіретін PowerShell кейбір тапсырмаларды графикалық интерфейс арқылы өтуге қарағанда жылдамырақ және оңайырақ орындай алады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> == Интерфейс == === GUI === Windows Server 2008 стандартты графикалық интерфейспен келеді. Онда терезелер, мәзірлер, батырмалар және басқару панельдері арқылы жүйені басқару мүмкіндігі бар. Интерфейс Windows Aero стиліне ұқсас, бірақ сервер нұсқасында ол әдепкі бойынша толық қосылмауы мүмкін (ресурсты үнемдеу). === Server Manager === Бұл жүйедегі ең басты басқару құралы. Server Manager арқылы: - сервер рөлдерін қосу/өшіру - қызметтерді басқару - жүйелік ақпаратты бақылау орындалады. === Control Panel === Жүйелік баптауларды өзгертуге арналған классикалық интерфейс. Мұнда желі, пайдаланушылар, қауіпсіздік және жабдық параметрлері бар. === Taskbar және Start Menu === Windows Server 2008 интерфейсі [[Windows Vista]] стиліндегі: - Start мәзірі - тапсырмалар жолағы (taskbar) - жылдам іске қосу элементтері арқылы жұмыс істейді. === Server Core интерфейсі === Бұл — графикалық интерфейсі жоқ минимал режим. Ол тек командалық жол (CMD немесе PowerShell) арқылы басқарылады. Бұл режим сервердің қауіпсіздігін және өнімділігін арттырады. === Windows Explorer === Файлдарды басқаруға арналған стандартты интерфейс. Қалталар, дисктер және жүйелік файлдар осы арқылы басқарылады.<ref>Windows Server 2008ді Windows Server 2003 пен салыстыру нәтижесі. 2026 01-22</ref> == Нұсқалары === === Standard === Бұл нұсқа шағын және орта бизнеске арналған. Негізгі серверлік функцияларды қамтиды: файл сервері, принт сервері, домен контроллері. === Enterprise === Орта және ірі ұйымдарға арналған кеңейтілген нұсқа. Көп процессорды қолдайды және жоғары тұрақтылық пен қосымша қауіпсіздік мүмкіндіктері бар. === Datacenter === Ірі деректер орталықтарына арналған ең қуатты нұсқа. Шексіз виртуализация құқықтары бар және үлкен серверлік жүктемелерге арналған. === Web Server === Тек веб-хостингке арналған жеңілдетілген нұсқа. IIS арқылы веб-сайттар мен веб-қосымшаларды іске қосуға бағытталған. === HPC Server === Жоғары өнімді есептеулерге арналған (High Performance Computing). Ғылыми есептеулер мен күрделі модельдеулер үшін қолданылады. === Foundation === Шағын бизнеске арналған ең қарапайым нұсқа. Шектеулі функциялармен, арзан лицензия ретінде ұсынылған.<ref>VMware Windows Server 2008</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 2jxug6k9da17grd2a94kpjnljk229wi 3582098 3581897 2026-04-12T06:20:36Z MuratbekErkebulan 162992 3582098 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Операциялық жүйе | Аты = <center> <span style="color:white;">Windows Server 2008</span> </center> |- | Отбасысы = Microsoft Windows | Логотипі = | Скриншоты = [[Сурет:2008 Windows Server logo.svg|222px]]<br>[[Сурет:VirtualBox Windows Server 2008 SP2 11 02 2025 13 47 58 Kopie.png|259px]] | Атауы = Windows Server 2008 кіргендегі login экраны | Жасаушы = [[Microsoft]] | Сайты = [https://www.microsoft.com] | Жағдайы = Жұмысын аяқтаған | Лицензиясы = Меншік бағдарламалық жасақтама | Компьютерлік платформасы = [[IA-32]] және [[x86]] (32-биттік жүйе), [[x64]] (64-биттік жүйе) | Жаңарту тәсілі = [[Windows Update]], [[System Center Configuration Manager|SCCM]] | Ядро типі = [[Hybrid kernel|Hybrid]] | Негізгі шыққан күні = 22 қазан 2009 | Ескеру = Өнім өмірлік циклі [[13 қаңтар]] [[2026 жыл|2026]]-да аяқталды }} '''Windows Server 2008''' — бұл Windows Server 2008 серверлік операциялық жүйесі, оны [[Microsoft]] компаниясы жасап, [[2008 жыл]]ы ресми түрде шығарған. Бұл жүйе [[Windows Server 2003]]-тен кейінгі маңызды жаңарту болып саналады және Windows NT архитектурасының негізінде дамыған серверлік платформалардың бірі болып табылады. Windows Server 2008 негізінен корпоративтік желілерде, деректер орталықтарында және интернет қызметтерін басқаруға арналған. Windows Server 2008 жүйесінің негізгі мақсаты — серверлік инфрақұрылымды күшейту, қауіпсіздікті арттыру және басқаруды жеңілдету. Бұл нұсқа [[Windows Vista]] операциялық жүйесінің ядросына негізделген, сондықтан графикалық интерфейс пен кейбір технологиялық мүмкіндіктері ұқсас болып келеді. Жүйеде жаңа Server Manager құралы енгізіліп, әкімшілерге сервер ролдерін оңай басқаруға мүмкіндік берілді. Бұл операциялық жүйенің маңызды жаңалықтарының бірі — Hyper-V виртуализация технологиясы. Ол бір физикалық серверде бірнеше виртуалды машинаны іске қосуға мүмкіндік береді. Бұл компанияларға ресурстарды тиімді пайдалануға және шығындарды азайтуға көмектесті. Сонымен қатар, жүйеде Active Directory қызметі жетілдіріліп, қауіпсіздік саясатын басқару мүмкіндіктері кеңейді. Windows Server 2008 бірнеше редакцияда шығарылды: Standard, Enterprise, Datacenter және Web Server. Әр редакция әртүрлі көлемдегі ұйымдарға арналған. Мысалы, Datacenter нұсқасы үлкен деректер орталықтарына арналса, Standard нұсқасы шағын және орта бизнеске лайықталған. Қауіпсіздік саласында да көптеген жақсартулар енгізілді. BitLocker дискіні шифрлау технологиясы қосылып, сервердегі деректерді қорғау деңгейі артты. Сонымен қатар, Network Access Protection (NAP) жүйесі желіге қосылатын құрылғыларды тексеріп, қауіпсіздік талаптарына сәйкес келмейтін құрылғыларды шектеуге мүмкіндік берді. [[Сурет:About box Windows 6.0.6002 (Windows Server 2008) (EN).png|190px|нобай|Windows Server 2008-дің winver терезесі]] == Тарихы == Windows Server 2008 тарихы Windows Server 2008 — Microsoft компаниясы әзірлеген серверлік операциялық жүйе. Бұл жүйе алғашында “Longhorn Server” кодтық атауымен белгілі болды және Windows NT 6.0 архитектурасына негізделді. Ол Windows Server 2003-тен кейінгі маңызды жаңарту болып есептеледі. Windows Server 2008-дің даму процесі бірнеше жылға созылды. Алғашқы бета-нұсқалары 2005 жылы пайда болды. Кейін Beta 2 (2006), Beta 3 (2007), Release Candidate 0 және Release Candidate 1 нұсқалары шығарылды. Бұл кезеңдер жүйенің тұрақтылығын тексеру және жаңа функцияларды сынау үшін қолданылды. Жүйе ресми түрде [[2008 жыл]]дың [[4 ақпан]]ында RTM (Release to Manufacturing) мәртебесін алды. Ал ресми түрде нарыққа [[2008 жыл]]дың [[27 ақпан]]ында шығарылды. Осылайша Windows Server 2008 коммерциялық қолжетімді серверлік операциялық жүйеге айналды. Windows Server 2008 [[Windows Vista]] ядросына негізделгендіктен, оның қауіпсіздік және басқару мүмкіндіктері жаңартылды. Жүйеде жаңа Server Manager құралы енгізілді, ол сервер ролдерін басқаруды жеңілдетті. Сонымен қатар Windows Firewall жетілдірілді және BitLocker дискіні шифрлау технологиясы қосылды. Ең маңызды жаңалықтарының бірі — Hyper-V виртуализация технологиясы. Бұл технология бір физикалық серверде бірнеше виртуалды машинаны іске қосуға мүмкіндік берді. Бұл компанияларға ресурстарды тиімді пайдалануға және шығындарды азайтуға көмектесті. Windows Server 2008 бірнеше редакцияда шығарылды: Standard, Enterprise, Datacenter және Web Server. Әр редакция әртүрлі ұйым деңгейлеріне арналған. Жүйенің негізгі қолдауы [[2015 жыл]]ы аяқталды, ал кеңейтілген қолдау [[2020 жыл]]дың [[14 қаңтар]]ында тоқтатылды. Кейбір қауіпсіздік жаңартулары Extended Security Updates (ESU) арқылы кейінгі жылдары берілді. Windows Server 2008 серверлік технологиялардың дамуында маңызды рөл атқарды. Ол виртуализацияны кең енгізіп, сервер басқаруын жеңілдетіп, қазіргі Windows Server жүйелерінің дамуына негіз болды.<ref>[https://learn.microsoft.com/en-us/lifecycle/products/windows-server-2008 Windows Server 2008]</ref> [[Сурет: VirtualBox Windows Server 2008 SP2 11 02 2025 13 32 31.png|190px|нобай|BSOD экраны]] == Функциялары == === Виртуалдандыру === Windows Server 2008 бастапқы іске қосылған кезде қолжетімді болмаса да, Microsoft компаниясының Hyper-V гипервизорға негізделген виртуалдандыру технологиясы көптеген ұйымдар үшін Server 2008-дің басты назар аударарлық орны болады деп уәде етеді. Ірі бизнестердің шамамен 75 пайызы виртуалдандыруды қолдана бастағанымен, серверлердің шамамен 10 пайызы ғана виртуалды машиналарды іске қосады. Бұл нарықтың әлі жетілмегенін білдіреді. Windows дүкендері үшін Server 2008 арқылы виртуалдандыру салыстырмалы түрде арзан және тәуекелсіз тәсіл болады. Қазіргі уақытта Hyper-V виртуалдандыру нарығының көшбасшысы VMware ұсына алатын виртуалдандырылған инфрақұрылымдық қолдауға ие емес. Ұлыбританияда орналасқан Butler Group компаниясының аға зерттеу талдаушысы Рой Иллсли Microsoft компаниясының көпшілік ойлағандай артта қалмағанын атап өтті. «Microsoft компаниясының System Center-ін ұмытпаңыз, ол толықтай интеграцияланған басқару жиынтығы және VM Manager-ді қамтиды. Әрине, ол тек Wintel ортасында жұмыс істейді, бірақ егер сізде Server 2008 және System Center болса, сізде өте тартымды ұсыныс бар. «[[Microsoft]] компаниясының Windows Server 2008 жүйесіне виртуалдандыру технологиясын енгізу арқылы жасап жатқан әрекеті Internet Explorer бағдарламасын Windows жүйесіне енгізуге ұқсайды», - деді Иллсли. «Бұл виртуалдандыру нарығына енудің айқын әрекеті». Іске қосылған кезде [[Microsoft]] компаниясының VMware-дің өте танымал VMotion өніміне ұқсас өнімі болуы екіталай (ол әкімшілерге виртуалды машиналарды жұмыс істеп тұрған кезде бір физикалық серверден екіншісіне жылжытуға мүмкіндік береді), бірақ мұндай өнім көп ұзамай қолжетімді болады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Сервер ядросы === Көптеген сервер әкімшілері, әсіресе [[Linux]] ортасында жұмыс істеуге үйренгендер, белгілі бір мамандандырылған серверді іске қосу үшін үлкен, мүмкіндіктерге толы операциялық жүйені орнатуды инстинктивті түрде ұнатпайды. Windows Server 2008 DHCP , DNS немесе басып шығару сервері сияқты белгілі бір сервер рөлін орындау үшін қажетті минималды орнатуды қамтамасыз ететін Server Core орнатуын ұсынады . Қауіпсіздік тұрғысынан бұл тартымды. Сервердегі қолданбалар мен қызметтердің аз болуы шабуыл алаңын кішірейтеді. Теория жүзінде, орнатуға аз патчтармен техникалық қызмет көрсету мен басқару аз болуы керек, ал [[Microsoft]] мәліметтері бойынша бүкіл сервер дискіде 3 ГБ орын алуы мүмкін. Бұл белгілі бір бағамен келеді - Windows Server 2008-дің «қалыпты» нұсқасына қайта орнатудан басқа жаңарту жолы жоқ. Шын мәнінде, графикалық интерфейс мүлдем жоқ - бәрі пәрмен жолынан орындалады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === IIS === Windows Server 2008 нұсқасымен бірге келетін веб-сервер IIS 7 listing нұсқамен салыстырғанда үлкен жаңарту болып табылады. «Қауіпсіздік және жалпы енгізу тұрғысынан айтарлықтай өзгерістер бар, бұл бұл нұсқаны өте тартымды етеді» - деді Колорадо штатының Боулдер қаласында орналасқан Focus Consulting компаниясының президенті және бас талдаушысы Барб Голдворм. Көпшіліктің назарын аударып отырған жаңа мүмкіндіктердің бірі - серверлерді (және сайттарды) басқаруды сайт әкімшілеріне олардың құқықтарын шектей отырып, тапсыру мүмкіндігі.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Рөлге негізделген орнату === Рөлге негізделген орнату - Server Core бағдарламасының онша экстремалды емес нұсқасы. Ол [[2003 жыл]]ы қосылғанымен, бұл нұсқада әлдеқайда кең ауқымды. Тұжырымдама мынада: қажетсіз компоненттерді жою (және қажетті қосымшаларды орнату) арқылы белгілі бір рөл үшін толық сервер орнатуын конфигурациялаудың орнына, сіз сервер атқаратын рөлді көрсетесіз, ал Windows қажет нәрсені орнатады - артық ештеңе жоқ. Бұл кез келген адамға қауіпсіздікке қауіп төндіруден басқа ештеңе істемейтін қажетсіз компоненттерді қосу арқылы шабуыл аймағын арттырмай, белгілі бір серверді қамтамасыз етуді жеңілдетеді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Тек оқуға арналған домен контроллерлері (RODC) === Филиалдарда серверлерін басқару үшін білікті IT қызметкерлерінің жетіспейтіні жаңалық емес, бірақ олар тағы бір, аз айтылатын мәселеге тап болады. Корпоративтік деректер орталықтары көбінесе физикалық тұрғыдан қорғалғанымен, филиалдардағы серверлерде сирек кездесетін физикалық қауіпсіздік болады. Бұл оларды негізгі корпоративтік серверлерге шабуылдар үшін ыңғайлы іске қосу алаңына айналдырады. RODC Active Directory дерекқорын тек оқуға арналған ету жолын ұсынады. Осылайша, филиалда жасалған кез келген зиян Active Directory жүйесін тұтастай уландыру үшін кері тарала алмайды. Ол сондай-ақ WAN сілтемелеріндегі трафикті азайтады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Жақсартылған терминалдық қызметтер === Windows Server 2008 жүйесінде терминалдық қызметтер бірнеше жолмен күшейтілді. TS RemoteApp қашықтағы пайдаланушыларға жергілікті компьютердің қатты дискісінде жұмыс істеп тұрғандай көрінетін орталықтандырылған қолданбаға (бүкіл жұмыс үстеліне емес) кіруге мүмкіндік береді. Бұл қолданбаларға веб-портал арқылы немесе жергілікті машинадағы дұрыс конфигурацияланған белгішені екі рет басу арқылы тікелей кіруге болады. TS Gateway сеанстарды қорғайды, олар кейін https арқылы туннельденеді, сондықтан пайдаланушыларға RemoteApps-ты интернет арқылы қауіпсіз пайдалану үшін [[VPN]] пайдаланудың қажеті жоқ . Жергілікті басып шығару да айтарлықтай жеңілдетілді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Желіге кіруді қорғау === [[Microsoft]] компаниясының Windows Server 2008 жүйесіне қосылатын клиенттердің патчталғанын, брандмауэрдің жұмыс істейтінін және корпоративтік қауіпсіздік саясатына сәйкес келетінін, ал олай істемейтіндерін қалпына келтіруге болатынын қамтамасыз ететін жүйесі пайдалы. Дегенмен, ұқсас функция үшінші тараптардан да қолжетімді болды және әлі де қолжетімді болып қала береді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Bitlocker === Bitlocker жүйесінің дискісін шифрлау қашықтағы филиалдарда немесе сервердің физикалық қауіпсіздігі оңтайлы емес кез келген жерде орналасқан серверлер үшін ақылға қонымды қауіпсіздік шарасы бола алады. Bitlocker шифрлауы сервер физикалық түрде жойылған немесе алынбалы медиадан басқа операциялық жүйеге жүктелген жағдайда деректерді қорғайды, бұл басқа жағдайда бұзушыға Windows ортасында қорғалған деректерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Тағы да, ұқсас функция үшінші тарап жеткізушілерінен қолжетімді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Windows PowerShell === [[Microsoft]]-тың жаңа (әдеттегідей) командалық жол қабығы мен сценарий тілі кейбір сервер әкімшілерінің, әсіресе Linux орталарында жұмыс істеуге үйренгендердің арасында танымал болды. Server 2008 бағдарламасына кіретін PowerShell кейбір тапсырмаларды графикалық интерфейс арқылы өтуге қарағанда жылдамырақ және оңайырақ орындай алады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> == Интерфейс == === GUI === Windows Server 2008 стандартты графикалық интерфейспен келеді. Онда терезелер, мәзірлер, батырмалар және басқару панельдері арқылы жүйені басқару мүмкіндігі бар. Интерфейс Windows Aero стиліне ұқсас, бірақ сервер нұсқасында ол әдепкі бойынша толық қосылмауы мүмкін (ресурсты үнемдеу). === Server Manager === Бұл жүйедегі ең басты басқару құралы. Server Manager арқылы: - сервер рөлдерін қосу/өшіру - қызметтерді басқару - жүйелік ақпаратты бақылау орындалады. === Control Panel === Жүйелік баптауларды өзгертуге арналған классикалық интерфейс. Мұнда желі, пайдаланушылар, қауіпсіздік және жабдық параметрлері бар. === Taskbar және Start Menu === Windows Server 2008 интерфейсі [[Windows Vista]] стиліндегі: - Start мәзірі - тапсырмалар жолағы (taskbar) - жылдам іске қосу элементтері арқылы жұмыс істейді. === Server Core интерфейсі === Бұл — графикалық интерфейсі жоқ минимал режим. Ол тек командалық жол (CMD немесе PowerShell) арқылы басқарылады. Бұл режим сервердің қауіпсіздігін және өнімділігін арттырады. === Windows Explorer === Файлдарды басқаруға арналған стандартты интерфейс. Қалталар, дисктер және жүйелік файлдар осы арқылы басқарылады.<ref>Windows Server 2008ді Windows Server 2003 пен салыстыру нәтижесі. 2026 01-22</ref> == Нұсқалары === === Standard === Бұл нұсқа шағын және орта бизнеске арналған. Негізгі серверлік функцияларды қамтиды: файл сервері, принт сервері, домен контроллері. === Enterprise === Орта және ірі ұйымдарға арналған кеңейтілген нұсқа. Көп процессорды қолдайды және жоғары тұрақтылық пен қосымша қауіпсіздік мүмкіндіктері бар. === Datacenter === Ірі деректер орталықтарына арналған ең қуатты нұсқа. Шексіз виртуализация құқықтары бар және үлкен серверлік жүктемелерге арналған. === Web Server === Тек веб-хостингке арналған жеңілдетілген нұсқа. IIS арқылы веб-сайттар мен веб-қосымшаларды іске қосуға бағытталған. === HPC Server === Жоғары өнімді есептеулерге арналған (High Performance Computing). Ғылыми есептеулер мен күрделі модельдеулер үшін қолданылады. === Foundation === Шағын бизнеске арналған ең қарапайым нұсқа. Шектеулі функциялармен, арзан лицензия ретінде ұсынылған.<ref>VMware Windows Server 2008</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 3t0j6kiow0ecno1vhb8djkjwdf96x9c 3582099 3582098 2026-04-12T06:21:44Z MuratbekErkebulan 162992 /* Тарихы */ 3582099 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Операциялық жүйе | Аты = <center> <span style="color:white;">Windows Server 2008</span> </center> |- | Отбасысы = Microsoft Windows | Логотипі = | Скриншоты = [[Сурет:2008 Windows Server logo.svg|222px]]<br>[[Сурет:VirtualBox Windows Server 2008 SP2 11 02 2025 13 47 58 Kopie.png|259px]] | Атауы = Windows Server 2008 кіргендегі login экраны | Жасаушы = [[Microsoft]] | Сайты = [https://www.microsoft.com] | Жағдайы = Жұмысын аяқтаған | Лицензиясы = Меншік бағдарламалық жасақтама | Компьютерлік платформасы = [[IA-32]] және [[x86]] (32-биттік жүйе), [[x64]] (64-биттік жүйе) | Жаңарту тәсілі = [[Windows Update]], [[System Center Configuration Manager|SCCM]] | Ядро типі = [[Hybrid kernel|Hybrid]] | Негізгі шыққан күні = 22 қазан 2009 | Ескеру = Өнім өмірлік циклі [[13 қаңтар]] [[2026 жыл|2026]]-да аяқталды }} '''Windows Server 2008''' — бұл Windows Server 2008 серверлік операциялық жүйесі, оны [[Microsoft]] компаниясы жасап, [[2008 жыл]]ы ресми түрде шығарған. Бұл жүйе [[Windows Server 2003]]-тен кейінгі маңызды жаңарту болып саналады және Windows NT архитектурасының негізінде дамыған серверлік платформалардың бірі болып табылады. Windows Server 2008 негізінен корпоративтік желілерде, деректер орталықтарында және интернет қызметтерін басқаруға арналған. Windows Server 2008 жүйесінің негізгі мақсаты — серверлік инфрақұрылымды күшейту, қауіпсіздікті арттыру және басқаруды жеңілдету. Бұл нұсқа [[Windows Vista]] операциялық жүйесінің ядросына негізделген, сондықтан графикалық интерфейс пен кейбір технологиялық мүмкіндіктері ұқсас болып келеді. Жүйеде жаңа Server Manager құралы енгізіліп, әкімшілерге сервер ролдерін оңай басқаруға мүмкіндік берілді. Бұл операциялық жүйенің маңызды жаңалықтарының бірі — Hyper-V виртуализация технологиясы. Ол бір физикалық серверде бірнеше виртуалды машинаны іске қосуға мүмкіндік береді. Бұл компанияларға ресурстарды тиімді пайдалануға және шығындарды азайтуға көмектесті. Сонымен қатар, жүйеде Active Directory қызметі жетілдіріліп, қауіпсіздік саясатын басқару мүмкіндіктері кеңейді. Windows Server 2008 бірнеше редакцияда шығарылды: Standard, Enterprise, Datacenter және Web Server. Әр редакция әртүрлі көлемдегі ұйымдарға арналған. Мысалы, Datacenter нұсқасы үлкен деректер орталықтарына арналса, Standard нұсқасы шағын және орта бизнеске лайықталған. Қауіпсіздік саласында да көптеген жақсартулар енгізілді. BitLocker дискіні шифрлау технологиясы қосылып, сервердегі деректерді қорғау деңгейі артты. Сонымен қатар, Network Access Protection (NAP) жүйесі желіге қосылатын құрылғыларды тексеріп, қауіпсіздік талаптарына сәйкес келмейтін құрылғыларды шектеуге мүмкіндік берді. [[Сурет:About box Windows 6.0.6002 (Windows Server 2008) (EN).png|190px|нобай|Windows Server 2008-дің winver терезесі]] == Тарихы == Windows Server 2008 — Microsoft компаниясы әзірлеген серверлік операциялық жүйе. Бұл жүйе алғашында “Longhorn Server” кодтық атауымен белгілі болды және Windows NT 6.0 архитектурасына негізделді. Ол Windows Server 2003-тен кейінгі маңызды жаңарту болып есептеледі. Windows Server 2008-дің даму процесі бірнеше жылға созылды. Алғашқы бета-нұсқалары 2005 жылы пайда болды. Кейін Beta 2 (2006), Beta 3 (2007), Release Candidate 0 және Release Candidate 1 нұсқалары шығарылды. Бұл кезеңдер жүйенің тұрақтылығын тексеру және жаңа функцияларды сынау үшін қолданылды. Жүйе ресми түрде [[2008 жыл]]дың [[4 ақпан]]ында RTM (Release to Manufacturing) мәртебесін алды. Ал ресми түрде нарыққа [[2008 жыл]]дың [[27 ақпан]]ында шығарылды. Осылайша Windows Server 2008 коммерциялық қолжетімді серверлік операциялық жүйеге айналды. Windows Server 2008 [[Windows Vista]] ядросына негізделгендіктен, оның қауіпсіздік және басқару мүмкіндіктері жаңартылды. Жүйеде жаңа Server Manager құралы енгізілді, ол сервер ролдерін басқаруды жеңілдетті. Сонымен қатар Windows Firewall жетілдірілді және BitLocker дискіні шифрлау технологиясы қосылды. Ең маңызды жаңалықтарының бірі — Hyper-V виртуализация технологиясы. Бұл технология бір физикалық серверде бірнеше виртуалды машинаны іске қосуға мүмкіндік берді. Бұл компанияларға ресурстарды тиімді пайдалануға және шығындарды азайтуға көмектесті. Windows Server 2008 бірнеше редакцияда шығарылды: Standard, Enterprise, Datacenter және Web Server. Әр редакция әртүрлі ұйым деңгейлеріне арналған. Жүйенің негізгі қолдауы [[2015 жыл]]ы аяқталды, ал кеңейтілген қолдау [[2020 жыл]]дың [[14 қаңтар]]ында тоқтатылды. Кейбір қауіпсіздік жаңартулары Extended Security Updates (ESU) арқылы кейінгі жылдары берілді. Windows Server 2008 серверлік технологиялардың дамуында маңызды рөл атқарды. Ол виртуализацияны кең енгізіп, сервер басқаруын жеңілдетіп, қазіргі Windows Server жүйелерінің дамуына негіз болды.<ref>[https://learn.microsoft.com/en-us/lifecycle/products/windows-server-2008 Windows Server 2008]</ref> [[Сурет: VirtualBox Windows Server 2008 SP2 11 02 2025 13 32 31.png|190px|нобай|BSOD экраны]] == Функциялары == === Виртуалдандыру === Windows Server 2008 бастапқы іске қосылған кезде қолжетімді болмаса да, Microsoft компаниясының Hyper-V гипервизорға негізделген виртуалдандыру технологиясы көптеген ұйымдар үшін Server 2008-дің басты назар аударарлық орны болады деп уәде етеді. Ірі бизнестердің шамамен 75 пайызы виртуалдандыруды қолдана бастағанымен, серверлердің шамамен 10 пайызы ғана виртуалды машиналарды іске қосады. Бұл нарықтың әлі жетілмегенін білдіреді. Windows дүкендері үшін Server 2008 арқылы виртуалдандыру салыстырмалы түрде арзан және тәуекелсіз тәсіл болады. Қазіргі уақытта Hyper-V виртуалдандыру нарығының көшбасшысы VMware ұсына алатын виртуалдандырылған инфрақұрылымдық қолдауға ие емес. Ұлыбританияда орналасқан Butler Group компаниясының аға зерттеу талдаушысы Рой Иллсли Microsoft компаниясының көпшілік ойлағандай артта қалмағанын атап өтті. «Microsoft компаниясының System Center-ін ұмытпаңыз, ол толықтай интеграцияланған басқару жиынтығы және VM Manager-ді қамтиды. Әрине, ол тек Wintel ортасында жұмыс істейді, бірақ егер сізде Server 2008 және System Center болса, сізде өте тартымды ұсыныс бар. «[[Microsoft]] компаниясының Windows Server 2008 жүйесіне виртуалдандыру технологиясын енгізу арқылы жасап жатқан әрекеті Internet Explorer бағдарламасын Windows жүйесіне енгізуге ұқсайды», - деді Иллсли. «Бұл виртуалдандыру нарығына енудің айқын әрекеті». Іске қосылған кезде [[Microsoft]] компаниясының VMware-дің өте танымал VMotion өніміне ұқсас өнімі болуы екіталай (ол әкімшілерге виртуалды машиналарды жұмыс істеп тұрған кезде бір физикалық серверден екіншісіне жылжытуға мүмкіндік береді), бірақ мұндай өнім көп ұзамай қолжетімді болады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Сервер ядросы === Көптеген сервер әкімшілері, әсіресе [[Linux]] ортасында жұмыс істеуге үйренгендер, белгілі бір мамандандырылған серверді іске қосу үшін үлкен, мүмкіндіктерге толы операциялық жүйені орнатуды инстинктивті түрде ұнатпайды. Windows Server 2008 DHCP , DNS немесе басып шығару сервері сияқты белгілі бір сервер рөлін орындау үшін қажетті минималды орнатуды қамтамасыз ететін Server Core орнатуын ұсынады . Қауіпсіздік тұрғысынан бұл тартымды. Сервердегі қолданбалар мен қызметтердің аз болуы шабуыл алаңын кішірейтеді. Теория жүзінде, орнатуға аз патчтармен техникалық қызмет көрсету мен басқару аз болуы керек, ал [[Microsoft]] мәліметтері бойынша бүкіл сервер дискіде 3 ГБ орын алуы мүмкін. Бұл белгілі бір бағамен келеді - Windows Server 2008-дің «қалыпты» нұсқасына қайта орнатудан басқа жаңарту жолы жоқ. Шын мәнінде, графикалық интерфейс мүлдем жоқ - бәрі пәрмен жолынан орындалады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === IIS === Windows Server 2008 нұсқасымен бірге келетін веб-сервер IIS 7 listing нұсқамен салыстырғанда үлкен жаңарту болып табылады. «Қауіпсіздік және жалпы енгізу тұрғысынан айтарлықтай өзгерістер бар, бұл бұл нұсқаны өте тартымды етеді» - деді Колорадо штатының Боулдер қаласында орналасқан Focus Consulting компаниясының президенті және бас талдаушысы Барб Голдворм. Көпшіліктің назарын аударып отырған жаңа мүмкіндіктердің бірі - серверлерді (және сайттарды) басқаруды сайт әкімшілеріне олардың құқықтарын шектей отырып, тапсыру мүмкіндігі.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Рөлге негізделген орнату === Рөлге негізделген орнату - Server Core бағдарламасының онша экстремалды емес нұсқасы. Ол [[2003 жыл]]ы қосылғанымен, бұл нұсқада әлдеқайда кең ауқымды. Тұжырымдама мынада: қажетсіз компоненттерді жою (және қажетті қосымшаларды орнату) арқылы белгілі бір рөл үшін толық сервер орнатуын конфигурациялаудың орнына, сіз сервер атқаратын рөлді көрсетесіз, ал Windows қажет нәрсені орнатады - артық ештеңе жоқ. Бұл кез келген адамға қауіпсіздікке қауіп төндіруден басқа ештеңе істемейтін қажетсіз компоненттерді қосу арқылы шабуыл аймағын арттырмай, белгілі бір серверді қамтамасыз етуді жеңілдетеді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Тек оқуға арналған домен контроллерлері (RODC) === Филиалдарда серверлерін басқару үшін білікті IT қызметкерлерінің жетіспейтіні жаңалық емес, бірақ олар тағы бір, аз айтылатын мәселеге тап болады. Корпоративтік деректер орталықтары көбінесе физикалық тұрғыдан қорғалғанымен, филиалдардағы серверлерде сирек кездесетін физикалық қауіпсіздік болады. Бұл оларды негізгі корпоративтік серверлерге шабуылдар үшін ыңғайлы іске қосу алаңына айналдырады. RODC Active Directory дерекқорын тек оқуға арналған ету жолын ұсынады. Осылайша, филиалда жасалған кез келген зиян Active Directory жүйесін тұтастай уландыру үшін кері тарала алмайды. Ол сондай-ақ WAN сілтемелеріндегі трафикті азайтады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Жақсартылған терминалдық қызметтер === Windows Server 2008 жүйесінде терминалдық қызметтер бірнеше жолмен күшейтілді. TS RemoteApp қашықтағы пайдаланушыларға жергілікті компьютердің қатты дискісінде жұмыс істеп тұрғандай көрінетін орталықтандырылған қолданбаға (бүкіл жұмыс үстеліне емес) кіруге мүмкіндік береді. Бұл қолданбаларға веб-портал арқылы немесе жергілікті машинадағы дұрыс конфигурацияланған белгішені екі рет басу арқылы тікелей кіруге болады. TS Gateway сеанстарды қорғайды, олар кейін https арқылы туннельденеді, сондықтан пайдаланушыларға RemoteApps-ты интернет арқылы қауіпсіз пайдалану үшін [[VPN]] пайдаланудың қажеті жоқ . Жергілікті басып шығару да айтарлықтай жеңілдетілді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Желіге кіруді қорғау === [[Microsoft]] компаниясының Windows Server 2008 жүйесіне қосылатын клиенттердің патчталғанын, брандмауэрдің жұмыс істейтінін және корпоративтік қауіпсіздік саясатына сәйкес келетінін, ал олай істемейтіндерін қалпына келтіруге болатынын қамтамасыз ететін жүйесі пайдалы. Дегенмен, ұқсас функция үшінші тараптардан да қолжетімді болды және әлі де қолжетімді болып қала береді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Bitlocker === Bitlocker жүйесінің дискісін шифрлау қашықтағы филиалдарда немесе сервердің физикалық қауіпсіздігі оңтайлы емес кез келген жерде орналасқан серверлер үшін ақылға қонымды қауіпсіздік шарасы бола алады. Bitlocker шифрлауы сервер физикалық түрде жойылған немесе алынбалы медиадан басқа операциялық жүйеге жүктелген жағдайда деректерді қорғайды, бұл басқа жағдайда бұзушыға Windows ортасында қорғалған деректерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Тағы да, ұқсас функция үшінші тарап жеткізушілерінен қолжетімді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Windows PowerShell === [[Microsoft]]-тың жаңа (әдеттегідей) командалық жол қабығы мен сценарий тілі кейбір сервер әкімшілерінің, әсіресе Linux орталарында жұмыс істеуге үйренгендердің арасында танымал болды. Server 2008 бағдарламасына кіретін PowerShell кейбір тапсырмаларды графикалық интерфейс арқылы өтуге қарағанда жылдамырақ және оңайырақ орындай алады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> == Интерфейс == === GUI === Windows Server 2008 стандартты графикалық интерфейспен келеді. Онда терезелер, мәзірлер, батырмалар және басқару панельдері арқылы жүйені басқару мүмкіндігі бар. Интерфейс Windows Aero стиліне ұқсас, бірақ сервер нұсқасында ол әдепкі бойынша толық қосылмауы мүмкін (ресурсты үнемдеу). === Server Manager === Бұл жүйедегі ең басты басқару құралы. Server Manager арқылы: - сервер рөлдерін қосу/өшіру - қызметтерді басқару - жүйелік ақпаратты бақылау орындалады. === Control Panel === Жүйелік баптауларды өзгертуге арналған классикалық интерфейс. Мұнда желі, пайдаланушылар, қауіпсіздік және жабдық параметрлері бар. === Taskbar және Start Menu === Windows Server 2008 интерфейсі [[Windows Vista]] стиліндегі: - Start мәзірі - тапсырмалар жолағы (taskbar) - жылдам іске қосу элементтері арқылы жұмыс істейді. === Server Core интерфейсі === Бұл — графикалық интерфейсі жоқ минимал режим. Ол тек командалық жол (CMD немесе PowerShell) арқылы басқарылады. Бұл режим сервердің қауіпсіздігін және өнімділігін арттырады. === Windows Explorer === Файлдарды басқаруға арналған стандартты интерфейс. Қалталар, дисктер және жүйелік файлдар осы арқылы басқарылады.<ref>Windows Server 2008ді Windows Server 2003 пен салыстыру нәтижесі. 2026 01-22</ref> == Нұсқалары === === Standard === Бұл нұсқа шағын және орта бизнеске арналған. Негізгі серверлік функцияларды қамтиды: файл сервері, принт сервері, домен контроллері. === Enterprise === Орта және ірі ұйымдарға арналған кеңейтілген нұсқа. Көп процессорды қолдайды және жоғары тұрақтылық пен қосымша қауіпсіздік мүмкіндіктері бар. === Datacenter === Ірі деректер орталықтарына арналған ең қуатты нұсқа. Шексіз виртуализация құқықтары бар және үлкен серверлік жүктемелерге арналған. === Web Server === Тек веб-хостингке арналған жеңілдетілген нұсқа. IIS арқылы веб-сайттар мен веб-қосымшаларды іске қосуға бағытталған. === HPC Server === Жоғары өнімді есептеулерге арналған (High Performance Computing). Ғылыми есептеулер мен күрделі модельдеулер үшін қолданылады. === Foundation === Шағын бизнеске арналған ең қарапайым нұсқа. Шектеулі функциялармен, арзан лицензия ретінде ұсынылған.<ref>VMware Windows Server 2008</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} apudsangnay6b2cuyppyaghtntr5a9g 3582100 3582099 2026-04-12T06:22:15Z MuratbekErkebulan 162992 /* Тарихы */ 3582100 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Операциялық жүйе | Аты = <center> <span style="color:white;">Windows Server 2008</span> </center> |- | Отбасысы = Microsoft Windows | Логотипі = | Скриншоты = [[Сурет:2008 Windows Server logo.svg|222px]]<br>[[Сурет:VirtualBox Windows Server 2008 SP2 11 02 2025 13 47 58 Kopie.png|259px]] | Атауы = Windows Server 2008 кіргендегі login экраны | Жасаушы = [[Microsoft]] | Сайты = [https://www.microsoft.com] | Жағдайы = Жұмысын аяқтаған | Лицензиясы = Меншік бағдарламалық жасақтама | Компьютерлік платформасы = [[IA-32]] және [[x86]] (32-биттік жүйе), [[x64]] (64-биттік жүйе) | Жаңарту тәсілі = [[Windows Update]], [[System Center Configuration Manager|SCCM]] | Ядро типі = [[Hybrid kernel|Hybrid]] | Негізгі шыққан күні = 22 қазан 2009 | Ескеру = Өнім өмірлік циклі [[13 қаңтар]] [[2026 жыл|2026]]-да аяқталды }} '''Windows Server 2008''' — бұл Windows Server 2008 серверлік операциялық жүйесі, оны [[Microsoft]] компаниясы жасап, [[2008 жыл]]ы ресми түрде шығарған. Бұл жүйе [[Windows Server 2003]]-тен кейінгі маңызды жаңарту болып саналады және Windows NT архитектурасының негізінде дамыған серверлік платформалардың бірі болып табылады. Windows Server 2008 негізінен корпоративтік желілерде, деректер орталықтарында және интернет қызметтерін басқаруға арналған. Windows Server 2008 жүйесінің негізгі мақсаты — серверлік инфрақұрылымды күшейту, қауіпсіздікті арттыру және басқаруды жеңілдету. Бұл нұсқа [[Windows Vista]] операциялық жүйесінің ядросына негізделген, сондықтан графикалық интерфейс пен кейбір технологиялық мүмкіндіктері ұқсас болып келеді. Жүйеде жаңа Server Manager құралы енгізіліп, әкімшілерге сервер ролдерін оңай басқаруға мүмкіндік берілді. Бұл операциялық жүйенің маңызды жаңалықтарының бірі — Hyper-V виртуализация технологиясы. Ол бір физикалық серверде бірнеше виртуалды машинаны іске қосуға мүмкіндік береді. Бұл компанияларға ресурстарды тиімді пайдалануға және шығындарды азайтуға көмектесті. Сонымен қатар, жүйеде Active Directory қызметі жетілдіріліп, қауіпсіздік саясатын басқару мүмкіндіктері кеңейді. Windows Server 2008 бірнеше редакцияда шығарылды: Standard, Enterprise, Datacenter және Web Server. Әр редакция әртүрлі көлемдегі ұйымдарға арналған. Мысалы, Datacenter нұсқасы үлкен деректер орталықтарына арналса, Standard нұсқасы шағын және орта бизнеске лайықталған. Қауіпсіздік саласында да көптеген жақсартулар енгізілді. BitLocker дискіні шифрлау технологиясы қосылып, сервердегі деректерді қорғау деңгейі артты. Сонымен қатар, Network Access Protection (NAP) жүйесі желіге қосылатын құрылғыларды тексеріп, қауіпсіздік талаптарына сәйкес келмейтін құрылғыларды шектеуге мүмкіндік берді. [[Сурет:About box Windows 6.0.6002 (Windows Server 2008) (EN).png|190px|нобай|Windows Server 2008-дің winver терезесі]] == Тарихы == Windows Server 2008 — Microsoft компаниясы әзірлеген серверлік операциялық жүйе. Бұл жүйе алғашында “Longhorn Server” кодтық атауымен белгілі болды және Windows NT 6.0 архитектурасына негізделді. Ол Windows Server 2003-тен кейінгі маңызды жаңарту болып есептеледі. Windows Server 2008-дің даму процесі бірнеше жылға созылды. Алғашқы бета-нұсқалары [[2005 жыл]]ы пайда болды. Кейін Beta 2 (2006), Beta 3 (2007), Release Candidate 0 және Release Candidate 1 нұсқалары шығарылды. Бұл кезеңдер жүйенің тұрақтылығын тексеру және жаңа функцияларды сынау үшін қолданылды. Жүйе ресми түрде [[2008 жыл]]дың [[4 ақпан]]ында RTM (Release to Manufacturing) мәртебесін алды. Ал ресми түрде нарыққа [[2008 жыл]]дың [[27 ақпан]]ында шығарылды. Осылайша Windows Server 2008 коммерциялық қолжетімді серверлік операциялық жүйеге айналды. Windows Server 2008 [[Windows Vista]] ядросына негізделгендіктен, оның қауіпсіздік және басқару мүмкіндіктері жаңартылды. Жүйеде жаңа Server Manager құралы енгізілді, ол сервер ролдерін басқаруды жеңілдетті. Сонымен қатар Windows Firewall жетілдірілді және BitLocker дискіні шифрлау технологиясы қосылды. Ең маңызды жаңалықтарының бірі — Hyper-V виртуализация технологиясы. Бұл технология бір физикалық серверде бірнеше виртуалды машинаны іске қосуға мүмкіндік берді. Бұл компанияларға ресурстарды тиімді пайдалануға және шығындарды азайтуға көмектесті. Windows Server 2008 бірнеше редакцияда шығарылды: Standard, Enterprise, Datacenter және Web Server. Әр редакция әртүрлі ұйым деңгейлеріне арналған. Жүйенің негізгі қолдауы [[2015 жыл]]ы аяқталды, ал кеңейтілген қолдау [[2020 жыл]]дың [[14 қаңтар]]ында тоқтатылды. Кейбір қауіпсіздік жаңартулары Extended Security Updates (ESU) арқылы кейінгі жылдары берілді. Windows Server 2008 серверлік технологиялардың дамуында маңызды рөл атқарды. Ол виртуализацияны кең енгізіп, сервер басқаруын жеңілдетіп, қазіргі Windows Server жүйелерінің дамуына негіз болды.<ref>[https://learn.microsoft.com/en-us/lifecycle/products/windows-server-2008 Windows Server 2008]</ref> [[Сурет: VirtualBox Windows Server 2008 SP2 11 02 2025 13 32 31.png|190px|нобай|BSOD экраны]] == Функциялары == === Виртуалдандыру === Windows Server 2008 бастапқы іске қосылған кезде қолжетімді болмаса да, Microsoft компаниясының Hyper-V гипервизорға негізделген виртуалдандыру технологиясы көптеген ұйымдар үшін Server 2008-дің басты назар аударарлық орны болады деп уәде етеді. Ірі бизнестердің шамамен 75 пайызы виртуалдандыруды қолдана бастағанымен, серверлердің шамамен 10 пайызы ғана виртуалды машиналарды іске қосады. Бұл нарықтың әлі жетілмегенін білдіреді. Windows дүкендері үшін Server 2008 арқылы виртуалдандыру салыстырмалы түрде арзан және тәуекелсіз тәсіл болады. Қазіргі уақытта Hyper-V виртуалдандыру нарығының көшбасшысы VMware ұсына алатын виртуалдандырылған инфрақұрылымдық қолдауға ие емес. Ұлыбританияда орналасқан Butler Group компаниясының аға зерттеу талдаушысы Рой Иллсли Microsoft компаниясының көпшілік ойлағандай артта қалмағанын атап өтті. «Microsoft компаниясының System Center-ін ұмытпаңыз, ол толықтай интеграцияланған басқару жиынтығы және VM Manager-ді қамтиды. Әрине, ол тек Wintel ортасында жұмыс істейді, бірақ егер сізде Server 2008 және System Center болса, сізде өте тартымды ұсыныс бар. «[[Microsoft]] компаниясының Windows Server 2008 жүйесіне виртуалдандыру технологиясын енгізу арқылы жасап жатқан әрекеті Internet Explorer бағдарламасын Windows жүйесіне енгізуге ұқсайды», - деді Иллсли. «Бұл виртуалдандыру нарығына енудің айқын әрекеті». Іске қосылған кезде [[Microsoft]] компаниясының VMware-дің өте танымал VMotion өніміне ұқсас өнімі болуы екіталай (ол әкімшілерге виртуалды машиналарды жұмыс істеп тұрған кезде бір физикалық серверден екіншісіне жылжытуға мүмкіндік береді), бірақ мұндай өнім көп ұзамай қолжетімді болады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Сервер ядросы === Көптеген сервер әкімшілері, әсіресе [[Linux]] ортасында жұмыс істеуге үйренгендер, белгілі бір мамандандырылған серверді іске қосу үшін үлкен, мүмкіндіктерге толы операциялық жүйені орнатуды инстинктивті түрде ұнатпайды. Windows Server 2008 DHCP , DNS немесе басып шығару сервері сияқты белгілі бір сервер рөлін орындау үшін қажетті минималды орнатуды қамтамасыз ететін Server Core орнатуын ұсынады . Қауіпсіздік тұрғысынан бұл тартымды. Сервердегі қолданбалар мен қызметтердің аз болуы шабуыл алаңын кішірейтеді. Теория жүзінде, орнатуға аз патчтармен техникалық қызмет көрсету мен басқару аз болуы керек, ал [[Microsoft]] мәліметтері бойынша бүкіл сервер дискіде 3 ГБ орын алуы мүмкін. Бұл белгілі бір бағамен келеді - Windows Server 2008-дің «қалыпты» нұсқасына қайта орнатудан басқа жаңарту жолы жоқ. Шын мәнінде, графикалық интерфейс мүлдем жоқ - бәрі пәрмен жолынан орындалады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === IIS === Windows Server 2008 нұсқасымен бірге келетін веб-сервер IIS 7 listing нұсқамен салыстырғанда үлкен жаңарту болып табылады. «Қауіпсіздік және жалпы енгізу тұрғысынан айтарлықтай өзгерістер бар, бұл бұл нұсқаны өте тартымды етеді» - деді Колорадо штатының Боулдер қаласында орналасқан Focus Consulting компаниясының президенті және бас талдаушысы Барб Голдворм. Көпшіліктің назарын аударып отырған жаңа мүмкіндіктердің бірі - серверлерді (және сайттарды) басқаруды сайт әкімшілеріне олардың құқықтарын шектей отырып, тапсыру мүмкіндігі.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Рөлге негізделген орнату === Рөлге негізделген орнату - Server Core бағдарламасының онша экстремалды емес нұсқасы. Ол [[2003 жыл]]ы қосылғанымен, бұл нұсқада әлдеқайда кең ауқымды. Тұжырымдама мынада: қажетсіз компоненттерді жою (және қажетті қосымшаларды орнату) арқылы белгілі бір рөл үшін толық сервер орнатуын конфигурациялаудың орнына, сіз сервер атқаратын рөлді көрсетесіз, ал Windows қажет нәрсені орнатады - артық ештеңе жоқ. Бұл кез келген адамға қауіпсіздікке қауіп төндіруден басқа ештеңе істемейтін қажетсіз компоненттерді қосу арқылы шабуыл аймағын арттырмай, белгілі бір серверді қамтамасыз етуді жеңілдетеді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Тек оқуға арналған домен контроллерлері (RODC) === Филиалдарда серверлерін басқару үшін білікті IT қызметкерлерінің жетіспейтіні жаңалық емес, бірақ олар тағы бір, аз айтылатын мәселеге тап болады. Корпоративтік деректер орталықтары көбінесе физикалық тұрғыдан қорғалғанымен, филиалдардағы серверлерде сирек кездесетін физикалық қауіпсіздік болады. Бұл оларды негізгі корпоративтік серверлерге шабуылдар үшін ыңғайлы іске қосу алаңына айналдырады. RODC Active Directory дерекқорын тек оқуға арналған ету жолын ұсынады. Осылайша, филиалда жасалған кез келген зиян Active Directory жүйесін тұтастай уландыру үшін кері тарала алмайды. Ол сондай-ақ WAN сілтемелеріндегі трафикті азайтады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Жақсартылған терминалдық қызметтер === Windows Server 2008 жүйесінде терминалдық қызметтер бірнеше жолмен күшейтілді. TS RemoteApp қашықтағы пайдаланушыларға жергілікті компьютердің қатты дискісінде жұмыс істеп тұрғандай көрінетін орталықтандырылған қолданбаға (бүкіл жұмыс үстеліне емес) кіруге мүмкіндік береді. Бұл қолданбаларға веб-портал арқылы немесе жергілікті машинадағы дұрыс конфигурацияланған белгішені екі рет басу арқылы тікелей кіруге болады. TS Gateway сеанстарды қорғайды, олар кейін https арқылы туннельденеді, сондықтан пайдаланушыларға RemoteApps-ты интернет арқылы қауіпсіз пайдалану үшін [[VPN]] пайдаланудың қажеті жоқ . Жергілікті басып шығару да айтарлықтай жеңілдетілді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Желіге кіруді қорғау === [[Microsoft]] компаниясының Windows Server 2008 жүйесіне қосылатын клиенттердің патчталғанын, брандмауэрдің жұмыс істейтінін және корпоративтік қауіпсіздік саясатына сәйкес келетінін, ал олай істемейтіндерін қалпына келтіруге болатынын қамтамасыз ететін жүйесі пайдалы. Дегенмен, ұқсас функция үшінші тараптардан да қолжетімді болды және әлі де қолжетімді болып қала береді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Bitlocker === Bitlocker жүйесінің дискісін шифрлау қашықтағы филиалдарда немесе сервердің физикалық қауіпсіздігі оңтайлы емес кез келген жерде орналасқан серверлер үшін ақылға қонымды қауіпсіздік шарасы бола алады. Bitlocker шифрлауы сервер физикалық түрде жойылған немесе алынбалы медиадан басқа операциялық жүйеге жүктелген жағдайда деректерді қорғайды, бұл басқа жағдайда бұзушыға Windows ортасында қорғалған деректерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Тағы да, ұқсас функция үшінші тарап жеткізушілерінен қолжетімді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Windows PowerShell === [[Microsoft]]-тың жаңа (әдеттегідей) командалық жол қабығы мен сценарий тілі кейбір сервер әкімшілерінің, әсіресе Linux орталарында жұмыс істеуге үйренгендердің арасында танымал болды. Server 2008 бағдарламасына кіретін PowerShell кейбір тапсырмаларды графикалық интерфейс арқылы өтуге қарағанда жылдамырақ және оңайырақ орындай алады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> == Интерфейс == === GUI === Windows Server 2008 стандартты графикалық интерфейспен келеді. Онда терезелер, мәзірлер, батырмалар және басқару панельдері арқылы жүйені басқару мүмкіндігі бар. Интерфейс Windows Aero стиліне ұқсас, бірақ сервер нұсқасында ол әдепкі бойынша толық қосылмауы мүмкін (ресурсты үнемдеу). === Server Manager === Бұл жүйедегі ең басты басқару құралы. Server Manager арқылы: - сервер рөлдерін қосу/өшіру - қызметтерді басқару - жүйелік ақпаратты бақылау орындалады. === Control Panel === Жүйелік баптауларды өзгертуге арналған классикалық интерфейс. Мұнда желі, пайдаланушылар, қауіпсіздік және жабдық параметрлері бар. === Taskbar және Start Menu === Windows Server 2008 интерфейсі [[Windows Vista]] стиліндегі: - Start мәзірі - тапсырмалар жолағы (taskbar) - жылдам іске қосу элементтері арқылы жұмыс істейді. === Server Core интерфейсі === Бұл — графикалық интерфейсі жоқ минимал режим. Ол тек командалық жол (CMD немесе PowerShell) арқылы басқарылады. Бұл режим сервердің қауіпсіздігін және өнімділігін арттырады. === Windows Explorer === Файлдарды басқаруға арналған стандартты интерфейс. Қалталар, дисктер және жүйелік файлдар осы арқылы басқарылады.<ref>Windows Server 2008ді Windows Server 2003 пен салыстыру нәтижесі. 2026 01-22</ref> == Нұсқалары === === Standard === Бұл нұсқа шағын және орта бизнеске арналған. Негізгі серверлік функцияларды қамтиды: файл сервері, принт сервері, домен контроллері. === Enterprise === Орта және ірі ұйымдарға арналған кеңейтілген нұсқа. Көп процессорды қолдайды және жоғары тұрақтылық пен қосымша қауіпсіздік мүмкіндіктері бар. === Datacenter === Ірі деректер орталықтарына арналған ең қуатты нұсқа. Шексіз виртуализация құқықтары бар және үлкен серверлік жүктемелерге арналған. === Web Server === Тек веб-хостингке арналған жеңілдетілген нұсқа. IIS арқылы веб-сайттар мен веб-қосымшаларды іске қосуға бағытталған. === HPC Server === Жоғары өнімді есептеулерге арналған (High Performance Computing). Ғылыми есептеулер мен күрделі модельдеулер үшін қолданылады. === Foundation === Шағын бизнеске арналған ең қарапайым нұсқа. Шектеулі функциялармен, арзан лицензия ретінде ұсынылған.<ref>VMware Windows Server 2008</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} k45ggadcs3qk6lvbb9av54jldcchfc6 3582101 3582100 2026-04-12T06:22:58Z MuratbekErkebulan 162992 /* Тарихы */ 3582101 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Операциялық жүйе | Аты = <center> <span style="color:white;">Windows Server 2008</span> </center> |- | Отбасысы = Microsoft Windows | Логотипі = | Скриншоты = [[Сурет:2008 Windows Server logo.svg|222px]]<br>[[Сурет:VirtualBox Windows Server 2008 SP2 11 02 2025 13 47 58 Kopie.png|259px]] | Атауы = Windows Server 2008 кіргендегі login экраны | Жасаушы = [[Microsoft]] | Сайты = [https://www.microsoft.com] | Жағдайы = Жұмысын аяқтаған | Лицензиясы = Меншік бағдарламалық жасақтама | Компьютерлік платформасы = [[IA-32]] және [[x86]] (32-биттік жүйе), [[x64]] (64-биттік жүйе) | Жаңарту тәсілі = [[Windows Update]], [[System Center Configuration Manager|SCCM]] | Ядро типі = [[Hybrid kernel|Hybrid]] | Негізгі шыққан күні = 22 қазан 2009 | Ескеру = Өнім өмірлік циклі [[13 қаңтар]] [[2026 жыл|2026]]-да аяқталды }} '''Windows Server 2008''' — бұл Windows Server 2008 серверлік операциялық жүйесі, оны [[Microsoft]] компаниясы жасап, [[2008 жыл]]ы ресми түрде шығарған. Бұл жүйе [[Windows Server 2003]]-тен кейінгі маңызды жаңарту болып саналады және Windows NT архитектурасының негізінде дамыған серверлік платформалардың бірі болып табылады. Windows Server 2008 негізінен корпоративтік желілерде, деректер орталықтарында және интернет қызметтерін басқаруға арналған. Windows Server 2008 жүйесінің негізгі мақсаты — серверлік инфрақұрылымды күшейту, қауіпсіздікті арттыру және басқаруды жеңілдету. Бұл нұсқа [[Windows Vista]] операциялық жүйесінің ядросына негізделген, сондықтан графикалық интерфейс пен кейбір технологиялық мүмкіндіктері ұқсас болып келеді. Жүйеде жаңа Server Manager құралы енгізіліп, әкімшілерге сервер ролдерін оңай басқаруға мүмкіндік берілді. Бұл операциялық жүйенің маңызды жаңалықтарының бірі — Hyper-V виртуализация технологиясы. Ол бір физикалық серверде бірнеше виртуалды машинаны іске қосуға мүмкіндік береді. Бұл компанияларға ресурстарды тиімді пайдалануға және шығындарды азайтуға көмектесті. Сонымен қатар, жүйеде Active Directory қызметі жетілдіріліп, қауіпсіздік саясатын басқару мүмкіндіктері кеңейді. Windows Server 2008 бірнеше редакцияда шығарылды: Standard, Enterprise, Datacenter және Web Server. Әр редакция әртүрлі көлемдегі ұйымдарға арналған. Мысалы, Datacenter нұсқасы үлкен деректер орталықтарына арналса, Standard нұсқасы шағын және орта бизнеске лайықталған. Қауіпсіздік саласында да көптеген жақсартулар енгізілді. BitLocker дискіні шифрлау технологиясы қосылып, сервердегі деректерді қорғау деңгейі артты. Сонымен қатар, Network Access Protection (NAP) жүйесі желіге қосылатын құрылғыларды тексеріп, қауіпсіздік талаптарына сәйкес келмейтін құрылғыларды шектеуге мүмкіндік берді. [[Сурет:About box Windows 6.0.6002 (Windows Server 2008) (EN).png|190px|нобай|Windows Server 2008-дің winver терезесі]] == Тарихы == Windows Server 2008 — Microsoft компаниясы әзірлеген серверлік операциялық жүйе. Бұл жүйе алғашында “Longhorn Server” кодтық атауымен белгілі болды және Windows NT 6.0 архитектурасына негізделді. Ол Windows Server 2003-тен кейінгі маңызды жаңарту болып есептеледі. Windows Server 2008-дің даму процесі бірнеше жылға созылды. Алғашқы бета-нұсқалары [[2005 жыл]]ы пайда болды. Кейін Beta 2 ([[2006 жыл|2006]]), Beta 3 ([[2007 жыл|2007]]), Release Candidate 0 және Release Candidate 1 нұсқалары шығарылды. Бұл кезеңдер жүйенің тұрақтылығын тексеру және жаңа функцияларды сынау үшін қолданылды. Жүйе ресми түрде [[2008 жыл]]дың [[4 ақпан]]ында RTM (Release to Manufacturing) мәртебесін алды. Ал ресми түрде нарыққа [[2008 жыл]]дың [[27 ақпан]]ында шығарылды. Осылайша Windows Server 2008 коммерциялық қолжетімді серверлік операциялық жүйеге айналды. Windows Server 2008 [[Windows Vista]] ядросына негізделгендіктен, оның қауіпсіздік және басқару мүмкіндіктері жаңартылды. Жүйеде жаңа Server Manager құралы енгізілді, ол сервер ролдерін басқаруды жеңілдетті. Сонымен қатар Windows Firewall жетілдірілді және BitLocker дискіні шифрлау технологиясы қосылды. Ең маңызды жаңалықтарының бірі — Hyper-V виртуализация технологиясы. Бұл технология бір физикалық серверде бірнеше виртуалды машинаны іске қосуға мүмкіндік берді. Бұл компанияларға ресурстарды тиімді пайдалануға және шығындарды азайтуға көмектесті. Windows Server 2008 бірнеше редакцияда шығарылды: Standard, Enterprise, Datacenter және Web Server. Әр редакция әртүрлі ұйым деңгейлеріне арналған. Жүйенің негізгі қолдауы [[2015 жыл]]ы аяқталды, ал кеңейтілген қолдау [[2020 жыл]]дың [[14 қаңтар]]ында тоқтатылды. Кейбір қауіпсіздік жаңартулары Extended Security Updates (ESU) арқылы кейінгі жылдары берілді. Windows Server 2008 серверлік технологиялардың дамуында маңызды рөл атқарды. Ол виртуализацияны кең енгізіп, сервер басқаруын жеңілдетіп, қазіргі Windows Server жүйелерінің дамуына негіз болды.<ref>[https://learn.microsoft.com/en-us/lifecycle/products/windows-server-2008 Windows Server 2008]</ref> [[Сурет: VirtualBox Windows Server 2008 SP2 11 02 2025 13 32 31.png|190px|нобай|BSOD экраны]] == Функциялары == === Виртуалдандыру === Windows Server 2008 бастапқы іске қосылған кезде қолжетімді болмаса да, Microsoft компаниясының Hyper-V гипервизорға негізделген виртуалдандыру технологиясы көптеген ұйымдар үшін Server 2008-дің басты назар аударарлық орны болады деп уәде етеді. Ірі бизнестердің шамамен 75 пайызы виртуалдандыруды қолдана бастағанымен, серверлердің шамамен 10 пайызы ғана виртуалды машиналарды іске қосады. Бұл нарықтың әлі жетілмегенін білдіреді. Windows дүкендері үшін Server 2008 арқылы виртуалдандыру салыстырмалы түрде арзан және тәуекелсіз тәсіл болады. Қазіргі уақытта Hyper-V виртуалдандыру нарығының көшбасшысы VMware ұсына алатын виртуалдандырылған инфрақұрылымдық қолдауға ие емес. Ұлыбританияда орналасқан Butler Group компаниясының аға зерттеу талдаушысы Рой Иллсли Microsoft компаниясының көпшілік ойлағандай артта қалмағанын атап өтті. «Microsoft компаниясының System Center-ін ұмытпаңыз, ол толықтай интеграцияланған басқару жиынтығы және VM Manager-ді қамтиды. Әрине, ол тек Wintel ортасында жұмыс істейді, бірақ егер сізде Server 2008 және System Center болса, сізде өте тартымды ұсыныс бар. «[[Microsoft]] компаниясының Windows Server 2008 жүйесіне виртуалдандыру технологиясын енгізу арқылы жасап жатқан әрекеті Internet Explorer бағдарламасын Windows жүйесіне енгізуге ұқсайды», - деді Иллсли. «Бұл виртуалдандыру нарығына енудің айқын әрекеті». Іске қосылған кезде [[Microsoft]] компаниясының VMware-дің өте танымал VMotion өніміне ұқсас өнімі болуы екіталай (ол әкімшілерге виртуалды машиналарды жұмыс істеп тұрған кезде бір физикалық серверден екіншісіне жылжытуға мүмкіндік береді), бірақ мұндай өнім көп ұзамай қолжетімді болады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Сервер ядросы === Көптеген сервер әкімшілері, әсіресе [[Linux]] ортасында жұмыс істеуге үйренгендер, белгілі бір мамандандырылған серверді іске қосу үшін үлкен, мүмкіндіктерге толы операциялық жүйені орнатуды инстинктивті түрде ұнатпайды. Windows Server 2008 DHCP , DNS немесе басып шығару сервері сияқты белгілі бір сервер рөлін орындау үшін қажетті минималды орнатуды қамтамасыз ететін Server Core орнатуын ұсынады . Қауіпсіздік тұрғысынан бұл тартымды. Сервердегі қолданбалар мен қызметтердің аз болуы шабуыл алаңын кішірейтеді. Теория жүзінде, орнатуға аз патчтармен техникалық қызмет көрсету мен басқару аз болуы керек, ал [[Microsoft]] мәліметтері бойынша бүкіл сервер дискіде 3 ГБ орын алуы мүмкін. Бұл белгілі бір бағамен келеді - Windows Server 2008-дің «қалыпты» нұсқасына қайта орнатудан басқа жаңарту жолы жоқ. Шын мәнінде, графикалық интерфейс мүлдем жоқ - бәрі пәрмен жолынан орындалады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === IIS === Windows Server 2008 нұсқасымен бірге келетін веб-сервер IIS 7 listing нұсқамен салыстырғанда үлкен жаңарту болып табылады. «Қауіпсіздік және жалпы енгізу тұрғысынан айтарлықтай өзгерістер бар, бұл бұл нұсқаны өте тартымды етеді» - деді Колорадо штатының Боулдер қаласында орналасқан Focus Consulting компаниясының президенті және бас талдаушысы Барб Голдворм. Көпшіліктің назарын аударып отырған жаңа мүмкіндіктердің бірі - серверлерді (және сайттарды) басқаруды сайт әкімшілеріне олардың құқықтарын шектей отырып, тапсыру мүмкіндігі.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Рөлге негізделген орнату === Рөлге негізделген орнату - Server Core бағдарламасының онша экстремалды емес нұсқасы. Ол [[2003 жыл]]ы қосылғанымен, бұл нұсқада әлдеқайда кең ауқымды. Тұжырымдама мынада: қажетсіз компоненттерді жою (және қажетті қосымшаларды орнату) арқылы белгілі бір рөл үшін толық сервер орнатуын конфигурациялаудың орнына, сіз сервер атқаратын рөлді көрсетесіз, ал Windows қажет нәрсені орнатады - артық ештеңе жоқ. Бұл кез келген адамға қауіпсіздікке қауіп төндіруден басқа ештеңе істемейтін қажетсіз компоненттерді қосу арқылы шабуыл аймағын арттырмай, белгілі бір серверді қамтамасыз етуді жеңілдетеді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Тек оқуға арналған домен контроллерлері (RODC) === Филиалдарда серверлерін басқару үшін білікті IT қызметкерлерінің жетіспейтіні жаңалық емес, бірақ олар тағы бір, аз айтылатын мәселеге тап болады. Корпоративтік деректер орталықтары көбінесе физикалық тұрғыдан қорғалғанымен, филиалдардағы серверлерде сирек кездесетін физикалық қауіпсіздік болады. Бұл оларды негізгі корпоративтік серверлерге шабуылдар үшін ыңғайлы іске қосу алаңына айналдырады. RODC Active Directory дерекқорын тек оқуға арналған ету жолын ұсынады. Осылайша, филиалда жасалған кез келген зиян Active Directory жүйесін тұтастай уландыру үшін кері тарала алмайды. Ол сондай-ақ WAN сілтемелеріндегі трафикті азайтады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Жақсартылған терминалдық қызметтер === Windows Server 2008 жүйесінде терминалдық қызметтер бірнеше жолмен күшейтілді. TS RemoteApp қашықтағы пайдаланушыларға жергілікті компьютердің қатты дискісінде жұмыс істеп тұрғандай көрінетін орталықтандырылған қолданбаға (бүкіл жұмыс үстеліне емес) кіруге мүмкіндік береді. Бұл қолданбаларға веб-портал арқылы немесе жергілікті машинадағы дұрыс конфигурацияланған белгішені екі рет басу арқылы тікелей кіруге болады. TS Gateway сеанстарды қорғайды, олар кейін https арқылы туннельденеді, сондықтан пайдаланушыларға RemoteApps-ты интернет арқылы қауіпсіз пайдалану үшін [[VPN]] пайдаланудың қажеті жоқ . Жергілікті басып шығару да айтарлықтай жеңілдетілді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Желіге кіруді қорғау === [[Microsoft]] компаниясының Windows Server 2008 жүйесіне қосылатын клиенттердің патчталғанын, брандмауэрдің жұмыс істейтінін және корпоративтік қауіпсіздік саясатына сәйкес келетінін, ал олай істемейтіндерін қалпына келтіруге болатынын қамтамасыз ететін жүйесі пайдалы. Дегенмен, ұқсас функция үшінші тараптардан да қолжетімді болды және әлі де қолжетімді болып қала береді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Bitlocker === Bitlocker жүйесінің дискісін шифрлау қашықтағы филиалдарда немесе сервердің физикалық қауіпсіздігі оңтайлы емес кез келген жерде орналасқан серверлер үшін ақылға қонымды қауіпсіздік шарасы бола алады. Bitlocker шифрлауы сервер физикалық түрде жойылған немесе алынбалы медиадан басқа операциялық жүйеге жүктелген жағдайда деректерді қорғайды, бұл басқа жағдайда бұзушыға Windows ортасында қорғалған деректерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Тағы да, ұқсас функция үшінші тарап жеткізушілерінен қолжетімді.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> === Windows PowerShell === [[Microsoft]]-тың жаңа (әдеттегідей) командалық жол қабығы мен сценарий тілі кейбір сервер әкімшілерінің, әсіресе Linux орталарында жұмыс істеуге үйренгендердің арасында танымал болды. Server 2008 бағдарламасына кіретін PowerShell кейбір тапсырмаларды графикалық интерфейс арқылы өтуге қарағанда жылдамырақ және оңайырақ орындай алады.<ref name="n">{{cite web |url = https://www.serverwatch.com/servers/10-coolest-features-in-windows-server-2008/ |title = Windows Server 2008 жүйесіндегі ең керемет 10 мүмкіндік |website = |access-date = 20.05.2010 }}</ref> == Интерфейс == === GUI === Windows Server 2008 стандартты графикалық интерфейспен келеді. Онда терезелер, мәзірлер, батырмалар және басқару панельдері арқылы жүйені басқару мүмкіндігі бар. Интерфейс Windows Aero стиліне ұқсас, бірақ сервер нұсқасында ол әдепкі бойынша толық қосылмауы мүмкін (ресурсты үнемдеу). === Server Manager === Бұл жүйедегі ең басты басқару құралы. Server Manager арқылы: - сервер рөлдерін қосу/өшіру - қызметтерді басқару - жүйелік ақпаратты бақылау орындалады. === Control Panel === Жүйелік баптауларды өзгертуге арналған классикалық интерфейс. Мұнда желі, пайдаланушылар, қауіпсіздік және жабдық параметрлері бар. === Taskbar және Start Menu === Windows Server 2008 интерфейсі [[Windows Vista]] стиліндегі: - Start мәзірі - тапсырмалар жолағы (taskbar) - жылдам іске қосу элементтері арқылы жұмыс істейді. === Server Core интерфейсі === Бұл — графикалық интерфейсі жоқ минимал режим. Ол тек командалық жол (CMD немесе PowerShell) арқылы басқарылады. Бұл режим сервердің қауіпсіздігін және өнімділігін арттырады. === Windows Explorer === Файлдарды басқаруға арналған стандартты интерфейс. Қалталар, дисктер және жүйелік файлдар осы арқылы басқарылады.<ref>Windows Server 2008ді Windows Server 2003 пен салыстыру нәтижесі. 2026 01-22</ref> == Нұсқалары === === Standard === Бұл нұсқа шағын және орта бизнеске арналған. Негізгі серверлік функцияларды қамтиды: файл сервері, принт сервері, домен контроллері. === Enterprise === Орта және ірі ұйымдарға арналған кеңейтілген нұсқа. Көп процессорды қолдайды және жоғары тұрақтылық пен қосымша қауіпсіздік мүмкіндіктері бар. === Datacenter === Ірі деректер орталықтарына арналған ең қуатты нұсқа. Шексіз виртуализация құқықтары бар және үлкен серверлік жүктемелерге арналған. === Web Server === Тек веб-хостингке арналған жеңілдетілген нұсқа. IIS арқылы веб-сайттар мен веб-қосымшаларды іске қосуға бағытталған. === HPC Server === Жоғары өнімді есептеулерге арналған (High Performance Computing). Ғылыми есептеулер мен күрделі модельдеулер үшін қолданылады. === Foundation === Шағын бизнеске арналған ең қарапайым нұсқа. Шектеулі функциялармен, арзан лицензия ретінде ұсынылған.<ref>VMware Windows Server 2008</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} glqjkf7g8bnbou1job4znh9pxydphyx 3 778719 3581902 2026-04-11T19:03:20Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3581902 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Qairatasau}} -- [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылауы]]) 00:03, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) dwm64c1x4h26y961c0dybahs5i9ns5m 10 778720 3581904 2026-04-11T19:25:54Z TalgatSnow 143530 Жаңа бетте: {{Бүйірлі навигациялық кесте |атауы = AFI 100 Years... сериясы |тақырып = [[Америка кино институты]]ның рейтингтері |мәтін1 = {{plainlist| * [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм|100 жыл… 100 фильм]] (1998 және 2007) * AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік кино жұлдызы|100 жыл... 3581904 wikitext text/x-wiki {{Бүйірлі навигациялық кесте |атауы = AFI 100 Years... сериясы |тақырып = [[Америка кино институты]]ның рейтингтері |мәтін1 = {{plainlist| * [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм|100 жыл… 100 фильм]] (1998 және 2007) * [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік кино жұлдызы|100 жыл… 100 жұлдыз]] (1999) * [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік комедиялық фильм|100 жыл… 100 комедия]] (2000) * [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік шытырман оқиғалы фильм|100 жыл… 100 шытырман оқиға]] (2001) * [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік махаббат хикаясы|100 жыл… 100 құштарлық]] (2002) * [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік қаһарман мен зұлым|100 жыл… 100 қаһарман мен зұлым]] (2003) * [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм әні|100 жыл… 100 ән]] (2004) * [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік кино дәйексөзі|100 жыл… 100 дәйексөз]] (2005) * [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы үздік кино музыкасы|100 жыл… үздік кино музыкасы]] (2005) * [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік шабыттандыратын фильм|100 жыл… 100 шабыт]] (2006) * [[AFI нұсқасы бойынша үздік киномюзиклдер|100 жыл… үздік киномюзиклдер]] (2006) * [[AFI нұсқасы бойынша 10 жанрдағы 10 үздік фильм|100 жанрлық фильм]] (2008) }} }}<noinclude> [[Санат:Навигациялық үлгілер:Кинематограф]] [[Санат:Навигациялық үлгілер:АҚШ]] </noinclude> hpoxxnp7a9eevqvp3f353vylvvunwvq 3 778721 3581905 2026-04-11T19:35:32Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3581905 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Noahlink14}} -- [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 00:35, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) 89xcfn088ipt43szmmquk3epu4o2r5k 3 778722 3581906 2026-04-11T20:09:20Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3581906 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Tusenkronersmil}} -- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>Fани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 01:09, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) o5daptt6tifuwxfktin8ax4vq2uvhuy 0 778723 3581907 2026-04-11T20:26:13Z TalgatSnow 143530 Жаңа бетте: {{AFI 100 Years... series}} [[Америка кино институты]]ның нұсқасы бойынша '''үздік 100 америкалық фильм'''нің тізімі алғаш рет 1998 жылы жасалып, кейін 2007 жылы жаңартылды. Тізім 400 үміткердің арасынан іріктелді. Оны таңдауға киноиндустрияның 1500-ден астам өкілі (режиссерлер, сце... 3581907 wikitext text/x-wiki {{AFI 100 Years... series}} [[Америка кино институты]]ның нұсқасы бойынша '''үздік 100 америкалық фильм'''нің тізімі алғаш рет 1998 жылы жасалып, кейін 2007 жылы жаңартылды. Тізім 400 үміткердің арасынан іріктелді. Оны таңдауға киноиндустрияның 1500-ден астам өкілі (режиссерлер, сценаристер, актерлер, операторлар және т.б.), сондай-ақ кино тарихшылары мен киносыншылар қатысты. 1998 және 2007 жылғы нұсқалардың екеуінде де [[Орсон Уэллс]]тің «[[Азамат Кейн]]» туындысы ең үздік фильм деп танылып, рейтингтің көшін бастады. == Критерийлері == Фильмдер келесі критерийлер бойынша бағаланды<ref>{{Cite web|url=https://www.filmsite.org/afi100films.html|title=100 Greatest American Movies by AFI - Film Series|website=www.filmsite.org}}</ref>: * '''Толықметражды фильм:''' Көркем фильм форматындағы, ұзақтығы кемінде 60 минут болатын туындылар. * '''Америкалық фильм:''' Фильм ағылшын тілінде түсіріліп, негізгі қаржыландыру немесе өндірістік жұмыстары АҚШ-қа тиесілі болуы тиіс. (Кейбір туындылар, атап айтқанда, «[[Үшінші адам]]», «[[2001: Ғарыш одиссеясы]]» және «[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]» — Ұлыбританияда жасалған, бірақ америкалық студиялар тарапынан қаржыландырылып, таратылған. «[[Сақиналар әміршісі (кинотрилогия)|Сақиналар әміршісі]]» [[Жаңа Зеландия]]да түсірілгенімен, америкалық инвестиция есебінен жасалған). * '''Сыншылардың мойындауы:''' Баспасөз беттерінде ресми түрде жоғары бағалануы. * '''Негізгі марапаттардың иегері:''' Киноқоғамдастық ұйымдары мен ірі кинофестивальдердің бәсекелі марапаттарына ие болуы. * '''Уақыт сынынан өткен танымалдылық:''' Инфляцияны есепке алғандағы кассалық түсімдер, телетрансляциялар және бейнебасылымдардың сатылымы мен жалға алу көрсеткіштері. * '''Тарихи маңыздылығы:''' Техникалық жаңашылдық, тың баяндау тәсілдері немесе басқа да іргелі жетістіктері арқылы кино өнерінің тарихында із қалдыруы. * '''Мәдени ықпалы:''' Фильмнің стиль мен мазмұн тұрғысынан америкалық қоғамға тигізген әсері. == Тізім == {| class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="font-size: 85%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse; text-align: middle;" |- ! style="background:#B0C4DE"|№ ! style="background:#B0C4DE; width:20%;"|1998 жылғы тізім ! style="background:#B0C4DE; width:20%;"|Режиссері ! style="background:#B0C4DE"|Жыл ! style="background:#B0C4DE"|2007 ж қарай<br>позицияның өзгеруі ! style="background:#B0C4DE" class="unsortable"| ! style="background:#B0C4DE"|1998 ж бері<br>позицияның өзгеруі ! style="background:#B0C4DE; width:20%;"|2007 жылғы тізім ! style="background:#B0C4DE; width:20%;"|Режиссері ! style="background:#B0C4DE"|Жыл |- | 1 | ''[[Азамат Кейн]]'' | [[Орсон Уэллс]] | [[1941 жыл|1941]] | align="center" | {{steady}} | | align="center" | {{steady}} | ''[[Азамат Кейн]]'' | [[Орсон Уэллс]] | [[1941 жыл|1941]] |- | 2 | ''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]'' | [[Майкл Кёртис]] | [[1942 жыл|1942]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">1</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | ''[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]'' | [[Фрэнсис Форд Коппола]] | [[1972 жыл|1972]] |- | 3 | ''[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]'' | [[Фрэнсис Форд Коппола]] | [[1972 жыл|1972]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">1</font> | ''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]'' | [[Майкл Кёртис]] | [[1942 жыл|1942]] |- | 4 | ''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]'' | [[Виктор Флеминг]] | [[1939 жыл|1939]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">2</font> | | align="center" |{{increase}} <font color="green">20</font> | ''[[Құтырған бұқа]]'' | [[Мартин Скорсезе]] | [[1980 жыл|1980]] |- | 5 | ''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]'' | [[Дэвид Лин]] | [[1962 жыл|1962]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">2</font> | | align="center" | {{increase}} <font color="green">5</font> | ''[[Жаңбыр астындағы ән]]'' | [[Стэнли Донен]] және [[Джин Келли]] | [[1952 жыл|1952]] |- | 6 | ''[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]]'' | [[Виктор Флеминг]] | [[1939 жыл|1939]] | align="center" | {{decrease}} <font color="red">4</font> | | align="center" | {{decrease}} <font color="red">2</font> | ''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]'' | [[Виктор Флеминг]] | [[1939 жыл|1939]] |- | 7 | ''[[Түлек (фильм)|Түлек]]'' | [[Майк Николс]] | [[1967 жыл|1967]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">10</font> | | align="center" |{{decrease}} <font color="red">2</font> | ''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]'' | [[Дэвид Лин]] | [[1962 жыл|1962]] |- | 8 | ''[[Портта]]'' | [[Элиа Казан]] | [[1954 жыл|1954]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">11</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | ''[[Шиндлердің тізімі]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1993 жыл|1993]] |- | 9 | ''[[Шиндлердің тізімі]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1993 жыл|1993]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">52</font> | ''[[Бас айналу (фильм)|Бас айналу]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1958 жыл|1958]] |- | 10 | ''[[Жаңбыр астындағы ән]]'' | [[Стэнли Донен]] және [[Джин Келли]] | [[1952 жыл|1952]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">5</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">4</font> | ''[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]]'' | [[Виктор Флеминг]] | [[1939 жыл|1939]] |- | 11 | ''[[Бұл ғажайып өмір]]'' | [[Фрэнк Капра]] | [[1946 жыл|1946]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">9</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">65</font> | ''[[Үлкен қаланың оттары]]'' | [[Чарли Чаплин]] | [[1931 жыл|1931]] |- | 12 | ''[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1950 жыл|1950]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">4</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">84</font> | ''[[Іздеушілер (фильм)|Іздеушілер]]'' | [[Джон Форд]] | [[1956 жыл|1956]] |- | 13 | ''[[Квай өзені арқылы өтетін көпір]]'' | [[Дэвид Лин]] | [[1957 жыл|1957]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">23</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | ''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]'' | [[Джордж Лукас]] | [[1977 жыл|1977]] |- | 14 | ''[[Жазғытұрым жаз (фильм)|Джазда тек қыздар]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1959 жыл|1959]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">8</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">4</font> | ''[[Психо (фильм, 1960)|Психо]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1960 жыл|1960]] |- | 15 | ''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]'' | [[Джордж Лукас]] | [[1977 жыл|1977]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">7</font> | ''[[2001: Ғарыш одиссеясы]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1968 жыл|1968]] |- | 16 | ''[[Барлығы Ева туралы]]'' | [[Джозеф Лео Манкевич]] | [[1950 жыл|1950]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">12</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">4</font> | ''[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1950 жыл|1950]] |- | 17 | ''[[Африкалық патшайым (фильм)|Африкалық патшайым]]'' | [[Джон Хьюстон]] | [[1951 жыл|1951]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">48</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">10</font> | ''[[Түлек (фильм)|Түлек]]'' | [[Майк Николс]] | [[1967 жыл|1967]] |- | 18 | ''[[Психо]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1960 жыл|1960]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">4</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Генерал (фильм, 1926)|Генерал]]'' | [[Клайд Бракмэн]] және [[Бастер Китон]] | [[1926 жыл|1926]] |- | 19 | ''[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]]'' | [[Роман Полански]] | [[1974 жыл|1974]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">11</font> | ''[[Портта]]'' | [[Элиа Казан]] | [[1954 жыл|1954]] |- | 20 | ''[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]'' | [[Милош Форман]] | [[1975 жыл|1975]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">13</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">9</font> | ''[[Бұл ғажайып өмір]]'' | [[Фрэнк Капра]] | [[1946 жыл|1946]] |- | 21 | ''[[Ыза шоғыры (фильм)|Ыза шоғыры]]'' | [[Джон Форд]] | [[1940 жыл|1940]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | ''[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]]'' | [[Роман Полански]] | [[1974 жыл|1974]] |- | 22 | ''[[2001: Ғарыш одиссеясы]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1968 жыл|1968]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">7</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">8</font> | ''[[Жазғытұрым жаз (фильм)|Джазда тек қыздар]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1959 жыл|1959]] |- | 23 | ''[[Мальта сұңқары (фильм, 1941)|Мальта сұңқары]]'' | [[Джон Хьюстон]] | [[1941 жыл|1941]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">8</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | ''[[Ыза шоғыры (фильм)|Ыза шоғыры]]'' | [[Джон Форд]] | [[1940 жыл|1940]] |- | 24 | ''[[Құтырған бұқа]]'' | [[Мартин Скорсезе]] | [[1980 жыл|1980]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">20</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | ''[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1982 жыл|1982]] |- | 25 | ''[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1982 жыл|1982]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">9</font> | ''[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]'' | [[Роберт Маллиган]] | [[1962 жыл|1962]] |- | 26 | ''[[Доктор Стрейнджлав]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1964 жыл|1964]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">13</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">3</font> | ''[[Мистер Смит Вашингтонға барады]]'' | [[Фрэнк Капра]] | [[1939 жыл|1939]] |- | 27 | ''[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]]'' | [[Артур Пенн]] | [[1967 жыл|1967]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">15</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">6</font> | ''[[Тал түс (фильм)|Тал түс]]'' | [[Фред Циннеман]] | [[1952 жыл|1952]] |- | 28 | ''[[Бүгінгі күннің ақыретзаманы]]'' | [[Фрэнсис Форд Коппола]] | [[1979 жыл|1979]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">12</font> | ''[[Барлығы Ева туралы]]'' | [[Джозеф Лео Манкевич]] | [[1950 жыл|1950]] |- | 29 | ''[[Мистер Смит Вашингтонға барады]]'' | [[Фрэнк Капра]] | [[1939 жыл|1939]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">3</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">9</font> | ''[[Қос сақтандыру]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1944 жыл|1944]] |- | 30 | ''[[Сьерра-Мадре қазынасы (фильм)|Сьерра-Мадре қазынасы]]'' | [[Джон Хьюстон]] | [[1948 жыл|1948]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">8</font> | | align="center" |{{decrease}} <font color="red">2</font> | ''[[Бүгінгі күннің ақыретзаманы]]'' | [[Фрэнсис Форд Коппола]] | [[1979 жыл|1979]] |- |- | 31 | ''[[Энни Холл]]'' | [[Вуди Аллен]] | [[1977 жыл|1977]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">4</font> | | align="center" |{{decrease}} <font color="red">8</font> | ''[[Мальта сұңқары (фильм, 1941)|Мальта сұңқары]]'' | [[Джон Хьюстон]] | [[1941 жыл|1941]] |- | 32 | ''[[Өкіл әке 2]]'' | [[Фрэнсис Форд Коппола]] | [[1974 жыл|1974]] | align="center" | {{steady}} | | align="center" | {{steady}} | ''[[Өкіл әке 2]]'' | [[Фрэнсис Форд Коппола]] | [[1974 жыл|1974]] |- | 33 | ''[[Тал түс (фильм)|Тал түс]]'' | [[Фред Циннеман]] | [[1952 жыл|1952]] | align="center" |{{increase}} <font color="green">6</font> | | align="center" |{{decrease}} <font color="red">13</font> | ''[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]'' | [[Милош Форман]] | [[1975 жыл|1975]] |- | 34 | ''[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]'' | [[Роберт Маллиган]] | [[1962 жыл|1962]] | align="center" |{{increase}} <font color="green">9</font> | | align="center" |{{increase}} <font color="green">15</font> | ''[[Ақшақар және жеті ергежейлі (мультфильм, 1937)|Ақшақар және жеті ергежейлі]]'' | [[Дэвид Хэнд]] | [[1937 жыл|1937]] |- | 35 | ''[[Бұл бірде түнде болған еді]]'' | [[Фрэнк Капра]] | [[1934 жыл|1934]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">11</font> | | align="center" |{{decrease}} <font color="red">4</font> | ''[[Энни Холл]]'' | [[Вуди Аллен]] | [[1977 жыл|1977]] |- | 36 | ''[[Түнгі ковбой]]'' | [[Джон Шлезингер]] | [[1969 жыл|1969]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">7</font> | | align="center" |{{decrease}} <font color="red">23</font> | ''[[Квай өзені арқылы өтетін көпір]]'' | [[Дэвид Лин]] | [[1957 жыл|1957]] |- | 37 | ''[[Өміріміздің ең жақсы жылдары]]'' | [[Уильям Уайлер]] | [[1946 жыл|1946]] | align="center" | {{steady}} | | align="center" | {{steady}} | ''[[Өміріміздің ең жақсы жылдары]]'' | [[Уильям Уайлер]] | [[1946 жыл|1946]] |- | 38 | ''[[Қос сақтандыру]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1944 жыл|1944]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">9</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">8</font> | ''[[Сьерра-Мадре қазынасы (фильм)|Сьерра-Мадре қазынасы]]'' | [[Джон Хьюстон]] | [[1948 жыл|1948]] |- | 39 | ''[[Доктор Живаго (фильм, 1965)|Доктор Живаго]]'' | [[Дэвид Лин]] | [[1965 жыл|1965]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">13</font> | ''[[Доктор Стрейнджлав]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1964 жыл|1964]] |- | 40 | ''[[Солтүстік-Батыс арқылы Солтүстікке қарай]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1959 жыл|1959]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">15</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">15</font> | ''[[Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары]]'' | [[Роберт Уайз]] | [[1965 жыл|1965]] |- | 41 | ''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]'' | [[Джером Роббинс]] және [[Роберт Уайз]] | [[1961 жыл|1961]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">10</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | ''[[Кинг Конг (фильм, 1933)|Кинг Конг]]'' | [[Мериан Купер]] және [[Эрнест Шодсак]] | [[1933 жыл|1933]] |- | 42 | ''[[Ауладағы терезе]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1954 жыл|1954]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">6</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">15</font> | ''[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]]'' | [[Артур Пенн]] | [[1967 жыл|1967]] |- | 43 | ''[[Кинг Конг (фильм, 1933)|Кинг Конг]]'' | [[Мериан Купер]] және [[Эрнест Шодсак]] | [[1933 жыл|1933]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">7</font> | ''[[Түнгі ковбой]]'' | [[Джон Шлезингер]] | [[1969 жыл|1969]] |- | 44 | ''[[Ұлттың тууы]]'' | [[Дэвид Уорк Гриффит]] | [[1915 жыл|1915]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">7</font> | ''[[Филадельфиялық хикая]]'' | [[Джордж Кьюкор]] | [[1940 жыл|1940]] |- | 45 | ''[[«Қалау» трамвайы (фильм, 1951)|«Қалау» трамвайы]]'' | [[Элиа Казан]] | [[1951 жыл|1951]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">24</font> | ''[[Шейн (фильм)|Шейн]]'' | [[Джордж Стивенс]] | [[1953 жыл|1953]] |- | 46 | ''[[Бұрандалы апельсин (фильм)|Бұрандалы апельсин]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1971 жыл|1971]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">24</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">11</font> | ''[[Бұл бірде түнде болған еді]]'' | [[Фрэнк Капра]] | [[1934 жыл|1934]] |- | 47 | ''[[Такси жүргізушісі (фильм, 1976)|Такси жүргізушісі]]'' | [[Мартин Скорсезе]] | [[1976 жыл|1976]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">5</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | ''[[«Қалау» трамвайы (фильм, 1951)|«Қалау» трамвайы]]'' | [[Элиа Казан]] | [[1951 жыл|1951]] |- | 48 | ''[[Жақтар (фильм)|Жақтар]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1975 жыл|1975]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">8</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">6</font> | ''[[Ауладағы терезе]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1954 жыл|1954]] |- | 49 | ''[[Ақшақар және жеті ергежейлі (мультфильм, 1937)|Ақшақар және жеті ергежейлі]]'' | [[Дэвид Хэнд]] | [[1937 жыл|1937]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">15</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Төзімсіздік (фильм)|Төзімсіздік]]'' | [[Дэвид Уорк Гриффит]] | [[1916 жыл|1916]] |- | 50 | ''[[Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид]]'' | [[Джордж Рой Хилл]] | [[1969 жыл|1969]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">23</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]'' | [[Питер Джексон]] | [[2001 жыл|2001]] |- | 51 | ''[[Филадельфиялық хикая]]'' | [[Джордж Кьюкор]] | [[1940 жыл|1940]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">7</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">10</font> | ''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]'' | [[Джером Роббинс]] және [[Роберт Уайз]] | [[1961 жыл|1961]] |- | 52 | ''[[Осыдан кейін мәңгілікке (фильм)|Осыдан кейін мәңгілікке]]'' | [[Фред Циннеман]] | [[1953 жыл|1953]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">5</font> | ''[[Такси жүргізушісі (фильм, 1976)|Такси жүргізушісі]]'' | [[Мартин Скорсезе]] | [[1976 жыл|1976]] |- | 53 | ''[[Амадей (фильм)|Амадей]]'' | [[Милош Форман]] | [[1984 жыл|1984]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">26</font> | ''[[Киікке аңшылық (фильм)|Киікке аңшылық]]'' | [[Майкл Чимино]] | [[1978 жыл|1978]] |- | 54 | ''[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]'' | [[Льюис Майлстоун]] | [[1930 жыл|1930]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | ''[[Әскери-далалық госпиталь (фильм)|Әскери-далалық госпиталь]]'' | [[Роберт Олтмен]] | [[1970 жыл|1970]] |- | 55 | ''[[Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары]]'' | [[Роберт Уайз]] | [[1965 жыл|1965]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">15</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">15</font> | ''[[Солтүстік-Батыс арқылы Солтүстікке қарай]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1959 жыл|1959]] |- | 56 | ''[[Әскери-далалық госпиталь (фильм)|Әскери-далалық госпиталь]]'' | [[Роберт Олтмен]] | [[1970 жыл|1970]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">8</font> | ''[[Жақтар (фильм)|Жақтар]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1975 жыл|1975]] |- | 57 | ''[[Үшінші адам]]'' | [[Кэрол Рид]] | [[1949 жыл|1949]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">21</font> | ''[[Рокки]]'' | [[Джон Эвилдсен]] | [[1976 жыл|1976]] |- | 58 | ''[[Фантазия (мультфильм)|Фантазия]]'' | Сэмюель Армстронг және т.б. | [[1940 жыл|1940]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">16</font> | ''[[Алтын безгегі (фильм)|Алтын безгегі]]'' | [[Чарли Чаплин]] | [[1925 жыл|1925]] |- | 59 | ''[[Себепсіз бүлікші]]'' | [[Николас Рей]] | [[1955 жыл|1955]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Нэшвилл (фильм)|Нэшвилл]]'' | [[Роберт Олтмен]] | [[1975 жыл|1975]] |- | 60 | ''[[Индиана Джонс: Жоғалған кеме іздеуінде]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1981 жыл|1981]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">6</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">25</font> | ''[[Үйрек сорпасы (фильм)|Үйрек сорпасы]]'' | [[Лео Маккэри]] | [[1933 жыл|1933]] |- | 61 | ''[[Бас айналу (фильм)|Бас айналу]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1958 жыл|1958]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">52</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Салливанның саяхаты]]'' | [[Престон Стёрджес]] | [[1941 жыл|1941]] |- | 62 | ''[[Тутси (фильм)|Тутси]]'' | [[Сидни Поллак]] | [[1982 жыл|1982]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">7</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">15</font> | ''[[Америкалық граффити]]'' | [[Джордж Лукас]] | [[1973 жыл|1973]] |- | 63 | ''[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]]'' | [[Джон Форд]] | [[1939 жыл|1939]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Кабаре (фильм)|Кабаре]]'' | [[Боб Фосс]] | [[1972 жыл|1972]] |- | 64 | ''[[Үшінші дәрежелі жақын байланыстар]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1977 жыл|1977]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | ''[[Тележелі]]'' | [[Сидни Люмет]] | [[1976 жыл|1976]] |- | 65 | ''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]'' | [[Джонатан Демми]] | [[1991 жыл|1991]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">9</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">48</font> | ''[[Африкалық патшайым (фильм)|Африкалық патшайым]]'' | [[Джон Хьюстон]] | [[1951 жыл|1951]] |- | 66 | ''[[Тележелі]]'' | [[Сидни Люмет]] | [[1976 жыл|1976]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">6</font> | ''[[Индиана Джонс: Жоғалған кеме іздеуінде]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1981 жыл|1981]] |- | 67 | ''[[Маньчжурия үміткері (фильм, 1962)|Маньчжурия үміткері]]'' | [[Джон Франкенхаймер]] | [[1962 жыл|1962]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады? (фильм)|Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]'' | [[Майк Николс]] | [[1966 жыл|1966]] |- | 68 | ''[[Париждегі америкалық (фильм)|Париждегі америкалық]]'' | [[Винсент Миннелли]] | [[1951 жыл|1951]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">30</font> | ''[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]'' | [[Клинт Иствуд]] | [[1992 жыл|1992]] |- | 69 | ''[[Шейн (фильм)|Шейн]]'' | [[Джордж Стивенс]] | [[1953 жыл|1953]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">24</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">7</font> | ''[[Тутси (фильм)|Тутси]]'' | [[Сидни Поллак]] | [[1982 жыл|1982]] |- | 70 | ''[[Француз байланысшысы (фильм)|Француз байланысшысы]]'' | [[Уильям Фридкин]] | [[1971 жыл|1971]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">23</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">24</font> | ''[[Бұрандалы апельсин (фильм)|Бұрандалы апельсин]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1971 жыл|1971]] |- | 71 | ''[[Форрест Гамп]]'' | [[Роберт Земекис]] | [[1994 жыл|1994]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">5</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1998 жыл|1998]] |- | 72 | ''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]'' | [[Уильям Уайлер]] | [[1959 жыл|1959]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">28</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Шоушенктен қашу]]'' | [[Фрэнк Дарабонт]] | [[1994 жыл|1994]] |- | 73 | ''[[Асулы асу (фильм, 1939)|Асулы асу]]'' | [[Уильям Уайлер]] | [[1939 жыл|1939]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">23</font> | ''[[Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид]]'' | [[Джордж Рой Хилл]] | [[1969 жыл|1969]] |- | 74 | ''[[Алтын безгегі (фильм)|Алтын безгегі]]'' | [[Чарли Чаплин]] | [[1925 жыл|1925]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">16</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">9</font> | ''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]'' | [[Джонатан Демми]] | [[1991 жыл|1991]] |- | 75 | ''[[Қасқырлармен билеу]]'' | [[Кевин Костнер]] | [[1990 жыл|1990]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Оңтүстіктің аптап түнінде (фильм)|Оңтүстіктің аптап түнінде]]'' | [[Норман Джуисон]] | [[1967 жыл|1967]] |- | 76 | ''[[Үлкен қаланың оттары]]'' | [[Чарли Чаплин]] | [[1931 жыл|1931]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">65</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">5</font> | ''[[Форрест Гамп]]'' | [[Роберт Земекис]] | [[1994 жыл|1994]] |- | 77 | ''[[Америкалық граффити]]'' | [[Джордж Лукас]] | [[1973 жыл|1973]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">15</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Президенттің бүкіл жасағы]]'' | [[Алан Пакула]] | [[1976 жыл|1976]] |- | 78 | ''[[Рокки]]'' | [[Джон Эвилдсен]] | [[1976 жыл|1976]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">21</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">3</font> | ''[[Жаңа заман (фильм)|Жаңа заман]]'' | [[Чарли Чаплин]] | [[1936 жыл|1936]] |- | 79 | ''[[Киікке аңшылық (фильм)|Киікке аңшылық]]'' | [[Майкл Чимино]] | [[1978 жыл|1978]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">26</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | ''[[Жабайы топ (фильм)|Жабайы топ]]'' | [[Сэм Пекинпа]] | [[1969 жыл|1969]] |- | 80 | ''[[Жабайы топ (фильм)|Жабайы топ]]'' | [[Сэм Пекинпа]] | [[1969 жыл|1969]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">13</font> | ''[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1960 жыл|1960]] |- | 81 | ''[[Жаңа заман (фильм)|Жаңа заман]]'' | [[Чарли Чаплин]] | [[1936 жыл|1936]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">3</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Спартак (фильм, 1960)|Спартак]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1960 жыл|1960]] |- | 82 | ''[[Алып (фильм)|Алып]]'' | [[Джордж Стивенс]] | [[1956 жыл|1956]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Күннің шығуы (фильм)|Күннің шығуы]]'' | [[Фридрих Вильгельм Мурнау]] | [[1927 жыл|1927]] |- | 83 | ''[[Взвод (фильм)|Взвод]]'' | [[Оливер Стоун]] | [[1986 жыл|1986]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">3</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]'' | [[Джеймс Кэмерон]] | [[1997 жыл|1997]] |- | 84 | ''[[Фарго (фильм)|Фарго]]'' | [[Ағайынды Коэндер]] | [[1996 жыл|1996]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">4</font> | ''[[Жеңіл шабандоз]]'' | [[Дэннис Хоппер]] | [[1969 жыл|1969]] |- | 85 | ''[[Үйрек сорпасы (фильм)|Үйрек сорпасы]]'' | [[Лео Маккэри]] | [[1933 жыл|1933]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">25</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Операдағы кеш]]'' | [[Сэм Вуд]] | [[1935 жыл|1935]] |- | 86 | ''[[«Баунтидегі» бүлік (фильм, 1935)|«Баунтидегі» бүлік]]'' | [[Фрэнк Ллойд]] | [[1935 жыл|1935]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">3</font> | ''[[Взвод (фильм)|Взвод]]'' | [[Оливер Стоун]] | [[1986 жыл|1986]] |- | 87 | ''[[Франкенштейн (фильм, 1931)|Франкенштейн]]'' | [[Джеймс Уэйл]] | [[1931 жыл|1931]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[12 ашулы кісі (фильм, 1957)|12 ашулы кісі]]'' | [[Сидни Люмет]] | [[1957 жыл|1957]] |- | 88 | ''[[Жеңіл шабандоз]]'' | [[Дэннис Хоппер]] | [[1969 жыл|1969]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">4</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">9</font> | ''[[Сәбиді тәрбиелеу]]'' | [[Говард Хоукс]] | [[1938 жыл|1938]] |- | 89 | ''[[Паттон (фильм)|Паттон]]'' | [[Франклин Шеффнер]] | [[1970 жыл|1970]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Алтыншы сезім (фильм, 1999)|Алтыншы сезім]]'' | [[М. Найт Шьямалан]] | [[1999 жыл|1999]] |- | 90 | ''[[Джаз әншісі (фильм, 1927)|Джаз әншісі]]'' | [[Алан Кросланд]] | [[1927 жыл|1927]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Свинг уақыты (фильм)|Свинг уақыты]]'' | [[Джордж Стивенс]] | [[1936 жыл|1936]] |- | 91 | ''[[Менің сұлу ледиім (фильм, 1964)|Менің сұлу ледиім]]'' | [[Джордж Кьюкор]] | [[1964 жыл|1964]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Софидің таңдауы (фильм)|Софидің таңдауы]]'' | [[Алан Пакула]] | [[1982 жыл|1982]] |- | 92 | ''[[Күн астындағы орын (фильм)|Күн астындағы орын]]'' | [[Джордж Стивенс]] | [[1951 жыл|1951]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | ''[[Жақсы жігіттер]]'' | [[Мартин Скорсезе]] | [[1990 жыл|1990]] |- | 93 | ''[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1960 жыл|1960]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">13</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">23</font> | ''[[Француз байланысшысы (фильм)|Француз байланысшысы]]'' | [[Уильям Фридкин]] | [[1971 жыл|1971]] |- | 94 | ''[[Жақсы жігіттер]]'' | [[Мартин Скорсезе]] | [[1990 жыл|1990]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | ''[[Қойыртпақ шығарма]]'' | [[Квентин Тарантино]] | [[1994 жыл|1994]] |- | 95 | ''[[Қойыртпақ шығарма]]'' | [[Квентин Тарантино]] | [[1994 жыл|1994]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Соңғы киносеанс]]'' | [[Питер Богданович]] | [[1971 жыл|1971]] |- | 96 | ''[[Іздеушілер (фильм)|Іздеушілер]]'' | [[Джон Форд]] | [[1956 жыл|1956]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">84</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Дұрыс жаса! (фильм)|Дұрыс жаса!]]'' | [[Спайк Ли]] | [[1989 жыл|1989]] |- | 97 | ''[[Сәбиді тәрбиелеу]]'' | [[Говард Хоукс]] | [[1938 жыл|1938]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">9</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Пышақ үстімен жүгіруші]]'' | [[Ридли Скотт]] | [[1982 жыл|1982]] |- | 98 | ''[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]'' | [[Клинт Иствуд]] | [[1992 жыл|1992]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">30</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | ''[[Янки Дудл Денди]]'' | [[Майкл Кёртис]] | [[1942 жыл|1942]] |- | 99 | ''[[Түскі асқа кім келетінін тап?]]'' | [[Стэнли Крамер]] | [[1967 жыл|1967]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Ойыншықтар хикаясы]]'' | [[Джон Лассетер]] | [[1995 жыл|1995]] |- | 100 | ''[[Янки Дудл Денди]]'' | [[Майкл Кёртис]] | [[1942 жыл|1942]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">28</font> | ''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]'' | [[Уильям Уайлер]] | [[1959 жыл|1959]] |} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.afi.com/100years/movies.aspx Ресми сайт] (1998) {{ref-en}} * [http://www.afi.com/100years/movies10.aspx Ресми сайт] (2007) {{ref-en}} * [http://www.afi.com/Docs/100Years/movies400.pdf Номинанттар тізімі (400)] (1998) {{ref-en}} * [http://www.afi.com/Docs/100Years/Movies_ballot_06.pdf Номинанттар тізімі (400)] (2007) {{ref-en}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Кинематографиялық рейтингтер]] [[Санат:Фильмдер тізімі]] [[Санат:AFI 100 жыл]] n1euajt1lmaxra3yebmwhkvg6a0vaml 0 778724 3581913 2026-04-11T21:02:20Z Casserium 68287 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Марат Кенжеғалиұлы Әшім | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі | Ту =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2 =Flag of Ka... 3581913 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Марат Кенжеғалиұлы Әшім | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі | Ту =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2 =Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 9 қыркүйек 2025 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] Протокол қызметінің бастығы | Ту_2 =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_2 =Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 15 наурыз 2023 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады_2 = | Президент_2 = Қасым-Жомарт Тоқаев | Ізашары_2 = [[Дмитрий Леонидович Михно|Дмитрий Михно]] | Ізбасары_2 = | Туған күні = 13.05.1987 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] | Мамандығы = дипломат, экономист | Қолтаңбасы = | Commons = | Марапаттары = {{Қатар|{{Құрмет ордені}} }} | Сайты = }} '''Марат Кенжеғалиұлы Әшім''' ([[13 мамыр]] [[1987 жыл|1987]], [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер, дипломат, экономист, 2023 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] Протокол қызметінің бастығы және 2025 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі. II сыныпты Төтенше және Өкiлеттi Уәкiл дипломатиялық дәрежесі бар. == Өмірбаяны == Марат Әшім 1987 жылы [[Алматы]] қаласында туған. 2008 жылы [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде]] халықаралық қатынастар мамандығы бойынша және 2010 жылы экономика және бизнес мамандығы бойынша білім алып, бакалавр дәрежелерін алған. 2010 жылы халықаралық қатынастар магистрі мамандығы бойынша Президент жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Дипломатия институтын тәмамдаған. 2008-2009 жылдары «Казахстанская Финансовая Корпорация — Service» ЖШС заңгері болып қызмет атқарған. 2009 жылы [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|Сыртқы істер министрлігі]] әкімшілік және бақылау департаментінің атташесі болып жұмыс істеді. Ал 2010-2012 жылдары Сыртқы істер министрлігі Мемлекеттік протокол қызметінің үшінші хатшысы болды. 2012 жылдан бастап ол Президентінің Протокол қызметінде жұмыс істейді. 2012-2023 жылдары Президент Протокол қызметінің референті, сарапшысы, консультанты, инспекторы, сектор меңгерушісі, Протокол қызметі бастығының орынбасары болып еңбек етті. 2023 жылғы наурыздан бастап — Президенттің Протокол қызметінің бастығы. 2025 жылғы 9 қыркүйек күні алдыңғы лауазымына қоса Президенттің кеңесшісі болып тағайындалды.<ref name="ashim">[https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasy-prezidentinin-kenesshisi-prezident-protokoly-kyzmetinin-bastygy-ashim-marat-kenzhegaliuly-982723 Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі – Президент Протоколы қызметінің бастығы Әшім Марат Кенжеғалиұлы]</ref> == Марапаттары == «Құрмет» орденімен, «Ерен еңбегі үшін» медалімен және басқа да мерейтойлық медальдарымен марапатталған.<ref name="ashim" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]] tn15eqis8p8yr0bhb7u866isvlc19kt 3581914 3581913 2026-04-11T21:03:56Z Casserium 68287 3581914 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Марат Кенжеғалиұлы Әшім | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі | Ту =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2 =Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 9 қыркүйек 2025 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] Протокол қызметінің бастығы | Ту_2 =Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_2 =Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 15 наурыз 2023 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады_2 = | Президент_2 = Қасым-Жомарт Тоқаев | Ізашары_2 = [[Дмитрий Леонидович Михно|Дмитрий Михно]] | Ізбасары_2 = | Туған күні = 13.05.1987 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] | Мамандығы = дипломат, экономист | Қолтаңбасы = | Commons = | Марапаттары = {{Қатар|{{Құрмет ордені}} }} | Сайты = }} '''Марат Кенжеғалиұлы Әшім''' ([[13 мамыр]] [[1987 жыл|1987]]<ref>[https://prg.kz/document/?doc_id=38587334 Ашим Марат Кенжегалиулы (персональная справка)]</ref>, [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер, дипломат, экономист, 2023 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] Протокол қызметінің бастығы және 2025 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенттің]] кеңесшісі. II сыныпты Төтенше және Өкiлеттi Уәкiл дипломатиялық дәрежесі бар. == Өмірбаяны == Марат Әшім 1987 жылы [[Алматы]] қаласында туған. 2008 жылы [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде]] халықаралық қатынастар мамандығы бойынша және 2010 жылы экономика және бизнес мамандығы бойынша білім алып, бакалавр дәрежелерін алған. 2010 жылы халықаралық қатынастар магистрі мамандығы бойынша Президент жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Дипломатия институтын тәмамдаған. 2008-2009 жылдары «Казахстанская Финансовая Корпорация — Service» ЖШС заңгері болып қызмет атқарған. 2009 жылы [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|Сыртқы істер министрлігі]] әкімшілік және бақылау департаментінің атташесі болып жұмыс істеді. Ал 2010-2012 жылдары Сыртқы істер министрлігі Мемлекеттік протокол қызметінің үшінші хатшысы болды. 2012 жылдан бастап ол Президентінің Протокол қызметінде жұмыс істейді. 2012-2023 жылдары Президент Протокол қызметінің референті, сарапшысы, консультанты, инспекторы, сектор меңгерушісі, Протокол қызметі бастығының орынбасары болып еңбек етті. 2023 жылғы наурыздан бастап — Президенттің Протокол қызметінің бастығы. 2025 жылғы 9 қыркүйек күні алдыңғы лауазымына қоса Президенттің кеңесшісі болып тағайындалды.<ref name="ashim">[https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasy-prezidentinin-kenesshisi-prezident-protokoly-kyzmetinin-bastygy-ashim-marat-kenzhegaliuly-982723 Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі – Президент Протоколы қызметінің бастығы Әшім Марат Кенжеғалиұлы]</ref> == Марапаттары == «Құрмет» орденімен, «Ерен еңбегі үшін» медалімен және басқа да мерейтойлық медальдарымен марапатталған.<ref name="ashim" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]] ryp6pi4lpsc6cm6j999a4r4mqi8bzg3 3 778725 3581915 2026-04-11T22:03:20Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3581915 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Buminkhagan}} -- [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 03:03, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) bub0pnmictpsk4w0xo565k18whx7aun 3 778726 3581917 2026-04-11T23:35:00Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3581917 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Edeltufo}} -- [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 04:35, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) o3zmzzefjxg4n9rha9odha1p7stt9kv 3 778727 3581918 2026-04-12T00:49:32Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3581918 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=TheseheadscanTALK}} -- [[Қатысушы:Салиха|Салиха]] ([[Қатысушы талқылауы:Салиха|талқылауы]]) 05:49, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) sk2p0p7s0a93ht6sjm3sm52e3tn0433 0 778728 3581960 2026-04-12T03:26:47Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Исфандияр хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады =... 3581960 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Исфандияр хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1623 | Басқаруын аяқтады = 1643 | Президент = | Ізашары = Хабаш сұлтан<br>[[Елбарыс сұлтан]] (1621–1623) | Ізбасары = [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Араб Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Юшан сұлтан<br>Ашраф сұлтан | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Исфандияр хан''' (1643 жылы қайтыс болған) — [[Хорезм|Хорезм мемлекетінде]] 1623–1643 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. 96swge00ej6v9w3k6jf8bjnlx2mk7vp 3581962 3581960 2026-04-12T03:28:32Z 1nter pares 146705 3581962 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Исфандияр хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1623 | Басқаруын аяқтады = 1643 | Президент = | Ізашары = Хабаш сұлтан<br>[[Елбарыс сұлтан]] (1621–1623) | Ізбасары = [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Араб Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Юшан сұлтан<br>Ашраф сұлтан | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Исфандияр хан''' (1643 жылы қайтыс болған) — [[Хорезм|Хорезм мемлекетінде]] 1623–1643 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Билікке келуі == ​Исфандияр хан — [[Араб Мұхаммед хан]]ның ұлы және өзбек ханы Жәдігер ханның ұрпағы. Ол билікке ағайынды [[Хабаш сұлтан]] мен [[Елбарыс сұлтан]] қайтыс болғаннан кейін 1623 жылы келді. Ол 1643 жылға дейін билік жүргізді. Билік құрған кезеңінде өзбектің найман тайпасына қарсы соғыс жүргізді.<ref>Веселовский Н.И. Очерк историко-географических сведений о Хивинском ханстве. Спб,1877,с.133</ref> h7uxxnoxdl63869fmgjdibll2uanrk1 3581963 3581962 2026-04-12T03:30:01Z 1nter pares 146705 3581963 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Исфандияр хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1623 | Басқаруын аяқтады = 1643 | Президент = | Ізашары = Хабаш сұлтан<br>[[Елбарыс сұлтан]] (1621–1623) | Ізбасары = [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Араб Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Юшан сұлтан<br>Ашраф сұлтан | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Исфандияр хан''' (1643 жылы қайтыс болған) — [[Хорезм|Хорезм мемлекетінде]] 1623–1643 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Билікке келуі == ​Исфандияр хан — [[Араб Мұхаммед хан]]ның ұлы және өзбек ханы Жәдігер ханның ұрпағы. Ол билікке ағайынды [[Хабаш сұлтан]] мен [[Елбарыс сұлтан]] қайтыс болғаннан кейін 1623 жылы келді. Ол 1643 жылға дейін билік жүргізді. Билік құрған кезеңінде өзбектің найман тайпасына қарсы соғыс жүргізді.<ref>Веселовский Н.И. Очерк историко-географических сведений о Хивинском ханстве. Спб,1877,с.133</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} r3dllreoox1kr6dmqa23e0q6ta77hl9 3581964 3581963 2026-04-12T03:30:53Z 1nter pares 146705 3581964 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Исфандияр хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1623 | Басқаруын аяқтады = 1643 | Президент = | Ізашары = Хабаш сұлтан<br>[[Елбарыс сұлтан]] (1621–1623) | Ізбасары = [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1643 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Үргеніш|Үргеніште}} | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Араб Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Юшан сұлтан<br>Ашраф сұлтан | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Исфандияр хан''' (1643 жылы қайтыс болған) — [[Хорезм|Хорезм мемлекетінде]] 1623–1643 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Билікке келуі == ​Исфандияр хан — [[Араб Мұхаммед хан]]ның ұлы және өзбек ханы Жәдігер ханның ұрпағы. Ол билікке ағайынды [[Хабаш сұлтан]] мен [[Елбарыс сұлтан]] қайтыс болғаннан кейін 1623 жылы келді. Ол 1643 жылға дейін билік жүргізді. Билік құрған кезеңінде өзбектің найман тайпасына қарсы соғыс жүргізді.<ref>Веселовский Н.И. Очерк историко-географических сведений о Хивинском ханстве. Спб,1877,с.133</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} dg63b869v5lgl4ojc2edtqvjgvid4sp 3581965 3581964 2026-04-12T03:31:06Z 1nter pares 146705 «[[Санат:Хорезм билеушілері|Хорезм билеушілері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3581965 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Исфандияр хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1623 | Басқаруын аяқтады = 1643 | Президент = | Ізашары = Хабаш сұлтан<br>[[Елбарыс сұлтан]] (1621–1623) | Ізбасары = [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1643 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Үргеніш|Үргеніште}} | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Араб Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Юшан сұлтан<br>Ашраф сұлтан | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Исфандияр хан''' (1643 жылы қайтыс болған) — [[Хорезм|Хорезм мемлекетінде]] 1623–1643 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Билікке келуі == ​Исфандияр хан — [[Араб Мұхаммед хан]]ның ұлы және өзбек ханы Жәдігер ханның ұрпағы. Ол билікке ағайынды [[Хабаш сұлтан]] мен [[Елбарыс сұлтан]] қайтыс болғаннан кейін 1623 жылы келді. Ол 1643 жылға дейін билік жүргізді. Билік құрған кезеңінде өзбектің найман тайпасына қарсы соғыс жүргізді.<ref>Веселовский Н.И. Очерк историко-географических сведений о Хивинском ханстве. Спб,1877,с.133</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] 11d334sbekcnjfizfq2hwxqldxjcr5v 3581968 3581965 2026-04-12T03:32:33Z 1nter pares 146705 3581968 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Исфандияр хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1623 | Басқаруын аяқтады = 1643 | Президент = | Ізашары = Хабаш сұлтан<br>[[Елбарыс сұлтан]] (1621–1623) | Ізбасары = [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1643 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Үргеніш|Үргеніште}} | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Араб Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Юшан сұлтан<br>Ашраф сұлтан | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Исфандияр хан''' (1643 жылы қайтыс болған) — [[Хорезм|Хорезм мемлекетінде]] 1623–1643 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Билікке келуі == ​Исфандияр хан — [[Араб Мұхаммед хан]]ның ұлы және өзбек ханы Жәдігер ханның ұрпағы. Ол билікке ағайынды [[Хабаш сұлтан]] мен [[Елбарыс сұлтан]] қайтыс болғаннан кейін 1623 жылы келді. Ол 1643 жылға дейін билік жүргізді. Билік құрған кезеңінде өзбектің найман тайпасына қарсы соғыс жүргізді.<ref>Веселовский Н.И. Очерк историко-географических сведений о Хивинском ханстве. Спб,1877,с.133</ref> == Сыртқы саясаты == ​1633 жылы Ресейге елші Қожа Мұхаммедті аттандырды. [[1639 жыл]]ы оның елшісі орыс патшасы [[Алексей Михайлович]]тің сарайына келді.<ref>Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915, с.22-23</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] 1gzegoe85gka4f63lijj7fekeguurrk 3581970 3581968 2026-04-12T03:33:03Z 1nter pares 146705 3581970 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Исфандияр хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1623 | Басқаруын аяқтады = 1643 | Президент = | Ізашары = Хабаш сұлтан<br>[[Елбарыс сұлтан]] (1621–1623) | Ізбасары = [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1643 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Үргеніш|Үргеніште}} | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Араб Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Юшан сұлтан<br>Ашраф сұлтан | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Исфандияр хан''' (1643 жылы қайтыс болған) — [[Хорезм|Хорезм мемлекетінде]] 1623–1643 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Билікке келуі == ​Исфандияр хан — [[Араб Мұхаммед хан]]ның ұлы және өзбек ханы Жәдігер ханның ұрпағы. Ол билікке ағайынды [[Хабаш сұлтан]] мен [[Елбарыс сұлтан]] қайтыс болғаннан кейін 1623 жылы келді. Ол 1643 жылға дейін билік жүргізді. Билік құрған кезеңінде өзбектің найман тайпасына қарсы соғыс жүргізді.<ref>Веселовский Н.И. Очерк историко-географических сведений о Хивинском ханстве. Спб,1877,с.133</ref> == Сыртқы саясаты == ​1633 жылы Ресейге елші Қожа Мұхаммедті аттандырды. [[1639 жыл]]ы оның елшісі орыс патшасы [[Алексей Михайлович]]тің сарайына келді.<ref>Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915, с.22-23</ref> == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] glkfzobjndvzjgd8i5eskfzzdlobm4g 3581971 3581970 2026-04-12T03:34:13Z 1nter pares 146705 /* Сыртқы саясаты */ 3581971 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Исфандияр хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1623 | Басқаруын аяқтады = 1643 | Президент = | Ізашары = Хабаш сұлтан<br>[[Елбарыс сұлтан]] (1621–1623) | Ізбасары = [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1643 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Үргеніш|Үргеніште}} | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Араб Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Юшан сұлтан<br>Ашраф сұлтан | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Исфандияр хан''' (1643 жылы қайтыс болған) — [[Хорезм|Хорезм мемлекетінде]] 1623–1643 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Билікке келуі == ​Исфандияр хан — [[Араб Мұхаммед хан]]ның ұлы және өзбек ханы Жәдігер ханның ұрпағы. Ол билікке ағайынды [[Хабаш сұлтан]] мен [[Елбарыс сұлтан]] қайтыс болғаннан кейін 1623 жылы келді. Ол 1643 жылға дейін билік жүргізді. Билік құрған кезеңінде өзбектің найман тайпасына қарсы соғыс жүргізді.<ref>Веселовский Н.И. Очерк историко-географических сведений о Хивинском ханстве. Спб,1877,с.133</ref> == Сыртқы саясаты == ​1633 жылы Ресейге елші Қожа Мұхаммедті аттандырды. [[1639 жыл]]ы оның елшісі орыс патшасы [[Алексей Михайлович]]тің сарайына келді.<ref>Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915, с.22-23</ref> == Қайтыс болуы == ​1643 жылы ол қайтыс болғаннан кейін, Хорезмдегі билікке оның бауыры [[Әбілғазы Баһадүр хан|Әбілғазы хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] g32cmnfz6q5ysi3je8m80g9dtkaoigh 0 778730 3581977 2026-04-12T03:43:59Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Құдайдат хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1... 3581977 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Құдайдат хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1686 | Басқаруын аяқтады = 1689 | Президент = | Ізашары = [[Ануша хан]] | Ізбасары = [[Ерең хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1689 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Ануша хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Құдайдат хан''' (1689 жылы өлтірілген) — 1686–1689 жылдары билік құрған [[Хорезм|Хорезм мемлекетіндегі]] Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. sq9k880bmmxdyhfhmo6mk9spytqvz71 3581978 3581977 2026-04-12T03:45:14Z 1nter pares 146705 3581978 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Құдайдат хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1686 | Басқаруын аяқтады = 1689 | Президент = | Ізашары = [[Ануша хан]] | Ізбасары = [[Ерең хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1689 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Ануша хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Құдайдат хан''' (1689 жылы өлтірілген) — 1686–1689 жылдары билік құрған [[Хорезм|Хорезм мемлекетіндегі]] Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Ануша хан]]ның ұлы әрі мұрагері, ол әкесінің хан билігін нығайту саясатын жалғастырды. Таққа 15 жасында отырған ол өте жас болды. Бар болғаны екі жылдан сәл астам уақыт билік жүргізіп, 1689 жылы қастандықпен өлтірілді. Ол [[Ресей империясы|Ресеймен]] сауда және дипломатиялық қарым-қатынастарды қолдап отырды. 76vc4u85eu1m1rmg44v5m09o97mrnfl 3581980 3581978 2026-04-12T03:45:51Z 1nter pares 146705 3581980 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Құдайдат хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1686 | Басқаруын аяқтады = 1689 | Президент = | Ізашары = [[Ануша хан]] | Ізбасары = [[Ерең хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1689 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Ануша хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Құдайдат хан''' (1689 жылы өлтірілген) — 1686–1689 жылдары билік құрған [[Хорезм|Хорезм мемлекетіндегі]] Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Ануша хан]]ның ұлы әрі мұрагері, ол әкесінің хан билігін нығайту саясатын жалғастырды. Таққа 15 жасында отырған ол өте жас болды. Бар болғаны екі жылдан сәл астам уақыт билік жүргізіп, 1689 жылы қастандықпен өлтірілді. Ол [[Ресей империясы|Ресеймен]] сауда және дипломатиялық қарым-қатынастарды қолдап отырды. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 3xv374mqumg8bk5cb0gjnfqj4fwfkil 3581981 3581980 2026-04-12T03:46:01Z 1nter pares 146705 + [[Санат:Өзбекстан тарихы]],[[Санат:Хорезм билеушілері]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3581981 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Құдайдат хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1686 | Басқаруын аяқтады = 1689 | Президент = | Ізашары = [[Ануша хан]] | Ізбасары = [[Ерең хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1689 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Ануша хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Құдайдат хан''' (1689 жылы өлтірілген) — 1686–1689 жылдары билік құрған [[Хорезм|Хорезм мемлекетіндегі]] Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Ануша хан]]ның ұлы әрі мұрагері, ол әкесінің хан билігін нығайту саясатын жалғастырды. Таққа 15 жасында отырған ол өте жас болды. Бар болғаны екі жылдан сәл астам уақыт билік жүргізіп, 1689 жылы қастандықпен өлтірілді. Ол [[Ресей империясы|Ресеймен]] сауда және дипломатиялық қарым-қатынастарды қолдап отырды. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] cl9il0ck5smimqqoujh40vviglchupg 3581982 3581981 2026-04-12T03:47:22Z 1nter pares 146705 3581982 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Құдайдат хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1686 | Басқаруын аяқтады = 1689 | Президент = | Ізашары = [[Ануша хан]] | Ізбасары = [[Ерең хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1689 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Ануша хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Құдайдат хан''' (1689 жылы өлтірілген) — 1686–1689 жылдары билік құрған [[Хорезм|Хорезм мемлекетіндегі]] Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Ануша хан]]ның ұлы әрі мұрагері, ол әкесінің хан билігін нығайту саясатын жалғастырды. Таққа 15 жасында отырған ол өте жас болды. Бар болғаны екі жылдан сәл астам уақыт билік жүргізіп, 1689 жылы қастандықпен өлтірілді. Ол [[Ресей империясы|Ресеймен]] сауда және дипломатиялық қарым-қатынастарды қолдап отырды. == Қайтыс болуы == ​Сарай маңындағылардың қастандығы нәтижесінде Құдайдат хан тақтан тайдырылып, өлтірілді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] jk840x2d8x1kuvj0wi9p0cwisjrsap1 0 778731 3581987 2026-04-12T03:54:16Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Ерең хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1689 |... 3581987 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Ерең хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1689 | Басқаруын аяқтады = 1694 | Президент = | Ізашары = [[Құдайдат хан]] | Ізбасары = [[Жошы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1694 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Ануша хан]] | Анасы = Тоқта ханым | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Ерең хан''' (1694 жылы қайтыс болған) — 1689–1694 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. 781l2yysk3fq1xznu8f9i7xwsdi5mxy 3581989 3581987 2026-04-12T03:55:02Z 1nter pares 146705 3581989 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Ерең хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1689 | Басқаруын аяқтады = 1694 | Президент = | Ізашары = [[Құдайдат хан]] | Ізбасары = [[Жошы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1694 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Ануша хан]] | Анасы = Тоқта ханым | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Ерең хан''' (1694 жылы қайтыс болған) — 1689–1694 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 eca58h6ylc0kgnffxvdujpkx9328h60 3581990 3581989 2026-04-12T03:56:29Z 1nter pares 146705 3581990 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Ерең хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1689 | Басқаруын аяқтады = 1694 | Президент = | Ізашары = [[Құдайдат хан]] | Ізбасары = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1694 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Ануша хан]] | Анасы = Тоқта ханым | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Ерең хан''' (1694 жылы қайтыс болған) — 1689–1694 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 fau8kyzx6m8zhdld66x85xf4vrmcuur 3581991 3581990 2026-04-12T03:57:37Z 1nter pares 146705 3581991 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Ерең хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1689 | Басқаруын аяқтады = 1694 | Президент = | Ізашары = [[Құдайдат хан]] | Ізбасары = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1694 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Ануша хан]] | Анасы = Тоқта ханым | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Ерең хан''' (1694 жылы қайтыс болған) — 1689–1694 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Ануша хан]]ның ұлы, ол бауыры [[Құдайдат хан]] қайтыс болғаннан кейін хан билігін нығайту саясатын жалғастырды. Билікке Құдайқұл инақтың көмегімен келді. Оның жақын досы ақын әрі сәулетші Мәулана Уафа болған. Ерең ханның бұйрығымен Хиуа цитаделінде көрінісхана салынды. Оның билігі кезінде ханның жақын адамы, өзбек-қият руынан шыққан Мұхаммед Ризабек Хиуада медресе тұрғызды. Ол бар болғаны екі жыл билік жүргізіп, [[1694 жыл]]ы абайсызда аттан құлап қайтыс болды. Билікке [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед ханның]] ұрпағы [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы сұлтан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 mjffpmm3jgd8hxe1u6gvzvjjmex58xx 3581992 3581991 2026-04-12T03:57:49Z 1nter pares 146705 + [[Санат:Өзбекстан тарихы]],[[Санат:Хорезм билеушілері]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3581992 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Ерең хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1689 | Басқаруын аяқтады = 1694 | Президент = | Ізашары = [[Құдайдат хан]] | Ізбасары = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1694 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Ануша хан]] | Анасы = Тоқта ханым | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Ерең хан''' (1694 жылы қайтыс болған) — 1689–1694 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Ануша хан]]ның ұлы, ол бауыры [[Құдайдат хан]] қайтыс болғаннан кейін хан билігін нығайту саясатын жалғастырды. Билікке Құдайқұл инақтың көмегімен келді. Оның жақын досы ақын әрі сәулетші Мәулана Уафа болған. Ерең ханның бұйрығымен Хиуа цитаделінде көрінісхана салынды. Оның билігі кезінде ханның жақын адамы, өзбек-қият руынан шыққан Мұхаммед Ризабек Хиуада медресе тұрғызды. Ол бар болғаны екі жыл билік жүргізіп, [[1694 жыл]]ы абайсызда аттан құлап қайтыс болды. Билікке [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед ханның]] ұрпағы [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы сұлтан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] t0ohvym7r88r43jnfzhcbpl9qorabxg 0 778732 3581994 2026-04-12T04:02:24Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жошы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1694 |... 3581994 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жошы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1694 | Басқаруын аяқтады = 1697 | Президент = | Ізашары = [[Ерең хан]] | Ізбасары = [[Уәли хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1697 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Муса хан]]<br>[[Шахнияз хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Жошы хан''' (1697 жылы қайтыс болған) — 1694–1697 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. p4oyrxgakff30luti6tjr8gjax23bo6 3581999 3581994 2026-04-12T04:04:34Z 1nter pares 146705 3581999 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жошы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1694 | Басқаруын аяқтады = 1697 | Президент = | Ізашары = [[Ерең хан]] | Ізбасары = [[Уәли хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1697 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Муса хан]]<br>[[Шахнияз хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Жошы хан''' (1697 жылы қайтыс болған) — 1694–1697 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 0rpom8jzcsjkuzhbupd4b1afauewzwi 3582004 3581999 2026-04-12T04:05:38Z 1nter pares 146705 3582004 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жошы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1694 | Басқаруын аяқтады = 1697 | Президент = | Ізашары = [[Ерең хан]] | Ізбасары = [[Уәли хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1697 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Муса хан]]<br>[[Шахнияз хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Жошы хан''' (1697 жылы қайтыс болған) — 1694–1697 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед ханның]] ұрпағы, Хиуа ханы [[Ануша хан]]ның ұлы [[Ерең хан]] қайтыс болғаннан кейін хан билігін нығайту саясатын жалғастырды. Бар болғаны үш жыл билік жүргізіп, [[1697 жыл]]ы дүние салды, одан кейін билікке оның бауыры [[Уәли хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 szb9mveknfmbgacjss5lh9op0qlx4s7 3582006 3582004 2026-04-12T04:05:48Z 1nter pares 146705 + [[Санат:Хорезм билеушілері]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3582006 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жошы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1694 | Басқаруын аяқтады = 1697 | Президент = | Ізашары = [[Ерең хан]] | Ізбасары = [[Уәли хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1697 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Муса хан]]<br>[[Шахнияз хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Жошы хан''' (1697 жылы қайтыс болған) — 1694–1697 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед ханның]] ұрпағы, Хиуа ханы [[Ануша хан]]ның ұлы [[Ерең хан]] қайтыс болғаннан кейін хан билігін нығайту саясатын жалғастырды. Бар болғаны үш жыл билік жүргізіп, [[1697 жыл]]ы дүние салды, одан кейін билікке оның бауыры [[Уәли хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 [[Санат:Хорезм билеушілері]] hsvf60e9xkpxgz0xjuqv5oksalatilz 3582009 3582006 2026-04-12T04:07:51Z 1nter pares 146705 3582009 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жошы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1694 | Басқаруын аяқтады = 1697 | Президент = | Ізашары = [[Ерең хан]] | Ізбасары = [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1697 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Муса хан]]<br>[[Шахнияз хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Жошы хан''' (1697 жылы қайтыс болған) — 1694–1697 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед ханның]] ұрпағы, Хиуа ханы [[Ануша хан]]ның ұлы [[Ерең хан]] қайтыс болғаннан кейін хан билігін нығайту саясатын жалғастырды. Бар болғаны үш жыл билік жүргізіп, [[1697 жыл]]ы дүние салды, одан кейін билікке оның бауыры [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 [[Санат:Хорезм билеушілері]] j9r75hvqk3gp93sgjj5li9pn97inpr7 3582039 3582009 2026-04-12T04:44:15Z 1nter pares 146705 3582039 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жошы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1694 | Басқаруын аяқтады = 1697 | Президент = | Ізашары = [[Ерең хан]] | Ізбасары = [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1697 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Мұса хан]]<br>[[Шахнияз хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Жошы хан''' (1697 жылы қайтыс болған) — 1694–1697 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед ханның]] ұрпағы, Хиуа ханы [[Ануша хан]]ның ұлы [[Ерең хан]] қайтыс болғаннан кейін хан билігін нығайту саясатын жалғастырды. Бар болғаны үш жыл билік жүргізіп, [[1697 жыл]]ы дүние салды, одан кейін билікке оның бауыры [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 [[Санат:Хорезм билеушілері]] n7drn1hkaasf7isswx2nrh0weuprc9o 0 778733 3582012 2026-04-12T04:11:27Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Уәли хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1697 |... 3582012 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Уәли хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1697 | Басқаруын аяқтады = 1698 | Президент = | Ізашары = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Ізбасары = [[Шахнияз хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1699 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Уәли хан''' (1699 жылы қайтыс болған) — 1697–1698 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. 5k6bek34jbepq3rqzpac8irqt8s52dv 3582013 3582012 2026-04-12T04:12:14Z 1nter pares 146705 3582013 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Уәли хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1697 | Басқаруын аяқтады = 1698 | Президент = | Ізашары = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Ізбасары = [[Шахнияз хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1699 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Уәли хан''' (1699 жылы қайтыс болған) — 1697–1698 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 o87f78fy4an18kxos58zs1fa4xvd47m 3582014 3582013 2026-04-12T04:12:40Z 1nter pares 146705 + [[Санат:Өзбекстан тарихы]],[[Санат:Хорезм билеушілері]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3582014 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Уәли хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1697 | Басқаруын аяқтады = 1698 | Президент = | Ізашары = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Ізбасары = [[Шахнияз хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1699 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Уәли хан''' (1699 жылы қайтыс болған) — 1697–1698 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] 60sxobew0v396tvbrsxfpayrfucwndv 3582016 3582014 2026-04-12T04:14:58Z 1nter pares 146705 3582016 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Уәли хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1697 | Басқаруын аяқтады = 1698 | Президент = | Ізашары = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Ізбасары = [[Шахнияз хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1699 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Уәли хан''' (1699 жылы қайтыс болған) — 1697–1698 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед ханның]] ұрпағы, бауыры [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] қайтыс болғаннан кейін елдегі саяси тұрақтылықты сақтап қала алмады. Бар болғаны бір жарым жыл билік жүргізіп, тақтан тайдырылды және [[1699 жыл]] шамасында дүние салды. [[1698 жыл]]ы билікке оның жиені, Жошы ханның ұлы [[Шахнияз хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] nwi7owlig0ttfq1uo71dp053hnnrvo3 0 778734 3582021 2026-04-12T04:25:24Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Шахнияз хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 169... 3582021 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Шахнияз хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1698 | Басқаруын аяқтады = 1702 | Президент = | Ізашары = [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] | Ізбасары = [[Шахбахт хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1702 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Сайид Әли хан]]<br>[[Шахбахт хан]]<br>[[II Елбарыс хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Шахнияз хан''' (16??–1702 жылы қайтыс болған) — 1698–1702 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. cwnjvse5ssl1s3ogdqscyl890cysvbb 3582022 3582021 2026-04-12T04:27:46Z 1nter pares 146705 3582022 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Шахнияз хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1698 | Басқаруын аяқтады = 1702 | Президент = | Ізашары = [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] | Ізбасары = [[Шахбахт хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1702 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Сайид Әли хан]]<br>[[Шахбахт хан]]<br>[[II Елбарыс хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Шахнияз хан''' (16??–1702 жылы қайтыс болған) — 1698–1702 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы ханның]] ұлы Шахнияз батыл билеуші болған және 1698 жылы парсы әскерлерін жеңіліске ұшыратты. Осыдан кейін ол бірнеше түрікмен тайпаларын бағындырып, оларға [[харадж]] — жер салығын төлетті. Шахнияз ханның бұйрығымен [[Хиуа]]дағы ақын [[Палуан Махмұд]]тың кесенесі абаттандырылды. ba2ikqh3ztxlpwe02ll8crnbdgte8hb 3582023 3582022 2026-04-12T04:27:57Z 1nter pares 146705 + [[Санат:Өзбекстан тарихы]],[[Санат:Хорезм билеушілері]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3582023 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Шахнияз хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1698 | Басқаруын аяқтады = 1702 | Президент = | Ізашары = [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] | Ізбасары = [[Шахбахт хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1702 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Сайид Әли хан]]<br>[[Шахбахт хан]]<br>[[II Елбарыс хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Шахнияз хан''' (16??–1702 жылы қайтыс болған) — 1698–1702 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы ханның]] ұлы Шахнияз батыл билеуші болған және 1698 жылы парсы әскерлерін жеңіліске ұшыратты. Осыдан кейін ол бірнеше түрікмен тайпаларын бағындырып, оларға [[харадж]] — жер салығын төлетті. Шахнияз ханның бұйрығымен [[Хиуа]]дағы ақын [[Палуан Махмұд]]тың кесенесі абаттандырылды. [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] hq5eoysbd52j5yvbrwdlxchp4tiy483 3582024 3582023 2026-04-12T04:28:35Z 1nter pares 146705 3582024 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Шахнияз хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1698 | Басқаруын аяқтады = 1702 | Президент = | Ізашары = [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] | Ізбасары = [[Шахбахт хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1702 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Сайид Әли хан]]<br>[[Шахбахт хан]]<br>[[II Елбарыс хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Шахнияз хан''' (16??–1702 жылы қайтыс болған) — 1698–1702 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы ханның]] ұлы Шахнияз батыл билеуші болған және 1698 жылы парсы әскерлерін жеңіліске ұшыратты. Осыдан кейін ол бірнеше түрікмен тайпаларын бағындырып, оларға [[харадж]] — жер салығын төлетті. Шахнияз ханның бұйрығымен [[Хиуа]]дағы ақын [[Палуан Махмұд]]тың кесенесі абаттандырылды. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] 7521jl66q23lm3shnddh88du24ir63d 3582026 3582024 2026-04-12T04:31:21Z 1nter pares 146705 3582026 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Шахнияз хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1698 | Басқаруын аяқтады = 1702 | Президент = | Ізашары = [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] | Ізбасары = [[Шахбахт хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1702 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Сайид Әли хан]]<br>[[Шахбахт хан]]<br>[[II Елбарыс хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Шахнияз хан''' (16??–1702 жылы қайтыс болған) — 1698–1702 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы ханның]] ұлы Шахнияз батыл билеуші болған және 1698 жылы парсы әскерлерін жеңіліске ұшыратты. Осыдан кейін ол бірнеше түрікмен тайпаларын бағындырып, оларға [[харадж]] — жер салығын төлетті. Шахнияз ханның бұйрығымен [[Хиуа]]дағы ақын [[Палуан Махмұд]]тың кесенесі абаттандырылды. XIX ғасырда Ресей генерал-лейтенанты [[Михаил Терентьев]] өзінің тарихи шығармаларында 1700 жылы Хиуа ханы Шанияздың Ресей патшалығына өз елшісін жіберіп, ханға бодандық беру туралы ұсыныс жасағанын жазған. Шахнияз хан Хиуаны өз алым-салығын төлеуші деп санаған [[Бұхара ханы]]ның талаптарынан қорғану мақсатында бодандықты тек номиналды түрде қабылдауды көздеді.<ref name=":1">Михаил Африканович Терентьев, «Хивинские походы русской армии», 1875 год.</ref> == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] jdelteb9zh9vawj6k2ti4kd34is8abt 3582027 3582026 2026-04-12T04:31:44Z 1nter pares 146705 3582027 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Шахнияз хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1698 | Басқаруын аяқтады = 1702 | Президент = | Ізашары = [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] | Ізбасары = [[Шахбахт хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1702 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Сайид Әли хан]]<br>[[Шахбахт хан]]<br>[[II Елбарыс хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Шахнияз хан''' (16??–1702 жылы қайтыс болған) — 1698–1702 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы ханның]] ұлы Шахнияз батыл билеуші болған және 1698 жылы парсы әскерлерін жеңіліске ұшыратты. Осыдан кейін ол бірнеше түрікмен тайпаларын бағындырып, оларға [[харадж]] — жер салығын төлетті. Шахнияз ханның бұйрығымен [[Хиуа]]дағы ақын [[Палуан Махмұд]]тың кесенесі абаттандырылды. XIX ғасырда Ресей генерал-лейтенанты [[Михаил Терентьев]] өзінің тарихи шығармаларында 1700 жылы Хиуа ханы Шанияздың Ресей патшалығына өз елшісін жіберіп, ханға бодандық беру туралы ұсыныс жасағанын жазған. Шахнияз хан Хиуаны өз алым-салығын төлеуші деп санаған [[Бұхара ханы]]ның талаптарынан қорғану мақсатында бодандықты тек номиналды түрде қабылдауды көздеді.<ref name=":1">Михаил Африканович Терентьев, «Хивинские походы русской армии», 1875 год.</ref> Шахнияз ұзақ билік етпей, 1702 жыл шамасында дүние салды. [[1702 жыл]]ы билікке оның ұлы [[Шахбахт хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] rgccmzs4snxlxofdbdkycj92315k6r8 3582028 3582027 2026-04-12T04:32:19Z 1nter pares 146705 3582028 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Шахнияз хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1698 | Басқаруын аяқтады = 1702 | Президент = | Ізашары = [[Уәли хан (Хиуа ханы)|Уәли хан]] | Ізбасары = [[Шахбахт хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1702 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = [[Сайид Әли хан]]<br>[[Шахбахт хан]]<br>[[II Елбарыс хан]] | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Шахнияз хан''' (16??–1702 жылы қайтыс болған) — 1698–1702 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы ханның]] ұлы Шахнияз батыл билеуші болған және 1698 жылы парсы әскерлерін жеңіліске ұшыратты. Осыдан кейін ол бірнеше түрікмен тайпаларын бағындырып, оларға [[харадж]] — жер салығын төлетті. Шахнияз ханның бұйрығымен [[Хиуа]]дағы ақын [[Палуан Махмұд]]тың кесенесі абаттандырылды. XIX ғасырда Ресей генерал-лейтенанты [[Михаил Терентьев]] өзінің тарихи шығармаларында 1700 жылы Хиуа ханы Шанияздың Ресей патшалығына өз елшісін жіберіп, ханға бодандық беру туралы ұсыныс жасағанын жазған. Шахнияз хан Хиуаны өз алым-салығын төлеуші деп санаған [[Бұхара ханы]]ның талаптарынан қорғану мақсатында бодандықты тек номиналды түрде қабылдауды көздеді.<ref name=":1">Михаил Африканович Терентьев, «Хивинские походы русской армии», 1875 год.</ref> Шахнияз ұзақ билік етпей, 1702 жыл шамасында дүние салды. [[1702 жыл]]ы билікке оның ұлы [[Шахбахт хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] h0un2xr38ogcpgui9i6ktjdagvzgzg7 0 778735 3582031 2026-04-12T04:38:48Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1702 | Басқаруы... 3582031 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1702 | Басқаруын аяқтады = 1703 | Президент = | Ізашары = [[Шахнияз хан]] | Ізбасары = [[Сайид Әли хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1703 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Шахнияз хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Шахбахт хан''' (1703 жылы қайтыс болған) — 1702–1703 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. 2dbbvich1eupdb1z7m4qaf3jzjg5jb9 3582033 3582031 2026-04-12T04:40:31Z 1nter pares 146705 3582033 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1702 | Басқаруын аяқтады = 1703 | Президент = | Ізашары = [[Шахнияз хан]] | Ізбасары = [[Сайид Әли хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1703 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Шахнияз хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Шахбахт хан''' (1703 жылы қайтыс болған) — 1702–1703 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Шахнияз хан]] қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Шахбахт хан таққа отырды, бірақ оның билігі қысқа болды және 1703 жыл шамасында тақтан тайдырылды. [[1703 жыл]]ы билікке [[Сайид Әли хан]] келді. 8suh35aqdlzjwukp4bd89jqxtj3bnnu 3582034 3582033 2026-04-12T04:41:28Z 1nter pares 146705 3582034 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1702 | Басқаруын аяқтады = 1703 | Президент = | Ізашары = [[Шахнияз хан]] | Ізбасары = [[Сайид Әли хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1703 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Шахнияз хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Шахбахт хан''' (1703 жылы қайтыс болған) — 1702–1703 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Шахнияз хан]] қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Шахбахт хан таққа отырды, бірақ оның билігі қысқа болды және 1703 жыл шамасында тақтан тайдырылды. [[1703 жыл]]ы билікке [[Сайид Әли хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 m5f09nj5idxjnz0bk8bbvefxob473ny 3582035 3582034 2026-04-12T04:41:40Z 1nter pares 146705 + [[Санат:Өзбекстан тарихы]],[[Санат:Хорезм билеушілері]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3582035 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1702 | Басқаруын аяқтады = 1703 | Президент = | Ізашары = [[Шахнияз хан]] | Ізбасары = [[Сайид Әли хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1703 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Шахнияз хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Шахбахт хан''' (1703 жылы қайтыс болған) — 1702–1703 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Шахнияз хан]] қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Шахбахт хан таққа отырды, бірақ оның билігі қысқа болды және 1703 жыл шамасында тақтан тайдырылды. [[1703 жыл]]ы билікке [[Сайид Әли хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] k26taws0ioy7si886qwwiuvjwk8bx8o 3 778736 3582036 2026-04-12T04:41:47Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3582036 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Peuchreudsus}} -- [[Қатысушы:Erboldilyara|Сариев Ербол]] ([[Қатысушы талқылауы:Erboldilyara|талқылауы]] 09:41, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) pl7gm8uchszappmgnjdl4a02gsc553s 0 778737 3582040 2026-04-12T04:46:29Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Сайид Әли хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады =... 3582040 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Сайид Әли хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1703 | Басқаруын аяқтады = 1703 | Президент = | Ізашары = [[Шахбахт хан]] | Ізбасары = [[Мұса хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1703 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Шахнияз хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Сайид Әли хан''' (1703 жылы қайтыс болған) — 1703 жылы билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. 787gx0ym72h5se07b0a9wf3naq0pz32 3582041 3582040 2026-04-12T04:47:35Z 1nter pares 146705 3582041 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Сайид Әли хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1703 | Басқаруын аяқтады = 1703 | Президент = | Ізашары = [[Шахбахт хан]] | Ізбасары = [[Мұса хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1703 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Шахнияз хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Сайид Әли хан''' (1703 жылы қайтыс болған) — 1703 жылы билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Шахбахт хан]] биліктен шеттетілгеннен кейін таққа Сайид Әли хан отырды, бірақ оның билігі небәрі бірнеше күнге созылды. Ол 1703 жыл шамасында (кей деректер бойынша 1704 жылы) тақтан тайдырылды. [[1703 жыл]]ы билікке [[Шахнияз хан]]ның інісі [[Мұса хан]] келді. don2mr8doow6rzs80rg7rxuqzkgt10p 3582042 3582041 2026-04-12T04:47:43Z 1nter pares 146705 + [[Санат:Өзбекстан тарихы]],[[Санат:Хорезм билеушілері]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3582042 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Сайид Әли хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1703 | Басқаруын аяқтады = 1703 | Президент = | Ізашары = [[Шахбахт хан]] | Ізбасары = [[Мұса хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1703 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Шахнияз хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Сайид Әли хан''' (1703 жылы қайтыс болған) — 1703 жылы билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Шахбахт хан]] биліктен шеттетілгеннен кейін таққа Сайид Әли хан отырды, бірақ оның билігі небәрі бірнеше күнге созылды. Ол 1703 жыл шамасында (кей деректер бойынша 1704 жылы) тақтан тайдырылды. [[1703 жыл]]ы билікке [[Шахнияз хан]]ның інісі [[Мұса хан]] келді. [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] kxbzvhwdc0964ep7a6rovupczkvb0ey 3582043 3582042 2026-04-12T04:48:08Z 1nter pares 146705 3582043 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Сайид Әли хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1703 | Басқаруын аяқтады = 1703 | Президент = | Ізашары = [[Шахбахт хан]] | Ізбасары = [[Мұса хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1703 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Шахнияз хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Сайид Әли хан''' (1703 жылы қайтыс болған) — 1703 жылы билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Шахбахт хан]] биліктен шеттетілгеннен кейін таққа Сайид Әли хан отырды, бірақ оның билігі небәрі бірнеше күнге созылды. Ол 1703 жыл шамасында (кей деректер бойынша 1704 жылы) тақтан тайдырылды. [[1703 жыл]]ы билікке [[Шахнияз хан]]ның інісі [[Мұса хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] mnw3j4r6x3dxw9247kvh9qz4pzvn551 0 778738 3582047 2026-04-12T04:57:17Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Мұса хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1703 |... 3582047 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Мұса хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1703 | Басқаруын аяқтады = 1704 | Президент = | Ізашары = [[Сайид Әли хан]] | Ізбасары = [[Жәдігер хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1704 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Мұса хан''' (1704 жылы қайтыс болған) — 1703–1704 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. tctrfnf34i9z71nmxr5ivfw49ca04gw 3582049 3582047 2026-04-12T04:59:00Z 1nter pares 146705 3582049 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Мұса хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1703 | Басқаруын аяқтады = 1704 | Президент = | Ізашары = [[Сайид Әли хан]] | Ізбасары = [[Жәдігер хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1704 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Мұса хан''' (1704 жылы қайтыс болған) — 1703–1704 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. Жошы ханның ұлы Мұса хан [[Сайид Әли хан]] биліктен шеттетілгеннен кейін таққа отырды. Ол өз есімімен тиындар соқтырды. Оның билігі [[Мерв]] пен [[Астрабад]]қа дейін жетіп, сол жердің тұрғындары оған жизия және харадж төлеп тұрды. Алайда, кейінірек оның Хорезм әмірлерімен қақтығысы туындап, Мервке қашты, бірақ 1704 жыл шамасында өлтірілді. 1704 жылы билікке Қажы Мұхаммед ханның ұлы [[Жәдігер хан]] келді. k9iw1sq28llml8kv3dx5bw98joa5jrt 3582050 3582049 2026-04-12T04:59:08Z 1nter pares 146705 + [[Санат:Өзбекстан тарихы]],[[Санат:Хорезм билеушілері]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3582050 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Мұса хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1703 | Басқаруын аяқтады = 1704 | Президент = | Ізашары = [[Сайид Әли хан]] | Ізбасары = [[Жәдігер хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1704 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Мұса хан''' (1704 жылы қайтыс болған) — 1703–1704 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. Жошы ханның ұлы Мұса хан [[Сайид Әли хан]] биліктен шеттетілгеннен кейін таққа отырды. Ол өз есімімен тиындар соқтырды. Оның билігі [[Мерв]] пен [[Астрабад]]қа дейін жетіп, сол жердің тұрғындары оған жизия және харадж төлеп тұрды. Алайда, кейінірек оның Хорезм әмірлерімен қақтығысы туындап, Мервке қашты, бірақ 1704 жыл шамасында өлтірілді. 1704 жылы билікке Қажы Мұхаммед ханның ұлы [[Жәдігер хан]] келді. [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] ras7xg3kxtvp7matd9z6dpnyfumhw5f 3582051 3582050 2026-04-12T04:59:37Z 1nter pares 146705 3582051 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Мұса хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1703 | Басқаруын аяқтады = 1704 | Президент = | Ізашары = [[Сайид Әли хан]] | Ізбасары = [[Жәдігер хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1704 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Мұса хан''' (1704 жылы қайтыс болған) — 1703–1704 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. Жошы ханның ұлы Мұса хан [[Сайид Әли хан]] биліктен шеттетілгеннен кейін таққа отырды. Ол өз есімімен тиындар соқтырды. Оның билігі [[Мерв]] пен [[Астрабад]]қа дейін жетіп, сол жердің тұрғындары оған жизия және харадж төлеп тұрды. Алайда, кейінірек оның Хорезм әмірлерімен қақтығысы туындап, Мервке қашты, бірақ 1704 жыл шамасында өлтірілді. 1704 жылы билікке Қажы Мұхаммед ханның ұлы [[Жәдігер хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] j8pblvw2xvjj3zhjwbf53qw3ulg8113 3582055 3582051 2026-04-12T05:04:07Z 1nter pares 146705 3582055 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Мұса хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1703 | Басқаруын аяқтады = 1704 | Президент = | Ізашары = [[Сайид Әли хан]] | Ізбасары = [[Жәдігер хан (Хиуа ханы)|Жәдігер хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1704 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Жошы хан (Хиуа ханы)|Жошы хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Мұса хан''' (1704 жылы қайтыс болған) — 1703–1704 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. Жошы ханның ұлы Мұса хан [[Сайид Әли хан]] биліктен шеттетілгеннен кейін таққа отырды. Ол өз есімімен тиындар соқтырды. Оның билігі [[Мерв]] пен [[Астрабад]]қа дейін жетіп, сол жердің тұрғындары оған жизия және харадж төлеп тұрды. Алайда, кейінірек оның Хорезм әмірлерімен қақтығысы туындап, Мервке қашты, бірақ 1704 жыл шамасында өлтірілді. 1704 жылы билікке Қажы Мұхаммед ханның ұлы [[Жәдігер хан (Хиуа ханы)|Жәдігер хан]] келді. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 [[Санат:Өзбекстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] lk7usaan0exl9u7l4czv7gwir7e6udi 0 778739 3582057 2026-04-12T05:06:27Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жәдігер хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 170... 3582057 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жәдігер хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1704 | Басқаруын аяқтады = 1714 | Президент = | Ізашары = [[Мұса хан]] | Ізбасары = [[Шерғазы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1714 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Жәдігер хан''' (1714 жылы қайтыс болған) — 1704–1714 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. k086lb1h4ssyo8975dld8h4duqivuze 3582062 3582057 2026-04-12T05:09:31Z 1nter pares 146705 3582062 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жәдігер хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1704 | Басқаруын аяқтады = 1714 | Президент = | Ізашары = [[Мұса хан]] | Ізбасары = [[Шерғазы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1714 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Жәдігер хан''' (1714 жылы қайтыс болған) — 1704–1714 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 sqz6wuzke8ctnemnkrunexlruvoxveg 3582063 3582062 2026-04-12T05:10:34Z 1nter pares 146705 3582063 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жәдігер хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1704 | Басқаруын аяқтады = 1714 | Президент = | Ізашары = [[Мұса хан]] | Ізбасары = [[Шерғазы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1714 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Жәдігер хан''' (1714 жылы қайтыс болған) — 1704–1714 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед ханның]] ұлы Жәдігер хан [[Мұса хан]] биліктен шеттетілгеннен кейін таққа отырды. Ол [[Хорезм ханы|Хорезм әулеті]] хандарының ішінде Меккеге қажылыққа барған жалғыз билеуші болды. Оның билік құрған кезеңі көшпелі тайпалармен болған шайқастармен өтті. 1714 жыл шамасында ол дүние салып, таққа [[Шерғазы хан]] отырды. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 9y5n7gbdqw0dlaymdvgdr8ki07ol6rp 3582065 3582063 2026-04-12T05:11:43Z 1nter pares 146705 3582065 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жәдігер хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1704 | Басқаруын аяқтады = 1714 | Президент = | Ізашары = [[Мұса хан]] | Ізбасары = [[Шерғазы (Хиуа ханы)|Шерғазы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1714 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Жәдігер хан''' (1714 жылы қайтыс болған) — 1704–1714 жылдары билік құрған Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек билеушісі. [[Қажы Мұхаммед хан (Хиуа ханы)|Қажы Мұхаммед ханның]] ұлы Жәдігер хан [[Мұса хан]] биліктен шеттетілгеннен кейін таққа отырды. Ол [[Хорезм ханы|Хорезм әулеті]] хандарының ішінде Меккеге қажылыққа барған жалғыз билеуші болды. Оның билік құрған кезеңі көшпелі тайпалармен болған шайқастармен өтті. 1714 жыл шамасында ол дүние салып, таққа [[Шерғазы (Хиуа ханы)|Шерғазы хан]] отырды. == Әдебиет == * Гулямов Я.Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней. Ташкент. 1957 * Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград, 1915 * История Узбекистана. Т.3. Т.,1993. * История Узбекистана в источниках. Составитель Б.В. Лунин. Ташкент, 1990 * История Хорезма. Под редакцией И.М. Муминова. Ташкент, 1976 * Firdaws al-iqbal. History of Khorezm by Shir Muhammad Mirab Munis and Muhammad Riza Mirab Aghahi. Translated from Chaghatay and annotated by Yuri Bregel. Brill, 1999 3qvfetuq4puyuxh009yijglp7pcfuhx 0 778740 3582068 2026-04-12T05:19:16Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тахир хан | Шынайы есімі = {{lang-chg|طاهرخان}} | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара б... 3582068 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тахир хан | Шынайы есімі = {{lang-chg|طاهرخان}} | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1740 | Басқаруын аяқтады = 1741 | Президент = | Ізашары = [[II Елбарыс хан]] | Ізбасары = [[Нұралы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1741 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тахир хан''' ({{lang-chg|طاهرخان}}; туған жылы белгісіз – 1741) — 1740–1741 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы|Хиуа ханы]], [[Аштархан әулеті]]нің өкілі, [[II Елбарыс хан]]ның мұрагері.<ref name="ferdaws">Šir-Moḥammad Mirāb Munes and Moḥammad-Reżā Mirāb Āgahi, Ferdaws al-eqbāl, ed., tr., and annotated by Yuri Bregel as Firdaws al-iqbal: History of Khorezm, 2 vols., Leiden, 1999. p.66</ref> 2oc79c9g06dyca7hz8lloffxra33hns 3582069 3582068 2026-04-12T05:20:10Z 1nter pares 146705 3582069 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тахир хан | Шынайы есімі = {{lang-chg|طاهرخان}} | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1740 | Басқаруын аяқтады = 1741 | Президент = | Ізашары = [[II Елбарыс хан]] | Ізбасары = [[Нұралы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1741 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тахир хан''' ({{lang-chg|طاهرخان}}; туған жылы белгісіз – 1741) — 1740–1741 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы|Хиуа ханы]], [[Аштархан әулеті]]нің өкілі, [[II Елбарыс хан]]ның мұрагері.<ref name="ferdaws">Šir-Moḥammad Mirāb Munes and Moḥammad-Reżā Mirāb Āgahi, Ferdaws al-eqbāl, ed., tr., and annotated by Yuri Bregel as Firdaws al-iqbal: History of Khorezm, 2 vols., Leiden, 1999. p.66</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 747usycr2o16mmeebb1eco0wrxt4vto 3582070 3582069 2026-04-12T05:21:06Z 1nter pares 146705 + [[Санат:Хорезм билеушілері]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3582070 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тахир хан | Шынайы есімі = {{lang-chg|طاهرخان}} | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1740 | Басқаруын аяқтады = 1741 | Президент = | Ізашары = [[II Елбарыс хан]] | Ізбасары = [[Нұралы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1741 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тахир хан''' ({{lang-chg|طاهرخان}}; туған жылы белгісіз – 1741) — 1740–1741 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы|Хиуа ханы]], [[Аштархан әулеті]]нің өкілі, [[II Елбарыс хан]]ның мұрагері.<ref name="ferdaws">Šir-Moḥammad Mirāb Munes and Moḥammad-Reżā Mirāb Āgahi, Ferdaws al-eqbāl, ed., tr., and annotated by Yuri Bregel as Firdaws al-iqbal: History of Khorezm, 2 vols., Leiden, 1999. p.66</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] dzibzc2g2dzmpi1qzgyakvivijk86en 3582071 3582070 2026-04-12T05:22:22Z 1nter pares 146705 3582071 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тахир хан | Шынайы есімі = {{lang-chg|طاهرخان}} | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1740 | Басқаруын аяқтады = 1741 | Президент = | Ізашары = [[II Елбарыс хан]] | Ізбасары = [[Нұралы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1741 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тахир хан''' ({{lang-chg|طاهرخان}}; туған жылы белгісіз – 1741) — 1740–1741 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы|Хиуа ханы]], [[Аштархан әулеті]]нің өкілі, [[II Елбарыс хан]]ның мұрагері.<ref name="ferdaws">Šir-Moḥammad Mirāb Munes and Moḥammad-Reżā Mirāb Āgahi, Ferdaws al-eqbāl, ed., tr., and annotated by Yuri Bregel as Firdaws al-iqbal: History of Khorezm, 2 vols., Leiden, 1999. p.66</ref> Саяси қызметі ​Ол 1740 жылы Хиуа ханы II Елбарыс өлім жазасына кесілгеннен кейін, [[Афшар әулеті]]нен шыққан [[Нәдір шаһ Афшар|Нәдір шахтың]] бұйрығымен Хорезм ханы болып тағайындалды. Тахир хан Арал өңірінен өзбек бектері Артық пен Сайид Әлиді көмекке шақырғанымен, бұл оның билігін сақтап қалуға септігін тигізе алмады. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] b8g5jfc1alikse4o4wt3fe9pececwog 3582072 3582071 2026-04-12T05:23:21Z 1nter pares 146705 3582072 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тахир хан | Шынайы есімі = {{lang-chg|طاهرخان}} | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1740 | Басқаруын аяқтады = 1741 | Президент = | Ізашары = [[II Елбарыс хан]] | Ізбасары = [[Нұралы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1741 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тахир хан''' ({{lang-chg|طاهرخان}}; туған жылы белгісіз – 1741) — 1740–1741 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы|Хиуа ханы]], [[Аштархан әулеті]]нің өкілі, [[II Елбарыс хан]]ның мұрагері.<ref name="ferdaws">Šir-Moḥammad Mirāb Munes and Moḥammad-Reżā Mirāb Āgahi, Ferdaws al-eqbāl, ed., tr., and annotated by Yuri Bregel as Firdaws al-iqbal: History of Khorezm, 2 vols., Leiden, 1999. p.66</ref> == Саяси қызметі == ​Ол 1740 жылы Хиуа ханы II Елбарыс өлім жазасына кесілгеннен кейін, [[Афшар әулеті]]нен шыққан [[Нәдір шаһ Афшар|Нәдір шахтың]] бұйрығымен Хорезм ханы болып тағайындалды. Тахир хан Арал өңірінен өзбек бектері Артық пен Сайид Әлиді көмекке шақырғанымен, бұл оның билігін сақтап қалуға септігін тигізе алмады. == Қаза табуы == ​Тахир хан бар болғаны алты ай ғана билік жүргізді. Халық оның Нәдір шахқа бағыныштылығына наразы болып, 1741 жылы оны өлтіріп тастады.<ref name="ferdaws" /> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] dd0q1xgba7bjw76xsonl8mx30773zdx 3582073 3582072 2026-04-12T05:24:02Z 1nter pares 146705 3582073 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тахир хан | Шынайы есімі = {{lang-chg|طاهرخان}} | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1740 | Басқаруын аяқтады = 1741 | Президент = | Ізашары = [[II Елбарыс хан]] | Ізбасары = [[Нұралы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1741 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тахир хан''' ({{lang-chg|طاهرخان}}; туған жылы белгісіз – 1741) — 1740–1741 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы|Хиуа ханы]], [[Аштархан әулеті]]нің өкілі, [[II Елбарыс хан]]ның мұрагері.<ref name="ferdaws">Šir-Moḥammad Mirāb Munes and Moḥammad-Reżā Mirāb Āgahi, Ferdaws al-eqbāl, ed., tr., and annotated by Yuri Bregel as Firdaws al-iqbal: History of Khorezm, 2 vols., Leiden, 1999. p.66</ref> == Саяси қызметі == ​Ол 1740 жылы Хиуа ханы II Елбарыс өлім жазасына кесілгеннен кейін, [[Афшар әулеті]]нен шыққан [[Нәдір шаһ Афшар|Нәдір шахтың]] бұйрығымен Хорезм ханы болып тағайындалды. Тахир хан Арал өңірінен өзбек бектері Артық пен Сайид Әлиді көмекке шақырғанымен, бұл оның билігін сақтап қалуға септігін тигізе алмады. == Қаза табуы == ​Тахир хан бар болғаны алты ай ғана билік жүргізді. Халық оның Нәдір шахқа бағыныштылығына наразы болып, 1741 жылы оны өлтіріп тастады.<ref name="ferdaws" /> == Әдебиет == * Šir-Moḥammad Mirāb Munes and Moḥammad-Reżā Mirāb Āgahi, Ferdaws al-eqbāl, ed., tr., and annotated by Yuri Bregel as Firdaws al-iqbal: History of Khorezm, 2 vols., Leiden, 1988–1999 == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Хорезм билеушілері]] pmgkt5xu0hj9vby25yvllxdlqg0l0zb 0 778741 3582075 2026-04-12T05:25:41Z RaiymbekZh 170385 «[[Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев]]» дегенге [[Уикипедия:Айдатқыштар|бағыттады]] 3582075 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев]] 4m7saoqix5aw0wao7rl17umj04chlc4 0 778742 3582077 2026-04-12T05:29:02Z RaiymbekZh 170385 Жаңа бетте: '''Жантаев''' — [[Жантай]] есімінен құралған қазақ тегі. == Тұлғалар == * [[Жұмабек Шәбденамұлы Жантаев]] * [[Төлепбек Балабекұлы Жантаев]] — Алаш орда үкіметінің қызметкері. [[Сабынды ауданы]]ның тұңғыш председателі. * [[Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев]] — Ұлы Отан соғысыны... 3582077 wikitext text/x-wiki '''Жантаев''' — [[Жантай]] есімінен құралған қазақ тегі. == Тұлғалар == * [[Жұмабек Шәбденамұлы Жантаев]] * [[Төлепбек Балабекұлы Жантаев]] — Алаш орда үкіметінің қызметкері. [[Сабынды ауданы]]ның тұңғыш председателі. * [[Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев]] — Ұлы Отан соғысының ардагері. {{Айрық}} isqpj7uy2x9zyq64w0633vaqvz2rulj 3582080 3582077 2026-04-12T05:29:26Z RaiymbekZh 170385 /* Тұлғалар */ 3582080 wikitext text/x-wiki '''Жантаев''' — [[Жантай]] есімінен құралған қазақ тегі. == Тұлғалар == * [[Жұмабек Шәбденамұлы Жантаев]] — физик-математик, ғалым. * [[Төлепбек Балабекұлы Жантаев]] — Алаш орда үкіметінің қызметкері. [[Сабынды ауданы]]ның тұңғыш председателі. * [[Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев]] — Ұлы Отан соғысының ардагері. {{Айрық}} 12h1b3tkp4bck3j9g9bnejl3ujroy8k 10 778743 3582078 2026-04-12T05:29:20Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Үндістанның солтүстігіндегі Химачал- Прадеш штатындағы Кілттік монастырь Ол ең үлкен монастырь болып табылатын және жүздеген монахтарды мекендейтін Спити аңғарының үстіндегі төбеде 4166 м (13 668 фут) биіктікте орналасқан. Оның негізі 11 ғасырда қаланған және ү... 3582078 wikitext text/x-wiki Үндістанның солтүстігіндегі Химачал- Прадеш штатындағы Кілттік монастырь Ол ең үлкен монастырь болып табылатын және жүздеген монахтарды мекендейтін Спити аңғарының үстіндегі төбеде 4166 м (13 668 фут) биіктікте орналасқан. Оның негізі 11 ғасырда қаланған және үнді-тибет буддизмінің Гелугпа мектебіне жатады деп айтылады. Бұл көріністе қыста монастырь көрінеді, оның артында Гималай таулары бар қар басқан Спити өзенінің аңғары көрінеді.[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] d1bqq6rtyd38epq2jruvs2pzeezw2jv 10 778744 3582084 2026-04-12T05:34:24Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Үндістанның Раджастхан штатындағы Тар шөлінің құм төбелері. 1949 жылы осы күні Үндістан британдық отаршылдық биліктен тәуелсіздік алғаннан кейін бірнеше Раджпут князьдік штаттарының Үндістан Одағына бірігуінен кейін штат құрылды.Санат:Үлгілер:Тәулік суре... 3582084 wikitext text/x-wiki Үндістанның Раджастхан штатындағы Тар шөлінің құм төбелері. 1949 жылы осы күні Үндістан британдық отаршылдық биліктен тәуелсіздік алғаннан кейін бірнеше Раджпут князьдік штаттарының Үндістан Одағына бірігуінен кейін штат құрылды.[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 1nebi0byc0gycezd704lpluz4oduios 0 778745 3582090 2026-04-12T05:37:28Z RaiymbekZh 170385 «[[Байбек]]» дегенге [[Уикипедия:Айдатқыштар|бағыттады]] 3582090 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Байбек]] s8i12rrza7ivj63o6w3w01q6z4qom98 10 778746 3582091 2026-04-12T05:37:28Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Viking Sky (кеме, 2017) - Сете айлағында (Эро,Франция) айлақталған.[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582091 wikitext text/x-wiki Viking Sky (кеме, 2017) - Сете айлағында (Эро,Франция) айлақталған.[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 234jk4gx4o1l49pu9831z2cs0x0juxu 10 778747 3582093 2026-04-12T05:42:00Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Қызылкүп дастархан тауы. Қызылсай аймақтық саябағы, Маңғыстау облысы, Қазақстан, Маңғыстау облысы. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582093 wikitext text/x-wiki Қызылкүп дастархан тауы. Қызылсай аймақтық саябағы, Маңғыстау облысы, Қазақстан, Маңғыстау облысы. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] jsl8nkvorhhgkt2lih76prz5dzxr6jr 3582372 3582093 2026-04-12T11:41:27Z Nurbek2007 178902 3582372 wikitext text/x-wiki Қызылкүп дастархан тауы. Қызылсай аймақтық саябағы, Маңғыстау облысы, Қазақстан. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 2rwjm5fz15dr7dbw4uuxp5140d168ya 10 778748 3582096 2026-04-12T06:16:54Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Германия, Солтүстік Рейн-Вестфалия, Дюльмен, Хаусдюльмен маңындағы аязды жалғыз ағаш және егістіктер. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582096 wikitext text/x-wiki Германия, Солтүстік Рейн-Вестфалия, Дюльмен, Хаусдюльмен маңындағы аязды жалғыз ағаш және егістіктер. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 5jerqnrfvvpq2jshd8ycc6fmrcrgvdc 3 778749 3582104 2026-04-12T06:31:42Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3582104 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=OBDkaisak}} -- <font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылауы)</font></span>]] 11:31, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) mv15wld2xpl2n4ndgm0j2pcr1r6iwv0 0 778750 3582108 2026-04-12T06:37:55Z Таёжный лес 138000 Таёжный лес [[Ӏлияс Қыдырбаев]] бетін [[Ілияс Қыдырбаев]] бетіне жылжытты 3582108 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Ілияс Қыдырбаев]] gcn44o0s88m0dwzywviyrzcriiqfn1f 0 778751 3582110 2026-04-12T06:38:23Z Таёжный лес 138000 Таёжный лес [[ӀВМ-ге үйлесімді компьютер]] бетін [[ІВМ-ге үйлесімді компьютер]] бетіне жылжытты 3582110 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[ІВМ-ге үйлесімді компьютер]] 0zgzjb0g0h4zwnldt1k84pl1wc65er8 0 778752 3582112 2026-04-12T06:40:24Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Темір Ғазы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады... 3582112 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Темір Ғазы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1764 | Президент = | Ізашары = [[Абдаллах Қарабай хан]] | Ізбасары = [[Тәуке хан Әбілмәмбетұлы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1764 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Темір Ғазы хан''' — 1757–1764 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы]], Бұхара ханы [[Әбілғазы хан (Аштархан)|Әбілғазының]] туған бауыры Мұхаммед Қажы сұлтанның ұлы.<ref>Н. Веселовский. Прием в России и отпуск среднеазиатских послов в XVII и XVIII столетиях. По документам Московского главного архива министерства иностранных дел // Журнал министерства народного образования, № 7. 1884</ref> Тағы бір нұсқа бойынша, ол Арабшах әулетінің өкілі болған.<ref>Почекаев, Р.Ю. "К истории «буферных государств» на границах России: Аральское владение и его роль в русско-хивинских отношениях. XVIII–XIX вв." Восточный архив 1 (31) (2015): 12-18.c.13</ref> 9iy6nppq2h01glnvg5nz54f3j2cul45 3582113 3582112 2026-04-12T06:40:33Z 1nter pares 146705 3582113 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Темір Ғазы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1764 | Президент = | Ізашары = [[Абдаллах Қарабай хан]] | Ізбасары = [[Тәуке хан Әбілмәмбетұлы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1764 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Темір Ғазы хан''' — 1757–1764 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы]], Бұхара ханы [[Әбілғазы хан (Аштархан)|Әбілғазының]] туған бауыры Мұхаммед Қажы сұлтанның ұлы.<ref>Н. Веселовский. Прием в России и отпуск среднеазиатских послов в XVII и XVIII столетиях. По документам Московского главного архива министерства иностранных дел // Журнал министерства народного образования, № 7. 1884</ref> Тағы бір нұсқа бойынша, ол Арабшах әулетінің өкілі болған.<ref>Почекаев, Р.Ю. "К истории «буферных государств» на границах России: Аральское владение и его роль в русско-хивинских отношениях. XVIII–XIX вв." Восточный архив 1 (31) (2015): 12-18.c.13</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 8xycarhiynhsd7sr9dtklqx3ygi5vcp 3582114 3582113 2026-04-12T06:41:43Z 1nter pares 146705 3582114 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Темір Ғазы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1764 | Президент = | Ізашары = [[Абдаллах Қарабай хан]] | Ізбасары = [[Тәуке хан Әбілмәмбетұлы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1764 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Темір Ғазы хан''' — 1757–1764 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы]], Бұхара ханы [[Әбілғазы хан (Аштархан)|Әбілғазының]] туған бауыры Мұхаммед Қажы сұлтанның ұлы.<ref>Н. Веселовский. Прием в России и отпуск среднеазиатских послов в XVII и XVIII столетиях. По документам Московского главного архива министерства иностранных дел // Журнал министерства народного образования, № 7. 1884</ref> Тағы бір нұсқа бойынша, ол Арабшах әулетінің өкілі болған.<ref>Почекаев, Р.Ю. "К истории «буферных государств» на границах России: Аральское владение и его роль в русско-хивинских отношениях. XVIII–XIX вв." Восточный архив 1 (31) (2015): 12-18.c.13</ref> [[Шыңғыс хан әулеті]]нен шыққан. 1757 жылы Бұхара ханы [[Мұхаммед Рахым]]ның қолдауымен Хиуа тағына отырды. Оның таққа мұрагерлік құқығы болды, өйткені ол Шерғазы ханның жиені (анасы жағынан) еді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} p0tcl0b45wcf3fopmt9xiehheqo80bj 3582117 3582114 2026-04-12T06:45:04Z 1nter pares 146705 3582117 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Темір Ғазы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1764 | Президент = | Ізашары = [[Абдаллах Қарабай хан]] | Ізбасары = [[Тәуке хан Әбілмәмбетұлы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1764 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Темір Ғазы хан''' — 1757–1764 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы]], Бұхара ханы [[Әбілғазы хан (Аштархан)|Әбілғазының]] туған бауыры Мұхаммед Қажы сұлтанның ұлы.<ref>Н. Веселовский. Прием в России и отпуск среднеазиатских послов в XVII и XVIII столетиях. По документам Московского главного архива министерства иностранных дел // Журнал министерства народного образования, № 7. 1884</ref> Тағы бір нұсқа бойынша, ол Арабшах әулетінің өкілі болған.<ref>Почекаев, Р.Ю. "К истории «буферных государств» на границах России: Аральское владение и его роль в русско-хивинских отношениях. XVIII–XIX вв." Восточный архив 1 (31) (2015): 12-18.c.13</ref> [[Шыңғыс хан әулеті]]нен шыққан. 1757 жылы Бұхара ханы [[Мұхаммед Рахым]]ның қолдауымен Хиуа тағына отырды. Оның таққа мұрагерлік құқығы болды, өйткені ол Шерғазы ханның жиені (анасы жағынан) еді. Ол қарақалпақтардың билеушісі болған Байбөрімен ([[Батыр Қайыпұлы|Батыр ханның]] ұлы) күресуге мәжбүр болды. Темір Ғазы ханның өзі болса уақытының көп бөлігін ойын-сауықпен өткізген. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} cncpywm9g3dq0io7xfo86mb4m4vc04g 3582118 3582117 2026-04-12T06:47:11Z 1nter pares 146705 3582118 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Темір Ғазы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1764 | Президент = | Ізашары = [[Абдаллах Қарабай хан]] | Ізбасары = [[Тәуке хан Әбілмәмбетұлы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1764 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Темір Ғазы хан''' — 1757–1764 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы]], Бұхара ханы [[Әбілғазы хан (Аштархан)|Әбілғазының]] туған бауыры Мұхаммед Қажы сұлтанның ұлы.<ref>Н. Веселовский. Прием в России и отпуск среднеазиатских послов в XVII и XVIII столетиях. По документам Московского главного архива министерства иностранных дел // Журнал министерства народного образования, № 7. 1884</ref> Тағы бір нұсқа бойынша, ол Арабшах әулетінің өкілі болған.<ref>Почекаев, Р.Ю. "К истории «буферных государств» на границах России: Аральское владение и его роль в русско-хивинских отношениях. XVIII–XIX вв." Восточный архив 1 (31) (2015): 12-18.c.13</ref> [[Шыңғыс хан әулеті]]нен шыққан. 1757 жылы Бұхара ханы [[Мұхаммед Рахым]]ның қолдауымен Хиуа тағына отырды. Оның таққа мұрагерлік құқығы болды, өйткені ол Шерғазы ханның жиені (анасы жағынан) еді. Ол қарақалпақтардың билеушісі болған Байбөрімен ([[Батыр Қайыпұлы|Батыр ханның]] ұлы) күресуге мәжбүр болды. Темір Ғазы ханның өзі болса уақытының көп бөлігін ойын-сауықпен өткізген. 1762 жылы Қарақалпақстандағы Бесқала әмірлерін жеңіп, Байбөріні қолға түсіріп, өлім жазасына кесудің сәті түсті. Сол жылы хан ықпалды инақты (бас кеңесші) Қожақұлды өлтіреді, бірақ тұтас бір тайпамен соғысып қалмау үшін, инақ лауазымына сол Қоңырат тайпасынан шыққан [[Мұхаммед Әмин инақ|Мұхаммед Әмин биді]] тағайындайды. Осыдан кейін Астрахандағы хиуалық көпестердің саудасындағы қайшылықтарды шешу үшін Ресей үкіметіне елші Аллашүкірбайды аттандырды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} rno1gz2zphdb4zf401rmm1ey341cbfk 3582120 3582118 2026-04-12T06:49:32Z 1nter pares 146705 3582120 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Темір Ғазы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1764 | Президент = | Ізашары = [[Абдаллах Қарабай хан]] | Ізбасары = [[Тәуке хан Әбілмәмбетұлы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1764 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Темір Ғазы хан''' — 1757–1764 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы]], Бұхара ханы [[Әбілғазы хан (Аштархан)|Әбілғазының]] туған бауыры Мұхаммед Қажы сұлтанның ұлы.<ref>Н. Веселовский. Прием в России и отпуск среднеазиатских послов в XVII и XVIII столетиях. По документам Московского главного архива министерства иностранных дел // Журнал министерства народного образования, № 7. 1884</ref> Тағы бір нұсқа бойынша, ол Арабшах әулетінің өкілі болған.<ref>Почекаев, Р.Ю. "К истории «буферных государств» на границах России: Аральское владение и его роль в русско-хивинских отношениях. XVIII–XIX вв." Восточный архив 1 (31) (2015): 12-18.c.13</ref> [[Шыңғыс хан әулеті]]нен шыққан. 1757 жылы Бұхара ханы [[Мұхаммед Рахым]]ның қолдауымен Хиуа тағына отырды. Оның таққа мұрагерлік құқығы болды, өйткені ол Шерғазы ханның жиені (анасы жағынан) еді. Ол қарақалпақтардың билеушісі болған Байбөрімен ([[Батыр Қайыпұлы|Батыр ханның]] ұлы) күресуге мәжбүр болды. Темір Ғазы ханның өзі болса уақытының көп бөлігін ойын-сауықпен өткізген. 1762 жылы Қарақалпақстандағы Бесқала әмірлерін жеңіп, Байбөріні қолға түсіріп, өлім жазасына кесудің сәті түсті. Сол жылы хан ықпалды инақты (бас кеңесші) Қожақұлды өлтіреді, бірақ тұтас бір тайпамен соғысып қалмау үшін, инақ лауазымына сол Қоңырат тайпасынан шыққан [[Мұхаммед Әмин инақ|Мұхаммед Әмин биді]] тағайындайды. Осыдан кейін Астрахандағы хиуалық көпестердің саудасындағы қайшылықтарды шешу үшін Ресей үкіметіне елші Аллашүкірбайды аттандырды. Сонымен қатар, 1763 жылғы ішкі алауыздықты пайдаланған қазақ ханы [[Абылай хан|Абылай]] Байбөрінің өлімі үшін кек алатынын жариялап, Хиуаға қарсы жорыққа шықты. Осыдан кейін ханның беделі әлсіреп, 1764 жылы [[Мұхаммед Әмин инақ|Мұхаммед Әмин би]] Темір Ғазы ханды тақтан тайдырып, өлтірді де, оның орнына қазақ сұлтаны [[Тәуке сұлтан|Тәукені]] отырғызды.<ref>Мунис и Агехи. Райский сад счастья. Фирдаусуль-икбал. Материалы по истории туркмен и Туркмении. Т.2. М. Институт Восхододения. 1938</ref><ref>Архив внешней политики России, ф. «Хивинские дела», 1762–1763 гг., Д. 6-10.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 2uktyyaqusk1c46h1fuiul7jjdjb4x7 3582121 3582120 2026-04-12T06:49:49Z 1nter pares 146705 + [[Санат:Қазақстан тарихы]],[[Санат:Хорезм билеушілері]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3582121 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Темір Ғазы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1764 | Президент = | Ізашары = [[Абдаллах Қарабай хан]] | Ізбасары = [[Тәуке хан Әбілмәмбетұлы]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1764 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Темір Ғазы хан''' — 1757–1764 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы]], Бұхара ханы [[Әбілғазы хан (Аштархан)|Әбілғазының]] туған бауыры Мұхаммед Қажы сұлтанның ұлы.<ref>Н. Веселовский. Прием в России и отпуск среднеазиатских послов в XVII и XVIII столетиях. По документам Московского главного архива министерства иностранных дел // Журнал министерства народного образования, № 7. 1884</ref> Тағы бір нұсқа бойынша, ол Арабшах әулетінің өкілі болған.<ref>Почекаев, Р.Ю. "К истории «буферных государств» на границах России: Аральское владение и его роль в русско-хивинских отношениях. XVIII–XIX вв." Восточный архив 1 (31) (2015): 12-18.c.13</ref> [[Шыңғыс хан әулеті]]нен шыққан. 1757 жылы Бұхара ханы [[Мұхаммед Рахым]]ның қолдауымен Хиуа тағына отырды. Оның таққа мұрагерлік құқығы болды, өйткені ол Шерғазы ханның жиені (анасы жағынан) еді. Ол қарақалпақтардың билеушісі болған Байбөрімен ([[Батыр Қайыпұлы|Батыр ханның]] ұлы) күресуге мәжбүр болды. Темір Ғазы ханның өзі болса уақытының көп бөлігін ойын-сауықпен өткізген. 1762 жылы Қарақалпақстандағы Бесқала әмірлерін жеңіп, Байбөріні қолға түсіріп, өлім жазасына кесудің сәті түсті. Сол жылы хан ықпалды инақты (бас кеңесші) Қожақұлды өлтіреді, бірақ тұтас бір тайпамен соғысып қалмау үшін, инақ лауазымына сол Қоңырат тайпасынан шыққан [[Мұхаммед Әмин инақ|Мұхаммед Әмин биді]] тағайындайды. Осыдан кейін Астрахандағы хиуалық көпестердің саудасындағы қайшылықтарды шешу үшін Ресей үкіметіне елші Аллашүкірбайды аттандырды. Сонымен қатар, 1763 жылғы ішкі алауыздықты пайдаланған қазақ ханы [[Абылай хан|Абылай]] Байбөрінің өлімі үшін кек алатынын жариялап, Хиуаға қарсы жорыққа шықты. Осыдан кейін ханның беделі әлсіреп, 1764 жылы [[Мұхаммед Әмин инақ|Мұхаммед Әмин би]] Темір Ғазы ханды тақтан тайдырып, өлтірді де, оның орнына қазақ сұлтаны [[Тәуке сұлтан|Тәукені]] отырғызды.<ref>Мунис и Агехи. Райский сад счастья. Фирдаусуль-икбал. Материалы по истории туркмен и Туркмении. Т.2. М. Институт Восхододения. 1938</ref><ref>Архив внешней политики России, ф. «Хивинские дела», 1762–1763 гг., Д. 6-10.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] 5mw0jcdbclpo86of9qbjiudp92tsavw 3582122 3582121 2026-04-12T06:50:21Z 1nter pares 146705 3582122 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Темір Ғазы хан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1764 | Президент = | Ізашары = [[Абдаллах Қарабай]] | Ізбасары = [[Тәуке сұлтан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1764 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Темір Ғазы хан''' — 1757–1764 жылдары билік құрған [[Хорезм ханы]], Бұхара ханы [[Әбілғазы хан (Аштархан)|Әбілғазының]] туған бауыры Мұхаммед Қажы сұлтанның ұлы.<ref>Н. Веселовский. Прием в России и отпуск среднеазиатских послов в XVII и XVIII столетиях. По документам Московского главного архива министерства иностранных дел // Журнал министерства народного образования, № 7. 1884</ref> Тағы бір нұсқа бойынша, ол Арабшах әулетінің өкілі болған.<ref>Почекаев, Р.Ю. "К истории «буферных государств» на границах России: Аральское владение и его роль в русско-хивинских отношениях. XVIII–XIX вв." Восточный архив 1 (31) (2015): 12-18.c.13</ref> [[Шыңғыс хан әулеті]]нен шыққан. 1757 жылы Бұхара ханы [[Мұхаммед Рахым]]ның қолдауымен Хиуа тағына отырды. Оның таққа мұрагерлік құқығы болды, өйткені ол Шерғазы ханның жиені (анасы жағынан) еді. Ол қарақалпақтардың билеушісі болған Байбөрімен ([[Батыр Қайыпұлы|Батыр ханның]] ұлы) күресуге мәжбүр болды. Темір Ғазы ханның өзі болса уақытының көп бөлігін ойын-сауықпен өткізген. 1762 жылы Қарақалпақстандағы Бесқала әмірлерін жеңіп, Байбөріні қолға түсіріп, өлім жазасына кесудің сәті түсті. Сол жылы хан ықпалды инақты (бас кеңесші) Қожақұлды өлтіреді, бірақ тұтас бір тайпамен соғысып қалмау үшін, инақ лауазымына сол Қоңырат тайпасынан шыққан [[Мұхаммед Әмин инақ|Мұхаммед Әмин биді]] тағайындайды. Осыдан кейін Астрахандағы хиуалық көпестердің саудасындағы қайшылықтарды шешу үшін Ресей үкіметіне елші Аллашүкірбайды аттандырды. Сонымен қатар, 1763 жылғы ішкі алауыздықты пайдаланған қазақ ханы [[Абылай хан|Абылай]] Байбөрінің өлімі үшін кек алатынын жариялап, Хиуаға қарсы жорыққа шықты. Осыдан кейін ханның беделі әлсіреп, 1764 жылы [[Мұхаммед Әмин инақ|Мұхаммед Әмин би]] Темір Ғазы ханды тақтан тайдырып, өлтірді де, оның орнына қазақ сұлтаны [[Тәуке сұлтан|Тәукені]] отырғызды.<ref>Мунис и Агехи. Райский сад счастья. Фирдаусуль-икбал. Материалы по истории туркмен и Туркмении. Т.2. М. Институт Восхододения. 1938</ref><ref>Архив внешней политики России, ф. «Хивинские дела», 1762–1763 гг., Д. 6-10.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] 2aye0ymohsmxjpjxxnkq6m8t7dn80b8 0 778753 3582124 2026-04-12T06:56:22Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Абдаллах Қарабай | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады... 3582124 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Абдаллах Қарабай | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1757 | Президент = | Ізашары = [[Қайып хан]] | Ізбасары = [[Темір Ғазы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1789 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Батыр Қайыпұлы]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Абдаллах Қарабай''' — қазақтың [[Төре]] әулетінен шыққан [[Хорезм ханы|Хиуа ханы]]. dtkr3ofxv6e9z7gaubner3pcb42gal3 3582125 3582124 2026-04-12T06:57:24Z 1nter pares 146705 3582125 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Абдаллах Қарабай | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1757 | Президент = | Ізашары = [[Қайып хан]] | Ізбасары = [[Темір Ғазы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1789 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Батыр Қайыпұлы]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Абдаллах Қарабай''' — қазақтың [[Төре]] әулетінен шыққан [[Хорезм ханы|Хиуа ханы]]. ​«Фирдаус әл-иқбал» дерегіне сәйкес, [[Батыр Қайыпұлы|Батырдың]] ұлы Қарабай 4 ай бойы билік жүргізген. Оның қарақалпақтарды басқарған Байбөрі есімді бауыры болған. Соңында қарақалпақтар Байбөріні ұстап алып, Гүрлен өзбектеріне жібереді де, ол сол жерде өлім жазасына кесіледі. Осыдан кейін Қарабай қазақ даласына, әкесі мен бауырына қайтарылған. cs5j2r2h1lfzhv7zo4wwogb0qbvp902 3582126 3582125 2026-04-12T06:57:38Z 1nter pares 146705 + [[Санат:Қазақстан тарихы]],[[Санат:Хорезм билеушілері]],[[Санат:Төрелер]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3582126 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Абдаллах Қарабай | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1757 | Президент = | Ізашары = [[Қайып хан]] | Ізбасары = [[Темір Ғазы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1789 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Батыр Қайыпұлы]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Абдаллах Қарабай''' — қазақтың [[Төре]] әулетінен шыққан [[Хорезм ханы|Хиуа ханы]]. ​«Фирдаус әл-иқбал» дерегіне сәйкес, [[Батыр Қайыпұлы|Батырдың]] ұлы Қарабай 4 ай бойы билік жүргізген. Оның қарақалпақтарды басқарған Байбөрі есімді бауыры болған. Соңында қарақалпақтар Байбөріні ұстап алып, Гүрлен өзбектеріне жібереді де, ол сол жерде өлім жазасына кесіледі. Осыдан кейін Қарабай қазақ даласына, әкесі мен бауырына қайтарылған. [[Санат:Қазақстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] [[Санат:Төрелер]] 3nzw4qubenxhf3y2it73387khl87enm 3582128 3582126 2026-04-12T06:59:09Z 1nter pares 146705 3582128 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Абдаллах Қарабай | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1757 | Президент = | Ізашары = [[Қайып хан]] | Ізбасары = [[Темір Ғазы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1789 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Батыр Қайыпұлы]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Абдаллах Қарабай''' — қазақтың [[Төре]] әулетінен шыққан [[Хорезм ханы|Хиуа ханы]]. ​«Фирдаус әл-иқбал» дерегіне сәйкес, [[Батыр Қайыпұлы|Батырдың]] ұлы Қарабай 4 ай бойы билік жүргізген. Оның қарақалпақтарды басқарған Байбөрі есімді бауыры болған. Соңында қарақалпақтар Байбөріні ұстап алып, Гүрлен өзбектеріне жібереді де, ол сол жерде өлім жазасына кесіледі. Осыдан кейін Қарабай қазақ даласына, әкесі мен бауырына қайтарылған. Юрий Брегель атап өткен басқа бір дереккөзде Қарабай ханның [[Темір Ғазы хан]] таққа отырғаннан кейін ұсталып, жер аударылғаны айтылады (бұл «Фирдаус әл-иқбал» дерегіне сәйкес келмейді). Сондай-ақ, бұл мәлімет бойынша ол «Фирдаус әл-иқбал» мәтінінде көрсетілгендей Қазақ хандығына емес, Қайып ханның екі ұлымен бірге [[Бұхара]]ға жіберілген.<ref>{{кітап | авторы = Тулибаевна Ж. М. | тақырыбы = Казахи и Хивинское ханство | сілтеме = | орны = Каскелен | баспасы = Университет имени Сулеймана Демиреля | жыл = 2020 | беттері = 49 | барлық беті = 160 | жауапты = Тулибаевна Ж. М. | isbn = 978-601-7647-05-6 }}</ref> [[Санат:Қазақстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] [[Санат:Төрелер]] dsdfd9tznhfuri2nsbunadnylqj7a1y 3582129 3582128 2026-04-12T06:59:19Z 1nter pares 146705 3582129 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Абдаллах Қарабай | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1757 | Басқаруын аяқтады = 1757 | Президент = | Ізашары = [[Қайып хан]] | Ізбасары = [[Темір Ғазы хан]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1789 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Батыр Қайыпұлы]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Абдаллах Қарабай''' — қазақтың [[Төре]] әулетінен шыққан [[Хорезм ханы|Хиуа ханы]]. ​«Фирдаус әл-иқбал» дерегіне сәйкес, [[Батыр Қайыпұлы|Батырдың]] ұлы Қарабай 4 ай бойы билік жүргізген. Оның қарақалпақтарды басқарған Байбөрі есімді бауыры болған. Соңында қарақалпақтар Байбөріні ұстап алып, Гүрлен өзбектеріне жібереді де, ол сол жерде өлім жазасына кесіледі. Осыдан кейін Қарабай қазақ даласына, әкесі мен бауырына қайтарылған. Юрий Брегель атап өткен басқа бір дереккөзде Қарабай ханның [[Темір Ғазы хан]] таққа отырғаннан кейін ұсталып, жер аударылғаны айтылады (бұл «Фирдаус әл-иқбал» дерегіне сәйкес келмейді). Сондай-ақ, бұл мәлімет бойынша ол «Фирдаус әл-иқбал» мәтінінде көрсетілгендей Қазақ хандығына емес, Қайып ханның екі ұлымен бірге [[Бұхара]]ға жіберілген.<ref>{{кітап | авторы = Тулибаевна Ж. М. | тақырыбы = Казахи и Хивинское ханство | сілтеме = | орны = Каскелен | баспасы = Университет имени Сулеймана Демиреля | жыл = 2020 | беттері = 49 | барлық беті = 160 | жауапты = Тулибаевна Ж. М. | isbn = 978-601-7647-05-6 }}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан тарихы]] [[Санат:Хорезм билеушілері]] [[Санат:Төрелер]] fgauagejjc2g2pj5pdbu7ocv6m1rifq 3 778754 3582133 2026-04-12T07:11:29Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3582133 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Шелек филиалы}} -- [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 12:11, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) bn1zxefxiccjmhkw1sxpipox7bvrs5t 0 778755 3582134 2026-04-12T07:29:22Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тәуке сұлтан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1... 3582134 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тәуке сұлтан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1764 | Басқаруын аяқтады = 1766 | Президент = | Ізашары = [[Темір Ғазы хан]] | Ізбасары = [[Шах Ғазы хан]] | Титулы_2 = [[Орта жүз]] [[сұлтан]]ы | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = XVIII ғасыр | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1797 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = [[Түркістан]], [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]], | Діні = | Әкесі = [[Әбілмәмбет хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Енібек<br>Тұрсын<br>Нұралы | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тәуке сұлтан''' (белгісіз – 1797) — [[Орта жүз]]дің бір бөлігінің сұлтаны (1766–1797), [[Әбілмәмбет хан]]ның ұлы және [[Болат хан]]ның немересі. mov5kdg3nidlrf1hs4f5rcvh2kz2eoz 3582136 3582134 2026-04-12T07:32:22Z 1nter pares 146705 3582136 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тәуке сұлтан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1764 | Басқаруын аяқтады = 1766 | Президент = | Ізашары = [[Темір Ғазы хан]] | Ізбасары = [[Шах Ғазы хан]] | Титулы_2 = [[Орта жүз]] [[сұлтан]]ы | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = XVIII ғасыр | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1797 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = [[Түркістан]], [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]], | Діні = | Әкесі = [[Әбілмәмбет хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Енібек<br>Тұрсын<br>Нұралы | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тәуке сұлтан''' (белгісіз – 1797) — [[Орта жүз]]дің бір бөлігінің сұлтаны (1766–1797), [[Әбілмәмбет хан]]ның ұлы және [[Болат хан]]ның немересі. == Өмірбаяны == Құдайдат деген лақап атпен танымал болған Тәуке [[Темір Ғазы хан]]нан кейін [[Хиуа хандығы]]на да атаулы түрде билік жүргізді. Ол Хиуа хандығына саудагер ретінде келген болатын, алайда Темір Ғазы хан қайтыс болғаннан кейін таққа ең қолайлы үміткер болып шықты. Оны керуен сарайдан алып келіп, таққа отырғызды, ол жерде 1,5 жыл билік құрды.<ref>{{мақала|автор=Zhaxylyk M. Sabitov|тақырыбы=Сабитов Ж.М. Сведения о казахах XVIII века в Фирдаус ал Икбал//Казахи и Хивинское ханство. Каскелен. 2020. С. 45-56|сілтеме=https://www.academia.edu/44413151/%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%96_%D0%9C_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%BE_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%85_XVIII_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0_%D0%B2_%D0%A4%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%81_%D0%B0%D0%BB_%D0%98%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%BB_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B8_%D0%B8_%D0%A5%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE_%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD_2020_%D0%A1_45_56}}</ref> Мунис Тәукенің Хиуадағы билік кезеңін оң сипатта суреттейді: «Ол өте қайырымды, қарапайым, тақуа, жуас және дәруіш секілді адам еді. Оның тұсында Хорезм өлкесіндегі аласапыран мен бүліктің ізі толығымен жойылды». Жасқаншақ әрі ақкөңіл билеуші өз жағдайын ауырсынғаны анық, сондықтан оның өтініші бойынша 1766 жылы тақты тастап кетуге рұқсат берілді.<ref>{{мақала|автор=Радик Темиргалиев|тақырыбы=Темиргалиев Р. Казахские Чингизиды на престоле Хивинского ханства//Материалы международной научно-практической конференции «МӘҢГІЛІК ЕЛ» посвященной 550-летию Казахского ханства (11 сентября 2015 года). Астана: Мемлекет тарихы институты. 2016. С. 282-299|сілтеме=https://www.academia.edu/38976309/%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2_%D0%A0_%D0%9K%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%A7%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D1%8B_%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%B5_%D0%A5%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BD%D0%B0%D1%83%D1%87%D0%BD%D0%BE_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9C%D3%98%D2%A2%D0%93%D0%86%D0%9B%D0%86%D0%9A_%D0%95%D0%9B_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B9_550_%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%8E_%D0%9K%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_11_%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2015_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B_2016_%D0%A1_282_299}}</ref> 2zrgdetzmbf4twi9ohrfg70werozqz3 3582138 3582136 2026-04-12T07:32:46Z 1nter pares 146705 3582138 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тәуке сұлтан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1764 | Басқаруын аяқтады = 1766 | Президент = | Ізашары = [[Темір Ғазы хан]] | Ізбасары = [[Шах Ғазы хан]] | Титулы_2 = [[Орта жүз]] [[сұлтан]]ы | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = XVIII ғасыр | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1797 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = [[Түркістан]], [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]], | Діні = | Әкесі = [[Әбілмәмбет хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Енібек<br>Тұрсын<br>Нұралы | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тәуке сұлтан''' (белгісіз – 1797) — [[Орта жүз]]дің бір бөлігінің сұлтаны (1766–1797), [[Әбілмәмбет хан]]ның ұлы және [[Болат хан]]ның немересі. == Өмірбаяны == Құдайдат деген лақап атпен танымал болған Тәуке [[Темір Ғазы хан]]нан кейін [[Хиуа хандығы]]на да атаулы түрде билік жүргізді. Ол Хиуа хандығына саудагер ретінде келген болатын, алайда Темір Ғазы хан қайтыс болғаннан кейін таққа ең қолайлы үміткер болып шықты. Оны керуен сарайдан алып келіп, таққа отырғызды, ол жерде 1,5 жыл билік құрды.<ref>{{мақала|автор=Zhaxylyk M. Sabitov|тақырыбы=Сабитов Ж.М. Сведения о казахах XVIII века в Фирдаус ал Икбал//Казахи и Хивинское ханство. Каскелен. 2020. С. 45-56|сілтеме=https://www.academia.edu/44413151/%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%96_%D0%9C_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%BE_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%85_XVIII_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0_%D0%B2_%D0%A4%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%81_%D0%B0%D0%BB_%D0%98%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%BB_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B8_%D0%B8_%D0%A5%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE_%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD_2020_%D0%A1_45_56}}</ref> Мунис Тәукенің Хиуадағы билік кезеңін оң сипатта суреттейді: «Ол өте қайырымды, қарапайым, тақуа, жуас және дәруіш секілді адам еді. Оның тұсында Хорезм өлкесіндегі аласапыран мен бүліктің ізі толығымен жойылды». Жасқаншақ әрі ақкөңіл билеуші өз жағдайын ауырсынғаны анық, сондықтан оның өтініші бойынша 1766 жылы тақты тастап кетуге рұқсат берілді.<ref>{{мақала|автор=Радик Темиргалиев|тақырыбы=Темиргалиев Р. Казахские Чингизиды на престоле Хивинского ханства//Материалы международной научно-практической конференции «МӘҢГІЛІК ЕЛ» посвященной 550-летию Казахского ханства (11 сентября 2015 года). Астана: Мемлекет тарихы институты. 2016. С. 282-299|сілтеме=https://www.academia.edu/38976309/%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2_%D0%A0_%D0%9K%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%A7%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D1%8B_%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%B5_%D0%A5%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BD%D0%B0%D1%83%D1%87%D0%BD%D0%BE_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9C%D3%98%D2%A2%D0%93%D0%86%D0%9B%D0%86%D0%9A_%D0%95%D0%9B_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B9_550_%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%8E_%D0%9K%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_11_%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2015_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B_2016_%D0%A1_282_299}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 7nrw1rm8dp5f04ge2krr9yy81k0qnjg 3582141 3582138 2026-04-12T07:40:47Z 1nter pares 146705 + [[Санат:Қазақ сұлтандары]],[[Санат:Төрелер]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3582141 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тәуке сұлтан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1764 | Басқаруын аяқтады = 1766 | Президент = | Ізашары = [[Темір Ғазы хан]] | Ізбасары = [[Шах Ғазы хан]] | Титулы_2 = [[Орта жүз]] [[сұлтан]]ы | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = XVIII ғасыр | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1797 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = [[Түркістан]], [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]], | Діні = | Әкесі = [[Әбілмәмбет хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Енібек<br>Тұрсын<br>Нұралы | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тәуке сұлтан''' (белгісіз – 1797) — [[Орта жүз]]дің бір бөлігінің сұлтаны (1766–1797), [[Әбілмәмбет хан]]ның ұлы және [[Болат хан]]ның немересі. == Өмірбаяны == Құдайдат деген лақап атпен танымал болған Тәуке [[Темір Ғазы хан]]нан кейін [[Хиуа хандығы]]на да атаулы түрде билік жүргізді. Ол Хиуа хандығына саудагер ретінде келген болатын, алайда Темір Ғазы хан қайтыс болғаннан кейін таққа ең қолайлы үміткер болып шықты. Оны керуен сарайдан алып келіп, таққа отырғызды, ол жерде 1,5 жыл билік құрды.<ref>{{мақала|автор=Zhaxylyk M. Sabitov|тақырыбы=Сабитов Ж.М. Сведения о казахах XVIII века в Фирдаус ал Икбал//Казахи и Хивинское ханство. Каскелен. 2020. С. 45-56|сілтеме=https://www.academia.edu/44413151/%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%96_%D0%9C_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%BE_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%85_XVIII_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0_%D0%B2_%D0%A4%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%81_%D0%B0%D0%BB_%D0%98%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%BB_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B8_%D0%B8_%D0%A5%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE_%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD_2020_%D0%A1_45_56}}</ref> Мунис Тәукенің Хиуадағы билік кезеңін оң сипатта суреттейді: «Ол өте қайырымды, қарапайым, тақуа, жуас және дәруіш секілді адам еді. Оның тұсында Хорезм өлкесіндегі аласапыран мен бүліктің ізі толығымен жойылды». Жасқаншақ әрі ақкөңіл билеуші өз жағдайын ауырсынғаны анық, сондықтан оның өтініші бойынша 1766 жылы тақты тастап кетуге рұқсат берілді.<ref>{{мақала|автор=Радик Темиргалиев|тақырыбы=Темиргалиев Р. Казахские Чингизиды на престоле Хивинского ханства//Материалы международной научно-практической конференции «МӘҢГІЛІК ЕЛ» посвященной 550-летию Казахского ханства (11 сентября 2015 года). Астана: Мемлекет тарихы институты. 2016. С. 282-299|сілтеме=https://www.academia.edu/38976309/%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2_%D0%A0_%D0%9K%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%A7%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D1%8B_%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%B5_%D0%A5%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BD%D0%B0%D1%83%D1%87%D0%BD%D0%BE_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9C%D3%98%D2%A2%D0%93%D0%86%D0%9B%D0%86%D0%9A_%D0%95%D0%9B_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B9_550_%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%8E_%D0%9K%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_11_%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2015_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B_2016_%D0%A1_282_299}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақ сұлтандары]] [[Санат:Төрелер]] p8o32ohiz8pcpts47qzosujyaccx4b2 3582145 3582141 2026-04-12T07:45:07Z 1nter pares 146705 3582145 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тәуке сұлтан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1764 | Басқаруын аяқтады = 1766 | Президент = | Ізашары = [[Темір Ғазы хан]] | Ізбасары = [[Шах Ғазы хан]] | Титулы_2 = [[Орта жүз]] [[сұлтан]]ы | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = XVIII ғасыр | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1797 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = [[Түркістан]], [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]], | Діні = | Әкесі = [[Әбілмәмбет хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Енібек<br>Тұрсын<br>Нұралы | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тәуке сұлтан''' (белгісіз – 1797) — [[Орта жүз]]дің бір бөлігінің сұлтаны (1766–1797), [[Әбілмәмбет хан]]ның ұлы және [[Болат хан]]ның немересі. == Өмірбаяны == Құдайдат деген лақап атпен танымал болған Тәуке [[Темір Ғазы хан]]нан кейін [[Хиуа хандығы]]на да атаулы түрде билік жүргізді. Ол Хиуа хандығына саудагер ретінде келген болатын, алайда Темір Ғазы хан қайтыс болғаннан кейін таққа ең қолайлы үміткер болып шықты. Оны керуен сарайдан алып келіп, таққа отырғызды, ол жерде 1,5 жыл билік құрды.<ref>{{мақала|автор=Zhaxylyk M. Sabitov|тақырыбы=Сабитов Ж.М. Сведения о казахах XVIII века в Фирдаус ал Икбал//Казахи и Хивинское ханство. Каскелен. 2020. С. 45-56|сілтеме=https://www.academia.edu/44413151/%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%96_%D0%9C_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%BE_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%85_XVIII_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0_%D0%B2_%D0%A4%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%81_%D0%B0%D0%BB_%D0%98%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%BB_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B8_%D0%B8_%D0%A5%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE_%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD_2020_%D0%A1_45_56}}</ref> Мунис Тәукенің Хиуадағы билік кезеңін оң сипатта суреттейді: «Ол өте қайырымды, қарапайым, тақуа, жуас және дәруіш секілді адам еді. Оның тұсында Хорезм өлкесіндегі аласапыран мен бүліктің ізі толығымен жойылды». Жасқаншақ әрі ақкөңіл билеуші өз жағдайын ауырсынғаны анық, сондықтан оның өтініші бойынша 1766 жылы тақты тастап кетуге рұқсат берілді.<ref>{{мақала|автор=Радик Темиргалиев|тақырыбы=Темиргалиев Р. Казахские Чингизиды на престоле Хивинского ханства//Материалы международной научно-практической конференции «МӘҢГІЛІК ЕЛ» посвященной 550-летию Казахского ханства (11 сентября 2015 года). Астана: Мемлекет тарихы институты. 2016. С. 282-299|сілтеме=https://www.academia.edu/38976309/%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2_%D0%A0_%D0%9K%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%A7%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D1%8B_%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%B5_%D0%A5%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BD%D0%B0%D1%83%D1%87%D0%BD%D0%BE_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9C%D3%98%D2%A2%D0%93%D0%86%D0%9B%D0%86%D0%9A_%D0%95%D0%9B_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B9_550_%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%8E_%D0%9K%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_11_%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2015_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B_2016_%D0%A1_282_299}}</ref> Ғалым-тарихшы И. Ерофеева оның Орта жүздің [[найман]] ішіндегі [[қаракерей]] руларына және Ұлы жүздің [[сіргелі]], [[сарыүйсін]] руларына билік жүргізгені туралы деректер келтіреді. Орыс құжаттарында Әбілмәмбетұлы Тәуке туралы мәліметтер кездеседі. 1765 жылғы 14 қарашада Орта жүз сұлтаны Тәукенің орыс генерал-поручигі И. Деколонгқа [[Ресей империясы|Ресейге]] қосылу ниеті туралы хат жазғаны жайлы материалдар сақталған. И.Г. Андреевтің материалдарында оның жайлаулары Ертіс өзенінің бойында, Жамыш бекінісінің маңында, қарағайлы орманы мен тұщы көлі бар Баянауыл тауларында орналасқаны атап өтіледі. Тәуке хан сол уақытта Ресеймен және Қытаймен байланыс орнатқан. 1783 жылы [[Цин империясы]] оған «ван» лауазымын берді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақ сұлтандары]] [[Санат:Төрелер]] j8h8hk5qgt9wevju6vjj78tge1h4rbr 3582146 3582145 2026-04-12T07:47:52Z 1nter pares 146705 3582146 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тәуке сұлтан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1764 | Басқаруын аяқтады = 1766 | Президент = | Ізашары = [[Темір Ғазы хан]] | Ізбасары = [[Шах Ғазы хан]] | Титулы_2 = [[Орта жүз]] [[сұлтан]]ы | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = XVIII ғасыр | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1797 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = [[Түркістан]], [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]], | Діні = | Әкесі = [[Әбілмәмбет хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Енібек<br>Тұрсын<br>Нұралы | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тәуке сұлтан''' (белгісіз – 1797) — [[Орта жүз]]дің бір бөлігінің сұлтаны (1766–1797), [[Әбілмәмбет хан]]ның ұлы және [[Болат хан]]ның немересі. == Өмірбаяны == Құдайдат деген лақап атпен танымал болған Тәуке [[Темір Ғазы хан]]нан кейін [[Хиуа хандығы]]на да атаулы түрде билік жүргізді. Ол Хиуа хандығына саудагер ретінде келген болатын, алайда Темір Ғазы хан қайтыс болғаннан кейін таққа ең қолайлы үміткер болып шықты. Оны керуен сарайдан алып келіп, таққа отырғызды, ол жерде 1,5 жыл билік құрды.<ref>{{мақала|автор=Zhaxylyk M. Sabitov|тақырыбы=Сабитов Ж.М. Сведения о казахах XVIII века в Фирдаус ал Икбал//Казахи и Хивинское ханство. Каскелен. 2020. С. 45-56|сілтеме=https://www.academia.edu/44413151/%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%96_%D0%9C_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%BE_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%85_XVIII_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0_%D0%B2_%D0%A4%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%81_%D0%B0%D0%BB_%D0%98%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%BB_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B8_%D0%B8_%D0%A5%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE_%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD_2020_%D0%A1_45_56}}</ref> Мунис Тәукенің Хиуадағы билік кезеңін оң сипатта суреттейді: «Ол өте қайырымды, қарапайым, тақуа, жуас және дәруіш секілді адам еді. Оның тұсында Хорезм өлкесіндегі аласапыран мен бүліктің ізі толығымен жойылды». Жасқаншақ әрі ақкөңіл билеуші өз жағдайын ауырсынғаны анық, сондықтан оның өтініші бойынша 1766 жылы тақты тастап кетуге рұқсат берілді.<ref>{{мақала|автор=Радик Темиргалиев|тақырыбы=Темиргалиев Р. Казахские Чингизиды на престоле Хивинского ханства//Материалы международной научно-практической конференции «МӘҢГІЛІК ЕЛ» посвященной 550-летию Казахского ханства (11 сентября 2015 года). Астана: Мемлекет тарихы институты. 2016. С. 282-299|сілтеме=https://www.academia.edu/38976309/%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2_%D0%A0_%D0%9K%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%A7%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D1%8B_%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%B5_%D0%A5%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BD%D0%B0%D1%83%D1%87%D0%BD%D0%BE_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9C%D3%98%D2%A2%D0%93%D0%86%D0%9B%D0%86%D0%9A_%D0%95%D0%9B_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B9_550_%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%8E_%D0%9K%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_11_%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2015_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B_2016_%D0%A1_282_299}}</ref> Ғалым-тарихшы И. Ерофеева оның Орта жүздің [[найман]] ішіндегі [[қаракерей]] руларына және Ұлы жүздің [[сіргелі]], [[сарыүйсін]] руларына билік жүргізгені туралы деректер келтіреді. Орыс құжаттарында Әбілмәмбетұлы Тәуке туралы мәліметтер кездеседі. 1765 жылғы 14 қарашада Орта жүз сұлтаны Тәукенің орыс генерал-поручигі И. Деколонгқа [[Ресей империясы|Ресейге]] қосылу ниеті туралы хат жазғаны жайлы материалдар сақталған. И.Г. Андреевтің материалдарында оның жайлаулары Ертіс өзенінің бойында, Жамыш бекінісінің маңында, қарағайлы орманы мен тұщы көлі бар Баянауыл тауларында орналасқаны атап өтіледі. Тәуке хан сол уақытта Ресеймен және Қытаймен байланыс орнатқан. 1783 жылы [[Цин империясы]] оған «ван» лауазымын берді. Оның 1797 жылы қайтыс болғаны туралы мәліметтер сақталған. Тәуке хан [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]нде жерленген.​<ref>{{Cite web|url=https://azretsultan.kz/rus/tauke-han-abulmambet-uly/|title=ТӘУКЕ ХАН ӘБІЛМӘМБЕТҰЛЫ {{!}} «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі|lang=ru-RU|website=«Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі|date=2020-03-31|access-date=2025-01-08}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақ сұлтандары]] [[Санат:Төрелер]] 1818w82aque0m1sgnvxk64pv02r7g0b 3582147 3582146 2026-04-12T07:48:46Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3582147 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Тәуке сұлтан | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Хиуа хандығы]]ның [[Хорезм ханы|ханы]] | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = 1764 | Басқаруын аяқтады = 1766 | Президент = | Ізашары = [[Темір Ғазы хан]] | Ізбасары = [[Шах Ғазы хан]] | Титулы_2 = [[Орта жүз]] [[сұлтан]]ы | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = XVIII ғасыр | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1797 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = [[Түркістан]], [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]], | Діні = | Әкесі = [[Әбілмәмбет хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Енібек<br>Тұрсын<br>Нұралы | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Тәуке сұлтан''' (белгісіз – 1797) — [[Орта жүз]]дің бір бөлігінің сұлтаны (1766–1797), [[Әбілмәмбет хан]]ның ұлы және [[Болат хан]]ның немересі. == Өмірбаяны == Құдайдат деген лақап атпен танымал болған Тәуке [[Темір Ғазы хан]]нан кейін [[Хиуа хандығы]]на да атаулы түрде билік жүргізді. Ол Хиуа хандығына саудагер ретінде келген болатын, алайда Темір Ғазы хан қайтыс болғаннан кейін таққа ең қолайлы үміткер болып шықты. Оны керуен сарайдан алып келіп, таққа отырғызды, ол жерде 1,5 жыл билік құрды.<ref>{{мақала|автор=Zhaxylyk M. Sabitov|тақырыбы=Сабитов Ж.М. Сведения о казахах XVIII века в Фирдаус ал Икбал//Казахи и Хивинское ханство. Каскелен. 2020. С. 45-56|сілтеме=https://www.academia.edu/44413151/%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%96_%D0%9C_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%BE_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%85_XVIII_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0_%D0%B2_%D0%A4%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%81_%D0%B0%D0%BB_%D0%98%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%BB_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B8_%D0%B8_%D0%A5%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE_%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD_2020_%D0%A1_45_56}}</ref> Мунис Тәукенің Хиуадағы билік кезеңін оң сипатта суреттейді: «Ол өте қайырымды, қарапайым, тақуа, жуас және дәруіш секілді адам еді. Оның тұсында Хорезм өлкесіндегі аласапыран мен бүліктің ізі толығымен жойылды». Жасқаншақ әрі ақкөңіл билеуші өз жағдайын ауырсынғаны анық, сондықтан оның өтініші бойынша 1766 жылы тақты тастап кетуге рұқсат берілді.<ref>{{мақала|автор=Радик Темиргалиев|тақырыбы=Темиргалиев Р. Казахские Чингизиды на престоле Хивинского ханства//Материалы международной научно-практической конференции «МӘҢГІЛІК ЕЛ» посвященной 550-летию Казахского ханства (11 сентября 2015 года). Астана: Мемлекет тарихы институты. 2016. С. 282-299|сілтеме=https://www.academia.edu/38976309/%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2_%D0%A0_%D0%9K%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%A7%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D1%8B_%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%B5_%D0%A5%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BD%D0%B0%D1%83%D1%87%D0%BD%D0%BE_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9C%D3%98%D2%A2%D0%93%D0%86%D0%9B%D0%86%D0%9A_%D0%95%D0%9B_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B9_550_%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%8E_%D0%9K%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_11_%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2015_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B_2016_%D0%A1_282_299}}</ref> Ғалым-тарихшы И. Ерофеева оның Орта жүздің [[найман]] ішіндегі [[қаракерей]] руларына және Ұлы жүздің [[сіргелі]], [[сарыүйсін]] руларына билік жүргізгені туралы деректер келтіреді. Орыс құжаттарында Әбілмәмбетұлы Тәуке туралы мәліметтер кездеседі. 1765 жылғы 14 қарашада Орта жүз сұлтаны Тәукенің орыс генерал-поручигі И. Деколонгқа [[Ресей империясы|Ресейге]] қосылу ниеті туралы хат жазғаны жайлы материалдар сақталған. И.Г. Андреевтің материалдарында оның жайлаулары Ертіс өзенінің бойында, Жамыш бекінісінің маңында, қарағайлы орманы мен тұщы көлі бар Баянауыл тауларында орналасқаны атап өтіледі. Тәуке хан сол уақытта Ресеймен және Қытаймен байланыс орнатқан. 1783 жылы [[Цин империясы]] оған «ван» лауазымын берді. Оның 1797 жылы қайтыс болғаны туралы мәліметтер сақталған. Тәуке хан [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]нде жерленген.​<ref>{{Cite web|url=https://azretsultan.kz/rus/tauke-han-abulmambet-uly/|title=ТӘУКЕ ХАН ӘБІЛМӘМБЕТҰЛЫ {{!}} «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі|lang=ru-RU|website=«Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі|date=2020-03-31|access-date=2025-01-08}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * ​[https://azretsultan.kz/rus/tauke-han-abulmambet-uly/ Түркістанда жерленген тарихи тұлғалар] — «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі. * [https://web.archive.org/web/20171225094122/http://kazakhstan.awd.kz/theme/t13_3.html XVIII ғ. соңы — XIX ғ. басындағы саяси дағдарыс] * [https://web.archive.org/web/20120127230618/http://files.istorichka.ru/FTP/Vostokovedenie/sabitov_genealogy_juchid.pdf Сабитов Ж.М. 13–18 ғасырлардағы Жошылықтар шежіресі.] [[Санат:Қазақ сұлтандары]] [[Санат:Төрелер]] k3ldmo1px7p0p9zc349nne6f4ii7xl7 10 778756 3582152 2026-04-12T07:57:51Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: U-Bahnhof Zoologischer Garten -ге кіру, Берлин. Виллем ван де Полл 1935 жылы қарашада түсірген. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582152 wikitext text/x-wiki U-Bahnhof Zoologischer Garten -ге кіру, Берлин. Виллем ван де Полл 1935 жылы қарашада түсірген. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 698koaxpxgreiflhni1lm1nrz1u7b30 10 778757 3582153 2026-04-12T08:00:08Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Германия, Баден-Вюртемберг, Гютенбах/Саймонсвальд маңындағы Тайхбахтал.[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582153 wikitext text/x-wiki Германия, Баден-Вюртемберг, Гютенбах/Саймонсвальд маңындағы Тайхбахтал.[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] nsi0xroq18ryblb7q9lyesblpbo9mc5 10 778758 3582154 2026-04-12T08:01:18Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Camellia × williamsii 'Jury's Yellow' гүл бүршіктері.16 фотосуреттің фокустық жинағы. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582154 wikitext text/x-wiki Camellia × williamsii 'Jury's Yellow' гүл бүршіктері.16 фотосуреттің фокустық жинағы. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] bhqsbrlxox866i52ph3py7lnveeihbs 3582155 3582154 2026-04-12T08:02:03Z Rasulbek Adil 176232 3582155 wikitext text/x-wiki Camellia × williamsii 'Jury's Yellow' гүл бүршіктері. 16 фотосуреттің фокустық жинағы. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] cpdtzhdsxaemj1wlqvd6v99t80updzc 0 778759 3582159 2026-04-12T08:06:09Z Ashina 7704 Жаңа бетте: '''Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы''' '''2025''' — 2025 жылы Қазақстанның атынан бокстан халықаралық жарыстарда сынға түсетін әйелдер және ерлер командасы. Ұлттық құраманың дайындығын Қазақстан Республикасының бокс федерациясы ұйымдастырады және басқарады. ==... 3582159 wikitext text/x-wiki '''Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы''' '''2025''' — 2025 жылы Қазақстанның атынан бокстан халықаралық жарыстарда сынға түсетін әйелдер және ерлер командасы. Ұлттық құраманың дайындығын Қазақстан Республикасының бокс федерациясы ұйымдастырады және басқарады. == Бапкерлер құрамы == 2024 жылғы тамыз айынан бастап бокстан ерлер ұлттық құраманың бас бапкері Қайрат Сәтжанов<ref>{{Cite web|title=Олимпиададағы сәтсіздік: Қазақстан бокс федерациясы ұлттық құраманың жаңа бас бапкерін тағайындады|url=https://kz.kursiv.media/kk/2024-08-16/rnmtr-boks-jana-bapker/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Бокстан Қазақстан құрамасының бас бапкері тағайындалды|url=https://stan.kz/bokstan-kazakstan-kyramasinin-bas-bapkeri-tagayindaldi-404897/}}</ref>. 2024 жылғы сәуір айынан бастап әйелдер құрамасының бас бапкері – Елдос Сайдалин<ref>{{Cite web|title=Бокстан Қазақстан әйелдер командасының бас бапкері ауысты|url=https://olympic.kz/kk/article/29710-v-komande-kazakhstana-po-zhenskomu-boksu-smenilsya-glavnyy-trener}}</ref>. === Жаттықтырушылар штабы === * Қайрат Сатжанов — бас бапкер * Аскар Еркебаев — аға бапкер * Ильяс Оралбеков — бапкер * Нүркен Андасов — бапкер * Азамат Макажанов — бапкер * Талғатбек Жақпеков — бапкер * Нұржан Насанов — бапкер == Жарыстар == '''«Странджа» халықаралық бокс турнирі''' — 2024 жылы Болгарияның София қаласында өткен дәстүрлі халықаралық жарыс. Қазақстан құрамасы 2024 жылғы турнирде жалпыкомандалық есепте бірінші орынға ие болды. Қазақстандық боксшылар бұл турнирде жалпы саны '''18 жүлде''' жеңіп алды: 5 алтын, 9 күміс, 4 қола. 2022 жылғы турнирде Қазақстан құрамасы 2 алтын, 2 күміс және 5 қола медаль алған<ref>{{Cite web|title=Бокстан Қазақстан құрамасы: бас бапкер Қайрат Сәтжанов кіші әлем чемпионатын қорытындылап, алдағы жоспарымен бөлісті|url=https://olympic.kz/kk/article/32973}}</ref>. * 🏅 Ертуған Зейнуллинов — 63,5 кг * 🏅 Төрехан Сабырхан («Үздік боксшы» атанды) — 67 кг * 🏅 Абылайхан Жүсіпов — 71 кг * 🏅 Сабыржан Аққалықов — 75 кг * 🏅 Бекзат Нұрдәулетов — 86 кг * 🥈 Даниял Сәбит — 51 кг * 🥈 Серік Теміржанов — 60 кг * ❌ Санжар Тәшкенбай (алғашқы жекпе-жекте саусағын шығарып алды) — 48 кг * ❌ Махмұд Сабырхан (тағамдық инфекцияға байланысты рингке шықпады) — 57 кг * ❌ Сағындық Тоғамбай (дайындық кезінде саусағын сындырып, турнирге қатыса алмады) — 92 кг '''Әлем чемпионаты 2025''' '''—''' '''Ниш, Сербия (әйелдер) (IBA)''' * 🥇Назым Кызайбай (48 кг) * 🥇 Алуа Балкибекова (50 кг) * 🥇 Аида Абикеева (63 кг) * 🥈Виктория Графеева (60 кг), * 🥈 Ельдана Талипова (+81 кг) * 🥉 Наталья Богданова (70 кг) ==== '''Әлем чемпионаты 2025''' — Ливерпуль (Англия) World Boxing ==== * 🥇Санжар Ташкенбай (50 кг) * 🥇 Махмуд Сабырхан (55 кг) * 🥇 Торехан Сабырхан (70 кг) * 🥇 Айбек Оралбай (+90 кг)  * 🥇 Алуа Балкибекова (50 кг) * 🥇 Аида Әбікеева (65 кг) * 🥇 Наталья Богданова (70 кг) * 🥈 Назым Қызайбай (48 кг) * 🥉 Виктория Графеева (60 кг) * 🥉 Елдана Тәліпова (+80 кг) '''Әлем чемпионаты 2025''' '''— Дубай (БАӘ) IBA''' * 🥇 Сәкен Бибосынов (54 кг) &nbsp; * 🥇 [[Оразбек Асылқұлов]] (57 кг) &nbsp; * 🥇 Абылайхан Жүсіпов (71 кг) * 🥈 [[Сабыржан Аққалықов]] (75 кг) * 🥉 Теміртас Жүсіпов (48 кг) &nbsp; * 🥉 [[Ертуған Зейнуллинов]] (63,5 кг) &nbsp; == Команда құрамы == === Әйелдер === * 48 кг дейін – Назым Қызайбай * 51 кг дейін – Алуа Балкибекова * 54 кг дейін – Элина Базарова * 57 кг дейін – Карина Ибрагимова * 60 кг дейін – Виктория Графеева * 65 кг дейін – Аида Әбікеева * 70 кг дейін – Наталья Богданова * 75 кг дейін – Надежда Рябец * 80 кг дейін – Гүлсая Ержан * 80 кг-нан жоғары – Елдана Талипова === Ерлер === * 50 кг дейін – Санжар Тәшкенбай * 55 кг дейін – Махмұд Сабырхан * 60 кг дейін – Бейбарыс Жексен * 65 кг дейін – Ертуған Зейнуллинов * 70 кг дейін – Төрехан Сабырхан * 75 кг дейін – Сабыржан Аққалықов * 80 кг дейін – Нұрбек Оралбай * 85 кг дейін – Бекзад Нұрдәулетов * 90 кг дейін – Сағындық Тоғамбай * 90 кг-нан жоғары – Айбек Оралбай === Жастар командасы U22 === '''Әйелдер:''' * 48 кг — Ақбота Болат * 50 кг — Гүлнар Тұрапбай * 52 кг — Томирис Мырзақұл * 54 кг — Элина Базарова * 57 кг — Виктория Байдукова * 60 кг — Анар Тұрсынбек * 63 кг — Аружан Жанабаева * 66 кг — Ұлдана Таубай * 70 кг — Бақыт Сейдиш * 75 кг — Шұғыла Налибай * 81 кг — Жібек Жарасқызы * 81 кг-нан жоғары — Әсел Тоқтасын '''Ерлер:''' * 50 кг — Нұрзат Оңғарұлы * 55 кг — Бексұлтан Боранбек * 60 кг — Нұрислам Қалдыбаев * 65 кг — Илья Калинин * 70 кг — Нүрбек Мұрсал * 75 кг — Аман Қонысбеков * 80 кг — Санжаралі Бегәліев * 85 кг — Азатбек Жолдасхан * 90 кг — Темірлан Мұқатаев * 90 кг-нан жоғары — Нұрасыл Асылхан == Дереккөздер == {{дереккөздер}}{{boxing-stub}} [[Санат:Қазақстандағы бокс]] [[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]] [[Санат:2026 жылғы бокс]] m28f06utuvrowy2l309io85ojswrvh3 3582171 3582159 2026-04-12T08:35:37Z Ashina 7704 3582171 wikitext text/x-wiki '''Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы''' '''2026''' — 2026 жылы Қазақстанның атынан бокстан халықаралық жарыстарда сынға түсетін әйелдер және ерлер командасы. Ұлттық құраманың дайындығын Қазақстан Республикасының бокс федерациясы ұйымдастырады және басқарады. == Бапкерлер құрамы == 2026 жылғы қаңтар айынан бастап бокстан ерлер ұлттық құраманың бас бапкері Нұржан Нысанов. 2024 жылғы сәуір айынан бастап әйелдер құрамасының бас бапкері – Елдос Сайдалин<ref>{{Cite web|title=Бокстан Қазақстан әйелдер командасының бас бапкері ауысты|url=https://olympic.kz/kk/article/29710-v-komande-kazakhstana-po-zhenskomu-boksu-smenilsya-glavnyy-trener}}</ref>. === Жаттықтырушылар штабы === * Нұржан Насанов — бас бапкер * Аскар Еркебаев — аға бапкер * Ильяс Оралбеков — бапкер * Нүркен Андасов — бапкер * Азамат Макажанов — бапкер * Талғатбек Жақпеков — бапкер == Жарыстар == === '''«Странджа» халықаралық бокс турнирі''' === 2026 жылғы 23 ақпан мен 2 наурыз аралығында [[Болгария|Болгарияның]] [[София]] қаласында өткен дәстүрлі халықаралық жарыс. Қазақстан құрамасы 2026 жылғы турнирге 39 спортшы апарып<ref>{{Cite web|title=Казахстан выставил 39 боксёров на малый чемпионат мира|url=https://vesti.kz/amateur/kazahstan-vyistavil-39-boksrov-na-malyiy-chempionat-mira-377394/#:~:text=Казахстан%20объявил%20состав%20на%20Кубок%20Странджа%2D2026:%2039%20боксёров}}</ref>, жалпыкомандалық есепте [[Бокстан Өзбекстан ұлттық құрамасы|Өзбекстаннан]] кейін екінші орынға тоқтады<ref>{{Cite web|title=Сборная Казахстана заняла второе место в медальном зачете Кубка Странджа|url=https://kz.kursiv.media/2026-03-02/mgpz-kazahstan-zanyal-vtoroe-mesto-v-medalnom-zachete-kubka-strandzha/}}</ref>. 2025 жылы бірінші орын алған болатын. Қазақстандық боксшылар бұл турнирде жалпы саны 9 жүлде жеңіп алды: 4 алтын, 1 күміс, 3 қола<ref>{{Cite web|title=Итоги малого ЧМ-2026 по боксу: сколько медалей у Казахстана и Узбекистана|url=https://sportilinet.kz/boxing/itogi-malogo-chm2026-boksu-skolko-medaley-kazahstana-uzbekistana-11160/}}</ref>. {| class="wikitable sortable" | * '''50 кг:''' Даниял Сабит, Бекзат Алдамжаров * '''55 кг:''' Тимур Қабдешов, Бағлан Кенжебек * '''60 кг:''' Бейбарыс Жексен, Руслан Күзеубаев * '''65 кг:''' Ертуған Зейнуллинов, Әбдікәрім Әбдіғалым, Илья Калинин * '''70 кг:''' Фарух Тоқтасынов, Мұхаммедсабыр Базарбайұлы * '''80 кг:''' Санжарәлі Бегалиев, Диас Молжігітов * '''85 кг:''' Сұлтанбек Айбарұлы, Бекзат Танатар, Дәулет Төлемісов * '''90 кг:''' Нұрмагамед Юсупов * '''90+ кг:''' Нұрлан Сапарбай, Даниал Сапарбай | * '''48 кг:''' Әйгерім Сәттібаева, Әнел Құдайберген * '''51 кг:''' Жазира Орақбаева, Анита Әдішева * '''54 кг:''' Элина Базарова, Жайна Шекербекова, Әнел Сақыш * '''57 кг:''' Ұлжан Сәрсенбек, Айдана Забынбекова * '''60 кг:''' Виктория Графеева, Римма Волосенко * '''65 кг:''' Лаура Есенкелді, Аружан Жаңабаева * '''70 кг:''' Бақыт Сейдіш, Мәдина Нұршаева * '''75 кг:''' Валентина Хальзова, Мария Сидоренко * '''80 кг:''' Надежда Рябец * '''80+ кг:''' Дина Исламбекова, Валерия Аксенова |} ==== '''Ерлер''' ==== * 🥇Даниял Сабит (50 кг) * 🥈 Фарух Тоқтасынов (70 кг) ==== '''Әйелдер:''' ==== * 🥇 Элина Базарова (54 кг) * 🥇 Надежда Рябец (80 кг) * 🥇 Валерия Аксенова (80+ кг) * 🥈 Лаура Есенгелді (65 кг) * 🥉 Әнел Сақыш (54 кг) * 🥉 Валентина Хальзова (75 кг) * 🥉 Дина Исламбекова (80+ кг) === '''[[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионаты 2025]]''' '''—''' '''[[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]] ([[World Boxing]])''' === {| class="wikitable sortable" !Ерлер (Аты-жөні және салмағы) !Әйелдер (Аты-жөні және салмағы) |- | * [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбай]] (50 кг) * [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] (55 кг) * [[Оразбек Асылқұлов]] (60 кг) * [[Ертуған Зейнуллинов]] (65 кг) * [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] (70 кг) * [[Сабыржан Аққалықов]] (75 кг) * [[Ерасыл Жақпеков]] (80 кг) * [[Нұрбек Рахатұлы Оралбай|Нұрбек Оралбай]] (85 кг) * [[Сағындық Тоғамбай]] (90 кг) * [[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбай]] (+90 кг) | * [[Әйгерім Сәттібаева]] (48 кг) * [[Жазира Орақбаева]] (51 кг) * [[Элина Базарова]] (54 кг) * [[Ұлжан Сәрсенбек]] (57 кг) * [[Римма Волосенко]] (60 кг) * [[Лаура Есенкелді]] (65 кг) * [[Бақыт Сейдіш]] (70 кг) * [[Валентина Хальзова]] (75 кг) * [[Надежда Рябец]] (80 кг) * [[Дина Исламбекова]] (+80 кг) |} ==== Ерлер: ==== * 🥇[[Оразбек Асылқұлов]] (60 кг) * 🥇[[Сабыржан Аққалықов]] (75 кг) * 🥇[[Нұрбек Рахатұлы Оралбай|Нұрбек Оралбай]] (85 кг) * 🥇[[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбай]] (+90 кг) * 🥈[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] (70 кг) * 🥉 [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] (55 кг) * 🥉[[Ертуған Зейнуллинов]] (65 кг) * 🥉[[Сағындық Тоғамбай]] (90 кг) ==== Әйелдер: ==== * 🥇[[Надежда Рябец]] (80 кг) * 🥇[[Дина Исламбекова]] (+80 кг) * 🥈 [[Бақыт Сейдіш]] (70 кг) * 🥉 [[Әйгерім Сәттібаева]] (48 кг) * 🥉 [[Валентина Хальзова]] (75 кг) == Команда құрамы == == Дереккөздер == {{дереккөздер}}{{boxing-stub}} [[Санат:Қазақстандағы бокс]] [[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]] [[Санат:2026 жылғы бокс]] aar4zouvvsc11hiwkufg0p0t1o0jbl4 3582192 3582171 2026-04-12T09:10:29Z Ashina 7704 /* Бапкерлер құрамы */ 3582192 wikitext text/x-wiki '''Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы''' '''2026''' — 2026 жылы Қазақстанның атынан бокстан халықаралық жарыстарда сынға түсетін әйелдер және ерлер командасы. Ұлттық құраманың дайындығын Қазақстан Республикасының бокс федерациясы ұйымдастырады және басқарады. == Бапкерлер құрамы == 2026 жылғы қаңтар айынан бастап бокстан ерлер ұлттық құраманың бас бапкері Нұржан Нысанов. 2024 жылғы сәуір айынан бастап әйелдер құрамасының бас бапкері – Елдос Сайдалин<ref>{{Cite web|title=Бокстан Қазақстан әйелдер командасының бас бапкері ауысты|url=https://olympic.kz/kk/article/29710-v-komande-kazakhstana-po-zhenskomu-boksu-smenilsya-glavnyy-trener}}</ref>. === Жаттықтырушылар штабы === * [[Нұржан Насанов]] — бас бапкер * [[Аскар Еркебаев]] — аға бапкер * [[Ильяс Оралбеков]] — бапкер * Нүркен Андасов — бапкер * [[Азамат Макажанов]] — бапкер * [[Талғатбек Жақпеков]] — бапкер == Жарыстар == === '''«Странджа» халықаралық бокс турнирі''' === 2026 жылғы 23 ақпан мен 2 наурыз аралығында [[Болгария|Болгарияның]] [[София]] қаласында өткен дәстүрлі халықаралық жарыс. Қазақстан құрамасы 2026 жылғы турнирге 39 спортшы апарып<ref>{{Cite web|title=Казахстан выставил 39 боксёров на малый чемпионат мира|url=https://vesti.kz/amateur/kazahstan-vyistavil-39-boksrov-na-malyiy-chempionat-mira-377394/#:~:text=Казахстан%20объявил%20состав%20на%20Кубок%20Странджа%2D2026:%2039%20боксёров}}</ref>, жалпыкомандалық есепте [[Бокстан Өзбекстан ұлттық құрамасы|Өзбекстаннан]] кейін екінші орынға тоқтады<ref>{{Cite web|title=Сборная Казахстана заняла второе место в медальном зачете Кубка Странджа|url=https://kz.kursiv.media/2026-03-02/mgpz-kazahstan-zanyal-vtoroe-mesto-v-medalnom-zachete-kubka-strandzha/}}</ref>. 2025 жылы бірінші орын алған болатын. Қазақстандық боксшылар бұл турнирде жалпы саны 9 жүлде жеңіп алды: 4 алтын, 1 күміс, 3 қола<ref>{{Cite web|title=Итоги малого ЧМ-2026 по боксу: сколько медалей у Казахстана и Узбекистана|url=https://sportilinet.kz/boxing/itogi-malogo-chm2026-boksu-skolko-medaley-kazahstana-uzbekistana-11160/}}</ref>. {| class="wikitable sortable" | * '''50 кг:''' Даниял Сабит, Бекзат Алдамжаров * '''55 кг:''' Тимур Қабдешов, Бағлан Кенжебек * '''60 кг:''' Бейбарыс Жексен, Руслан Күзеубаев * '''65 кг:''' Ертуған Зейнуллинов, Әбдікәрім Әбдіғалым, Илья Калинин * '''70 кг:''' Фарух Тоқтасынов, Мұхаммедсабыр Базарбайұлы * '''80 кг:''' Санжарәлі Бегалиев, Диас Молжігітов * '''85 кг:''' Сұлтанбек Айбарұлы, Бекзат Танатар, Дәулет Төлемісов * '''90 кг:''' Нұрмагамед Юсупов * '''90+ кг:''' Нұрлан Сапарбай, Даниал Сапарбай | * '''48 кг:''' Әйгерім Сәттібаева, Әнел Құдайберген * '''51 кг:''' Жазира Орақбаева, Анита Әдішева * '''54 кг:''' Элина Базарова, Жайна Шекербекова, Әнел Сақыш * '''57 кг:''' Ұлжан Сәрсенбек, Айдана Забынбекова * '''60 кг:''' Виктория Графеева, Римма Волосенко * '''65 кг:''' Лаура Есенкелді, Аружан Жаңабаева * '''70 кг:''' Бақыт Сейдіш, Мәдина Нұршаева * '''75 кг:''' Валентина Хальзова, Мария Сидоренко * '''80 кг:''' Надежда Рябец * '''80+ кг:''' Дина Исламбекова, Валерия Аксенова |} ==== '''Ерлер''' ==== * 🥇Даниял Сабит (50 кг) * 🥈 Фарух Тоқтасынов (70 кг) ==== '''Әйелдер:''' ==== * 🥇 Элина Базарова (54 кг) * 🥇 Надежда Рябец (80 кг) * 🥇 Валерия Аксенова (80+ кг) * 🥈 Лаура Есенгелді (65 кг) * 🥉 Әнел Сақыш (54 кг) * 🥉 Валентина Хальзова (75 кг) * 🥉 Дина Исламбекова (80+ кг) === '''[[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионаты 2025]]''' '''—''' '''[[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]] ([[World Boxing]])''' === {| class="wikitable sortable" !Ерлер (Аты-жөні және салмағы) !Әйелдер (Аты-жөні және салмағы) |- | * [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбай]] (50 кг) * [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] (55 кг) * [[Оразбек Асылқұлов]] (60 кг) * [[Ертуған Зейнуллинов]] (65 кг) * [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] (70 кг) * [[Сабыржан Аққалықов]] (75 кг) * [[Ерасыл Жақпеков]] (80 кг) * [[Нұрбек Рахатұлы Оралбай|Нұрбек Оралбай]] (85 кг) * [[Сағындық Тоғамбай]] (90 кг) * [[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбай]] (+90 кг) | * [[Әйгерім Сәттібаева]] (48 кг) * [[Жазира Орақбаева]] (51 кг) * [[Элина Базарова]] (54 кг) * [[Ұлжан Сәрсенбек]] (57 кг) * [[Римма Волосенко]] (60 кг) * [[Лаура Есенкелді]] (65 кг) * [[Бақыт Сейдіш]] (70 кг) * [[Валентина Хальзова]] (75 кг) * [[Надежда Рябец]] (80 кг) * [[Дина Исламбекова]] (+80 кг) |} ==== Ерлер: ==== * 🥇[[Оразбек Асылқұлов]] (60 кг) * 🥇[[Сабыржан Аққалықов]] (75 кг) * 🥇[[Нұрбек Рахатұлы Оралбай|Нұрбек Оралбай]] (85 кг) * 🥇[[Айбек Рахатұлы Оралбай|Айбек Оралбай]] (+90 кг) * 🥈[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] (70 кг) * 🥉 [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] (55 кг) * 🥉[[Ертуған Зейнуллинов]] (65 кг) * 🥉[[Сағындық Тоғамбай]] (90 кг) ==== Әйелдер: ==== * 🥇[[Надежда Рябец]] (80 кг) * 🥇[[Дина Исламбекова]] (+80 кг) * 🥈 [[Бақыт Сейдіш]] (70 кг) * 🥉 [[Әйгерім Сәттібаева]] (48 кг) * 🥉 [[Валентина Хальзова]] (75 кг) == Команда құрамы == == Дереккөздер == {{дереккөздер}}{{boxing-stub}} [[Санат:Қазақстандағы бокс]] [[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]] [[Санат:2026 жылғы бокс]] s9y479n9znw0gtsa7fxylgmi92yngmq 0 778760 3582174 2026-04-12T08:45:50Z Ashina 7704 Жаңа бетте: '''Бокстан Азия чемпионаты''' – [[Азия]] құрлығы елдерінің халықаралық турнир. Ең алғашқы турнир IBA ұйымдастыруымен өтетін. 2023 жылы [[World Boxing]] ұйымы құрылғаннан кейін алғашқы [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионаты 2026 жылы]] [[Моңғолия|Моңғолияның]] астанасы ... 3582174 wikitext text/x-wiki '''Бокстан Азия чемпионаты''' – [[Азия]] құрлығы елдерінің халықаралық турнир. Ең алғашқы турнир IBA ұйымдастыруымен өтетін. 2023 жылы [[World Boxing]] ұйымы құрылғаннан кейін алғашқы [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионаты 2026 жылы]] [[Моңғолия|Моңғолияның]] астанасы [[Ұланбатыр]] қаласында өтті. == Бокстан Азия чемпионаттарының тізімі == === (AIBA / IBA) === * 1963 — Бангкок, Тайланд * 1965 — Сеул, Оңтүстік Корея * 1967, 10-15 желтоқсан — Коломбо, Цейлон * 1970, 4-11 сәуір — Манила, Филиппин * 1971, 27 тамыз - 2 қыркүйек — Тегеран, Иран * 1973, 3-9 мамыр — Бангкок, Тайланд * 1975, 25-28 қыркүйек — Йокогама, Жапония * 1977, 13-20 қазан — Джакарта, Индонезия * 1980, 19-25 ақпан — Бомбей, Үндістан * 1982, 26 маусым - 3 шілде — Сеул, Оңтүстік Корея * 1983, 11-17 желтоқсан — Наха, Жапония * 1985, 20-27 қыркүйек — Бангкок, Тайланд * 1987, 19-24 желтоқсан — Кувейт, Кувейт * 1989, 23-29 шілде — Бейжің, Қытай * 1991, 11-18 шілде — Бангкок, Тайланд * 1992, 26 ақпан - 4 наурыз — Бангкок, Тайланд * 1994, 14-21 қаңтар — Тегеран, Иран * 1995, 1-8 қазан — Ташкент, Өзбекстан * 1997, 25-31 тамыз — Куала-Лумпур, Малайзия (толық нәтижелер) * 1999, 23-30 қазан — Ташкент, Өзбекстан (толық нәтижелер) * 2002, 19-25 маусым — Серембан, Малайзия (толық емес нәтижелер) * 2004, 11-18 қаңтар — Пуэрто-Принсеса, Филиппин (+ Олимпиада іріктеуі) * 2005, 29 тамыз - 4 қыркүйек — Хошимин, Вьетнам * 2007, 4-10 маусым — Ұлан-Батыр, Моңғолия * 2009, 7-13 маусым — Чжухай, Қытай * 2011, 5-12 тамыз — Инчхон, Оңтүстік Корея * 2013, 1-8 шілде — Амман, Иордания * 2015, 26 тамыз - 5 қыркүйек — Бангкок, Тайланд * 2017, 30 сәуір - 7 мамыр — Ташкент, Өзбекстан * 2019, 19-26 сәуір — Бангкок, Тайланд * 2021, 24-31 мамыр — Дубай, БАӘ * 2022, 1-12 қараша — Амман, Иордания * 2024, 30 қараша - 11 желтоқсан — Чиангмай, Тайланд === World Boxing === * '''2026, 30 наурыз - 10 сәуір''' — Азия чемпионаты, [[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} hxa0vk5hslr2k0co2as03fkqpcqujpe 3582175 3582174 2026-04-12T08:46:12Z Ashina 7704 «[[Санат:Бокстан Азия чемпионаттары|Бокстан Азия чемпионаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582175 wikitext text/x-wiki '''Бокстан Азия чемпионаты''' – [[Азия]] құрлығы елдерінің халықаралық турнир. Ең алғашқы турнир IBA ұйымдастыруымен өтетін. 2023 жылы [[World Boxing]] ұйымы құрылғаннан кейін алғашқы [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионаты 2026 жылы]] [[Моңғолия|Моңғолияның]] астанасы [[Ұланбатыр]] қаласында өтті. == Бокстан Азия чемпионаттарының тізімі == === (AIBA / IBA) === * 1963 — Бангкок, Тайланд * 1965 — Сеул, Оңтүстік Корея * 1967, 10-15 желтоқсан — Коломбо, Цейлон * 1970, 4-11 сәуір — Манила, Филиппин * 1971, 27 тамыз - 2 қыркүйек — Тегеран, Иран * 1973, 3-9 мамыр — Бангкок, Тайланд * 1975, 25-28 қыркүйек — Йокогама, Жапония * 1977, 13-20 қазан — Джакарта, Индонезия * 1980, 19-25 ақпан — Бомбей, Үндістан * 1982, 26 маусым - 3 шілде — Сеул, Оңтүстік Корея * 1983, 11-17 желтоқсан — Наха, Жапония * 1985, 20-27 қыркүйек — Бангкок, Тайланд * 1987, 19-24 желтоқсан — Кувейт, Кувейт * 1989, 23-29 шілде — Бейжің, Қытай * 1991, 11-18 шілде — Бангкок, Тайланд * 1992, 26 ақпан - 4 наурыз — Бангкок, Тайланд * 1994, 14-21 қаңтар — Тегеран, Иран * 1995, 1-8 қазан — Ташкент, Өзбекстан * 1997, 25-31 тамыз — Куала-Лумпур, Малайзия (толық нәтижелер) * 1999, 23-30 қазан — Ташкент, Өзбекстан (толық нәтижелер) * 2002, 19-25 маусым — Серембан, Малайзия (толық емес нәтижелер) * 2004, 11-18 қаңтар — Пуэрто-Принсеса, Филиппин (+ Олимпиада іріктеуі) * 2005, 29 тамыз - 4 қыркүйек — Хошимин, Вьетнам * 2007, 4-10 маусым — Ұлан-Батыр, Моңғолия * 2009, 7-13 маусым — Чжухай, Қытай * 2011, 5-12 тамыз — Инчхон, Оңтүстік Корея * 2013, 1-8 шілде — Амман, Иордания * 2015, 26 тамыз - 5 қыркүйек — Бангкок, Тайланд * 2017, 30 сәуір - 7 мамыр — Ташкент, Өзбекстан * 2019, 19-26 сәуір — Бангкок, Тайланд * 2021, 24-31 мамыр — Дубай, БАӘ * 2022, 1-12 қараша — Амман, Иордания * 2024, 30 қараша - 11 желтоқсан — Чиангмай, Тайланд === World Boxing === * '''2026, 30 наурыз - 10 сәуір''' — Азия чемпионаты, [[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан Азия чемпионаттары]] fk4b64dlo94evq4k30nfyik4gzf7w3k 3582176 3582175 2026-04-12T08:46:46Z Ashina 7704 «[[Санат:Бокс|Бокс]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582176 wikitext text/x-wiki '''Бокстан Азия чемпионаты''' – [[Азия]] құрлығы елдерінің халықаралық турнир. Ең алғашқы турнир IBA ұйымдастыруымен өтетін. 2023 жылы [[World Boxing]] ұйымы құрылғаннан кейін алғашқы [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионаты 2026 жылы]] [[Моңғолия|Моңғолияның]] астанасы [[Ұланбатыр]] қаласында өтті. == Бокстан Азия чемпионаттарының тізімі == === (AIBA / IBA) === * 1963 — Бангкок, Тайланд * 1965 — Сеул, Оңтүстік Корея * 1967, 10-15 желтоқсан — Коломбо, Цейлон * 1970, 4-11 сәуір — Манила, Филиппин * 1971, 27 тамыз - 2 қыркүйек — Тегеран, Иран * 1973, 3-9 мамыр — Бангкок, Тайланд * 1975, 25-28 қыркүйек — Йокогама, Жапония * 1977, 13-20 қазан — Джакарта, Индонезия * 1980, 19-25 ақпан — Бомбей, Үндістан * 1982, 26 маусым - 3 шілде — Сеул, Оңтүстік Корея * 1983, 11-17 желтоқсан — Наха, Жапония * 1985, 20-27 қыркүйек — Бангкок, Тайланд * 1987, 19-24 желтоқсан — Кувейт, Кувейт * 1989, 23-29 шілде — Бейжің, Қытай * 1991, 11-18 шілде — Бангкок, Тайланд * 1992, 26 ақпан - 4 наурыз — Бангкок, Тайланд * 1994, 14-21 қаңтар — Тегеран, Иран * 1995, 1-8 қазан — Ташкент, Өзбекстан * 1997, 25-31 тамыз — Куала-Лумпур, Малайзия (толық нәтижелер) * 1999, 23-30 қазан — Ташкент, Өзбекстан (толық нәтижелер) * 2002, 19-25 маусым — Серембан, Малайзия (толық емес нәтижелер) * 2004, 11-18 қаңтар — Пуэрто-Принсеса, Филиппин (+ Олимпиада іріктеуі) * 2005, 29 тамыз - 4 қыркүйек — Хошимин, Вьетнам * 2007, 4-10 маусым — Ұлан-Батыр, Моңғолия * 2009, 7-13 маусым — Чжухай, Қытай * 2011, 5-12 тамыз — Инчхон, Оңтүстік Корея * 2013, 1-8 шілде — Амман, Иордания * 2015, 26 тамыз - 5 қыркүйек — Бангкок, Тайланд * 2017, 30 сәуір - 7 мамыр — Ташкент, Өзбекстан * 2019, 19-26 сәуір — Бангкок, Тайланд * 2021, 24-31 мамыр — Дубай, БАӘ * 2022, 1-12 қараша — Амман, Иордания * 2024, 30 қараша - 11 желтоқсан — Чиангмай, Тайланд === World Boxing === * '''2026, 30 наурыз - 10 сәуір''' — Азия чемпионаты, [[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан Азия чемпионаттары]] [[Санат:Бокс]] 9th1p40vdqm25lnxibkffy9n3kfyvi8 3582293 3582176 2026-04-12T10:29:21Z Ashina 7704 «[[Санат:Халықаралық спорт жарыстары|Халықаралық спорт жарыстары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582293 wikitext text/x-wiki '''Бокстан Азия чемпионаты''' – [[Азия]] құрлығы елдерінің халықаралық турнир. Ең алғашқы турнир IBA ұйымдастыруымен өтетін. 2023 жылы [[World Boxing]] ұйымы құрылғаннан кейін алғашқы [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионаты 2026 жылы]] [[Моңғолия|Моңғолияның]] астанасы [[Ұланбатыр]] қаласында өтті. == Бокстан Азия чемпионаттарының тізімі == === (AIBA / IBA) === * 1963 — Бангкок, Тайланд * 1965 — Сеул, Оңтүстік Корея * 1967, 10-15 желтоқсан — Коломбо, Цейлон * 1970, 4-11 сәуір — Манила, Филиппин * 1971, 27 тамыз - 2 қыркүйек — Тегеран, Иран * 1973, 3-9 мамыр — Бангкок, Тайланд * 1975, 25-28 қыркүйек — Йокогама, Жапония * 1977, 13-20 қазан — Джакарта, Индонезия * 1980, 19-25 ақпан — Бомбей, Үндістан * 1982, 26 маусым - 3 шілде — Сеул, Оңтүстік Корея * 1983, 11-17 желтоқсан — Наха, Жапония * 1985, 20-27 қыркүйек — Бангкок, Тайланд * 1987, 19-24 желтоқсан — Кувейт, Кувейт * 1989, 23-29 шілде — Бейжің, Қытай * 1991, 11-18 шілде — Бангкок, Тайланд * 1992, 26 ақпан - 4 наурыз — Бангкок, Тайланд * 1994, 14-21 қаңтар — Тегеран, Иран * 1995, 1-8 қазан — Ташкент, Өзбекстан * 1997, 25-31 тамыз — Куала-Лумпур, Малайзия (толық нәтижелер) * 1999, 23-30 қазан — Ташкент, Өзбекстан (толық нәтижелер) * 2002, 19-25 маусым — Серембан, Малайзия (толық емес нәтижелер) * 2004, 11-18 қаңтар — Пуэрто-Принсеса, Филиппин (+ Олимпиада іріктеуі) * 2005, 29 тамыз - 4 қыркүйек — Хошимин, Вьетнам * 2007, 4-10 маусым — Ұлан-Батыр, Моңғолия * 2009, 7-13 маусым — Чжухай, Қытай * 2011, 5-12 тамыз — Инчхон, Оңтүстік Корея * 2013, 1-8 шілде — Амман, Иордания * 2015, 26 тамыз - 5 қыркүйек — Бангкок, Тайланд * 2017, 30 сәуір - 7 мамыр — Ташкент, Өзбекстан * 2019, 19-26 сәуір — Бангкок, Тайланд * 2021, 24-31 мамыр — Дубай, БАӘ * 2022, 1-12 қараша — Амман, Иордания * 2024, 30 қараша - 11 желтоқсан — Чиангмай, Тайланд === World Boxing === * '''2026, 30 наурыз - 10 сәуір''' — Азия чемпионаты, [[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокстан Азия чемпионаттары]] [[Санат:Бокс]] [[Санат:Халықаралық спорт жарыстары]] 6fsegktl43a1z3gjtokz7r62o41422j 3582304 3582293 2026-04-12T10:32:29Z Ashina 7704 «[[Санат:Бокстан Азия чемпионаттары|Бокстан Азия чемпионаттары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582304 wikitext text/x-wiki '''Бокстан Азия чемпионаты''' – [[Азия]] құрлығы елдерінің халықаралық турнир. Ең алғашқы турнир IBA ұйымдастыруымен өтетін. 2023 жылы [[World Boxing]] ұйымы құрылғаннан кейін алғашқы [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионаты 2026 жылы]] [[Моңғолия|Моңғолияның]] астанасы [[Ұланбатыр]] қаласында өтті. == Бокстан Азия чемпионаттарының тізімі == === (AIBA / IBA) === * 1963 — Бангкок, Тайланд * 1965 — Сеул, Оңтүстік Корея * 1967, 10-15 желтоқсан — Коломбо, Цейлон * 1970, 4-11 сәуір — Манила, Филиппин * 1971, 27 тамыз - 2 қыркүйек — Тегеран, Иран * 1973, 3-9 мамыр — Бангкок, Тайланд * 1975, 25-28 қыркүйек — Йокогама, Жапония * 1977, 13-20 қазан — Джакарта, Индонезия * 1980, 19-25 ақпан — Бомбей, Үндістан * 1982, 26 маусым - 3 шілде — Сеул, Оңтүстік Корея * 1983, 11-17 желтоқсан — Наха, Жапония * 1985, 20-27 қыркүйек — Бангкок, Тайланд * 1987, 19-24 желтоқсан — Кувейт, Кувейт * 1989, 23-29 шілде — Бейжің, Қытай * 1991, 11-18 шілде — Бангкок, Тайланд * 1992, 26 ақпан - 4 наурыз — Бангкок, Тайланд * 1994, 14-21 қаңтар — Тегеран, Иран * 1995, 1-8 қазан — Ташкент, Өзбекстан * 1997, 25-31 тамыз — Куала-Лумпур, Малайзия (толық нәтижелер) * 1999, 23-30 қазан — Ташкент, Өзбекстан (толық нәтижелер) * 2002, 19-25 маусым — Серембан, Малайзия (толық емес нәтижелер) * 2004, 11-18 қаңтар — Пуэрто-Принсеса, Филиппин (+ Олимпиада іріктеуі) * 2005, 29 тамыз - 4 қыркүйек — Хошимин, Вьетнам * 2007, 4-10 маусым — Ұлан-Батыр, Моңғолия * 2009, 7-13 маусым — Чжухай, Қытай * 2011, 5-12 тамыз — Инчхон, Оңтүстік Корея * 2013, 1-8 шілде — Амман, Иордания * 2015, 26 тамыз - 5 қыркүйек — Бангкок, Тайланд * 2017, 30 сәуір - 7 мамыр — Ташкент, Өзбекстан * 2019, 19-26 сәуір — Бангкок, Тайланд * 2021, 24-31 мамыр — Дубай, БАӘ * 2022, 1-12 қараша — Амман, Иордания * 2024, 30 қараша - 11 желтоқсан — Чиангмай, Тайланд === World Boxing === * '''2026, 30 наурыз - 10 сәуір''' — Азия чемпионаты, [[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бокс]] [[Санат:Халықаралық спорт жарыстары]] 6una45z0sj6jy9ttyww0cw4pufbj01p 0 778761 3582191 2026-04-12T09:07:47Z Ashina 7704 Жаңа бетте: {{Боксшы |Есімі = Әйгерім Сәттібаева |Шынайы есімі = Әйгерім Сәттібаева |Суреті = |Толық есімі = Әйгерім Сәттібаева (Асқарова) |Лақап аты = |Азаматтығы = {{ту|Қазақстан}} Қазақстан |Туған күні = 1991 немесе 1992 |Туған жері =... 3582191 wikitext text/x-wiki {{Боксшы |Есімі = Әйгерім Сәттібаева |Шынайы есімі = Әйгерім Сәттібаева |Суреті = |Толық есімі = Әйгерім Сәттібаева (Асқарова) |Лақап аты = |Азаматтығы = {{ту|Қазақстан}} Қазақстан |Туған күні = 1991 немесе 1992 |Туған жері = [[Шымкент]], Қазақстан |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Тұрғылықты жері = [[Тараз]], Қазақстан |Салмағы = 48 кг |Тұрысы = Оңқай |Бойы = |Қолдың қарқыны = |Стилі = |Бапкері = [[Олжас Сәттібаев]] |Команда = Қазақстан әйелдер ұлттық құрамасы |Алғашқы айқасы = |Соңғы айқасы = |Чемпион белдігі = |Айқастар = |Жеңістер саны = |Нокаут = |Жеңілгені = |Тең түскендері = |Болмағандары = |Әуесқой айқастары = |Әуесқой айқастарда жеңгені = |Әуесқой айқастарда жеңілгені = |Әуесқой айқастарда нокауты = |Әуесқой айқастарда тең түскендері = |Кәсіпқой айқастары = |Кәсіпқой айқастарда жеңгені = |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = |Кәсіпқой айқастарда нокауты = |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері = |Рейтинг1 = |Позиция1 = |Үздік позициясы1 = |Үздік позициясы = |Нашар позициясы = |boxrec_id = |Сайты = |Медальдары = {{турнир|Бокстан Азия чемпионаты}} {{қола|Амман 2024|48 кг}} {{қола|Ұлан-Батыр 2026|48 кг}} {{турнир|Бокстан Қазақстан чемпионаты}} {{алтын|2010|48 кг}} {{алтын|2025|48 кг}} }} '''Әйгерім Сәттібаева''' (1992 жылы туған, Шымкент) — 48 кг дейінгі салмақ дәрежесінде (ең жеңіл салмақ) өнер көрсететін қазақстандық боксшы. Қазақстанның бірнеше дүркін чемпионы, Азия чемпионатының қола жүлдегері. Бес баланың анасы ретінде және спорттық мансабындағы 15 жылдық үзілістен кейін үлкен спортқа сәтті оралған спортшы ретінде танымал. === Өмірбаяны === Әйгерім Сәттібаева (қыз күніндегі тегі — Асқарова) Шымкент қаласында дүниеге келген. Балалық шағы Тараз қаласында өткен. Жастайынан спортқа бейім болып, спорттық бимен және дзюдомен айналысқан. 2004 жылы әкесі оны бокс секциясына алып келген. Жас кезінде үлкен жетістіктерге жетіп, бірнеше рет Қазақстан чемпионы атанды. 2010 жылы (шамамен 19 жасында) ұлттық біріншілікті жеңіп алғаннан кейін спорттық мансабын уақытша тоқтатты. Сол жылы белгілі қазақстандық боксшы, 2015 жылғы Азия чемпионы және 2016 жылғы Рио Олимпиадасының қатысушысы '''[[Олжас Көсемәліұлы Сәттібаев|Олжас Сәттібаевқа]]''' тұрмысқа шықты. Қазіргі таңда ерлі-зайыптылар бес бала (төрт қыз және бір ұл) тәрбиелеп отыр. Әйгерім жолдасы Олжас Сәттібаевтың жетекшілігімен жаттығады. === Спортқа қайта оралуы === 2023–2024 жылдары 33 жасында Әйгерім Сәттібаева «арман қуып» боксқа қайта оралуға шешім қабылдады. Бес баланы дүниеге әкелгеннен кейін жаттығуларын қайта бастап, 2025 жылдың қазан айында, араға 15 жыл салып, 48 кг салмақта финалда қарсыласын сенімді жеңіп, қайтадан Қазақстан чемпионы атанды. 2024 жылдың желтоқсан айында Азия чемпионатында қола медаль иеленді. Сондай-ақ, 2026 жылдың сәуір айында Ұлан-Батырда (Моңғолия) өткен турнирде сәтті өнер көрсетіп, қола жүлдегер атанды. === Жетістіктері === * '''Қазақстан чемпионы:''' 2010, 2025 жылдар. * '''Азия чемпионатының қола жүлдегері:''' 2024 жыл. * Бокстан Қазақстан әйелдер ұлттық құрамасының мүшесі. === Жеке өмірі === Әйгерім жолдасы Олжас Сәттібаевпен бірге Тараз қаласында тұрады. Көпбалалы ана болғанына қарамастан, халықаралық деңгейде белсенді өнер көрсетіп, ана болу мен кәсіби спортты қатар алып жүрудің жарқын үлгісін көрсетіп келеді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] e6by70btob4459ikm4tiseus0suuyit 3582299 3582191 2026-04-12T10:30:55Z Ashina 7704 «[[Санат:Бокстан Қазақстан чемпиондары|Бокстан Қазақстан чемпиондары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582299 wikitext text/x-wiki {{Боксшы |Есімі = Әйгерім Сәттібаева |Шынайы есімі = Әйгерім Сәттібаева |Суреті = |Толық есімі = Әйгерім Сәттібаева (Асқарова) |Лақап аты = |Азаматтығы = {{ту|Қазақстан}} Қазақстан |Туған күні = 1991 немесе 1992 |Туған жері = [[Шымкент]], Қазақстан |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Тұрғылықты жері = [[Тараз]], Қазақстан |Салмағы = 48 кг |Тұрысы = Оңқай |Бойы = |Қолдың қарқыны = |Стилі = |Бапкері = [[Олжас Сәттібаев]] |Команда = Қазақстан әйелдер ұлттық құрамасы |Алғашқы айқасы = |Соңғы айқасы = |Чемпион белдігі = |Айқастар = |Жеңістер саны = |Нокаут = |Жеңілгені = |Тең түскендері = |Болмағандары = |Әуесқой айқастары = |Әуесқой айқастарда жеңгені = |Әуесқой айқастарда жеңілгені = |Әуесқой айқастарда нокауты = |Әуесқой айқастарда тең түскендері = |Кәсіпқой айқастары = |Кәсіпқой айқастарда жеңгені = |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = |Кәсіпқой айқастарда нокауты = |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері = |Рейтинг1 = |Позиция1 = |Үздік позициясы1 = |Үздік позициясы = |Нашар позициясы = |boxrec_id = |Сайты = |Медальдары = {{турнир|Бокстан Азия чемпионаты}} {{қола|Амман 2024|48 кг}} {{қола|Ұлан-Батыр 2026|48 кг}} {{турнир|Бокстан Қазақстан чемпионаты}} {{алтын|2010|48 кг}} {{алтын|2025|48 кг}} }} '''Әйгерім Сәттібаева''' (1992 жылы туған, Шымкент) — 48 кг дейінгі салмақ дәрежесінде (ең жеңіл салмақ) өнер көрсететін қазақстандық боксшы. Қазақстанның бірнеше дүркін чемпионы, Азия чемпионатының қола жүлдегері. Бес баланың анасы ретінде және спорттық мансабындағы 15 жылдық үзілістен кейін үлкен спортқа сәтті оралған спортшы ретінде танымал. === Өмірбаяны === Әйгерім Сәттібаева (қыз күніндегі тегі — Асқарова) Шымкент қаласында дүниеге келген. Балалық шағы Тараз қаласында өткен. Жастайынан спортқа бейім болып, спорттық бимен және дзюдомен айналысқан. 2004 жылы әкесі оны бокс секциясына алып келген. Жас кезінде үлкен жетістіктерге жетіп, бірнеше рет Қазақстан чемпионы атанды. 2010 жылы (шамамен 19 жасында) ұлттық біріншілікті жеңіп алғаннан кейін спорттық мансабын уақытша тоқтатты. Сол жылы белгілі қазақстандық боксшы, 2015 жылғы Азия чемпионы және 2016 жылғы Рио Олимпиадасының қатысушысы '''[[Олжас Көсемәліұлы Сәттібаев|Олжас Сәттібаевқа]]''' тұрмысқа шықты. Қазіргі таңда ерлі-зайыптылар бес бала (төрт қыз және бір ұл) тәрбиелеп отыр. Әйгерім жолдасы Олжас Сәттібаевтың жетекшілігімен жаттығады. === Спортқа қайта оралуы === 2023–2024 жылдары 33 жасында Әйгерім Сәттібаева «арман қуып» боксқа қайта оралуға шешім қабылдады. Бес баланы дүниеге әкелгеннен кейін жаттығуларын қайта бастап, 2025 жылдың қазан айында, араға 15 жыл салып, 48 кг салмақта финалда қарсыласын сенімді жеңіп, қайтадан Қазақстан чемпионы атанды. 2024 жылдың желтоқсан айында Азия чемпионатында қола медаль иеленді. Сондай-ақ, 2026 жылдың сәуір айында Ұлан-Батырда (Моңғолия) өткен турнирде сәтті өнер көрсетіп, қола жүлдегер атанды. === Жетістіктері === * '''Қазақстан чемпионы:''' 2010, 2025 жылдар. * '''Азия чемпионатының қола жүлдегері:''' 2024 жыл. * Бокстан Қазақстан әйелдер ұлттық құрамасының мүшесі. === Жеке өмірі === Әйгерім жолдасы Олжас Сәттібаевпен бірге Тараз қаласында тұрады. Көпбалалы ана болғанына қарамастан, халықаралық деңгейде белсенді өнер көрсетіп, ана болу мен кәсіби спортты қатар алып жүрудің жарқын үлгісін көрсетіп келеді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] [[Санат:Бокстан Қазақстан чемпиондары]] kvdz533tkrd2vjdn25w1urng29qy7cq 0 778762 3582196 2026-04-12T09:13:39Z Ashina 7704 Жаңа бетте: {{Боксшы|Есімі=Нұржан Насанов|Шынайы есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Суреті=|Толық есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Лақап аты=|Азаматтығы={{ту|Қазақстан}} Қазақстан|Туған күні=23.10.1975|Туған жері=Қазақстан|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=|Салма... 3582196 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Нұржан Насанов|Шынайы есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Суреті=|Толық есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Лақап аты=|Азаматтығы={{ту|Қазақстан}} Қазақстан|Туған күні=23.10.1975|Туған жері=Қазақстан|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=|Салмағы=|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=[[Бокстан Қазақстан ерлер ұлттық құрамасы|Қазақстан ерлер құрамасы]] (Бас бапкер)|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=|Кәсіпқой айқастарда нокауты=|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=|Сайты=|Медальдары={{турнир|Бокстан Азия чемпионаты (Бас бапкер ретінде)}} {{алтын|Ұлан-Батыр 2026|Командалық 1-орын}} {{турнир|Мемлекеттік марапаттары}} {{қатысушы|Президенттік награда|2025}}}}'''Нұржан Насанов''' (қаз. Нұржан Нишанұлы Насанов; 23 қазан 1975 жылы туған) — қазақстандық бокс жаттықтырушысы. 2026 жылдың қаңтарынан бастап Қазақстан ерлер ұлттық құрамасының бас бапкері. === Өмірбаяны === Нұржан Насанов 1975 жылдың 23 қазанында дүниеге келген. Жаттықтырушылық қызметін 2016 жылы бастаған. 2024 жылдың тамыз айынан бастап Қазақстан бокс федерациясының ұлттық құрамасының бапкерлер штабында жұмыс істеген. 2026 жылдың 10 қаңтарында Қазақстан ерлер бокс құрамасының бас бапкері болып тағайындалды. Ол бұл лауазымда Кайрат Сатжановты ауыстырды. === Жаттықтырушылық қызметі === Нұржан Насанов бас бапкер болып тағайындалғаннан кейін ұлттық құраманың дайындығына белсенді кірісті. Команда Азия чемпионатына (2026, Улан-Батор, Моңғолия) тыңғылықты дайындалды. 2026 жылғы Азия чемпионатында Қазақстан ерлер құрамасы жалпыкомандалық есепте бірінші орынға шықты. Бас бапкердің жетекшілігімен қазақ боксшылары бірнеше алтын, күміс және қола медаль жеңіп алды. Насанов чемпионат қорытындысынан кейін команданың дайындығы мен алдағы жоспарлары туралы бірнеше мәлімдеме жасады. Ол Азия құрлығындағы бокстың әлемдік деңгейдегі көшбасшылығын атап өткен және жас боксшылармен жүйелі жұмыс жүргізу қажеттігін айтқан. === Жетістіктері === * 2026 жылғы Азия чемпионатының жалпыкомандалық жеңімпазы (Қазақстан ерлер құрамасының бас бапкері ретінде) * Ұлттық құраманың жаттықтырушылық штабындағы жұмысы үшін 2025 жылы мемлекеттік наградамен марапатталған (Президенттік награда) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] 47031fsappr1vzyb69m13as53zxiedp 3582216 3582196 2026-04-12T09:30:53Z Ashina 7704 3582216 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Нұржан Насанов|Шынайы есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Суреті=|Толық есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Лақап аты=|Азаматтығы={{ту|Қазақстан}} Қазақстан|Туған күні=23.10.1975|Туған жері=Қазақстан|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=|Салмағы=|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=[[Бокстан Қазақстан ерлер ұлттық құрамасы|Қазақстан ерлер құрамасы]] (Бас бапкер)|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=|Кәсіпқой айқастарда нокауты=|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=|Сайты=|Медальдары={{турнир|Бокстан Азия чемпионаты (Бас бапкер ретінде)}} {{алтын|Ұлан-Батыр 2026|Командалық 1-орын}} {{турнир|Мемлекеттік марапаттары}} {{қатысушы|Президенттік награда|2025}}}}'''Нұржан Насанов''' (қаз. Нұржан Нишанұлы Насанов; 23 қазан 1975 жылы туған) — қазақстандық бокс жаттықтырушысы. 2026 жылдың қаңтарынан бастап [[Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы 2026|Қазақстан ерлер ұлттық құрамасының бас бапкері.]]<ref>{{Cite web|title=Қазақстан бокс құрамасының бас бапкері тағайындалды|url=https://kaz.orda.kz/kazakstan-boks-kuramasynyn-bas-bapkeri-tagajyndaldy-136868/}}</ref> === Өмірбаяны === Нұржан Насанов 1975 жылдың 23 қазанында дүниеге келген. Жаттықтырушылық қызметін 2016 жылы бастаған. 2024 жылдың тамыз айынан бастап Қазақстан бокс федерациясының ұлттық құрамасының бапкерлер штабында жұмыс істеген. Әлемнің екі дүркін чемпионы Санжар Тәшкенбайдың жеке бапкері. 2026 жылдың 10 қаңтарында Қазақстан ерлер бокс құрамасының бас бапкері болып тағайындалды. Ол бұл лауазымда Кайрат Сатжановты ауыстырды<ref>{{Cite web|title=Нұржан Насанов бокстан Қазақстан құрамасының алдағы жоспарын жариялады|url=https://kaz.inform.kz/news/nurzhan-nasanov-bokstan-kazakstan-kuramasinin-aldagi-zhosparin-zhariyaladi-5f10a2/}}</ref>. === Жаттықтырушылық қызметі === Нұржан Насанов бас бапкер болып тағайындалғаннан кейін ұлттық құраманың дайындығына белсенді кірісті. Команда Странджа кубогы мен Азия чемпионатына (2026, Улан-Батор, Моңғолия) қатысты. Странджа кубогында Қазақстан ерлер құрамасы 19 спортшы апарды, бірақ жартылай финалға 2 спортшы ғана жетті<ref>{{Cite web|title=Нуржан Насанов объяснил неудачу сборной Казахстана на малом ЧМ-2026|url=https://www.sports.kz/news/nurjan-nasanov-obyyasnil-neudachu-sbornoy-kazahstana-na-malom-chm-2026}}</ref>. Бұл көрсеткіш сәтсіздік деп бағаланды. 2026 жылғы Азия чемпионатына Қазақстан ерлер құрамасы негізгі құраммен қатысты. Атап айтқанда 6 әлем чемпионы мен 1 күміс жүлдегері қатысты. Турнир қорытындысы бойынша 4 алтын, 1 күміс және 3 қола жеңіп алды. Бас бапкерге қатысты бірнеше сын да айтылды, атап айтқанда жекпе-жек стратегиясы мен құрама мүшелерінің дайындығы жоспарлаған нәтижеден төмен болды<ref>{{Cite web|title=Насанов – о победе сборной Казахстана на ЧА по боксу: Могло быть и лучше|url=https://inbusiness.kz/ru/news/nasanov-o-pobede-sbornoj-kazahstana-na-cha-po-boksu-moglo-byt-i-luchshe}}</ref>. Әлем чемпиондары Санжар Тәшкенбай медальге іліге алмаса, Махмұд Сабыржан қола, ал Төрехан Сабырхан күміс медальге ие болды. Үшінші орынға тоқтаған Өзбекстан құрамасы екінші құраммен қатысты. === Жетістіктері === * 2026 жылғы Азия чемпионатының жалпыкомандалық жеңімпазы (Қазақстан ерлер құрамасының бас бапкері ретінде) * Әлемнің ек дүркін чемпионы Санжар Тәшкенбайдың жеке-бапкері. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] egtgp4a702wtw52dg0jgkav2o3whxuj 3582264 3582216 2026-04-12T10:09:34Z Ashina 7704 3582264 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Нұржан Насанов|Шынайы есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Суреті=|Толық есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Лақап аты=|Азаматтығы={{ту|Қазақстан}} Қазақстан|Туған күні=23.10.1975|Туған жері=Қазақстан|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=|Салмағы=|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=[[Бокстан Қазақстан ерлер ұлттық құрамасы|Қазақстан ерлер құрамасы]] (Бас бапкер)|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=|Кәсіпқой айқастарда нокауты=|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=|Сайты=|Медальдары={{турнир|Бокстан Азия чемпионаты (Бас бапкер ретінде)}} {{алтын|Ұлан-Батыр 2026|Командалық 1-орын}} {{турнир|Мемлекеттік марапаттары}} {{қатысушы|Президенттік награда|2025}}}}'''Нұржан Насанов''' (қаз. Нұржан Нишанұлы Насанов; 23 қазан 1975 жылы туған) — қазақстандық бокс жаттықтырушысы. 2026 жылдың қаңтарынан бастап [[Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы 2026|Қазақстан ерлер ұлттық құрамасының бас бапкері.]]<ref>{{Cite web|title=Қазақстан бокс құрамасының бас бапкері тағайындалды|url=https://kaz.orda.kz/kazakstan-boks-kuramasynyn-bas-bapkeri-tagajyndaldy-136868/}}</ref> === Өмірбаяны === Нұржан Насанов 1975 жылдың 23 қазанында дүниеге келген. Жаттықтырушылық қызметін 2016 жылы бастаған. Әлемнің екі дүркін чемпионы [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбайдың]] жеке бапкері. 2024 жылдың тамыз айынан бастап [[Қазақстан бокс федерациясы|Қазақстан бокс федерациясының]] ұлттық құрамасының бапкерлер штабында жұмыс істеген. 2026 жылдың 10 қаңтарында Қазақстан ерлер бокс құрамасының бас бапкері болып тағайындалды. Ол бұл лауазымда [[Қайрат Тұрсынқанұлы Сәтжанов|Қайрат Сатжановты]] ауыстырды<ref>{{Cite web|title=Нұржан Насанов бокстан Қазақстан құрамасының алдағы жоспарын жариялады|url=https://kaz.inform.kz/news/nurzhan-nasanov-bokstan-kazakstan-kuramasinin-aldagi-zhosparin-zhariyaladi-5f10a2/}}</ref>. === Жаттықтырушылық қызметі === Нұржан Насанов бас бапкер болып тағайындалғаннан кейін ұлттық құраманың дайындығына белсенді кірісті. Команда [[Странджа кубогы]] мен [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатына]] ([[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]]) қатысты. Странджа кубогында Қазақстан ерлер құрамасы 19 спортшы (10 ер, 9 әйел) апарды, бірақ жартылай финалға 2 спортшы ғана жетті<ref>{{Cite web|title=Нуржан Насанов объяснил неудачу сборной Казахстана на малом ЧМ-2026|url=https://www.sports.kz/news/nurjan-nasanov-obyyasnil-neudachu-sbornoy-kazahstana-na-malom-chm-2026}}</ref>. Бұл көрсеткіш сәтсіздік деп бағаланды. 2026 жылғы [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатына]] Қазақстан ерлер құрамасы негізгі құраммен қатысты. Атап айтқанда 6 әлем чемпионы мен 1 күміс жүлдегері қатысты. Турнир қорытындысы бойынша 4 алтын, 1 күміс және 3 қола жеңіп алды. Бас бапкерге қатысты бірнеше сын да айтылды, атап айтқанда жекпе-жек стратегиясы мен құрама мүшелерінің дайындығы жоспарлаған нәтижеден төмен болды<ref>{{Cite web|title=Насанов – о победе сборной Казахстана на ЧА по боксу: Могло быть и лучше|url=https://inbusiness.kz/ru/news/nasanov-o-pobede-sbornoj-kazahstana-na-cha-po-boksu-moglo-byt-i-luchshe}}</ref>. Әлем чемпиондары Санжар Тәшкенбай медальге іліге алмады, [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] қола, ал [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] күміс медальге ие болды. Үшінші орынға тоқтаған Өзбекстан құрамасы екінші құраммен қатысты. === Жетістіктері === * 2026 жылғы Азия чемпионатының жалпыкомандалық жеңімпазы (Қазақстан ерлер құрамасының бас бапкері ретінде) * Әлемнің ек дүркін чемпионы [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбайдың]] жеке-бапкері. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] jm71nvp2dv3epfri5tcyt1quufynv5u 3582284 3582264 2026-04-12T10:20:38Z Ashina 7704 «[[Санат:Қазақстандағы бокс|Қазақстандағы бокс]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582284 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Нұржан Насанов|Шынайы есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Суреті=|Толық есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Лақап аты=|Азаматтығы={{ту|Қазақстан}} Қазақстан|Туған күні=23.10.1975|Туған жері=Қазақстан|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=|Салмағы=|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=[[Бокстан Қазақстан ерлер ұлттық құрамасы|Қазақстан ерлер құрамасы]] (Бас бапкер)|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=|Кәсіпқой айқастарда нокауты=|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=|Сайты=|Медальдары={{турнир|Бокстан Азия чемпионаты (Бас бапкер ретінде)}} {{алтын|Ұлан-Батыр 2026|Командалық 1-орын}} {{турнир|Мемлекеттік марапаттары}} {{қатысушы|Президенттік награда|2025}}}}'''Нұржан Насанов''' (қаз. Нұржан Нишанұлы Насанов; 23 қазан 1975 жылы туған) — қазақстандық бокс жаттықтырушысы. 2026 жылдың қаңтарынан бастап [[Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы 2026|Қазақстан ерлер ұлттық құрамасының бас бапкері.]]<ref>{{Cite web|title=Қазақстан бокс құрамасының бас бапкері тағайындалды|url=https://kaz.orda.kz/kazakstan-boks-kuramasynyn-bas-bapkeri-tagajyndaldy-136868/}}</ref> === Өмірбаяны === Нұржан Насанов 1975 жылдың 23 қазанында дүниеге келген. Жаттықтырушылық қызметін 2016 жылы бастаған. Әлемнің екі дүркін чемпионы [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбайдың]] жеке бапкері. 2024 жылдың тамыз айынан бастап [[Қазақстан бокс федерациясы|Қазақстан бокс федерациясының]] ұлттық құрамасының бапкерлер штабында жұмыс істеген. 2026 жылдың 10 қаңтарында Қазақстан ерлер бокс құрамасының бас бапкері болып тағайындалды. Ол бұл лауазымда [[Қайрат Тұрсынқанұлы Сәтжанов|Қайрат Сатжановты]] ауыстырды<ref>{{Cite web|title=Нұржан Насанов бокстан Қазақстан құрамасының алдағы жоспарын жариялады|url=https://kaz.inform.kz/news/nurzhan-nasanov-bokstan-kazakstan-kuramasinin-aldagi-zhosparin-zhariyaladi-5f10a2/}}</ref>. === Жаттықтырушылық қызметі === Нұржан Насанов бас бапкер болып тағайындалғаннан кейін ұлттық құраманың дайындығына белсенді кірісті. Команда [[Странджа кубогы]] мен [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатына]] ([[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]]) қатысты. Странджа кубогында Қазақстан ерлер құрамасы 19 спортшы (10 ер, 9 әйел) апарды, бірақ жартылай финалға 2 спортшы ғана жетті<ref>{{Cite web|title=Нуржан Насанов объяснил неудачу сборной Казахстана на малом ЧМ-2026|url=https://www.sports.kz/news/nurjan-nasanov-obyyasnil-neudachu-sbornoy-kazahstana-na-malom-chm-2026}}</ref>. Бұл көрсеткіш сәтсіздік деп бағаланды. 2026 жылғы [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатына]] Қазақстан ерлер құрамасы негізгі құраммен қатысты. Атап айтқанда 6 әлем чемпионы мен 1 күміс жүлдегері қатысты. Турнир қорытындысы бойынша 4 алтын, 1 күміс және 3 қола жеңіп алды. Бас бапкерге қатысты бірнеше сын да айтылды, атап айтқанда жекпе-жек стратегиясы мен құрама мүшелерінің дайындығы жоспарлаған нәтижеден төмен болды<ref>{{Cite web|title=Насанов – о победе сборной Казахстана на ЧА по боксу: Могло быть и лучше|url=https://inbusiness.kz/ru/news/nasanov-o-pobede-sbornoj-kazahstana-na-cha-po-boksu-moglo-byt-i-luchshe}}</ref>. Әлем чемпиондары Санжар Тәшкенбай медальге іліге алмады, [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] қола, ал [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] күміс медальге ие болды. Үшінші орынға тоқтаған Өзбекстан құрамасы екінші құраммен қатысты. === Жетістіктері === * 2026 жылғы Азия чемпионатының жалпыкомандалық жеңімпазы (Қазақстан ерлер құрамасының бас бапкері ретінде) * Әлемнің ек дүркін чемпионы [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбайдың]] жеке-бапкері. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] [[Санат:Қазақстандағы бокс]] q0m6l7h6hnnnjuy87ul7xlcidzl50zs 3582296 3582284 2026-04-12T10:29:42Z Ashina 7704 «[[Санат:Қазақстандағы бокс|Қазақстандағы бокс]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582296 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Нұржан Насанов|Шынайы есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Суреті=|Толық есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Лақап аты=|Азаматтығы={{ту|Қазақстан}} Қазақстан|Туған күні=23.10.1975|Туған жері=Қазақстан|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=|Салмағы=|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=[[Бокстан Қазақстан ерлер ұлттық құрамасы|Қазақстан ерлер құрамасы]] (Бас бапкер)|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=|Кәсіпқой айқастарда нокауты=|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=|Сайты=|Медальдары={{турнир|Бокстан Азия чемпионаты (Бас бапкер ретінде)}} {{алтын|Ұлан-Батыр 2026|Командалық 1-орын}} {{турнир|Мемлекеттік марапаттары}} {{қатысушы|Президенттік награда|2025}}}}'''Нұржан Насанов''' (қаз. Нұржан Нишанұлы Насанов; 23 қазан 1975 жылы туған) — қазақстандық бокс жаттықтырушысы. 2026 жылдың қаңтарынан бастап [[Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы 2026|Қазақстан ерлер ұлттық құрамасының бас бапкері.]]<ref>{{Cite web|title=Қазақстан бокс құрамасының бас бапкері тағайындалды|url=https://kaz.orda.kz/kazakstan-boks-kuramasynyn-bas-bapkeri-tagajyndaldy-136868/}}</ref> === Өмірбаяны === Нұржан Насанов 1975 жылдың 23 қазанында дүниеге келген. Жаттықтырушылық қызметін 2016 жылы бастаған. Әлемнің екі дүркін чемпионы [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбайдың]] жеке бапкері. 2024 жылдың тамыз айынан бастап [[Қазақстан бокс федерациясы|Қазақстан бокс федерациясының]] ұлттық құрамасының бапкерлер штабында жұмыс істеген. 2026 жылдың 10 қаңтарында Қазақстан ерлер бокс құрамасының бас бапкері болып тағайындалды. Ол бұл лауазымда [[Қайрат Тұрсынқанұлы Сәтжанов|Қайрат Сатжановты]] ауыстырды<ref>{{Cite web|title=Нұржан Насанов бокстан Қазақстан құрамасының алдағы жоспарын жариялады|url=https://kaz.inform.kz/news/nurzhan-nasanov-bokstan-kazakstan-kuramasinin-aldagi-zhosparin-zhariyaladi-5f10a2/}}</ref>. === Жаттықтырушылық қызметі === Нұржан Насанов бас бапкер болып тағайындалғаннан кейін ұлттық құраманың дайындығына белсенді кірісті. Команда [[Странджа кубогы]] мен [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатына]] ([[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]]) қатысты. Странджа кубогында Қазақстан ерлер құрамасы 19 спортшы (10 ер, 9 әйел) апарды, бірақ жартылай финалға 2 спортшы ғана жетті<ref>{{Cite web|title=Нуржан Насанов объяснил неудачу сборной Казахстана на малом ЧМ-2026|url=https://www.sports.kz/news/nurjan-nasanov-obyyasnil-neudachu-sbornoy-kazahstana-na-malom-chm-2026}}</ref>. Бұл көрсеткіш сәтсіздік деп бағаланды. 2026 жылғы [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатына]] Қазақстан ерлер құрамасы негізгі құраммен қатысты. Атап айтқанда 6 әлем чемпионы мен 1 күміс жүлдегері қатысты. Турнир қорытындысы бойынша 4 алтын, 1 күміс және 3 қола жеңіп алды. Бас бапкерге қатысты бірнеше сын да айтылды, атап айтқанда жекпе-жек стратегиясы мен құрама мүшелерінің дайындығы жоспарлаған нәтижеден төмен болды<ref>{{Cite web|title=Насанов – о победе сборной Казахстана на ЧА по боксу: Могло быть и лучше|url=https://inbusiness.kz/ru/news/nasanov-o-pobede-sbornoj-kazahstana-na-cha-po-boksu-moglo-byt-i-luchshe}}</ref>. Әлем чемпиондары Санжар Тәшкенбай медальге іліге алмады, [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] қола, ал [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] күміс медальге ие болды. Үшінші орынға тоқтаған Өзбекстан құрамасы екінші құраммен қатысты. === Жетістіктері === * 2026 жылғы Азия чемпионатының жалпыкомандалық жеңімпазы (Қазақстан ерлер құрамасының бас бапкері ретінде) * Әлемнің ек дүркін чемпионы [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбайдың]] жеке-бапкері. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] jm71nvp2dv3epfri5tcyt1quufynv5u 3582297 3582296 2026-04-12T10:29:54Z Ashina 7704 «[[Санат:Бокс жатықтырушылары|Бокс жатықтырушылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582297 wikitext text/x-wiki {{Боксшы|Есімі=Нұржан Насанов|Шынайы есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Суреті=|Толық есімі=Нұржан Нишанұлы Насанов|Лақап аты=|Азаматтығы={{ту|Қазақстан}} Қазақстан|Туған күні=23.10.1975|Туған жері=Қазақстан|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Тұрғылықты жері=|Салмағы=|Тұрысы=|Бойы=|Қолдың қарқыны=|Стилі=|Бапкері=|Команда=[[Бокстан Қазақстан ерлер ұлттық құрамасы|Қазақстан ерлер құрамасы]] (Бас бапкер)|Алғашқы айқасы=|Соңғы айқасы=|Чемпион белдігі=|Айқастар=|Жеңістер саны=|Нокаут=|Жеңілгені=|Тең түскендері=|Болмағандары=|Әуесқой айқастары=|Әуесқой айқастарда жеңгені=|Әуесқой айқастарда жеңілгені=|Әуесқой айқастарда нокауты=|Әуесқой айқастарда тең түскендері=|Кәсіпқой айқастары=|Кәсіпқой айқастарда жеңгені=|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені=|Кәсіпқой айқастарда нокауты=|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері=|Рейтинг1=|Позиция1=|Үздік позициясы1=|Үздік позициясы=|Нашар позициясы=|boxrec_id=|Сайты=|Медальдары={{турнир|Бокстан Азия чемпионаты (Бас бапкер ретінде)}} {{алтын|Ұлан-Батыр 2026|Командалық 1-орын}} {{турнир|Мемлекеттік марапаттары}} {{қатысушы|Президенттік награда|2025}}}}'''Нұржан Насанов''' (қаз. Нұржан Нишанұлы Насанов; 23 қазан 1975 жылы туған) — қазақстандық бокс жаттықтырушысы. 2026 жылдың қаңтарынан бастап [[Бокстан Қазақстан ұлттық құрамасы 2026|Қазақстан ерлер ұлттық құрамасының бас бапкері.]]<ref>{{Cite web|title=Қазақстан бокс құрамасының бас бапкері тағайындалды|url=https://kaz.orda.kz/kazakstan-boks-kuramasynyn-bas-bapkeri-tagajyndaldy-136868/}}</ref> === Өмірбаяны === Нұржан Насанов 1975 жылдың 23 қазанында дүниеге келген. Жаттықтырушылық қызметін 2016 жылы бастаған. Әлемнің екі дүркін чемпионы [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбайдың]] жеке бапкері. 2024 жылдың тамыз айынан бастап [[Қазақстан бокс федерациясы|Қазақстан бокс федерациясының]] ұлттық құрамасының бапкерлер штабында жұмыс істеген. 2026 жылдың 10 қаңтарында Қазақстан ерлер бокс құрамасының бас бапкері болып тағайындалды. Ол бұл лауазымда [[Қайрат Тұрсынқанұлы Сәтжанов|Қайрат Сатжановты]] ауыстырды<ref>{{Cite web|title=Нұржан Насанов бокстан Қазақстан құрамасының алдағы жоспарын жариялады|url=https://kaz.inform.kz/news/nurzhan-nasanov-bokstan-kazakstan-kuramasinin-aldagi-zhosparin-zhariyaladi-5f10a2/}}</ref>. === Жаттықтырушылық қызметі === Нұржан Насанов бас бапкер болып тағайындалғаннан кейін ұлттық құраманың дайындығына белсенді кірісті. Команда [[Странджа кубогы]] мен [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатына]] ([[Ұланбатыр]], [[Моңғолия]]) қатысты. Странджа кубогында Қазақстан ерлер құрамасы 19 спортшы (10 ер, 9 әйел) апарды, бірақ жартылай финалға 2 спортшы ғана жетті<ref>{{Cite web|title=Нуржан Насанов объяснил неудачу сборной Казахстана на малом ЧМ-2026|url=https://www.sports.kz/news/nurjan-nasanov-obyyasnil-neudachu-sbornoy-kazahstana-na-malom-chm-2026}}</ref>. Бұл көрсеткіш сәтсіздік деп бағаланды. 2026 жылғы [[Бокстан Азия чемпионаты 2026|Азия чемпионатына]] Қазақстан ерлер құрамасы негізгі құраммен қатысты. Атап айтқанда 6 әлем чемпионы мен 1 күміс жүлдегері қатысты. Турнир қорытындысы бойынша 4 алтын, 1 күміс және 3 қола жеңіп алды. Бас бапкерге қатысты бірнеше сын да айтылды, атап айтқанда жекпе-жек стратегиясы мен құрама мүшелерінің дайындығы жоспарлаған нәтижеден төмен болды<ref>{{Cite web|title=Насанов – о победе сборной Казахстана на ЧА по боксу: Могло быть и лучше|url=https://inbusiness.kz/ru/news/nasanov-o-pobede-sbornoj-kazahstana-na-cha-po-boksu-moglo-byt-i-luchshe}}</ref>. Әлем чемпиондары Санжар Тәшкенбай медальге іліге алмады, [[Махмұд Айдарханұлы Сабырхан|Махмұд Сабырхан]] қола, ал [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан|Төрехан Сабырхан]] күміс медальге ие болды. Үшінші орынға тоқтаған Өзбекстан құрамасы екінші құраммен қатысты. === Жетістіктері === * 2026 жылғы Азия чемпионатының жалпыкомандалық жеңімпазы (Қазақстан ерлер құрамасының бас бапкері ретінде) * Әлемнің ек дүркін чемпионы [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай|Санжар Тәшкенбайдың]] жеке-бапкері. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан боксшылары]] [[Санат:Бокс жатықтырушылары]] q0y7rurs0wst0wxlvijdwmpspibzeu3 0 778763 3582220 2026-04-12T09:34:30Z MuratbekErkebulan 162992 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Әуе компаниясы | әуе компания = East Air | сурет = East air logo dark.png | сурет өлшемі = | ИАТА = EG | ИКАО = ETJ | шақыру белгісі = EAST TAJIK | құрылды = [[2007 жыл]] | қы... 3582220 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Әуе компаниясы | әуе компания = East Air | сурет = East air logo dark.png | сурет өлшемі = | ИАТА = EG | ИКАО = ETJ | шақыру белгісі = EAST TAJIK | құрылды = [[2007 жыл]] | қызметін бастады = | қызметін аяқтады = [[2014 жыл]] | хабтар = [[Бохтар әуежайы]] | Жиі ұшатын жолаушыларға арналған бағдарлама = | екінші дәрежелі хабтар = | негізгі бағыттар = | lounge = | альянс = | тәуелді компаниялар = | әуе паркі = 4 | ұшу бағыттары = 11 | бас компаниясы = | компания ұраны = Бізбен бірге әлемнің кез келген нүктесіне дейін! | штаб-пәтері = [[Бохтар]], {{байрақ|Тәжікстан}} | басшылары = | сайты = |Тәуелді компаниялар=}} '''East Air''' — [[Тәжікстан]] ның [[Бохтар]] қаласында орналасқан әуекомпания. Әуекомпанияның штаб пәтері — [[Бохтар]]да орналасқан. [[Куляб]], [[Ресей]]не ұшатын бұл әуежай жұмысын [[2007 жыл]]дың қыркүйегінде ашылған.<ref>[https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/1698402 East Air]</ref> == Бағыттар == [[2013 жыл]]ы East Air 11 бағытқа ұшқан. Көбі [[Ресей]]лік әуежайлар.<ref>[https://web.archive.org/web/20130729004646/http://www.eastair.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=68&Itemid=486&lang=ru East Air рейс кестесі]</ref> {| class="wikitable" |- ! Ел !! Бағыттар |- | {{байрақ|Тәжікстан}}|| [[Душанбе халықаралық әуежайы|Душанбе]], [[Куляб әуежайы|Куляб]] |- | {{байрақ|Қырғызстан}}|| [[Манас Халықаралық әуежайы|Бішкек]] |- | {{байрақ|Ресей}} || [[Домодедово (әуежай)|Мәскеу]], [[Толмачёво әуежайы|Жаңасібір]], [[Орынбор Орталық әуежайы|Орынбор]], [[Баландино әуежайы|Челябі]], [[Пулково әуежайы|Санкт-Петербург]], [[Қазан әуежайы|Қазан]], [[Колтсово әуежайы|Екатеринбург]] |- |} == Флоттар == East Air әуе компаниясында 4 ұшақ ғана бар екені анықталған. <ref>[https://www.planespotters.net/airline/East-Air East Air флоты planespotters.net]</ref> {| class="wikitable" |- ! Ұшақ аты !! Саны |- | [[Airbus A320]]|| 2 |- | [[Boeing 737]]||2 |- |} == Тағы қараңыз == * [[Zhezkazgan Air]] * [[Душанбе халықаралық әуежайы]] * [[Бохтар]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} o5vuobi2gfzb1a9a0fy1psn2zvs0ud6 0 778764 3582225 2026-04-12T09:40:08Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: «Патшалар шайқасы» (A Clash of Kings) — америкалық жазушы George R. R. Martin жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «Мұз бен от жыры» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада Америка Құрама Штаттарында жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығынд... 3582225 wikitext text/x-wiki «Патшалар шайқасы» (A Clash of Kings) — америкалық жазушы George R. R. Martin жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «Мұз бен от жыры» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада Америка Құрама Штаттарында жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады. Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} nrehd3gx8bvqv3prlqra4rgmg236e6r 3582229 3582225 2026-04-12T09:42:32Z Sagzhan 29953 /* Кітап әлемі */ 3582229 wikitext text/x-wiki «Патшалар шайқасы» (A Clash of Kings) — америкалық жазушы George R. R. Martin жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «Мұз бен от жыры» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада Америка Құрама Штаттарында жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады. Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} ry97jgv213krmtzv54pwpfpyi011o5r 3582233 3582229 2026-04-12T09:45:01Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582233 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' (A Clash of Kings) — америкалық жазушы George R. R. Martin жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «Мұз бен от жыры» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада Америка Құрама Штаттарында жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады. Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 1sxxfv65efqyzlhvskaywsv43qhj2j4 3582235 3582233 2026-04-12T09:45:33Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582235 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы George R. R. Martin жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «Мұз бен от жыры» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада Америка Құрама Штаттарында жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады. Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} kl7c1eqx7284g0srrzbpyqwbjava3dr 3582236 3582235 2026-04-12T09:46:04Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582236 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы Джордж Р. Р. Мартин жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «Мұз бен от жыры» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада Америка Құрама Штаттарында жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады. Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 0ffeai87zrkr4qpiumbbs8q3la7jpxw 3582237 3582236 2026-04-12T09:46:28Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582237 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «Мұз бен от жыры» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада Америка Құрама Штаттарында жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады. Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} pt05kranq79498ooz59gahhpsarqfew 3582238 3582237 2026-04-12T09:46:50Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582238 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада Америка Құрама Штаттарында жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады. Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} t2tlszbr3ihs7ade7ths8hxc8ydiyqw 3582240 3582238 2026-04-12T09:48:30Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582240 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады. Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 02ayea98vy3abk9ye5b9b0r18n6bvv0 3582241 3582240 2026-04-12T09:50:42Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582241 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} pvnsc2efhalogmbscj4tql8r67j1fg2 3582244 3582241 2026-04-12T09:51:50Z Sagzhan 29953 /* Кітап әлемі */ 3582244 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 8i4hhpjyza0zj16s3ofa4e9s8rfce2b 3582245 3582244 2026-04-12T09:52:29Z Sagzhan 29953 /* Кітап әлемі */ 3582245 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} ov336ksribie9c8yp0lnz1uuse63d5j 3582247 3582245 2026-04-12T09:53:28Z Sagzhan 29953 /* Кітап әлемі */ 3582247 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} igaqv3m73wxht2ow7k5ctqez9bxdvee 3582251 3582247 2026-04-12T09:56:02Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Мұз бен от жыры|Мұз бен от жыры]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582251 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары George R. R. Martin жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Трезубец корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] rgqnzgn8a7w9uqj62yiz4rgns699y0f 3582253 3582251 2026-04-12T09:58:33Z Sagzhan 29953 /* Кітап әлемі */ 3582253 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 9zic11zwe3ipqbul5057zz2h50iu5qx 3582254 3582253 2026-04-12T09:59:06Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582254 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы 16 қарашада [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 95fh8qfsfwm59s57owbups9fn5d9buk 3582263 3582254 2026-04-12T10:08:34Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582263 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 947pgsbzul4k5fp428q108vgigldo2s 3582266 3582263 2026-04-12T10:09:55Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582266 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды <ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 0ayiqx9oj2n9w4oi2q09ufv0ppixavm 3582267 3582266 2026-04-12T10:10:46Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582267 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 80lgnjvmlh8gdkvnj4eh26mpj9h95dj 3582268 3582267 2026-04-12T10:11:41Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582268 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші John Howe иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 7ymttkcg6txq0k45ekuc5zo5od7xvxw 3582269 3582268 2026-04-12T10:12:03Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582269 wikitext text/x-wiki '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] a4b3f7cbh1ia4uc3x3qzx77eur8t4ky 3582271 3582269 2026-04-12T10:14:25Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582271 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = * |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = |Авторы = |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] rr6l8v1zesd3tdjzavntfgtfzexn69z 3582272 3582271 2026-04-12T10:14:45Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582272 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Патшалар шайқасы |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = |Авторы = |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 5jv0txzx8fcq9pr4zkf1wuh72akdj7e 3582273 3582272 2026-04-12T10:15:12Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582273 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Патшалар шайқасы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Clash of Kings}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = |Авторы = |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] koatln5yjwqsp214jlyv3bw7y65dzby 3582274 3582273 2026-04-12T10:15:27Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582274 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Патшалар шайқасы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Clash of Kings}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 5oyscv47q52vhqdb5sz2bqcb0qkmch9 3582275 3582274 2026-04-12T10:15:44Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582275 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Патшалар шайқасы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Clash of Kings}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] cawlya2eem8a7hfz5f9rm7v7enlhicb 3582276 3582275 2026-04-12T10:16:05Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582276 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Патшалар шайқасы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Clash of Kings}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] q0wxd8gz0tajgojzb8zat4t4umbwyrz 3582277 3582276 2026-04-12T10:16:40Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582277 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Патшалар шайқасы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Clash of Kings}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = Тақтар таласы |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 3icn09sqh1547dweqtm2wk5a8vq8bp1 3582278 3582277 2026-04-12T10:17:01Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582278 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Патшалар шайқасы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Clash of Kings}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = Тақтар таласы |Келесі = Қылыштар дауылы |Lib = |Уикикітап = }} '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] aswapwdfnfphkcfr2dljzfvm7lqp1q1 3582279 3582278 2026-04-12T10:17:18Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582279 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Патшалар шайқасы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Clash of Kings}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = Тақтар таласы |Келесі = [[Қылыштар дауылы]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 7tktekhkojasij4bgwurwtg40j4mk1j 3582281 3582279 2026-04-12T10:17:52Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582281 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Патшалар шайқасы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Clash of Kings}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = [[Мұз бен от жыры]] |Алдыңғысы = Тақтар таласы |Келесі = [[Қылыштар дауылы]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Jeor Mormont атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] ps6neist2mfu52jjnilk8kcx5z7vphy 3582282 3582281 2026-04-12T10:19:14Z Sagzhan 29953 /* Кітап әлемі */ 3582282 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Патшалар шайқасы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Clash of Kings}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = [[Мұз бен от жыры]] |Алдыңғысы = Тақтар таласы |Келесі = [[Қылыштар дауылы]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Сумерек мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Джорах Мармонт атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 2xwn2hp9o75n08dfexed4crvvg6lco0 3582283 3582282 2026-04-12T10:19:37Z Sagzhan 29953 /* Кітап әлемі */ 3582283 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Патшалар шайқасы |Шынайы атауы = {{lang-en|A Clash of Kings}} |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = [[Мұз бен от жыры]] |Алдыңғысы = Тақтар таласы |Келесі = [[Қылыштар дауылы]] |Lib = |Уикикітап = }} '''«Патшалар шайқасы»''' ({{lang-en|A Clash of Kings}}) — америкалық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]] жазған эпикалық фэнтези жанрындағы роман, «[[Мұз бен от жыры]]» атты саганың екінші бөлімі. Роман алғаш рет [[1998 жыл]]ғы [[16 қараша]]да [[Америка Құрама Штаттары]]нда жарық көрді. Екінші томда Вестерос құрлығындағы азаматтық соғыстың бірнеше кезеңі көрсетіледі. Олардың қатарында Грейджойлардың шапқыншылығы, Батыс жерлеріндегі жорық және Оңтүстік соғыс бар. Шығарма Қарасу өзеніндегі шайқаспен аяқталады. Соғыстың бұл кезеңіне Ланнистер әулетінің сөзсіз жеңіліске ұшырауы тән: олар Патша айлағында билікті басып алғанымен, жаулар қоршауында қалады. Алайда шешуші шайқас құрлықтағы күштердің арақатынасын түбегейлі өзгертеді. Сонымен қатар кітапта Солтүстіктегі оқиғалар да баяндалады — Түнгі күзет Сиқырланған орманға аттанып, жабайылардың не себепті Мұзтіс тауларына жиналып жатқанын анықтауға тырысады.Бұдан бөлек, Дейенерис Таргариеннің Эссос құрлығындағы саяхаты да жалғасын табады. «Корольдер шайқасы» романы, өзінен бұрынғы «Тақтар ойыны» романы сияқты, «Локус» сыйлығын иеленіп, 1999 жылы «Небьюла» сыйлығына ұсынылды<ref name="Номинация1">{{Cite web |url=http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |title=Список номинантов и лауреатов премий «Локус» и «Небьюла» в 1999 году |access-date=2011-01-27 |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224621/http://www.worldswithoutend.com/books_year_index.asp?year=1999 |url-status=live }}</ref>. 2005 жылы романның атақты суретші Джон Хау иллюстрацияларымен безендірілген шектеулі сыйлық басылымы жарық көрді<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |title=Иллюстрации Джона Хау к роману на официальном сайте художника |access-date=2011-01-27 |archive-date=2010-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101118061729/http://john-howe.com/portfolio/gallery/categories.php?cat_id=68 |url-status=live }}</ref>. Роман «Тақтар ойыны» телехикаясының екінші маусымы аясында экранға бейімделді. Сонымен қатар, оның желісі бойынша үстел ойыны да жасалды. == Сюжет == === Кітап әлемі === Шығарма оқиғалары Джордж Мартин жасаған әлемнің екі құрлығында өтеді. Бұл әлемнің экономикасы, мәдениеті және технологиялары жағынан ол көбіне ортағасырлық Еуропаны еске салады, бірақ фэнтези элементтерімен толықтырылған. Вестерос — салыстырмалы түрде шағын құрлық, және кітаптағы оқиғалардың басым бөлігі дәл осы жерде өрбиді. Солтүстік жерлер — қатаң әрі қайсар адамдардан тұратын Старк әулеті билік ететін аймақ. Сондай-ақ бұл — Робб Старк басқаратын жаңадан құрылған Солтүстік пен Үшсала корольдігінің негізгі бөлігі. Астанасы — Винтерфелл. Осы бөлімде ол Болтондардың бастарды Рамси Сноудың әскері тарапынан қиратылған. Солтүстіктегі ең үлкен қамал мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, әрдайым Старктардың ата қонысы болған. Ол орталық қамалдан және көптеген мұнаралардан тұрған, олардың ішінде Кітапхана мұнарасы да бар. Қамалдың астында крипта орналасқан, онда алғашқы Старктан бастап соңғысына дейін барлық Старктар жерленген. Қамал қиратылғаннан кейін аман қалған жалғыз орын — осы крипта. Қамал аумағында өз құдай тоғайы мен көлі бар. Оның жанында қалалық қоныс орналасқан. Одан әрі солтүстікте Қабырға орналасқан — алып мұзды бөгет, онда Түнгі күзеттің бауырластары қызмет етеді. Оны Солтүстік патшаларының бірі — Құрылысшы Брандон тұрғызған. Қабырғаның биіктігі 700 футқа жетеді, оның бойында көптеген қамалдар орналасқан, алайда олардың тек үшеуі ғана қоныстанған — Қара қамал, Шығыс күзет және Ымырт мұнарасы. Бауырластықты лорд-қолбасшы басқарады. Кітаптағы оқиғалар кезінде бұл қызметті Джорах Мармонт атқарған. Орденге сондай-ақ Жеті патшалықтың солтүстік шекаралық аймақтары — Брандон сыйы және Жаңа сый деп аталатын жерлер тиесілі. Одан да солтүстікте, Сиқырланған орманда — материктің шығыс бөлігіндегі қалың әрі жабайы жерлерде — жабайылар тайпалары мекендейді. Олар — еркін адамдардан құралған, анархиялық қоғам. Материктің ортасын тау жотасы кесіп өтеді, ол оңтүстігінде Мұзтіс жоталары, ал солтүстігінде Тенния деп аталады. Тағы да солтүстікке қарай мыңдаған мильге Мәңгі қыс жерлері, немесе Ақ иен дала созылып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] o2712lupz8qf4cvdjuvtwqxdqytpykr 3 778765 3582239 2026-04-12T09:47:53Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3582239 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Naseemyaqoob33}} -- [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]] 14:47, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) ii456wcmqzredjumfd57tdi3m8eibnv 0 778766 3582252 2026-04-12T09:56:25Z Жанна Ж 156090 Жаңа бетте: [[Сурет:Mardi gras, par Paul Cézanne, Yorck.jpg|thumb|right|200px|]] '''Пьеро және Арлекин''' ({{lang-fr|Pierrot et Arlequin}}) — [[Поль Сезанн]] 1888 жылы салған сурет. Оның атауы '''Марди-Гра''' ({{lang-fr|Mardi gras}}) деп те берілуі мүмкін. Өлшемдері — 102 × 81 см. Суретті басында Франция коллекционерлері ұстаған. 1904 жән... 3582252 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Mardi gras, par Paul Cézanne, Yorck.jpg|thumb|right|200px|]] '''Пьеро және Арлекин''' ({{lang-fr|Pierrot et Arlequin}}) — [[Поль Сезанн]] 1888 жылы салған сурет. Оның атауы '''Марди-Гра''' ({{lang-fr|Mardi gras}}) деп те берілуі мүмкін. Өлшемдері — 102 × 81 см. Суретті басында Франция коллекционерлері ұстаған. 1904 және 1918 жылдары аралығында оған Мәскеу меценаты [[Сергей Иванович Щукин]] иелік еткен. Кейін орыс музейлеріне берілді. 1948 жылдан бері сурет [[А.С. Пушкин атындағы бейнелеу өнерінің мемлекеттік мұражайы]]нда көрсетіледі.<ref name="gmii5">{{cite web |title = Поль Сезанн. Пьеро и Арлекин |work = Московские меценаты современного искусства |author = |publisher = [[Государственный музей изобразительных искусств имени А. С. Пушкина|ГМИИ имени А.С. Пушкина]] — www.artmaecenas.ru |url = http://www.artmaecenas.ru/data/authors/s/cezanne_paul/pierrot_harlequin.php |format = HTML |access-date=2014-02-12 |archive-date = 2016-03-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160304201416/http://www.artmaecenas.ru/data/authors/s/cezanne_paul/pierrot_harlequin.php |url-status = live }}</ref> [[Пьеро]] да, [[Арлекин]] де — [[Италия театры]]ның дәстүрлі кейіпкерлері. Қызыл-қара түсті киім Арлекиноға көмірдегі от сезімін сыйлайды. Пьероның ақ киімі оны гипстен жасалғанын ұқсатады. rdme6alo0varhsou2mbex75dbbwv2zk 3582265 3582252 2026-04-12T10:09:35Z Жанна Ж 156090 3582265 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Mardi gras, par Paul Cézanne, Yorck.jpg|thumb|right|200px|]] '''Пьеро және Арлекин''' ({{lang-fr|Pierrot et Arlequin}}) — [[Поль Сезанн]] 1888-1890 жылдары салған сурет. Оның атауы '''Марди-Гра''' ({{lang-fr|Mardi gras}}) деп те берілуі мүмкін. Өлшемдері — 102 × 81 см. Суретті басында Франция коллекционерлері ұстаған. 1904 және 1918 жылдары аралығында оған Мәскеу меценаты [[Сергей Иванович Щукин]] иелік еткен. Кейін орыс музейлеріне берілді. 1948 жылдан бері сурет [[А.С. Пушкин атындағы бейнелеу өнерінің мемлекеттік мұражайы]]нда көрсетіледі.<ref name="gmii5">{{cite web |title = Поль Сезанн. Пьеро и Арлекин |work = Московские меценаты современного искусства |author = |publisher = [[Государственный музей изобразительных искусств имени А. С. Пушкина|ГМИИ имени А.С. Пушкина]] — www.artmaecenas.ru |url = http://www.artmaecenas.ru/data/authors/s/cezanne_paul/pierrot_harlequin.php |format = HTML |access-date=2014-02-12 |archive-date = 2016-03-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160304201416/http://www.artmaecenas.ru/data/authors/s/cezanne_paul/pierrot_harlequin.php |url-status = live }}</ref> [[Пьеро]] да, [[Арлекин]] де — [[Италия театры]]ның дәстүрлі кейіпкерлері. Қызыл-қара түсті киім Арлекиноға көмірдегі от сезімін сыйлайды. Пьероның ақ киімі оны гипстен жасалғанын ұқсатады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Поль Сезанн суреттері]] [[Санат:1890 жылы салынған суреттер]] [[Санат:А.С. Пушкин атындағы бейнелеу өнерінің мемлекеттік мұражайы қорына кіретін суреттер]] taz7h5jbo48jf1xfpqf37fwdvvj2rl0 0 778767 3582255 2026-04-12T09:59:09Z Салиха 17167 Жаңа бетте: {{Ғалым |Есімі = Назерке Төлекқызы Тілеуханова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 12.06.1963 |Туған жері = қазіргі [[Абай облысы]], {{туғанжері|Аягөз ауданы|Аягөз ауданында}} |Қайтыс болған күні... 3582255 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Назерке Төлекқызы Тілеуханова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 12.06.1963 |Туған жері = қазіргі [[Абай облысы]], {{туғанжері|Аягөз ауданы|Аягөз ауданында}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Физика-математика |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Физика-математика ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор |Альма-матер = ҚазМУ (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Назерке Төлекқызы Тілеуханова''' — физика-метамтика ғылымының докторы ([[2007 жыл|2007]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1963 жыл|1963]] жылы 12 маусымда қазіргі [[Абай облысы]], [[Аягөз ауданы]]нда туған.<br> ҚазМУ-ды ([[1985 жыл|1985]], қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]) бітірген.<br> 1985-[[1986 жыл|86]] жылдары ҚазМУ-да ассистент, 1986-[[2003 жыл|2003]] жылдары [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Қарағанды мемлекеттік университеті]]нде аспирант, оқытушы, доцент, 2003 жылдан [[Еуразия ұлттық университеті]]нің докторанты, профессор. == Ғылыми бағыты, еңбектері == Негізгі ғылыми бағыты – Фурье қатарларының мультипликаторлары, жуықтау теориясы.<br> "Преобразования коэффициентов Фурье и восстановление мультипликативнық преобразований" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> 70-тен астам ғылыми еңбектің авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://enu.kz/kz/portfolio/c30b27a5915e4d0c354bc7117692c51cf6eaae9b7467 Назерке Төлекқызы Тілеуханова.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары]] 32a5u0f3xw4285ob2zl9wxllx35v1k1 3582257 3582255 2026-04-12T10:00:31Z Салиха 17167 «[[Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері|Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582257 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Назерке Төлекқызы Тілеуханова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 12.06.1963 |Туған жері = қазіргі [[Абай облысы]], {{туғанжері|Аягөз ауданы|Аягөз ауданында}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Физика-математика |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Физика-математика ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор |Альма-матер = ҚазМУ (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Назерке Төлекқызы Тілеуханова''' — физика-метамтика ғылымының докторы ([[2007 жыл|2007]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1963 жыл|1963]] жылы 12 маусымда қазіргі [[Абай облысы]], [[Аягөз ауданы]]нда туған.<br> ҚазМУ-ды ([[1985 жыл|1985]], қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]) бітірген.<br> 1985-[[1986 жыл|86]] жылдары ҚазМУ-да ассистент, 1986-[[2003 жыл|2003]] жылдары [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Қарағанды мемлекеттік университеті]]нде аспирант, оқытушы, доцент, 2003 жылдан [[Еуразия ұлттық университеті]]нің докторанты, профессор. == Ғылыми бағыты, еңбектері == Негізгі ғылыми бағыты – Фурье қатарларының мультипликаторлары, жуықтау теориясы.<br> "Преобразования коэффициентов Фурье и восстановление мультипликативнық преобразований" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> 70-тен астам ғылыми еңбектің авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://enu.kz/kz/portfolio/c30b27a5915e4d0c354bc7117692c51cf6eaae9b7467 Назерке Төлекқызы Тілеуханова.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері]] jpuxy7c6pw77ao1gu7yt8fqh28vdun9 3582258 3582257 2026-04-12T10:01:30Z Салиха 17167 «[[Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері|Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері]]» деген санатты аластады; «[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582258 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Назерке Төлекқызы Тілеуханова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 12.06.1963 |Туған жері = қазіргі [[Абай облысы]], {{туғанжері|Аягөз ауданы|Аягөз ауданында}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Физика-математика |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Физика-математика ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор |Альма-матер = ҚазМУ (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Назерке Төлекқызы Тілеуханова''' — физика-метамтика ғылымының докторы ([[2007 жыл|2007]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1963 жыл|1963]] жылы 12 маусымда қазіргі [[Абай облысы]], [[Аягөз ауданы]]нда туған.<br> ҚазМУ-ды ([[1985 жыл|1985]], қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]) бітірген.<br> 1985-[[1986 жыл|86]] жылдары ҚазМУ-да ассистент, 1986-[[2003 жыл|2003]] жылдары [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Қарағанды мемлекеттік университеті]]нде аспирант, оқытушы, доцент, 2003 жылдан [[Еуразия ұлттық университеті]]нің докторанты, профессор. == Ғылыми бағыты, еңбектері == Негізгі ғылыми бағыты – Фурье қатарларының мультипликаторлары, жуықтау теориясы.<br> "Преобразования коэффициентов Фурье и восстановление мультипликативнық преобразований" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> 70-тен астам ғылыми еңбектің авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://enu.kz/kz/portfolio/c30b27a5915e4d0c354bc7117692c51cf6eaae9b7467 Назерке Төлекқызы Тілеуханова.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] e9rw2iapt0f4al41np6rw8i0wd0h33i 3582259 3582258 2026-04-12T10:02:08Z Салиха 17167 «[[Санат:Еуразия ұлттық университетінің профессорлары|Еуразия ұлттық университетінің профессорлары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582259 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Назерке Төлекқызы Тілеуханова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 12.06.1963 |Туған жері = қазіргі [[Абай облысы]], {{туғанжері|Аягөз ауданы|Аягөз ауданында}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Физика-математика |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Физика-математика ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор |Альма-матер = ҚазМУ (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Назерке Төлекқызы Тілеуханова''' — физика-метамтика ғылымының докторы ([[2007 жыл|2007]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1963 жыл|1963]] жылы 12 маусымда қазіргі [[Абай облысы]], [[Аягөз ауданы]]нда туған.<br> ҚазМУ-ды ([[1985 жыл|1985]], қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]) бітірген.<br> 1985-[[1986 жыл|86]] жылдары ҚазМУ-да ассистент, 1986-[[2003 жыл|2003]] жылдары [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Қарағанды мемлекеттік университеті]]нде аспирант, оқытушы, доцент, 2003 жылдан [[Еуразия ұлттық университеті]]нің докторанты, профессор. == Ғылыми бағыты, еңбектері == Негізгі ғылыми бағыты – Фурье қатарларының мультипликаторлары, жуықтау теориясы.<br> "Преобразования коэффициентов Фурье и восстановление мультипликативнық преобразований" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> 70-тен астам ғылыми еңбектің авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://enu.kz/kz/portfolio/c30b27a5915e4d0c354bc7117692c51cf6eaae9b7467 Назерке Төлекқызы Тілеуханова.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Еуразия ұлттық университетінің профессорлары]] m8sx0gk4d1aut0wyzstahdblyzme1um 3582262 3582259 2026-04-12T10:06:14Z Салиха 17167 3582262 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Назерке Төлекқызы Тілеуханова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 12.06.1963 |Туған жері = қазіргі [[Абай облысы]], {{туғанжері|Аягөз ауданы|Аягөз ауданында}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Физика-математика |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Физика-математика ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор, профессор |Альма-матер = ҚазМУ (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Назерке Төлекқызы Тілеуханова''' — физика-метамтика ғылымының докторы ([[2007 жыл|2007]]), профессор. == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1963 жыл|1963]] жылы 12 маусымда қазіргі [[Абай облысы]], [[Аягөз ауданы]]нда туған.<br> ҚазМУ-ды ([[1985 жыл|1985]], қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]) бітірген.<br> 1985-[[1986 жыл|86]] жылдары ҚазМУ-да ассистент, 1986-[[2003 жыл|2003]] жылдары [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Қарағанды мемлекеттік университеті]]нде аспирант, оқытушы, доцент, 2003 жылдан [[Еуразия ұлттық университеті]]нің докторанты, профессор. == Ғылыми бағыты, еңбектері == Негізгі ғылыми бағыты – Фурье қатарларының мультипликаторлары, жуықтау теориясы.<br> "Преобразования коэффициентов Фурье и восстановление мультипликативнық преобразований" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> 70-тен астам ғылыми еңбектің авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://enu.kz/kz/portfolio/c30b27a5915e4d0c354bc7117692c51cf6eaae9b7467 Назерке Төлекқызы Тілеуханова.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Еуразия ұлттық университетінің профессорлары]] gpl3lberc6sk0z3c6rlxayra10nk2c8 0 778768 3582290 2026-04-12T10:27:59Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: «Айдаһарлармен би» (ағылш. A Dance With Dragons) — американдық жазушы Джордж Р. Р. Мартиннің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «Мұз бен От жыры» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Ай... 3582290 wikitext text/x-wiki «Айдаһарлармен би» (ағылш. A Dance With Dragons) — американдық жазушы Джордж Р. Р. Мартиннің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «Мұз бен От жыры» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар мейрамы» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} jdra6u3ytt2zh6hrbtr9rjetdqaib14 3582291 3582290 2026-04-12T10:28:28Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Мұз бен от жыры|Мұз бен от жыры]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582291 wikitext text/x-wiki «Айдаһарлармен би» (ағылш. A Dance With Dragons) — американдық жазушы Джордж Р. Р. Мартиннің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «Мұз бен От жыры» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар мейрамы» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 5knsizfsdmenoppvaor2sbs4mu4mf46 3582295 3582291 2026-04-12T10:29:41Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582295 wikitext text/x-wiki '''«Айдаһарлармен би»''' (ағылш. A Dance With Dragons) — американдық жазушы Джордж Р. Р. Мартиннің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «Мұз бен От жыры» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар мейрамы» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] gfktd463jtzvqv1jvmx39fzo7bgx8aw 3582298 3582295 2026-04-12T10:30:16Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582298 wikitext text/x-wiki '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы Джордж Р. Р. Мартиннің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «Мұз бен От жыры» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар мейрамы» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 1yp14shqcsef76g0oxdtw6uy784dk11 3582300 3582298 2026-04-12T10:31:15Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582300 wikitext text/x-wiki '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «Мұз бен От жыры» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар мейрамы» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 9xvx7emffk2xrh9u5l7frfpfn4nzvqp 3582301 3582300 2026-04-12T10:31:38Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582301 wikitext text/x-wiki '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «Мұз бен От жыры» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар думаны» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 904ecjvyzmqg6eb5qywynzzwzj6ho6m 3582302 3582301 2026-04-12T10:31:53Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582302 wikitext text/x-wiki '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «Мұз бен от жыры» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар думаны» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 752qrgxes405qc4sc7k6vctzz386w0g 3582303 3582302 2026-04-12T10:32:15Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582303 wikitext text/x-wiki '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар думаны» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] qsu9nu7f58pau0fkutox03ul8fpm0hu 3582314 3582303 2026-04-12T10:41:29Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582314 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = * |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = |Авторы = |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар думаны» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 5fsfzarv6cxi3hnoiepdk6apxlfr4ek 3582315 3582314 2026-04-12T10:41:52Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582315 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = |Авторы = |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар думаны» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] jyh9mk27ns2odjf24nv629w8f2vtm6x 3582316 3582315 2026-04-12T10:42:08Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582316 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар думаны» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] f1rag9nzpux0cled0yhztwsb8b95b17 3582317 3582316 2026-04-12T10:42:24Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582317 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар думаны» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] fssui5nchsvd3p9rittkicra67odf5e 3582318 3582317 2026-04-12T10:43:01Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582318 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = Құзғындар думаны |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар думаны» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] r9nl15o5ai6edunsvsrpn3751xv58he 3582319 3582318 2026-04-12T10:43:21Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582319 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = Құзғындар думаны |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар думаны» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 4l91oa26an4hjkme4vkcd4u0t3s2gvz 3582320 3582319 2026-04-12T10:43:38Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582320 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар думаны» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 7oxolsfuky9k1orofqu4or44c1rsvot 3582321 3582320 2026-04-12T10:44:06Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582321 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «Құзғындар думаны» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] m1scnvjwjozduv3gmd1sm39ei9alc03 3582324 3582321 2026-04-12T10:46:08Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582324 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар мейрамы» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 0vn7jlf5kfq7v8xe788zufi5ram8vbs 3582325 3582324 2026-04-12T10:46:29Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582325 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар мейрамы» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] eh009iuheg9n8gba9p0mm3cxfnqdhxj 3582326 3582325 2026-04-12T10:46:50Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582326 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар мейрамындағы» кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 3axf129pxml0zvt7kvvezxt9fwf3i2j 3582327 3582326 2026-04-12T10:47:52Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582327 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. • Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) • Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) • Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) • Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) • Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 9y4ym5vkc4yl496gborqvzn93ud93rr 3582328 3582327 2026-04-12T10:49:35Z Sagzhan 29953 /* Кейіпкерлер */ 3582328 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) • Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) • Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) • Арья Старк (Шығыс, Браавос) • Джейме Ланнистер (Речные жерлері) • Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) • Серсея Ланнистер (Король Қаласы) • Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) • Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). • Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 8hgmrtibqdz41k5p8wl4bcqhoyycy7v 3582329 3582328 2026-04-12T10:50:17Z Sagzhan 29953 /* Кейіпкерлер */ 3582329 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *Джейме Ланнистер (Речные жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 98atx2bwroplglqza9mbmoi9z97umyh 3582330 3582329 2026-04-12T10:50:31Z Sagzhan 29953 /* Кейіпкерлер */ 3582330 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс-Налётчиктің сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *Джейме Ланнистер (Речные жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] a5elqaom1jh82lkpi5rx88lohuyj52d 3582331 3582330 2026-04-12T10:50:57Z Sagzhan 29953 /* Кейіпкерлер */ 3582331 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *Джейме Ланнистер (Речные жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] chjrdvhd8yh7a8mq81dnp46lhlzrqql 3582332 3582331 2026-04-12T10:51:20Z Sagzhan 29953 /* Кейіпкерлер */ 3582332 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Гавань) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *Джейме Ланнистер (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] rw049tjzfuw36lngryck9yb3inrixqu 3582333 3582332 2026-04-12T10:51:36Z Sagzhan 29953 /* Кейіпкерлер */ 3582333 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Дейенерис Таргариен (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *Джейме Ланнистер (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] k5o935bknmy23x5wrtub2h2yrxuirgs 3582335 3582333 2026-04-12T10:52:25Z Sagzhan 29953 /* Кейіпкерлер */ 3582335 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Дейенерис Таргариен]] (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *Джейме Ланнистер (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 6bw02xovqh3zc25ewqsf7exhina6l6b 3582336 3582335 2026-04-12T10:52:42Z Sagzhan 29953 /* Кейіпкерлер */ 3582336 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Дейенерис Таргариен]] (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *Бран Старк (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *[[Джейме Ланнистер]] (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 6ekx08zwfehozqlc43b5hqu2xc9yhnv 3582337 3582336 2026-04-12T10:52:59Z Sagzhan 29953 /* Кейіпкерлер */ 3582337 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Дейенерис Таргариен]] (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *[[Бран Старк]] (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *Теон Грейджой / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *[[Джейме Ланнистер]] (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] gjuvxbrn5giruy4nu32bc2gc2hqntw1 3582338 3582337 2026-04-12T10:53:23Z Sagzhan 29953 /* Кейіпкерлер */ 3582338 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Дейенерис Таргариен]] (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *[[Бран Старк]] (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Теон Грейджой]] / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *[[Джейме Ланнистер]] (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] bqonqv0xu2q8h5bw8v7xfz9e4g3iy8r 3582339 3582338 2026-04-12T10:55:54Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582339 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Дейенерис Таргариен]] (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *[[Бран Старк]] (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Теон Грейджой]] / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *[[Джейме Ланнистер]] (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 5dujx711lb2lfy05mvjakdnzv085s2z 3582340 3582339 2026-04-12T10:56:25Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582340 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді<ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |title=Танец с драконами |access-date=2013-10-06 |archive-date=2013-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807121351/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |url-status=live }}</ref>. Дегенмен, Бран Старк, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Дейенерис Таргариен]] (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *[[Бран Старк]] (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Теон Грейджой]] / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *[[Джейме Ланнистер]] (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] j2evor5a4vipf2ddhec5bzs3gdcsqy2 3582341 3582340 2026-04-12T10:58:05Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582341 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді<ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |title=Танец с драконами |access-date=2013-10-06 |archive-date=2013-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807121351/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |url-status=live }}</ref>. Дегенмен, Бран Старк<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Lion_and_the_Rose |title=The Lion and the Rose |access-date=2016-02-10 |archive-date=2015-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211005124/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Lion_and_the_Rose |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/Oathkeeper |title=Oathkeeper |access-date=2014-06-17 |archive-date=2015-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212072534/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/Oathkeeper |url-status=live }}</ref><ref name=autogenerated2>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/First_of_His_Name |title=First of His Name First of His Name |access-date=2014-06-17 |archive-date=2014-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140703115851/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/First_of_His_Name |url-status=live }}</ref><ref name=autogenerated3>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Children |title=The Children |access-date=2014-06-17 |archive-date=2015-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150208051955/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Children |url-status=live }}</ref>, Дейенерис Таргариен және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Дейенерис Таргариен]] (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *[[Бран Старк]] (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Теон Грейджой]] / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *[[Джейме Ланнистер]] (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 4bay4va4d7mdboxixkuxtcz3eoimktj 3582342 3582341 2026-04-12T10:58:41Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582342 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді<ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |title=Танец с драконами |access-date=2013-10-06 |archive-date=2013-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807121351/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |url-status=live }}</ref>. Дегенмен, Бран Старк<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Lion_and_the_Rose |title=The Lion and the Rose |access-date=2016-02-10 |archive-date=2015-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211005124/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Lion_and_the_Rose |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/Oathkeeper |title=Oathkeeper |access-date=2014-06-17 |archive-date=2015-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212072534/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/Oathkeeper |url-status=live }}</ref><ref name=autogenerated2>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/First_of_His_Name |title=First of His Name First of His Name |access-date=2014-06-17 |archive-date=2014-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140703115851/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/First_of_His_Name |url-status=live }}</ref><ref name=autogenerated3>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Children |title=The Children |access-date=2014-06-17 |archive-date=2015-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150208051955/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Children |url-status=live }}</ref>, [[Дейенерис Таргариен]] және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал Арья Старк, Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Дейенерис Таргариен]] (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *[[Бран Старк]] (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Теон Грейджой]] / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *[[Джейме Ланнистер]] (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 7paul5cxtfq5rjevnnuu7hbtsegeuk3 3582343 3582342 2026-04-12T10:59:03Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582343 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді<ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |title=Танец с драконами |access-date=2013-10-06 |archive-date=2013-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807121351/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |url-status=live }}</ref>. Дегенмен, Бран Старк<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Lion_and_the_Rose |title=The Lion and the Rose |access-date=2016-02-10 |archive-date=2015-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211005124/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Lion_and_the_Rose |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/Oathkeeper |title=Oathkeeper |access-date=2014-06-17 |archive-date=2015-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212072534/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/Oathkeeper |url-status=live }}</ref><ref name=autogenerated2>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/First_of_His_Name |title=First of His Name First of His Name |access-date=2014-06-17 |archive-date=2014-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140703115851/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/First_of_His_Name |url-status=live }}</ref><ref name=autogenerated3>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Children |title=The Children |access-date=2014-06-17 |archive-date=2015-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150208051955/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Children |url-status=live }}</ref>, [[Дейенерис Таргариен]] және Теон Грейджой (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал [[Арья Старк]], Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Дейенерис Таргариен]] (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *[[Бран Старк]] (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Теон Грейджой]] / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *[[Джейме Ланнистер]] (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] fduxxmzrmtcrwbuf379rosst4iw07bc 3582344 3582343 2026-04-12T10:59:22Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3582344 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді<ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |title=Танец с драконами |access-date=2013-10-06 |archive-date=2013-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807121351/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |url-status=live }}</ref>. Дегенмен, Бран Старк<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Lion_and_the_Rose |title=The Lion and the Rose |access-date=2016-02-10 |archive-date=2015-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211005124/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Lion_and_the_Rose |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/Oathkeeper |title=Oathkeeper |access-date=2014-06-17 |archive-date=2015-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212072534/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/Oathkeeper |url-status=live }}</ref><ref name=autogenerated2>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/First_of_His_Name |title=First of His Name First of His Name |access-date=2014-06-17 |archive-date=2014-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140703115851/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/First_of_His_Name |url-status=live }}</ref><ref name=autogenerated3>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Children |title=The Children |access-date=2014-06-17 |archive-date=2015-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150208051955/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Children |url-status=live }}</ref>, [[Дейенерис Таргариен]] және [[Теон Грейджой]] (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал [[Арья Старк]], Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Дейенерис Таргариен]] (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *[[Бран Старк]] (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Теон Грейджой]] / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *[[Джейме Ланнистер]] (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] tdy1hxksba6d533ujku7mrb1kpdzl1a 3582345 3582344 2026-04-12T10:59:44Z Sagzhan 29953 /* Композиция ерекшеліктері */ 3582345 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді<ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |title=Танец с драконами |access-date=2013-10-06 |archive-date=2013-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807121351/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |url-status=live }}</ref>. Дегенмен, Бран Старк<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Lion_and_the_Rose |title=The Lion and the Rose |access-date=2016-02-10 |archive-date=2015-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211005124/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Lion_and_the_Rose |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/Oathkeeper |title=Oathkeeper |access-date=2014-06-17 |archive-date=2015-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212072534/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/Oathkeeper |url-status=live }}</ref><ref name=autogenerated2>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/First_of_His_Name |title=First of His Name First of His Name |access-date=2014-06-17 |archive-date=2014-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140703115851/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/First_of_His_Name |url-status=live }}</ref><ref name=autogenerated3>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Children |title=The Children |access-date=2014-06-17 |archive-date=2015-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150208051955/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Children |url-status=live }}</ref>, [[Дейенерис Таргариен]] және [[Теон Грейджой]] (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал [[Арья Старк]], Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар мейрамы» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар мейрамы» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Дейенерис Таргариен]] (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *[[Бран Старк]] (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Теон Грейджой]] / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *[[Джейме Ланнистер]] (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 4wkhsitpw4zvxrn6ifr6kqs0jeaxt6t 3582346 3582345 2026-04-12T11:00:31Z Sagzhan 29953 /* Композиция ерекшеліктері */ 3582346 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Айдаһарлармен би |Шынайы атауы = |Сурет = |Сурет сипаттамасы = |Жанр = фэнтези |Авторы = |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = |Жариялануы = |Жеке басылым = |Баспа = |isbn = |Аударма = |Цикл = Мұз бен от жыры |Алдыңғысы = [[Құзғындар думаны]] |Келесі = Қыс желдері |Lib = |Уикикітап = }} '''«Айдаһарлармен би»''' ({{lang-en|A Dance With Dragons}}) — американдық жазушы [[Джордж Р. Р. Мартин]]нің эпикалық фэнтези жанрындағы романы, «[[Мұз бен от жыры]]» сагасының бесінші бөлімі. Бастапқыда, цикл автор тарапынан үш кітаптан тұратын трилогия ретінде ойластырылған кезде, «Айдаһарлармен би» атауы жоспарланған екінші кітапқа, «Тақтар ойынынан» кейінгі бөлімге тиесілі болған. «Айдаһарлармен би» мен одан бұрын шыққан «[[Құзғындар думаны]]» (2005) бастапқыда бір том ретінде жазылған еді; алайда кітап көлемінің ұлғаюы Мартинді кейбір кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді бөліп, оны жеке бесінші кітап ретінде шығаруға мәжбүр етті. Романның негізгі бөлігі алдыңғы кітаптағы оқиғалармен қатар өрбиді, бірақ соңына қарай «Құзғындар думаны» шығармасындағы кейбір сюжеттік желілер де жалғасады. Роман телесериалдың бесінші маусымы аясында «Тақтар ойыны» (Game of Thrones) экранизациясына енгізілді, «Құзғындар думаны» кітабымен бірге, себебі «Құзғындар думаны» мен «Айдаһарлармен би» оқиғалары бір мезгілде өтеді<ref>{{Cite web |url=http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |title=Танец с драконами |access-date=2013-10-06 |archive-date=2013-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807121351/http://7kingdoms.ru/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D1%81_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8 |url-status=live }}</ref>. Дегенмен, Бран Старк<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Lion_and_the_Rose |title=The Lion and the Rose |access-date=2016-02-10 |archive-date=2015-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211005124/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Lion_and_the_Rose |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/Oathkeeper |title=Oathkeeper |access-date=2014-06-17 |archive-date=2015-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212072534/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/Oathkeeper |url-status=live }}</ref><ref name=autogenerated2>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/First_of_His_Name |title=First of His Name First of His Name |access-date=2014-06-17 |archive-date=2014-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140703115851/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/First_of_His_Name |url-status=live }}</ref><ref name=autogenerated3>{{Cite web |url=http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Children |title=The Children |access-date=2014-06-17 |archive-date=2015-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150208051955/http://gameofthrones.wikia.com/wiki/The_Children |url-status=live }}</ref>, [[Дейенерис Таргариен]] және [[Теон Грейджой]] (Сасық) сияқты кейіпкерлердің кейбір тараулары төртінші маусымда қолданылған. Ал [[Арья Старк]], Давос Сиворт, Бран Старк, Квентин Мартелл, Барристан Селми, Теон, Виктарион және Аша Грейджой, сондай-ақ Джейме мен Киван Ланнистер сияқты кейіпкерлердің сюжет желілері негізінен алтыншы маусымда көрсетілді, өйткені олар төртінші және бесінші маусымдарда толық экранизацияланбаған. Романды Ресейде басып шығару құқықтарын АСТ баспасы сатып алған. Олар кітаптың бірінші томын «Айдаһарлармен би. Арман мен шаң» деген атпен 2012 жылдың қыркүйегінде, ал екінші томын «Айдаһарлармен би. Күл үстіндегі ұшқындар» деген атпен сол жылдың қарашасында шығарды. == Композиция ерекшеліктері == Алдыңғы кітаптардағы сияқты, романда баяндау үшінші жақтан, әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы арқылы беріледі. Сонымен қатар, бір-бірімен тікелей түйіспейтін бірнеше сюжеттік желі қатар дамиды. *«Айдаһарлармен би» оқиғаларының көп бөлігі Солтүстікте және Қабырға маңында немесе шығыстағы Эссоста өтеді. Кітаптағы негізгі оқиғалар «Құзғындар думаны» кітабымен қатар өрбиді, бірақ екінші жартысында «Айдаһарлармен би» алдыңғы кітапты қуып жетіп, тіпті одан асып түсіп, алдыңғы кітап аяқталғаннан кейінгі оқиғаларды да баяндайды. *«Құзғындар думаны» ішіндегі Сэмвелл Тарлидің алғашқы тарауы мен «Айдаһарлармен би» ішіндегі Джон Сноудың екінші тарауында Джон мен Сэм арасындағы әңгіме бірдей сипатталады. Айырмашылығы — оқиға әртүрлі кейіпкер көзқарасынан беріледі. *Джейме Ланнистер тарауынан кейін (орыс басылымында бұл тарау «Айдаһарлармен би — 2-бөлім. Күл үстіндегі ұшқындар» кітабына енгізілген) «Айдаһарлармен би» сюжеттік желісі «Құзғындар мейрамынан» алға шығып кетеді. == Кейіпкерлер == Оқиға 18 түрлі кейіпкердің көзқарасы арқылы баяндалады, олардың ішінде пролог пен эпилогтағы екі бір реттік қосымша POV кейіпкері де бар. POV кейіпкерлердің барлығы дерлік кітап шыққанға дейін анықталған, тек екеуінің тұлғасы құпия сақталған. *Пролог: Варамир Алтытері (Манс Шапқыншының сиқыршысы) (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Дейенерис Таргариен]] (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Тирион Ланнистер (Шығыс, Пентос — кітап басында, Құл саудасы шығанағы — кітап соңында) *Джон Сноу (Қабырға, Солтүстік) *[[Бран Старк]] (Солтүстік, Қабырғадан тыс) *[[Теон Грейджой]] / Сасық (Солтүстік, Винтерфелл) *Аша Грейджой (Солтүстік, Темнолесье) *Виктарион Грейджой (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Давос Сиворт (Солтүстік, Ақ Айлақ) *Арео Хотах (Оңтүстік, Дорн) *Арья Старк (Шығыс, Браавос) *[[Джейме Ланнистер]] (Өзенді жерлері) *Квентин Мартелл (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Барристан Селми (Шығыс, Құл саудасы шығанағы) *Серсея Ланнистер (Король Қаласы) *Мелисандра (Қабырға, Солтүстік) *Джон Коннингтон — бұрынғы патша Эйрис Таргариеннің қолбасшысы және ханзада Рейгардың жақын серіктерінің бірі. Роберт Баратеон көтерілісін баса алмағаны үшін Эйристен қуғындалып, өлді деп есептелген. Оның POV кейіпкер екені кітап жарық көргенге дейін құпия сақталған. Оқиға орны: Волантис (кітап басында — «Жоғалған лорд»), Шторм жерлері (кітап соңында — «Қайта тірілген грифон»). *Эпилог: Киван Ланнистер (Король Қаласы) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұз бен от жыры]] 3xg023phxi1fhtsa37jssps1kpy40in 0 778769 3582306 2026-04-12T10:35:16Z Салиха 17167 Жаңа бетте: {{Ғалым |Есімі = Айгүл Әбдімүтәліпқызы Үсенова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 01.07.1973 |Туған жері = қазіргі [[Түркістан облысы]], {{туғанжері|Төле би ауданы|Төле би ауданында}}, [[Қасқасу]] а... 3582306 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Айгүл Әбдімүтәліпқызы Үсенова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 01.07.1973 |Туған жері = қазіргі [[Түркістан облысы]], {{туғанжері|Төле би ауданы|Төле би ауданында}}, [[Қасқасу]] ауылы. |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Филология |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Филология ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор |Альма-матер = Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институты (қазіргі [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Айгүл Әбдімүтәліпқызы Үсенова''' — филология ғылымыныіһң докторы ([[2010 жыл|2010]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1973 жыл|1973]] жылы 1 шілдеде қазіргі [[Түркістан облысы]], [[Төле би ауданы]], [[Қасқасу]] ауылында туған.<br> Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтын (қазіргі [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]) бітірген.<br> [[1995 жыл|1995]]-[[1996 жыл|96]] жылдары [[Алматы]] қаласындағы №138 талантты балалар лицейінде оқытушы, [[1999 жыл|1999]]-[[2003 жыл|2003]] жылдары [[Астана]] қаласындағы [[Еуразия гуманитарлық институты]]нда доцент, кафедра меңгерушісі қызметтерін атқараған. [[2004 жыл|2004]] жылдан [[Еуразия ұлттық университеті]]нде қызмет істейді. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Қазіргі қазақ өлеңінің құрылысы: дәстүр және даму үрдістері" деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты – әдебиеттің теориялық мәселелері, өлеңтану, көркем мәтінді теориялық талдау.<br> 100-ден астам ғылыми мақаланың, 2 монографияның авторы. == Марапаттары == Қазақстан Респуьликасы Президентінің Алқыс хатымен (2001), бірнеше гармоталармен марапатталған.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://enu.kz/kz/portfolio/23679f50b5874ebbf7f3f6dd17c64245be257db356ef Үсен Айгүл Әбдімүтәліпқызы.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] d4exyagpq66pxb2fm61q984lvqmb78m 3582307 3582306 2026-04-12T10:36:16Z Салиха 17167 «[[Санат:Еуразия ұлттық университеті оқытушылары|Еуразия ұлттық университеті оқытушылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582307 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Айгүл Әбдімүтәліпқызы Үсенова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 01.07.1973 |Туған жері = қазіргі [[Түркістан облысы]], {{туғанжері|Төле би ауданы|Төле би ауданында}}, [[Қасқасу]] ауылы. |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Филология |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Филология ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор |Альма-матер = Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институты (қазіргі [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Айгүл Әбдімүтәліпқызы Үсенова''' — филология ғылымыныіһң докторы ([[2010 жыл|2010]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1973 жыл|1973]] жылы 1 шілдеде қазіргі [[Түркістан облысы]], [[Төле би ауданы]], [[Қасқасу]] ауылында туған.<br> Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтын (қазіргі [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]) бітірген.<br> [[1995 жыл|1995]]-[[1996 жыл|96]] жылдары [[Алматы]] қаласындағы №138 талантты балалар лицейінде оқытушы, [[1999 жыл|1999]]-[[2003 жыл|2003]] жылдары [[Астана]] қаласындағы [[Еуразия гуманитарлық институты]]нда доцент, кафедра меңгерушісі қызметтерін атқараған. [[2004 жыл|2004]] жылдан [[Еуразия ұлттық университеті]]нде қызмет істейді. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Қазіргі қазақ өлеңінің құрылысы: дәстүр және даму үрдістері" деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты – әдебиеттің теориялық мәселелері, өлеңтану, көркем мәтінді теориялық талдау.<br> 100-ден астам ғылыми мақаланың, 2 монографияның авторы. == Марапаттары == Қазақстан Респуьликасы Президентінің Алқыс хатымен (2001), бірнеше гармоталармен марапатталған.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://enu.kz/kz/portfolio/23679f50b5874ebbf7f3f6dd17c64245be257db356ef Үсен Айгүл Әбдімүтәліпқызы.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Еуразия ұлттық университеті оқытушылары]] au0pgwttp3hpwle9l0uwhilty9510ca 3582308 3582307 2026-04-12T10:36:35Z Салиха 17167 «[[Санат:Еуразия ұлттық университеті оқытушылары|Еуразия ұлттық университеті оқытушылары]]» деген санатты аластады; «[[Санат:Еуразия ұлттық университеті тұлғалары|Еуразия ұлттық университеті тұлғалары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582308 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Айгүл Әбдімүтәліпқызы Үсенова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 01.07.1973 |Туған жері = қазіргі [[Түркістан облысы]], {{туғанжері|Төле би ауданы|Төле би ауданында}}, [[Қасқасу]] ауылы. |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Филология |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Филология ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор |Альма-матер = Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институты (қазіргі [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Айгүл Әбдімүтәліпқызы Үсенова''' — филология ғылымыныіһң докторы ([[2010 жыл|2010]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1973 жыл|1973]] жылы 1 шілдеде қазіргі [[Түркістан облысы]], [[Төле би ауданы]], [[Қасқасу]] ауылында туған.<br> Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтын (қазіргі [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]) бітірген.<br> [[1995 жыл|1995]]-[[1996 жыл|96]] жылдары [[Алматы]] қаласындағы №138 талантты балалар лицейінде оқытушы, [[1999 жыл|1999]]-[[2003 жыл|2003]] жылдары [[Астана]] қаласындағы [[Еуразия гуманитарлық институты]]нда доцент, кафедра меңгерушісі қызметтерін атқараған. [[2004 жыл|2004]] жылдан [[Еуразия ұлттық университеті]]нде қызмет істейді. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Қазіргі қазақ өлеңінің құрылысы: дәстүр және даму үрдістері" деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты – әдебиеттің теориялық мәселелері, өлеңтану, көркем мәтінді теориялық талдау.<br> 100-ден астам ғылыми мақаланың, 2 монографияның авторы. == Марапаттары == Қазақстан Респуьликасы Президентінің Алқыс хатымен (2001), бірнеше гармоталармен марапатталған.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://enu.kz/kz/portfolio/23679f50b5874ebbf7f3f6dd17c64245be257db356ef Үсен Айгүл Әбдімүтәліпқызы.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Еуразия ұлттық университеті тұлғалары]] htgalgrk7lhf2p7zq8cmn4ygo8adi42 3582309 3582308 2026-04-12T10:37:06Z Салиха 17167 «[[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері|Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582309 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Айгүл Әбдімүтәліпқызы Үсенова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 01.07.1973 |Туған жері = қазіргі [[Түркістан облысы]], {{туғанжері|Төле би ауданы|Төле би ауданында}}, [[Қасқасу]] ауылы. |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Филология |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Филология ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор |Альма-матер = Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институты (қазіргі [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Айгүл Әбдімүтәліпқызы Үсенова''' — филология ғылымыныіһң докторы ([[2010 жыл|2010]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1973 жыл|1973]] жылы 1 шілдеде қазіргі [[Түркістан облысы]], [[Төле би ауданы]], [[Қасқасу]] ауылында туған.<br> Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтын (қазіргі [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]) бітірген.<br> [[1995 жыл|1995]]-[[1996 жыл|96]] жылдары [[Алматы]] қаласындағы №138 талантты балалар лицейінде оқытушы, [[1999 жыл|1999]]-[[2003 жыл|2003]] жылдары [[Астана]] қаласындағы [[Еуразия гуманитарлық институты]]нда доцент, кафедра меңгерушісі қызметтерін атқараған. [[2004 жыл|2004]] жылдан [[Еуразия ұлттық университеті]]нде қызмет істейді. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Қазіргі қазақ өлеңінің құрылысы: дәстүр және даму үрдістері" деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты – әдебиеттің теориялық мәселелері, өлеңтану, көркем мәтінді теориялық талдау.<br> 100-ден астам ғылыми мақаланың, 2 монографияның авторы. == Марапаттары == Қазақстан Респуьликасы Президентінің Алқыс хатымен (2001), бірнеше гармоталармен марапатталған.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://enu.kz/kz/portfolio/23679f50b5874ebbf7f3f6dd17c64245be257db356ef Үсен Айгүл Әбдімүтәліпқызы.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Еуразия ұлттық университеті тұлғалары]] [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]] egz8fg76dlvntq3pefd7x8j5p5vtzux 3 778770 3582312 2026-04-12T10:40:23Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3582312 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Mirtip}} -- [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 15:40, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) cfu0t18m0cpmqm5k5flvq4m7r6hm61h 3 778771 3582313 2026-04-12T10:41:09Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3582313 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Толғанай Оразанбек}} -- [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:41, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) nol56p868jpyfpndufowsfg4yko79f2 3 778772 3582322 2026-04-12T10:45:49Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3582322 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=顔文字君}} -- <font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылауы)</font></span>]] 15:45, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) ca0boaa0jj0c2easln60jh1c5jszyec 0 778773 3582350 2026-04-12T11:10:59Z Салиха 17167 Жаңа бетте: {{Ғалым |Есімі = Гүлнәр Болатқызы Хабижанова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 02.01.1966 |Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}} қаласы |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азама... 3582350 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Гүлнәр Болатқызы Хабижанова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 02.01.1966 |Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}} қаласы |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Тарих |Жұмыс орны = [[Қазақ ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Тарих ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор, профессор |Альма-матер = ҚазМУ (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Гүлнәр Болатқызы Хабижанова''' — тарих ғылымының докторы ([[2011 жыл|2011]]), доцент ([[2010 жыл|2010]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1966 жыл|1966]] жылы 2 қаңтарда [[Алматы]] қаласында туған.<br> ҚазМУ-ды ([[1989 жыл|1989]], қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]) бітірген.<br> 1989-[[1992 жыл|92]] жылдары [[Тарих және этнология институты|Тарих, археология және этнография институты]]нда, [[1993 жыл|1993]]-[[2011 жыл|2011]] жылдары Қазақ ұлттық университетінде ғылыми-педагогикалық жұмыспен айналысты. 2011 жылдан Қазақ ұлттық университетінің Қазақстан тарихы кафедрасында профессор. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Тюркский фактор в становлении протоказахских племенных образований в IX-XII вв." тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты – түркі халықтарының тарихы мәселелері.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://farabi.university/science/nii/84?lang=kz Орталық Азиядағы дәстүрлі өркениеттерді зерттеу Республикалық ғылыми-зерттеу орталығы.] [https://ling.tspu.ru/archive?year=2020&issue=3&article_id=7955&format=html К ИСТОРИИ ФОРМИРОВАНИЯ КАЗАХСКИХ ПЛЕМЕН ОБЪЕДИНЕНИЯ БАЙУЛЫ.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] 3ti76r43qypzmxkw0byz1tz5i0fxzx3 3582351 3582350 2026-04-12T11:11:34Z Салиха 17167 «[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3582351 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Гүлнәр Болатқызы Хабижанова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 02.01.1966 |Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}} қаласы |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Тарих |Жұмыс орны = [[Қазақ ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Тарих ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор, профессор |Альма-матер = ҚазМУ (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Гүлнәр Болатқызы Хабижанова''' — тарих ғылымының докторы ([[2011 жыл|2011]]), доцент ([[2010 жыл|2010]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1966 жыл|1966]] жылы 2 қаңтарда [[Алматы]] қаласында туған.<br> ҚазМУ-ды ([[1989 жыл|1989]], қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]) бітірген.<br> 1989-[[1992 жыл|92]] жылдары [[Тарих және этнология институты|Тарих, археология және этнография институты]]нда, [[1993 жыл|1993]]-[[2011 жыл|2011]] жылдары Қазақ ұлттық университетінде ғылыми-педагогикалық жұмыспен айналысты. 2011 жылдан Қазақ ұлттық университетінің Қазақстан тарихы кафедрасында профессор. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Тюркский фактор в становлении протоказахских племенных образований в IX-XII вв." тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты – түркі халықтарының тарихы мәселелері.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://farabi.university/science/nii/84?lang=kz Орталық Азиядағы дәстүрлі өркениеттерді зерттеу Республикалық ғылыми-зерттеу орталығы.] [https://ling.tspu.ru/archive?year=2020&issue=3&article_id=7955&format=html К ИСТОРИИ ФОРМИРОВАНИЯ КАЗАХСКИХ ПЛЕМЕН ОБЪЕДИНЕНИЯ БАЙУЛЫ.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары]] sx4ucn2ics1qq5t3elpztxmgddtfpr8 3582352 3582351 2026-04-12T11:12:17Z Салиха 17167 3582352 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Гүлнәр Болатқызы Хабижанова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 02.01.1966 |Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}} қаласы |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Тарих |Жұмыс орны = [[Қазақ ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Тарих ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор, профессор |Альма-матер = ҚазМУ (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Гүлнәр Болатқызы Хабижанова''' — тарих ғылымының докторы ([[2011 жыл|2011]]), доцент ([[2010 жыл|2010]]), профессор. == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1966 жыл|1966]] жылы 2 қаңтарда [[Алматы]] қаласында туған.<br> ҚазМУ-ды ([[1989 жыл|1989]], қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]) бітірген.<br> 1989-[[1992 жыл|92]] жылдары [[Тарих және этнология институты|Тарих, археология және этнография институты]]нда, [[1993 жыл|1993]]-[[2011 жыл|2011]] жылдары Қазақ ұлттық университетінде ғылыми-педагогикалық жұмыспен айналысты. 2011 жылдан Қазақ ұлттық университетінің Қазақстан тарихы кафедрасында профессор. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Тюркский фактор в становлении протоказахских племенных образований в IX-XII вв." тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты – түркі халықтарының тарихы мәселелері.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://farabi.university/science/nii/84?lang=kz Орталық Азиядағы дәстүрлі өркениеттерді зерттеу Республикалық ғылыми-зерттеу орталығы.] [https://ling.tspu.ru/archive?year=2020&issue=3&article_id=7955&format=html К ИСТОРИИ ФОРМИРОВАНИЯ КАЗАХСКИХ ПЛЕМЕН ОБЪЕДИНЕНИЯ БАЙУЛЫ.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары]] mab7453j2xafjk8pkmdydsoeesd83d6 3582353 3582352 2026-04-12T11:12:57Z Салиха 17167 3582353 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Гүлнәр Болатқызы Хабижанова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 02.01.1966 |Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}} қаласы |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Тарих |Жұмыс орны = [[Қазақ ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Тарих ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор, профессор |Альма-матер = ҚазМУ (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Гүлнәр Болатқызы Хабижанова''' — тарих ғылымының докторы ([[2011 жыл|2011]]), доцент ([[2010 жыл|2010]]), профессор. == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1966 жыл|1966]] жылы 2 қаңтарда [[Алматы]] қаласында туған.<br> ҚазМУ-ды ([[1989 жыл|1989]], қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]) бітірген.<br> 1989-[[1992 жыл|92]] жылдары [[Тарих және этнология институты|Тарих, археология және этнография институты]]нда, [[1993 жыл|1993]]-[[2011 жыл|2011]] жылдары Қазақ ұлттық университетінде ғылыми-педагогикалық жұмыспен айналысты. 2011 жылдан Қазақ ұлттық университетінің Қазақстан тарихы кафедрасында профессор. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Тюркский фактор в становлении протоказахских племенных образований в IX-XII вв." тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты – түркі халықтарының тарихы мәселелері.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://farabi.university/science/nii/84?lang=kz Орталық Азиядағы дәстүрлі өркениеттерді зерттеу Республикалық ғылыми-зерттеу орталығы.] * [https://ling.tspu.ru/archive?year=2020&issue=3&article_id=7955&format=html К ИСТОРИИ ФОРМИРОВАНИЯ КАЗАХСКИХ ПЛЕМЕН ОБЪЕДИНЕНИЯ БАЙУЛЫ.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары]] 24z0086yu46r2z9ph1hg3czkg3zged1 10 778774 3582354 2026-04-12T11:14:53Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Француз жазушысы Жюль Верннің 1884 жылы Этьен Каржа түсірген портреті. Өз заманының технологиялық прогресін ескере отырып жазған шытырман оқиғалы романдарымен танымал ол әлемдегі ең көп аударылған екінші автор. Ол осы күні 120 жыл бұрын қайтыс болды. Санат:Үл... 3582354 wikitext text/x-wiki Француз жазушысы Жюль Верннің 1884 жылы Этьен Каржа түсірген портреті. Өз заманының технологиялық прогресін ескере отырып жазған шытырман оқиғалы романдарымен танымал ол әлемдегі ең көп аударылған екінші автор. Ол осы күні 120 жыл бұрын қайтыс болды. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] ps2ujcgth5mxq8vnrqvudowym5fciub 10 778775 3582356 2026-04-12T11:16:25Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: NGC 281 Кассиопея шоқжұлдызының солтүстік бөлігінде, Күн жүйесінен 9200 жыл қашықтықта орналасқан жарқын сәулелену тұмандығы . Қараңғы тұмандықтың ішінара қабаттасуы оны Рас-Man-ға ұқсатады. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582356 wikitext text/x-wiki NGC 281 Кассиопея шоқжұлдызының солтүстік бөлігінде, Күн жүйесінен 9200 жыл қашықтықта орналасқан жарқын сәулелену тұмандығы . Қараңғы тұмандықтың ішінара қабаттасуы оны Рас-Man-ға ұқсатады. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] ijz4h9mlnb4vo074oetdrohnlo3h296 10 778776 3582358 2026-04-12T11:19:09Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Калифорния штатының Чико қаласындағы Батыс Сакраменто даңғылындағы ағаш қоршауға орнатылған сәндік гольф тақырыбындағы ұя салатын жәшік . «Құстарды қарсы алыңыз» деген сөз ойын қалжыңы гольф спортына қатысты, онда ойыншыға көрсетілгеннен бір соққы аз қаж... 3582358 wikitext text/x-wiki Калифорния штатының Чико қаласындағы Батыс Сакраменто даңғылындағы ағаш қоршауға орнатылған сәндік гольф тақырыбындағы ұя салатын жәшік . «Құстарды қарсы алыңыз» деген сөз ойын қалжыңы гольф спортына қатысты, онда ойыншыға көрсетілгеннен бір соққы аз қажет болса, шұңқырдағы ұпай ауызша « Құс» деп аталады. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 0bab1e1auvxvnckreu3r3q1tnpz4t9b 10 778777 3582359 2026-04-12T11:21:06Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Mercedes-Benz W115 - 1968 жылы Mercedes-Benz компаниясы бұрынғы W110 сериясын ауыстыру үшін шығарған жетекші седандар сериясы. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582359 wikitext text/x-wiki Mercedes-Benz W115 - 1968 жылы Mercedes-Benz компаниясы бұрынғы W110 сериясын ауыстыру үшін шығарған жетекші седандар сериясы. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] sv3i9kw5b1nc7fkdfxwkbsw6keh0srr 10 778778 3582362 2026-04-12T11:25:46Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Орталық Берлин (Берлин-Митте) Фишеринсельден көрінеді. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582362 wikitext text/x-wiki Орталық Берлин (Берлин-Митте) Фишеринсельден көрінеді. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] kusex2ifh5r8tqnh5axirqw79vho4xb 10 778779 3582364 2026-04-12T11:28:06Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Питильано пейзажы, Тоскана [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582364 wikitext text/x-wiki Питильано пейзажы, Тоскана [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] ly426fmltt0xe5uxfkpcmxl1p267t78 0 778780 3582365 2026-04-12T11:31:32Z Жанна Ж 156090 Жаңа бетте: [[Сурет:Le pain et les œufs, par Paul Cézanne.jpg|thumb|right|200px|]] '''Нан және жұмыртқалар''' ({{lang-fr|Le pain et les oeufs}}) — [[Поль Сезанн]] 1865 жылы салған [[натюрморт]]. Өлшемдері — 59 × 76 см. [[Цинциннати]] мұражайында сақталуда. Бұл француз кескіндемешісінің ең ерте жазған суреті. Оның импрессио... 3582365 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Le pain et les œufs, par Paul Cézanne.jpg|thumb|right|200px|]] '''Нан және жұмыртқалар''' ({{lang-fr|Le pain et les oeufs}}) — [[Поль Сезанн]] 1865 жылы салған [[натюрморт]]. Өлшемдері — 59 × 76 см. [[Цинциннати]] мұражайында сақталуда. Бұл француз кескіндемешісінің ең ерте жазған суреті. Оның [[импрессионизм]]ге бет бұрғанға дейін «қараңғы кезең» деп аталған ерте шығармашылығының үлгісі болып саналады. 2022 жылы [[Рентген сәулелері]]мен зерттеу барысында суреттің астында портрет болғаны анықталды. Бұл автопортрет те болуы мүмкін деп саналады.<ref>{{Cite web |date=2022-12-15 |title=Cincinnati Art Museum discovers hidden work under a Cézanne painting in its collection |url=https://www.cincinnatiartmuseum.org/about/press-room/cincinnati-art-museum-discovers-hidden-work-under-a-c%C3%A9zanne-painting-in-its-collection/ |access-date= |website=Cincinnati Art Museum |language=en}}</ref> fgz2vxer2wh5lsf66jn10j5liporf7p 3582368 3582365 2026-04-12T11:35:44Z Жанна Ж 156090 3582368 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Le pain et les œufs, par Paul Cézanne.jpg|thumb|right|200px|]] '''Нан және жұмыртқалар''' ({{lang-fr|Le pain et les oeufs}}) — [[Поль Сезанн]] 1865 жылы салған [[натюрморт]]. Өлшемдері — 59 × 76 см. [[Цинциннати]] мұражайында сақталуда. Бұл француз кескіндемешісінің ең ерте жазған суреті. Оның [[импрессионизм]]ге бет бұрғанға дейін «қараңғы кезең» деп аталған ерте шығармашылығының үлгісі болып саналады. 2022 жылы [[Рентген сәулелері]]мен зерттеу барысында суреттің астында портрет болғаны анықталды. Бұл автопортрет те болуы мүмкін деп саналады.<ref>{{Cite web |date=2022-12-15 |title=Cincinnati Art Museum discovers hidden work under a Cézanne painting in its collection |url=https://www.cincinnatiartmuseum.org/about/press-room/cincinnati-art-museum-discovers-hidden-work-under-a-c%C3%A9zanne-painting-in-its-collection/ |access-date= |website=Cincinnati Art Museum |language=en}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Поль Сезанн суреттері]] [[Санат:1865 жылы салынған суреттер]] [[Санат:Натюрморттар]] 6frxdr2fs7x448xqpfnjbjn615a49yr 10 778781 3582366 2026-04-12T11:32:33Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Сигнал Хиллдің түнгі көрінісі, Кейптаун Батыс Кейп, Оңтүстік Африка. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582366 wikitext text/x-wiki Сигнал Хиллдің түнгі көрінісі, Кейптаун Батыс Кейп, Оңтүстік Африка. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] riuhd24bf0u70b5ioqn1btygfnho4a7 10 778782 3582367 2026-04-12T11:33:31Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Геометриялық муреннің (Gymnothorax griseus) портреті, Қызыл теңіз, Египет. Бұл мурен жыланбалығы Muraenidae тұқымдасына жатады және батыс Үнді мұхиты мен Қызыл теңізде 40 метрге (130 фут) дейінгі тереңдікте кездеседі. Оның ұзындығы 65 сантиметрге (26 дюйм) дейін жетеді. Санат:Ү... 3582367 wikitext text/x-wiki Геометриялық муреннің (Gymnothorax griseus) портреті, Қызыл теңіз, Египет. Бұл мурен жыланбалығы Muraenidae тұқымдасына жатады және батыс Үнді мұхиты мен Қызыл теңізде 40 метрге (130 фут) дейінгі тереңдікте кездеседі. Оның ұзындығы 65 сантиметрге (26 дюйм) дейін жетеді. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] etl1o8lr1fe0vax7zjrk7nib6wgdepk 10 778783 3582370 2026-04-12T11:36:00Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Польшаның Гдыня қаласындағы BGK ғимаратының модернистік баспалдағы. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582370 wikitext text/x-wiki Польшаның Гдыня қаласындағы BGK ғимаратының модернистік баспалдағы. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] pbe88oli4obbtr3h2l1o26s8oopfc6i 10 778784 3582373 2026-04-12T11:50:05Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Polystichum setiferum ('Herrenhausen') өсімдігінің әдемі жайылған жапырағы. 21 фотосуреттің фокустық жинағы.[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582373 wikitext text/x-wiki Polystichum setiferum ('Herrenhausen') өсімдігінің әдемі жайылған жапырағы. 21 фотосуреттің фокустық жинағы.[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] jdxwczrnzdlv857x6ita1pnfb2fdb1u 10 778785 3582374 2026-04-12T11:51:12Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Мачу-Пикчу, Перу [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582374 wikitext text/x-wiki Мачу-Пикчу, Перу [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] o3twnfmip3v0rjpajm3b8s8ngmxn77x 10 778786 3582375 2026-04-12T11:52:16Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Невин Аладагтың «Туш» инсталляциясы Бүгін - ЮНЕСКО-ның Халықаралық Дүниежүзілік өнер күні. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582375 wikitext text/x-wiki Невин Аладагтың «Туш» инсталляциясы Бүгін - ЮНЕСКО-ның Халықаралық Дүниежүзілік өнер күні. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] dnhbptog4wv49x8b9k5ckua2361gjmm 10 778787 3582377 2026-04-12T11:53:17Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: 2015 жылы алтын сағат кезіндегі Нотр- Дам де Париж соборы (Франция). [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582377 wikitext text/x-wiki 2015 жылы алтын сағат кезіндегі Нотр- Дам де Париж соборы (Франция). [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 687n5incnnqoxbsbfbm50qrbb0jgtow 3 778788 3582378 2026-04-12T11:54:02Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3582378 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Murad Mesma}} -- [[Қатысушы:Erboldilyara|Сариев Ербол]] ([[Қатысушы талқылауы:Erboldilyara|талқылауы]] 16:54, 2026 ж. сәуірдің 12 (+05) p3g2tyv1dy8qafy9jbkpkvnvr339gdx 10 778789 3582379 2026-04-12T11:54:17Z Rasulbek Adil 176232 Жаңа бетте: Кингс саябағынан Перт қаласына дейінгі көрініс, Батыс Австралия. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] 3582379 wikitext text/x-wiki Кингс саябағынан Перт қаласына дейінгі көрініс, Батыс Австралия. [[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]] e1lm4pzdl1geflf1iy9nvq1j1v8kt80