Уикипедия
kkwiki
https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Таспа
Арнайы
Талқылау
Қатысушы
Қатысушы талқылауы
Уикипедия
Уикипедия талқылауы
Сурет
Сурет талқылауы
МедиаУики
МедиаУики талқылауы
Үлгі
Үлгі талқылауы
Анықтама
Анықтама талқылауы
Санат
Санат талқылауы
Портал
Портал талқылауы
Жоба
Жоба талқылауы
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Topic
Науру
0
6205
3592150
3541773
2026-04-26T10:38:45Z
1nter pares
146705
3592150
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекет
|Қазақша атауы = Науру Республикасы
|Шынайы атауы = {{lang-na|Ripublik Naoero}}<br />{{lang-en|Republic of Nauru}}
|Септік = Науру
|Елтаңба = Coat of arms of Nauru.svg
|Байрақ = Flag of Nauru.svg
|Ұраны = God’s Will First<br />(Біріншіден Құдайдың еркі)
|Әнұранның аты =Nauru Bwiema<br>(Науру, Отанымыз)
|Аудио =
|lat_dir = S |lat_deg = 0 |lat_min = 31 |lat_sec = 41
|lon_dir = E |lon_deg = 166 |lon_min = 56 |lon_sec = 13
|region = NR
|CoordScale = 25000
|Картада = Nauru on the globe (Polynesia centered).svg
|карта тақырыбы =
|Картада2 =
|Үкімет түрі = [[парламенттік республика]]
|Құрылды =
|Тәуелсіздік күні = [[31 қаңтар]] [[1968 жыл|1968]] ([[Ұлыбритания]]дан, [[Аустралия]]дан және [[Жаңа Зеландия]]дан)
|Тәуелсіздігін алды =
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]], [[Науру тілі|науру]]
<!-- |Тілдері = -->
|Мемлекеттік діні =
|Астанасы = {{comment|жоқ|Үкіметі Ярен аймағында орналасқан}}<br> [[Ярен]] <small>(де-факто)</small>
|Ірі қалалары =
<!-- |Ірі қаласы = --> [[Денигомоду]]
|Басшы қызметі = [[Науру президенті|Президенті]]
|Басшылары = [[Расс Кун]]
|Жер аумағы = 21,3
|Жер аумағы бойынша орны = 193
|Судың үлесі = 0,57
|Этнохороним =
|Жұрты = {{өсім}} 10 084<ref name="census-2011">[http://www.spc.int/nmdi/nmdi_documents/2011_NAURU_CENSUS_REPORT.pdf Перепись населения NATIONAL REPORT ON POPULATION AND HOUSING (census 2011)]</ref>
|Халық саны бойынша орны = 234
|Сарап жылы = 2011
|Санақ бойынша халық саны =
|Санақ жылы =
|Халық тығыздығы = 473,43
|Тығыздық бойынша орны =
|ЖІӨ = 60 млн
|ЖІӨ сараптаған жылы = 2005
|ЖІӨ бойынша орны = 191
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ = 5 мың
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны =
|ЖІӨ (АҚТ) =
|ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы =
|ЖІӨ (АҚТ) орны =
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) =
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны =
|ЖІӨ (номинал) =
|ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы =
|ЖІӨ (номинал)бойынша орны =
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) =
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны =
|АДИ =
|АДИ жылдық есебі =
|АДИ бойынша орны =
|АДИ деңгейі =
|Әуе компаниясы =
|Валютасы = [[аустралия доллары]]
|Интернет үйшігі = [[.nr]]
<!-- |Интернет үйшіктері = -->
|ISO =
|Телефон коды = 674
|Уақыт белдеуі = [[UTC+12:00]]
<!-- |Уақыт белдеулері = -->
|Түсініктемелер =
<!-- |Тусыз және елтаңбасыз =* -->
<!-- |Әнұрансыз =* -->
}}
'''Науру Республикасы''' ({{lang-na|Ripublik Naoero}}) — [[Тынық мұхит|Тынық мұхитының]] батыс бөлігіндегі [[Науру (арал)|бір аттас маржан аралында]] орналасқан [[ергежейлі мемлекет]]. Аумағы — {{nobr|21,3 км²}}; халқы — 10 261 адам (2015<ref>[http://countrymeters.info/ru/nauru Население Науру 2016 | Численность населения Науру<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>). Тәуелсіздігі [[1968 жыл]]ы жарияланды.
[[Науру (арал)|Науру]] аралы [[экватор]]дан оңтүстікке қарай {{nobr|42 км}} қашықтықта орналасқан. Ең жақын арал [[Банаба]] шығысқа қарай {{nobr|288 км}} қашақтықта орналасқан және [[Кирибати]] республикасына жатады. Науру Жердегі ең кішкентай тәуелсіз республика болып табылады, ең кішкентай аралдық мемлекет, [[Еуропа]] шегінен тысқары ең кішкентай мемлекет және ресми астанасы жоқ әлемдегі жалғыз мемлекет (елдің бейресми астанасы — елдің парламенті және әуежайы орналасқан қала [[Ярен]] қаласы).
Мемлекет [[Ұлттар достастығы]]на кіреді. [[1999 жыл]]дың [[14 қыркүйек|14 қыркүйегінде]] Науру Республикасы [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]] құрамына кірді. Науру — [[Тынық мұхит қауымдастығының хатшылығы]] және [[Тынық мұхит аралдарының форумы]] ұйымдарының мүшесі.
== Атауы ==
«Науру» сөзінің тегі нақты белгісіз. Қазіргі кездегідей, [[Науру (халық)|наурулықтар]] аралды бұрын «''Naoero''» деп атаған. 1909—1910 жылдары аралға келген неміс профессоры Пауль Хамбрух осы сөздің [[этимология]]сына келесі түсіндірмелер берген: оның пікірі бойынша «Naoero» сөзі «''a-nuau-a-a-ororo''» сөз тіркесінің қысқартылуы (қазіргі жазылуы «''A nuaw ea arourõ''») болып табылады және [[науру тілі]]нен «''мен теңіз жағасына бара жатырмын''» деп аударылады. Бірақ Науру аралында {{nobr|30 жылдан}} астам өмір сүрген және науру тілін еселеп оқыған неміс католик миссионері [[Алоиз Кайзер]] осы түсіндірмені құптаған жоқ, өйткені жергілікті диалект бойынша қозғалыс етістігімен қолданған «теңіз жағасы» сөздерінен кейін «''төмен''» деген аударманы беретін «''rodu''» сілтеу сөзі қолдануы керек еді. Наурулықтардың өздері «теңіз жағасы» сөзін аралдың ең терең және ойпаң жер деп түсінеді. Олар осы сөзді жерге де, теңізге де қолданады.
Аралдың басқа да атаулары бар: 1888 жылға дейін ағылшын колонисттері Науруды «Жағымды арал» ({{lang-en|Pleasant Island}}) деп атаған. Немістер оған «''Nawodo''» немесе «''Onawero''» деген атаулар берген. Еуропалықтар елдің атауын дұрыс айтуы мақсатында «''Nauru''» сөзінің кейінгі жазылуы «''Naoero''» дегенге ауыстырылды.
== Тарихы ==
Шамамен 3 мың жыл бұрын Науруды [[микронезиялықтар]] және [[полинезиялықтар]] мекендген. Нұсқалардың бірі бойынша, Науру аралына алғашқы болып [[Бисмарк топаралы]]нан қоныс аударушылар және [[меланезиялықтар]]дың, микронезиялықтардың және полинезиялықтардың ыдырауына дейін [[праокеания халқы]]ның өкілдері келген.<ref>Беликов В. И. Происхождение и миграции полинезийцев (по лингвистическим данным). В сборнике статей: Пути развития Австралии и Океании: история, экономика, этнография. М.: Наука, 1981. С. 243—254.</ref> Дәстүрлі түрде арал тұрғындары өз шығу тегін шеше жағынан санаған. Еуропалықтардың келуіне дейін Науру аралының халқы 12 тайпадан тұрған. Еуропалықтар арасынан алғашқы болып Жаңа Зеландиядан Қытайға қарай бағыт ұстаған ағылшын капитаны [[Джон Фирн]] 1798 жылдың 8 қарашасында ашқан және аралға 90 жыл бойы жиі қолданылған «Жағымды» ({{lang-en|Pleasant Island}}) деген атау берді.<ref name="McDaniel">[http://www.ucpress.edu/books/pages/8453.html История Науру. 2000]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-en}}</ref><ref>[http://www.education.gov.nr/ Сайт Департамента образования Науру. 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928095120/http://www.education.gov.nr/ |date=2007-09-28 }}{{ref-en}}</ref> Негізгі ауыл шаруашылық дақылдар ретінде [[кокос пальмасы]] және [[панданус]] өсірілген. Наурулықтар [[Кедертас|рифте]] [[каноэ]]мен және арнайы оқытыған құстармен ([[үлкен фрегат]]тар) балық аулаған. Сонымен қатар олар өзіне қосымша тамақтану көзі ретінде [[Буада (көл)|Буада]] көлінде [[ханос (балық)|ханос балығын]] ({{lang-la|Chanos chanos}}) [[Көндіктіру|көндіктіре]] алды. Балық аулаумен тек қана ерлер айналысқан.
Астында көрсетілген хронологияға тек қана еуропалықтардың Науру аралын ашқаннан кейін тарихи оқиғалар енгізілген.
<timeline>
DateFormat = yyyy
ImageSize = width:850 height:auto barincrement:50
PlotArea = left:15 right:15 bottom:43 top:43
Colors =
id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97)
id:grid1 value:rgb(0.80,0.80,0.80)
id:grid2 value:rgb(0.86,0.86,0.86)
id:gris value:gray(0.7)
id:noir value:black
id:contacts value:drabgreen
id:Allemagne value:rgb(0.8,0.30,0.30)
id:Royaume-Uni value:rgb(0.86,0.56,0.56)
id:Japon value:rgb(0.46,0.26,0.06)
id:Independance value:rgb(0.65,0.65,0.90)
Period = from:1798 till:2010
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
ScaleMajor = unit:year increment:20 start:1800 gridcolor:grid1
ScaleMinor = unit:year increment:5 start:1800 gridcolor:grid2
AlignBars = justify
BackgroundColors = canvas:canvas bars:canvas
BarData=
bar:Allemagne
barset:Royaume-Uni
PlotData=
width:30 fontsize:M textcolor:noir align:center
# Epoques
bar:Allemagne color:Allemagne
from:start till:end color:gris # Arriere plan
from:1798 till:1888 text:"Еуропалықтармен алғашқы қарым-қатынас" color:contacts
from:1888 till:1914 text:"Неміс~колониясы" color:Allemagne
from:1914 till:1942 text:"Аустралиялық~басқару" color:Royaume-Uni
from:1942 till:1945 text:"Жапон~басқыншылығы" color:Japon shift:(0,35)
from:1945 till:1968 text:"Аустралиялық~басқару" color:Royaume-Uni
from:1968 till:end text:"Тәуелсіздік" color:Independance
# Evennements
#alignement >
width:25 fontsize:S textcolor:black anchor:from align:left color:noir
barset:Royaume-Uni
from:1798 till:1798 text:"1798~Ағылшындық Джон Фирн Науру аралын ашты" shift:(2,0) color:contacts
from:1830 till:1830 text:"1830~Аралға алғашқы еуропалықтар келді" shift:(2,0) color:contacts
#alignement
width:30 fontsize:S textcolor:black anchor:from align:right color:noir
from:1878 till:1888 text:"1878-1888~Тайпалық соғыс" color:contacts
from:1888 till:1888 text:"1888~Науруды Герман империясымен басып алуы" color:Allemagne
from:1888 till:1920 text:"1888-1920~Аувейида~королінің~басқаруы" color:Allemagne
from:1906 till:1906 text:"1906~Фосфориттерді өңдеудің басталуы" color:Allemagne
from:1914 till:1914 text:"1914~Науруды аустралиялықтармен басып алу" color:Royaume-Uni
# Recommencer l’indentation en haut
barset:break
from:1923 till:1923 text:"1923~Науру келісіміне қол қойылды" color:Royaume-Uni align:left shift:(5,0)
from:1943 till:1946 text:"1943-1946~Чуук аралына 1200 наурулықтың депортациясы" color:Japon align:left shift:(15,0)
from:1947 till:1968 text:"1947-1968~Ұлыбританияның, Жаңа Зеландияның және Аустралияның бақылауына алынған БҰҰ-ның қамқорлықтағы аумақ"color:Royaume-Uni align:left shift:(5,0)
from:1970 till:1970 text:"1970~«Наурудың фосфат корпорациясы» негізделді" color:Independance
from:1989 till:1989 text:"1989~Аустралияға қарсы БҰҰ Халықаралық сотына қуыным" color:Independance
from:1999 till:1999 text:"1999~Науру Республикасы БҰҰ-ның мүше елі ретінде кірді" color:Independance
</timeline>
== Физикалық-географиялық мінездеме ==
=== Жалпы география ===
Науру аралы [[Тынық мұхит]]ының батыс бөлігінде, [[экватор]]дан шамамен {{nobr|42 км}} қашықтықта орналасқан.<ref name="UNO">[http://www.un.int/nauru/countryprofile.html Постоянная миссия Республики Науру в ООН] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130727070348/http://www.un.int/nauru/countryprofile.html |date=2013-07-27 }}{{ref-en}}</ref> Ең жақын арал [[Банаба]] (Ошен) шығысқа қарай 288 км қашақтықта орналасқан және [[Кирибати|Кирибати Республикасына]] тиесілі. [[Айрықша экономика аймағы|Айрықша жағалық экономика аймағы]]ның (АЭА) ауданы — {{nobr|308 480 км²}}<ref>[http://www.seaaroundus.org/eez/summaryInfo.aspx?EEZ=520 Исключительная экономическая зона Науру. 2006] {{ref-en}}</ref>, оның {{nobr|570 км²}} аумақтық суларға жатады.
Науру аралы — [[Көтерілген атолл|көтерілген маржан атоллы]], [[жанартау]] конусының үстіне. Арал сопақ болып келеді, шығыс жағынан жағалау батыңқы — ол жерде [[Анибар (шығанақ)|Анибар шығанағы]] орналасқан. Арал аумағы — {{nobr|21,3 км²}}<ref name="UNO"/>, ұзындығы — {{nobr|6 км}}, ені — {{nobr|4 км}}. Жағалық сызықтың ұзындығы — шамамен {{nobr|18 км}}.<ref name="krugosvet">[http://www.krugosvet.ru/articles/85/1008594/1008594a1.htm Науру. Энциклопедия Кругосвет] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080629054739/http://www.krugosvet.ru/articles/85/1008594/1008594a1.htm |date=2008-06-29 }}</ref><ref>[http://archive.travel.ru/nauru/geo/ Географическое положение Науру. 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060528160529/http://archive.travel.ru/nauru/geo/ |date=2006-05-28 }}</ref> Ең жоғарғы нүктесі — {{nobr|65 метр}}<ref name="UNO"/> (басқа мәліметтер бойынша {{nobr|61—71 метр}}) — [[Айво (округ)|Айво]] және [[Буада (округ)|Буада]] округтерінің шегінде орналасқан. Жағалаудан шамамен {{nobr|1 км}} қашықтықта мұхит тереңдігі {{nobr|1000 метрден}} астам құрайды. Бұл жерде мұхиттың түбіне жететін құлама жардың орналасуымен байланысты.
Арал бетінің ені {{nobr|100—300 метр}}ді құрайтын кысаң жағалық жазық болып келеді, Науруның орталығында биіктігі {{nobr|30 метрге}} дейін жететін әктасты үстіртпен қоршалған. Бұрын үстірт [[Фосфаттар|фосфориттер]]дің ([[науруит]]) қалың қабатымен жабылған еді. Болжаулы пікір бойынша бұл қабат теңіз құстардың дәреті болып табылады. Арал қысаң [[Маржан жарлауыты|маржан рифімен]] көмкерілген (ені шамамен {{nobr|120—300 метр}}<ref name="Assessment">[http://www.sprep.org/att/IRC/eCOPIES/BPoA+10/NAURU.pdf Республика Науру. National Assessment Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011103756/http://www.sprep.org/att/IRC/eCOPIES/BPoA+10/NAURU.pdf |date=2007-10-11 }} {{ref-en}}</ref>). Рифте шағын қайықтарға аралдың маңына тікелей жақындауға мүмкіндік беретін {{nobr|16 канал}} қазылған, .
=== Геология ===
[[Сурет:Water table Nauru-kk.jpg|250px|thumb|Наурудың физикалық картасы]]
Аралдың ішкі аймағында фосфориттік кен қазу жұмыстарынан қалған үлкен [[әктас]]ты тісшелер және пирамидалар орналасқан. Бұл құрылыстардың биіктігі кейбір жерлерде {{nobr|10 метден}} асады, ал [[карьер]]дің өзі көптеген [[шұңқыр]]лары мен [[ойпат]]тары бар үлкен лабиринт тәріздес. [[Тар табанды темір жол|Тар табанды]] [[темір жол]]ы аралдың кемежайына өнідірілген фосфориттердің жеткізілуін жеңілдету үшін арнайы құрылған. Әктасты үйінділер аймағында топырақ жамылғысы түгелдей болмағанның нәтижесінде, жаңбырлы су жердің бетінде қалмай, таулы жынысына толығымен сіңеді.
[[География|Географтар]], [[Геоморфология|геоморфологтар]] және [[Геология|геологтар]] аралдың бедерін, топырағын және геологиялық құрылысын жете зерттеп, алынған деректер бойынша Наурудың геологиялық тарихын қалпына келтірді.
=== Климаты ===
Наурудағы [[климат]] — [[экваторлық климат|экваторлық]]-[[муссонды климаты|муссонды]], ыстық және [[ылғалдылық|ылғалды]]. Орташа [[температура]]сы шамамен {{nobr|+27,5 [[Цельсий градусы|°C]]}} құрайды. Күндіз температура {{nobr|+26 °C}} және {{nobr|+35 °C}} аралығында өзегереді, ал {{nobr|+22 °C}} және {{nobr|+28 °C}} түнгі уақытта.<ref name="Assessment"/> Күндізгі температура {{nobr|+38‑41 °C}} дейін жетуі мүмкін. Жылдық орташа [[Атмосфералық жауын-шашын|жауын-шашын]] мөлшері — {{nobr|2060 мм}}<ref name="UNO"/>. Кейде [[құрғақшылық]] жылдар болып тұрады, ал кейбір жылдары жауын-шашын мөлшері {{nobr|4500 мм}}-ге дейін жетеді. Осындай елеулі тербелістер [[Эль-Ниньо]] құбылысымен түсіндіріледі. Жаңбыр жауатын мезгіл қарашадан ақпанға дейін созылады.<ref name="UNO"/><ref>[http://archive.travel.ru/nauru/geo/climat/ Климат Науру. 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070903131943/http://archive.travel.ru/nauru/geo/climat/ |date=2007-09-03 }} {{ref-en}}</ref> Наурыздан қазанға дейін солтүстік-шығыс бағытындағы желдер үстем болады. Жыл сайын аралда беттік ағымның тугелдей жоқ болғанымен шамамен {{nobr|30 млн м³}} су түседі.
Науру үкіметін [[жаһандық жылыну]] мәселесі алаңдауда, [[мұхит|дүниежүзілік мұхит]] деңгейінің көтерілуі жағыдайында аралға су басу қаупі төніп тұр<ref name="UNO"/>. Сондықтан республика әлемдік қоғамдастықтық назарын аударуға тырысып жатыр, ең алдымен, [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]] арқылы.
{{Қаланың ауа райы
| Ені =
| Жағдайы =
| Жер_ілік = Ярен қаласы
| Дерекнама = [http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=542049&refer=&cityname=Yaren-District-Yaren-Nauru&units=metric]
| Қаң_ор = | Қаң_ор_ж-ш = 280
| Ақп_ор = | Ақп_ор_ж-ш = 250
| Нау_ор = | Нау_ор_ж-ш = 190
| Сәу_ор = | Сәу_ор_ж-ш = 190
| Мам_ор = | Мам_ор_ж-ш = 120
| Мау_ор = | Мау_ор_ж-ш = 110
| Шіл_ор = | Шіл_ор_ж-ш = 150
| Там_ор = | Там_ор_ж-ш = 130
| Қыр_ор = | Қыр_ор_ж-ш = 120
| Қаз_ор = | Қаз_ор_ж-ш = 100
| Қар_ор = | Қар_ор_ж-ш = 120
| Жел_ор = | Жел_ор_ж-ш = 280
| Жыл_ор = | Жыл_ор_ж-ш = 2080
| Қаң_ор_мин = 25 | Қаң_ор_макс = 30
| Ақп_ор_мин = 25 | Ақп_ор_макс = 30
| Нау_ор_мин = 25 | Нау_ор_макс = 30
| Сәу_ор_мин = 25 | Сәу_ор_макс = 30
| Мам_ор_мин = 25 | Мам_ор_макс = 30
| Мау_ор_мин = 25 | Мау_ор_макс = 30
| Шіл_ор_мин = 25 | Шіл_ор_макс = 30
| Там_ор_мин = 25 | Там_ор_макс = 30
| Қыр_ор_мин = 25 | Қыр_ор_макс = 30
| Қаз_ор_мин = 25 | Қаз_ор_макс = 31
| Қар_ор_мин = 25 | Қар_ор_макс = 31
| Жел_ор_мин = 25 | Жел_ор_макс = 31
| Жыл_ор_мин = 25 | Жыл_ор_макс = 30
| Қаң_а_мин = 21 | Қаң_а_макс = 34
| Ақп_а_мин = 21 | Ақп_а_макс = 37
| Нау_а_мин = 21 | Нау_а_макс = 35
| Сәу_а_мин = 21 | Сәу_а_макс = 35
| Мам_а_мин = 20 | Мам_а_макс = 32
| Мау_а_мин = 21 | Мау_а_макс = 32
| Шіл_а_мин = 20 | Шіл_а_макс = 35
| Там_а_мин = 21 | Там_а_макс = 33
| Қыр_а_мин = 20 | Қыр_а_макс = 35
| Қаз_а_мин = 21 | Қаз_а_макс = 34
| Қар_а_мин = 21 | Қар_а_макс = 36
| Жел_а_мин = 21 | Жел_а_макс = 35
| Жыл_а_мин = 20 | Жыл_а_макс = 37
}}
=== Флора және фауна ===
[[Сурет:Nauru satellite.jpg|230px|thumb|2002 жылы жасалған Науру аралының жерсеріктестік кескіні]]
Аралдың ауданы кішкентай болғанынан және оның континенталды құрлықтан және ірі топаралдардан оқшаулауы нәтижесінде Науруда жергілікті [[түтікті өсімдіктер]]дің 60 түрі ғана өседі, және оның ешбірі [[эндемик]] болып табылмайды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейінгі қатты ойран, [[кокос пальмасы]]ның дара дақылды таралуы және фосфориттерді өңдеу Науру аумағындағы өсімдік жабынының басым бөлігінде жойылуына себеп болды, бірақ қазіргі кезде оның 63 % аумағы бұрынғы қалпына келтірілді.
Аралда жаппай [[Кокос пальмасы|кокос пальмалары]], [[панданус]]тер, [[фикус]]тер, [[дәмжапырақ]] және де басқа жапырақты өсімдіктер өседі. Сонымен қатар [[Бұта]]лы формациялардың әр түрлі типтері де кең таралған. Өсімдіктер мен ағаштар жағалық аймақта және Буада көлінің айласында аса қалың өседі.<ref name="UNO"/> Науруның ішкі аймағында [[бөрітарақ]], сонымен қатар [[шие]], [[Бадам (өсімдік)|бадам]] және [[манго]] ағаштары өседі.
Аралдың ойпаң жерлері негізінде тырбақ өсімдіктерге бай, ал қыратты жерлерде ағашты өсімдіктер қалың өседі.
Наурудың жануарлар дүниесі кедей. Барлық [[сүтқоректілер]] адаммен кіргізілді: [[кіші егеуқұйрық]]тар, мысықтар, иттер және шошқалар, сонымен қатар тауықтар. [[Бауырымен жорғалаушылар]] [[кесірткелер]]мен ұсынылған. [[Құстар|Орнитофауна]] байырақ — барлығы 6 түр ([[балшықшылар]], [[Қарқылдақ шағалалар|қарқылдақтар]], [[Дауылпазтәрізділер|дауылпаздар]], [[Фрегаттар (құстар)|фрегаттар]], [[Кептертәрізділер|кептер]]). Науруда бір ғана сайрағыш құстың түрі мекендейді — [[Науру айқабағы]], арал эндемигі. Аралда [[жәндіктер]] және басқа да [[омыртқасыздар]] көп. Арал айналасындағы суда түрлі [[акула]]лар, [[теңіз кірпілері]], [[жұмсақденелілер]], [[таңқы шаян]]дар және басқа улы теңіз жануарлары мекендейді.<ref name="krugosvet"/><ref>[http://archive.travel.ru/nauru/geo/nature/ Природа Науру. 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060205110222/http://archive.travel.ru/nauru/geo/nature/ |date=2006-02-05 }}</ref>
== Халқы ==
=== Саны ===
[[Сурет:Scene at Arenibek.jpg|left|thumb|150px|Наурудағы ауыл (1896)]]
[[2011 жыл]]дың санағы бойынша, Науру Республикасының халық саны {{nobr|10 084 адамды}} құрады, соның ішінде ерлер — 5105, ал әйелдер — {{nobr|4979 адам}}<ref name="census-2011" /> Халық тығыздығы — {{nobr|473,43 адам км²}}. Бұдан басқа, арал аумағында Австралияға заңсыз түрде кіруге тырысқан босқындар лагері бар. 2016 жылғы шілде айының соңына қарай лагерде 442 адам тұрған, соның ішінде 338 ер адам, 55 әйел адам және 49 бала; босқындардың басым бөлігі [[Ауғанстан]]нан, [[Иран]]нан және [[Ирак]]тан.{{sfn|Capodici|2016}}
[[1968 жыл]]ы, тәуелсіздікті жариялаған кезде, халық саны {{nobr|3 мың адамды}} құрады.
[[Сурет:Nauru Denigomodu-Nibok.jpg|thumb|250px|[[Денигомоду]] және [[Нибок]] округтеріндегі тұрғын ауданы]]
Наурудағы туу көрсеткіші {{nobr|1000 тұрғынға 24,47}}, өлім — {{nobr|1000 тұрғынға 6,65}}, халық санының табиғи өсуі — 1,781 %.<ref name=CIA>{{cite web |author=Central Intelligence Agency |authorlink=Central Intelligence Agency |publisher=[[The World Factbook]] |title=Nauru |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/nr.html |year=2011 |accessdate=12 February 2011}}</ref> Нәресте өлімі көрсеткіші 2007 жылы 1000 жаңа туғандарға 9,6 өлім.
2007 жылы {{nobr|15 жасқа}} жетпеген балалар үлесі 37,8 % ({{nobr|3813 адам}}) құрады, 15 жастан 60 жасқа дейінгі ересектер саны — 59,3 % ({{nobr|5983 адам}}), 60 жастан жоғары — 2,9 % ({{nobr|287 адам}}).<ref name="census-2011" /> Ерлердің орташа өмір сүру көрсеткіші 2011 жылы {{nobr|65 жасты}} құрады, ал әйелдер — {{nobr|75 жас}}.<ref name="census-2011" />
Аралдың ресми астанасы және қалалары жоқ. Президенттің резиденциясы [[Мененг (округ)|Мененг]] округінде орналасқан, ал үкімет мекемелері және парламент — [[Ярен]] округінде. Арал тұрғындарының барлығы теңіз жағасының бойында немесе Буада көлінің айналасында тұрады.
=== Этникалық құрамы ===
Науру тұрғындарының шамамен 91 % ({{nobr|9031 адам}}) республиканың байырғы халқы — [[Науру (халық)|наурулықтар]] болып табылады.<ref name="census-2011" /> Науру тұрғындарының жалпы санынан Тынық мұхитындағы аралдардан шыққандар (негізінде [[фиджилықтар]] және [[Кирибати (халық)|тунгарулықтар]]) 4 % құрайды, [[еуропалықтар]] — 1,6 % ({{nobr|161 адам}}),<ref name="census-2011" /> [[қытайлар]] — 1,5 % ({{nobr|151 адам}}). Тұрғындардың ішіндегі шет елдер азаматтарының үлесі жоғары.
[[Науру тілі|Тілдің]] негізінде наурандықтарды [[Микронезиялықтар|микронезиялық]] халықтар тобына жатқызылады, бірақ бұл этностың қалыптасуына микронезиялықтар ғана емес, сонымен қатар [[полинезиялықтар]] және [[меланезиялықтар]] да қатысты.
=== Тілдер ===
Наурулықтар микронезия тілі — [[науру тілі]]нде сөйлейді. [[1968 жыл]]ға дейін Науру Республикасы Австралияның, Ұлыбританияның және Жаңа Зеландияның бірлескен меншігі болған, сондықтан [[ағылшын тілі]], науру тілімен қатар, мемлекеттік болып табылады.
Науру жазуы [[Латын әліпбиі|латын алфавиті]]нің негізінде құрылып, {{nobr|17 әріптен}} тұрған. Кейін, басқа тілдердің елеулі ықпалынан, ең алдымен [[неміс тілі|неміс]], [[ток-писин]] және [[кирибати (тіл)|кирибати]], алфавит {{nobr|28 әріпке}} дейін кеңейді. Бұл микронезиялық тілінің зерттеуіне науру тілінде оқулық жазған католиктік миссионер [[Алоиз Кайзер]] зор үлес қосты, сонымен қатар [[Америка Құрама Штаттары|американдық]] ([[Германия]]да дүниеге келген) [[протестантизм|протестант]]тық [[Миссионерлік|миссионер]]і [[Филипп Делапорт]] ({{lang-en|Philip Delaporte}}).
=== Діни құрамы ===
Бүгінгі таңда Науруда негізінде [[христиандық]]тар тұрады. Наурулықтардың көбісі (60,5 % — {{nobr|6098 адам}}) [[протестантизм|протестанттық шіркеулердің]] өкілдері болып табылады, соның ішінде 35,2 % ({{nobr|3552 адам}}) — [[Конгрегационализм|Науру конгрегационалисттік шіркеуі]]нің өкілдері. Бұл шіркеудің Мененг, Буада, Анабар және Нибок округтерінде өзінің кішкентай шіркеулері орналасқан, ал басты шіркеуі Айво округінде. [[Құдай Ассамблеялары|Құдай Ассамблеясы]]нан сенушілер — 12,8 % ({{nobr|1291 адам}}), Наурудың тәуелсіз шіркеуінен — 9,4 % ({{nobr|945 адам}}). Елде [[Адвентизм|адвентисттер]], [[Баптизм|баптисттер]] және [[Иегова куәгерлері]]нің шағын топтары бар.<ref name="census-2011" />
Науру тұрғындарының шамамен 32,5 % ({{nobr|3278 чел.}}) [[католицизм|католиктік шіркеудің]] өкілдері болып табылады,<ref name="census-2011" /> оның Ярен округінде өз шағын шіркеуі, сонымен қатар Ева округінде мектебі (Кайзер колледж) бар. Тұрғындардың шамамен 5 % [[буддизм]] және [[даосизм]] діндеріне мойынсұнады, 2 % — [[баһаи]]. Наурундақтардың шағын тобы [[Наурудағы дәстүрлі сенімдер|дәстүрлі сенімдерді]] ([[Эиджебонг]] (''Eijebong'') әйел құдайна және [[Буитани]] (''Buitani'') аралдың рухына табыну) ұстанады.
Үкімет кейбір [[конфессия]]лардың қызметін шектейді, мысалы, [[Мормонизм|Иса Мәсіхтің заманауи шіркеуі]] (мормондар) және [[Иегова куәгерлері]] (қолдаушылар негізінде Науру фосфат корпорациясында жұмыс істейтін шет елдердің азаматтары).<ref>[http://archive.travel.ru/nauru/people/religion/ Религия на Науру. 2007]</ref> [[1979 жыл]]ы Науруға [[Маршалл аралдары]]нан келген [[Иегова куәгерлері]]нің [[Миссионерлік|миссионер]]і [[депортация|елге қайта жіберілді]].
[[1995 жыл]]ы шектеулердің бөлігі алынып тасталды.
== Саясаты ==
=== Мемлекеттік нышандар ===
{{main|Науру туы|Науру елтаңбасы|Науру әнұраны}}
Науру Республикасының мемлекеттік [[байрақ|байрағы]], [[елтаңба]]сы, [[әнұран]]ы және [[конституция]]сы [[1968 жыл]]ы қабылданды және бекітілді.
=== Мемлекеттік құрылымы ===
[[Сурет:NRU-Билігі.jpg|thumb|350px|Наурудың саяси құрылымы]]
Науру — тәуелсіз [[республика]].<ref>[http://www.paclii.org/nr/legis/num_act/con256.rtf Конституция Науру] {{ref-en}} Часть I</ref> [[1968 жыл]]дың [[29 қаңтар]]ында қабылданған [[конституция]]сы<ref name="Political">[http://www2.hawaii.edu/~ogden/piir/pacific/nauru.html Республика Науру] {{ref-en}} Из Мировой энциклопедии политических систем, 3-е издание, Нью-Йорк</ref> (толықтырулар [[1968 жыл]]дың [[17 мамыр]]ында енгізілді) бойынша Науру [[парламентаризм]]ның [[Вестминстер жүйесі]]ндегі [[республика|республикалық басқару формасы]] бар мемлекет,<ref name="Department">[http://www.dfat.gov.au/geo/nauru/nauru_brief.html Правительство Австралии. Департамент иностранных дел и торговли. Республика Науру: справка по стране — март 2007 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006070651/http://www.dfat.gov.au/geo/nauru/nauru_brief.html |date=2014-10-06 }} {{ref-en}}</ref> сонымен қатар президенттік басқару формасының кейбір ерекшеліктері де кездеседі.<ref name="Transparency">[http://www.transparency.org/content/download/1678/8473/file/nauru.pdf Международный доклад по вопросам коррупции. Науру 2004] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111017012221/http://www.transparency.org/content/download/1678/8473/file/nauru.pdf |date=2011-10-17 }} {{ref-en}} С. 7</ref>
==== Заң шығарушы билік ====
Заң шығарушы биліктің жоғары органы — 19 [[депутат]]тан тұратын бір палаталы [[парламент]].<ref>[http://www.paclii.org/nr/legis/num_act/con256.rtf Конституция Науру]{{ref-en}} Часть IV</ref> [[2013 жыл]]ға дейін депутаттар саны 18 адам болған. Парламент мүшелерінің сайлау реті Науру Конституциясымен анықталады. Жалпыұлттық сайлау; депутат ретінде тек қана {{nobr|20 жасқа}} жеткен Науру азаматы бола алады. Парламент депутаты қызметіне кірісер алдында ант беріледі. Парламент мүшелерінің өкілеттік мерзімі — {{nobr|3 жыл}}. Ел президентімен кеңесуінен кейін парламенттің спикермен таратылуы жағдайында өкілеттік мерзімнің өтуіне дейін тоқтатылуы мүмкін.
Алғашқы отырыста парламент мүшелері парламент спикерін және оның орынбасарын таңайындайды, кейін өз құрамынан ел президентін сайлау процессіне кіріседі.
==== Атқарушы билік ====
{{Тағы қараңыз|Науру президенттерінің тізімі}}
[[Сурет:NRU-Gadabu-DeRoburt-1968.jpg|300px|thumb|Наурудың алғашқы президенті (ортада)]]
Науруның мемлекет және үкімет басшысы — [[президент]]. [[2013 жыл]]дың [[11 маусым]]ынан бастап эксперимент ретінде ел парламенті президенттің және [[Премьер-министр|премьер-министрдің]] қызметін бөлу туралы шешім қабылдады.<ref>[http://russian.people.com.cn/31520/8281363.html Барон Вака избран новым президентом Науру<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203035559/http://russian.people.com.cn/31520/8281363.html |date=2014-02-03 }}</ref> Президенттің және премьер-министрдің сайлау реті Науру Конституциясымен белгіленген. Президент ретінде парламент мүшесі ғана сайлана алады. Президент парламент сайлауынан кейін парламент отырысында сайланады. Президент орнына үміткер жай көпшіліктің басым дауысын жинағаннан кейін сайланған болып саналады. Президенттің өкілеттік мерзімі — {{nobr|3 жыл}} және бір адам бір уақытта ел президенті және парламент мүшесі ретінде бола алмайды. Президенттің өкілеттік мерзімінің өтуіне дейін өз еркімен орнынан түсуі жағдайында, денсаулықпен байланысты тұрақты жарамсыздық жағыдайнда өз міндеттерін атқармауы немесе қызметтен кетіру ([[импичмент]]) жағыдайында тоқтатылуы мүмкін. Президентті қызметтен кеттіру үшін парламент депутаттарының жартысынан кем емес дауыс беруі тиіс. Президент импичментінен кейін президент сайлауы басталады. Егер президенті қызметтен кеттіру шешіміне келген парламент мүшелері жеті күн ішінде жаңа президентті сайламаса, онда парламент автоматты түрде таратылады.
==== Сот билігі ====
[[Сурет:Nauru Government.jpg|thumb|500px|Наурудың үкімет (сол жақта) және парламент (оң жақта) ғимараты]]
Наурудағы сот билігі толығымен тәуелсіз. Республикада [[ортақ құқық]] әрекет етуде — құқық көзі ретінде [[үлгілі сот ісі]] болып саналатын құқықтық жүйе. 1971 жылғы ортақ құқық және қабылданған заңдар Актісі ({{lang-en|Adopted Laws Act 1971}}) бойынша, науру дәстүрлері, тәжірибелері, және институттары Науруның құқықтық жүйесін құрайды.<ref name="Transparency"/>
Наурудағы сот органдарының жүйесіне [[Жоғарғы сот]], [[Шағымдану|апелляциялық сот]], аймақтық сот және отбасы істері бойынша соттар кіреді. Республикадағы жер комитетінің ({{lang-en|Nauru Lands Committee Ordinance}}) жарлығы бойынша, елде жер дауларын және Науруның Жоғары сотына апелляцияларды беруге құқығы бар жер комитеті қызмет атқарады.
Науру конституциясының 48 бабы бойынша жоғарғы судьядан және судьялар тобынан тұратын Жоғарғы сот негізделді. Жоғарғы судья, Жоғарғы соттың басқа да судьялары секілді Науру президентімен тағайындалады.
Көптеген мәселелерде жоғарғы сот инстанциясы ретінде [[Австралияның Жоғарғы соты]] болып табылады.<ref name="Political"/>
=== Сыртқы саясаты және халықаралық қатынастар ===
Науру Республикасы [[1968 жыл]]ы тәуелсізлідкті алғаннан кейін [[Ұлттар достастығы]]на мүше болған кезіннен бастап арнайы жағдайға ие. [[1999 жыл]]дың мамырынан бастап [[2006 жыл]]дың қаңтарына дейін Науру бұл ұйымның толық құқықты мүшесі болған.<ref>[http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/138882/constitution/ Сайт Содружества наций] {{ref-en}}</ref> [[1999 жыл]]дың [[14 қыркүйек|14 қырқүйегінен]] бастап ол [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]ның 187-ші мүшесі болды. Сонымен қатар мемлекет [[Тынық мұхит аралдарының форумы]], [[Азия даму банкі]] (1991 жылдың қыркүйгінен бастап 52-ші мүшесі<ref name="Political"/>), [[Африка, Кариб бассейні және Тынық мұхит аймағының елдері]] және де басқа халықаралық ұйымдарының мүшесі болып табылады.
Науру Республикасы көптеген әлем мемлекеттерімен [[Наурудың дипломатиялық өкілдіктері және консулдық мекемелері|дипломатиялық қатынастарды сақтайды]]. Оның басты серіктестері [[Аустралия|Австралия]], [[Ұлыбритания]], [[Үндістан]], [[Қытай Республикасы]], [[Корея Республикасы]], [[Жаңа Зеландия]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Тайланд|Таиланд]], [[Филиппин|Филиппиндер]] және [[Жапония]] болып табылады.
=== Наурудың әкімшілік бөлінісі ===
[[Сурет:Науру, әкімшілік бөлінісі - kk - colored.jpg|right|thumb|300px|Наурудың әкімшілік бөлінуі]]
Науру Республикасының әкімшілік-аймақтық бөлінуі 14 ауданнан тұрады:
{| class="wikitable sortable prettytable"
|-class="hintergrundfarbe6"
! № || Округ || Бұрынғы<br />атауы || Аумағы,<br />км² || Халқы,<br />адам (2005) || Тығыздық,<br />адам/км² || Ауылдар<br />саны
|-
| align="right" | 1 || [[Айво (округ)|Айво]] || Айуэ || align="right" | 1,00 || align="right" | 1 092 || align="right" | 1092,00 || align="right" | 8
|-
| align="right" | 2 || [[Анабар (округ)|Анабар]]|| Анэбвор || align="right" | 1,43 || align="right" | 502 || align="right" | 351,05 || align="right" | 15
|-
| align="right" | 3 || [[Анетан]]|| Аньетань || align="right" | 1,00 || align="right" | 516 || align="right" | 516,00 || align="right" | 12
|-
| align="right" | 4 || [[Анибар (округ)|Анибар]]|| Энибоди || align="right" | 3,14 || align="right" | 160 || align="right" | 50,96 || align="right" | 17
|-
| align="right" | 5 || [[Баити]]|| Байди || align="right" | 1,23 || align="right" | 572 || align="right" | 465,04 || align="right" | 15
|-
| align="right" | 6 || [[Боэ (округ)|Боэ]]|| Бои || align="right" | 0,66 || align="right" | 795 || align="right" | 1204,55 || align="right" | 4
|-
| align="right" | 7 || [[Буада (округ)|Буада]] || Арэнибок || align="right" | 2,66 || align="right" | 716 || align="right" | 269,17 || align="right" | 14
|-
| align="right" | 8 || [[Денигомоду]] || Деникомоту || align="right" | 1,18 || align="right" | 2 827 || align="right" | 2395,76 || align="right" | 17
|-
| align="right" | 9 || [[Ева (округ)|Ева]]|| Эуа || align="right" | 1,17 || align="right" | 318 || align="right" | 271,79 || align="right" | 12
|-
| align="right" | 10 || [[Июв]]|| Июб || align="right" | 1,12 || align="right" | 303 || align="right" | 270,54 || align="right" | 13
|-
| align="right" | 11 || [[Мененг (округ)|Мененг]] || Менень || align="right" | 2,88 || align="right" | 1 830 || align="right" | 635,42 || align="right" | 18
|-
| align="right" | 12 || [[Нибок]] || Эннибек || align="right" | 1,36 || align="right" | 432 || align="right" | 317,65 || align="right" | 11
|-
| align="right" | 13 || [[Уабо]]|| Уэбои || align="right" | 0,97 || align="right" | 335 || align="right" | 345,36 || align="right" | 6
|-
| align="right" | 14 || [[Ярен]] || Мокуа || align="right" | 1,50 || align="right" | 820 || align="right" | 546,67 || align="right" | 7
|-style="background: #CCC;" | class="sortbottom"
| || '''Науру''' || Наоуро || align="right" | 21,30 || align="right" | 11 218 || align="right" | 526,67 || align="right" | 169
|}
== Қазіргі жайы және экономика ==
=== Жалпы сипаттама ===
[[Сурет:Nauru-phosphateship.jpg|thumb|250px|[[Конвейер|Тасымалдағыш]]тың көмегімен [[балкер]]ге фосфориттерді тиеу]]
Жер қойнауы фосфориттерге бай болған Науру Республикасы 1970‑1980-ші жылдар аралығында жан басына шаққандағы 13 мың [[АҚШ доллары|АҚШ долларды]] құраған<ref name="krugosvet"/> әлемдегі ең бай мемлекеттердің қатарында болған. 1986 жылы [[Жалпы Ұлттық Өнім|ЖҰӨ]] жан басына шаққандағы 20 мың АҚШ долларды құрады. Сол кезде арал экономикасы көбінесе жұмыс күшінің шеттен кіруінен тәуелді болды, негізінде, көршілес аралды мемлекеттерден — [[Кирибати]] және [[Тувалу]].<ref name="krugosvet"/> Сол уақытта фосфориттер экспортының бағасы импорт бағасынан төрт есе асты, негізгі сырттық сауда серіктестері Австралия, Жаңа Зеландия, Жапония және Ұлыбритания болған<ref name="krugosvet"/>. Жақын арада валюттық түсімдердің жалғыз көзінің жабылуын болжаған үкімет, экспорттық түсімінің елеулі бөлігін шет елдердегі қозғалмайтын мүлікке және арнайы жинақтаушы қорларға салды.<ref name="krugosvet"/> Бірақ, пайдалы қазбалар қорларының түгелге жуығы таусылған кезде, мемлекет ел болашағын жеткіліксіз ойластырғаны туралы белгілі болды.<ref>[http://www.novayagazeta.ru/data/2010/145/18.html Науру. Островок любви к России] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101227081615/http://www.novayagazeta.ru/data/2010/145/18.html |date=2010-12-27 }}. // Новая Газета, № 145 от 24 желтоқсан 2010 г.</ref>
Фосфориттерді өңдеу Науруның жер бедеріне және аралдың орталық аймағындағы үстірттің өсімдік жабынына жойқын әсер етті. 1989 жылға қарай елдің 75 % аумағында белсенді кен шығару жұмыстары жүргізілді және орманның 90 % жойылды (өсімдік жабындының {{nobr|200 [[гектар]]ы ғана сақталды}}). Жердің [[Жерді қайта құнарландыру|рекультивация]] жұмыстары жүргізілген жоқ, сондықтан XX-шы ғасырдың соңына қарай құрғақ жердің 80 % «ай пейзажына» ұқсайтын тақыршаққа айналды.<ref>[http://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_5/b_fdi_30-30/31776.pdf Южнотихоокеанская региональная программа по изучению окружающей среды. Воздействие фосфоритных разработок на экосистему тихоокеанских островов. — Новая Каледония, Нумеа: Южнотихоокеанская комиссия, 1989] {{ref-en}}</ref>
1989 жылы Науру Республикасы [[БҰҰ-ның халықаралық соты]]на Австралияның аралды басқарған кездегі әрекеттері туралы қуыным берді — әсіресе фосфориттерді игерудің нәтижесінде ауыр [[экология]]лық зардаптары туралы. Австралия өтемақыны төлеуге міндетті болды. Кен орындарының таусылуы саяси тұрақсыздыққа себеп болды, [[1989 жыл]]дан [[2003 жыл]]ға дейін елде үкімет 17 рет ауысты.
1990-шы жылдары Науру аралы [[офшор]]лық аймаққа айналды. Аралда бірнеше жүздеген [[офшорлық банк|банктер]] тіркелді. [[Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржы шараларын әзірлеу тобы|ФАТФ]] (Криминалды капиталдардың ізін жасыруға қарсы күрес бойынша үкіметаралық комиссия) қысуымен және [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] жағынан санкциялар салу қаупі пайда болғаннан кейін, 2001 жылы Науру Республикасы шектеуді, ал 2003 жылы — офшорлық банктердің әрекеттерін тыйым салуға және ақшаның ағылуына қарсы шараларды қолдануға мәжбүр болды.<ref name="roche-duffay03">[http://www.roche-duffay.ru/archive/index_03_03_w1_n1.htm#n3 Науру закроет офшорные банки. 2003]</ref><ref>[http://www.roche-duffay.ru/archive/index_04_03_w2_n1.htm#n7 США планирует санкции против Науру. 2003] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926231452/http://www.roche-duffay.ru/archive/index_04_03_w2_n1.htm#n7 |date=2007-09-26 }}</ref><ref>[http://www.roche-duffay.ru/news/58014706.shtml Науру ликвидирует офшорные банки. 2003] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060511124743/http://www.roche-duffay.ru/news/58014706.shtml |date=2006-05-11 }}</ref><ref>[http://www.roche-duffay.ru/archive/index_03_02_w2_n1.htm FATF принимает жёсткие меры к Науру. 2002] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926231427/http://www.roche-duffay.ru/archive/index_03_02_w2_n1.htm |date=2007-09-26 }}</ref><ref>[http://www.roche-duffay.ru/archive/index_12_02_w4_n1.htm#n3 США вводят санкции против Украины и Науру. 2002] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926231442/http://www.roche-duffay.ru/archive/index_12_02_w4_n1.htm#n3 |date=2007-09-26 }}</ref>
Науру Республикасы шетел азаматтарына паспорттарды сатуымен айналысқан («инвесторлар паспорттары»), бірақ соңғы жылдары осындай тәжірибеден бас тартты.<ref name="roche-duffay03"/><ref name="money">[http://archive.travel.ru/nauru/money/ Деньги на Науру. 2007]</ref>
2003 жылдың басында Науруда қатты саяси дағдарыс орын алды. Президент орнына бірден екі үміткер болды: [[Рене Харрис]] және [[Бернард Довийого]]. Қақтығыстар кезінде президенттік резиденция жанып кетті және телефон байланысы ажыратылды. Сыртқы дүниемен байланыс бірнеше апта ішінде тек қана портқа жерсеріктестік телефоны бар кеме кірген кезде ғана жүзеге асырылды.<ref>[http://www.roche-duffay.ru/archive/index_01_03_w3_n1.htm#n6 Политический кризис на Науру. 2003] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926231528/http://www.roche-duffay.ru/archive/index_01_03_w3_n1.htm#n6 |date=2007-09-26 }}</ref>
Соңғы жылдары елге келетін кірістің басым бөлігі австралиялық көмек болып табылады. Австралияға жетуді көздейтін босқындарға өз аумағында уақытша баспана беруді Австралия Науруға демеушілік етеді, бұл демеушілік елдің маңызды табыс көзі.
=== Ауыл шаруашылығы ===
Аралдың жағалаудағы белдеуде, негізінде, жергілікті нарыққа жеткізілетін [[банан]]дар, [[ананас]]тар, [[папайя]], [[манго]], [[астық ағашы]], [[Кокос пальмасы|кокос пальмалары]] өсіріліп жатыр.
=== Байланыс ===
Алғашқы пошта маркалары Науруда 1916 жылы шығарылды.
Наурудағы жалғыз радиостансасы үкіметке ие және негізінде «''Австралия радиосы''» және ''[[Би-Би-Си]]'' бағдарламаларын хабар таратады. Сонымен қатар аралда үкіметтік «''Nauru TV''» телевидениесі бар.
Науруда тұрақты баспа [[Бұқаралық ақпарат құралдары|БАҚ]]-тары жоқ. Кейде «''Nauru Bulletin''» (ағылшын және науру тілдерінде) және «''The Visionary''» («Наоэро Амо» оппозициялық партиясының меншігіндегі газета) газеттері шығарылады. Екі аптада бір рет «''Central Star News''» және «''Nauru Chronicle''» газеттері жарық көреді.<ref>[http://www.warc.com/LandingPages/Data/NewspaperTrends/PDF/Namibia.pdf World Association of Newspapers. 2004] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013082247/http://www.warc.com/LandingPages/Data/NewspaperTrends/PDF/Namibia.pdf |date=2007-10-13 }} {{ref-en}}</ref>
=== Туризм ===
[[Сурет:Nauru House.jpg|thumb|200px|[[Мельбурн]]дағы [[Науру-Хауз]] (ортада). Бұрын бұл ғимарат Наурудың фосфаттық компаниясына ие болған, бірақ 2004 жылы қаржы борыштарын төлеу үшін сатылды]]
Аралдағы фосфориттерді өңдеуден кейін қоршаған ортаның ластануы кесірінен туризм шектелуде. Елден кететін барлық жолаушылардан әуежайда тікелей төленетін 25 Австралия доллары көлемінде әуежай алымы алынады. Алымдардан {{nobr|12 жасқа}} жетпеген балалар, экипаж мүшелері, транзиттық жолаушылар және қолында Науру Республикасы Әділет министрлігінің арнайы жазбаша рұқсат хаты бар адамдар ғана босатылған.<ref>[http://archive.travel.ru/nauru/formalities/ Формальности и правила въезда в Науру. 2004]</ref>
=== Ақша жүйесі және қаржы ===
XXI ғасырдың басынша Науру үкіметі қаржы саласында көптеген мәселелерге тап болды, ең алдымен, фосфориттер экспортының төмендеуінен. Нәтижесінде, 2002 жылы мемлекет кейбір кредиторлардың алдында қарыздарын уақытылы төлей алмады. Үкімет Науру Банкінің ресурстарына сене отырып, банк арқасында бюджет тапшылығынның проблемаларын шешуді және [[роялти]]ді төлеуге тырысуда.
Наурудың ақша бірлігі [[Аустралия доллары|Австралия доллары]] болып табылады. Аралдағы инфляции деңгейі айтарлықтай жоғары — 2001 жылы 4 % (негізгі себеп: әлемдік нарықтағы мұнай бағасының және оны тасымалдауға жұмсалатын шығындарының жоғарлауы) құрады<ref name="Finance">[http://www.un.int/nauru/nauru.pdf ООН. Социально-экономические показатели Науру] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071212012203/http://www.un.int/nauru/nauru.pdf |date=2007-12-12 }}{{ref-en}}</ref>. 2000 жылы бюджет тапшылығы 10 млн австралиялық долл. құрады немесе елдің шамамен 18 % [[Жалпы ішкі өнім|ЖІӨ]].<ref name="Finance"/> [[Мемлекеттік борыш]] жоғарлады — 2000 жылы ол 280 млн австралиялық долл. құрады.<ref name="Finance"/>
Науруда сатудан салық алынбайды, бірақ бірқатар тауарларға салық өндіру ережелері мерзімді өзгеріп тұратын баж салықтары салынады. Темекі өнімдеріне және алкогольге салық салынбайды.<ref name="money"/>
Дүкендердің жұмыс кестесі: дүйсенбіден жұмаға дейін — сағат 09:00 - 17:00-ге дейін, сенбі күндері — сағат 09:00 - 13:00-ге дейін, бірақ көптеген жеке меншікті дүкендер өз кестелері бойынша жұмыс істейді.<ref>[http://archive.travel.ru/nauru/money/shopping/ Шоппинг в Науру. 2004]</ref>
== Мәдениет ==
Науру аралының ерте мәдениеті туралы деректер өте аз: Батыстың қатты ықпалынан көптеген салт-дәстірлері жергілікті тұрғындарымен ұмытылды. Көне наурулықтарда жазуы болмағандықтан, елдің мәдени байлығын зерттеуді бастаған ғалымдар қиындықтарға тап болды.
=== Науру аралындағы отаршылдыққа дейінгі тұрғындарының әлеуметтік ұйымы ===
[[Сурет:Auweyida-Eigamoiya-nauruansubjects.jpg|thumb|250px|Наурулықтар (1890)]]
Наурулықтардың ерте мәдениеті аралды мекендеген 12 тайпаның мәдениетінде негізденді. Науруда ортақ көсем болған жоқ, және әр тайпаның тарихы бөлек. дәстүрл бойынша тайпалар руларға бөлініп, және рулардағы әрбір адам белгілі бір таптарға қатысты болған: ''темонибе'' ({{lang-na|Temonibe}}), ''эмо'' ({{lang-na|Emo}}), ''амененгаме'' ({{lang-na|Amenengame}}) және ''энгаме'' ({{lang-na|Engame}}). Екі ауқатсыз тап ''итсио'' ({{lang-na|Itsio}}) және ''итиора'' ({{lang-na|Itiora}}) деген атауларға ие болған. Адамның қай тапқа жататындығын анықтау үшін басты фактор — анасының шығу тегі болған. Артықшылықты жағдайға темонибе табының адамдары ие болған. Олар балық аулаумен айналысқан және теңіздегі жеке телімдерін иеленді.
Сол кезде қоныстардың басым бөлігі теңіз жағасында орналасқан, бірақ кейбіреулер Буада көлінің жаныңда тұрған. Арал тұрғындары екі-үш үйден тұратын шағын «қоныстарда» өмір сүрген. Олардың көбісі кейін ауылдарға біріккен. Науруда барлығы 14 облысқа біріккен 168 ауыл болған. Қазіргі кезде олар аралдың 14 облысын құрайтын әкімшілік округтері болып табылады.
Наурудағы әрбір отбасыға телім тиесілі болған, кейбіреулері — Буада көлінің жағасындағы балық тоғандарына ие болған.
=== Спорт ===
[[Сурет:Linkbelt1999-Finalspiel.jpg|thumb|250px|«Линкбелт Овал» стадионында өткен австралиялық футболдан 1999 жылғы матч]]
Наурудағы ұлттық спорт түрі [[Австралия футболы]] болып табылады. Өзінің [[Науру Ұлттық футбол құрамасы|футболдан ұлттық құрама командасы]] бар, бірақ елдегі кәсіби спортшылардың және үлкен стадиондардың жоқ болғанына байланысты [[ФИФА]]-мен және [[Океания Футбол Конфедерациясы|Океанияның футбол конфедерациясы]]мен танылған жоқ. Ойыншылар формасының түсі — көк түсті, көлденең сары жолағы бар. Ұлттық құраманың басқа ел командасымен алғашқы ойыны 1994 жылдың 2 қазанында өтті. Сол ойында науру командасы [[Соломон аралдары Ұлттық футбол құрамасы|Соломон аралдары]]ның құрамасын 2:1 есебімен жеңді. Науру құрамасы үшін бұл үлкен жеңіс болған, өйткені Соломон аралдары жеңіске жететін басты үміткер ретінде саналған (олар сол жылғыы Меланезия Кубогының жеңімпаздары). Аралда бірнеше спорттық алаңдар және стадиондар бар: «[[Линкбелт Овал]]» (Айво округінде орналасқан, бірақ ол едәуір ескерген және халықаралық стандарттарға сай емес), [[Мененг (стадион)|Мененг стадионы]] (2006 жылы құрылған және 3500 көрерменді сыйдыра алады) және [[Дениг (стадион)|Дениг стадионы]].
Сонымен қатар [[ауыр атлетика]], [[софтбол]], [[баскетбол]] және [[теннис]] секілді спорт түрлері кең тараған. Ел үкіметі көбінесе ауыр атлетикаға назар аударады: дәл осы спорт түрінен Науру үлкен жетістіктерге қол жеткізді. 1990 жылғы Ынтымақтастық ойындары кезінде ауыр атлетші [[Маркус Стивен]]нің таңғаларлық жеңісінен кейін Науруда Науру ұлттық Олимпиада комитеті құрылды. 1992 жылы Маркус Барселонада өткен Олимпиада ойындарында алғашқы науру спортшысы болған. Ресми түрде Олимпиада қозғалысына Науру 1996 жылы қабылданды. Науруның алғашқы ресми атлеттері Маркус Стивен, [[Джерард Гарабван]] және [[Куинси Детенамо]] болған.
Науруның ең табысты теннисистері [[Дэвид Детудамо]] және [[Ангелита Детудамо]] болып табылады.
=== Мерекелер ===
{| align="center" class="standard"
|+
! Дата
! Атауы
! Ағылшынша атауы
|-----
| [[1 қаңтар]]
| [[Жаңа жыл]]
| New Year’s Day
|-----
| [[31 қаңтар]]
| Тәуелсіздік күні
| Independence Day
|-----
| өзгереді
| [[Ұлы жұма|Жарқын жұма]]
| Good Friday
|-----
| өзгереді
| [[Жарқын дүйсенбі]]
| Easter Monday
|-----
| өзгереді
| [[Жарқын сейсенбі]]
| Easter Tuesday
|-----
| [[17 мамыр]]
| Конституция күні
| Constitution Day
|-----
| [[25 қыркүйек]]
| Жастар күні
| National Youth Day
|-----
| [[26 қазан]]
| [[Ангам күні]]
| Angam Day
|-----
| [[25 желтоқсан]]
| [[Рождество]]
| Christmas Day
|-----
| [[26 желтоқсан]]
| [[Сыйлықтар күні]]
| Boxing Day
|+
|}
== Әлеуметтік сала ==
=== Денсаулық сақтау ===
Халықты сумен қамтамасыз етудің жағыдайын жақсарту және тұрақты санитарлық-профилактикалық іс-шараларды өткізуді негізгі мақсат ретінде көздейтін денсаулық сақтау мәселелерін тиімді шешу бойынша мемлекеттік бағдарламаның нәтижесінде, соңғы жылдары аралда жұқпалы ауруларының таралуын болдырмауына қол жеткізді. Осыған қарамастан, [[жұқпалы емес аурулар]], [[Қант диабеті|диабет]], [[Артериалдық гипертензия|гипертония]], [[Жүрек аурулары|жүрек-қан тамыр аурулары]] және [[қатерлі ісік]], сонымен қатар [[респираторлық аурулар]], адамдар өлімінің негізгі себебі болып тұр.<ref name="WHO">[http://www.wpro.who.int/NR/rdonlyres/915F6463-5E88-45AF-980E-BC550B08A5E6/0/Nauru.pdf Науру. Доклад Всемирной организации здравоохранения]{{ref-en}}</ref> Науру халқы [[семіздік]]тен қатты азап шегіп жатыр.<ref>[http://www5.imperial.ac.uk/medicine/metabolic_risks/bmi/ Mean age-standardized body mass index (BMI), kg/m2 Males aged 20 and over, 2008]</ref> БҰҰ мәліметтері бойынша, Науру семіздікпен ауыратын адамадар саны бойынша әлемде бірініші орында.<ref>{{cite web|url=http://podrobnosti.ua/health/2013/07/13/917188.html|title=Каждый пятый украинец страдает ожирением — ООН|quote=Первое место в рейтинге заняло островное государство Науру – там этим недугом страдают более 70% жителей.|publisher=Украинская правда|accessdate=2013-07-27|archiveurl=http://www.webcitation.org/6IWjvRrVH|archivedate=2013-07-31}}</ref>. [[2003 жыл]]ы ересек адамдар арасындағы диабет тарауының көрсеткіші (30,2 %) әлемдегі ең жоғары деңгейде болған. Наурудағы семіздіктің негізгі себебін арзан мол калориялы азықпен, бірінші кезекте ет консервілерімен байланыстырады.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1578329/Spam-at-heart-of-South-Pacific-obesity-crisis.html Spam at heart of South Pacific obesity crisis — Telegraph]</ref>
Науру денсаулық сақтау саласындағы ең басты мәселе кадрлардың жетіспеушілігі болып табылады, сондықтан ел үкіметі осы салаға мүмкін болғанша көбірек мамандарды тартуға талпынып отыр. Аралдағы медициналық қызмет көрсетуі тегін. [[1999 жыл]]дың шілдесінде Науру жалпы ауруханасы ({{lang-en|Nauru General Hospital}}) және Ұлттық фосфат корпарациясының ауруханасы ({{lang-en|National Phosphate Corporation Hospital}}) бес дәрігер қызмет ететін Науру Республикасының ауруханасына ({{lang-en|Republic of Nauru Hospital}}) біріктірілді. Ауыр сырқаттармен ауыратын науқастарды емделуге негізінде Австралияға жібереді.
1995—1996 жылдары аралығында денсаулық сақтау саласына жұмсалған шығын 8,9 млн австралиялық долларды, немесе елдегі барлық бюджеттің 8,9 %-ын құрады<ref name="WHO"/>. Кәсіби дәрігерлердің басым бөлігі [[Экспатриация|экспатриант]]тар болып табылады.<ref name="WHO"/>
=== Білім беру ===
Наурудағы білім беру 6 жастан 15 жасқа (1—10 сыныптар) дейін міндетті болып табылады. Сонымен қатар білім беру системсына ерте жастағы балаларға арналған 2 саты: мектепке дейінгі ({{lang-en|Pre-school}}) және даярлық ({{lang-en|Preparatory School}}) сатылары кіреді.
Бастауыш білім беру 6 жастан 11 жасқа дейінгі балаларға оқудың алғашқы {{nobr|6 жыл}} бойы беріледі. Окудың алғашқы екі жылы Ярен округінің ({{lang-en|Yaren Primary School}}) бастауыш мектебінде беріледі, үшінші және төртінші — Айво округінің бастауыш мектебінде ({{lang-en|Aiwo Primary School}}), ал бесінші жылдан бастап — Науру колледжінде ({{lang-en|Nauru College}}). Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін экзамендер тапсырылып, бастауыш мектепті бітіргені туралы Сертификат ({{lang-en|Nauru Primary Certificate}}) беріледі.
Келесі саты — [[орта мектеп]] (7—10 сыныптар міндетті түрде және 11—12 сыныптар ерікті білім алу). 10 сыныптан кейін орта білім Сертификатын ({{lang-en|Nauru Junior Certificate}}) алу үшін экзамендер тапсырылады. Оқушы білім алуды жалғастырған жағыдайда 12 сыныптан кейін толық орта білім Сертификатына ({{lang-en|Pacific Senior School Certificate}}) ие болу үшін экзаменнен өтеді.
Жоғары білімді арал тұрғындары шекарадан тыс елдерде алады, негізінде Австралияда. Сонымен қатар Науруда [[Оңтүстік Тынық мұхит университеті]]нің ({{lang-en|University of the South Pacific}}) бөлімшесі орналасқан, онда сырттай оқу курстары өткізіледі.
Наурудағы білім беру тегін.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}
{{Ұлттар достастығы}}
{{Океания елдері}}
[[Санат:Науру]]
[[Санат:Аралда орналасқан елдер]]
[[Санат:Ағылшын тілді елдер мен аумақтар]]
[[Санат:Унитарлы елдер]]
r4xt4dhxmhrcxx35lnn4cv72eptmbj9
Ғаламтор
0
6455
3591803
3590899
2026-04-25T18:00:37Z
Kasymov
10777
[[Special:Contributions/Madeniet Baskarmasy|Madeniet Baskarmasy]] ([[User talk:Madeniet Baskarmasy|т]]) өңдемелерінен [[User:Wikuiser|Wikuiser]] соңғы нұсқасына қайтарды
3552885
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:First Web Server.jpg|250px|thumb|CERN ұйымында [[Тим Бернерс-Ли]] пайдаланған [[NeXTcube компьютері]] тұңғыш ғаламтор сервері болды.]]
'''Ғаламтор''' ({{lang-en|World Wide Web, WWW}}) — компьютердегі мәліметтер мен құжаттарды, мультимедиа элементі бар гипермәтінді жүйелерді байланыстыратын ғаламдық тор.<ref>Қазақ Телевизиясы. Энциклопедия. Алматы: "ҚазАқпарат" 2009, 1-т: 640 бет, ISBN №978-601-03-0070-5</ref>
Ең жаңа және көпшілікке кең тараған Интернет қызметін алады. WWW гипермәтін принципіне негізделеді және мультимедиа ресурстарын (бейне, аудиографика т.б.) мүмкіндігінше пайдалана отырып, ақпарат беруге қабілетті. SLIP, РРР немесе интернетпен тікелей қосылуды, сондай-ақ арнайы бағдарлама Интернет навигаторларымен (Mosaic немесе Netscape типті) қамтамасыз етуді талап етеді. Интернетке берілген орны жоқ, бірақ Интернетке тікелей қосылған пайдаланушылар мәтіндік Lynx навигаторымен жұмыс істей алады. WWW ақпараттық ізденістерді гипермәтін мүмкіндіктерімен біріктіретін жүйе. Бұл жүйеде әрбір құжат, ақпараттық кеңістікте өз ізденісін шексізге дейін тереңдете және кеңейте алуының арқасында өзге құжаттармен көптеген байланысы (айқас сілтеме жүйесі секілді) бар. Жүйе әсіресе үнемі жаңартылатын файлмен және сақталу орнына қарамастан құжаттар арасында байланыс жасау үшін жұмыс істеуге ыңғайлы.
== Тағы қараңыз ==
* [[Интернет]]
==Дереккөздер==
<references/>
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Ақпараттану]]
[[Санат:XX ғасыр өнертабыстары]]
{{stub}}
0r111jwtzwdq58z3m0uy8mq30imgqyg
Queen
0
6643
3592167
3317224
2026-04-26T11:51:08Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
грамматикалық түзету енгіздім
3592167
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Queen
|Сурет = Queen 1984 011.jpg
|Сурет тақырыбы = Queen тобының сауық кеші, [[Франкфурт]], [[Германия]]
|Фон = group_or_band
|Мемлекет = [[Лондон]], [[Англия]]
|Жанрлары = [[Рок]]<br />[[Хард рок]]<br />[[Прогрессив рок]]<br />[[Поп рок]]<br />Тағы басқа
|Белсенділік жылдары = 1970 – ағымда
|Лейблдер = [[Parlophone]], [[Hollywood Records|Hollywood]]
|Сайты = [http://queenonline.com queenonline.com]
}}
'''Queen''' - («Куин» - {{lang-en| аударғанда «патшайым»}})— 70-80 жылдары аса танымал және күні бүгінге дейін миллиондаған жанкүйерлері бар [[Ұлыбритания|британ]] [[рок-топ|рок-тобы]]. Queen тобының ең белгілі әндеріне «[[Bohemian Rhapsody]]», «[[We Will Rock You]]», «[[We Are the Champions]]», «A Kind of Magic», «[[Show Must Go On]]» сияқты классикалық рок-хиттар жатады. Үлкен атаққа Queen музыканттарының түсірген бейнеклиптері ие, тіпті бейнеклиптердің бірі музыка тарихындағы алғашқы клип болды («Bohemian Rhapsody» әнінің клибі). Одан басқа, «Queen» тобы бүкіл рок тарихындағы ең ұлы концерттік топтардың бірі деген атаққа ие.
== Топ құрамы ==
* [[Фредди Меркьюри]] (Freddie Mercury, 1946-1991) — фортепиано және вокал. «[[Killer Queen]]», «Bohemian Rhapsody», «Somebody to Love», «We Are the Champions», «Crazy Little Thing Called Love».
* [[Мэй, Брайан|Брайан Мэй]] (Brian May, 1947) — гитаралар. «[[We Will Rock You]]», «Tie Your Mother Down», «Who Wants to Live Forever», «Hammer To Fall», «I Want It All» және басқа да әндердің авторы.
* [[Дикон, Джон|Джон Дикон]] (John Deacon, 1951) — бас-гитара, ритм-гитара. «You're My Best Friend», «Another One Bites the Dust», «I Want to Break Free» және басқа да әндердің авторы.
* [[Тейлор, Роджер|Роджер Тэйлор]] (Roger Taylor, 1949) — соқпалы аспаптар. «Radio Ga Ga», «Heaven for Everyone», «A Kind of Magic» және басқа да әндердің авторы.
== Пайда болуы ==
Топ тарихы 1968 жылы, [[Мэй, Брайан|Брайан Мэй]] және [[Стаффел, Тим|Тим Стаффел]] атты екі студенттің «Smile» тобын жасаудан басталады. Брайан өзі оқитын «Империал колледж» қабырғасына хабарландыру іліп қояды. Онда топқа соқпалы аспапта Митч Митчелл және Джинджер Бейкердей ойнайтын адам керектігі жазылған болатын. Сол хабарландыру бойынша студент-дантист Роджер Тэйлор хабарласты. Ол Мэй мен Стаффелді соқпалы аспапты сазына дәл келтіруімен таң қалдырып, ең дұрыс нұсқа болып көрінді. «Smile» тобының ең биік жетістігі «Pink Floyd» тобының шығарының алдында халықты жылытуы болды. Бірақ күрделі оқу мен қандай да бір менеджменттің болмағандығынан, 1970 жылы трио тарап кетті: Тим Стаффел топтан кетіп қалды.
Бірақ Мэй және Тейлор музыкалық өнерлерін қалдырғылары келмеген, кейін өздерінің шығармашылық ойларын досы және сыныптасы Фредди (Фарух) Булсарамен бөлісті. Ол «Smile» тобының орындауларына жиі баратын, бірақ Мэй және Стаффел оның ән айта алатынын тіптен білмеген. Фреддидің ойында анық орындау жоспарлары мен топтың сахналық жұмыстары болды. Ол топқа жаңа «Queen» атын ойлап тапты, өзіне Фредди Меркьюри лақап атын алды. Ендігі жерде топ вокалшы-клавишник, гитарист және соқпалы аспапшыдан тұрды.
Алғашқыда бас-гитарист роліне Роджер Тейлордың «The Reaction» Корнуоль тобындағы танысы Майк Гроуз шақырылды, ол алғашқы екі концертте ойнады (27 маусымда Труро қаласының Қалалық залында және 12 шілдеде «Империал колледжде»). Кейініректе оны Барри Митчелл ауыстырды. Бірақ музыкалық бизнестен шаршаған Барри, топты 1971 жылы тастады. Топтың келесі басисті Даг Боги небәрі екі орындаудан соң кетіп қалған. Бірақ 1971 жылдың ақпанында Брайан Мэй мен Роджер Тейлор лондонның дискотекасында сол жылдары тәжірибелі басист Джон Диконмен танысты. Ол туған қаласы Лестерден оқу үшін Лондонға келген болатын. Оны тыңдағаннан кейін, ол топқа басист болып кіріп, 21 жыл бойы өзгермеген құрам тарихы осылайша басталды.
== Шығармашылық кезеңдері ==
=== 1970-ші жылдар ===
1971 жылдан бастап 1979 жылға дейін өзге коллективтердің ықпалын сезуге болады. Жылдан жылға ол азырақ сезіледі, бірақ жетпісінші жылдарда білінеді. Фреддидің өзі айтқандай, олардың тобы «Led Zeppelin» және Джими Хендрикс сияқтыларға қарап өсті.
'''1973''' — «Queen» тобының алғашқы альбомына «Smile» триосының «Doing All Right» әні енгізілген. Диск негізі — «Queen» тобының алғашқы синглы «Keep Yourself Alive» болды. Альбом атаққа ие бола қойған жоқ, бірақ ол жабырқауға себеп болмады. Бұл альбом екі жыл бойы студияның бос кезінде жазылған болатын. Альбомның проблемасын Брайанның гепатиті тереңдетті. Дегенмен де, бұл альбомды топтың құлдырауы деп қарамау керек — ол парадтарда көтерілмегенмен, шетке ысырылып тасталған жоқ. «Queen» Ұлыбританияда, Германияда және Люксембургте алғаш дербес концерттер қоя бастайды. Оған дейін олар басқа топтардың алдында көрермендерді жылытушы ретінде қатынасқан.
'''1974''' — '''«[[Queen II]]»''' критиктердің жағымсыз пікірлеріне қарамастан британ хит-парадын жарып өтіп 5 орынға көтерілді. Альбом шикілік пен жалтақтаушылық үшін айыпталды, бірақ соған қарамастан, тек осы кемшіліктері үшін Брайан Мэй бұл альбомды топтың үздік альбомы деп атайды. '''«[[Sheer Heart Attack]]»''' Британияда екінші орынға жетті. Альбомның үздік әндері («Killer Queen», «Flick Of The Wrist») топтың ең үздік әндеріне жатады, ал «Stone Cold Crazy» әні хэви-металдың классикасы болып саналады (кейін ол «[[Metallica]]» тобының репертуарына кірді). Топ австралиялық Sunbury Music Festival-ға қатысады да Швеция және Финляндияда алғашқы концерттер қоя бастайды.
'''1975''' — '''«[[A Night at the Opera (альбом Queen)|A Night At The Opera»]]''' альбомын «Queen» тобының ұлы шығармасы деп аталады. Көпшілік оны рок-музыка тарихындағы ең үздік альбомдардың бірі деп атайды.едением «Queen». Многие считают его одним из лучших альбомов в истории рок-музыки вообще. Бұл күйтабақ тіпті ерекше болды — ашық, әуенді, рояльдың көп пайдаланылуы, — ол рок-музыканың танылмаған жаңа парағын ашып берді. Біздің заманда жетпісінші жылдардың стилін кейіптейді. Әндердің бір бөлігі клавишалық аспаптар үшін жазылған, бірақ, «Love Of My Life» бұдан әрмен альбомдық версияда ешқашан орындалған емес, концерттерде Брайан Мэйдің 12 пернелі жартылай акустикасының сүйемелдеуімен орындалып жүрді. Бұл әннің концерттік нұсқасы альбомдағыдан тәуірірек шықты, бірақ бұл олқылық ол заманда актуалды емес еді.
Ал альбомның ең белгілі әні «Bohemian Rhapsody» болды. Бұл ұзақ, бесминуттық, рок-поп-опера, кей жерлерде фольклор қосылған композицияның белгілі болуы, онымен қоймай хит-парадтардың алғашқы орындарына көтерілуі мүмкін еместей көрінетін. Ол кезде үш минуттық ән стандарт болатын, бірақ Queen бұл ұзақтығы бесминуттық, ширек ғасырдан соң Британияда мыңжылдық әні болып танылатын біртуманы шығаруға қорыққан жоқ. «Bohemian Rhapsody» видеосының алғашқы бейнеклип екенін де айта кеткен жөн. Әнге видеоны бұған дейін де шығарған, бірақ бұл жағдай — арнайы біріктірілген бейнелеудің, эффекттің және әуеннің мысалы. Клипте қазіргі заманда қарапайым көрінетін оптикалық арнайы эффекттер пайдаланылған: алтыбұрышты призма арқылы түсіру және музыканттардың жүздерін дубляждау. Бірақ, айта кету керек, бүгінгі таңда да клиптердің барлығы осындай талғаммен түсірілген. Осы альбомға байланысты тағы да «You’re My Best Friend» және «Love Of My Life» әндеріне бейнеклиптер түсірілген, соңғысы гитараның сүйемелдеуімен орындалған концерттік нұсқа түрінде. Альбомды қолдау мақсатымен Queen АҚШ-та, Канадада, Жапонияда және өз елінде концерттер қояды.
'''1976''' — '''«[[A Day at the Races]]»''' тағы да критиктердің ашу-ызасына тап болды. «Queen»-ді «A Night At The Opera» альбомын жеміссіз қайталау әрекеті үшін айыптады, және де алдыңғы альбомның ықпалы анық көрініп тұр. Брайан Мэйдің айтуы бойынша барлық әндер бір уақытта дайындалған, тек бір бөлігі 1975 жылы, бір бөлігі 1976 шықты. Қалай болғанда да, екі альбомның ұқсастығыны күмән тудырмайды, оның үстіне «A Day At The Races» британ чартында алғашқы орынға шықты, ол «Somebody To Love» Меркьюридің сүйікті әні болды. Одан бері «Tie Your Mother Down» концерттердің көпшілігінде орындалды. Және де «Somebody To Love» және «Good Old Fashioned Lover Boy» әндеріне бейнеклиптер түсірілді. Бұның бәрі бір жылдан кейін ауысқалы тұрған бағыттағы «жетпісінші». Одан басқа топ Гайд Паркта өте үлкен (170000 адам жиналған), тегін концерт қояды, Шотландия, АҚШ, Жапония, тіпті Аустралия елдеріне турнемен шығады.
'''1977''' — '''«[[News of the World (альбом)|News of the World»]]''', шамасы, Queen тобының шығармашылығындағы «сексенінші» стильдің жаңа көріне бастаған күйтабағы, жаңа ән жалпы алғанда агрессивті, хард-рокқа жақын. Дегенмен кейбір келіссіздіктер орын алды — альбомның үшінші әнінің орны анық «Sheer Heart Attack» альбомында, ал «Sleeping On The Side Walk» әнін топтың біртумасына жатқызуға әсте болмайды. Бұл күйтабақ топқа «[[We Will Rock You]]» және «We Are The Champions» суперхиттарын әкелді, бірақ басқа жағынан альбом сәтті бола қойған жоқ: Британия үшінші, АҚШ-та төртінші. Топ концерттерімен Швецияға қайтады, Солтүстік Америка мен Еуропаға турлар жасайды.
'''1978''' — '''«[[Jazz (альбом Queen)|Jazz»]]''' — топтың ең жанжалды альбомы. Ол кей түрде «попса» үшін айыпталса, ең әжептәуір сын «Bicycle Race» клибіне айтылды. Порнографиялық делініп, АҚШ-та клипті қоюға тиым салынды. Топ рухтан ада болып жарияланып, ол тыңдармандарының бір бөлігінен айырылып қалды. Бұған «Fat Bottomed Girls» клибі де «көмектесті».
Күйтабақта алғашқы тұрған «Mustafa» да түсініксіз қалды. Негізінде мәтіні араб тілінде жазылған, және back-vocal болып жүреді. Бұл туынды біріне бірі қарама-қайшы пікірлер тудыруда: бірі оны попсалы, билеу фонограммасы деп санаса, енді біреулері одан жасырынған терең сыр табады. Қай жақтың да бұл дауға деген қатысының артық екені көрініп тұр. «Let Me Entertain You» әні хэви-металға жақын, бірақ альбомға өте жақсы енгізіліп тұр. «Dreamers Ball» орынсыз көрінгенімен, өте әдемі. Күйтабақтың ең жақсы әні «Don’t Stop Me Now» — әннің авторы Фредди Меркьюри. Альбомның стильді мұқабасын шабыттаған суретті музыканттар Берлин қабырғасынан қалаға жасаған сапарында көрген. Сынға қарамастан, «Jazz» Британия да екінші орынға, АҚШ-та алтыншы орынға шықты.
'''1979''' — '''«Live Killers»''' Queen тобының ең белгілі әндері кірген концерттік топтамасы жарық көрді. Музыканттар өздерін концертке арнағандықтан жаңа альбом шықпайды. Сол кезде Фредди, «The Game» альбомына кіретін «Crazy Little Thing Called Love» әнін алғаш рет сахнаға гитарамен шығып орындайды. Бірақ бір жылдан кейін тыңдармандар тіптен басқа, 80-ші жылдардың рок-музыкасының бетке ұстары болып әлі күнге шейін әлемдегі ең атышулы коллектив болып табылатын «Queen» тобын көреді.
=== 1980-ші жылдар ===
1980 жылдан бастап «Queen» шығармашылығында жаңа мерзім басталады. Алдағы 6 жыл ішінде топ өзінің өткен онжылдығынан тіпті өзгеше өзіндік стилін дамыта бастайды. Топ глэм-роктан жайлап шегінді, ал Меркьюри болса өзінің сол кезге дейінгі сахналық бейнесімен қоштасты: шашын қиды, мұрт қойды, трикода шығуын қойып, көпшілікке танымал кейпіне келді.
'''1980''' — '''«[[The Game]]»''' альбомы шықты. Ол топтың шығармашылығында ғана емес, тіпті бүкіл рок-музыкада жаңа эра ашты. Фредди оны топтың ең үздік альбомы деп санады. Топ альбомға жаңадан синтезатор қосып, жаңа әуен қосты. Бұған дейін синтезаторлар стильге және дыбысқа келіспейтін аспап ретінде саналып келген, оны Брайанның «Red Special» гитарасы ерекше полифониялық дыбытарымен ауыстырып жүрген болатын. Бұл күйтабақтағы әндер барлық концерттерде ойналып жүрді, ал кейбірі топтың біртуарлар қатарына енді.
Күйтабақтың алғашқы — «Play The Game» әні сәл ерекше клиппен жалғасты. Артқы көріністе ішінен музыканттар шыққан от жанып жатыр — бұл графиканың алған пайдаланылуы. «Play The Game»-нің концерттік нұсқасын Меркьюри рояльда ойнады. Диконның «Another One Bites the Dust» әні ерекше құрметке ие болды. Бұл біртуар шығарма топқа тән емес стильге жатқызылады. Оны диско-фанк деп атауға болады. «Another One Bites the Dust» — топтың ең үздік әндерінің бірі екені анық, ерекше бас ойналымы мен вокалмен жатталынып қалады. Фредди бұл әнді қатты сүйетін, әрі қарай альбом осы әннің есебімен жасалды. Ой өзін ақтады — «The Game» жай әндер топтамасы болмай, белгілі бір тақырыпта дамыды. Сол кездері топ Флэш Гордон фантастикалық фильміне әндер жазады.
'''1981''' — «Greatest Hits» топтамасы жарық көреді. Дэвид Боуимен бірге «Under Pressure» әні жазылады, әзірге ол сингл түрінде шыққанымен Англия және тағы да бірқатар елдерде бірінші орындарға ие.
'''1982''' жыл топ үшін ірі концерттік турнемен өтті: Queen Ұлыбританияда, Батыс Еуропада, АҚШ-та және Жапонияда 70-тен астам концерттер қойды. Басты хиті «Under Pressure» болған «Hot Space» альбомы шықты. Британия телевидениесі 2004 жылы жарық көретін «[[Queen On Fire: Live At The Bowl]]» концерті жайлы фильм түсіреді.
'''1983''' — топ азғантай уақытқа өзінің жұмысын тоқтатып, музыканттар жеке жобаларына кірісіп кетеді.
'''1984''' — '''«[[The Works]]»''' альбомы Ұлыбритания чарттарында екінші орынды иемденді. «Radio Ga Ga» әні 19 (!) мемлекеттің хит-парадында алғашқы орынды алды. Сол кезде «I Want To Break Free» әніне түсірілген клипте музыканттар әйел киімін киіп түскені үшін аса ірі сынға тап болды, бірақ Ұлттық Африка Конгресінің ресми әнұраны болуына кедергі болған жоқ. Топ «Golden Rose» фестиваліне қатысады, оны «Greatest Video Hits II» топтамасынан көруге болады.
'''1985''' — «Queen» «Rock In Rio» фестиваліне қатысады. Кейініректе бұл қатысуы DVD-ге Токиода 11 мамырда ойналған концерттей шығады. 1985 жылдың 11 мамырында топ ірі масштабты, қайырымдылық «Live Aid» концертіне үлкен салтанатпен шығады. 20 жыл өткен соң бұл орындауды орындаушылардың ең үздік орындауы деп таниды. Бұл концерттен кейін Брайан Мэй сол кезде өзінің жұмысын үлкен мақтанышпен қарайтынын айтты. «„Queen“ — бүгінгі таңдағы әлемдегі ең үздік топ!» — деп гитарист мәлімдеді.
'''1986''' — «Queen» Таушы фантастикалық фильміне саундтрек жазады да әндері келесі, жаңа '''«[[A Kind Of Magic]]»''' альбомына негіз болады. Альбом үлкен марапатқа ие болады, Queen әлемдегі ең танымал рок-топтардың біріне айналады. Музыканттар «Magic Tour» — Еуропада бірқатар концерттер ұйымдастырды. Ең ірі үш концерті ([[Лондон]],[[Небуорт]] және [[Будапешт]]) 400000 адам жинаса, Мажарстанда қойған концерті батыс топтарының Шығыс Еуропа тарихындағы алғаш рет қоюы болды. Турдың өзі Еуропа бойынша миллион шамасында адам жинады. Ондай марапатты бірде-бір рок-топ немесе рок-әнші 60-жылдардағы битломания заманынан бері көрмеген еді. «Magic Tour» топтың ең соңғы туры болды.
Осы жылдан бастап Фреддидің ауруы туралы қауесет жүре бастайды. Фредди өзінің сау келбетіне сілтеп, оны жоққа шығарады.
'''1989''' — бұл жылды топтың «тоқсаныншы» жылдар шығармасына қою дұрыс болар еді. '''«[[The Miracle]]»''' альбомы өткен жұмыстардан өте өзгеше көрінеді. Фреддидің дауысы сәл өзгерген, ол мұртын алып, строго киіне бастайды. Альбоммен қатар бес сингл жарық көреді. Клиптердің жарық көруі Фреддің ауруы хақындағы қауесетті күшейтеді, бірақ топ мүшелері қауесеттің барлығын жоққа шығарады. «The Miracle» альбомының түсініксіз мұқабасы пікірталасқа Фреддидің аурунан түседі. Альбомның алғашқы әне болып бес минуттық «The Miracle» әні тұрады, бірақ, Queen тобының болашағы туралы «Scandal» әні ойландырады.
=== 1990-шы жылдар ===
Тоқсаныншы жылдар топ үшін 1989 жылы '''«[[The Miracle]]»''' альбомынан басталды. Тіпті музыкадан алыс адам да Меркьюридің даусы соңғы екі альбомда өзгергенін байқай алады. Бәлкім, бұл аурудың болуы шығар, бірақ 1990 жылдың басында Фредди темекі тартуды өкпе ауруы басталып келе жатқандықтан тастап еді.
'''1990''' — Топ туралы ешқандай мәлімет болмайды. Мүшелердің айтуы бойынша, «бәрі жақсы», бірақ топтың өмір салты мен сәнін бір мезгілде түбегейлі өзгертуі жанкүйерлердің таңданысы мен уайымын тудырады. «Queen» «Brit Awards» музыкалық сыйлығын алады да, бұл шығуы Фреддидің жұрт алдында соңғы шығуы болады. Ол тек: «Thank you, goodnight» — деді де, басқа ештеңе айтқан жоқ.
'''1991''' — «Queen» тобының соңғы жылы. Меркьюридің өлерінің алдында '''«[[Innuendo]]»''' альбомы шықты. Көпшілік бұл альбомды топ ең ұлы шығармаларының бірі дейді. Альбом «Innuendo» әнімен басталады. Оның «Bohemian Rhapsody» әніне ұқсастығы бар: алты минуттық, әр түрлі музыка жанрларының бірегейлігі… Екінші тұрған «I’m Going Slightly Mad» әніне ақ-қара түсті өте зұлмат көрінетін, Фреддидің алдағы өлімін көрсететіндей клип түсірілді. Бірақ альбомдағы ең белгілі ән — «The Show Must Go On», онда лирикалық кейіпкер пенделіктің сырын іздейді де өлімнен кейінгі тән және рухани бостандыққа үміттенеді. Әнде былай делінген:
:''Шоу жалғаса беруі керек.''
:''Менің жүрегім қарс айырылуда,''
:''Менің гримім тамып жатса да,''
:''Менің күлкім қалады.''
Әлбетте, «The Show Must Go On» — «Queen» тобының ең үздік әндерінің бірі. Бірақ топтың тарихын білмей, Фреддиге бұл әнді жазу қандай күш-жігер қалағанын білу мүмкін емес. Меркьюридің дауысы ауруын байқатпайды. Жақындап келе жатқан өлімді біле тұра, осындай әнді айтудың өзін елестету қиын. Бұл Брайан Мэй жазған ән арнайы Фредди үшін арналғандай.
Ажалының алдында Меркьюри қайтадан шығарылатын «Bohemian Rhapsody» әнінен түскен табысты түгелдей Теренс Хиггинс атындағы СПИД-пен күресу қайырымдылық қорына аударуды өсиет етті. Ол 1991 жылдың 24 қарашасында қайтыс болды.
'''1992''' — 20 сәуірде лондонның Уэмбли стадионында, қалған топ мүшелерінің ұйымдастыруымен өткен Фредди Меркьюриді еске алу концерті өтті. Сол күні сахнаға Фреддидің дос санаған адамдары шықты: [[Эллиот, Джо|Джо Эллиот]], [[Майкл, Джордж|Джордж Майкл]], [[Аксель Роуз]], [[Элтон Джон]], [[Плант, Роберт|Роберт Плант]], [[Боуи, Дэвид|Дэвид Боуи]], [[Сил Сэмуэл]], [[Роджер Дартлей]], [[Эни Леннокс]], [[Стэнсфилд, Лайза|Лайза Стэнсфилд]] және Меркьюридің сүйікті киножұлдызы Лайза Минелли. Бұл Фредди Меркьюриді еске алу концерті болса, анығында «Queen» тобымен қоштасу болды.
'''1995''' — '''«[[Made in Heaven]]»''' («Сделано на небесах») атты топтың ең соңғы студиялық альбомы шықты. Альбом 1991 жылдың көктемінде Mountain студиясында сессиялық жазбалардан, Фреддидің жеке альбомында екі жаңартылған әндерден, Роджер Тейлор тобының бір әнінен және бұрындары жарық көрмеген әндерден жасақталды. Айта кететіні, «A Winter’s Tale» — Фреддидің шығарған соңғы әні болса, «Mother Love» әні оның ең соңғы жазбасы болды.
=== Бүгінгі күні ===
Бүгінгі күн туралы Джон Дикон: «Жалғастырудың маңызы жоқ. Фреддиді ауыстыру мүмкін емес». 1995 жылдан кейін ол өзінің музыкалық мансабын тоқтатып, тек 1997 жылы ғана сахнада бір рет пайда болды. Дегенмен де, Брайан мен Роджер басқа орындаушылармен бірге орындауды жалғастырып жатыр.
Меркьюридің өлімінен кейін концерттер мен жазбаларда Джордж Майкл, Робби Уильямс және Five тобы орындады. Бірақ, Пол Роджерс атты британ блюз-рогының өкілімен жасаған жұмыс өте жемісті болды. Жоба «Queen + Paul Rogers. Return of the Champions» деп аталады. Музыканттар гастрольды турнелермен шығып, «Queen» тобының дәстүрлі әндерін орындап, қалың көпшілікті күні бүгін де жинауда.
== Жетістіктері ==
* 2000 жылы 190 мың адамның қатысуымен жүргізілген сауалнама бойынша «Bohemian Rhapsody» мыңжылдықтың үздік әні болып таңдалды, ол тіпті Джон Леннонның атышулы «Imagine» әнінен ілгері шықты. Бұл хит-парадтың оныншын орнын «Under Pressure» алды.
* 2005 жылы 3500 музыка тыңдармандары Фредди Меркьюриді бүкіл заман және халықтардың үздік вокалист ретінде таңдады, Брайан Мэй ең үздік жетінші гитарист болды, Роджер Тейлор үздік соқпалы аспапшылардың сегізіншісі болды.
* 2006 жылы «Greatest Hits» топтамасы Ұлыбританиядағы ең сатылмалы күйтабақ болып танылды. Барлығы 5,4 млн копиясы сатылған.
* 2006 жылы «Greates Hits» топтамасы Itunes Store-да ең жиі жүктелген альбом болып танылды. Барлығы 2,27 млн рет жүктелген.
* 2007 жылы BBC-дің 20.000-нан астам тыңдармандары Queen-ді британияның ең үздік рок-группасы ретінде таныды.
== Queen рекордтары ==
* Ұлыбританияның үздік 20 альбомдар қатарында бір мезгілде төрт альбомы тұрған топ: «Queen», «Queen II», «Sheer Heart Attack», «A Night At The Opera» — бұл 1975 жылы болды.
* Қайта шығарылғаннан кейін британ чартының бірінші орнына қайта көтерілген әні бар алғашқы топ: Bohemian Rhapsody — 1975 және 1991 жылдары болған.
* Ұлыбритания әнұранын алғашқы жазып оны өз концерттерінде орындаға алғашқы топ.
* Фан-клуб мүшелерін бейнеклип түсіру үшін шақырған алғашқы топ («We Are The Champions»).
* Бразилияда концерт қойған алғашқы топ (1981 жылдың наурыз айы).
* Бірнеше күннің ішінде бір стадионда үш концерт қойған алғашқы топ: Valez Sarfield (Буэнос Айрес) — 1981 жылдың 28 ақпаны, 1 және 8 наурызы.
* Бейнеклиптерінің топтамасын («Greatest Flix») алғашқы шығарған топ.
* «Rock In Rio» фестивалінде орындауын алғаш видеоға шығарған топ (1985). Queen видео шығаруға құқық алған жалғаз топ болды.
* Жарық қондырғысынсыз концерт қойған алғашқы топ. Мельбурнда бүкіл жарықтандыру жүйесі істен шыққан болатын.
* Бір мезгілде Ұлыбританияның «Channel Four» және «Independent Radio Network» каналдарында концерті қатар жүрген алғашқы топ.
* Шығыс Еуропа елінің стадионында алғашқы концерт қойған топ (Венгрия, Непсштадион).
* Бейнесингл шығарған алғашқы топ.
* Өз студиясын сатып алған алғашқы топ (Mountain Studios).
* Жетекшісі әлемдік опера жұлдызымен қосылып альбом жазған алғашқы топ ([[Кабалье, Монтсеррат|Монтсеррат Кабалье]], «Barcelona»).
* Уолт Дисней компаниясы бейнеклибіне анимация жасаған алғашқы топ («These Are The Days Of Our Lives»).
* Queen алғашқы болып нағыз хиттерін топтастырып жинап шығарған топ болды («Greatest Hits»): топтамадағы әндер қашанда болсын британ чарттарының он үздігіне кірген.
* Топтың барлық альбомдары алғаш рет компакт-дискке шығарылды.
* «[[Billboard]]» атты американ сыйлығын үш түрлі Disco, Rock/Pop және R&B жанрларында «Another One Bites The Dust» әні үшін алған алғашқы британ тобы.
* Аргентина чартында «Love Of My Life» синглы бір жылдан астам тұрды.
* Бір аптаның ішінде аргентин чартын он альбомы жоғарғы он жолды алып тұрған топ.
* Германияда өткен тарихтағы «тірі» орындауда ең көп көрермен жинаған топ (Manheim, 78 мың адам).
* Гайд Парктегі концертіне 160000 адам келді (1976), Сан-Паулуда — 131000 адам (1981), Рио-де-Жанейрода — 250000 адам (1985), Небуорт-Паркта 120000 адам жиналды (1986).
* Queen тобының екі әні АҚШ-тың екі радиостанцияларында бірге ойналатын жалғыз топ («[[We Will Rock You]]» және «We Are The Champions»).
* Тек [[The Beatles]] тобында ғана Ұлыбританияның Top 10 үздік әндерінде сингл саны көбірек болды.
* Queen — синглдары төрт онжылдық бойына (60-ыншы, 70-інші, 80-інші, 90-ыншы, 2000-ыншы) британ синглдарының чартында бірінші орынды иемденген жалғыз топ.
== Студиялық альбомдар ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
|-
!Шыққан жылы
!Альбом
!Чарттағы ең жоғарғы орны
|-
|1973 жылдың 13 шілдесі
|«Queen»
|#24 Ұлыбритания
|-
|1974 жылдың 8 наурызы
|«Queen II»
|#5 Ұлыбритания
|-
|1974 жылдың 8 қарашасы
|«[[Sheer Heart Attack]]»
|#2 Ұлыбритания
|-
|1975 жылдың 21 қарашасы
|«[[A Night at the Opera (альбом Queen)|A Night At The Opera»]]
|#1 Ұлыбритания, Австралия, Финляндия, Нидерланд
|-
|1976 жылдың 18 желтоқсаны
|«[[A Day at the Races]]»
|#1 Ұлыбритания, Нидерланд, Жапония
|-
|1977 жылдың 28 қазаны
|«[[News of the World (альбом)|News of the World»]]
|#1 Франция, Нидерланд, Португалия
|-
|1978 жылдың 14 қарашасы
|«[[Jazz (альбом)|Jazz»]]
|#1 Португалия
|-
|1980 жылдың 30 маусымы
|«[[The Game]]»
|#1 Ұлыбритания, АҚШ, Португалия, Аргентина, Канада
|-
|1980 жылдың 8 желтоқсаны
|«[[Flash Gordon (альбом)|Flash Gordon»]]
|#1 Аустрия
|-
|1982 жылдың 25 мамыры
|«[[Hot Space]]»
|#1 Аустрия
|-
|1984 жылдың 27 ақпаны
|«[[The Works]]»
|#1 Португалия, Нидерланд
|-
|1986 жылдың 3 маусымы
|«[[A Kind of Magic]]»
|#1 Ұлыбритания
|-
|1989 жылдың 30 мамыры
|«[[The Miracle]]»
|#1 Ұлыбритания, Аустрия, Финляндия, Германия, Нидерланд,<br />Швейцария
|-
|1991 жылдың 4 ақпаны
|«[[Innuendo]]»
|#1 Ұлыбритания, Финляндия, Германия, Италия, Нидерланд,<br /> Португалия, Швейцария
|-
|1995 жылдың 6 қарашасы
|«[[Made in Heaven]]»
|#1 Ұлыбритания, Аустрия, Финляндия, Дания, Германия, Италия,<br /> Нидерланд, Польша, Португалия, Испания, Швейцария, Швеция
|-
|}
== Концерттік альбомдар мен топтамалар ==
* «[[Merry Christmas (альбом)|Merry Christmas»]]
* «Live In Cologne»
* «Live Killers»
* «Rock In Japan»
* «Live Magic»
* «[[Live at Wembley Stadium|Live At Wembley’86»]]
* «At The BBC»
* «Queen In Nuce»
* «Queen Rocks»
* «[[Queen On Fire: Live At The Bowl]]»
* «Greatest Hits»
* «[[Stone Cold Classics]]»
== Queen DVD-да ==
* «Greatest Video Hits 1»
* «Greatest Video Hits 2»
* «Live at Rainbow»
* «Live In Hammersmith Odeon»
* «Live In Rio»
* «Rock In Japan»
* «[[We Will Rock You]]»
* «[[Queen On Fire: Live At The Bowl]]»
* «[[Live In Budapest]]»
* «[[Live at Wembley Stadium]]»
* «Jewels»
== Сілтемелер ==
{{commonscat|Queen}}
* [http://www.queenonline.com/ Queen тобының ресми сайты]
* [http://queen.mp3hq.org/ Queen тобының сайты]
* [http://www.queenrocks.ru/ QueenRocks.Ru] — Queen тобы туралы көптеген маңызды мәліметтер жинақталған ресейлік сайты; ресейлік фан-клубы
* [http://www.queen.org.ua www.queen.org.ua] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220315070834/http://www.queen.org.ua/ |date=2022-03-15 }}
* [http://serryfunster.narod.ru/ Queen Web Guide]
* [http://www.rockpoplyrics.com/queen.php Ән мәтіндері] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070227145634/http://www.rockpoplyrics.com/queen.php |date=2007-02-27 }}
{{Суретсіз мақала}}
{{wikify}}
[[Санат:Queen]]
[[Санат:Ұлыбритания рок топтары]]
[[Санат:Billboard Hot 100-де топ бастаған орындаушылар]]
{{stub}}
ti407hz9vcohlbjphdrk977610i02i0
Уикипедия:Форум/Жаңалықтар
4
6718
3592007
3588873
2026-04-26T00:57:58Z
MediaWiki message delivery
28897
/* Request for comment (global AI policy) */ жаңа бөлім
3592007
wikitext
text/x-wiki
{{/Header}}<!-- Бұл жолды өшірмеңіз, АСТЫНА жазыңыз! және == Тақырып аты == қосып жазғанды ұмытпаңыз -->
{{Жинақталған мазмұн|30|400}}
== ''The Signpost'': 15 January 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/From the editors|Looking back, looking forward]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Traffic report|The most viewed articles of 2024]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/In the media|Will you be targeted?]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Technology report|New Calculator template brings interactivity at last]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Essay|Meet the Canadian who holds the longest editing streak on Wikipedia]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Opinion|Reflections one score hence]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/News and notes|It's a new dawn, it's a new day, it's a new life for me... and I'm feeling free]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Serendipity|What we've left behind, and where we want to go next]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Op-ed|Elon Musk and the right on Wikipedia]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/In focus|Twenty years of The Signpost: What did it take?]]
* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Arbitration report|Analyzing commonalities of some contentious topics]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Humour|How to make friends on Wikipedia]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:57, 2025 ж. қаңтардың 15 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28061132 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:11, 2025 ж. қаңтардың 24 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Презентация «Как ИИ может помочь вам в вашей жизни в Википедии?» ==
Уважаемые участники,
CEE Hub приглашет вас принять участие в первом мероприятии из серии специально для русскоязычного сообщества Викимедиа. Эта инициатива призвана объединить участников, энтузиастов и экспертов со всего региона CEE (Центральной и Восточной Европы), а также Центральной Азии для обмена опытом и сотрудничества в продвижении проектов Викимедиа.
Эта серия открыта для всех русскоязычных участников Викимедиа, независимо от уровня опыта.
* '''Даты:''' в течение 2025 года (подробное расписание будет опубликовано в ближайшее время)
* '''Формат:''' через Zoom
* '''Язык:''' английский или украинский с последующим переводом на русский.
Участие может быть анонимным, и мы не планируем записывать вопросы.
Зарегистрироваться на первое мероприятие, «Как ИИ может помочь вам в вашей жизни в Википедии?» Наталия Цвик, (до недавнего времени исполнительный директор Викимедия Польша) можно '''[[meta:Event:Как ИИ может помочь вам в вашей жизни в Википедии? Наталия Цвик|здесь]]'''.
3 февраля, понедельник: 16:00 UTC / 17:00 CET / 18:00 EET / 21:00 UZT / 22:00 KGT
От себя добавлю, что видела её презентацию на Украинской викиконференции, и это было интересно и полезно.--[[Қатысушы:Victoria|Victoria]] ([[Қатысушы талқылауы:Victoria|талқылау]]) 14:46, 2025 ж. қаңтардың 28 (+05)
== Feminism and Folklore 2025 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;>
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<center>''{{int:please-translate}}''</center>
Dear Wiki Community,
You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]].
This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']
Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
We look forward to your immense coordination.
Thank you and Best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]'''
::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 07:35, 2025 ж. қаңтардың 29 (+05)
== Wiki Loves Folklore is back! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{int:please-translate}}
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.
You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest.
You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.
Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance.
'''Kind regards,'''
'''Wiki loves Folklore International Team'''
--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 07:35, 2025 ж. қаңтардың 29 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26503019 тізімін пайдаланып User:Tiven2240@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.
This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review.
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:48, 2025 ж. ақпанның 3 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 7 February 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Recent research|GPT-4 writes better edit summaries than human Wikipedians]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/News and notes|Let's talk!]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Opinion|Fathoms Below, but over the moon]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/In the media|Wikipedia is an extension of legacy media propaganda, says Elon Musk]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Community view|24th Wikipedia Day in New York City]]
* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Arbitration report|Palestine-Israel articles 5 has closed]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Traffic report|A wild drive]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:59, 2025 ж. ақпанның 7 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28179470 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Hello everyone!
[[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.
This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.
'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.
Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language & Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].
We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
<section end="message"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:29, 2025 ж. ақпанның 22 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 тізімін пайдаланып User:SSethi (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 27 February 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/News and notes|Administrator elections up for reapproval and 1bil GET snagged on Commons]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Serendipity|Guinea-Bissau Heritage from Commons to the World]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Technology report|Hear that? The wikis go silent twice a year]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/In the media|The end of the world]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Recent research|What's known about how readers navigate Wikipedia; Italian Wikipedia hardest to read]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Opinion|Sennecaster's RfA debriefing]]
* Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Tips and tricks|One year after this article is posted, will every single article on Wikipedia have a short description?]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Community view|Open letter from French Wikipedians says "no" to intimidation of volunteer contributors]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Traffic report|Temporary scars, February stars]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Essay|The source, the whole source, and nothing but the source]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Obituary|Ümüt Çınar (Kmoksy) and Vinícius Medina Kern (Vmkern)]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:31, 2025 ж. ақпанның 27 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28313070 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.
I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 23:51, 2025 ж. наурыздың 7 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== An improved dashboard for the Content Translation tool ==
<div lang="en" dir="ltr">
{{Int:hello}} Wikipedians,
Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}.
The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device.
With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below.
[[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic). Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]]
[[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]]
We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''.
Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread.
Thank you!
On behalf of the Language and Product Localization team.
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 07:55, 2025 ж. наурыздың 13 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 тізімін пайдаланып User:UOzurumba (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 22 March 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/From the editor|''Hanami'']]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/News and notes|Deeper look at takedowns targeting Wikipedia]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/In the media|The good, the bad, and the unusual]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Recent research|Explaining the disappointing history of Flagged Revisions; and what's the impact of ChatGPT on Wikipedia so far?]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Traffic report|All the world's a stage, we are merely players...]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Gallery|WikiPortraits rule!]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Essay|Unusual biographical images]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Obituary|Rest in peace]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:11, 2025 ж. наурыздың 22 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28391577 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.
Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months.
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community so they can participate as well.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 07:04, 2025 ж. сәуірдің 4 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 9 April 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Special report|Wikipedian and physician Ziyad al-Sufiani reportedly released from Saudi prison]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/In focus|WMF to explore "common standards" for NPOV policies; implications for project autonomy remain unclear]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/In the media|Indian judges demand removal of content critical of Asian News International]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/News and notes|35,000 user accounts compromised, locked in attempted credential-stuffing attack]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Op-ed|How crawlers impact the operations of the Wikimedia projects]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Opinion|Crawlers, hogs and gorillas]]
* Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Debriefing|Giraffer's RfA debriefing]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Obituary|RHaworth, TomCat4680 and PawełMM]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Traffic report|Heigh-Ho, Heigh-Ho, off to report we go...]]
* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/News from Diff|Strengthening Wikipedia’s neutral point of view]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Comix|Thirteen]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 23:25, 2025 ж. сәуірдің 9 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28494227 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}
Hello, dear Wikipedians!<br/>
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language!
The most active contesters will receive prizes.
If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.
<br/>
We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]])
</div>
21:11, 2025 ж. сәуірдің 16 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 тізімін пайдаланып User:Hide on Rosé@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community so they can participate as well.
In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:34, 2025 ж. сәуірдің 17 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Global bot approval request for KiranBOT ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
{{int:hello}}!
I apologise for sending the message in English. {{int:please-translate}}.
In accordance to [[:m:Bot policy#Global bots|the policy]], this message is to notify you that there is a new approval request for a global bot.
The discussion is available at [[:m:Steward requests/Bot status#Global bot status for KiranBOT|Steward requests/Bot status#Global bot status for KiranBOT]] on Meta.<br />Kindly note that the request will remain open for 14 days starting today.
Thank you for your time.
Best regards,<br />[[Қатысушы:Usernamekiran|Usernamekiran]] ([[Қатысушы талқылауы:Usernamekiran|талқылау]]) 14:17, 2025 ж. сәуірдің 19 (+05)
<!-- Message manually sent by User:usernamekiran@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&oldid=28423712 -->
== Sub-referencing: User testing ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]]
<small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small>
Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further:
#'''Try it out and share your feedback'''
#:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher.
#'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs'''
#:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''.
We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well.
Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 20:03, 2025 ж. сәуірдің 28 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 тізімін пайдаланып User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.
In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" />
</div>
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 08:41, 2025 ж. сәуірдің 29 (+05)</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 1 May 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News and notes|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News and notes]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In the media|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In the media]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Recent research|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Recent research]]
* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Arbitration report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Arbitration report]]
* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Discussion report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Discussion report]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Traffic report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Traffic report]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Disinformation report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Disinformation report]]
* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News from the WMF|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News from the WMF]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Humour|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Humour]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Comix|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Comix]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In focus|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In focus]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Community view|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Community view]]
* Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Debriefing|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Debriefing]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Gallery|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Gallery]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Obituary|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Obituary]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:20, 2025 ж. Мамырдың 2 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28562138 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== CEE Meeting 2025 ==
=== Nurtenge ===
Қайырлы таң/күн/кеш/түн, құрметті Қазақша Уикипедия қауымдастығы! Осы жылғы қыркүйек айында өтетін [[:meta:CEE Meeting 2025|CEE Meeting 2025]] конференциясына қазақ тілді делегация ретінде өзімді ұсынамын. Өткен жылы да мен өзімді [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2024|ұсынған]] болатынмын. Өкінішке қарай, жеке себептерге байланысты менің қатысудан бас тартуыма тура келді. Осы жылы олай тағы да қайталамауға уәде беремін. Осыған дейін әртүрлі халықаралық уикиконференциялар мен кездесулерге қатысып көрген соң менің әжептәуір тәжірибем бар. Және де сол тәжірибемді осы CEE Meeting-ке алғашқы рет қатысу арқылы молайтқым келеді. Халықаралық тәжірибе алу мен жаңа уикимедиашылармен танысу уики-үлесіме жақсы жағынан әсер ететініне сенімдімін. — [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 06:50, 2025 ж. Мамырдың 12 (+05)
#{{Қолдаймын}} [[Қатысушы:Yessentaikyzy|Yessentaikyzy]] ([[Қатысушы талқылауы:Yessentaikyzy|талқылау]]) 09:12, 2025 ж. Мамырдың 12 (+05)
#{{Қолдаймын}}. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:56, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} – [[Қатысушы:Салиха]]--Салиха 17:50, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:32, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]]) 21:05, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қарсымын}}, жөні түзу мақаланы жоюға ұсынды. --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 22:35, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қарсымын}}, шыныменде өте күмәнді өңдеме болды. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:06, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:59, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
#{{Қолдаймын}} — [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Sagzhan|талқылау]]) 06:17, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қарсымын}}, былтырғы себеппен. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 09:45, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
# {{Қолдаймын}} — [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 10:58, 2025 ж. мамырдың 17 (+05)
# {{Қолдаймын}} --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:24, 2025 ж. мамырдың 19 (+05)
#{{Қарсымын}} --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 23:06, 2025 ж. мамырдың 20 (+05)
#{{Қолдаймын}}, бұрынғы іс-шаралардан тәжірибесі бар қатысушы, қауымдастығымызды халықаралық деңгейде көрсете алатындай ағылшын тілін жақсы меңгерген [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 00:27, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- Іске сәт! [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 23:29, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- --[[Қатысушы:Alphy Haydar|Alphy Haydar]] ([[Қатысушы талқылауы:Alphy Haydar|талқылау]]) 18:04, 2025 ж. мамырдың 25 (+05)
#{{Қарсымын}} --[[Қатысушы:Шешен Исмаил|Шешен Исмаил]] ([[Қатысушы талқылауы:Шешен Исмаил|талқылау]]) 15:31, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
:{{@|Шешен Исмаил}} даусыңызға рақмет! Не үшін қарсы екеніңізді жазып өтсеңіз? -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 10:00, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
# {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылау]]) 19:21, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
=== Muzaffar ===
Ассалаумағалайкум Қазақша Уикипедия қауымдастығы. Мен 2025 жыл қыркүйекте өтетін [[:meta:CEE Meeting 2025|CEE Meeting 2025]] конференциясына баруға кандидат ретінде өзімді ұсынамын. Осы кезге дейін халықаралық конференциялар мен марафондардан көп тәжірибе жинадым. Әр айда белсенді 10 қатысушылар тізіміндемін. Халықаралық конференцияда қатысу келесі уикипедиядағы белсенділігімге оң нәтиже береді деген үміттемін. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 13:00, 2025 ж. Мамырдың 12 (+05)
#{{Қолдаймын}}. Менің ойымша Мұзаффар Уикипедия концепциясын жақсы түсінеді. Сонымен қатар, қазақ тіліндегі Уики қауымдастығының ішінде өзін өте белсенді көрсете білді --Алмас Мұстафа 12:40, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} – [[Қатысушы:Салиха]]--Салиха 17:51, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} [[Қатысушы:Yessentaikyzy|Yessentaikyzy]] ([[Қатысушы талқылауы:Yessentaikyzy|талқылау]]) 18:27, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} [[Қатысушы:Alpasli|Alpasli]] ([[Қатысушы талқылауы:Alpasli|талқылау]]) 20:11, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қарсымын}} --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:18, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
#{{Қолдаймын}} – Мен википедияға үлес қосқандардың барлығын бағалаймын. Мұзаффар өзбекше және қазақша Уикипедияларға да үлкен үлес қосуда. — [[Қатысушы:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Mirzoulugʻbek|талқылау]]) 20:45, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:00, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қолдаймын}} — [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Sagzhan|талқылау]]) 06:15, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қарсымын}}, былтырғы себеппен. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 09:48, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
##[[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2024|Былтырғы себепте]] мені атап өтпеген сияқты сіз? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 10:07, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қолдаймын}} [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:27, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қолдаймын}} — [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 11:02, 2025 ж. мамырдың 17 (+05)
#{{Қарсымын}} --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 23:11, 2025 ж. мамырдың 20 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Mahmud Abduvaliyev|Mahmud Abduvaliyev]] ([[Қатысушы талқылауы:Mahmud Abduvaliyev|талқылау]]) 23:13, 2025 ж. мамырдың 20 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- Сәттілік! [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 23:30, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
#{{Қарсымын}} --[[Қатысушы:Шешен Исмаил|Шешен Исмаил]] ([[Қатысушы талқылауы:Шешен Исмаил|талқылау]]) 15:31, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
# {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылау]]) 19:21, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
=== Batyrbek ===
Қайырлы күн, әріптестер! Биыл Грекияның Салоники қаласында болатын [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Meeting_2025/Registration CEE Meeting 2025] конференциясына біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. Конференция тек ағылшын тілінде өтеді. Онда қатысушылар арасынан қауымдастыққа қатысты шешім шығаруға қатысатын адамдар болғаны жақсы деген ұсыныс бар. '''Соған байланысты өз үміткерлігімді ұсынамын'''. Көбіңіз білетіндей, Қазақ Уикипедиясында админ әрі бітікші қызметін атқарамын. Уикипедияға қатысты іс-шаралар ұйымдастыруда да тәжірибем бар. Жақында өткен [https://meta.wikimedia.org/wiki/Central_Asian_WikiCon_2025/Team/kk Орталық Азия WikiCon конференциясының ұйымдастырушылары қатарында болғам]. Бұған дейін 2017, 2018, 2022 жылдардағы CEE конференцияларына қатысқам. Биылғы жиында басқа уики-қауымдастықтарға өз қауымдастығымыз туралы айтып, жаңа идеялар әкелетін жоспарым бар. Қауымдастық атынан баратын болғандықтан, бастапқыда сіздердің дауысыңыз керек. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:54, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} – ұсынысыңыз орынды. [[Қатысушы:Салиха]]--Салиха 17:42, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}}. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 19:13, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]]) 21:04, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} Batyrbek қазақ тіліндегі Уикипедияға үлес қосып жүрген көрнекті уикипедияшы. Бұл Википедияшы соңғы жылдары Қырғызстандағы бірнеше студенттермен тәжірибесімен бөліскен кәсіби википедияшылардың бірі. — [[Қатысушы:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Mirzoulugʻbek|талқылау]]) 20:51, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
#{{Қолдаймын}} – --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:29, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Орел Карл|Орел Карл]] ([[Қатысушы талқылауы:Орел Карл|талқылау]]) 17:46, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 11:03, 2025 ж. мамырдың 17 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 14:26, 2025 ж. мамырдың 18 (+05)
#{{Қолдаймын}}. Айтып жатқан жоспарларыңызды көрсетсеңіз --Алмас Мұстафа 13:03, 2025 ж. мамырдың 19 (+05)
#{{Қолдаймын}} --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:24, 2025 ж. мамырдың 19 (+05)
#{{Қарсымын}} --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 23:13, 2025 ж. мамырдың 20 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:23, 2025 ж. мамырдың 20 (+05)
#{{Қолдаймын}}, жақсы өкіліміз бола алатын қатысушы, Уикипедияда да, конференцияларда да тәжірибесі бар [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 00:31, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 23:33, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- --[[Қатысушы:Alphy Haydar|Alphy Haydar]] ([[Қатысушы талқылауы:Alphy Haydar|талқылау]]) 18:06, 2025 ж. мамырдың 25 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Шешен Исмаил|Шешен Исмаил]] ([[Қатысушы талқылауы:Шешен Исмаил|талқылау]]) 15:34, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
:@Mustafaalmas, шамамен [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3A%D0%91._%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%E2%80%93_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B осындай], бірақ әлдеқайда жаңартылған презентация жасамақпын, сондай-ақ конференция тақырыбына сай (problem solver) бейімдейтін жоспарым бар.
@Джамбульский, пікіріңізге рахмет! Не үшін қарсы екеніңізді білсем деп едім. Мүмкін жақсарту керек бір нәрсе бар шығар. Айтып жіберсеңіз. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 17:34, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)
# {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылау]]) 19:21, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
=== Nurken ===
Армысыңдар, әріптестерім! Жоғарыдағы үміткерлердей өзімді осы жылғы қыркүйектегі CEE Meeting 2025 конференциясына ұсынамын. Осы мамырдағы [https://meta.wikimedia.org/wiki/Youth_Conference_2025 CEE Жастар конференциясында] қазақтілді қоғамдастықтың өкілі болған да мен едім. Тәжірибесі бар, ағылшын тілін меңгерген, CEE қоғамының мүшелерін танитын қатысушы ретінде өзімді нашар емес үміткер деп көремін. Қазақша Уикипедияда администратор атағым да бар. Халықаралық әріптестікті одан әрі нығайтуға, жобамызға одан әрі үлес қосуға үнемі дайынмын. Болашақ жоспарлар қатарында Қазақша Уикипедияның әлеуметтік желілеріне назар аудару, мүмкін халықаралық edit-a-thon (өңдеу марафондарын) ұйымдастыру бар. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 05:16, 2025 ж. мамырдың 27 (+05)
# {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 20:27, 2025 ж. мамырдың 27 (+05)
# {{Қолдаймын}} [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:58, 2025 ж. мамырдың 27 (+05)
# {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 01:32, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
:@[[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ұлы мәртебелім, бұл айтқандарыңыз тым қарапайым, ұлы мәртебеліңізге лайық емес. Сіз бұл мінберде өте үлкен миссия, өте үлкен мақсат туралы сыр шертуіңіз керек.
:Мәңгі лаулап жану үшін ғаламда,
:Үлкен бақыт табу үшін ғаламда,
:Үлкен болып қалу үшін ғаламда,
:Үлкен арман керек екен адамға
:[[Мұхтар Шаханов]]
:[[Қатысушы талқылауы:Arystanbek/Мұрағат/1#Үлесіңіз|Мында жазғанымды]] 4-5 жылдан кейін оқып шынымен мынаны мен жаздым ба деп ойланатын кездерім болады. Бір емес бірнеше рет 2 жылға кетіп қайта қайта орала беруімнің мәнісі де осында шығар, білмеймін. Сондықтан әлдеқайда ұлы мақсаттарды армандап қияли болып жазсаңыз менде сізге өз дауысымды беремін. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 06:13, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Шешен Исмаил|Шешен Исмаил]] ([[Қатысушы талқылауы:Шешен Исмаил|талқылау]]) 15:34, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
# {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылау]]) 19:21, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
===Қорытынды===
Дауыс беру нәтижесінде:
[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] және [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] көп дауыс жинап, конференцияға қатысуға лайықты деп табылды. Сәттілік тілейміз! --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 21:05, 2025 ж. маусымның 10 (+05)
: {{@|Нұрлан Рахымжанов}}, бауырым, Nurtenge деген қатысушы керекті 75% дауыс жинай алмады ғой. 29% қарсы болды емеес пе... --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 03:00, 2025 ж. маусымның 11 (+05)
::@[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] байқауымша бірнеше адам бірігіп ұйымдасқан түрде қарсы шығып отырған сияқтысыздар, немесе бір адам бірнеше тіркелгі жасап бір адам бірнеше рет дауыс беріп отырған сияқты. Ал мына қатысушы есіміңіз бірден бұғаттауға лайық деп санаймын. Біз мында қазақша орта қалыптастырамыз, мәңгүрттікке қарсы күресеміз, қазақ тілінің қолданыс аясын кеңейтеміз деп үлес қосып жүрміз ал сен сияқтылар кері кетіп прогеске қарсы шығып регреске кетіп барасыңдар. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 07:07, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
:::Ал менің байқауымша сен өте тәрбиесіз баласың! Біріншіден, жасы үлкен адамдарға ізет білдіріп жазғаның жөн. Екіншіден, менің жазғаным саған емес, басқа адамға арналған еді. Үшіншіден, менің осы сайттағы есіміме қатысты не шатағың бар? Мен сенің есімің туралы ештеңе айтып отырған жоқпын ғой. Мысалы, ол неге түрлі-түсті болып жазылған, бұл гомосексуализм бе? Неге латын әліпбиін пайдаландың, тыңшысың ба? Көрдің ба, ондай қарапайым дүниелерге қадала берме. Төртіншіден, өзің сияқты өз дауысымды еркін беріп отырмын, жоқ жерден қастандық іздей берме. Бесіншіден, менің зиянды деп санайтын өңдемелерімді атап шық, әйтпесе құр нақақа жала жапқаннан не пайда??? --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 13:52, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::Несіне кектеніп, мазаң кетіп отыр? Жасың қай жерде жазылған еді? Оны қайдан білейік? Тап үлкен болсаң, жасыңа сай болсайшы! Өз қазағыңды көре алмай, әр жерде қарсылық білдіріп жүргенің аз ба? Не өзің үміткер болмайсың, не үміткерді қолдамайсың да! Уикипедияда бір де бір дұрыс белсенділігіңді көрмедім, тек талқылауға кіріп жұртқа әңгіме айтасың да жүресің. Сөзің мен ісіңді дұрыстамағанша саған ешқандай сыйластық жоқ! Ескертемін, бұлай жалғаса берсе аяусыз бұғаттаймын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:19, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::: Енді қарасаш, Nurtenge деген бала [[Эрнест Төреханов|қазақтың дана жазушысын]] көре алмай, оны ешкіммен ақылдаспай жоюға ұсынды. Бұл нақұрыстың қылығы емес пе? Оған неге ешкім ештеңе демеді? Былтыр осы сияқты тағы біреше мәселе туындап еді, бірақ ол дұрыс жауап беруден қашқақтай бастады. Санасы аздау бір қатысушы екен. --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 14:50, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::Сенің сол мақалаға қолыңның ұшы да тимеген ғой. Сақтап қалуға да тырыспағансың. Ол мақала әлі жойылмаған, тек жоюға ұсынылған. Сенің сол мақаланы реттеп, толықтырып, жаңартуға қарайтын уақытың болды ғой.
::::::Былай келісейік: мен мақаладан «жедел жойылсын» үлгісін және бұғаттауыңды алып тастаймын, бірақ сен ойыңды өзгерт — 10 күн ішінде сол мақаланы толықтыр, қосатын дерегіңді қос және қарсылық білдіруді тоқтат. Егер нәтиже болмаса, мақаланы да жоямын, сені де қайтадан бұғаттаймын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:13, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::: Бауырым, сен өйтіп сөйлеме... Ондай талаптарыңды бас-аяғы бар мақаланы жоюға ұсынған адамға айт. Мынау кім, досың ба? Ертең ол Есенберлинді және Әуезовты жоюға ұсынса, тағы да лям-мим демей тыныш отырасың ба? --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 15:25, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::::Мен саған тиімді жағын айтамын.
::::::::Жедел жоюға ұсынылған себептері міне: Энциклопедиялық маңызы жоқ, қысқа мақала, жетім мақала, мақала сапасы төмен.
::::::::Саған жақсы мақала болып көрінгенімен, бұл уикипедияның ережелеріне қайшы. Мақалада тек Еңбек жолы мен Шығармалары бар. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:35, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::::: Уикипедия не көп, ереже көп қой. Нақты қай ережеге қайшы? Сосын энциклопедиялық маңызы жоқ дегенді қалай түсінуге болады? Мысалы мен оны көріп тұрмын. Мақала көлемі туралы айтсаң да жақсы болады. Сапа жағынан нақты қай жері ұнамай тұр? Ашып айтсаш... --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 16:16, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::::::@[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] [[Уикипедия:Маңыздылық]] осы бетті оқып шығыңыз, сосын қатысушы есіміңізді өзгертуге сұраныс жіберіңіз, түрлі түсті тек гомосексуализмнің симболы емес әр жерде тіпті табиғаттың өзінде бар, мысалы [[кемпірқосақ]]. Ал латынға келсек әлемнің көп бөлігі латынды қолданады, көп ел бір жазу түрін қолданса олардың арасындай қарым-қатынас жеңілдеп байланыс арады, кейбір елдер қырсығып латынға көшпей жатыр, мысалы біз, мына жазу орыстың жазуы, кейбір елдер өздерінің төл жазуын мәдени байлық ретінде бағалап керісінше сол өз жазуларын сақтап қалғысы келеді. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:23, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::::::: Ережені оқыдым делік. Бірақ мақала соның нақты қай тұсына қайшы? Және бір өтініш - кемпірқосақ туралы айта бермеш. --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 20:09, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::::::::@[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] айта берген жоқпын, бірінші рет айтып тұрмын. Сіз айтқан мақала маңызды болмағасын жойған болуы мүмкін. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:03, 2025 ж. маусымның 13 (+05)
::::::::::::: Мәңгүрт болсаң, жоя бер... --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 23:54, 2025 ж. маусымның 13 (+05)
::::::: 1nter pares, көрдің ба, сен досыңды жақтаймын деп, өзің де өтірік сылтауларға қосылдың. Бұл мақала ешбір ережеге қайшы болып тұрған жоқ, сондықтан оны жоюға нақұрыс қана ұсынады. --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 23:45, 2025 ж. маусымның 13 (+05)
::::::::Қатырасың... Мен саған мақаланы жоюға ұсынған кездегі себептерді жібердім, ал сен болсаң, әлі көпіріп отырсың. Басқа дұрыс мақалалармен салыстырып көр. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:51, 2025 ж. маусымның 13 (+05)
== ''The Signpost'': 14 May 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/News and notes|WMF to kick off new-CEO quest as Iskandar preps to move on — Supreme Court nixes gag of Wiki page for other India court row on ANI — code-heads give fix-up date for Charts in lieu of long-dead Graph gizmo]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/In the media|Wikimedia Foundation sues over UK government decision that might require identity verification of editors worldwide]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Disinformation report|What does Jay-Z know about Wikipedia?]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/In focus|On the hunt for sources: Swedish AfD discussions]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Technology report|WMF introduces unique but privacy-preserving browser cookie]]
* Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Debriefing|Goldsztajn's RfA debriefing]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Obituary|Max Lum (User:ICOHBuzz)]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 2)]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Comix|Collection]]
* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/From the archives|Humor from the Archives]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:01, 2025 ж. Мамырдың 15 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28671646 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].
You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.
If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|талқылау]])</bdi> 03:07, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''
Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too.
We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.
You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 20:26, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 тізімін пайдаланып User:Sannita (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]''
Dear all,
This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.
The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].
Here are the key planned dates:
* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated
Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].
'''Call for Questions'''
In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]
'''Election Volunteers'''
Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]
Thank you!
[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results
[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter
[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024
[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles
[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ
[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates
Best regards,
Victoria Doronina
Board Liaison to the Elections Committee
Governance Committee<section end="announcement-content" />
</div>
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 08:07, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 тізімін пайдаланып User:RamzyM (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Hello everyone,
''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''
The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''.
This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.
The three main features of this extension are:
* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
* '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
* '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.
'''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.
The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])
If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.
Thank you! <section end="message"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|талқылау]]) 21:47, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)</bdi>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 тізімін пайдаланып User:Udehb-WMF@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Стратегия 2030 ==
Армысыздар! Бұл тақырыпта мақала бар ма? Қайдан көруге болады? [[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 02:13, 2025 ж. маусымның 10 (+05)
:Армысыз! [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy Мына жерден] көрсеңіз болады. Қазақшасы бар сияқты еді, бірақ бұл жерде жоқ екен. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 20:54, 2025 ж. маусымның 10 (+05)
== Vote now in the 2025 U4C Election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}
Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:00, 2025 ж. маусымның 14 (+05) </div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>
Hello all,
The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.
This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]
Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.
Best regards,
Abhishek Suryawanshi<br />
Chair of the Elections Committee
On behalf of the Elections Committee and Governance Committee
[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates
[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.
[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" />
</div>
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:44, 2025 ж. маусымның 17 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 тізімін пайдаланып User:RamzyM (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 24 June 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/News and notes|Happy 7 millionth!]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/In the media|Playing professor pong with prosecutorial discretion]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Disinformation report|Pardon me, Mr. President, have you seen my socks?]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Recent research|Wikipedia's political bias; "Ethical" LLMs accede to copyright owners' demands but ignore those of Wikipedians]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Traffic report|All Sinners, a future, all Saints, a past]]
* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/News from Diff|Call for candidates is now open: Wikimedia Foundation Board of Trustees]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Opinion|Russian Wiki-fork flails, failing readers and editors]]
* Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Debriefing|EggRoll97's RfA<sup>2</sup> debriefing]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 3)]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Comix|Hamburgers]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:31, 2025 ж. маусымның 24 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28849846 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Dear Wikimedia Community,
The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].
A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.
Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.
Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.
Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.
Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.
=== Wikispore ===
The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.
After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support.
We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.
As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.
Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.
=== Wikinews ===
We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.
Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.
While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>].
[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.
Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.
SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.
'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.
=== Feedback and next steps ===
We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.
I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions.
<section end="message"/>
</div>
-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 01:56, 2025 ж. маусымның 28 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 тізімін пайдаланып User:Johan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 18 July 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/News and notes|Is no WikiNews good WikiNews? — Election season returns!]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/In the media|How bad (or good) is Wikipedia?]]
* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/WikiProject report|WikiProject Medicine reaches milestone of zero unreferenced articles]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/In focus|Wikimania 2025: Connecting Wikimedians across the world for 20 years]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Recent research|Knowledge manipulation on Russia's Wikipedia fork; Marxist critique of Wikidata license; call to analyze power relations of Wikipedia]]
* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/News from the WMF|Form 990 released for the Wikimedia Foundation’s fiscal year 2023-2024]]
* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Discussion report|Six thousand noticeboard discussions in 2025 electrically winnowed down to a hundred]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Comix|Divorce]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Opinion|Women are somewhat under-represented on the English-language Wikipedia, and other observations from analysis]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 4): The Future Of Wikimedia and Conclusion]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Obituary|Pvmoutside, Atomicjohn, Rdmoore6, Jaknouse, Morven, Martin of Sheffield, MarnetteD, Herewhy, BabelStone]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Traffic report|God only knows]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Humour|New forum created for people who don't care about Wikipedia]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:53, 2025 ж. шілденің 18 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28903822 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 9 August 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/News and notes|Court order snips out part of Wikipedia article, editors debate whether to frame shreds or pulp them]]
* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Discussion report|News from ANI, AN, RSN, BLPN, ELN, FTN, and NPOVN]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Disinformation report|The article in the most languages]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Community view|News from the Villages Pump]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/In the media|Disgrace, dive bars, deceased despots, and diverse dispatches]]
* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Crossword|Accidental typography]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Comix|best-laid schemes o' wikis an' men]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Traffic report|I'm not the antichrist or the Superman]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:27, 2025 ж. тамыздың 9 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29085669 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="body"/>
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.
Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate.
'''Why we are building temporary accounts'''
Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect.
Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.
'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.
'''What does this mean for different groups of users?'''
'''For logged-out editors'''
* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.
'''For community members interacting with logged-out editors'''
* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.
'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''
* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.
'''Our requests for you, and next steps'''
* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.
To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 02:36, 2025 ж. тамыздың 27 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 9 September 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/News and notes|Wikimedia Foundation loses a round in court]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/In the media|Congress probes, mayor whitewashed, AI stinks]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Disinformation report|A guide for Congress]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Recent research|Minority-language Wikipedias, and Wikidata for botanists]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Technology report|A new way to read Wikisource]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Traffic report|Check out some new ''Weapons'', weapon of choice]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Essay|The one question]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:08, 2025 ж. қыркүйектің 9 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29233676 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Global discussion on Welcome messages ==
<div lang{{=}}"en" dir{{=}}"ltr">Sorry that this message is in English. {{int:please-translate}}. There is a request for comment at [[:m:Special:MyLanguage/Requests for comment/Welcoming policy]] on a proposal to forbid sending [[:m:welcome messages|welcome messages]] to users who have not made an edit, which is currently in practice at your wiki. Your comment on this matter would be appreciated.</div>
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 07:39, 2025 ж. қыркүйектің 13 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:DreamRimmer/MMS_list&oldid=29262336 тізімін пайдаланып User:DreamRimmer@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 2 October 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/News and notes|Larry Sanger returns with "Nine Theses on Wikipedia"; WMF publishes transparency report]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/In the media|Extraordinary eruption of "EVIL" explained]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Disinformation report|Emails from a paid editing client]]
* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Discussion report|Sourcing, conduct, policy and LLMs: another 1,339 threads analyzed]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Community view|The pressing questions of the modern WWW, as seen from the Village Pump]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Recent research|Is Wikipedia a merchant of (non-)doubt for glyphosate?; eight projects awarded Wikimedia Research Fund grants]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Opinion|Some disputes aren't worth it]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Obituary|Michael Q. Schmidt]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Traffic report|Death, hear me call your name]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Comix|A grand spectacle]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:54, 2025 ж. қазанның 2 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29367448 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Hello all,
The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.
To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].
Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].
When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].
'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''
Best regards,
Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" />
</div>
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 09:48, 2025 ж. қазанның 9 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 тізімін пайдаланып User:RamzyM (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function1"/>
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).
There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function1"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 16:43, 2025 ж. қазанның 20 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 тізімін пайдаланып User:Sannita (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 20 October 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/News and notes|Board shuffles, LLM blocks increase, IPs are going away]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Special report|The election that isn't]]
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Interview|The BoT bump]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/In the media|An incident at WikiConference North America; WMF reports AI-related traffic drop and explains Wikipedia to US conservatives]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Traffic report|One click after another]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Humour|Wikipedia pay rates]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:45, 2025 ж. қазанның 21 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29377595 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Global bot approval request for SchlurcherBot ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
{{int:hello}}! {{#ifeq:{{CONTENTLANGUAGE}}|en||I apologize for sending this message in English. {{int:please-translate}}.}}
In accordance to [[:m:Bot policy#Global bots|the policy]], this message is to notify you that there is a new approval request for a global bot.
The discussion is available at [[:m:Steward_requests/Bot_status#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Steward_requests/Bot_status#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot]] on Meta-Wiki. All Wikimedia community members are invited to participate.
Thank you for your time.
Best regards, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 03:10, 2025 ж. қазанның 22 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&oldid=29480590 тізімін пайдаланып User:Codename Noreste@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers.
Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]
Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.
For the Committee Support team,
<section end="announcement-content" />
</div>
-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 19:12, 2025 ж. қазанның 30 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 тізімін пайдаланып User:MKaur (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 10 November 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/News and notes|Temporary accounts go live and WMF board member self-suspends]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Community view|Six Wikipedians' thoughts on Grokipedia, and the humanity of it all]]
* Wikicup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Wikicup report|BeanieFan11, WikiCup victor of 2025, covers the results]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/In the media|Jimbo's book, an argument about genocide, and a train of shame]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Recent research|Taking stock of the 2024–2025 research grants]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Opinion|With Grokipedia, top-down control of knowledge is new again]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Obituary|Struway]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Traffic report|The documentaried, the disowned, the deceased, Diwali and the Dodgers]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Comix|Head of steam]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 17:56, 2025 ж. қарашаның 10 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29568932 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function2"/>
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function2"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:22, 2025 ж. қарашаның 20 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 тізімін пайдаланып User:Sannita (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 1 December 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/News and notes|Election cycles come and go, and Wikimedia Foundation achieves record revenue in 2024–2025!]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/In the media|Wales walk-off, antisemitism, supernatural powers, feminism turmoil, saints, and sex]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Recent research|At least 80 million inconsistent facts on Wikipedia – can AI help find them?]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Disinformation report|Epstein email exchanges planned strategy, edits and reported progress]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Traffic report|It's a family affair]]
* Book review: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Book review|''The Seven Rules of Trust'']]
* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/From the archives|"I have been asked by Jeffrey Epstein ..."]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Humour|An interview with Wikipe-tan]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Opinion|AI finds errors in 90% of Wikipedia's best articles]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Serendipity|Highlights from the itWikiCon 2025]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Comix|Madness]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:16, 2025 ж. желтоқсанның 1 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29700455 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 17 December 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Interview|Part 1: Bernadette Meehan]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/News and notes|We're gonna have a party!]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/In the media|The "bigg" bosses: Robertsky and the Pope]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Traffic report|Death and stranger things]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Gallery|A feast of holidays and carols]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Obituary|Michal Lewi (Iwelam) and Alan R. King (A R King)]]
* Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Concept|List of xxtreme sports (redirected from Electrojousting)]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Comix|display: flex-inline;]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:05, 2025 ж. желтоқсанның 18 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29700455 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 15 January 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/News and notes|Wikipedia's 25th anniversary is here!]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Special report|Wikipedia at 25: A Wake-Up Call]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Serendipity|The WMF wants to buy you books!]]
* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/WikiProject report|Time for a health check: the Vital Signs 2026 campaign]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/In the media|Fake Acting President Trump and a Wikipedia infobox]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Community view|The inbox behind Wikipedia]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Recent research|Art museums on Wikidata; comparing three comparisons of Grokipedia and Wikipedia]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Traffic report|Tonight I'm gonna rock you]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Comix|Oh come on man.]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:18, 2026 ж. қаңтардың 15 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29899914 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:21, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 тізімін пайдаланып User:Tiven2240@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
02:01, 2026 ж. қаңтардың 20 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 29 January 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Traffic report|The most viewed articles of 2025]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News and notes|Good news... but also bad news for the Public Domain]]
* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News from Diff|Solving puzzles together]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/In the media|Every view on the 25th anniversary of everything]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Comix|Perspectives]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:31, 2026 ж. қаңтардың 29 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29988053 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 17 February 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]]
* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:03, 2026 ж. ақпанның 17 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 10 March 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]]
* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]]
* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 09:14, 2026 ж. наурыздың 10 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 31 March 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]]
* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:08, 2026 ж. наурыздың 31 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 тізімін пайдаланып User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 21 April 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:50, 2026 ж. сәуірдің 21 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 05:57, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
</bdi>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 тізімін пайдаланып User:Codename Noreste@metawiki деген хабарлама жіберген -->
owp5exctqhu8280kfp5c41afb83cbk4
Бақытжан Әлімбайұлы Әбішев
0
8437
3592094
3395593
2026-04-26T08:26:28Z
Rasulbek Adil
176232
3592094
wikitext
text/x-wiki
'''Бақытжан Әлімбайұлы Әбішев''' ([[17 шілде]] [[1947 жыл|1947]], [[Ақтөбе]] - [[18 қаңтар]] [[2017 жыл|2017]], [[Алматы]]) — суретші, мүсінші. Қазақстан суретшілер одағының мүшесі.
== Өмірбаяны ==
* Алматы орта мектебінің 10 жылдық сыныбын және [[Алматы]] Гоголь атындағы сурет училищесін 1969 жылы аяқтағаннан соң, Суриков атындағы [[Мәскеу мемлекеттік көркемсурет институты]]на оқуға түсті.
== Шығармашылығы ==
* 1971 жылы Мәскеу қаласында жас суретшілердің «Шетел әдебиетінің кітапханасы» көрмесінен бастады. Содан бері республикалық, бүкілодақтық көрмелердің тұрақты қатысушысы.
* 1975 жылы бастап, республиканың қайраткерлері: Жасыбай, [[Әуезов Мұхтар Омарханұлы|М. Әуезов]], [[Әл-Фараби]], [[Шығанақ Берсиев|Берсиев]] және т.б бейнелері сомдалды.
* Сонымен қатар республикадағы монументальды жұмыстардың авторы:
** [[Тоқаш Бокин]] ескерткіші ([[Алматы]] қаласы)
** Ұлы Отан соғыстарының құрбандарына қойылған
** «[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова|Әлия]]
** [[Мәншүк Мәметова|Мәншүк]]»
** «Қаныш Сәтпаев»
** «[[Ауған соғысы (1979–1989)|Ауған соғысының]] құрбандарына» қойылған ескерткіштердің жобасына қатысушы және т.б.
* [[Алматы]] қаласындағы қоғам қайраткерлерінің аллеясындағы
** [[Әл-Фараби]]
** [[Махамбет]]
** [[Күләш Байсейітова]]
** [[Алматы]] қаласындағы [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]] ескерткіші
** [[Бұқар жырау]] ескерткіші
** [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы|Мәшһүр-Жүсіп Көпеев]] ескерткіші
** [[Павлодар облысы]] [[Баянауыл]] ауылындағы [[Торайғыров Сұлтанмахмұт|С. Торайғыров]] ескерткіші
** Ақтөбе облысындағы [[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова|Әлия Молдағұлова]] ескерткіші.
* Республиканың қалаларындағы мұражайларында сондай-ақ шет елде станоктік сипаттағы жұмыстар орналасқан.
** «Олимпиядашыл» атты еңбегі [[Швейцария]]дағы [[Лозанна]]да олимпиада комитетінің [[штаб]] пәтер мұражайында
** «Күйші» [[Германия]]дағы жеке жиынтығында
** «Томирис» [[Мәскеу]]де орналасқан.
* Оның жұмыстарының жекелеген даналары [[Ақ Орда резиденциясы|ҚР Президентінің резиденциясында]] қойылған.
* ҚР мемлекеттік сыйлығы авторы
* ҚР Президентінің әлемдік рухани келісім сыйлығы белгілерінің авторы.
== Марапаттары ==
* Қазақстан Республикасы Ленин Комсомолы сыйлығының лауреаты.
* Жамбыл атындағы халықаралық сыйлықтың иегері.
== Отбасы ==
* Үйленген. Жұбайы - [[Шәмшігүл Мырзабекқызы Меңдиярова]] (1947 жылы туған ), [[М.Әуезов|М. Әуезов]] атындағы мемлекеттік академиялық драма театрының Еңбек сіңірген актрисасы.
* Ұлы - Еркін (1978 жылы туған);
* қызы - Санди (1980 жылы туған).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:17 шілдеде туғандар]]
[[Санат:1947 жылы туғандар]]
[[Санат:Ақтөбеде туғандар]]
[[Санат:КСРО мүсіншілері]]
[[Санат:Қазақстан мүсіншілері]]
[[Санат:Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:2017 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
{{Bio-stub}}
lqj9orgs8t1tjt46dcyt57y1hcdj7dr
8 маусым
0
8912
3591770
2539966
2026-04-25T15:36:36Z
~2026-25289-23
180399
Қосымша дерек
3591770
wikitext
text/x-wiki
{| style="float:right;"
|-
|{{Маусым күнтізбесі}}
|}
'''Маусымның 8''' — [[Григориан күнтізбесі]]нде жылдың 159-шы күні (кібісе жылдарда 160-шы). Жылдың аяғына 206 күн қалады.
== Мерекелер ==
== Оқиғалар ==
== Туғандар ==
Апош туған
== Қайтыс болғандар ==
* [[632]] ж. [[Мұхаммед]] пайғамбар дүниеден өтеді.
== Сыртқы сілтемелер ==
{{months}}
[[Санат:8 маусым]]
ezkwgblcy1a5uj1o2tmzamba0d5rlpn
3591786
3591770
2026-04-25T16:45:16Z
1nter pares
146705
[[Special:Contributions/~2026-25289-23|~2026-25289-23]] ([[User talk:~2026-25289-23|т]]) өңдемелерінен [[User:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] соңғы нұсқасына қайтарды
2539966
wikitext
text/x-wiki
{| style="float:right;"
|-
|{{Маусым күнтізбесі}}
|}
'''Маусымның 8''' — [[Григориан күнтізбесі]]нде жылдың 159-шы күні (кібісе жылдарда 160-шы). Жылдың аяғына 206 күн қалады.
== Мерекелер ==
== Оқиғалар ==
== Туғандар ==
== Қайтыс болғандар ==
* [[632]] ж. [[Мұхаммед]] пайғамбар дүниеден өтеді.
== Сыртқы сілтемелер ==
{{months}}
[[Санат:8 маусым]]
73u6o9u7jpc6iyq8f8955r6z663ogh9
15 тамыз
0
9012
3591769
2874925
2026-04-25T15:33:32Z
~2026-25289-23
180399
Қосымша дерек
3591769
wikitext
text/x-wiki
{| style="float:right;"
|-
|{{Тамыз күнтізбесі}}
|}
'''Тамыздың 15''' — [[Григориан күнтізбесі]]нде жылдың 227-ші күні (кібісе жылдарда 228-ші). Жылдың аяғына 138 күн қалады.
==== Мейрамдар ====
* {{IND}}, Тәуелсіздік күні
* {{CAN}}, Ұлттық күн
* {{COD}}, Тәуелсіздік күні
* {{CRI}}, [[Ана]] күні
====Оқиғалар====
* [[1535]] — [[Парагвай]]да [[Асунсьон]] қаласының негізі қаланды.
* [[1540]] — [[Перу]]да Арекипа қаласының негізі қаланды.
* [[1795]] — [[Франция]]да жаңа [[валюта]] енгізілді — [[франк]].
* [[1945]] — [[Индонезия]] өзінің тәуелсіздігін жариялады.
* [[1960]] — [[Конго Республикасы]] [[Франция]]дан тәуелсіз екенін жариялады.
====Дүниеге келгендер====
* [[1750]] — Пьер Марешаль ([[:en: Pierre Sylvain Maréchal]]) (1803), француз жазушысы, философ
* [[1769]] — [[Наполеон I]] (1821), Франция императоры.
* [[1807]] — Жюль Греви (1891), француз мемлекеттiк қайраткерi, Франция президенті (1879—1887 жж.).
* [[1892]] — Луи де Бройль (1987), француз физигі, [[1929]] жылдың [[Нобель сыйлығы]]ның лауреаты.
* [[1896]] — Герти Тереза Кори (1957), австриялық-америкалық биохимик, [[физиология]] және [[медицина]]дан [[1947]] жылдың [[Нобель сыйлығы]]ның лауреаты.
* 1930-Компазитор Шәмші Қалдаяқов туған
====Қайтыс болғандар====
* [[1936]] — Грация Деледда ([[:en: Grazia Deledda]]) (1871), италияндық жазушы-әйел, [[1926]] жылдың [[Нобель сыйлығы]]ның лауреаты
* [[1975]] — Муджибур Рахман, [[Бангладеш]] мемлекетінің бірінші премьер-министрі, содан кейін президенті
* [[1982]] — Аксель Теорелль (1903), швед биохимигі, [[химия]]дан [[1955]] жылғы [[Нобель сыйлығы]]ның лауреаты
== Сыртқы сілтемелер ==
{{months}}
[[Санат:15 тамыз]]
8btyv0voklqndd089x80db35azhtc7d
3591787
3591769
2026-04-25T16:45:29Z
1nter pares
146705
[[Special:Contributions/~2026-25289-23|~2026-25289-23]] ([[User talk:~2026-25289-23|т]]) өңдемелерінен [[User:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] соңғы нұсқасына қайтарды
2874925
wikitext
text/x-wiki
{| style="float:right;"
|-
|{{Тамыз күнтізбесі}}
|}
'''Тамыздың 15''' — [[Григориан күнтізбесі]]нде жылдың 227-ші күні (кібісе жылдарда 228-ші). Жылдың аяғына 138 күн қалады.
==== Мейрамдар ====
* {{IND}}, Тәуелсіздік күні
* {{CAN}}, Ұлттық күн
* {{COD}}, Тәуелсіздік күні
* {{CRI}}, [[Ана]] күні
====Оқиғалар====
* [[1535]] — [[Парагвай]]да [[Асунсьон]] қаласының негізі қаланды.
* [[1540]] — [[Перу]]да Арекипа қаласының негізі қаланды.
* [[1795]] — [[Франция]]да жаңа [[валюта]] енгізілді — [[франк]].
* [[1945]] — [[Индонезия]] өзінің тәуелсіздігін жариялады.
* [[1960]] — [[Конго Республикасы]] [[Франция]]дан тәуелсіз екенін жариялады.
====Дүниеге келгендер====
* [[1750]] — Пьер Марешаль ([[:en: Pierre Sylvain Maréchal]]) (1803), француз жазушысы, философ
* [[1769]] — [[Наполеон I]] (1821), Франция императоры.
* [[1807]] — Жюль Греви (1891), француз мемлекеттiк қайраткерi, Франция президенті (1879—1887 жж.).
* [[1892]] — Луи де Бройль (1987), француз физигі, [[1929]] жылдың [[Нобель сыйлығы]]ның лауреаты.
* [[1896]] — Герти Тереза Кори (1957), австриялық-америкалық биохимик, [[физиология]] және [[медицина]]дан [[1947]] жылдың [[Нобель сыйлығы]]ның лауреаты.
====Қайтыс болғандар====
* [[1936]] — Грация Деледда ([[:en: Grazia Deledda]]) (1871), италияндық жазушы-әйел, [[1926]] жылдың [[Нобель сыйлығы]]ның лауреаты
* [[1975]] — Муджибур Рахман, [[Бангладеш]] мемлекетінің бірінші премьер-министрі, содан кейін президенті
* [[1982]] — Аксель Теорелль (1903), швед биохимигі, [[химия]]дан [[1955]] жылғы [[Нобель сыйлығы]]ның лауреаты
== Сыртқы сілтемелер ==
{{months}}
[[Санат:15 тамыз]]
mdy4tnju1q42pxq1e1fxsuh6m96c4ty
Ақбөкен
0
10281
3592030
3549596
2026-04-26T06:05:34Z
1nter pares
146705
3592030
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Ақбөкен
| status = CR
| status_system = iucn3.1
| status_ref = <ref name="iucn">{{IUCN2008|assessors=Mallon, D.P.|year=2008|id=19832|title=Saiga tatarica|downloaded=13 қараша 2008}}Database entry includes justification for why this species is listed as Critically Endangered.</ref>
| image =
| image_caption = Еркек (''Saiga tatarica'')
| image_width = 250px
| regnum = [[Жануарлар]]
| phylum = [[Хордалылар]]
| classis = [[Сүтқоректілер]]
| ordo = [[Жұптұяқтылар]]
| familia = [[Қуысмүйізділер]]
| subfamilia = [[Antilopinae]]
| genus = '''''Saiga'''''
| species = '''''S. tatarica'''''
| binomial = ''Saiga tatarica''
| binomial_authority = ([[Linnaeus]], 1766)
}}
'''Ақбөкен''', киік ({{lang-la|Saiga tatarica}}) – [[жұптұяқтылар]] отрядының [[бөкендер]] туысына жататын, тұлғасы ірі, қойға ұқсас, дөңес тұмсықты, күйіс қайыратын түз жануары. Ақбөкеннің қазба қалдықтары плейстоцен қабатынан Батыс Англиядан Шығыс Аляскаға дейінгі аралықтан табылған. Ақбөкендер Моңғолияда, Қалмақ даласы мен Қазақстанда ғана сақталған. Республикамызда Ақбөкендердің бір-бірінен жеке дара бөлінген Бетпақдала – Арыс, Үстірт және Еділ – Жайық деген топтары мекендейді. Текелерінің дене тұрқы 126 – 150 см, салм. 37 – 49 кг, ал ешкілері кішірек, дене тұрқы 109 – 127 см, салм. 22 – 37 кг-дай болады. Үстіңгі ерні салбырап, етті тұмсыққа айналған. Текесінің мүйізі қайқылау келеді, ешкісінде мүйіз болмайды. Жаз айларында арқа түсі сарғыш тартады, қыста түсі ақшылданады. Ақбөкендер шөл, шөлейтті және далалық аймақтарда тіршілік етуге бейімделген. Олардың қоныс өзгертуі ауа райына, Ақбөкен жұп тұяқты жануарлардың ішіндегі ең өсімталы, жылына бір рет төлдейді. Жаппай төлдеуі мамырдың 1-жартысында өтеді. Бұл кезде күн салқындап, жауын-шашын көп болады да, оны қазақ халқы «[[Құралайдың салқыны]]» деп атайды. Көбіне егізден, кейде 3 лақ та туады. Ақбөкендер өсімдіктердің 80-нен астам түрімен қоректенеді. Олардың басты жауы – қасқыр, ал жас төлдеріне бүркіт, дала қыраны мен қарақұстар да шабуыл жасайды. Ақбөкен аусыл, пастереллез ауруларымен ауырады. Ақбөкен – дәмді еті, құнды мүйізі мен тұяғы, әдемі терісі үшін ауланатын кәсіптік маңызы бар жануар. Қазақстанда 1921 ж. Ақбөкенді аулауға тыйым салынған. 1957 – 58 ж. олардың жалпы саны 2 млн-нан асқаннан кейін, кәсіптік жолмен аулауға рұқсат берілді. Оның мүйізінен пантокрин дәрісі алынады, тұяғын күйдіріп, одан алынған күлді денедегі теміреткіге жағады, сусамыр ауруына шалдыққандарды емдеу үшін пайдаланады.<ref>Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2</ref>
[[Сурет:Akboken3.jpg|thumb|left]]
Киікті қазақ киелі жануар деп есептейді. Ел арасында оларды атқан адам бақытсыздыққа ұшырайды деген сенім бар. Киіктің қаншалықты киелі екендігін кім білсін, бірақ өте ақылды және қандай табиғи ортада болмасын, тез бейімделіп кететін жануар екендігі анық. Ақбөкендердің басына қаншама зобалаң заман туғанмен, миллиондаған жылдар бойы тұқымын сақтап қала алды. Осының өзі ақбөкендердің өмірге өте бейімділігін, өсімталдығын аңғартады. Егер ақбөкендердің басқа түз тағыларынан ерекшеліктері болмаса, ежелгі мамонттармен бірге құрып кетер еді.
Ақбөкендердің табындары жүздеген, мыңдаған бастан тұрады. Әдетте табынды текелері емес, ұрғашы киік бастап жүреді. Текелері күйек науқаны біткеннен кейін табынға көп қосыла бермейді, әсіресе киіктер бұзаулайтын кезде олар жеке жиналып, бөлек табынмен жүреді. Ақбөкендер күйекке түсер алдында, қазан, қараша айларына қарай қоң жинап, жұмырланады. Бұл кезде текелердің кеңсірігі дөңестеніп, әукесі салбырап, сақалы төмен түседі. Ұрықтандыруға көп уақыт жұмсалмайды, әрбір теке бір-екі күннің ішінде 40-50 киікке дейін шабады. Соңғы кездерде ақбөкенді мүйізін алу үшін браконьерлер көп қырып жіберді де, текелердің саны күрт азайды. Ұрғашы киіктердің саны текелерден бірнеше есе басым болғандықтан, күйек кезінде кейбір шамасына қарамайтын, тәжірибесіз жас текелер әлсіреп, зорығып өледі немесе түлкі, қарсақ сияқты кішігірім жыртқыштарға жем болады. Күйек біткеннен кейін, ауа райы қатты суытып кетпей, жайылымға қолайлы болып тұрса, қаңтардың аяғы, ақпанның басына қарай қайта қоң жинап, әлденіп алады.
Ұрғашы киіктер текелерге қарағанда майды көп жинай алмайды. Күйек кезінде орташа ғана семіреді де, төлдер алдында 4,5 келідей іш май жинайды. Бірақ лақтарын емізген кезде тез арықтайды. Киіктер мамыр айының 10-15 аралығында жаппай төлдей бастайды, осы кезде ауа райы бұзылып, міндетті түрде жауын-шашын болады. Қазақтар оны «құралайдың суығы» деп атаған. Киік әдетте төлді егізден әкеледі. Алдын ала шыбын-шіркей болмайтын, үнемі жел есіп тұратын беткейді таңдап алып, лақтарын түрегеп тұрып туады. Құралайдың енесі басқа жануарлар сияқты лағының шаранасын жалап аршымайды, шарана жауынның суымен шайылып кетеді немесе жел қағып, кеуіп барып түседі. Жаңа туған лақтар жарты сағаттан кейін енесін еміп, екі-үш сағаттан соң аяқтанып кетеді, ал туғанына екі күн болған құралайды машинамен қуып жете алмайсыз.
[[Сурет:Saiga tatarica historic¤t distribution.jpg|thumb|300px|right|Reconstructed range (white) and current distribution of the two subspecies ''Saiga tatarica tatarica'' (green) and ''Моңғол ақбөкені'' (red)]]
Енесі алғашқы сағаттарда лақтарын емізген соң, біршама қашықтыққа ұзап, алыстан бақылап жүреді. Егер жыртқыштар пайда болып, қауіп төне қалса, лақтарының маңынан аулаққа қашып, ол жерден алып кетуге тырысады. Табиғаттың барлық заңдылықтарын іште жатып үйренген құралайлар енесі қасында жоқ кезде ешқандай тіршілік нышанын сездірмей, жыбырламай жатады. Лақтардың қоңыр бұйра терісі топырақтың түсімен бірдей болып көрінеді, екі-үш метр жерден қарасаңыз, жатқан бір төмпешіктер екен деп қаласыз. Мыңдаған жылдар бойы дала жыртқыштарынан, адамдардан қашып жүріп, жан сақтауға әбден бейімделген киіктердің тағы бір ерекшелігі – ешқашан жетім қалған лақтарын далаға тастамайды. Далада келе жатқан кез келген киік жолынан маңырап шыққан құралайды кездестіре қалса, жанына барып емізіп, өзімен ертіп кетеді. Киіктің лағы екі-үш күннің ішінде отығып кетеді. Алғашында ол көзіне түскен шөпті қармайды, бір аптадан соң ғана шөптің дәмін алып, таңдап жеуге көшеді. Жас туған киіктер лақтарын он-он бес күндей суат басына апармайды, оларды алысқа тастап, тек өздері ғана келеді. Бұл уақытта құралай тек енесінің сүтін ішеді, бір-бір жарым аптадан соң табынмен суатқа келіп, алғаш судың дәмін татады.
Көктем шыға, солтүстікке қарай жылжитын қалың табын жылдың бұл мезгілінде суаттарды көп іздей бермейді. Олар жаңа өнген шөптің нәрімен, таңғы түскен шықпен сусындайды. Жауынды күндері апталап су ішпей жүре береді. Киіктер Аралдың, Балқаштың тұзды суларын іше береді. Қыстың қарсыз күндері мұз жалап, шөлін қандырады. Әдетте табынды суат басына ұрғашы киік бастап келеді. Алдымен жан-жағына осқырана қарап, біраз уақыт айналаны бақылайды. Қалғандары «команда» болмай суға беттемейді, алдымен бастап келген киік су ішеді, содан кейін қалғандары азан-қазан маңырап келіп, суға бас қояды. Текелері суатқа ең соңынан келеді. Ақбөкен 1 минутта суды 12 рет жұтады екен және суды ұзақ сораптап ішпейді, 1,5-3 минуттың ішінде шөлін қандырады да, келген даласына қайта зымырайды.
[[Сурет:Saiga.jpg|thumb|left]]
Бетпақдаладағы ақбөкендер өсімдіктің 81 түрімен қоректенеді. Олар әр түрлі шөптерді жылдың мезгіліне қарай таңдап жейді. Көктемгі айларда киіктер ақселеу мен құрақты қорек етеді. Жаз айларындағы аптаптарда жапырақты шөптер қурап кетеді де, жануарлар жусан, қырықбуын, шиді оттайды. Қыс кездерінде киіктер қарын жел үрлеп кеткен жоталардың жонынан азық тауып жейді. Ауыл маңайындағы маялап үйілген құрғақ шөпті олар жей алмайды, өйткені танаулары кедергі жасайды. Киіктер шөпті жерден жұлып жеуге ғана дағдыланған, сондықтан елді мекендерге жақындап баратын болса, тек қар астындағы күздік бидайды тебіндеп азықтану үшін барады.
Зоолог мамандардың айтуынша, киіктердің басқа жануарларға ұқсамайтын тағы да бір ерекше қасиеті бар екен. Ұрғашы киіктер дүниеге әкелетін лақтарының еркек немесе ұрғашы болып тууын өздері реттейтін көрінеді. Егер араларында текелері азайып, ұрықтандырып үлгермей жатса, сол жылы табында кілең еркек лақтар қоздайды. Киіктер осылайша өз өсімін өздері бақылап отырады екен. Ақбөкендердің табыны жыл сайын лақтармен толықтырылып отырады. Осы кезде туған шібіштер (ұрғашы лақ) алты айдан кейін күйлеп, текеге шыға береді. Енді алты айдан кейін бұл шібіштер табынға қос-қостан лақ әкеледі. Ал еркек лақтардың жөні басқа, олар жетіліп, текелік жасау үшін 19 ай уақыт керек, өзімен бірге туған шібіштер бір рет лақтағаннан кейін, келесі жылдың күйегіне ғана араласады.
Археологиялық қазба жұмыстары кезінде табылған ақбөкендердің қаңқаларына қарағанда, бұлар ертеректе [[Ұлыбритания]] аралынан бастап [[Аляска]]ға дейінгі кеңістікте өмір сүрген. Қазақстан аумағында [[Павлодар облысы]]ндағы Ямышево мен Подпуск ауылдарында, [[Семей]] қаласының түбінен, [[Нұра өзені|Нұра]] өзенінің бойынан, [[Жамбыл облысы]]ндағы Қараүңгір мен Үшбас үңгірлерінен ежелгі және орта антропогеннен қалған киіктердің сүйектері табылған. Тамғалы жартасындағы киіктің суреттері біздің эрамызға дейінгі VІІ-V ғасырларда қашалып салынған екен. ХІV-XVІ ғасырлардан бері ауыздан-ауызға тарап келе жатқан халық эпостарында қазақ жеріндегі сансыз көп ақбөкендер туралы айтылады. Көптеген елді мекендердің «Киік» деп аталуы да бекер болмаса керек. Осындай фактілерге сүйенсек, ертеректе Еуропа мен Азия құрлығын тұтастай мекендеген киіктер қазір тек қазақ даласында ғана қалыпты.
Қазіргі сақталған киіктердің үш тобы бар. Олардың ең ірісі және сан жағынан басымы – Бетпақдала-Арыс тобы. Бұл ақбөкендердің мекені – [[Қарағанды]], [[Ақтөбе]], [[Қызылорда]], Жамбыл облыстарының елсіз жазықтары. Киіктердің селдіреген табындарын қалмақ даласынан көруге болады. Жайылым жердің аздығынан олардың басы көбейе қойған жоқ. Аздаған ақбөкен моңғол жерін мекендейді. Қазір олардың тұқымы құрып бітті деуге болады. [[1978]] жылғы Соколовтың жазғандарына қарағанда, сол кезде Шаргиин-Гоби мен Хойсыл-Гоби шөлдерінде 300 ғана бас киік қалған екен. Қалмақтың да, моңғолдың да киіктері Бетпақдаланың ақбөкендерінен аласа, кішірек болып келеді және бұл топтар өзара араласқа түскен емес.
XІX ғасырдың аяғында XX ғасырдың басында Қырым, Таврия, Казказ өңіріндегі киіктердің өрісі тарылып, жойыла бастаған. «Қазақстанда 20-жылдардың басында ақбөкендердің саны күрт түсіп кетті. 1917-18-жылғы қыстың жұты түз тағысының жүздеген мың басын шығынға ұшыратты. Сол кездегі жергілікті үкіметтің шешімімен, 1919 жылдан бастап Сарыарқада киік аулауға қатаң тыйым салынды. Бірақ одан көп өзгеріс бола қоймады, [[1927]]-28-жылы болған жұттан кейін ақбөкендерге жер бетінен мүлде жойылып кету қаупі төнді», – деп жазады [[1955]] жылы зоолог Слудский.
[[1930]]-32-жылдардағы жүргізілген ұжымдастыру науқаны, даладағы киіктердің жауы ит-құс, шыбын-шіркей, соналардың азаюы ақбөкендердің өсуіне өте қолайлы жағдай туғызды. Далаларда жайылған халықтың малын ұжымдарға жинап, халық отырықшылық өмірге бейімделген тұста ақбөкендердің өрісі кеңіп, санын көбейтуге мүмкіндік алды. Сол жылдары ауа райы да жылынып, қысы жұмсақ болды. Табындары көбейген ақбөкендер [[1941]]-45-жылғы Ұлы Отан соғысы кезінде еркін өмір сүрді. Бұл Қазақстандағы ақбөкендердің ең көбейген кезі болды. Содан бергі уақытта дала еркесі – ақбөкен адамдардың жауыздығынан бірнеше рет жаппай қырғынға ұшырады. Сарыарқада қазіргі жүрген ақбөкендер саны – 47-48 мың ғана. Ал осыдан жиырма жыл бұрын түзде жосыған киіктердің саны 1 миллион 400 мың болған екен.
Үкiмет ақбөкендердi [[2006]] жылы «Қызыл кiтапқа» ендiрдi. Және сол жылы жан-жануарларды қорғау мақсатында бюджеттен 200 миллион қаржы бөлдi. Ал үстiмiздегi жылы бұл қаржыны 270 миллионға жеткiзiп отыр. Әрине бұл игi шаралар қолға кеш алынып отыр. Дегенмен «Ештен кеш жақсы» деген емес пе? Өсiмтал жануар күтiмi көп, қорғауы жақсы болса, санаулы жылдардан соң саны қайта көбейiп, әлi-ақ даламыздың сәнiн келтiрер.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref>
== Статистика ==
* 1960: 1300000 бас киік болды
* 1988: 500000 киік қырылды
* 2003: ҚР-да 23000 киік қалды
* 2010: БҚО-да 12000 бас киік жойылды
* 2011: 400 киік қырылды
* 2015: Бетпақдалада 150000 киік қырылды
* 2016: 108000 бас киік болды
* 2017: ақбөкен саны 153000 болды
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wiki}}
[[Санат:Қуысмүйізділер]]
3529erq3tpbmhdpibdi3mcchupjyckc
BMW
0
11748
3591654
3420834
2026-04-25T12:05:32Z
Сқақ Зере
179730
3591654
wikitext
text/x-wiki
{{Компания
|атауы = Bayerische Motoren Werke AG
|логотипі = BMW logo (gray).svg
|түрі = [[Акционерлік қоғам]]
|биржадағы листингі = {{Fwb|DE0005190003|BMW}}, {{isx|BMW}}
|қызметі =
|ұраны = «The Ultimate Driving Machine»
|құрылды = [[1916]]
|жабылды =
|жабылуының себебі =
|ізбасары =
|бұрынғы атауы =
|құрушы =
|орналасуы = {{Ту|Германия}} [[Германия]], [[Мюнхен]]
|басты адамдары = [[Норберт Райтхофер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)
|саласы = Машина өнеркәсібі
|өнімі = [[Автомобиль|Автомобильдер]], [[мотоцикл]]дер
|айналым = {{Өсім}} €53 млрд ([[2008 жыл]])
|операциялық кіріс =
|таза табысы = {{Өсім}} €330 млн ([[2008 жыл]])
|қызметкерлер саны = 100 041 ([[2008 жыл]])
|басшы компания =
|бағынышты компания = [[Mini]], [[Rolls-Royce Motor Cars|Rolls-Royce]]
|аудитор = KPMG
|сайты = [http://www.bmw.com/ bmw.com]
}}
'''Bayerische Motoren Werke''', BMW (''баварлық мотор зауыты'') — [[Германия]]ның мотор және автомобиль жасап шығарататын компаниясы.
== Тарихы ==
1913 жылы [[Мюнхен|Мюнхеннің]] солтүстік төңірегінде Карл Рапп және Густо Отто, двигательдің ішкі жануын ойлап тапқан Николаус Августа Оттаның ұлы, екі шағын авиамотор фирмасын жарыққа шығарады. Бірінші бүкіл әлемдік соғысының басталуы бірден көптеген самолеттің двигательдарына тапсырыс береді. Рапп пен Отто бір авиамоторлық заводта бірге жұмыс істеуін шешеді. Сөйтіп Мюнхенде авиациалық двигательдер заводы ашылады, 1917 жылдың шілде айында Bayerische Motoren Werke («Баварлық мотор заводы») — BMW деген атпен тіркеледі. Осы күн BMW -ның жарыққа шыққан күні деп есептеледі, ал Карла Раппа мен Густава Отто оның иелері болды.
1917 жылы ең бірінші қабылданған танымбелгіде айналып тұрған пропеллердің суреті бейнеленген. Бірақ танымбелгі өте қиын және ұсақ болды, сондықтан 1920 жылы пропеллер көп өзгерістерге ұшырады. Пропеллердің шеңберін төрт бөлікке бөлді, ақ және көгілдір секторлар қара дөңгелектің ішінде кезектесіп орналасты.
Бірінші дүниежүзілік соғысында, Германия жеңіледі. Версаль келісімі бойынша, Германияға әскери ұшақтарын өңдеуге тыйым салынған.БМВ ұшақтардың пропеллерлерін өңдеуді тастап, темір жолға арналған саймандарды өңдеуге басталды.
1923 жылы БМВ-нің алғашқы мотоциклі өндірілген.
1928 жылдан бастап, БМВ автокөліктерді өңдеу басталды. Алғашқы моделі DIXI еді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Алмания екіге бөлінді, Батыс Алманиясының экономикасы қарқындап даму басталды. БМВ - "алман экономикалық ғажабы" нышандарының бірі еді. 1965 жылы шығарылған седанді Алманияның канцлері Конрад Аденауердің өзі қатты ұнатқан.
[[Сурет:BMW-Gebäude.jpg|thumb|275px|Мюнхендегі BMW бас пәтері.]]
=== Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін ===
Өнеркәсіптік фирманы Карл Фридрих Рапп 1916 жылы қазанда құрды, BMW ресми түрде 1917 жылы 20 шілдеде тіркелді, бірақ бастапқыда Bayerische Flugzeug-Werke ұшақ қозғалтқышының өндірушісі ретінде. Мюнхена - Милбертшофен ауданы Flugmaschinenfabrik Отто, Густавға жақын болғандықтан таңдалды - ұшақтар неміс өндірушісі.
1916 жылы компания Австрия-Венгрия үшін V12 қозғалтқыштарын өндіруге келісім-шартқа отырды. Қосымша қаржыландыруды қажет ететін Рапп Camillo Castiglioni және Max Fritz қолдауын алады, компания Bayerische Motoren Werke GmbH болып қайта құрылды. 1917 жылы компанияның қарқынды өсуі біраз қиындықтар туғызды, содан кейін Рапп компанияны тастап кетті, басқару австриялық өнеркәсіпші Франц Йозеф Поппқа өтіп, 1918 жылы кәсіпорын атауы өзгертілді. BMW AG.
== Соғыс аралық кезең ==
1919 жылы Франц Димер BMW-мен жүретін ұшақпен 9760 метр биіктікке ұшып, бірінші әлемдік рекорд BMW-ны орнатты. [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін 1919 жылғы [[Версаль]] шарттарына сәйкес Германияда ұшақ шығаруға тыйым салынды, нәтижесінде Густав Отто өз зауытын жауып тастады, ал BMW ауыстырылды. ауылшаруашылық машиналарын, тұрмыстық заттарды және пойыздар үшін тежегіштерін өндіруге.
1922 жылы Мюнхен Обервизенфельд әуежайының шығысында BMW өзінің қазіргі негізгі ғимаратын (қазіргі қаланың Олимпиада орталығы) салды. 1923 жылы Мюнхен зауытында алғашқы BMW Motorrad шығарылды. 1924 жылы BMW көлігімен жүретін ұшақ [[Иран|Парсы]]ға алғашқы құрлықаралық рейс жасады. 1926 жылы BMW VI қозғалтқышы бар Rohrbach Ro VII гидроұшағы бес әлемдік рекорд орнатты. 1927 жылы 87 әлемдік авиация рекорды орнатылды, оның 29-ы BMW ұшағында.
1928 жылы BMW Эйзенах (Тюрингия қаласындағы Эйзенах автомобиль зауыты сатып алады және онымен бірге Дикси деп аталатын шағын автокөлікті өндіруге лицензия алады. Компания американдық авиақозғалтқыштар өндірушісімен Pratt & Whitney радиалды қозғалтқыштардың құрылысына лицензиялық келісім жасайды. Дикси - алғашқы BMW көлігінің атауы. Оны 1929 жылы Ostin Motor Company әзірледі, бірақ машиналар Эйзенахта қырқыншы жылдарға дейін жасалды. Сол жылы BMW мінген мотоциклдегі Эрнст Хенне әлемдегі ең жылдам мотоциклші атанды.
1939 жылы маусымда Siemens өзінің инженерлік еншілес кәсіпорнын BMW-ге сатты. Мәміле нәтижесінде барлық өндірістік және техникалық құжаттамалармен, өнеркәсіптік үлгілер, патенттер, өндіріс орындары мен ғылыми-зерттеу мекемелері, бүкіл жұмыс күші және инженер-техникалық персонал BMW компаниясының меншігі болды. BMW сонымен қатар, Niederbarnim, Basdorf және Sülsdorf зауыттарын, зертханалары мен сынақ алаңдарын өз иелігіне алды және онда бірнеше ондаған мың қызметкерлер жұмыс істейді (кейіннен Басдорф пен Сухлсдорфтағы бұрынғы зауыттардың орнында Niederbarnimer Flugmotorenwerke GmbH ұшақ қозғалтқыштарын шығаратын компания құрылды). Сатып алынған кәсіпорындар негізінде жұмыс істеп тұрған қозғалтқыш зауыттарынан басқа мыналар құрылды: Зымыран және зымыран қозғалтқыштары зауыты (Flugzeugturbinenfabrik) және Зымырандық технологиялар және зымырандық қару-жарақ бөлімшесі (BMW-Raketenabteilung) Сюльсдорф және ғылыми-зерттеу орталығы бар. Шпандаудағы өндіріс. 1940 жылдың күзіне қарай Спандау мен Нидербарнимдегі BMW зымыран зауыттарында бар болғаны 10 000 неміс азаматы жұмыс істеді.
1930 жылдардың ортасына қарай компания бұрын-соңды болмаған көлемде өсті және Еуропадағы ең ірі өнеркәсіптік концернге айналды, Бавариядағы BMW зауыттары ірі өнеркәсіптік конгломерат болды. Ол кезде компанияда бақылау және атқарушы кеңестер болды және оның бас директорынан іс жүзінде тәуелсіз болды, оның үстіне бақылау кеңесі негізінен Попппен және оның корпоративтік саясатымен қарама-қайшы болды.
== Өнімдері ==
Алғашқы өнімі - DIXI 1929 жылы шығарылған.
Қуат пен эстетика 5 сериялы седанда іске асырылды. Осы автокөлікті жасаудың негізі — «Рульдегі рахат» BMW концепсиясын терең меңгеру. Ал қуатты двигателі бар инновациялық седанның өзін жеңіл алып жүруі демалудың жаңа бір бөлігін ашады. BMW 5 сериясының әр элементі жолдағы автокөлікке деген сенімділікті айғақтайды.
BMW-ның 7 сериясы ең қарқынды, әрі премиум классының сәнді автокөлігі болып табылады. BMW-ның жаңа 7 сериясының сыртқы кескіні таңқаларлық әдемі, ол басқа көліктерден жылдам әрі жеңіл. Бұл көліктің түрі — шексіз қуат көзі. Ол сәнді әрі өзіндік стилімен ерекшеленеді. BMW-ның 7 сериясы 1990-ларда, әсіресе, бұрынғы Кеңес одағының республикаларында - Ресей мен ТМД мемлекеттерінде, оның ішінде Қазақстанда да, жаңа байып кеткен жас кәсіпкерлердің, тіпті рэкетирлердің қатты ұнататын автокөлік еді. Жұрт ішінде оны "бумер" деп атаған.
BMW X5 моделі бұл тау-тасты жерді оңай жүріп өтетін және спорт автокөлігіне кіретін автокөлік. Бұл көлікте: қуат, жайлылық, жылдамдық, сапа және жоғары бедел бар. BMW X5 белсенді демалысқа арналған спорт автокөлігі.
[[Сурет:Alpina B5 Biturbo Touring IMG 0752.jpg|нобай|BMW Alpina B5 Biturbo Touring]]
Жаңа 6 сериялы BMW купесі аңызға айналған GT қатарындағы автокөліктерінің салтын жалғастырушы спорттық және жеңіл айдалатын автокөліктердің бірі. HAMANN MOTORSPORT тюнинг-ательесінің мамандары 6 серияны жетілдіріп, таңқалдыратын HAMANN 645Ci HM 5.2 спорттық купесін дүниеге әкелді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Сурет:Рисунок1.jpg|thumb|BMW-ның бесінші сериялы седан ]]
[[Сурет:BMW motorbike F 650 GS in Gdansk.jpg|thumb|BMW F 650 GS Dakar (2004)]]
{{cleanup}}
{{уики}}
[[Санат:Германия автомобиль жасау компаниялар]]
jsekv7a2c6l5pdkeehone7fg7t1sqsa
3591818
3591654
2026-04-25T19:10:14Z
Kasymov
10777
[[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды
3059859
wikitext
text/x-wiki
{{Компания
|атауы = Bayerische Motoren Werke AG
|логотипі = BMW logo (gray).svg
|түрі = [[Акционерлік қоғам]]
|биржадағы листингі = {{Fwb|DE0005190003|BMW}}, {{isx|BMW}}
|қызметі =
|ұраны = «The Ultimate Driving Machine»
|құрылды = [[1916]]
|жабылды =
|жабылуының себебі =
|ізбасары =
|бұрынғы атауы =
|құрушы =
|орналасуы = {{Ту|Германия}} [[Германия]], [[Мюнхен]]
|басты адамдары = [[Норберт Райтхофер]] (директорлар кеңесінің төрағасы)
|саласы = Машина өнеркәсібі
|өнімі = [[Автомобиль|Автомобильдер]], [[мотоцикл]]дер
|айналым = {{Өсім}} €53 млрд ([[2008 жыл]])
|операциялық кіріс =
|таза табысы = {{Өсім}} €330 млн ([[2008 жыл]])
|қызметкерлер саны = 100 041 ([[2008 жыл]])
|басшы компания =
|бағынышты компания = [[Mini]], [[Rolls-Royce Motor Cars|Rolls-Royce]]
|аудитор = KPMG
|сайты = [http://www.bmw.com/ bmw.com]
}}
'''Bayerische Motoren Werke''', BMW (''баварлық мотор зауыты'') — [[Германия]]ның мотор және автомобиль жасап шығарататын компаниясы.
== Тарихы ==
1913 жылы Мюнхеннің солтүстік төңірегінде Карл Рапп және Густо Отто, двигательдің ішкі жануын ойлап тапқан Николаус Августа Оттаның ұлы, екі шағын авиамотор фирмасын жарыққа шығарады. Бірінші бүкіл әлемдік соғысының басталуы бірден көптеген самолеттің двигательдарына тапсырыс береді. Рапп пен Отто бір авиамоторлық заводта бірге жұмыс істеуін шешеді. Сөйтіп Мюнхенде авиациалық двигательдер заводы ашылады, 1917 жылдың шілде айында Bayerische Motoren Werke («Баварлық мотор заводы») — BMW деген атпен тіркеледі. Осы күн BMW -ның жарыққа шыққан күні деп есептеледі, ал Карла Раппа мен Густава Отто оның иелері болды.
1917 жылы ең бірінші қабылданған танымбелгіде айналып тұрған пропеллердің суреті бейнеленген. Бірақ танымбелгі өте қиын және ұсақ болды, сондықтан 1920 жылы пропеллер көп өзгерістерге ұшырады. Пропеллердің шеңберін төрт бөлікке бөлді, ақ және көгілдір секторлар қара дөңгелектің ішінде кезектесіп орналасты.
Бірінші дүниежүзілік соғысында, Германия жеңіледі. Версаль келісімі бойынша, Германияға әскери ұшақтарын өңдеуге тыйым салынған.БМВ ұшақтардың пропеллерлерін өңдеуді тастап, темір жолға арналған саймандарды өңдеуге басталды.
1923 жылы БМВ-нің алғашқы мотоциклі өндірілген.
1928 жылдан бастап, БМВ автокөліктерді өңдеу басталды. Алғашқы моделі DIXI еді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Алмания екіге бөлінді, Батыс Алманиясының экономикасы қарқындап даму басталды. БМВ - "алман экономикалық ғажабы" нышандарының бірі еді. 1965 жылы шығарылған седанді Алманияның канцлері Конрад Аденауердің өзі қатты ұнатқан.
[[Сурет:BMW-Gebäude.jpg|thumb|275px|Мюнхендегі BMW бас пәтері.]]
=== Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін ===
Өнеркәсіптік фирманы Карл Фридрих Рапп 1916 жылы қазанда құрды, BMW ресми түрде 1917 жылы 20 шілдеде тіркелді, бірақ бастапқыда Bayerische Flugzeug-Werke ұшақ қозғалтқышының өндірушісі ретінде. Мюнхена - Милбертшофен ауданы Flugmaschinenfabrik Отто, Густавға жақын болғандықтан таңдалды - ұшақтар неміс өндірушісі.
1916 жылы компания Австрия-Венгрия үшін V12 қозғалтқыштарын өндіруге келісім-шартқа отырды. Қосымша қаржыландыруды қажет ететін Рапп Camillo Castiglioni және Max Fritz қолдауын алады, компания Bayerische Motoren Werke GmbH болып қайта құрылды. 1917 жылы компанияның қарқынды өсуі біраз қиындықтар туғызды, содан кейін Рапп компанияны тастап кетті, басқару австриялық өнеркәсіпші Франц Йозеф Поппқа өтіп, 1918 жылы кәсіпорын атауы өзгертілді. BMW AG.
== Соғыс аралық кезең ==
1919 жылы Франц Димер BMW-мен жүретін ұшақпен 9760 метр биіктікке ұшып, бірінші әлемдік рекорд BMW-ны орнатты. [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін 1919 жылғы [[Версаль]] шарттарына сәйкес Германияда ұшақ шығаруға тыйым салынды, нәтижесінде Густав Отто өз зауытын жауып тастады, ал BMW ауыстырылды. ауылшаруашылық машиналарын, тұрмыстық заттарды және пойыздар үшін тежегіштерін өндіруге.
1922 жылы Мюнхен Обервизенфельд әуежайының шығысында BMW өзінің қазіргі негізгі ғимаратын (қазіргі қаланың Олимпиада орталығы) салды. 1923 жылы Мюнхен зауытында алғашқы BMW Motorrad шығарылды. 1924 жылы BMW көлігімен жүретін ұшақ [[Иран|Парсы]]ға алғашқы құрлықаралық рейс жасады. 1926 жылы BMW VI қозғалтқышы бар Rohrbach Ro VII гидроұшағы бес әлемдік рекорд орнатты. 1927 жылы 87 әлемдік авиация рекорды орнатылды, оның 29-ы BMW ұшағында.
1928 жылы BMW Эйзенах (Тюрингия қаласындағы Эйзенах автомобиль зауыты сатып алады және онымен бірге Дикси деп аталатын шағын автокөлікті өндіруге лицензия алады. Компания американдық авиақозғалтқыштар өндірушісімен Pratt & Whitney радиалды қозғалтқыштардың құрылысына лицензиялық келісім жасайды. Дикси - алғашқы BMW көлігінің атауы. Оны 1929 жылы Ostin Motor Company әзірледі, бірақ машиналар Эйзенахта қырқыншы жылдарға дейін жасалды. Сол жылы BMW мінген мотоциклдегі Эрнст Хенне әлемдегі ең жылдам мотоциклші атанды.
1939 жылы маусымда Siemens өзінің инженерлік еншілес кәсіпорнын BMW-ге сатты. Мәміле нәтижесінде барлық өндірістік және техникалық құжаттамалармен, өнеркәсіптік үлгілер, патенттер, өндіріс орындары мен ғылыми-зерттеу мекемелері, бүкіл жұмыс күші және инженер-техникалық персонал BMW компаниясының меншігі болды. BMW сонымен қатар, Niederbarnim, Basdorf және Sülsdorf зауыттарын, зертханалары мен сынақ алаңдарын өз иелігіне алды және онда бірнеше ондаған мың қызметкерлер жұмыс істейді (кейіннен Басдорф пен Сухлсдорфтағы бұрынғы зауыттардың орнында Niederbarnimer Flugmotorenwerke GmbH ұшақ қозғалтқыштарын шығаратын компания құрылды). Сатып алынған кәсіпорындар негізінде жұмыс істеп тұрған қозғалтқыш зауыттарынан басқа мыналар құрылды: Зымыран және зымыран қозғалтқыштары зауыты (Flugzeugturbinenfabrik) және Зымырандық технологиялар және зымырандық қару-жарақ бөлімшесі (BMW-Raketenabteilung) Сюльсдорф және ғылыми-зерттеу орталығы бар. Шпандаудағы өндіріс. 1940 жылдың күзіне қарай Спандау мен Нидербарнимдегі BMW зымыран зауыттарында бар болғаны 10 000 неміс азаматы жұмыс істеді.
1930 жылдардың ортасына қарай компания бұрын-соңды болмаған көлемде өсті және Еуропадағы ең ірі өнеркәсіптік концернге айналды, Бавариядағы BMW зауыттары ірі өнеркәсіптік конгломерат болды. Ол кезде компанияда бақылау және атқарушы кеңестер болды және оның бас директорынан іс жүзінде тәуелсіз болды, оның үстіне бақылау кеңесі негізінен Попппен және оның корпоративтік саясатымен қарама-қайшы болды.
== Өнімдері ==
Алғашқы өнімі - DIXI 1929 жылы шығарылған.
Қуат пен эстетика 5 сериялы седанда іске асырылды. Осы автокөлікті жасаудың негізі — «Рульдегі рахат» BMW концепсиясын терең меңгеру. Ал қуатты двигателі бар инновациялық седанның өзін жеңіл алып жүруі демалудың жаңа бір бөлігін ашады. BMW 5 сериясының әр элементі жолдағы автокөлікке деген сенімділікті айғақтайды.
BMW-ның 7 сериясы ең қарқынды, әрі премиум классының сәнді автокөлігі болып табылады. BMW-ның жаңа 7 сериясының сыртқы кескіні таңқаларлық әдемі, ол басқа көліктерден жылдам әрі жеңіл. Бұл көліктің түрі — шексіз қуат көзі. Ол сәнді әрі өзіндік стилімен ерекшеленеді. BMW-ның 7 сериясы 1990-ларда, әсіресе, бұрынғы Кеңес одағының республикаларында - Ресей мен ТМД мемлекеттерінде, оның ішінде Қазақстанда да, жаңа байып кеткен жас кәсіпкерлердің, тіпті рэкетирлердің қатты ұнататын автокөлік еді. Жұрт ішінде оны "бумер" деп атаған.
BMW X5 моделі бұл тау-тасты жерді оңай жүріп өтетін және спорт автокөлігіне кіретін автокөлік. Бұл көлікте: қуат, жайлылық, жылдамдық, сапа және жоғары бедел бар. BMW X5 белсенді демалысқа арналған спорт автокөлігі.
[[Сурет:Alpina B5 Biturbo Touring IMG 0752.jpg|нобай|BMW Alpina B5 Biturbo Touring]]
Жаңа 6 сериялы BMW купесі аңызға айналған GT қатарындағы автокөліктерінің салтын жалғастырушы спорттық және жеңіл айдалатын автокөліктердің бірі. HAMANN MOTORSPORT тюнинг-ательесінің мамандары 6 серияны жетілдіріп, таңқалдыратын HAMANN 645Ci HM 5.2 спорттық купесін дүниеге әкелді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Сурет:Рисунок1.jpg|thumb|BMW-ның бесінші сериялы седан ]]
[[Сурет:BMW motorbike F 650 GS in Gdansk.jpg|thumb|BMW F 650 GS Dakar (2004)]]
{{cleanup}}
{{уики}}
[[Санат:Германия автомобиль жасау компаниялар]]
dzyumrvhta9n7eht8gb5z1dzaesx2v2
Темірбек Қараұлы Жүргенов
0
13669
3591813
3591593
2026-04-25T18:54:27Z
Kasymov
10777
[[Special:Contributions/~2026-25338-65|~2026-25338-65]] ([[User talk:~2026-25338-65|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды
3556108
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| Қазақша есімі = Темірбек Қараұлы Жүргенов
| Шынайы есімі =
| Суреті = Temirbek Zhurgenov 2023 stamp of Kazakhstan.jpg
| Сурет ені =
| Атауы = 2023 жылғы Қазақстан пошта маркасындағы Жүргенов
| Титулы = Қазақ КСР Ағарту министрі (Қазақ АКСР Халық ағарту комиссары)
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 =
| Басқара бастады =
| Басқаруын аяқтады =
| Ізашары =
| Ізбасары =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Реті_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Реті_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Реті_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 01.10.1898
| Туған жері = Ақтөбе облысы, {{туғанжері|Әйтеке би ауданы|Әйтеке би ауданында}}, Жабасақ ауылдық округіндегі Басықара қопасы
| Қайтыс болған күні = 25.02.1938
| Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ КСР]], [[КСРО]]
| Жерленді = Алматы, Боралдай
| Діні = [[ислам]]
| Әкесі =Жүргенұлы Қара
| Анасы =Кәмпит Жүргенова
| Жұбайы =Дәметкен Ермекова
| Мамандығы = публицист, редактор, аудармашы, ұстаз
| Балалары =
| Партиясы = [[БК(б)П]]
| Білімі = Суханский атындағы училище (Перовскі (Қызылорда))<br >Жер шаруашылығы училищесі (Уфа)
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Темірбек Қараұлы Жүргенов''' ([[1 қазан]] [[1898 жыл|1898]], [[Ақтөбе облысы]], [[Әйтеке би ауданы|Әйтеке би ауданы, Жабасақ]](Басықара қопасы) — [[25 ақпан]] [[1938 жыл|1938]], [[Алматы]]) — кеңестік мемлекет және қоғам қайраткері.
== Өмірбаяны ==
* 1898 жылы 1 қазанда Ақтөбе облысы, Әйтеке би ауданы, Жабасақ ауылдық округіндегі(1971 жылға дейін Ырғыз ауданының құрамында болған) Басықара қопасында дүниеге келген.
* Кіші Жүздің [[Шөмекей]] бірлестігінің, Бозғұл тармағының Сарықасқа руынан шыққан. Шежіре бойынша таратсақ: Шөмекей, Бозғұл, Келдібай, Өтебай, Сұлтан, Жәрімбет, Әлен. Әленнен -Қуаң. Қуаңнан – Жүрген, Тұрған, Дәгір. Жүргеннен – Жұдырық (шын есімі-Ақсақал.), Сырлыбай (Қара), Қазыбай, Дүйсенбай, Еңсебай. <ref name="http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp">{{cite web | url=http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp | title=Қазақ шежіресі. 2 том. Орта жүз-жан арыс, Теңізбай Үсенбаев,}}</ref>
* [[Тұрмағамбет Ізтілеуұлы|Тұрмағамбет Ізтілеуов]] ұстаздық еткен ауыл мектебінде сауат ашады.
* Аламесектегі (қазіргі [[Есет батыр ауылы]]) орыс-қазақ мектебінде оқыған.
* Перовскідегі (қазіргі [[Қызылорда]]) Суханский атынд. училищеде бастауыш білім алған.
* 1917 ж. [[Үфі|Уфа]] жер шаруашылығы училищесіне оқуға түседі. Осында оқып жүріп қоғамдық өмірге белсене араласады, студент жастардың әлеуметтік қозғалыстарына қатысады.
* 1918 ж. “[[Қазақ мұңы (газет)|Қазақ мұңы]]” газеті редакциялық алқасының құрамына енді
* Торғайдағы кеңестер съезін шақыру бюросының мүшесі болды.
* 1919 ж. [[Ырғыз уезі]] [[Кенжеғара болысы]] рев. к-тінің төрағасы қызметіне тағайындалған.
* 1920 ж. БК(б)П қатарына өтіп, Ырғыз уездік рев. к-тінің, уездік жұмысшы, солдат және шаруа депутаттары атқару к-тінің төрағасы болып сайланды
* 1921 — 23 ж. [[Орынбор]]да жұмысшы ф-тінде оқиды.
* 1923 ж. [[Ташкент]]тегі Орта Азия мемл. ун-тінің құқық ф-тіне оқуға жіберіледі. Осында оқып жүріп, ол Қазақ АКСР-інің Түркістан Республикасындағы толық өкілетті өкілі болып тағайындалады, Қазақ АКСР-і мен Түркістан Республикасының ОАК-теріне мүше болып сайланады, өлкелік және респ. партия ұйымдарының конференциялары мен пленумдарына қатысады. Орталық Азияда құрылған республикалар аумағының ұлттық-территориялық межеленуіне ат салысады. Бұл мәселе төңірегінде “Еңбекші қазақ”, “[[Советская степь]]” газеттеріне мақалалар жариялады.
* 1926 ж. [[Ташкент]]тегі Қазақ пед. ин-тының директоры болып тағайындалады. Институтқа акад. [[Василий Владимирович Бартольд|В.В. Бартольд]], проф. [[Сергей Ефимович Малов|С.Е. Малов]] секілді ғалымдарды шақыртып, институт жұмысын жандандыруға күш салды. Жоғары оқу орындарына арналған саяси экономия және құқықтану пәндері бойынша оқу құралдарын қазақ тіліне аударды. Қазақ [[терме]]лерінің жинағын құрастыруға ат салысты.
* 1929 ж. Тәжікстан үкіметінің қаржы комиссары
* 1930 — 33 ж. Өзбекстан үкіметінің халық ағарту комиссары
* 1933 — 37 ж. Қазақстан үкіметінің халық ағарту комиссары қызметтерін атқарды. Ол Қазақстанның Халық ағарту комиссариаты жұмысына [[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров|С.Аспандияров]], [[Құдайберген Қуанұлы Жұбанов|Қ.Жұбанов]], [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов|Ғ.Мүсірепов]] сияқты қайраткерлерді тартты. Жүргеновтің тікелей ат салысуымен “Қазақстанда мектеп жүйесін реттеу және қазақ орта мектептерін көбейту туралы” қаулы қабылданып, қазақ орта мектептерінің саны артуына негіз қаланды. Жүргенов Халық ағарту комиссариатын ұлттық мәдениетті өркендету штабына айналдырды.
* 1934 ж. Алматыда өткен Бүкілқазақстандық халық өнерпаздарының 1-слетін, 1936 ж. Мәскеудегі Қазақстан өнері мен әдебиетінің онкүндігін негізгі ұйымдастырушылардың бірі болды. Онкүндік кезінде республикамыздың өзге де мәдениет қайраткерлерімен бірге Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды. Жүргенов — ұлттық мәдениет пен өнер саласы мамандарын даярлауға көп көңіл бөліп, қазақ жастарының КСРО-ның орт. қалаларындағы оқу орындарында білім алуына көмек көрсетіп отырды. [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Мұхтар Әуезов]], [[Жұмат Тұрғынбайұлы Шанин|Ж.Шанин]], [[Әбілхан Қастеев|Ә.Қастеев]], т.б. қайраткерлердің шығармашылық жұмыспен айналысуына жағдай жасады. Жүргенов Қазақстанда алғашқы музыка театрын (қазіргі [[Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театры|Қазақ опера және балет театры]]) ұйымдастыруға үлкен үлес қосты. Қазақ әндері туралы [[Александр Викторович Затаевич|А.В. Затаевичке]] көптеген мәліметтер берді. Дәл осы жылы Темірбек Жүргенов өзіңін туған жері Жабасақ ауылына мектеп салды.Жабасақта салынған мектептің жобасы Ленинградта жасалынып бекітілгендейді. Пішіні «П» әріпіне ұқсас. Қабырғасының қалыңдығы – 1 метр, биіктігі – 4 метр. Төбесі қызыл қаңылтырмен жабылған. Мектеп құрылысын халық арасынан шыққан атақты Досжан, Ермекбай, Серікбай, Өксікбай, Досмағанбет деген шеберлер жүргізген. Мектеп алғашқы директоры – Нұралы Қашқынбаев. 1953 жылы мұғалімдер саны 18-ге жеткен. Талай дарын өсіп жетілген.
* 1937 ж. КСРО Жоғарғы Кеңесіне депутаттыққа кандидат ретінде ұсынылды. Осы жылы 3 тамызда “[[халық жауы]]” деген жалған айыппен ұсталып, РКФСР Қылмыстық кодексінің 58-бабының 10-, 11-тармақтары бойынша ату жазасына кесілді. КСРО Жоғарғы сотының әскери коллегиясының 1957 ж. 18 сәуірдегі шешімімен кінәсіз жазаланғаны анықталып, ақталған.
== Есте сақтау ==
* 1993 ж. Алматыдағы [[Қазақ ұлттық өнер академиясы]]на Жүргенов есімі берілді.
* Алматы мектептер мен көшелер
* Қызылорда қ-ларында мектептер мен көшелер
* Туған жері [[Жабасақ]] ауылына көшеге және [[Әйтеке би ауданы|Әйтеке би ауданының]] орталығы болып келген Комсомол ауылына [[Темірбек Жүргенов ауылы (Ақтөбе облысы)|Темірбек Жүргеновтің]] есімі берілді.
* Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы мектептер мен көшелер
* Қызылорда облысы Жалағаш ауданында Ж. есімімен аталатын мектептер мен көшелер бар.
* 1998 ж. Жүргеновтің 100 жылдығы республика көлемінде аталып өтті.
* Жалағаш кентінде ескерткіш орнатылды.<ref name=":0">[[Қазақ энциклопедиясы]], 4-том, 531-бет</ref>
* 2025 жылы туған жері Жабасаққа Темірбек Жүргеновтің 1934 жылы салғызған “қызыл мектеп” мемлекеттік мұралар тізіміне енді.
== Шығармалары ==
* [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] мен [[Қазақстан]]ды әкімшілік-шаруашылық жағынан аудандарға бөлу проблемасы, Қ.-О., 1927;
* Политэкономия, Қ.-О., 1928;
* Қазақ педагогикалық институтының бір жылғы жұмысы, Таш., 1928;
* Мектептің түп кемшілігін кетіру үшін күрес, Таш., 1933;
* Қазақстанда мәдениет революциясы, А., 1935;
* Қазақтың халық [[ақын]]дары, М., 1936;
* Қазақстанда сауатсыздықты жою жұмысы туралы, А., 1936.
== Деректі фильм ==
2013 — “Темірбек Жүргенов” (фильм) режиссері [[Қалила Нематұлы Омаров|“Қалила Умаров”]] Өндіріс: KalilaFilm.kz
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақстан білім министрлері]]
[[Санат:Тәжікстан қаржы министрлері]]
[[Санат:Өзбекстан білім министрлері]]
[[Санат:КСРО-да репрессияланғандар]]
[[Санат:КСРО-да қуғындалғандар]]
[[Санат:КСРО-да бұйрықпен атылғандар]]
[[Санат:КСРО-да ақталғандар]]
[[Санат:Қайтыс болғаннан соң ақталғандар]]
e6x8s8rm2jhqds6smzn3d978xy8y3jo
От
0
22589
3591763
3157470
2026-04-25T15:24:15Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
кей сөздер орысша жазылған,соларды қазақшалап жаздым
3591763
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Fire02.jpg|thumb|right|200px|От]]
[[Сурет:Fire burning.ogg|thumb|right|200px|Бейнематериал]]
'''От''' немесе '''өрт''' — тар мағынада, қыздырылған газдар және нәтижеде сараман [[плазма]]лардың жиынтығы:
мысалы, нақтылы (материалдармен бұл жерде бұдан әрi жанармайлардың астында мұндай күкiрт компоненттер реакция сайысшы емес ағаш материалдар ұғылады) нүктеге дейiн материалдың жанармайын ерікті немесе мәжбүрл түрде қыздыру;
химиялық реакция;
материалдың жанармайымен жоғарғы кернеудi тоқтың жақын болулары.
От жануды процесстiң негiзгi фазасы болып табылады және материалдарға басқа жанармайдың өзi таралуға қасиеттi алады. Оттың меншiктi температурасы қатысушы жануды реакциялардағы материалдардан и/илидың тұтануын реакция шақырған көзiнен тәуелдi болады.
Отпен әскери iс-әрекетте (оқтармен немесе басқа снарядтармен) дәрiмен атылатын қарудан атыс ұғылады.
[[Санат:Химия]]
[[Санат:Табиғи құбылыстар]]
in2xosrsc6e0wa2pir4u55ai4tyrigm
3591772
3591763
2026-04-25T15:45:56Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
и/илидын орынсыз және сайшы емес тіркесі бұрыс қолданылған және көзінен сөзін контекстке сай дұрыстадым
3591772
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Fire02.jpg|thumb|right|200px|От]]
[[Сурет:Fire burning.ogg|thumb|right|200px|Бейнематериал]]
'''От''' немесе '''өрт''' — тар мағынада, қыздырылған газдар және нәтижеде сараман [[плазма]]лардың жиынтығы:
мысалы, нақтылы (материалдармен бұл жерде бұдан әрi жанармайлардың астында мұндай күкiрт компоненттер реакцияға қатыспайтын ағаш материалдар ұғылады) нүктеге дейiн материалдың жанармайын ерікті немесе мәжбүрл түрде қыздыру;
химиялық реакция;
материалдың жанармайымен жоғарғы кернеудi тоқтың жақын болулары.
От жануды процесстiң негiзгi фазасы болып табылады және материалдарға басқа жанармайдың өзi таралуға қасиеттi алады. Оттың меншiктi температурасы қатысушы жануды реакциялардағы материалдардан немесе тұтануын реакция шақырған көзiне тәуелдi болады.
Отпен әскери iс-әрекетте (оқтармен немесе басқа снарядтармен) дәрiмен атылатын қарудан атыс ұғылады.
[[Санат:Химия]]
[[Санат:Табиғи құбылыстар]]
opnu3a1546tqyhy1h68y6vb57amq17g
3591779
3591772
2026-04-25T15:55:22Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
жанармай астында деген тіркесті жөндедім және мұндай сөзі артық және стильдік түзетулер
3591779
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Fire02.jpg|thumb|right|200px|От]]
[[Сурет:Fire burning.ogg|thumb|right|200px|Бейнематериал]]
'''От''' немесе '''өрт''' — тар мағынада, қыздырылған газдар және нәтижеде сараман [[плазма]]лардың жиынтығы:
мысалы, нақтылы (материалдармен бұл жерде бұдан әрi жанармай ретінде күкiрт компоненттер реакцияға қатыспайтын ағаш материалдар қарастырылады) нүктеге дейiн материалдың жанармайын ерікті немесе мәжбүрлі түрде қыздыру;
химиялық реакция;
материалдың жанармайымен жоғарғы кернеудi тоқтың жақын болулары.
От жануды процесстiң негiзгi фазасы болып табылады және материалдарға басқа жанармайдың өзi таралуға қасиеттi алады. Оттың меншiктi температурасы қатысушы жануды реакциялардағы материалдардан немесе тұтануын реакция шақырған көзiне тәуелдi болады.
Отпен әскери iс-әрекетте (оқтармен немесе басқа снарядтармен) дәрiмен атылатын қарудан атыс ұғылады.
[[Санат:Химия]]
[[Санат:Табиғи құбылыстар]]
ihqdy3swjpun0c0ajt64xdvfb71ul4j
Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті
0
26235
3591804
3591044
2026-04-25T18:01:12Z
Kasymov
10777
3591804
wikitext
text/x-wiki
{{Университет|Аты=Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті <br> (БҚАТУ)|Бұрынғы атауы=Батыс Қазақстан ауыл шаруашылығы институты|Құрылған жылы=1963|Оқу тілі=Қазақ, орыс, ағылшын|Орналасқан жері={{байрақ|Қазақстан}}, [[Орал]] қаласы|Мекенжайы=[[Зашаған]] кенті, Жәңгір хан көшесі, 51|Ректоры=[[Наметов Асқар Мырзахметұлы|Наметов Асқар Мырзахметұлы]]|Сайты=https://wkau.edu.kz/|Эмблемасы=[[File:Zhangir khan University 2.jpg|300px]]|lat_deg=43.2555|lat_min=14|lat_sec=11|lat_dir=N|lon_deg=76.943|lon_min=55|lon_sec=54|lon_dir=E|Басшы лауазымы=Ректор|Оқытушылар=300 үстінде|CoordScale=5000}}[[Сурет:ZHANGIR KHAN UNIVERSITY.jpg|нобай]]
'''Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті (БҚАТУ)''' — [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстан облысының]] ауыл шаруашылығы, техника, экономика және педагогика саласынан мамандар даярлайтын жоғары оқу орны.
== Тарихы ==
Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті 1963 жылы құрылған жоғары оқу орны. Өзінің 60 жылдан астам тарихында университет жоғары білім және ғылым саласындағы жетекші оқу орны ретінде қазіргі заманғы сын-қатерлермен тиімді күресуге қабілетті білікті мамандардың ұстаханасына айналды. Бүгінгі таңда ЖОО мықты позицияға ие және елдің батыс аймағының экономикалық және әлеуметтік дамуына сүбелі үлес қосуда. Жәңгір хан университеті кәсіпкерлік ЖОО ретінде танымал, оның қызметі мемлекетпен және аграрлық-техникалық бейіндегі бизнес индустриясының өкілдерімен өзара іс-қимылға негізделген, университетті дамытудың негізгі бағыттары агроөнеркәсіптік кешен саласындағы инновациялық зерттеулер және білім мен ғылымдағы заманауи ақпараттық технологиялар болып табылады.
Университеттің академиялық саясаты мен кадрларды даярлау формасы да түбегейлі өзгерді. Білім беру бағдарламалары еңбек нарығының талаптары мен қажеттіліктерін ескере отырып әзірленді. Білім беру бағдарламалары бойынша мамандандыру ұйымдастырылып, ерте жұмысқа орналастыру тетігі енгізілді. Қосымша білім беру – бұл практикалық дайындықтың өсуін, еңбек нарығын таңдауды, кәсіпкерліктің өрлеуін, студенттерге бағытталған тәсілді және оқуға құштарлығын арттыруға, түлектерді жұмысқа орналастырудың бірізділігін және қолайлы білім беру бағдарламаларын әзірлеуді қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Университетте «Цифрлық экономика және тұрақты даму», «Ветеринария және агротехнология», «Индустриалды-технологиялық» және «Политехникалық» институттар мен «Гуманитарлық, спорттық және әскери дайындық» факультеті жұмыс істейді.
== Ректорлар ==
* Дзержинский, Александр Яковлевич (1963–1964)
* Иконников, Валентин Константинович (1964–1975)
* Шах, Борис Петрович (1975–1986)
* Шрамко, Николай Васильевич (1986–1989)
* Джубаев, Сергей Шугаевич (1989–2000)
* Дамитов, Базар Кабдошевич (2000–2002)
* Бозымов, Казыбай Караевич (2002–2014)
* Сергалиев, Нурлан Хабибуллаевич (2014–2017)
* Наметов, Аскар Мырзахметович (2017 – қазірге дейін)<ref>[https://wkau.edu.kz/tarikh/ Тарихи анықтама]</ref>
== Құрылым ==
Университетте «Политехникалық», «Экономика, ақпараттық технологиялар және кәсіптік білім беру», «Индустриалды-технологиялық», «Агротехнология», «Ветеринарлық медицина және мал шаруашылығы» институттары жұмыс істейді. Университеттің 17 жоғары және 19 жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламалары, оның ішінде 14 магистратура және 5 докторантура бағдарламалары бойынша білім беру қызметін жүргізуге лицензиялары бар. Білім беру бағдарламаларының тізілімінде 48 жоғары және 45 жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламалары тіркелген. Бүгінгі таңда университетте 344 профессор-оқытушы жұмыс атқаруда, оның ішінде: 12 профессор, 15 ғылым докторы, 25 доцент, 70 ғылым кандидаты, 47 PhD және 400-ге жуық қызметкер бар. 2011 жылы жаңа үлгідегі тоғыз қабатты Студенттер үйі пайдалануға берілді. Университет аумағында 2140 орындық төрт студенттік үй, алты оқу ғимараты, «Жәңгір хан» спорт кешені, мәжіліс залы, «Ихтиология және аквакультура» зертханасы, «Парасат» ақпараттық білім беру орталығы, оқу-әдістемелік құралдар шығаратын баспа бөлімі жұмыс істейді.
== Институт және орталықтар ==
=== Цифрлық экономика және тұрақты даму институты ===
«Цифрлық экономика және тұрақты даму» институты – экономика, басқару, ақпараттық технологиялар және экология салаларында бакалавриат, магистратура және іскерлік білім беру бағдарламалары бойынша мамандар даярлауды жүзеге асыратын университеттің құрылымдық бөлімшесі болып табылады. Қазіргі уақытта институтта бакалавриаттың білім беру бағдарламалары келесі бағыттар бойынша жүзеге асырылуда: «Қаржы, экономика, банк және сақтандыру ісі»; «Аудит және салық салу»; «Ақпараттық технологиялар»; «Менеджмент және басқару».
2025–2026 оқу жылынан бастап институт құрылымында қоршаған ортаны қорғау, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану және өнеркәсіптік жүйелердің тұрақты даму саласында мамандар даярлауға бағытталған «Өнеркәсіптік экология» бакалавриат және магистратура білім беру бағдарламасы іске қосылды.
Магистратура деңгейінде институт келесі бағыттар бойынша білім беру бағдарламаларын жүзеге асырады: «Менеджмент»; «Мемлекеттік және жергілікті басқару»; «Ақпараттық технологиялар»; «Экономика»; «Өнеркәсіптік экология».
Сондай-ақ 2025–2026 оқу жылынан бастап институтта жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламалары бойынша қабылдау ашылды: 7М04102 – Бизнес-менеджмент (MBA); 7М04103 – Спорттық менеджмент (EMBA).
Тұрақты дамудың стратегиялық бағыттарын іске асыру аясында институттың профессор-оқытушылар құрамынан Тұрақты даму мақсаттары (ТДМ) бойынша жұмыс тобы құрылды. Кейіннен бұл бастама институционалдық деңгейде дамып, қазіргі уақытта университет жанында ғылыми-білім беру, талдамалық және ағартушылық қызметті жүзеге асыратын тұрақты даму орталығы ретінде қызмет атқаруда.
=== Ветеринария және агротехнология институты ===
2024 жылы оңтайландыруға байланысты «Ветеринарлық медицина және мал шаруашылығы» мен «Агротехнология» институттары біріктіріліп «Ветеринария және агротехнология» институты болып қайта құрылды.
«Ветеринария и агротехнология» институтының құрамына профессор-оқытушылар құрамы, «Жәрдем-Вет» ғылыми-өндірістік орталығы, «BIOTECH» инновациялық ғылыми-өндірістік орталығы, «Ихтиология және аквакультура» зертханасы, «Топырақтану» орталығы кіреді. Бүгінгі таңда институтта 93 оқытушы жұмыс істейді, оның ішінде 9 ғылым докторы, 24 ғылым кандидаты, 33 PhD докторы бар.
Институт үздіксіз үш сатылы (бакалавриат-магистратура-докторантура) оқыту түріндегі келесі білім беру бағдарламалары бойынша кадрлар даярлайды:
6В09100/7М09100/8D09100 – Ветеринария;
7М05100 – Биотехнология;
6В08200/7М08200/8D08200 – Мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы;
6В08400/7М08400 – Акваөсіру және су биоресурстары;
6В05200/7М05200 – Өнеркәсіптік экология;
6В08100/7М08100/8D08100 – Агрономия;
6В08101/ 7М08101/ 8D08800 Топырақтану және агрохимия;
6В08102 Өсімдіктерді қорғау және карантин;
6В08300 – Орман ресурстары және орман шаруашылығы, Ландшафтық дизайн;
6В07200/7М07200 – Тағам өнімдерін өндіру;
6В07203 – Тағам қауіпсіздігі;
6В07201 – Қайта өңдеу өндірісінің технологиясы.
=== Индустриалды-технологиялық институты ===
Индустриалды-технологиялық институтында даярланатын білім беру бағдарламалары:
Бакалавриат бойынша:
6В07100 – «Химиялық инженерия және процестер»
6В07202 – «Мұнай-газ ісі»
6В07204 – «Пайдалы қазбалар кен орындарының геологиясы және оларды барлау»
6В07205 – «Пайдалы қазбаларды өндіруге арналған жабдықтарға сервистік қызмет көрсету»
6В07206 – «Пайдалы қазбалар кен орындарын игеру және пайдалану»
6В07207 – «Мұнай өндіру объектілерін пайдалану және қызмет көрсету»
6В07300 – «Құрылыс инженериясы»
6В07301 – «Құрылыс материалдарын өндіру»
6В07302 – «Жерге орналастыру»
6В07303 – «Кадастр»
6В07304 – «Гидромелиорация»
6В07305 – «Сәулет»
Магистратура бойынша:
7М07100 – «Химиялық инженерия және процестер»
7М07202 – «Мұнай-газ ісі»
7М07300 – «Құрылыс инженериясы»
7М07301 – «Құрылыс материалдарын өндіру»
7М07302 – «Жерге орналастыру»
Докторантура бойынша:
8D07301 – «Құрылыс материалдарын өндіру»
Сонымен қатар Индустриалды-технологиялық институтта бірнеше практикалық-зертханалық аудиториялар жасақталған: «Мұнай бергіштікті арттыру және сүзбелену үдерісін модельдеу», «Бетон технологиясы», «Мұнай және газ ұңғымаларын бұрғылау технологиясы тренажерлық зертханасы», «Бейорганикалық химия», «Аналитикалық химия», «Физикалық және коллоидты химия», «Көмірсутек шикізат», «Органикалық химия», «Мұнай-газ өңдеу», «Құрылыс материалдарын өндіру», «Жер кадастры», «Құрылыс өндірісінің технологиясы», «Елді мекендерді жоспарлау мен дамытудың негізгі элементтері», «Жер құқығы», «Инженерлік жүйелер», «Құрылыс материалдар», «Құрылыс машиналары және процестер мен аппараттар», «Іргетас негіздері», «Құрылыс материалдарын зерттеу», «Жерге орналастыру және кеңістіктік жоспарлау», «Мультимедиялық дәріс залы», «Студенттік конструкторлық технологиялық бюро», «Оқу өндірістік орталығы».
Институт құрамында «Инжиниринг және ресурс үнемдеу» ғылыми-зерттеу институтының оқу-ғылыми-өндірістік орталығы; «Гидротехника және мелиорация»ғылыми-білім беру орталығы, Уфа мемлекеттік мұнай техникалық университетінің өкілдігі, Геология мұражайы жұмыс жасайды.
=== Политехникалық институты ===
Заманауи инженерлік білім мен инновация орталығына айналған Политехникалық институт инженерлік, техникалық және аграрлық салалар бойынша жоғары білікті мамандар даярлайды. Институтта білім беру үдерісі заманауи талаптарға сай ұйымдастырылып, теория мен тәжірибені ұштастыруға ерекше мән беріледі. Студенттер оқу барысында нақты өндірістік жағдайларға жақын зертханаларда білім алып, болашақ кәсіби қызметіне қажетті практикалық дағдыларды меңгереді. Институтта бакалавриат, магистратура және докторантура деңгейлері бойынша сұранысқа ие білім беру бағдарламалары жүзеге асырылады. Бакалавриатта аграрлық техника және технологиялар, машина жасау, электрмен жабдықтау, автоматтандыру және басқару, мехатроника, робототехникалық жүйелер, көлік техникасы, өндірістегі тіршілік қауіпсіздігі, стандарттау және метрология сияқты инженерлік бағыттар қамтылған. Магистратурада студенттер ғылыми-зерттеу және жобалау қызметіне терең бейімделіп, агроинженерия, автокөлік техникасы, энергетика және өндірістік қауіпсіздік салаларында кәсіби құзыреттерін дамытады. Докторантура деңгейінде аграрлық техника және технологиялар бағыты бойынша ғылыми кадрлар даярланып, қолданбалы және іргелі зерттеулер жүргізіледі.
Политехникалық институттың материалдық-техникалық базасы жоғары деңгейде жабдықталған және келесі негізгі зертханаларды қамтиды:
'''Материалдар кедергісі зертханасы. Мұнда''' металдар мен құрылыс материалдарының беріктік қасиеттері зерттеліп, созылу, сығылу, иілу және бұралу сынақтары жүргізіледі. Зертхана инженерлік есептеулер жүргізу арқылы студенттердің техникалық ойлау қабілетін қалыптастырады.
'''Механикаландыру және автоматтандыру зертханасы а'''уыл шаруашылығы және өндірістік машиналардың құрылымы мен жұмыс принциптерін тәжірибе жүзінде меңгеруге арналған. Студенттер тракторлармен, агрегаттармен жұмыс істеп, техникалық қызмет көрсету және тиімділікті арттыру әдістерін үйренеді.
'''Автоматтандыру зертханасы''' өндірістік процестерді цифрландыруға бағытталған. Мұнда автоматты басқару жүйелері, контроллерлер, датчиктер, мехатрондық құрылғылар және робот техникасының элементтері қолданылады.
'''Өндірістегі тіршілік қауіпсіздігі зертханасы''' еңбек қауіпсіздігі, өрт қауіпсіздігі, санитариялық-гигиеналық талаптар мен төтенше жағдайлардағы әрекеттерді үйретуге арналған. Бұл бағыт студенттердің жауапкершілігін және қауіпсіздік мәдениетін қалыптастырады.
'''Электротехника және энергетика зертханасында э'''лектр машиналары, трансформаторлар, энергиямен жабдықтау жүйелері, энергия үнемдеу және жаңартылатын энергия көздері бойынша практикалық сабақтар өткізіледі.
'''Физика зертханасында м'''еханика, электрмагнетизм, жылуфизика және оптика салаларындағы тәжірибелер арқылы инженерлік пәндердің теориялық негізі бекітіледі.
'''Мехатроника және робототехника зертханасы''' – институттың инновациялық бағытының өзегі. Мұнда өндірістік автоматтандыру, роботтық жүйелер, интеллектуалды басқару, сенсорлық жүйелер, компьютерлік көру және машиналық үйрену технологиялары қолданылады. Студенттер нақты жобаларға қатысып, автономды және жартылай автономды құрылғыларды әзірлеу мүмкіндігіне ие.
Политехникалық институтта ғылыми-зерттеу жұмыстарының жоғары деңгейде жүргізілетінін дәлелдейтін бірқатар жеңіп алынған '''іргелі ғылыми гранттар''' бар. Бұл институт ғалымдарының кәсіби шеберлігін, инженерлік ойлаудың тереңдігін және ауыл шаруашылығы мен техникалық салалардағы инновациялық шешімдерге деген ұмтылысын көрсетеді. Институт ұжымы төмендегідей көрсетілген маңызды жобаларды сәтті іске асырып келеді:
- '''AP23487758''' – минералды тыңайтқыштарды бір мезгілде енгізе отырып, әртүрлі дақылдарды жолақты себудің автоматтандырылған жүйесі бар нөлдік егіншілік сепкішін әзірлеу.
- '''AP23487474''' – тыңайтқыштарды енгізудің автоматтандырылған жүйесі бар бақша және орман дақылдарына арналған әмбебап отырғызу кешенін жасау.
- '''AP23486643''' – негізгі топырақ өңдеу кезінде қалқанды соқалардың жұмыс тиімділігін арттыру.
- '''AP26198903''' – жел агрегатының диафрагмалық сорғысы арқылы суды көтеретін қондырғыны жобалау және дайындауға арналған конструкторлық-технологиялық құжаттама әзірлеу.
Бұл жобалар – институт ғалымдарының нақты өндірістік міндеттерді шеше алатын, ауыл шаруашылығы техникасын жетілдіруге бағытталған жоғары деңгейдегі ғылыми әлеуеттің айқын дәлелі.
=== Гуманитарлық, спорттық және әскери дайындық факультеті ===
Университеттің даму стратегиясындағы болашақ мамандарды даярлаудың басым бағыттарының бірі – кәсіби бағдарлау жұмысын ұтымды ұйымдастыру, зерттеу дағдыларын дамыту, кәсіби қызметте сапалы инновациялық білім беру құралдарын жасауға дайындықты қалыптастыру арқылы дарынды, шығармашыл білім алушылардың қатарын көбейту. Осы стратегиялық бағыттарды жүзеге асыру мақсатында құрылымдық бөлімшелерді қайта ұйымдастыру арқылы құрылған «Гуманитарлық, спорттық және әскери дайындық» факультетінің профессор-оқытушылар құрамы жоғары оқу орнының дамуына өз үлестерін қосып келеді. Факультет құрамына Гуманитарлық және спорттық пәндерді оқыту орталығы, Тілдерді дамыту орталығы, Әскери кафедра кіреді. Бүгінгі таңда факультеттің профессор-оқытушылар құрамында 1 философия ғылымдарының докторы, профессор, 7 ғылым кандидаты (доцент), 2 PhD докторы, 1 ғылым кандидаты, 38 аға оқытушы жемісті еңбек етуде.
Факультетте «Бастапқы әскери дайындық және дене шынықтыру», «Дене шынықтыру және спорт», «Визуалды өнер, көркем еңбек және графика», «Еңбек технологиясы және кәсіби бағдар», «Бастапқы әскери дайындық» білім беру бағдарламалары бойынша мамандар даярланады. Факультет жанында «Рух», «Дін», «Фатима», «Саналы ұрпақ», «Жас саясаткер», «Жас зерттеуші», «Мерген», «Визуалды өнер», «Қазақ тілінің жаңа көкжиегі», «Культура речи», Еnglish – speaking Club секілді үйірме, клубтар жұмыс жасайды.
Екі жыл бұрын БҚО дизайнерлер қауымдастығымен әлеуметтік серіктестік негізінде ашылған оқу-өндірістік шеберханасында «Визуалды өнер, көркем еңбек және графика», «Еңбек технологиясы және кәсіби бағдар» білім беру бағдарламаларының студенттері үшін практикалық сабақтар өткізіледі. Сонымен бірге білім алушылар мен қызметкерлерге, қала тұрғындарына әлеуметтік-психологиялық қолдау көрсететін жеке психологиялық кеңес, тренинг кабинеттері жұмыс істейді.
Студенттердің әскери дайындығы қосымша білім беру түрінде жүргізіледі. Әскери кафедрада саптық алаң, тактикалық алаң, оқ ату және инженерлік, спорттық алаңдар, электрондық интерактивті тир, әскери техника, жабдықталған класстар, ауыр ұрыс техникасы, әскери-техникалық құрал-жабдықтар мен кітапхана қоры бар.
Факультет білім алушыларының арасында 57 студент – спорт шеберіне үміткер, 14 студент – ҚР спорт шебері, ал 1 студент Мария Бровкова – байдарка мен каноэ есуден халықаралық дәрежедегі спорт шебері. Факультетте білім алушылар контингенті де жыл санап артып, жоғары жетістіктері бар студенттермен толығуда. Биылғы оқу жылының өзінде 300-ге жуық студент оқуға қабылданды. Соның 46-сы – спорт шеберіне үміткер, бесеуі – ҚР спорт шебері, біреуі волейболдан халықаралық дәрежедегі спорт шебері. Ел намысын үлкен спорттық додаларда қорғап жүрген спортшылар дайындаған танымал педагог-ғалым, гір спортынан Азия Чемпионатының екі дүркін чемпионы Николай Коломоец пен КСРО спорт шебері, аға оқытушы Қибатолла Әбішев пен Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы Нұрхат Нысановты атап өтуге болады. Заманауи спорттық ғимараттармен жабдықталған «Жәңгір хан» спорт кешенінде студенттерге спорттың 12 түрімен айналысуына мүмкіндік жасалған.
Әлеуметтік-гуманитарлық ғылымның қоғамдағы мәселелерін шешуге үлес қосып жатқан профессор-оқытушылардың бейіндік ғылым салалары бойынша зерттеу нәтижелері халықаралық, республикалық ғылыми басылымдарда жарияланып жүр.
=== Уфа университетімен ынтымақтастық жолға қойылған ===
Жәңгір хан атындағы БҚАТУ Уфа мемлекеттік мұнай техникалық университетімен 2010 жылдан бастап өзара тығыз байланыста. 2022 жылы БҚАТУ-да екіжақты меморандум негізінде Уфа университетінің өкілділігі ашылды. Өкілділікті ашудағы мақсат Ресей Федерациясындағы мұнайхимиясы бағытындағы жетекші техникалық университетімен еліміздің аталған саласын дамытуға білікті мамандар дайындау, сонымен қатар бірлескен өзара тиімді академиялық бағдарламалар мен курстарды әзірлеу мүмкіндігі, академиялық ұтқырлық бағдарламасы шеңберінде студенттер мен профессорлық - оқытушылық құраммен алмасу, бірлескен ғылыми зерттеулер жүргізу.
Тағы бір өзекті мәселе – қос дипломдық бағдарламаны іске асыру жастардың елден кетуін азайтуға бағытталады, атап айтқанда, қазақстандық жастарға елден тыс жерлерге шықпай-ақ халықаралық білім алуға мүмкіндік туғызады. Осыған байланысты 2022-2023 оқу жылында магистратура бойынша қос дипломды білім берудің 7M07204 – «Табиғи көмірсутектер кен орындарын игеру және пайдалану» білім беру бағдарламасы әзірленді, ол жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім берудің білім беру бағдарламаларының тізіміне (реестр) енгізіліп, мақұлданды.
==== 2022 жылдан бастап Уфа мемлекеттік мұнай техникалық университетінің ұйымдастыруымен Уфа қаласында жыл сайын өткізілетін «Газ. Мұнай. Технология» халықаралық мамандандырылған көрме-форумының жұмысына Индустриалды-технологиялық институтының профессор-оқытушылар құрамы қатысып келеді. Сондай-ақ Уфа университетінің «Oiledu» жаппай ашық курстар платформасында Индустриалды-технологиялық институтының ПОҚ біліктілікті арттыру курстарынан өтіп отырады. ====
2024-2025 оқу жылында екі қос дипломды білім беру бағдарламасы (6В07207 – «Мұнай өндіру нысандарын пайдалану және қызмет көрсету», 6В07204 – «Пайдалы қазбалар кенорындарының геологиясы және оларды барлау») дайындалып, республикалық білім беру реестріне енгізілді.
Уфа мемлекеттік мұнай техникалық университетімен халықаралық ынтымақтастық аясында осы уақытқа дейін Индустриалды технологиялық университетінің ПОҚ тағылымдамадан және 6В07204 – «Пайдалы қазбалар кен орындарының геологиясы және оларды барлау», 6В07202 – «Мұнай газ ісі», 6В07206 – «Пайдалы қазба кен орындарын игеру және пайдалану» білім беру бағдарламаларының білім алушылары халықаралық академиялық оралымдылық бағдарламасы бойынша Уфа университетінің «СОЛУНИ» оқу-ғылыми-өндірістік полигонында технологиялық және геологиялық тәжірибеден өтіп жүр.
=== Университет түлектері кәсіби маманға айналды ===
Жәңгір хан университеті өз түлектерін аймақтық, ұлттық және халықаралық еңбек нарығына дайындайды, жүйелі жұмыс пен мансапқа мүмкіндік береді. Құрылған сәттен бастап БҚАТУ студенттерге таңдаған салалары бойынша білім мен дағдыларды меңгертіп, еліміздің дамуына елеулі үлес қосып келеді. Жәңгір хан университеті дайындаған кәсіби мамандардың көпшілігі Батыс Қазақстан облысында және басқа өңірлерде аграрлық-техникалық, экологиялық бағыт бойынша жұмыс істеуде. Біздің табысты түлектеріміз ауыл шаруашылығы және ветеринария саласындағы басшылық лауазымдарда, аудандар мен ауылдардың әкімдері болып абыройлы қызмет етуде. Сонымен қатар, көптеген түлектеріміз ірі өндірістерде еңбек етіп, көпшілігі алған білімдерінің арқасында мансап сатысында ілгері жылжып, жетекші маман ретінде жоғары лауазымдарға тағайындалады. Осы жылдар ішінде университет – еліміздің түрлі салаларының дамуына қызмет етіп жүрген мыңдаған түлектердің альма-матеріне айналды. Бұл кәсіби мамандардың университетте алған білімдері мен тәжірибелері табысты мансап пен жеке өсудің іргетасына айналғаны – дәлелді қажет етпейтін көрсеткіш. Жыл өткен сайын БҚАТУ өзінің білім беру стандарттарын жақсартуға, оқытудың жаңа әдістерін енгізуге және сұранысқа ие мамандықтарды қолдауға ұмтылып келеді. Дәстүрді жалғастыра отырып, университет әлі де теорияны практикамен байланыстыратын орын ретінде маңызын жойған емес, ал студенттердің кәсіби маман ретінде дамуға мүмкіндіктері молынан.
== Білім беру бағдарламалары ==
Университет қабырғасында бакалавриат<ref>[https://wkau.edu.kz/dajyndyk-baghyttary/ бакалвриат]</ref> бойынша 47 білім беру бағдарламасы, магистратура <ref>[https://wkau.edu.kz/magistratura-bojynsha-bilim-beru-baghdarlamalarynyn-toby/ магистратура]</ref>бойынша 44 білім беру бағдарламасы және докторантура <ref>[https://wkau.edu.kz/doktorantura-bojynsha-bilim-beru-baghdarlamalary/ докторантура]</ref>бойынша 6 білім беру бағдарламалары ұсынылады, толығырақ универсиеттің ресим сайтынан "Қабылдау комиссиясы<ref>[https://wkau.edu.kz/kabyldau-komissiyasy/ Қабылдау комиссиясы]</ref>" немесе "Талапкер" парақшаларынан таныса аласыз
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://wkau.edu.kz/ Ресми сайты]
[[Санат:Орал жоғарғы оқу орындары]]
[[Санат:Қазақстан университеттері]]
{{stub}}
7iuqp7srmli7l025wn1ru7cis5oelrt
Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы
0
29182
3591795
3508069
2026-04-25T17:48:24Z
Nurken
111493
3591795
wikitext
text/x-wiki
{{Ұйым
|атауы = Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы
|альтернативті =
|background_color =
|атау түсі =
|логотип = Logo muftyat.png
|логотип ені = 100px
|анықтама =
|карта1 =
|карта1 ені =
|аңыз1 =
|карта2 =
|карта2 ені =
|аңыз2 =
|мүшелік =
|орталық типі =
|орталық =
|тип =
|тілдер =
|тіл = қазақша
|басшы мансабы1 = Бас мүфтиі
|басшы есімі1 = [[Наурызбай Тағанұлы Өтпенов]]
|басшы мансабы2 =
|басшы есімі2 =
<!-- … -->
|басшы мансабы10 =
|басшы есімі10 =
|негізін салушы1 =
|құрылу оқиғалары1 =
|құрылу мерзімі1 =
|негізін салушы2 =
|құрылу оқиғалары2 =
|құрылу мерзімі2 =
<!-- … -->
|негізін салушы6 =
|құрылу оқиғалары6 =
|құрылу мерзімі6 =
|ыдырау оқиғалары =
|ыдырау уақыты =
|түсініктемелер1 =
|түсініктемелер2 =
<!-- … -->
|мекен-жай =
|сайт = https://www.muftyat.kz/ru/
|ортаққор =
}}
'''Қазақстан Мұсылмандары Діни Басқармасы''' ('''ҚМДБ''') — [[Қазақстан]] мұсылмандарына діни-руханияттық басшылық жасайтын республикалық бірлестік.
== Тарихы ==
Қазіргі Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының негізі XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында қалана бастады.
1906 жылы [[Верный]]да Түркістан өлкесі мұсылмандарының 1 құрылтайы өтті, оған 100-ге жуық делегат қатысты.
1943 жылы [[Ташкент]]те [[Орта Азия]] мен Қазақстан мұсылмандарының алғашқы құрылтайы өтті. Оған [[Қазақстан]] делегациясын шейх Абд әл-Ғаффар Шамсутдинов (1884–1953) бастап барды. Құрылтайда Орта Азия мен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы құрылып, төрағасы әрі Бас мүфти болып [[Ишан Бабахан Абдулмаджидхан]] (1856–1957) сайланды. Қазақстанда қазият құрылып, Шамсутдинов қази болып тағайындалды. Ол 1946 жылдан бастап Орта Азия мен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының Қазақстандағы өкілі, Алматы қ-ның имамы қызметін атқарды.
1952–1972 жылдар аралығында [[Сәдуақас Ғылмани]] (1890–1972), 1972–1979 жылдар аралығында Жахия қажы Бейсенбайұлы (1932–1997) қази болды. [[Орта Азия]] және Қазақстан мұсылмандарының діни басқармасы 1990 жылға дейін Ташкентте орналасқандықтан және кеңестік саясатқа байланысты Қазақстанның діни-рухани өміріне ықпал ете алған жоқ.
1990 жылғы 12 қаңтарда өткен Қазақстан мұсылмандарының тұңғыш құрылтайында дербес Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы құрылды. Басқарманың тұңғыш төрағасы, Бас мүфтиі Рәтбек Нысанбаев болды. Қазақстан мұсылмандарының жұмысына басшылық жасап, оның жұмысын жүргізетін Бас мүфти басшылық ететін атқарушы орган ҚМДБ аппараты – мүфтият.
Басқарманың 2000 жылы өткен ІІІ құрылтайда төрағасы, Бас мүфтиі болып, профессор Әбсаттар Дербісәлі сайланды.
2013 жылғы 19 ақпанда Қазақстан мұсылмандарының кезектен тыс өткен VII құрылтайында [[Ержан Малғажыұлы Маямеров|Ержан Маямеров]] Бас мүфти болып сайланды.
2017 жылғы 8 желтоқсанда өткен Қазақстан мұсылмандарының кезекті VIII құрылтайында [[Серікбай Сатыбалдыұлы Ораз]] Бас мүфти болып сайланды.<ref>[http://muftyat.kz/kz/news/12557 ҚМДБ: СЕРІКБАЙ ҚАЖЫ ОРАЗ БАС МҮФТИ БОЛЫП САЙЛАНДЫ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180123190357/http://muftyat.kz/kz/news/12557 |date=2018-01-23 }}</ref>
2020 жылғы 7 ақпанда Қазақстан мұсылмандарының кезектен тыс ІХ құрылтайында Наурызбай Тағанұлы Өтпенов Бас мүфти болып сайланды.
=== Бас мүфтилер тізімі ===
* [[Рәтбек Нысанбайұлы|Рәтбек қажы Нысанбайұлы]]
* [[Әбсаттар Бағысбайұлы Дербісәлі|Әбсаттар қажы Дербісәлі]]
* [[Ержан Малғажұлы Маямеров|Ержан қажы Малғажыұлы]]
* [[Серікбай Сатыбалдыұлы Ораз|Серікбай қажы Ораз]]
* [[Наурызбай Тағанұлы Өтпенов|Наурызбай қажы Тағанұлы]]
== Құрылымы ==
[[File:Absattar Derbisali.png|thumb| alt=A.|[[Әбсаттар Бағысбайұлы Дербісәлі]] ҚМДБ-ның 2000–2013 жылдар арасындағы төрағасы, Бас Мүфтиі]]
ҚМДБ-ның құрылымы:<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>
* Басқарма төрағасы,
* Бас Мүфти,
* Ақылдастар алқасы,
* Қамқорлар кеңесі,
* ҚМДБ-ның төралқасы,
* Аппарат жетекшісі
* Діни істер,
* Шариғат және пәтуа,
* Мешіт істері,
* Халықар. байланыс,
* Хаттама,
* Қажылық,
* Уағыз-насихат,
* Ғылым және білім,
* Жалпы және жастар ісі,
* Халал өнімдерін стандарттау,
* Баспасөз және интернет,
* Әйелдер-қыздар бөлімі
* Іс басқармасы.
=== Оқу орындары ===
* [[Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университеті]]
* Республикалық Имамдардың білімін жетілдіру Ислам Институты
* «Қауам ад-Дин әл-Итқани әл-Фараби әт-Түркістани» республикалық қарилар дайындау орталығы
* «Астана» медресесі
* «Әбу Ханифа медресесі»
* «Әбу Бәкір Сыддық» медресесі
==Медиасы ==
Басқарма жанынан «Munara» атты газет<ref>[https://www.muftyat.kz/kk/news/qmdb/2019-10-31/28981-muftiiattyn-munara-gazeti-shykty-foto/ МҮФТИЯТТЫҢ «МҰНАРА» ГАЗЕТІ ШЫҚТЫ (ФОТО)]</ref> (2019 жылғы қазаннан) және «Иман» атты журнал (2002 жылғы қарашадан) шығады.
==Зекет қоры==
ҚМДБ Зекет қоры 2011 жылғы 3 маусымда [[Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі|Әділет Министрлігі]]нде тіркелді. Қордың толық заңды атауы: «Қазақстан Мұсылмандары Діни Басқармасының Зекет Қоры» Корпоративтік қоры.
ҚМДБ Зекет қоры — жеке және заңды тұлғалардың зекеттері мен садақаларын қабылдап, оны Шариғат үкімдеріне сай таратумен айналысатын ұйым.
[[Құран]] мен [[сүннет]]ті басшылыққа ала отырып, [[шариғат]] үкімдеріне сәйкес Қазақстан мұсылмандарының зекетінің жиналуы мен таратылуын жүзеге асыру
== Мешіттері ==
Қазақстанда 2769 мешіт орналасқан.
Қазақстан бойынша ең көп мешіт орналасқан — [[Түркістан облысы]], 753 [[мешіт]] орналасқан. Ең аз [[мешіт]] орналасқан — [[Астана]], 13 [[мешіт]] орналасқан.
* [[Алматы|Алматы қаласы]] — 58 мешіт орналасқан.
* [[Шымкент|Шымкент қаласы]] — 106 мешіт орналасқан.
* [[Ақмола облысы]] — 91 мешіт орналасқан.
* [[Алматы облысы]] — 286 мешіт орналасқан.
* [[Ақтөбе облысы]] — 70 мешіт орналасқан.
* [[Қарағанды облысы]] — 128 мешіт орналасқан.
* [[Атырау облысы]] — 44 мешіт орналасқан.
* [[Жамбыл облысы]] — 313 мешіт орналасқан.
* [[Маңғыстау облысы]] — 35 мешіт орналасқан.
* [[Батыс Қазақстан облысы]] — 48 мешіт орналасқан.
* [[Қызылорда облысы]] — 180 мешіт орналасқан.
* [[Қостанай облысы]] — 28 мешіт орналасқан.
* [[Солтүстік Қазақстан облысы]] — 60 мешіт орналасқан.
* [[Павлодар облысы]] — 107 мешіт орналасқан.
* [[Шығыс Қазақстан облысы]] — 98 мешіт орналасқан.
* [[Абай облысы]] — 110 мешіт орналасқан.
* [[Жетісу облысы]] — 193 мешіт орналасқан.
* [[Ұлытау облысы]] — 31 мешіт орналасқан.
Қазақстан Мұсылмандары Діни Басқарамасы бойынша, Қазақстандағы орталық мешіт 2022 жылғы 12 тамызда түрік азаматы Али Тамириджидің қолдауымен [[Орта Азия]]дағы мешіт салды. Мешіттің аты — [[Астана қаласының бас мешіті|Республикалық Бас Мешіт]]. Ал осы уақытқа дейін орталық мешіт — Әзірет Сұлтан болған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.muftiyat.kz/ ҚМДБ ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131211023441/http://www.muftiyat.kz/ |date=2013-12-11 }}
* [http://www.azan.kz/ Алматы қаласының Орталық мешіті сайты]
* [http://www.muslim.kz/ Астана қаласының Хазірет Сұлтан мешіті]
[[Санат:Ислам Қазақстанда]]
my2o1xcycg5gf3gb21fkgaorjykwf6l
Митоз
0
30263
3592128
3547771
2026-04-26T10:05:47Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
сонымен қатар қыстырма сөзін екі жағынан үтірмен бөлдім
3592128
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Major events in mitosis ru.svg|right|thumb|400px|<center>]]
'''Митоз''' ({{Lang-grc|μίτος}} — жіп) — дене (соматикалық) жасушалардың бөлінуі. Митоз жасуша көбеюінің бір түрі, ол [[ДНҚ]] ақпаратын толық қатесіз көшіреді, жаңа жасуша тудырады.
''Митоздық бөлінуі'' кезінде бір диплоидты жасушадан (2n) генетикалық материалы теңдей бөлінген екі диплоидты жасуша түзілген. Жасушалардың бөлінуге дайындық кезеңі — '''интерфаза''' кезеңінде, сонымен қатар, митоз барысында бірінен соң бірі жүретін және өзара байланысты процестер жиынтығын ''митоздық цикл'' деп атайды, ол тіршілік циклінің бір бөлігін құрайды. Митоз 4 фазадан тұрады. Митоз көп жасушалы ағзалар жасушаларының көбеюінің негізгі жолы болып табылады.
[[Интерфаза]] жасушаның екіге бөлінуі аралығындағы дайындық кезеңі. Бұл кезеңде боялып бекітілген ядроның боялған жіңішке жіпшелерден тұратын торлы құрылымын байқауға болады.Интерфаза G1,S,G2 бөлім, кезеңдерінен тұрады.
* G1 — Жасушаның ДНҚ синтезін дайындық кезеңі. Бұл кезеңде жасушадан РНҚ мен Нәруыздардың синтезі жедел түрде жүріп, ДНҚ биосинтезіне қатысушы ферменттердің белсенділігі жоғарылайды.G1 аяқталған соң, жасушада ДНҚ синтезі жүреді.
* S — кезеңінде жасушадағы генетикалық кодты сақтайтын ДНҚ репликациясы болады яғни ДНҚ екі еселенеді.
* G2 — кезеңінде жасушадағы органоидтар екі еселенеді. Сонымен интерфаза кезеңінде жасуша митозға толығымен дайындалады.
Митоз немесе кариокинез процесі кезекпен келіп отыратын 4 фазадан тұрады, олар: профаза, метафаза, анафаза, телофаза.
[[Профаза]] – ядроның бөлінуге дайындалған бірінші сатысы. Бұл кезде хромосома жіпшелерінің өз осінде шиыршықталып бұратылуының салдарынан хромосомалар қысқарып, жуандайды. Профаза кезінде хромосомалар кариолимфада кездейсоқ жерлерде орналасады, осы кезеңде ядрошықтар бұзылады. Ал профазаның аяқ кезінде ядро қабығы бұзылады да хромосомалар цитоплазма мен кариоплазманың сұйық заттарының қосындысы – миксоплазманың ортасында қалады. Ядро көлемі үлкейіп, хромосома ширатыла бастайды, екі центриоль жасуша орталығы жасушаның полюстеріне ажырайды. Хромосомалар ширатылып, жіпшеге айналып, ядрошық бұзылады. Ядро қабықшасы ыдырайды. Жасуша орталығының центриольдері жасуша полюстеріне тартылып, олардың арасындағы микротүтікшелер бөліну ұршығын түзеді. Профаза соңында ядро қабықшасы жеке фрагменттерге бөлініп, олардың шеткі ұштары қабысады. Нәтижесінде, эндоплазмалық торға ұқсас ұсақ көпіршіктер түзіледі. Бұл кезеңде хромосома ширатылуы тоқтамайды. Соңында қысқа әрі қалың хромосомаға айналады. Ядро қабықшасы жойылғаннан кейін, хромосомалар цитоплазмада еркін әрі ретсіз орналасады. Бұл - метафазаның басталғанын білдіреді.
[[Метафаза]] сатысының екі кезеңі бар:
[[метакинез]] – хромосомалар жасушаның экватор аймағына жиналып шоғырланады, жасуша бөлінуге дайындалады;
нағыз метафаза – хромосома жіпшелері центромералармен байланысады, хромосомалар хроматидтерге жіктеледі. Клетка цитоплазмасы бұл кезде тұтқырлығын жоғалтады. Бұл кезеңде әрбір хромосоманың центромерасы дәл экваторда, ал қалған денесі экватордан тыс жазықта болуы мүмкін.
[[Анафаза]] – хроматин жіпшелерінің болашақ жас жасушалардың полюстеріне қарай созылып, ахроматин ұршығын құрау кезеңі. Ахроматин ұршығының белдеуінде хромосомалар түрліше орналасып, ең алдымен аналық жұлдызын құрайды. Сонан кейін аналық жұлдыздағы қосарланып орналасқан гомологиялық хромосомалардың ұзынынан бөлінуі нәтижесінде пайда болған жас хромосомалар жасушаның полюстеріне қарай ығысады да, екі жас хромосома жұлдыздары пайда болады. Осының нәтижесінде бір жасуша екіге бөлініп, жас жасушалар түзіледі. Анафазада хромосомалардың жасуша полюсіне ығысуы бірден басталып, өте тез арада бітеді.
[[Телофаза]] митоздың ақырғы сатысы. Телофаза кезінде хромосомалардың қозғалуы аяқалады, митоздық аппарат бұзылады, ядрошықтар пайда болады. Клетканың қарама-қарсы полюсінде жаңа пайда болған хромосомалардың сыртынан ядролық қабық пайда болады. Жаңа ядролардың қайта құрылуымен қатар әдетте клетка денесі бөлініп, цитотомия не цитокинез өтеді де, екі жасуша құрылады. Телофаза кейде цитотомиямен аяқталмай екі ядролы жасуша құрылады.
== Митоздың тұқым қуалаушылықтағы маңызы ==
# Митоз әрекеті өсу барысының маңызды кезеңі.
# [[Аралық жасушалар|Аналық жасушадағы]] митоз барысында пайда болған генетикалық материал жас жасушаларға тең бөлінеді. Жас жасушалардағы генетикалық ақпарат аналық жасушадағы генетикалық ақпараттың көшірмесі болып табылады.
# Бөлінгеннен кейінгі жас жасушалардағы хромосомалар аналық жасушалардағы хромосомалар санына сәйкес келеді.
Егер митоз әрекеті зақымдалса, хромосомалар санында ауытқу болады, көбейеді немесе азаяды. Хромосомалар санының ауытқуына байланысты жасуша үлкен өзгеріске ұшырайды. Жасуша тіршілігін жояды немесе мутация пайда болады.
Митоздың ұзақтығы әр түрлі болады.
== Хромосомалардың саны ==
Бәр түр екінші түрден [[хромосомалар]] санына байланысты ажыратылады. Әр түрдің хромосомаларында сол түрдің тұқым қуалау қасиеттерін сақтайтын генетикалық ақпарат болады. Бір түрдің ядросындағы хромосомалардың толық жиынтығын [[диплоидты]] деп, ал оның жартысын [[гаплоидты]] жиынтық деп атайды. Адамның 46 хромосомасы бірігіп, 23 жұп түзеді.
Сомалық(дене) жасушалардың ядросында диплоидты(қосарлы) хромосомалар, ал жыныс жасушаларында хромосомалардың гаплоидты (сыңар) жиынтығы сақталады. Әр түрдің хромосомалары пішіні, саны бірінші реттік және екінші реттік үзбелердің орналасуы жөнінен бір-бірінен өзгеше болады.<ref>Қасымбаева Т.,"Тіршіліктану",10-11,2003,89 б,ISBN 9965-16-200-X</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Жасушаның тіршілік циклі}}
[[Санат:Митоз]]
[[Санат:Хромосомалар]]
hg9iugzbfnwjbgmvig520pqv9koza9s
Алакөл ауданы
0
34909
3591747
3590351
2026-04-25T14:24:23Z
Almatrkh
172335
3591747
wikitext
text/x-wiki
{{Қазақстан ауданы
|ауданның атауы = Алакөл ауданы
|елтаңба = Alakolaudanigerb.gif
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|lat_dir = N |lat_deg = 44 |lat_min = 13 |lat_sec =48
|lon_dir = E |lon_deg = 76 |lon_min = 51 |lon_sec = 00
|облысы = Жетісу облысы
|аудан орталығы = [[Үшарал (қала)|Үшарал]]
|ауылдық округтер саны =23
|кенттік әкімдіктер саны =
|қалалық әкімдіктер саны = 1
|ауылдар саны = 55
|қалалар саны = 1
|әкімі = Алмас Сапарғалиұлы Абдинов
|әкімдіктің мекенжайы = Үшарал қаласы, Қонаев көшесі, №74
|құрылған уақыты = 1928
|жер аумағы = 23,7 мың
|жер аумағы бойынша орны =
|тұрғыны = 75 204<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|халық саны бойынша орны =
|санақ жылы = 2023
|тығыздығы =
|тығыздығы бойынша орны =
|ұлттық құрамы = {{nobr|[[қазақтар]] (85,28%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (13,18%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (0,73%)}}, {{nobr|[[шешендер]] (0,40%)}}, {{nobr|[[немістер]] (0,11%)}}, {{nobr|басқалары (0,3%)}}<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)]</ref>
|телефон коды =
|пошта индексі = 040200-040238<ref name="kazindex.ru">[http://kazindex.ru/02/17.html Қазақстан почталық индекстері]</ref>
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/zhetysu-alakol?lang=kk Алакөл ауданының әкімдігі
|карта =
|әкімшілік бірліктің картасы = Alakol District Kazakhstan.png
|ортаққордағы санаты =
}}
'''Алакөл ауданы''' — [[Жетісу облысы]]ның солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан әкімшілік бөлік. [[1928 жыл|1928]] жылы құрылған. Аудан орталығы — [[Үшарал (қала)|Үшарал қаласы]].
== Географиялық орны ==
Аудан солтүстігінде [[Абай облысы]]ның [[Аягөз ауданы|Аягөз]], [[Үржар ауданы|Үржар]], [[Мақаншы ауданы|Мақаншы]] аудандарымен, батысында [[Сарқан ауданы]]мен, оңтүстігінде [[Қытай]]мен шектеседі.
== Жер бедері, су жүйесі ==
Алакөл ауданы [[Балқаш-Алакөл ойысы|Балқаш-Алакөл]] ойысы мен [[Жетісу Алатауы|Жетісу (Жоңғар) Алатауы]] аралығында орналасқан. Жерінің оңтүстік-шығысын Жетісу Алатауының Шыбынды, Қайқаң, [[Жабық жотасы|Жабық]], Күнгей Тастау, т.б. жоталары алып жатыр. Ауданның қалған бөлігі салыстырмалы түрде жазық келеді. Бұл жерлерде аласа таулар ([[Арғанаты (тау, Жетісу облысы)|Арғанаты]], [[Арқарлы жотасы|Арқарлы]], т.б.) мен құмды алқаптар (Қарақұс, [[Сарықұм (Жетісу облысы)|Сарықұм]], [[Тасқарақұм]]) алып жатыр. Солтүстігінде Алакөл топ көлдері ([[Алакөл (көл)|Алакөл]], [[Қошқаркөл]], [[Сасықкөл (көл, Жетісу, Абай облыстары)|Сасықкөл]], [[Жалаңашкөл (көл, Жетісу облысы)|Жалаңашкөл]]) орналасқан. Жетісу Алатауынан бастау алатын [[Лепсі (өзен)|Лепсі]], [[Тентек (өзен, Жетісу облысы)|Тентек]], [[Шынжылы (өзен)|Шынжылы]], [[Көксуат]] өзендері аудан аумағын кесіп өтіп, солтүстіктегі Алакөл, Сасықкөл көлдеріне құяды.
[[Сурет:Жоңғар алатауы алакөл жағалауынан (Ақши).jpg|нобай|Алакөл жағасынан тау сілемі (Ақши ауылы).]]
== Климаты, топырағы, өсімдіктері мен жануарлар дүниесі ==
Алакөл ауданының климаты тым континенттік, қысы суық. Қаңтардың орташа температурасы –12 – 16°С, шілдеде 18 – 23°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері жазық аймақтарда 150 – 260 мм, тау бөктерлері мен аңғарларында 350 – 550 мм. Жерінің басым көпшілігін шөлейт белдемнің сұр топырағы, ал тау бөктері мен аңғарларында қара қоңыр, бозғылт қоңыр топырақ құрайды. Құмды алқаптарда сор, сортаң топырақ түрлері кездеседі. Даласында жусан, ебелек, баялыш, күйреуік, изен, қияқ, т.б. шөптесін өсімдіктер өседі. Биік тау беткейлері мен аңғарларын шыршалы-қарағайлы орман қамтыған. Аңдардан қасқыр, түлкі, қоңыр аю, қабан, борсық, таутеке, арқар, марал; құстардан үйрек, қаз, аққу, реликті шағала, қырғауыл мекендейді; суларында сазан, алабұға, маринка, ақ амур, көксерке кездеседі. Алакөл ауданына аумағы 12,5 мың га жерді алып жатқан Алакөл мемлекеттік сулы-сазды қорығы, жалпы аумағы 27 мың га болатын Тоқты және алма ағаштарынан тұратын ауданы 32 мың га Лепсі қорықшалары кіреді. Кен байлықтарынан Андреев және Ілдерсай бентонитті кендері бар.
== Ауыл шаруашылығы ==
Алакөл ауданында суғармалы және тәлімі егін шаруашылығы дамыған. Онда негізінен астық тұқымдастар, техникалық дақылдар (қызылша) және картоп өсіріледі. Алакөл ауданына пайдаланылатын жерінің аумағы 165,5 мың га, оның ішінде жыртылған жері 76,7 мың га, шабындығы 87,3 мың га, жайылымы 1,46 мың га. Аудан жерінен [[Ақтоғай-Достық темір жолы]] және Алматы – [[Өскемен]] автомобиль жолдары өтеді. Үшаралдан облыс орталығы — [[Алматы]] қаласына дейінгі қашықтық 570 км.<ref>Қазақстан Республикасының табиғаты туралы энциклопедия, V- том</ref>
== Халқы ==
{| class="wikitable"
! 1939 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/census.php Ресей империясы, КСРО халық санақтары]</ref> !! 1999 !! 2009<ref>[https://old.stat.gov.kz/for_users/national/ ҚР халық санақтары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231010011948/https://old.stat.gov.kz/for_users/national |date=2023-10-10 }}</ref> !! 2021
|-
| 15432 || {{өсім}}26413 || {{өсім}}43726 || {{өсім}}48452 || {{өсім}}51619 || {{өсім}}79773 || {{құлдырау}}69398 || {{өсім}}75554
|}
Тұрғындар саны – 69679 ([[2019 жыл|2019]]).
* ұлттық құрамы – [[қазақтар]] (84,74%), [[орыстар]] (13,64%), [[украиндар]] (0,01%), [[немістер]] (0,13%), [[шешендер]] (0,40%), [[татарлар]] (0,74%), [[ұйғырлар]] (0,07%), басқалары (0,27%).
== Әкімшілік бөлінісі ==
Аудандағы 56 елді мекен 23 ауылдық әкімшілік округ пен 1 қалалық әкімдікке біріктірілген:
{| class="wikitable"
|+ Халқының саны (2009, 2021)<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
! Ауылдық округтері!! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
| [[Ақжар ауылдық округі (Жетісу облысы)|Ақжар ауылдық округі]] ||2255 ||{{құлдырау}}2182 ||96,8 ||1114 ||{{құлдырау}}1112 ||99,8 ||1141 ||{{құлдырау}}1070 ||93,8
|-
| [[Ақтүбек ауылдық округі (Жетісу облысы)|Ақтүбек ауылдық округі]] ||1239 ||{{құлдырау}}1215 ||98,1 ||655 ||{{құлдырау}}628 ||95,9 ||584 ||{{өсім}}587 ||100,5
|-
| [[Арқарлы ауылдық округі]] ||611 ||{{құлдырау}}558 ||91,3 ||310 ||{{құлдырау}}288 ||92,9 ||301 ||{{құлдырау}}270 ||89,7
|-
| [[Бескөл ауылдық округі (Жетісу облысы)|Бескөл ауылдық округі]] ||7462 ||{{өсім}}7910 ||106 ||3707 ||{{өсім}}3897 ||105,1 ||3755 ||{{өсім}}4013 ||106,9
|-
| [[Достық ауылдық округі (Жетісу облысы)|Достық ауылдық округі]] ||4819 ||{{өсім}}6381 ||132,4 ||2384 ||{{өсім}}3260 ||136,7 ||2435 ||{{өсім}}3121 ||128,2
|-
| [[Екпінді ауылдық округі (Жетісу облысы)|Екпінді ауылдық округі]] ||2174 ||{{құлдырау}}2134 ||98,2 ||1100 ||{{құлдырау}}1092 ||99,3 ||1074 ||{{құлдырау}}1042 ||97
|-
| [[Еңбекші ауылдық округі (Алакөл ауданы)|Еңбекші ауылдық округі]] ||1465 ||{{құлдырау}}1249 ||85,3 ||731 ||{{құлдырау}}669 ||91,5 ||734 ||{{құлдырау}}580 ||79
|-
| [[Жағатал ауылдық округі]] ||2038 ||{{құлдырау}}2020 ||99,1 ||1042 ||{{құлдырау}}1006 ||96,5 ||996 ||{{өсім}}1014 ||101,8
|-
| [[Жайпақ ауылдық округі]] ||1564 ||{{өсім}}1629 ||104,2 ||794 ||{{өсім}}852 ||107,3 ||770 ||{{өсім}}777 ||100,9
|-
| [[Жанама ауылдық округі]] ||2260 ||{{құлдырау}}2043 ||90,4|| 1174 ||{{құлдырау}}1036 ||88,2 ||1086 ||{{құлдырау}}1007 ||92,7
|-
| [[Жыланды ауылдық округі]] ||2151 ||{{құлдырау}}1632 ||75,9 ||1120 ||{{құлдырау}}821 ||73,3 ||1031 ||{{құлдырау}}811 ||78,7
|-
| [[Көлбай ауылдық округі]] ||2893 ||{{құлдырау}}2771 ||95,8 ||1501 ||{{құлдырау}}1448 ||96,5 ||1392 ||{{құлдырау}}1323 ||95
|-
| [[Қабанбай ауылдық округі (Жетісу облысы)|Қабанбай ауылдық округі]] ||6182 ||{{өсім}}6711 ||108,6 ||3037 ||{{өсім}}3361 ||110,7 ||3145 ||{{өсім}}3350 ||106,5
|-
| [[Қайнар ауылдық округі (Жетісу облысы)|Қайнар ауылдық округі]] ||905 ||{{өсім}}3076 ||339,9 ||478 ||{{өсім}}1606 ||336 ||427 ||{{өсім}}1470 ||344,3
|-
| [[Қамысқала ауылдық округі (Жетісу облысы)|Қамысқала ауылдық округі]] ||930 ||{{құлдырау}}841 ||90,4 ||493 ||{{құлдырау}}438 ||88,8 ||437 ||{{құлдырау}}403 ||92,2
|-
| [[Қызылащы ауылдық округі]] ||1696 ||{{өсім}}1717 ||101,2 ||886 ||{{өсім}}889 ||100,3 ||810 ||{{өсім}}828 ||102,2
|-
| [[Лепсі ауылдық округі (Алакөл ауданы)|Лепсі ауылдық округі]] ||1442 ||{{құлдырау}}1348 ||93,5 ||720 ||{{құлдырау}}708 ||98,3 ||722 ||{{құлдырау}}640 ||88,6
|-
| [[Сапақ ауылдық округі (Жетісу облысы)|Сапақ ауылдық округі]] ||1039 ||{{құлдырау}}683 ||65,7 ||513 ||{{құлдырау}}350 ||68,2 ||526 ||{{құлдырау}}333 ||63,3
|-
| [[Теректі ауылдық округі (Жетісу облысы)|Теректі ауылдық округі]] ||2192 ||{{құлдырау}}1854 ||84,6 ||1116 ||{{құлдырау}}949 ||85 ||1076 ||{{құлдырау}}905 ||84,1
|-
| [[Тоқжайлау ауылдық округі]] ||2682 ||{{құлдырау}}2288 ||85,3 ||1353 ||{{құлдырау}}1164 ||86 ||1329 ||{{құлдырау}}1124 ||84,6
|-
| [[Үшарал қалалық әкімдігі]] ||17265 ||{{өсім}}21272 ||123,2 ||8530 ||{{өсім}}10684 ||125,3 ||8735 ||{{өсім}}10588 ||121,2
|-
| [[Үшбұлақ ауылдық округі]] ||1298 ||{{құлдырау}}835 ||64,3 ||662 ||{{құлдырау}}440 ||66,5 ||636 ||{{құлдырау}}395 ||62,1
|-
| [[Ынталы ауылдық округі (Жетісу облысы)|Ынталы ауылдық округі]] ||529 ||{{өсім}}729 ||137,8 ||262 ||{{өсім}}367 ||140,1 ||267 ||{{өсім}}362 ||135,6
|-
| [[Ырғайты ауылдық округі]] ||2307 ||{{өсім}}2476 ||107,3 ||1154 ||{{өсім}}1256 ||108,8 ||1153 ||{{өсім}}1220 ||105,8
|-
| '''ЖАЛПЫ САНЫ''' ||69398 ||{{өсім}}75554 ||108,9 ||34836 ||{{өсім}}38321 ||110 ||34562 ||{{өсім}}37233 ||107,7
|}
== Ірі елді мекендері ==
{| class="wikitable"
! Атауы !! Халқы <br>([[2021 жыл|2021]])
|-
| '''[[Үшарал (қала)|Үшарал]]''' || {{өсім}}21122
|-
| '''[[Қабанбай (Жетісу облысы)|Қабанбай]]''' || {{өсім}}6605
|-
| '''[[Достық (Алакөл ауданы)|Достық]]''' || {{өсім}}6314
|-
| '''[[Бескөл (Жетісу облысы)|Бескөл]]''' || {{өсім}}4355
|-
| '''[[Бұлақты (Жетісу облысы)|Бұлақты]]''' || {{құлдырау}}3375
|-
| '''[[Тоқжайлау]]''' || {{құлдырау}}2288
|-
| '''[[Қазақстан (Алакөл ауданы)|Қазақстан]]''' || {{өсім}}1956
|-
| '''[[Көктұма (ауыл)|Көктұма]]''' || {{өсім}}1935
|-
| '''[[Теректі (Алакөл ауданы)|Теректі]]''' || {{құлдырау}}1784
|-
| '''[[Жұмахан Балапанов ауылы|Ж. Балапанов]]''' || {{өсім}}1717
|-
| '''[[Жайпақ]]''' || {{өсім}}1629
|-
| '''[[Көлбай]]''' || {{құлдырау}}1465
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Жетісу облысы}}
{{Алакөл ауданы елді мекендері}}
[[Санат:Алакөл ауданы]]
oqf7cdva5slkefhchnlqyh0bbd0az1j
Көмірқышқыл газ
0
38817
3591754
3586980
2026-04-25T14:50:47Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
градус (С) үлкен әріппен жазылуы тиіс болғандықтан жөндеп жаздым
3591754
wikitext
text/x-wiki
{{Химиялық зат|аты=Көмірқышқыл газ|суреті=Carbon-dioxide-2D-dimensions.svg|сол_суреті=Carbon-dioxide-3D-balls.png|оң_суреті=Carbon-dioxide-3D-vdW.png|IUPAC_атауы=Көміртек диоксиді|басқа_атаулары=Көміртек(IV) оксиді|химиялық_формуласы=CO<sub>2</sub>|мольдік_массасы=44,009|күйі=газ|тығыздығы=газ (0 °C): 1,9768 кг/м<sup>3</sup>|қайнау_t=-78,5 (сублимация)|CAS=124-38-9|PubChem=280|SMILES=O=C=O|InChI=InChI=1S/CO2/c2-1-3
Key: CURLTUGMZLYLDI-UHFFFAOYSA-N|ChEBI=16526|ChemSpider=274|RTECS=FF6400000}}
'''Көмірқышқыл газы''' - ''көмір қышқылының ангидриді''.
==Физикалық касиеттері==
Көміртегі оксиді (IV) (көмірқышқыл газы) — түссіз газ, аз концентрацияларда ауада иісі жоқ, үлкен концентрацияларда газдалған судың қышқыл иісі бар. Ауадан шамамен 1,5 есе ауыр.
Көмірқышқыл газының молекуласы сызықтық, көміртегінің орталық атомының ортасынан оттегінің екі атомының орталықтарына дейінгі қашықтық 116,3 пм.
-78,3 °С температурада ақ қар тәрізді масса түрінде кристалданады- "құрғақ мұз". Атмосфералық қысымда құрғақ мұз ерімейді, ал буланады, сұйық күйге ауыспай, сублимация температурасы -78 °С сұйық көмірқышқыл газын қысымның жоғарылауы кезінде алуға болады. Осылайша, 20 °С температурада және 6 МПа (~60 атм) жоғары қысымда газ түссіз сұйықтыққа қойылтылады. Тыныш электр разрядында тән ақ-жасыл жарықпен жарқырайды.
Жанбайтын, бірақ оның атмосферасында белсенді металдар, мысалы, [[сілтілік металдар]] мен [[Сілтілік жер металдар|сілтілік жер]] — магний, кальций, барий жануы мүмкін.
Көмірқышқыл газы Органикалық заттардың шіруі мен жануы кезінде пайда болады. Ауада және минералды көздерде ұсталады, жануарлар мен өсімдіктер тыныс алған кезде бөлінеді. Су бетінде ериді (15 °С кезінде судың бір көлемінде көмірқышқыл газының 0,738 көлемі).
==Ашылу тарихы==
Көмір қышқыл газын 1754 ж. ағылшын ғалымы [[Джозеф Блэк]] зерттеп, [[магний]] карбонатының ыдырауы кезінде бөлінетін газ екендігін айтқан, ал 1789 ж. француз ғалымы [[Антуан Лавуазье]] оның құрамын анықтаған.
==Колдануы==
Көмір қышқыл газының [[фотосинтез]] процесінде маңызы зор, ол – организмде зат алмасу нәтижесінде түзілетін басты өнімдердің бірі. Лабораторияда көмір қышқыл газын Кипп аппаратында мәрмәрға [[тұз қышқылы]]мен (HCl) әсер ету арқылы, ал [[өнеркәсіп]]те [[әктас]]ты не борды ыдырату арқылы алады: CaCO<sub>3</sub>→CaO+CO<sub>2</sub>. Бұдан шыққан көмір қышқыл газын арнайы [[әдіс]]термен тазартады. Көмір қышқыл газы, негізінен, тамақ ([[қант]], сыра, т.б.) өнеркәсібінде құрғақ [[мұз]], тағамдарды консервілеу үшін, [[өрт]] сөндіруде, газдандырылған [[су]], емдік көмірқышқыл ванна дайындауда, [[химия]] өнеркәсібінде сода өндіруде қолданылады.<ref name="source1">“Балалар Энциклопедиясы”, V-том</ref>
== Күнделікті өмірде ==
Әр 2-4, не көп секунд сайын, біздің ағзамыз, яғни алвеолаларымыздан <chem>CO2 </chem>-ні "өндіріледі", ал нақтығырақ айтқанымен - <chem>O2</chem>-ге "айырбасталады". Ал Жер шарында тұратын 75<math>\%</math>-ға жуық адам газдалған сусындар ішеді екен, ал олар көбінесе <chem>CO2 </chem>-мен байытыла <chem>H2CO3</chem> (қышқылға) судан айналады: <chem>H2O + CO2 <=> H2CO3</chem>.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ангидридтер]]
gsjkvv5z9dirxbbsw9b73flohop2j7n
Нұр-Мүбарак Мысыр ислам мәдениеті университеті
0
42270
3591797
3547090
2026-04-25T17:55:21Z
Nurken
111493
Nurken [[Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университеті]] бетін [[Нұр-Мүбарак Мысыр ислам мәдениеті университеті]] бетіне жылжытты
3546951
wikitext
text/x-wiki
{{clear}}
{{уики}}
{{Университет
|Аты = Нұр-Мүбарак Египет Ислам Мәдениеті университеті
|Қысқартылған аты =
|Эмблемасы =
|Сурет =
|Шынайы аты =
|Халықаралық атауы = الجامعة المصرية للثقافة الإسلامية نور مبارك
|Бұрынғы атауы =
|Ұраны =
|Құрылған жылы = 1993 жыл
|Жабылған жылы =
|Қайта құрылған =
|Қайта құрылған жылы =
|Түрі = Жоғарғы оқу орны
|Бюджет =
|Ректоры = Ахмед Хусейн Мухаммад Ибраһим
|Проректоры = Оңғар Ершат Ағыбайұлы
|Президенті =
|Ғылыми жетекшісі =
|Студенттер = 2993
|Шетел студенттері =
|Мамандар =
|Бакалавриат = 2836
|Магистратура = 116
|Аспирантура =
|Докторантура = 41
|Ғылым докторы =
|Профессоры =
|Отандық оқытушылар = 100
|Шетелдік оқытушылар = 24
|Орналасқан жері =Алматы қаласы, Қазақстан
|Аялдама = «Академқалашық»
|Кампус =
|Мекенжайы = Әл-Фараби көшесі 73, Алматы қаласы
|Сайты = https://www.nmu.edu.kz/
|Жетістіктері = Ұлттық рейтингте ТОП-20 университет қатарына кірді
Ұлттық рейтингте BO33-Дінтану және Теология (Исламтану, Дінтану) І орын
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
<nowiki>|lon_dir = |</nowiki>lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
<nowiki>|</nowiki>CoordScale =
<nowiki>|</nowiki>edu_region = }}
== Университет тарихы ==
Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университеті – [[Қазақстан]] мен [[Мысыр|Египет Араб республикасы]] арасындағы ортақ келісіммен іргетасы 1993 жылы қаланған жоғары білім ордасы. Қазақстан Республикасының тұңғыш президенті, Елбасы [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] 1993 жылы Мысыр еліне сапарында Египет Араб Республикасының Президетімен кездесуінде Қазақстанда ислами жоғары оқу орнын ашуға байланысты шешім қабылдады. [[Алматы]]<nowiki/>да ислами ЖОО-ның кешенін салу үшін арнайы жер қарастырылып, 6 гектар жер бөлінді. [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні|Тәуелсіздіктің]] алғашқы кезеңіндегі бұл батыл шешім ел бірлігі мен болашағына жасалған нақты қадам болды. 1993 жылы 16 маусымда ҚР Президенті Н.Назарбаев пен ЕАР Уақыфтар министрі Мұхамед әл-Махжубтың университет қалашығының алғашқы тасын қалау рәсімі өтті.
Іргетасы қаланған бастама 2000 жылы, сол кездегі Қазақстан Мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти [[Әбсаттар Бағысбайұлы Дербісәлі|Әбсаттар қажы Дербісәлі]] мырзаның Египетке сапары барысында мемлекеттің ресми өкілдерімен келіссөздер жүргізу нәтижесінде қолға алынып, алғашқы студенттерді қабылдау шаралары жүргізіліп, бір жылдан кейін 1 қыркүйекте алғашқы дәріс беріле бастады.
Қос мемлекет басшыларының келісімі ҚР Парламентінде ратификацияланып, 2003 жылы 2 шілдеде Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың жарғысымен күшіне енді.
Қамқорлар алқасымен университет жарғысы бекітіліп, ЖОО-ның басшылығын тағайындау бойынша ректор ЕАР-ның азаматы, проректор ҚР-ның азаматы болуы шарт етілді. Алқа келісімінің шешімімен университеттің алғашқы ректоры болып академик, профессор Махмұд Фахми Хижази, проректоры филология ғылымдарының докторы, профессор [[Шәмшәдин Тұрсынұлы Керім]] тағайындалды.
ҚР-ның заңдары мен екі ел үкіметтерінің университетке байланысты келісімі және өз жарғысы негізінде жұмыс атқара бастаған университетке басшылық жасау мен оның екі жақты қызметін үйлестіруші Қамқорлар кеңесі құрылды.
Қамқорлар кеңесінің 2014 жылғы кезекті басқосуы шешімімен Нұр-Мүбарак университетінің ректорлығына [[Әл-Азһар университеті]]<nowiki/>нің профессоры, доктор Жуда Абдулғани Басюни тағайындалды. Докторлық диссертацияны Ханафи фиқһы бойынша қорғаған Ж.А.Басюни Әл-Азһардың "Шариғат және заң" факультетіндегі Фиқһ кафедрасының меңгерушісі және факультет деканы қызметтерін атқарған. Шариғат саласы ғалымының есімі өз елінде ғана емес, халықаралық деңгейдегі ислами ғылым орталарына танымал.
Қамқорлар кеңесі Университеттің алғашқы құрылған сәтінен бастап, оқу орнының базасының күшейіп мемлекеттік лицензия алуы, исламтану мамандығының «5В050600–Исламтану» шифрымен мемлекеттік классификатор тізіміне еніп, грант бөліне бастауы, бакалавриатпен қатар магистратура, докторантура бөлімдерінің ашылып, мемлекеттік грант белгіленуі, ғылыми-зерттеу орталығын ұйымдастырудағы доктор, профессор [[Шәмшәдин Тұрсынұлы Керім]] мырзаның біліктілігін бағалай отырып, проректорлық қызметке үшінші мәрте қайта тағайындады.
== Қамқорлар кеңесі ==
Қамқорлар кеңесі – екі елдің лауазымды тұлғаларынан құрылған университеттің ең жоғарғы басқару органы.
'''ҚР тарапынан:'''
* ҚР Мәдениет және ақпарат министрі – тең төраға;
* ҚР Ғылым және жоғары білім министрі – мүше;
* [[ҚМДБ]]-ның төрағасы, Бас мүфти – мүше;
* [[Алматы]] қаласының әкімі – мүше;
* ҚР Сыртқы істер Вице-министрі – мүше;
* ҚР-ның ЕАР-дағы Төтенше және өкілетті елшісі – мүше;
* ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігі Дін істері комитетінің төрағасы – мүше;
* Әл-Фараби атындағы [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазҰУ]] ректоры – мүше;
* [[Абылайхан атындағы Халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]]нің ректоры – мүше;
'''ЕАР тарапынан:'''
* ЕАР-дың Уақыфтар министрі – тең төраға;
* ЕАР-дың мүфтиі – мүше;
* Әл-Әзһар университетінің ректоры – мүше;
* Әл-Әзһар университетінің өкілі – мүше;
* [[Каир университеті]]нің ректоры – мүше;
* ЕАР- дың ҚР-дағы Төтенше және өкілетті елшісі – мүше;
* ЕАР Уақыфтар министрінің қарауына орай үш көрнекті қоғам қайраткерлері – мүшелер.
== Университет басшылығы ==
=== '''Ректор''' – профессор, доктор Ахмед Хусейн Мухаммад Ибраһим. ===
'''Аты-жөні:''' Ахмед Хусейн Мухаммад Ибрахим
'''Лауазымы мен жұмысы:''' Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университетінің ректоры, Алматы, Қазақстан.
'''Тәжірибесі мен қызметі:'''
* 1988 ж. Дағуат факультеті Діндер және мәзһабтар кафедрасының қызметкері;
* 1994 ж. Дағуат факультеті Діндер және мәзһабтар кафедрасының ассистенті;
* 1998 ж. Дағуат факультеті Діндер және мәзһабтар кафедрасының оқытушысы;
* 2003 ж. Дағуат факультеті Діндер және мәзһабтар кафедрасының доценті;
* 2011 ж. Дағуат факультеті Діндер және мәзһабтар кафедрасының профессоры;
* 2001-2009 жж. Сауд Арабия патшалығы Малик Халид университеті, Шариғат және дін негіздері факультетінің доценті;
* 2018-2022 жж. Әл-Әзһар университеті, Дағуат факультеті деканы;
* Әл-Азһар университетінің қауымдастырылған профессорлары мен профессорларының қызметін жоғарылату жөніндегі тұрақты ғылыми комитеттің мүшесі;
* Замалек қаласындағы Жоғары Ислам зерттеулері институтының комиссия мүшесі;
* Мысыр Уақыфтар министрлігі жанындағы мешіттердің сапасын бағалау комитетінің мүшесі;
* Бүкіл ислам әлеміндегі имамдар мен уағызшыларды дайындайтын Әл-Азһар академиясының лекторы;
* Халықаралық Ауқоф академиясының лекторы;
* Каирдегі әл-Азһар түлектерінің халықаралық ұйымының оқытушысы;
* Жаңа имамдарды даярлау және біліктілігін арттырудың негізгі бағдарламалары бойынша оқытушы;
* Мысыр Уақыфтар министрлігіне қарасты Ислам мәдениеті орталығының деканы (Байн әл-Сарайет);
* Уақыптар министрлігінің мәдени орталықтарында оқытушы;
* Әз-Әзһар мешіті дәрісханасының лекторы.
* 18-ге жуық ғылыми еңбектер авторы, 91-ге жуық докторлық және магистрлік диссертацияларға жетекшілік етіп, қорғауға қатысқан.<ref>https://www.nmu.edu.kz/</ref>
=== '''Проректор''' – исламтанушы, теолог, PhD доктор [[Ершат Ағыбайұлы Оңғаров|Оңғар Ершат Ағыбайұлы]] ===
'''Аты-жөні:''' Оңғар Ершат Ағыбайұлы
'''Лауазымы мен жұмысы:''' Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университетінің проректоры, Алматы, Қазақстан.
'''Тәжірибесі мен қызметі:'''
'''• 2007-2009 жж''' – Қазақстан мұсылмандары діни басқармасында маман, бөлім бастығы;
'''• 2009-2011 жж.''' – Әл – Фараби атындағы ҚазҰУ-де аға оқытушы;
'''• 2011-2013 жж.''' – Қазақстан Республикасы Дін істері агенттігі, Алматы Дін істері департаментінің директоры (м.а.), Дін мәселелері бойынша ғылыми зерттеу және сараптама орталығында Исламды зерттеу бөлімінің бастығы, ҚР ДІА Діни оқу орындармен байланыстар және дінтану сараптамасы басқармасының Бас сарапшысы;
'''• 2015-2017 жж.''' – Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университетінде доцент;
'''• 2013-2019 жж.''' ҚМДБ Уағыз-насихат, халықаралық байланыс және хаттама бөлімдерінің меңгерушісі;
'''• 2019-2024 жж.''' ҚМДБ төрағасының орынбасары, наиб мүфти;
'''• 2024 жж.''' Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университетінің проректоры, Бас мүфти кеңесшісі.
==== Ғылыми еңбектері: ====
'''• Жарияланған ғылыми еңбектерінің саны - 30.'''
'''• Жарық көрген кітаптар тізімі - 27.''' <ref>https://www.nmu.edu.kz/kk/vice-rector/</ref>
== Университет миссиясы ==
Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университетінің миссиясы – жоғары білікті, бәсекеге қабілетті мамандар дайындау, гуманитарлық және педагогикалық бағытта білім беру бағдарламаларын жүзеге асыру, қоғамның ғылыми және діни-рухани әлеуетін көтеру
Осы орайда университет ұлттық және халықаралық еңбек нарықтарында бәсекеге қабілетті және сұранысқа ие дін және тіл мамандарын қалыптастыру, білім беру және ғылымды дамыту арқылы елімізде және Орта Азияда діни тұрақтылық пен діннің дұрыс бағытта дамуына үлес қосу және қоғамның дамуында сапалы жаңа нәтижеге қол жеткізу секілді ұлық мақсатты алдына қояды.<ref>https://nmu.edu.kz/kk/studentke/?lang=KK#</ref>
== Оқытушылық-профессорлық құрамы ==
{| class="wikitable"
|+
!
!2018-2019 жж.
!2019-2020 жж.
!2020-2021 жж.
!2021-2022 жж.
!2022-2023 жж.
!2023-2024 жж.
!2024-2025 жж.
!2025-2026 жж.
|-
|Отандық
|73
|85
|88
|100
|100
|106
|111
|132
|-
|Шетелдік
|13
|15
|18
|16
|24
|15
|21
|21
|-
|Жалпы саны
|86
|100
|106
|116
|124
|121
|132
|153
|}
== Факультеттер мен кафедралар ==
===== Ислам ілімдері факультеті =====
# Исламтану кафедрасы
# Дінтану кафедрасы
===== Филология факультеті =====
# Жалпы білім беру пәндері кафедрасы
# Шетел филологиясы және аударма ісі кафедрасы
=== Исламтану кафедрасы ===
Исламтану кафедрасы Ислам ілімдері факультетінің негізінде Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университеті ашылған 2001 жылы құрылды. Оқытушылар саны – 64. Оның ішінде: ғылым докторы – 1,қауымдастырылған профессор доцент - 1, PhD доктор – 29 (оның ішінде қауымдастырылған профессор – 6); магистр аға оқытушы – 12; магистр оқытушы – 13, штаттан тыс – 8 оқытушы.
Исламтану кафедрасы 2001 жылдан бері жоғары білімді исламтанушыларды дайындап келеді.
'''2001-2012''' жылдар аралығында кафедра меңгерушісі болып шариғат ғылымдарының докторы (PhD) Ато ас-Сынбати,
'''2013-2014''' жылдары Шариғат ғылымдарының докторы (PhD) Атыия Фатхи Мұхаммед Əли əл-Фиқи қызмет етті.
'''2014-2017''' жылдары кафедра меңгерушісі қызметін негізгі ислам білімдері ғылымының докторы (PhD), қауымдастырылған профессор Шамшат Амангелдіқызы Əділбаева атқарды.
'''2017 жылдан''' бастап кафедра меңгерушісі қызметін PhD Нұрлан Сайлауұлы Анарбаев атқарып келеді.
Алғашқы курстан араб тілі оқытылып, екінші курстан бастап араб тілінде Мысырдың əл-Əзһар университетінің ақида, фиқһ, хадис жəне тəпсір салаларының доктор, профессорлары дəріс береді. Сондай-ақ, отандық доктор, профессорлар:
'''•''' Исламдағы отбасы құқығы
'''•''' Матуриди ақидасы
'''•''' Тасауф ілімі
'''•''' Хадис әдіснамасы
'''•''' Исламдағы мирас мәселелері
'''•''' Құран ілімдеріне кіріспе
'''•''' Ислам ғибадаты
'''•''' Хадистану
'''•''' Ислам тарихы т.б. пəндер бойынша дəріс береді.<ref>https://www.nmu.edu.kz/a_2/islamtanu-kafedrasy-2/
</ref>
=== Дінтану кафедрасы ===
Дінтану бөлімі 2011 ж. дейін университетіміздің «Гуманитарлық және жаратылыстану пәндер» кафедрасының құрамында жұмыс жасап келді. Оқытушылар саны: 28. Оның ішінде: 3 – профессор, 4 қауымдастырылған профессор, 8 PhD, 7 магистр – аға оқытушы, 4 магистр – оқытушы.
Дінтану кафедрасының миссиясы – ЗЗайырлы мемлекет принциптері мен діни құндылықтарды үйлестіретін, дін мен қоғам қатынастары саласында терең білімге ие бәсекеге қабілетті мамандар әзірлеу. Сонымен қатар, заманауи құзыреттіліктерді дамыту - діни, мәдени және философиялық мәселелерді талдау арқылы ұлттық құндылықтарды сіңіретін көшбасшыларды және тәуелсіз Қазақстанның болашағына үлес қоса алатын білікті мамандарды дайындау.
Кафедраның дербес ашылған жылы: '''2011 жыл.'''
'''2011-2014 жж.''' – «Дінтану» кафедрасының меңгерушісі, теология ғылымдарының PhD докторы Әділбаев Алау Шайқымұлы;
'''2014-2020 жж.''' – «Дінтану» кафедрасының меңгерушісі, PhD, қауымдастырылған профессор Ержан Қалмахан Сейтұлы.
'''2020-2021 жж.''' – «Дінтану» кафедрасының меңгерушісі PhD доктор, қауымдастырылған профессор м.а Жұмашова Жұлдыз Аманбайқызы.
'''2021-2022 жж.''' – «Дінтану» кафедрасының меңгерушісі PhD доктор, доц.м.а. Дүйсенбаева Альбина Курахбаевна.
'''2022-2025 жж.''' – «Дінтану» кафедрасының меңгерушісі, PhD, қауымдастырылған профессор м.а. Рыскиева Айымжан Әбуқызы.
'''2025 ж. бастап''' – «Дінтану» кафедрасының меңгерушісі, PhD Тологон Жанболат.<ref>https://www.nmu.edu.kz/a_2/dintanu-kafedrasy/</ref>
=== Шетел филологиясы және аударма ісі кафедрасы ===
2001 жылдан 2018 жылға дейін '''''«Араб тілі және әдебиеті кафедрасы»''''', 2018 және 2022 жылдар аралығында '''''«Араб және ағылшын тілдер кафедрасы»''''' деп аталды. 2022 жылдың қыркүйек айынан бастап '''''«Шетел филологиясы және аударма ісі кафедрасы»''''' болып өзгертілді. Оқытушылар саны: 41. Оның ішінде 1 ғылым докторы, 14 PhD доктор, 6 ғылым кандидаты, 12 аға оқытушы, 8 магистр оқытушы.
Кафедраның академиялық миссиясы – академиялық және мәдениетаралық кәсіби коммуникация саласында екі шетел тілін, атап айтқанда араб/қытай және ағылшын тілдерін меңгерген, аударма ісі мен шетел филологиясы салаларында теориялық және қолданбалы білімін тиімді қолдана алатын, еңбек нарығында бәсекеге қабілетті мамандар даярлау болып табылады.
Кафедра меңгерушісі қызметін әр жылдары келесі тұлғалар атқарды:
'''2001-2007 жж.''' – кафедра меңгерушісі, PhD доктор Махмуд Фуад;
'''2007-2008 жж.''' – кафедра меңгерушісі, PhD доктор Махмуд Абдул Хафиз;
'''2008-2013 жж.''' – кафедра меңгерушісі, PhD доктор Абд ар-Рахман Саад Хасан Мұхаммед Хижази;
'''2014-2018 жж.''' – кафедра меңгерушісі, оқытушы Нүсіпбаев Еркебұлан Бақытұлы;
'''2018-2021 жж.''' – кафедра меңгерушісі,PhD доктор Манабаев Багдат Маханұлы;
'''2021-2023 жж.''' – кафедра меңгерушісі, PhD доктор Жумашова Жұлдыз Аманбайқызы;
'''2023-2025 жж.''' – кафедра меңгерушісі, филология ғылымдарының докторы Рысбаева Гүлдархан Қалиқызы;
'''2025 ж. бастап''' – кафедра меңгерушісі, PhD доктор Ақшолақова Асем Жақсыбекқызы.
=== Жалпы білім беру пәндері кафедрасы ===
'''Ашылған жылы: 2001 жыл'''
Кафедра меңгерушісі қызметін әр жылдары келесі тұлғалар атқарды:
'''2001-2003 жж.''' – кафедра меңгерушісі, филология ғылымдарының кандидаты Ш.Калиева;
'''2003-2007 жж.''' – кафедра меңгерушісі, PhD доктор А.Әділбаев;
'''2007-2008 жж.''' – кафедра меңгерушісі, философия ғылымдарының кандидаты Б.Бейсенов;
'''2008-2018 жж.''' – кафедра меңгерушісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор Ш.Б.Бәйнеш;
'''2018 ж. бастап''' – кафедра меңгерушісі, филология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор Д.А.Капасова .
Кафедра оқытушылары гуманитарлық пәндерді оқытудың сапасын жетілдіру мақсатында қазақ және орыс тілі, тарих және ақпараттық коммуникативтік технологиялар пәндерінің өзекті мәселелеріне арналған оқу-әдістемелік семинар-тренинг, біліктілікті жетілдіру курстарын ұйымдастырып өткізіп, сонымен қатар халықаралық, республикалық ғылыми-тәжірибелік конференцияларға, ғылыми жобаларға қатысып, өз біліктіліктерін үздіксіз жетілдіріп отырады.
Оқытушылар саны: 29. Оның ішінде: 12 – ғылым кандидаты, 8 – PhD, 9 – аға оқытушы.<ref>https://www.nmu.edu.kz/a_2/zhalpyun_gym_pander_kafedrasy/</ref>
== Мамандықтар ==
Университеттің білім беру бағдарламалары ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің талаптарына сәйкес жасалынады. Университет 9 білім беру бағдарламасы бойынша мамандар дайындайды<ref>https://nmu.edu.kz/kk/?lang=KK {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221121120049/https://nmu.edu.kz/kk/?lang=KK |date=2022-11-21 }}</ref>.
'''Бакалавриат деңгейінде:'''
6B02201 «Исламтану»
6B02202 «Дінтану»
6B02203 «Теология»
6B02301 «Шетел филологиясы»
6B02306 «Аударма ісі»
'''Магистратура деңгейінде:'''
7M02201 «Исламтану»
7M02202 «Дінтану»
'''Докторантура деңгейінде:'''
8D02201 «Исламтану»
8D02202 «Дінтану»
Аталған мамандықтар бойынша қос елдің ұстаздары дәріс береді. Алғашқы кезеңде араб әдебиетінің мамандары, педагогика, теология ғылымдарының докторлары сабақ берсе, бүгінде шариғаттың сан-саласын қамтитын ақида, фиқһ ғалымдарының дәрістеріне басымдық берілуде. Еліміздің дінтану, исламтану, гуманитарлық пәндер саласының ғалымдармен қоса Египет тарапынан ақида, фиқх, Құран ілімі бойынша докторлық дәрежедегі ғалымдар ұстаздық етеді.
2011 жылы «исламтану» мамандығының мемлекеттік стандарты бекітіленген соң, грант бөліне бастады. 2011 жылы 100 грант, 2012 жылы 100 грант, ал 2013 жылдан бастап 150 орын мемлекет тарапынан болашақ имамдарды әзірлеуге қолдау көрсетілуде.
Ал магистратура 2008 жылдан бастап университеттегі барлық мамандықтарға, 2012 жылдан бастап мемлекеттік тапсырыспен докторантура ашылды.
== Лицензиясы ==
2010 жылдың 29 қыркүйегінде жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі кәсіби білім аясында білім беру қызметін жүргізу құқығы бойынша мерзімі шектеусіз №0137466 мемлекеттік лицензия берілді.
== Контингент ==
==== Қабылданған студенттер саны ====
{| class="wikitable"
|+
!
!2018-2019 жж.
!2019-2020 жж.
!2020-2021 жж.
!2021-2022 жж.
!2022-2023 жж.
!2023-2024 жж.
!2024-2025 жж.
!2025-2026 жж.
|-
|Бакалавриат
|442
|500
|518
|537
|665
|2181
|2421
|2836
|-
|Магистратура
|37
|24
|40
|58
|36
|34
|39
|116
|-
|Докторантура
|21
|8
|8
|10
|6
|9
|12
|41
|}
== Бөлінген гранттар саны ==
==== Мемлекеттік гранттар саны ====
{| class="wikitable"
!
!2018-2019 жж
!2019-2020 жж
!2020-2021 жж
!2021-2022 жж
!2022-2023 жж
!2023-2024 жж
!2024-2025 жж
!2025-2026 жж
|-
|Бакалавриат
|210
|280
|183
|181
|172
|834
|834
|1043
|-
|Магистратура
|18
|16
|25
|50
|20
|27
|41
|41
|-
|Докторантура
|18
|8
|7
|8
|6
|9
|20
|20
|}
== Ғылым және инновация департаменті ==
'''Ғылым және инновация департаменті –''' Нұр-Мүбарак университетін еліміздегі исламтану және дінтану салаларындағы жетекші ғылыми орталық ретінде қалыптастыру және осы салалардағы халықаралық академиялық қауымдастықпен ынтымақтастықты нығайту арқылы университет оқытушы-профессорлық құрамының ғылыми әлеуетін көтеру мақсатында 2020 жылы құрылды.
'''Атқаратын жұмыстары:'''
– НМУ ғалымдарына ҚР ҒЖБМ ҒК тарапынан жарияланған фундаменталды ғылыми зерттеу жобалары мен қоғам сұранысынан туындаған қолданбалы зерттеу жұмыстарына жан-жақты қатысуына әдістемелік, техникалық қолдау көрсету;
– Исламтану және дінтану салаларындағы басым ғылыми бағыттардың дамуын ынталандыру мақсатында жүйелі ғылыми-методологиялық семинарлар ұйымдастыру;
– Араб-Мұсылман әлемі және Түркия елдеріндегі исламтанулық және дінтанулық мектептер мен ғылыми орталықтармен ғана емес, сонымен қатар батыстық (американдық, еуропалық) исламтану институттарымен академиялық байланыс құру;
– Университеттің ғылыми жұмысына сыртқы спонсорлық қорлар мен қаржылық қолдауды тарту;
– Студенттер, магистранттар және докторанттардың университеттің ғылыми өміріне белсенді қатысуын түрлі жолдармен ынталандыру.
– Университет ғалымдарының исламтану және дінтану салаларымен қатар, әлеуметтік ғылымдардың басқа да салаларындағы пәнаралық ғылыми жобаларды дамытуға, ұйымдастыруға қолдау көрсету.<ref>https://nmu.edu.kz/kk/gylym-zhane-innovatsiya-bolimi/?lang=KK {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221121094224/https://nmu.edu.kz/kk/gylym-zhane-innovatsiya-bolimi/?lang=KK |date=2022-11-21 }}</ref>
== Академиялық мәселелер жөніндегі департамент ==
Академиялық мәселелер жөніндегі департаментінің негізгі мақсаты - білім беру үрдісін жетілдіру, сапалы білім беру үшін оқу- әдістемелік жұмысты ұйымдастыру, оқу әдістері мен оның белсенді үлгілерін, бүгінгі күнгі білім беру және ақпараттық-байланыс технологияларын меңгеру, жинақтау және тәжірибеге енгізу;
- Білім беру үдерісінде оқу үдерісін ұйымдастыру және оқу-әдістемеліктермен қамтамасыз ету;
- Білім беру бағдарламаларын Болон үдерісінің талаптарына сәйкес жобалауды ұйымдастыру;
- Оқытушы-профессорлар құрамы әзірлеген оқу-әдістемелік материалдар мен білім бағдарламаларының мазмұнына сараптама жасау жұмыстарын ұйымдастыру және өткізу;
- Университеттің перспективалық даму жоспарын дайындауға ұсыныс беру;
- Оқу құжаттарын мемлекеттік және университеттік нормативтік базамен сәйкестендіру және бекітілген нормаларды сақтауды қадағалау;
- Оқу үдерісінің көрсеткіштеріне жүйелі түрде талдау жасау.
Академиялық мәселелер жөніндегі департаментінің директоры - Мухаева Балжан Аманжолқызы.
== Ғылыми кеңес ==
Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университетінің Ғылыми кеңесі алқалы басқару органы болып табылады. Университет Ғылыми кеңесінің қызметі жариялылық пен өз құзырындағы мәселелерді ұжымдық талқылау қағидаларына сүйенеді.
'''Ғылыми кеңестің құзыреті:'''
* университет құрылымын бекітеді;
* университет қызметін реттейтін нормативтік актілерді қабылдау және оларға өзгерту мен толықтырулар енгізеді;
* университеттің даму стратегиясы мен тұжырымдамасын белгілейді;
* университеттің оқу-тәрбие, ғылыми-зерттеу, халықаралық, қаржы, әкімшілік-шаруашылық қызметтерін ұйымдастырудың барлық негізгі мәселелері бойынша шешімдер қабылдайды;
* оқытудың барлық сапасы мен формаларының оқу жоспарларын бекітеді;
* оқулықтар, оқу құралдары және оқу-әдістемелік құралдарды шығаруды қарастырады және ұсыныс жасайды;
* студенттерді ақылы бөлімнен білім беру грантына және экстернат формасында білім алуға ауыстыру туралы шешімдер қабылдайды;
* қауымдастырылған профессор және профессор ғылыми атағын беруге ұсынады;
* университет қызметкерлері мен шығармашылық ұжымын мемлекеттік, үкіметтік марапаттарға және құрметті атақтарға ұсыну туралы мәселелерді қарастырады;
* университеттің алқалық шешімді қажет ететін ағымдағы басқа да мәселелерін қарастырады.<ref>https://nmu.edu.kz/kk/gylymi-kenes/?lang=KK {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221121103527/https://nmu.edu.kz/kk/gylymi-kenes/?lang=KK |date=2022-11-21 }}</ref>
== Ғылыми-зерттеу орталығы ==
=== Халықаралық ғылыми зерттеу және инновация орталығы ===
Халықаралық ғылыми зерттеу және инновация орталығы (бұдан ары – орталық) – «Нұр-Мүбарак» Египет ислам мәдениеті университетінің (бұдан ары – университет) Ғылым және халықаралық ынтымақтастық департаментіне қарасты құрылымдық бөлімше.
'''Орталық мақсаты –''' жүргізілетін іргелі, қолданбалы және инновациялық негіздегі ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу.
'''Орталық қызметінің міндеттері:'''
- ЖОО жоспарының негізгі бағыттары бойынша іргелі және қолданбалы ғылыми-зерттеу жұмыстарын ұйымдастыру және үйлестіру;
- Ғылыми зерттеу жұмыстарын жүзеге асыруда Университет алдында тұрған міндеттердің тиімді орындалуын қамтамасыз ету мақсатында ғылыми-ұйымдастырушылық жұмыстарды әзірлеу, талдау және ақпараттарды таратуды ұйымдастыру;
- Оқу орнының ғалымдардың ғылыми-зерттеу жұмыстарының деңгейін, ғылыми-техникалық әлеуеті мен бәсекеге қабілеттілігін арттыруға көмектесу;
- ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі тарапынан гранттық және бағдарламалық қаржыландыру шеңберіндегі ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық жобалар конкурстарына қатысу;
- Ғылыми-теориялық, ғылыми-практикалық, ғылыми-әдістемелік конференциялар, симпозиумдар, семинарлар, кеңестер және өзге де ғылыми іс-шаралар ұйымдастыруға атсалысу;
- Халықаралық және республикалық ғылыми байланыстарды жүзеге асыру;
- Жаңа технологиялар мен инновациялық шешімдерді енгізу және дамыту үшін жобалар мен стартаптарды қолдау;
- Шетелдік ғылыми-зерттеу орталықтарымен және университеттерімен серіктестік орнатып, халықаралық деңгейде ғылыми зерттеулер жүргізу;
- Ғылыми зерттеулер мен инновацияларды дамыту үшін қажетті ақпараттық ресурстар мен әдістемелік материалдар ұсыну.
'''Орталық жетекшісі'''
Филология ғылымдарының докторы, профессор Керім Шәмшадин Тұрсынұлы.
== Ғылыми жұмыстар ==
Ғылыми жұмыс жоспарлары ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің, университеттің нормативтік актілері мен құжаттары негізінде жасалады. Жалпы білім беру пәндері кафедрасы «Білім беру арқылы оқыту мен тәрбиелеу бірлігі ұстанымын жүзеге асыру», «Шетел филологиясы және аударма ісі» кафедрасы «Салыстырмалы-тарихи, типологиялық және салыстырмалы тіл білімі», «Әдебиет теориясы, риторика», «Шетел тілдерін оқыту әдістемесі» атты ғылыми тақырыптар ауқымында және де «Дінтану», «Исламтану» кафедралары ханафи мазһабы аясында жұмыс жасайды.
== Халықаралық ынтымақтастық ==
Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университеті – Қазақстандағы ислам дінінің білімі мен ғылымының туын көтеріп, іргетасын қалаушы жоғары білім ордасы. 20 жылдық тарихында жаңадан бой көтеріп, әлемдегі әріптес ЖОО-мен иық тіресетін жағдайға қол жеткізді. Соның бір айғағы Халықаралық дәрежеде институттармен ынтымақтастық қарым-қатынас орнатып, маман даярлап, ұстаздардың біліктілігін арттыруда өзара үндестік табуда.
Қазақстан мұсылмандары діни басқармасымен бірге шет елдік оқу орындарымен тығыз байланыста. Шет елде білім алушы қазақстандық студенттерді қадағалаумен қатар әріптес ЖОО-мен қарым-қатынасты үнемі пысықтап келеді.
Академиялық алмасулар мен өзара білім алушыларды оқыту мен машықтандыру мақсатында ынтымақтастық келісімшарттары мен меморандумдар аясында ТМД елдері мен алыс шетелдердің жетекші ЖОО-мен ұзақмерзімді байланыс орнатылған. Нәтижесінде, магистратура, докторантура білім алушылраына қосымша Түркия, Ресей, Малайзияның белді университеттерінен ғалымдар келіп дәріс оқиды. Әлем университеттерінің академиялық рейтингі бойынша іріктелген 500 жоғары оқу орындарының санатындағы Каир университетінің профессорлары жыл сайын арнайы шақырылып, магистр-докторанттарға екі апталық лекция-семинар өткізеді. Бір ЖОО және 4 алыс шетелдегі ғылыми және ғылыми білім беру орталықтарымен келісім жасалғандықтан, соңғы 3 жылда Нұр-Мүбарак университетіне 11 ғалым арнайы шақырылып дәрістер өткізді. Университет Египеттің әл-Азһар, әл-Хелуан, Түркияның Стамбул, Мармара, Селжұқ, Неджеттин Эрбакан университеттерімен, Қырғызстан ислам университеті, Мәскеу ислам институтымен өзара әрекет пен ынтымақтастық жөнінде келісімшартқа қол қойды. Ал Малайзияның Ұлттық Сұлтан Зайнал Абидин университеті мен Қазан қаласындағы Ресей ислам институттарымен екіжақты меморандумдарға қол қойды.
18 ұлттың өкілі оқитын Нұр-Мүбарак университеті ТМД бойынша ғана емес, Орталық Азиядағы ислам ғылымын тереңдетіп оқытып, зерттеуші бірегей ЖОО-на айналды. Әрине бұл бүгінгі есеппен 13 жыл десек те, негізгі тарих тамыры сан ғасырлық тереңдікте жатыр. Өйткені әу бастан Имам Ағзам Әбу Ханифа мәзһабын ұстанған ата-бабаларымыз ислам өркениетін дамытып, бай мұра қалыптастырып қана қоймай, сонау араб елдеріндегі кітапханаларда өз қолтаңбаларын қалдырған. Міне көне қолжазбаларды зерттеп, атажұрттың игілігіне қолдану Нұр-Мүбарак университеті ғалымдарыныің жоспарлы межелерінің бірі.
== Нұр-Мүбарак мешіті ==
ҚР Білім және ғылым министрлігінің мемлекеттік аттестациялауының барлық талаптарына сай келген университеттің өз мешіті бар. Мешіт 2001 жылы ресми ашылды. Мешіттің жалпы көлемі 1233,9 шаршы метр. Мешіттің бірінші қабатында ерлер 700 адам намаз оқи алады. Екінші қабатында әйелдергеде арналған жеке намаз оқитын орын 300 адамға арналған. Мешіттің бір мұнара бір күмбезі бар. Мешіттің екінші қабатында сынып бөлмелері және бірінші қабатта арнайы имамдар бөлмесі бар. Сонымен мешіттің жалпы сиымдылығы 1000 орынға жетіп отыр<ref>https://www.muftyat.kz/ru/mosque/3274/</ref>.
Нұр-Мүбарак мешіті – студенттерге шариғи уағыз-насихат айтқызу бойынша тәжірибелік тұрғыдан шыңдаумен шектелмейді. Белгілі діни қайраткерлермен кездесулер ұйымдастырып, аптаның жұма күндері және қасиетті айлар мен Құрбан айт, Ораза кезінде жалпы жұртшылыққа есігін айқара ашады.
== Университет кітапханасы ==
Университет кітапханасы оқулықтар мен электрондық басылымдар қоры жинақталған, оқырмандар мен кітапхана қызметкерлері үшін қолайлы ақпараттық-білім беру ортасы болып табылады. «Нұр-Мүбарак» Египет ислам мәдениеті университетінің кітапханасы оқу залы, абонемент бөлімі, электрондық кітапхана, жатақхана кітапханасы және арнайы қор бөлімдерінен тұрады.
Университеттің жетекші құрылымдық бөлімдерінің бірі ретінде кітапхана оқу-тәрбие үдерісін қажетті ақпараттық ресурстармен қамтамасыз ететін маңызды білім орталығы саналады. Қазіргі таңда кітапхана оқырмандарға тұрақты қызмет көрсетіп келеді. Кітапхана құрамында 118 515 дана кітап қоры бар оқу залы жұмыс істейді.
Заман талабына сай сапалы кітапханалық қызмет көрсету, жаңа ақпараттық технологияларды кітапхана жұмысына кеңінен енгізу, сондай-ақ кітапхананың қоғамдағы негізгі ақпараттық орталық ретіндегі рөлін арттыру – кітапхананың басты мақсаты. Сонымен қатар әмбебап құжаттар мен ақпарат көздерінің толық жинағын оқырмандарға қолжетімді ете отырып, әлемдік, ұлттық, мәдени және рухани құндылықтарды насихаттау кітапхананың негізгі міндеті.
Кітапхана қызметін дамыту және стандарттарға сай кітапханалық жүйе қалыптастыру мақсатында «КАБИС» автоматтандырылған ақпараттық-кітапханалық бағдарламасы негізінде электрондық каталог жүйесі жұмыс істейді. Аталған бағдарлама кітапхана қорын жинақтау мен өңдеу үдерістерін жүйелеуге, электрондық каталогтар базасын қалыптастыруға және пайдаланушыларды қажетті ақпаратпен қамтамасыз етуге бағытталған.
Университет кітапханасының қоры араб, қазақ, орыс және ағылшын тілдеріндегі оқу, оқу-әдістемелік, ғылыми және көркем әдебиеттерден, мерзімді басылымдардан, ақпарат тасымалдағыштардан, компакт-дискілер мен электрондық оқулықтардан тұрады. Сонымен қатар кітапхана қоры «Қазақстан Республикасы жоғары оқу орындарының қауымдастығы», М. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты, «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында жарық көрген әлемнің жетекші 100 жаңа оқулығымен, «Ұлттық аударма» бюросы шығарған еңбектермен, университет баспасынан жарияланған оқытушылардың ғылыми жұмыстары және жыл сайын өткізілетін «Исламтану және араб тілі мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдарымен тұрақты түрде толықтырылып отырады.<ref>https://nmu.edu.kz/kk/kitaphana-2/?lang=KK {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221121143616/https://nmu.edu.kz/kk/kitaphana-2/?lang=KK |date=2022-11-21 }}</ref>
== Университет жатақханасы ==
Университетте 2014 жылдан бастап пайдалануға берілген 610 орындық жатақхана бар. Бірінші кезекте 1-курс студенттері жатақханамен толықтай қамтамасыз етіледі. Қалған курстарға әлеуметтік жағдайына байланысты беріледі.
== Университет жетістіктері ==
==== 2018-2022 жж. аралығындағы оқу үдерісіндегі жетістіктер: ====
* Ұлттық рейтингте ТОП-20 университет қатарына кірді.
* Ұлттық рейтингте В033-Дінтану және Теология (Исламтану, Дінтану) І орын.
* 2022 жылға арналған талапкерлерді қабылдау бойынша олимпиада ұйымдастырылды.
* Сұранысқа сай ихсан ілімі, ислам экономикасы, дерадикализация мәселелері, исламдағы рационалды ой-сана, т.б. жаңа пәндер қосылды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Алматы университеттері]]
[[Санат:2003 жылы құрылған оқу орындары]]
[[Санат:Ислам университеттері]]
[[Санат:Алматы мешіттері]]
{{Islam-stub}}
j0eai2kqo0hxe0o8kuhr03h688u32r7
Миоцен
0
44467
3592084
2496812
2026-04-26T07:55:48Z
Archaeodontosaurus
4636
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Archaeogeryon Ventre.jpg]] → [[File:Chaceon peruvianus Ventre.jpg]] Espèce reclassée
3592084
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Chaceon peruvianus Ventre.jpg|thumb|Alt=A.|Миоцен кезіндегі табылған жануар]]
'''Миоцен''' (грек. meіon – аз және kaіnos – жаңа) – кайнозой заманындағы неоген дәуірінің алғашқы геологиялық кезеңі. Ол шамамен 23,3 миллион жылдар мен 5,2 миллион жылдар аралығында болған, ұзақтығы шамамен 15 миллион жылдай. [[Қазақстан]]да Миоцен кезеңінің шөгінділері көптеген жерлерде кездеседі, оның толық қабаттары, әсіресе Зайсан, Іле, Алакө] ойпаттарында жақсы сақталған. Қазақстанда Ақеспе, Ақтау (Қызылсай), Асқазансор, Аякөз, Ақжар, Күшік, Қалқаман, Павлодардағы “[[Қаздар қонысы]]” Миоцен кезеңінің ең ірі [[палеонтология]]лық қазба орны болып есептелінеді. Миоценнің орта шенінде ауа райының салқындауы [[антарктика]]лық мұз қабаттарының пайда болуына әкелді. Миоценде ылғалы мол [[орман]]дар мен [[батпақ]]ты жерлерде [[тіршілік]] еткен [[жануарлар]]дың жойылып кетуі – бұл кезеңде [[климат]]тың құрғақ болғанын дәлелдейді. Миоценнің алғашқы жартысында тұмсықтылар туысына жататын [[мастодонт]]тардың арғы тектерінің бірі гомфотерийлер тіршілік еткен. Сондай-ақ [[ацератерий]], [[апротодон]] [[мүйізтұмсық]]тары, [[халикотерий]]лер, бұғы тәрізді [[лофиомерикс]], [[амфицион]] жыртқыш аңдары көптеп таралған. Миоценнің соңына қарай [[хилотерий]], [[дицероринус]] мүйізтұмсықтары, қорқау қасқыр, қылыш тісті жолбарыс, жирафтардың ертедегі түрлері: [[самотерий]], [[сиватерий]] тіршілік етіп, әсіресе, [[гиппарион]] фаунасының жақсы дамыған кезеңі болды. Миоцен негізінен ежелгі адам тәрізді маймылдардың (әсіресе, [[дриопитектер]]дің) өте көп таралған кезеңі болып саналады. Ал өсімдік жамылғысын [[терек]], үйеңкі, [[қарағай]], т.б. [[ағаш]]тар құраған.<ref>Қазақ энциклопедиясы, 6 том</ref>
== Дереккөздер ==
<references/>
{{wikify}}
[[Санат:Кайнозой]]
[[Санат:Геологиялық кезеңдер]]
[[Санат:Неоген]]
{{stub}}
sgd8b9iy0lfd68qqml01579imlgiwbo
Нұртас Дәндібайұлы Оңдасынов
0
45114
3592087
3462309
2026-04-26T08:00:45Z
Rasulbek Adil
176232
3592087
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = үкімет басшысы
| Қазақша есімі = Нұртас Дәндібайұлы Оңдасынов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Қазақстан КП Гурьев облыстық комитетінің төрағасы
| Ту =
| Ту2 = Symbol-hammer-and-sickle.svg
| Реті = 9
| Басқара бастады = [[ақпан]] [[1957 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[сәуір]] [[1962 жыл]]
| Ізашары = [[Сейітжан Полымбетов]]
| Ізбасары = [[Қосай Әліқұлұлы Егізбаев]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = Гурьев облыстық атқару комитетінің хатшысы
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Реті_2 =
| Басқара бастады_2 = сәуір 1955 жыл
| Басқаруын аяқтады_2 = ақпан 1957 жыл
| Ізашары_2 = [[Абжан Суйкумбаевич Жусупов]]
| Ізбасары_2 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]]
| Титулы_3 = [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]] Төралқасының төрағасы
| Ту_3 = Flag of the Kazakh SSR.svg
| Ту2_3 =
| Реті_3 = 3
| Басқара бастады_3 = [[23 наурыз]] [[1954 жыл]]
| Басқаруын аяқтады_3 = [[31 наурыз]] [[1955 жыл]]
| Ізашары_3 = [[Даниял Керімбаев]]
| Ізбасары_3 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]]
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Реті_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні =26.10.1904 (13)
| Туған жері = Үшқайық ауылы (қазіргі [[Нұртас]] ауылы)<br> [[Түркістан облысы]],<br>[[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні =1.11.1989
| Қайтыс болған жері = [[Мәскеу]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РСФСР]], [[КСРО]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Валентина Астапова
| Балалары = Ескендір, Гених
| Партиясы = [[КОКП]] (1926)
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{Ленин ордені}}{{Ленин ордені}}{{Ленин ордені}}{{Еңбек Қызыл Ту ордені}}{{Еңбек Қызыл Ту ордені}}{{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі}}{{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
'''Нұртас Дәндібайұлы Оңдасынов''' (1904—1989 жж.) — қоғам қайраткері, тілші-ғалым, [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]] Төралқасының төрағасы (1954 жыл наурыз – 1955 жыл наурыз).
Нұртас Оңдасынов Шалғай аудандарда мұғалімдер даярлайтын курстар, училище, облыс орталықтарында Мұғалімдер институтын ашып, [[Орталық Комитет]]тің саясатының жүзеге асуына күш салады. Қазақстан Орталық Комитетінің [[бюро]] мүшесі ретінде ол мәдениет мәселелеріне жауапты болды. Н. Оңдасынов соғыс жылдарының ауыртпалығына қарамай [[Абай Құнанбайұлы|Абайдың]] 95 және 100 жылдық [[мерейтой]]ын аса биік дәрежеде атап өту жөнінде [[Үкімет қаулысы]]н шығарып, комиссияның төрағасы өзі болып өткізген. [[Қыздар педагогикалық институты]], Ұлттық [[консерватория]], Дене шынықтыру институты, Политехникалық, технологиялық институттар ашу және медицина, шет тілдер институттарына көптеген жаңа факультеттер қосу сол кісінің тұсында істелінген істер. [[Қоңырат]] тайпасының [[Жетімдер руы|Жетімдер]] руынан<ref>jetimder.ucoz.com/index/n_rtas_o_dasynov.../0-62</ref>.
[[Опера және балет театры]] құрылысының жедел аяқталуын тікелей бақылап, облыстарда театрлардың ашылып, филармония, ән-би ансамбльдерінің ұйымдасуына да ұйытқы болған. [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|КСРО Ғылым академиясының]] дербес құрылуына бірден-бір атсалысқан адам. Соғыстың жүріп жатқанына қарамай жаңа ғимараттың салынуына қаражат қарастырып, оның іргесі қаланғанда ырымдап: "Қазақ ғылымы күмістей таза болсын" деп, күміс ақша шашқаны мәлім. Осы Ғылым академиясының басына [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев|Қаныш Сәтбаевтың]] келуіне де себепші осы кісі. [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев|Қ. Сәтбаевтың]] газетке шыққан мақаласындағы болашақ ғалымның сөз саптасы ұнап, жаңа ойларын білуге, танысуға [[Мәскеу]]ге шақырады. Кездесіп, сөйлескеннен кейін [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|КСРО Ғылым Академиясының]] президенті В.Л. Комаровқа алып барып: "[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|Қазақтың Ғылым Академиясының]] болашақ президенті..." — деп, бірден таныстырады.
1942 жылдың басында [[Кенді Алтай]], Лениногорға іссапарға келген Оңдасынов білімді, байсалды [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Дінмұхамед Қонаевты]] кездестіреді. Кейіннен [[Алматы]]ға келіп, Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы Скворцовпен ақылдасып, өзіне орынбасарлыққа шақырттырады. Қонаев он жыл бойы Оңдасыновтың орынбасары болады. Нұртас Дәндібайұлы 1954-1955 жылдары Қазақ КСР Жоғары Кеңесі Президиумының төрағасы, сосын Гурьев (Атырау) облыстық атқару комитетінің төрағасы және осы облыстың партия ұйымын басқарды. "Жауапты қызметте жүріп, шығармашылықтан қол үзбейтін. [[Араб тілі|Араб]], [[Парсы тілі|парсы]] тілдеріне жүйрік еді.
1962 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін шығармашылықпен шындап айналысқан. 1969 жылы "Арабша-қазақша түсіндірме сөздігі", 1974 жылы "Парсыша-қазақша түсіндірме сөздігі" жарық көріп, қалың оқырманның ыстық ықыласына бөленді" — дейді [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Д.А. Қонаев]] өзінің "Өтті дәурен осылай" кітабында. Алматыдағы Абай ескерткішінің авторы [[Хакімжан Есімханұлы Наурызбай|Хакімжан Наурызбаевты]] да [[Қостанай]]ға барған іссапарында байқап, Алматыға алып келіп, оқытып, ат бағушыдан қазақтың тұңғыш мүсіншісін жасаған осы кісі.<ref>Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref><ref>Гүлсім Oразалықызы "Оңдасынов Нұртас"</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Қазақстан басшылары (1917 жылдан бастап)}}
{{Қазақстан үкіметі басшылары}}
[[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақстан премьер-министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Гурьев облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]
taovny8g305a3sn6z4a99j16yx6cvrx
Жетімдер руы
0
49252
3591685
3591614
2026-04-25T13:08:11Z
1nter pares
146705
/* Тұлғалар */
3591685
wikitext
text/x-wiki
'''Жетімдер''' — қазақ халқының құрамындағы [[ру]]. [[Шежіре]] бойынша, [[Орта жүз]] құрамындағы [[қоңырат]] тайпасының көтенші бұтағынан таратылады. Ел аузындағы аңыз бойынша, Жетімдер деп әуелде әкесіз өскен Сұркиік деген жетім баладан тараған Сары, Жаппас, Құба, Тебей ұрпақтары ғана аталған. Кейін бұл атау сапар тобына біріккен руластарына да ауысқан. Сары Жетімдер, 19 ғ-дағы қазақ тарихшыларының жазуына қарағанда, көне [[қарлұқ]]тардың саржетім руының бір сілемі. Бұл этноним [[арғын]] тайпасының құрамына — саржетім, [[жалайыр]]ға — жетімек, [[алшын]]ға — саржетім, [[тама]]ға — жетімсары түрінде енген. Қоңыратқа жататын Жетімдердің сапар тобындағы Қатаған аталығы да, С.Жүсіпұлының жазуынша, кезінде [[Ноғай ұлысы]]нда болған осы аттас байырғы тайпадан жеткен. Қатаған тайпасы 16 — 17 ғ-лардағы әр түрлі аласапырандардан ыдырап, нәубетке ұшырап, аман қалғаны өзбек, қазақ, қырғыз, қарақалпақ құрамына сіңген. Сондай-ақ, Сары Жетімдер тобындағы Ырсымбет, Жәдік аталары қарақалпақтың қытай руы құрамында да бір-біріне туыс қауымдар ретінде белгілі. Осы деректер бір жағынан Жетімдер руының түрлі кезеңдерді басынан өткізе жүріп қалыптасқан бірлестік екенін де байқатады. [[Ұран]]ы — [[Алатау]], [[таңба]]сы — [[босаға]].
== Тұлғалар ==
* [[Нұртас Дәндібайұлы Оңдасынов]]
* [[Әшірбек Төребайұлы Сығай]]
* [[Жайлау Масанов]]
* [[Дүйсенбай Алтынбеков]]
==Дереккөздер:==
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
{{Суретсіз мақала}}
{{Қазақ рулары}}
{{wikify}}
[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:Қазақ рулары]]
[[Санат:Орта жүз]]
{{stub}}
n3umu3fjd5d8ecjlwsveke84vi36xdj
3591686
3591685
2026-04-25T13:08:46Z
1nter pares
146705
3591686
wikitext
text/x-wiki
'''Жетімдер''' — қазақ халқының құрамындағы [[ру]]. [[Шежіре]] бойынша, [[Орта жүз]] құрамындағы [[қоңырат]] тайпасының көтенші бұтағынан таратылады. Ел аузындағы аңыз бойынша, Жетімдер деп әуелде әкесіз өскен Сұркиік деген жетім баладан тараған Сары, Жаппас, Құба, Тебей ұрпақтары ғана аталған. Кейін бұл атау сапар тобына біріккен руластарына да ауысқан. Сары Жетімдер, 19 ғ-дағы қазақ тарихшыларының жазуына қарағанда, көне [[қарлұқ]]тардың саржетім руының бір сілемі. Бұл этноним [[арғын]] тайпасының құрамына — саржетім, [[жалайыр]]ға — жетімек, [[алшын]]ға — саржетім, [[тама]]ға — жетімсары түрінде енген. Қоңыратқа жататын Жетімдердің сапар тобындағы Қатаған аталығы да, С.Жүсіпұлының жазуынша, кезінде [[Ноғай ұлысы]]нда болған осы аттас байырғы тайпадан жеткен. Қатаған тайпасы 16 — 17 ғ-лардағы әр түрлі аласапырандардан ыдырап, нәубетке ұшырап, аман қалғаны өзбек, қазақ, қырғыз, қарақалпақ құрамына сіңген. Сондай-ақ, Сары Жетімдер тобындағы Ырсымбет, Жәдік аталары қарақалпақтың қытай руы құрамында да бір-біріне туыс қауымдар ретінде белгілі. Осы деректер бір жағынан Жетімдер руының түрлі кезеңдерді басынан өткізе жүріп қалыптасқан бірлестік екенін де байқатады. [[Ұран]]ы — [[Алатау]], [[таңба]]сы — [[босаға]].
== Тұлғалар ==
* [[Нұртас Дәндібайұлы Оңдасынов]]
* [[Әшірбек Төребайұлы Сығай]]
* [[Жайлау Масанов]]
* [[Дүйсенбай Алтынбеков]]
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
{{Қазақ рулары}}
{{wikify}}
{{stub}}
[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:Қазақ рулары]]
[[Санат:Орта жүз]]
45v7k78gpx4gre65d35awgjh00ipn08
Абдолла Ахметұлы Розыбакиев
0
52057
3591817
3591641
2026-04-25T19:09:36Z
Kasymov
10777
[[Special:Contributions/~2026-25297-92|~2026-25297-92]] ([[User talk:~2026-25297-92|т]]) өңдемелерінен [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] соңғы нұсқасына қайтарды
3479504
wikitext
text/x-wiki
{{Саясаткер|Есімі=Абдолла Ахметұлы Розыбакиев|Шынайы есімі={{Lang-ug|Абдулла Ахмет огли Розибакиев}}|Сурет=Rozybakiev Abdulla Ahmetovich.jpg|Ені=150px|Туған күні=31.10.1897|Қайтыс болған күні=28.11.1937|Туған жері=[[Көлжат]], [[Жетісу облысы (Ресей империясы)|Жетісу облысы]], [[Ресей империясы]]|Қайтыс болған жері=белгісіз|Азаматтығы=[[File:Flag of Russia (1858–1896).svg|22px|border]] [[Ресей империясы]]<br/>
{{USSR}}|Білімі=Верный мұғалімдер семинариясы<br/>
Я.М.Свердлов атындағы коммунистік университеті|Ұлты=[[Ұйғырлар|Ұйғыр]]|Партиясы=[[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]}}
'''Абдолла Ахметұлы Розыбакиев'''<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 - том</ref>([[31 қазан]] [[1897 жыл]], [[Верный]] уезінің, Көлжат ауылы – [[28 қараша]] [[1937 жыл]]) — ұйғыр текті кеңестік қоғам қайраткері. 1917 ж. сәуірде Верный ([[Алматы]]) қалалық мұсылман жұмысшылар одағының хатшысы болып сайланды. 1918 ж. Жетісу облыстық ревкомына мүшелікке өтті.
Ол [[Ораз Қыйқымұлы Жандосов|Ораз Жандосов]], [[Павел Михайлович Виноградов|Павел Виноградов]], [[Тоқаш Бокин]], т.б. қоғам қайраткерлерімен бірге [[Жетісу]] өңірінде [[Кеңес үкіметі|Кеңес үкіметін]] орнатуға қатысты. 1920 жылдың көктемінде [[Жаркент]] уездік, қалалық ревкомының төрағасы болып тағайындалды. Сол жылдың соңында өзі ұйымдастырған ерікті ұйғыр полкінің комиссары ретінде [[Ферғана]] “даласында” басмашыларға қарсы күреске қатысты. 1921 ж. тамызда БК(б)П Жетісу облыстық комитетінің хатшылығына әрі облыстық “Қосшы” одағының төрағалығына сайланды.
1924 ж. [[Орта Азия]]ны ұлттық-мемлекеттік межелеу жөніндегі комиссияның мүшесі болды. 1925 – 27 ж. [[Мәскеу]]дегі коммунистік университетте оқыды. БК(б)П [[Қызылорда]] округтік комитетінің бірінші хатшысы (1929, мамыр – 1930, наурыз), [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]]-інің дайындау комиссары (1930 жылдың соңы – 1932 ж.), [[Шығыс Қазақстан облысы]]ның [[Павлодар]] аудандық (кейін округтік) партия комитетінің хатшысы қызметтерін атқарды.<ref>Жүсіпбеков С., Жетісу большевиктері Совет өкіметін орнату жолындағы күресте. 1917 — 1918 жж., А., 1958;</ref><ref>Иностранная военная истервенция и гражданская война в Средней Азии и Казахстане, Сб. документов и материалов, т. 2, А.-А., 1964;</ref>
Өмірінің соңғы жылдары [[Қазақстан]] КП ОК-нің баспасөз және баспа бөлімі меңгерушісінің орынбасары болды. 1921 ж. маусым айының басында [[Ташкент]]те, кейін Алматыда [[ұйғыр тілі]]нде шыға бастаған “Камбағарлар авази” (“Кедей дауысы”) газетін ұйымдастырушы әрі редакторы болды. 1937 ж. саяси қуғын-сүргін құрбаны болды. Алматы қаласындағы [[Розыбакиев көшесі (Алматы)|бір көшеге]] Розыбакиев есімі берілген.<ref>Хасанов К., Абдулла Розыбакиев, А.-А., 1974.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{stub}}
[[Санат:Қазақстан КП ОК мүшелері]]
[[Санат:КСРО-да бұйрықпен атылғандар]]
0hef0ya3cwpeqhndnoxrw02xj3i37fa
Көлем өлшемі
0
52413
3592122
3115001
2026-04-26T09:56:56Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
дәрежедегі қателіктерді жөндедім
3592122
wikitext
text/x-wiki
'''Көлем өлшемі''' – өндірістің жұмсалған ресурстарының‚ шығындарының‚ өндірілген және тұтынылған өнімнің‚ сұраным мен ұсынымның шамасын көрсететін сандық [[экономика]]лық [[көрсеткіш]]. Халық шаруашылығының өндірістік‚ сауда‚ [[статистика]]‚ кеден секторларында пайдаланылады. Айталық‚ мынадай [[көлем]] және сыйымдылық өлшемдері қолданылады:
#1 шараптық [[галлон]] = 3‚785 л
#1 құрғақ галлон = 4‚405 л
#1 мұнай [[баррелі]] = 158‚98 л
#1 [[квортер]] = 8 [[бушель]] = 64 галлон = 290‚93 л
#1 галлон = 4 кварта = 8 [[пинта]] = 4‚546 л
#1 [[кварта]] = 2 пинта = 1‚137 л
#1 пинта = 0‚568 л
#1 регистрлік [[тонна]] = 100 ағылшын текше [[фут]]ы
#1 регистрлік тонна = 2‚83 м3
#1 текше [[ярд]] = 27 ағылшын текше футы
#1 текше ярд = 0‚764 м3
#1 ағылшын текше футы = 1‚728 текше дюйм
#1 ағылшын текше [[дюйм]]і = 16‚387 см3
#1 [[ширек]] = 2‚099 [[гектолитр]] = 209‚9 л
#1 ширекше = 2‚624 [[декалитр]] = 26‚24 л
#1 гектолитр = 10 декалитр = 100 л
#1 декалитр = 10 л
#1 [[гарнец]] = 3‚28 л
#1 текше [[сажын]] = 9‚713 м3
#1 текше [[Аршин|аршын]] = 0‚3597 см3
#1 текше [[сүйем]] = 87‚82 см3
#1 текше [[фут]] = 28‚32 дм3
#1 текше [[дюйм]] = 16‚39 см3
#1 текше [[сызық]] = 16‚39 мм3<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
==Сілтемелер==
*[http://www.ru.convert-me.com/ru/convert/volume Көлем өлшемі]
*[http://www.ai08.org/index.php/term/7-tehnicheskiij-slovar-tom-vii,3783-velichina-ob-em-pora.xhtml Көлем өлшемі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140913173544/http://www.ai08.org/index.php/term/7-tehnicheskiij-slovar-tom-vii,3783-velichina-ob-em-pora.xhtml |date=2014-09-13 }}
*[http://speed-tester.info/converter_value.php Көлем өлшемі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110603070346/http://speed-tester.info/converter_value.php |date=2011-06-03 }}
{{Суретсіз мақала}}
{{wikify}}
[[Санат:Экономикалық көрсеткіштер]]
[[Санат:Көлем өлшем бірліктері]]
{{stub}}
bdrxnhazy4yiexfwwhyan1fj2of5dt7
Николай Ильич Беляев
0
53031
3592039
3573832
2026-04-26T06:32:20Z
RaiymbekZh
170385
3592039
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер|Есімі=Иван Дмитриевич Яковлев|Титулы=Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің Бірінші хатшысы|Басқара бастады= [[26 желтоқсан]] [[1957]]|Басқаруын аяқтады= [[19 қаңтар]] [[1960]]|Туған күні=13.02.1903|Қайтыс болған күні=28.10.1966|Қайтыс болған жері=[[Мәскеу]]|Ізашары=[[Иван Дмитриевич Яковлев]]|Ізбасары=[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]]|Туған жері=Уфа Губерниясы}}
'''Николай Ильич Беляев''' (13.2.1903 Уфа губерниясы–1966, [[Мәскеу]] қаласы) – саяси қайраткер, Қазақстан Компартиясы ОК-нің 1-хатшысы (1957 – 60).
== Өмірбаяны ==
* 1925 жылы Мәскеу халық шаруашылығы институтын бітірген. 1925 – 1943 жылдары Батыс Сібірдегі жергілікті партия, кеңес органдарында басшы қызметтер атқарды.
* 1943 – 1955 жылдары Алтай өлкелік партия комитетінің бірінші хатшысы қызметінде болды.
* 1955 – 1957 жылдары КОКП Орталық Комитетінің хатшысы және РКФСР жөніндегі бюро басшысының орынбасары қызметтерін атқарды.
* 1957 – 1960 жылдары Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы қызметінде жұмыс істеді. Қарағандыда екі кокс батареясы және екі домна, Соколов – Сарыбай тау-кен байыту комбинаты, Бұқтырма СЭС-і, және басқа өндіріс нысандары дүниеге келді.
* 1957 – 1959 жылдары Қазақстанға сырттан жарты миллионға жуық адам әкелінді. Өндіріс пен құрылысты басқару жүйесі өзгерді. Осы мақсатта 9 экономикалық аудан құрылды. Әр экономикалық ауданда халық шаруашылығы кеңесі құрылды. Қазақстан бойынша Қазақстандық халық шаруашылығы кеңесі пайда болды. Тың өлкесін құру жұмыстары аяқталды, бірақ бұл реформа өзін ақтамады. Шаруашылық механизмі әкімшілік басқару әдеттерінен экономикалық ынталандыру жолына түсе бастады. Репрессиялық аппарат бәсеңдеді, халықтың тұрмысы біршама жақсарды. Интернационализм үгіт-насихаты бұрын-соңды болмаған деңгейге жетіп, қазақ мектептері көптеп жабылды.
* 1960 жылы [[Ақмола апаты (1959)|Ақмола]] және [[Теміртау жұмысшыларының көтерілісі|Теміртаудағы]] оқиғалардан кейін жұмыстан босатылып, зейнеткерлікке шыққан.
== Марапаттары ==
* 2 рет [[Ленин]]
* 2 рет Еңбек Қызыл Ту ордендерімен
* [[медаль]]дармен марапатталған.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{бастама}}
{{Суретсіз мақала}}
{{Қазақстан Компартиясы ОК басшылары (1920—1991)}}
[[Санат:Калтасы ауданында туғандар]]
[[Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар]]
[[Санат:КОКП ОК хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан Компартиясы ОК бірінші хатшылары]]
[[Санат:Ленин орденінің иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
dn49y905sgjzuix3w7pii9ohjodbu1t
Людмила Тимофеевна Базелюк
0
54501
3592155
2962471
2026-04-26T11:02:41Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3592155
wikitext
text/x-wiki
'''Людмила Тимофеевна Базелюк'''([[1942]] жылы туған) – [[биология]] ғылымның докторы ([[1998]]). Қазіргі [[Қарағанды мемлекеттік университеті]]н бітірген ([[1972]]). [[Қазақ еңбек гигиенасы]] және кәсіби аурулар ғылыми-зертеу институтында кіші ғылыми қызметкер ([[1973–1985]]), Еңбек гигиенасы және [[физиология]] ғылыми-зертеу институтында ғылыми қызметкер болды. [[2000]] жылдан осы институтта [[лаборатория]] меңгерушісі болып жұмыс істейді. [[1997]] жылы «[[Структурные и функционально-метаболические изменения клеток]] макрофагальной системы при действии промышленных пылей на органы дыхания ([[экспериментальные и натурные исследования]])» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Базелюк 96 ғылыми еңбектің авторы.
==Сыртқы сілтемелер==
* [http://www.nv.kz/2006/08/30/4152/]
* [http://cnb.uran.ru/files/4c88559d0a262.pdf]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.dissercat.com/catalog/meditsinskie-nauki/gigiena/p31]{{Deadlink|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
<ref name=source1>Қазақ энциклопедиясы</ref>
== Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
{{stub}}
oc21xlx3avq8qzbg2o2zfzyvrt0g3zb
Кинематика
0
59267
3591679
3460119
2026-04-25T12:48:43Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
Бірінші сөйлемде механиканың деген сөзден кейін үтір орынсыз және синтаксисді бұзын тұр.Осы қателікті жөндедім
3591679
wikitext
text/x-wiki
'''Кинематика''' ({{lang-el|kіnma, kіnmatos}} – қозғалыс) — [[механика]]ның дене қозғалысының геометриялық қасиеттерін, олардың массасы мен әсер етуші күштерді ескермей зерттейтін бөлімі. [[Классикалық механика]]ның бөлімі.
Ол дененің неліктен осылай қозғалатынын түсіндірмейді, бірақ "Дене қалай қозғалады?" деген сұраққа жауап береді. Қозғалыс Кинематикасындағы әдістер мен тәуелділіктер әр түрлі [[механизм]]дердегі, машиналардағы, т.б. қозғалыстарды есептеуде, сондай-ақ [[динамика]] есептерін шешуде пайдаланылады. Соның ішінде қозғалыстың екі түрі болады. Олар: ілгермелі және айнымалы.
'''Ілгермелі қозғалыс''' - дененің кез келген екі нүктесін қосатын түзу сызық өзіне-өзі параллель күйде қозғалатын. Мұндай қозғалыс кезінде дененің барлық нүктелері бірдей қозғалады, сондықтан ілгермелі қозғалысты қарастырылады, оның тек бір ғана нүктесінің қозғалысын қарастыру жеткілікті. Бұл жағдайда қозғалысты сипаттау үшін материал нүкте ұғымын қолдануға болады.
'''Механикалық қозғалыс''' - дегеніміз уақыт өтуіне қарай дененің немесе оның кейбір бөліктерінің санақ денесі деп аталатын басқа денелерге қатысты кеңістіктегі орын ауыстыруы. Зерттелетін нысанның қасиеттеріне байланысты Кинематика: нүктелер Кинематикасы, қатты денелер Кинематикасы және үздіксіз өзгеріп отыратын орта (деформаланатын денелердің, сұйықтықтардың, газдардың) Кинематика сы болып бөлінеді.<ref name="source1">Қазақ энциклопедиясы</ref>
Жерге қатысты белгілі бір биіктіктен түсірілген денелер қозғалыс бағытын өзгертпей, вертикаль бағытта жер бетіне жетеді. Жоғарыдан түсірілген дене еркін түсу қозғалысы барысында Жердің тартылысы әсерінен денелер тұрақты және бағыты төменге бағытталған үдеуге ие болады (g=9.8 м/<sup>2</sup>). Жерге қатысты белгілі бір биіктіктен бастапқы жылдамдықсыз түсірілген дененің Жердің тартылысы әсерінен жасайтын қозғалысы дененің '''еркін түсуі''' дейміз. Еркін түсу қозғалысын сипаттайтын теңдеулер:
h=1/2gt<sup>2</sup>( t уақытта жүрілген жол),
V=gt (t уақыттан кейінгі жылдамдық), V=2gh(Уақытқа тәуелсіз жылдамдық)
Дененің шеңбер бойымен өзара тең аралығында бірдей жол жүруі '''бірқалыпты шеңбер бойымен қозғалыс''' деп аталады. Дененің шеңбер бойымен қозғалыс барысында дененің бір айналымға жұмсалған уақыты
'''период Т''', ал бірлік уақытта жұмсалған айналым саны жиілік ʋ деп аталады <ref name="source1">Физика ҰБТ-ға дайындық кітабы 2014</ref>
'''Санақ жүйесі''' деп санақ дененсінен, онымен байланысқан координаталар жүйесінен және уақыт есептейтін аспаптан тұратын жүйені айтады. Координаталар жүйесі мен санақ жүйесі бір нәрсе емес және оларды шатастыруға болмайды.
[[Сурет:Виды поступательного движения.jpg|thumb|300px| right]]
Кинематикада кез келген нысанның қозғалысы белгілі бір денемен (санақ денесі) салыстырыла отырып зерттеледі. Қарастырылып отырған нысанның орны, [[санақ жүйесі]]нің көмегімен, санақ денесі деп аталатын белгілі бір денемен салыстырмалы түрде анықталады. Санақ жүйесі зерттеу мақсатына байланысты алынады. Кинематикада нүктелер мен денелер қозғалысының берілу тәсілі және қозғалыс теңдеулері бойынша қозғалыстың Кинематикалық сипаттамалары ([[траектория]], жылдамдық, үдеу, бұрыштық үдеу, т.б.) анықталады. Нүктенің қозғалысын сипаттау үшін табиғи, [[координаттық]] және [[вектор]]лық деп аталатын үш тәсілдің бірі пайдаланылады. Табиғи (немесе траекториялық) тәсіл нүктенің таңдап алынған санақ жүйесімен салыстырғандағы траекториясы белгілі болғанда ғана қолданылады. Координаттық тәсілде нүктенің (M) санақ жүйесімен салыстырғандағы орны үш координатпен ('''x, y, z''') анықталады, ал оның қозғалыс заңы '''x=f1(t), y=f2(t)''' және '''z=f3(t)''' түріндегі үш теңдеумен беріледі. Соңғы үш теңдеуден '''t'''-ны шығара отырып, нүктенің траекториясын табуға болады. Векторлық тәсілде нүктенің санақ жүйесімен салыстырғандағы орны санақ нүктесінен қозғалған нүктеге дейін жүргізілген '''r''' [[радиус-вектор]]мен анықталады, ал қозғалыс заңы '''r=r(t)''' түріндегі векторлық теңдеумен беріледі. Қозғалған нүктенің жылдамдығы мен үдеуі оның негізгі Кинематикалық сипаттамасы болып есептеледі. Қатты дене қозғалысының берілу тәсілі қозғалыстың түріне, ал қозғалыс теңдеуінің саны оның еркіндік дәрежесінің санына байланысты болады. Қатты дене қозғалысының қарапайым түріне, оның ілгерілемелі қозғалысы мен айналмалы қозғалысы жатады. Қлгерілей қозғалған дененің барлық нүктесі бірдей жылдамдықпен қозғалатындықтан, оның қозғалысы бір нүктенің қозғалысы тәрізді қарастырылады.
Кинематикада нүктелердің не денелердің күрделі қозғалысы, яғни өзара орын ауыстыратын екі (не одан да көп) санақ жүйесімен салыстырғандағы қозғалысы (бір уақыттағы) зерттеледі. Мұндай жағдайда санақ жүйесінің бірі негізгі жүйе (кейде оны шартты түрде қозғалмайтын деп), ал онымен салыстырғанда орын ауыстыратын санақ жүйесі қозғалмалы жүйе деп аталады. Жалпы жағдайда, қозғалмалы санақ жүйесі бірнешеу болуы мүмкін.
Үздіксіз орта Кинематикасында сол ортаның берілу тәсілдері табылып, деформалануының жалпы теориясы қарастырылады, сондай-ақ, ортаның үздіксіздік шартын бейнелейтін үздіксіздік теңдеуі анықталады.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі:
Машинажасау.
— Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. ISBN 9965-36-417-6</ref>
==Бұрамалы кинематикалық жұп ==
'''Бұрамалы кинематикалық жұп''' ([[Винтовая кинематическая пара]]) — төменгі кинематикалық жүптың салыстырмалы бұрамалы қозғалысы. Ол айналмалы және ілгерімелі қозғалса да, оның екіндік дәрежесі бірге тең болады. Себебі, екі қозғалыс бір-біріне тәуелді, яғни дене ілгерлеімелі қозғалуы үшін айналып қозғалуы қажет. Бұрандалы шеге бұрамалы кинематикалық жұптың мысалы болып табылады.
==Кинематикалық жұп ==
'''Кинематикалық жұп''' ([[Кинематическая пара]]) — салыстырмалы қозғалыстағы жанасқан буындардың қосындысы.
==Тағы караныз:==
* [[Механика]]
* [[Релатвисттік қозғалыс]]
* [[Термодинамика]]
* [[Физика]]
==Дереккөздер:==
Физика ҰБТ-ға дайындық кітабы 2014
<references/>
{{wikify}}
[[Санат:Кинематика]]
{{stub}}
[[ar:علم الحركة]]
4o04370qf0x7paqdnhgx4k2vejdb595
Сцинтилляциялық радиометр
0
66162
3591687
2208842
2026-04-25T13:12:34Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
бір сөйлемде көп аяқталған ой жазылған.Оларды бөлек сөйлемдер қылып жаздым
3591687
wikitext
text/x-wiki
'''Сцинтилляциялық радиометр'''— геологиялық зерттеулерде радиоактивті сәулелер өрісін саралау мақсатында қолданылатын [[аспап]]. Сәуле қабылдағыш ретінде бейнеэлектронды көбейткішпен орайластырылған спинтилляциялаушы дене қолданылады. [[Гамма-сәулелер]]ді тіркеуде әдетте бұл дене рөлін [[таллий]]мен қанықтырылған иодты [[натрий]] монокристалы атқарады, ал бета-сәулелерді зерттеу барысында көбінесе сцинтилляциялаушы пластамасса пайдаланылады.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Геология. А.Қ.Құсайынов — Алматы: "Мектеп" баспасы" ЖАҚ , 2003. — 248 бет. ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2</ref>
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Радиометрия]]
{{Geology-stub}}
7or75w73s0of7w56vxnywvcu4yxyn4h
3591691
3591687
2026-04-25T13:19:33Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
пластамасса деген сөзде а әрібі артық жазылған және иодты деп жазылған сөзді жөндедім
3591691
wikitext
text/x-wiki
'''Сцинтилляциялық радиометр'''— геологиялық зерттеулерде радиоактивті сәулелер өрісін саралау мақсатында қолданылатын [[аспап]]. Сәуле қабылдағыш ретінде бейнеэлектронды көбейткішпен орайластырылған спинтилляциялаушы дене қолданылады. [[Гамма-сәулелер]]ді тіркеуде әдетте бұл дене рөлін [[таллий]]мен қанықтырылған йодты [[натрий]] монокристалы атқарады, ал бета-сәулелерді зерттеу барысында көбінесе сцинтилляциялаушы пластмасса пайдаланылады.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Геология. А.Қ.Құсайынов — Алматы: "Мектеп" баспасы" ЖАҚ , 2003. — 248 бет. ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2</ref>
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Радиометрия]]
{{Geology-stub}}
6u7b0oi4lmzhv7gixl4i62bha6sr1ph
Асыл Хадыржанқызы Аренова
0
74902
3591665
2432547
2026-04-25T12:14:24Z
Сқақ Зере
179730
3591665
wikitext
text/x-wiki
'''Асыл Хадыржанқызы Аренова'''<ref>[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997;</ref> (''[[1971]] жылы туған, [[Алматы]]'') – ғалым, педагог, ғылым докторы. ([[2001]]). Алматы мемлекеттік университетінің педагогика факультетін ([[1992]]), экономика факультетін ([[1998]]) бітірген. Еңбек жолын Алматы қаласындағы орта мектепте мұғалімдіктен бастаған. [[1994]] жылы [[Маңғыстау]] педагогика колледжінде оқытушы, [[1995]] жылдан АқтМУ-де оқытушы, аға оқытушы, [[доцент]] ([[2004]]), кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. Аренова 8 монография, 37-ден астам ғылыми мақалалар мен әдістемелік құралдардың авторы.
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
{{Stub}}
coxc1bhnvz4d8n0v0h9q87c88j6uoma
3591824
3591665
2026-04-25T19:10:23Z
Kasymov
10777
[[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] соңғы нұсқасына қайтарды
2432547
wikitext
text/x-wiki
'''Асыл Хадыржанқызы Аренова'''<ref>[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997;</ref> (''[[1971]] жылы туған, [[Алматы]]'') – ғалым, педагог, ғылым докторы. ([[2001]]). Алматы мемлекеттік университетінің педагогика факультетін ([[1992]]), экономика факультетін ([[1998]]) бітірген. Еңбек жолын Алматы қаласындағы орта мектепте мұғалімдіктен бастаған. [[1994]] жылы [[Маңғыстау]] педагогика колледжінде оқытушы, [[1995]] жылдан АқтМУ-де оқытушы, аға оқытушы, доцент ([[2004]]), кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. Аренова 8 монография, 37-ден астам ғылыми мақалалар мен әдістемелік құралдардың авторы.
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
{{Stub}}
di4ovllf2pfhzzh6p8m79c9uu82edig
Әшірбек Төребайұлы Сығай
0
96995
3592085
3526832
2026-04-26T07:57:34Z
Rasulbek Adil
176232
3592085
wikitext
text/x-wiki
'''Әшірбек Төребайұлы Сығай (Сығаев)''' (11.1.1947 ж.т., [[Түркістан облысы]] [[Кентау]] қ. - 28.11.2014) - [[театр]] сыншысы, аудармашы, [[педагог]]. Қазақстанның еңбек сіңірген [[өнер]] қайраткері (1989). Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының, Тәуелсіз «Платиналы Тарлан» сыйлығының лауреаты. «Құрмет» орденінің иегері. Қазақ ұлттық өнер университетінің профессоры. Кентау, Түркістан қалаларының, Түркістан облысының құрметті азаматы.
== Өмір жолы ==
[[Қоңырат]] руының [[Жетімдер руы|Жетімдер]] руынан шыққан.<ref>{{Cite web|url=http://jetimder.ucoz.com/index/tiles/0-100|title=Қоңырат Жетімдер руының шежіресі - Тілес|website=jetimder.ucoz.com|access-date=2021-03-17}}</ref>
* Алматы консерваториясын (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) бітірген (1969).
* 1974 - 78 ж. Қазақстанның Мәдениет министрлігінде [[театр]] бөлімінің бастығы,
* 1978 - 79 ж. Алматыдағы өнер басқармасының бастығы әрі коллегия мүшесі,
* 1979 - 83 ж. Қазақстан КП ОК-інің мәдениет белімінде нұсқаушы,
* 1983 - 89 ж. Қазақстан мәдениет министрінің орынбасары,
* 1989 - 91 ж. Алматы театр және кино институтының ректоры,
* 1991 - 94 ж. Қазақстан Мәдениет министрінің 1-орынбасары болып қызмет атқарған.
* 1994 жылдан қазіргі Қазақ ұлттық өнер академиясындағы өнертану факультетінің профессоры.
* 2003 жылдан Қазақстан Мәдениет, туризм және спорт министрлігінің Алматы каласындағы өкілі.
== Кітаптары==
Әшірбек Сығай келесі кітаптардың авторы:
* ''"Іңкәр шақ"'' (1978)
* ''"Сыр сандық"'' (1981)
* ''"Сахнаға сапар"'' (1990)
* ''"Жарнама алдындағы ой"'' (1993)
* ''"Сахна саңлақтары"'' (1998; Қазақстан Мемлекеттік сыйлығы, 2000),
* ''"Театр тағылымы"'' (2003)
* ''"Толғам"'' (2004),
* ''"Талдықорған театры"'' (2005), т.б. .
== Аудармалары==
Әшірбек Сығай В.И. Ежовтың ''"Бұлбұлдар түні"'', О.Ш. Иоселианидің ''"Арбаң аударылғанша"'', Ж.Б. Мольердің ''"Еріксіз үйлену"'', К. Гольдонидің ''"Күлкілі оқиға"'', Ш. Роквидің ''"Мазасыз әжей"'', т.б. шығармаларды аударған.
== Марапаттары==
Әшірбек Сығай Кентау (1997) және Түркістан (2001) қаларының, Түркістан облысының (2014) құрметті азаматы.
Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2000). ''"Құрмет"'' орденімен марапатталған (2004).<ref>“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref><ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
Әскери атағы - аға лейтенант.
Сүйіп оқитын әдебиеті - [[Шекспир Уиллиам|У.Шекспир]], драмалар.
Үйленген. [[Жұбай]]ы - Сығай Күләш Дулатбекқызы, үй шаруасымен айналысады. Балалары - Төребай Қанат (1971 жылы туған), Сұңғат (1974 жылы туған), Нұрзат (1985 жылы туған). Немерелері - Ділда (1995 жылы туған), Бахтияр (2005 жылы туған), Бектияр (2007 жылы туған), Іңкәр (2009 жылы туған).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені – 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011. ISBN 978-601-278-473-2</ref>
== Деректі фильм==
[[2014]] — ”Әшірбек Сығай - СЫН САРДАРЫ” (фильм) режиссері: [[Қалила Нематұлы Омаров|“Қалила Умаров”]] Өндіріс: [[Қазақфильм|“Қазақфильм”]] [[Шәкен Кенжетайұлы Айманов|Шәкен Айманов]] атындағы
== Тағы қараңыз ==
==Дереккөздер==
<references/>
{{Stub:Қазақ әдебиеті}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:1947 жылы туғандар]]
[[Санат:2014 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақстан педагогтары]]
[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан өнер қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]]
[[Санат:Құрмет орденінің иегерлері]]
[[Санат:Кентауда туғандар]]
[[Санат:Профессорлар]]
3bpd0uxki6uuzrdgohy94v1ind6z94u
Атырау облыстық өлкетану мұражайы
0
100488
3591740
3455816
2026-04-25T14:04:09Z
Rasulbek Adil
176232
3591740
wikitext
text/x-wiki
{{Мұражай
|атауы = Атырау облыстық өлкетану мұражайы
|sort =
|шынайы атауы =
|сурет = Атырау тарихи-өлкетану мұражайы.jpg
|сурет ені = 250
|сурет атауы =
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|region =
|CoordScale =
|құрылған уақыты = 1939
|орналасқан жері = [[Атырау]]
|түрі =
|келушілер саны =
|директоры = Кипиев Мұхамбетқали Қуанышқалиұлы<ref>{{Cite web|url=https://www.inform.kz/kz/atyrau-oblystyk-tarihi-olketanu-muzeyine-zhana-direktor-tagayyndaldy_a3973784/amp|title=Атырау облыстық тарихи-өлкетану музейіне жаңа директор тағайындалды|website=www.inform.kz|date=2022-09-01}}</ref>
|аялдама =
|ашылу уақыты = 1940
|сайты = https://atyrau-museum.kz
|Commons =
}}
'''Атырау облыстық өлкетану мұражайы''' — мәдени-ағарту мекемесі. Қазақ КСР Жоғары Кеңесі Төралқасының Гурьев облысы бойынша ұйымдастыру комитетінің 1939 жылғы 22 шілдедегі № 23 «Облыстық музейді ашу туралы» қаулысымен ашылған. Ал 1940 жылы 5 қарашада жалпы көлемі 240 шаршы метрлік орыстың бұрынғы шіркеу үйі (1886 жылы негізі қаланған, қазіргі Әйтеке би, бұрынғы Орджоникидзе көшесіндегі №14 үй) орнында ресми түрде ашылып, барлығы 300-дей жәдігермен алғашқы көрерменін қабылдады.<ref>https://atyrau-museum.kz/index.php/kz/murazhaj-turaly/tarikhy {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200702152314/https://atyrau-museum.kz/index.php/kz/murazhaj-turaly/tarikhy |date=2020-07-02 }} Атырау облысы тарихи-өлкетану музейі</ref>
== Тарихы ==
Алғашқы ашылған (1939-1940ж.ж.) музей директоры болған Якупов деген азамат. Музей лайықты жаңа ғимаратқа 1999 жылы көшірілді. Музей ашылған жылы жалпы қорда 242 жәдігер болған, ал 2010 жылға жиналған жәдігер саны 90 мыңнан астам. Алғашқы құрылу кезінде музей 1423 ш.м. көлемін алған.Ал қазіргі музей көлемі 2027 ш.м. құрайды.
Алғаш 300-дей жәдігермен ашылған музей жылдан – жылға аса құнды көненің көзіндей өлкенің минерология, пилеонтология, археология, этнография, флорасы мен фаунасынан мол мағұлмат беретін тарихи деректермен толығып, қазіргі таңда 50 мыңнан астам жәдігер жинақталған. Қандай да болмасын музейдің негізгі құндылығы қор байлығымен анықталады.
== Мұражай жинақтары ==
Мұражай қорында оның облысы бөлімшелеріндегі ([[Исатай ауданы (Атырау облысы)|Исатай]], [[Құрманғазы ауданы|Құрманғазы]], [[Қызылқоға ауданы|Қызылқоға]], [[Индер ауданы|Индер]] аудандары орталықтары мен [[Сарайшық]] кентіндегі) тарихи-мәдени мұраны қосып есептегенде 30000-нан астам материалдық-рухани ескерткіштер бар. Мұражай экспонаттары палеолит дәуірінен қазіргі заманға дейінгі Атырау өңірінің бай тарихын қамтиды. Олардың ішінде [[Алтын Орда]] заманындағы ірі мәдени және сауда орталығы болған Сарайшық қаласынан табылған теңгелер, қыш бұйымдар, монша, мешіт, шеберхана қалдықтары бар. 1996 - 97 ж. Археология институты жүргізген зерттеулер (жетекшісі З. Самашев) мұражай қорын Алтын Орданың саяси-экономикалық, мәдени өмірі жайлы құнды деректермен толықтыра түсті. Мұражайда Исатай - Махамбет бастаған халық көтерілістеріне қатысты құжаттар, қару-жарақ, өнер туындылары жинақталған. Атырау өңірінің мәдени өміріне арналған бөлімдерінде күйші, композитор [[Құрманғазы]], оның ұстаздары мен шәкірттері жөнінде деректер, халық қолөнерінің туындылары, күмістен жасалған зергерлік әшекей бұйымдар қойылған.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
Соңғы жылдары музейге қазақтын белгілі өнер шеберлеріне тікелей қатысты жәдігрлер көптеп жинақталды. Күй атасы Құрманғазы Сағырбайұлының ұстаған қаруы, яғни 1849 жылы жасалған аңшы мылтығын айтуға болады. Оны белгілі күйші, халық әртісі Қаршыға Ахмедияровтың ағасы Қырғи Ахмедияров тапсырған болатын. Күй анасы – Дина Нұрпейісованың өмірінің ақырына дейін тартқан қара домбырасын Құрманғазы атындағы академиялық оркестрының домбырашысы ҚР халық әртісі Тұяқ Шәмілов тапсырады.
Қазіргі Астана қаласының әкімі И.Н. Тасмағамбетов (мемлекеттік хатшы кезінде) өзінің ресми сапары барысында музей қорына Египеттен алған екі жағында арабша «Оллаһ Мұхамад Алланың Елшісі» деген жазуы бар алтын монетаны, 16 ғ.басында Каирде жасалынған мамлюктердің пайдаланған күмістелген 2-тапаншаны, Бейбарыс Сұлтан қабірінің басынан алынған тас бөліктерін, фотосуреттерін табыстап музейіміздің қорын тағы мұралармен байытты.
Батыр баба М. Өтемісұлының 200 жылдық тойы қарсаңында Ықылас атындағы Республикалық музыкалық халық аспаптары музейінде сақталған Махамбет домбрасының көшірмесін Құрманғазы атындағы Мемлекеттік консерваториясының саз аспаптар жасау шебері Мұса Әділұлы жасап тапсырып, қорымыздағы тағы бір саңлағының мұрасымен толықтырды.
== Бөлімдері және ғылыми-зерттеу жұмыстары ==
Музейдің 9 бөлімшесі, оның ішінде 3 аудандық, 1 қалалық, 4 ауылдық музей және 1 тарихи-қорық жұмыс жасайды. Музейде ғылыми қор, жалпы және қазіргі кезең тарихын ғылыми-зерттеу, археология ғылыми-зерттеу, этнография және өлке табиғатын ғылыми-зерттеу, экспозициялық-көрмелік жұмыс, экскурсиялық-бұқаралық жұмыс бөлімдері жұмыс жасайды.
Бүгінде музейдің құнды жәдігерлері «Тылсым дәуір», «[[Этнография]]», «[[Археология]]», «Өлке табиғаты», «Өлке тарихы ХІІ-ХХ ғ.І – ші жартысы», «1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы», «Өлке мәдениеті мен әдебиеті», «Қазақстан Тәуелсіздігі» экспозициялық залдары арқылы көрермен назарына ұсынылған.
Музей ғылыми қызметкерлері облыс көлемінде аудандарға ғылыми – зерттеу, жинақтау бағытында экспедицияға шығып, ел арасында болып, шешіре, тарих жазып, көненің көзіндей сақталған ата-баба мұраларын жинақтап, зерттеп келеді.
Музей тек ғылыми-зерттеу орталығы ғана емес , мәдени көпшілік, ағарту шараларын ұйымдастыратын бірден – бір тарихи орын. Әр түрлі тақырыптағы кездесу кешері, тарихи-танымдық сабақтар, тақырыптық көрмелер өткізу дәстүрге айналған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
[[Санат:Атырау облысы сәулеті]]
[[Санат:Қазақстан мұражайлары]]
tmu9r876il2uiibegtsbw3x532ybf8k
Талқылау:Нұр-Мүбарак Мысыр ислам мәдениеті университеті
1
102282
3591799
2643456
2026-04-25T17:55:22Z
Nurken
111493
Nurken [[Талқылау:Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университеті]] бетін [[Талқылау:Нұр-Мүбарак Мысыр ислам мәдениеті университеті]] бетіне жылжытты
2546432
wikitext
text/x-wiki
{{Қазақстан жобасының мақаласы|деңгейі=|маңыздылығы=}}
{{Ислам жобасының мақаласы|деңгейі=|маңыздылығы=}}
ayl3e52eduyurjc6oudoroowpzwh4oe
Сайысу
0
109000
3591657
2164023
2026-04-25T12:07:10Z
Сқақ Зере
179730
3591657
wikitext
text/x-wiki
'''Сайысу.''' Түсіндірме сөздікте екі түрлі мағына көрсетілген. Соның алғашқысы — адамның бір-бірімен күш, өнер салыстырып, сайысқа түсуі, жарыс.
{{Start citation }}
«Сайысқа түсу, көкпар тарту, жерден теңғе алу, қыз қуу ойындары кімнің етін қыздырмаған» (Тарту).
{{End citation}}
Екінші мағына — туынды мағына, оған тоқталмадық. Қазіргі [[қазақ тілі]]ндегі, мына көрсеткен, бірінші мағына деп отырғанымыздың өзі кейінірек пайда болғандығын басқа түркі тілдері деректерінен, әрі барсақ көнежазба ескерткіштер арқылы білеміз.
В. Радловтың көрсетуінше, [[Сібір|Сібірдегі]] алтан, телеуіт, шор, сағай т. б. [[түркі тілдері]]нде «сай» тұлғалы сөз
«шаншу, сүғу, қадау» мағыналарында қолданылады. Э. Пекарский сөздігі бойынша, якут тілінде де «сай» сөзінің осы мағыналарда қолданылатынын байқаймыз.
Ертедегі түркі жазба ескерткіштерінің бірінде сай — түйреу, шаншу мағыналарында керінеді. Көрсетілген деректер, тіліміздегі «сайыс» сөзінің тұңғыш тұлғасы —«сай», ал алғашқы мағынасы — шаншу, қадау, сұғу, түйреу екен де, тіліміздегі қазіргі кездегі «сайыс»— түбірге-ыс жүрнағы қосылуы арқылы пайда болып, мағынасына да біршама езгеріс кірген деп жорамалдауымызға жол беріп отыр. Сөз жоқ, сайысу іс- әрекеті ертедеғі кездерде қолына қару үстаған екі адамның жекпе-жек айқасуының нәтижесі. Найзаласса шанышады, түйрейді. Осы қимылдар алғаш «сай», «сайысу» сөздері арқылы берілген.<ref>Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6</ref>
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
du84kxrvv5b9q8ybxiirkiq7qi78snk
3591819
3591657
2026-04-25T19:10:15Z
Kasymov
10777
[[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:ArystanbekBot|ArystanbekBot]] соңғы нұсқасына қайтарды
2164023
wikitext
text/x-wiki
'''Сайысу.''' Түсіндірме сөздікте екі түрлі мағына көрсетілген. Соның алғашқысы — адамның бір-бірімен күш, өнер салыстырып, сайысқа түсуі, жарыс.
{{Start citation }}
«Сайысқа түсу, көкпар тарту, жерден теңғе алу, қыз қуу ойындары кімнің етін қыздырмаған» (Тарту).
{{End citation}}
Екінші мағына — туынды мағына, оған тоқталмадық. Қазіргі [[қазақ тілі]]ндегі, мына көрсеткен, бірінші мағына деп отырғанымыздың өзі кейінірек пайда болғандығын басқа түркі тілдері деректерінен, әрі барсақ көнежазба ескерткіштер арқылы білеміз.
В. Радловтың көрсетуінше, Сібірдегі алтан, телеуіт, шор, сағай т. б. [[түркі тілдері]]нде «сай» тұлғалы сөз
«шаншу, сүғу, қадау» мағыналарында қолданылады. Э. Пекарский сөздігі бойынша, якут тілінде де «сай» сөзінің осы мағыналарда қолданылатынын байқаймыз.
Ертедегі түркі жазба ескерткіштерінің бірінде сай — түйреу, шаншу мағыналарында керінеді. Көрсетілген деректер, тіліміздегі «сайыс» сөзінің тұңғыш тұлғасы —«сай», ал алғашқы мағынасы — шаншу, қадау, сұғу, түйреу екен де, тіліміздегі қазіргі кездегі «сайыс»— түбірге-ыс жүрнағы қосылуы арқылы пайда болып, мағынасына да біршама езгеріс кірген деп жорамалдауымызға жол беріп отыр. Сөз жоқ, сайысу іс- әрекеті ертедеғі кездерде қолына қару үстаған екі адамның жекпе-жек айқасуының нәтижесі. Найзаласса шанышады, түйрейді. Осы қимылдар алғаш «сай», «сайысу» сөздері арқылы берілген.<ref>Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6</ref>
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
3jzpjm9l8qhfsjx166md5h84jchxb62
Лу Чжу
0
123959
3592054
2455206
2026-04-26T07:19:08Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3592054
wikitext
text/x-wiki
'''Лу Чжу''' – [[қытай]] [[опера]] әншісі (бас). Талай вокальды конкурстардың дипломаты. [[Одесса]] ұлттық опера және балет театрының солисті. Одесса консерваториясында оқыған. 2008 жылы бесінші курста оқи жүріп, Одесса операсымен келісімге отырады. 2007 жылы [[Ворзел]]де ([[Украина]]) «Өнер – XXI» халықаралық конкурсында І орынды иеленеді.<ref>[http://www.segodnya.ua/news/794593.html Китайский бас зазвучит в одесской опере] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080125054841/http://www.segodnya.ua/news/794593.html |date=2008-01-25 }}</ref>
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
onqldap3jvq0j3sipaspu8bhua1g3eo
1940 жыл
0
124485
3591809
3591007
2026-04-25T18:34:17Z
Kasymov
10777
3591809
wikitext
text/x-wiki
{{alsonumber|1940}}
{{Жыл үшін навигация|1940}}
{{Ғасыр үшін навигация|20}}
{{Басқа күнтізбелер|1940}}
{{Жыл туралы|1940}}
== Оқиғалар ==
=== Қаңтар ===
*[[4 қаңтар]] - Германияда [[Герман Геринг]] елдің әскери саласына толық бақылау орнатады.
*[[8 қаңтар]]
**Суомуссалми шайқасы фин әскерлерінің жеңісімен аяқталды. [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|Кеңестік екі дивизия]] қоршауға алынып, жойылды.
**[[Ұлыбритания]], [[Үшінші Француз Республикасы|Франция]] және [[Түркия]] сауда келісіміне қол қойды.
*[[26 қаңтар]] - [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] пен [[Жапония]] арасындағы [[1911 жыл|1911]] жылғы сауда келісімі күшін жойды.
=== Ақпан ===
*[[1 ақпан]] - Финляндия КСРО "[[Кеңес-Фин соғысы|қысқы соғыста]]" 200 мыңнан астам сарбазынан айырылғанын хабарлайды.
*[[10 ақпан]] - [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та "[[Том мен Джерри]]" мультфильмінің алғашқы шығарылымы шықты.
*[[24 ақпан]] - [[Бенито Муссолини]] үкіметі Германиямен сауда келісіміне қол қойды.
=== Наурыз ===
* [[5 наурыз]] - Фин делегациясы бейбіт келісім бойынша келіссөздерді бастау үшін [[Мәскеу|Мәскеуге]] барды.
* [[10 наурыз]] - [[Иоахим Риббентроп|Иоахим фон Риббентроп]] Римге [[Бенито Муссолини|Бенито Муссолинимен]] екі күндік кездесуге келді. Муссолини жақын арада Гитлермен бетпе-бет кездесіп, Италияның соғысқа кіруін талқылайды деп шешілді.
* [[12 наурыз]] - Қысқы соғысты аяқтаған Мәскеу бейбітшілік келісіміне қол қойылды. Ресей [[Финляндия]] аумағының 16 000 шаршы мильін (41 000 км²) алды.
* [[21 наурыз]] - Пол Рейно [[Үшінші Француз Республикасы|Францияның]] премьер-министрі болды.
* [[28 наурыз]] - Ағылшын-француз Жоғарғы соғыс кеңесі [[Лондон|Лондонда]] жиналып, [[Ұлыбритания]] да, Франция да [[Нацистік Германия|Германиямен]] жеке бейбітшілік жасамайды деп келісті. Кеңес сонымен бірге Норвегияның одақтастарының «көмегін» заңдастыратын неміс реакциясын тудыру үмітімен [[Норвегия|Норвегияның]] жағалау суларында мина қою жоспары «Вилфред» операциясын мақұлдады.
* [[31 наурыз]] - [[Карелия Республикасы|Карел-Фин Кеңестік Социалистік Республикасы]] құрылды.
=== Сәуір ===
[[Сурет:Allied soldiers during the battle of Narvik.jpg|нобай|Нарвик шайқасы кезіндегі одақтас сарбаздар.]]
*[[2 сәуір]] - [[Адольф Гитлер]] Германияның [[Дания]] мен [[Норвегия|Норвегияға]] басып кіруі туралы бұйрыққа қол қойды.
*[[5 сәуір]] - Катынь қырғыны басталды.
*[[9 сәуір]]
**[[Вермахт|Неміс әскерлерінің]] [[Дания|Данияға]] шабуылы, Германияның Данияны басып алуының басталуы.
**[[Нидерланд|Голландия]] әскерлері Германия шекарасында толық дайындыққа қойылды.
**[[Ұлыбритания]] мен Дания сауда келісіміне қол қойды.
*[[10 сәуір]] - АҚШ президенті [[Франклин Делано Рузвельт|Франклин Рузвельт]] немістердің қол жеткізуіне жол бермеу үшін Құрама Штаттардағы [[Дания]] мен [[Норвегия|Норвегияның]] активтеріне тыйым салатын 8389 [[жарлық]] шығарды.
*[[19 сәуір]]- [[Швейцария]] үкіметі неміс басып алған жағдайда жұмылдыру туралы нұсқау берді.
*[[23 сәуір]] - [[Финляндия]] 1940 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарынан шықты.
=== Мамыр ===
[[Сурет:Wounded British soldiers evacuated from Dunkirk make their way up the gangplank from a destroyer at Dover, 31 May 1940. H1623.jpg|нобай|Ағылшын әскерлері алға жылжып келе жатқан неміс әскерінен қашу үшін эвакуацияланды.]]
[[Сурет:The British Army in France and Belgium 1940 F4410.jpg|нобай|Британдық әскерлер 1940 жылы 12 мамырда Левен маңындағы бельгиялық босқындардың қасынан өтіп жатыр.]]
*[[9 мамыр]]:
**[[Ұлыбритания|Ұлыбританияда]] әскерге шақыру жасы 36 жасқа дейін көтерілді.
**Британ әскерлері [[Исландия|Исландияны]] басып алды.
**[[Бельгия]] төтенше жағдай жариялап, қарулы күштерін жоғары дайындыққа қойды.
*[[10 мамыр]]
**Неміс әскерлері Голландияға басып кірді. Франция үшін шайқас басталды.
**Германия сол күні [[Люксембург|Люксембургті]] басып алды.
*[[15 мамыр]] - [[Вермахт|Неміс әскерлері]] Амстердамға және Францияның солтүстігіне кірді.
*[[20 мамыр]]:
**Неміс әскерлері [[Ла-Манш|Ла-Маншқа]] шықты.
**[[Освенцим лагері|Освенцим-Биркенау]] концлагерінің құрылысы аяқталды.
*[[26 мамыр]] - [[Дюнкерк|Дюнкерктен]] Британдық және француз әскерлерін эвакуациялау басталды.
*[[28 мамыр]] - Бельгия королі Леопольд III [[Бельгия|Бельгияны]] тапсыру туралы актіге қол қойды.
=== Маусым ===
*[[10 маусым]] - [[Фашистік Италия|Италия]] Францияға соғыс жариялады.
*[[Канада]] Италияға соғыс жариялады.
*[[14 маусым]] - Неміс әскерлері [[Париж|Парижге]] кірді, оны "еркін қала"деп жариялады.
*[[15 маусым]] - АҚШ президенті [[Франклин Делано Рузвельт|Ф. Рузвельт]] атом қаруын жасау туралы құпия бұйрық шығарды.
*[[18 маусым]] - [[Уинстон Черчилль|У. Черчилль]] Парламентте Ұлыбритания шайқасының басталуы туралы сөйледі.
*[[22 маусым]] - Виши үкіметі Германиямен бітімге қол қойды.
*[[23 маусым]] - [[Адольф Гитлер|А. Гитлер]] Парижге сапармен барды.
=== Шілде ===
*[[19 шілде]] - А. Гитлер [[Рейхстаг (ғимарат)|Рейхстагта]] Ұлыбританиямен бейбітшілік туралы ұсыныс жасады.
*[[21 шілде]] - Германияның нацистік қолбасшылығы "Барбаросса" жоспарын дайындай бастады.
*[[22 шілде]] - Ұлыбританияның Сыртқы істер министрі Висконт Галифакс радиода сөйлеген сөзінде Германиямен бейбітшілік туралы ұсынысты қабылдамады.
=== Тамыз ===
*[[12 тамыз]] - Люфтваффе Британдық базаларға рейдтерін бастайды. Ұлыбритания шайқасының екінші кезеңінің басталуы.
=== Қыркүйек ===
[[Сурет:London Blitz 791940.jpg|нобай|7 қыркүйекте неміс ұшақтары бомбалағаннан кейін Лондондағы өрттен шыққан түтін.]]
*[[7 қыркүйек]] - [[Люфтваффе]] британдық әуе базаларына шабуылдарды тоқтатып, қалаларға рейдтер бастады. Ұлыбритания шайқасының соңғы кезеңінің басталуы.
*[[16 қыркүйек]] - АҚШ-та жалпыға бірдей әскери қызмет туралы заң қабылданды.
*[[17 қыркүйек|17 Қыркүйек]] - А. Гитлер [[Ұлыбритания|Ұлыбританияға]] қону операциясын белгісіз мерзімге кейінге қалдырды.
*[[27 қыркүйек|27 Қыркүйек]] - [[Берлин|Берлинде]] [[Германия]], [[Италия]] және Жапонияның әскери-экономикалық үштік одағы туралы келісімге қол қойылды.
=== Қазан ===
*[[7 қазан]] - Корольдік әскери-әуе күштері [[Берлин|Берлинге]] осы уақытқа дейін ең ауқымды рейд жасады.
*[[16 қазан]] - [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та жобаны тіркеу басталды.
*[[18 қазан]] - Франция ресми түрде [[Антисемитизм|антисемиттік]] заңдарын жариялады.
*[[28 қазан]] - Италия [[Грекия|Грекияға]] соғыс жариялады.
*[[31 қазан]] - Ұлыбритания шайқасы аяқталды. 8 тамыздан бастап осы күнге дейін Люфтваффе 2375 ұшағын, ал Корольдік әуе күштері 800 ұшағын жоғалтты.
=== Қараша ===
*[[5 қараша]] - АҚШ-та президенттік сайлауда Франклин Рузвельт жеңді.
*[[21 қараша]] - Германия, Италия және Жапонияның әскери-экономикалық одағына Мажарстан, Румыния және Словакия қосылды.
=== Желтоқсан ===
=== Нақты күндері жоқ ===
*[[Филипп Хауге]], [[Э.Макмилан]]мен бірге 1940 ж. ең алғашқы трансурандық элемент – нептунийді ашқан.
== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1940 жылы туғандар]]''
== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:1940 жылы қайтыс болғандар]]''
* Уолтер Крайслер (en:Walter P. Chrysler) (1875), америкалық кәсiпкер, «Крайслер» корпарациясының негіздеушісі.
== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|1940}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Жыл күнтізбесі|1940}}
[[Санат:1940 жыл|*]]
gqlir0w49lpj84lch1gm6qvgdu1glqr
Украиндар
0
135117
3592112
3489716
2026-04-26T09:15:10Z
Rasulbek Adil
176232
3592112
wikitext
text/x-wiki
{{Этникалық топ
|атауы = Украиндар
|төл атауы = {{lang-uk|украї́нці}}
|сурет = {{image array|perrow=5|width=60|height=70
| image1 = Yurko Shkvarok.Istoriya Ukrajiny-Rusy virshamy-11.png| caption1 = [[Даниил Романович Галицкий|Даниил Галицкий]]
| image2 = Georgius Drohobich.jpg| caption2 = [[Юрий Дрогобыч|Юрий Котермак]]
| image3 = Khourrem.jpg| caption3 = [[Роксолана]]
| image4 = Konstanty_Wasyl_Ostrogski.PNG| caption4 = [[Константин Константинович Острожский|Константин Острожский]]
| image5 = Bohdan Khmelnytsky.jpg| caption5 = [[Богдан Михайлович Хмельницкий|Богдан Хмельницкий]]
| image6 = Hryhoriy Savvich Skovoroda.jpg| caption6 = [[Григорий Саввич Сковорода|Григорий Сковорода]]
| image7 = Karazin.jpg| caption7 = [[Василий Назарович Каразин|Василий Каразин]]
| image8 = Бортнянский (1788).jpg| caption8 = [[Дмитрий Степанович Бортнянский|Дмитрий Бортнянский]]
| image9 = Yuriy Lisyansky portrait by Vladimir Borovikovsky.jpg| caption9 = [[Юрий Фёдорович Лисянский|Юрий Лисянский]]
| image10 = Ostrogradski.jpeg| caption10 = [[Михаил Васильевич Остроградский|Михаил Остроградский]]
| image11 = Gogol Portrait.jpg| caption11 = [[Николай Васильевич Гоголь|Николай Гоголь]]
| image12 = Taras Shevchenko - portrait by Ivan Kramskoi.jpg| caption12 = [[Тарас Григорьевич Шевченко|Тарас Шевченко]]
| image13 = Mykola Lysenko.jpg| caption13 = [[Николай Витальевич Лысенко|Николай Лысенко]]
| image14 = Maria Zankovetska.jpg| caption14 = [[Мария Константиновна Заньковецкая|Мария Заньковецкая]]
| image15 = Ivan Franko.jpg| caption15 = [[Иван Яковлевия Франко|Иван Франко]]
| image16 = Lesya Ukrainka portrait.jpg| caption16 = [[Леся Украинка]]
| image17 = Ivan Poddubny.jpg| caption17 = [[Иван Максимович Поддубный|Иван Поддубный]]
| image18 = Solomiya Krushelnytska.jpg| caption18 = [[Саломея Амвросиевна Крушельницкая|Соломия Крушельницкая]]
| image19 = Timoshenko.jpg| caption19 = [[Степан Прокофьевич Тимошенко|Степан Тимошенко]]
| image20 = Sergey Korolyov 140-190 for collage.jpg| caption20 = [[Сергей Павлович Королёв|Сергей Королёв]]
| image21 = Lyudmila Pavlichenko portrait.jpg| caption21 = [[Людмила Михайловна Павличенко|Людмила Павличенко]]
| image22 = Larisa Latynina, 2010.jpg| caption22 = [[Лариса Семёновна Латынина|Лариса Латынина]]
| image23 = Valeri Lobanovsky.jpg| caption23 = [[Валерий Васильевич Лобановский|Валерий Лобановский]]
| image24 = Bubka.jpg | caption24 = [[ Сергей Назарович Бубка,|Сергей Бубка]]
| image25 = Award ceremony 2013 SFS-IN Fencing WCH t213935.jpg| caption25 = [[Ольга Геннадьевна Харлан|Ольга Харлан]]
}}
|сурет тақырыбы =
|саны = 46 млн.
|аймақ =
|аймақ1 = {{Байрақ|Украина}}
|саны1 = 37 351 112 (27.12.2023)
|түсініктемелер1 =
|аймақ2 = {{Байрақ|Ресей}}
|саны2 = 1 927 988 (2010)
|түсініктемелер2 =
|аймақ3 = {{Байрақ|Канада}}
|саны3 = 1 251 170 (2011)
|түсініктемелер3 =
|аймақ4 = {{Байрақ|Бразилия}}
|саны4 = 500 000 – 1 000 000
|түсініктемелер4 =
|аймақ5 = {{Байрақ|АҚШ}}
|саны5 = 976 314 (2009)
|түсініктемелер5 =
|аймақ6 = {{Байрақ|Қазақстан}}
|саны6 = 387 327 (2021)
|түсініктемелер6 =
|аймақ7 = {{Байрақ|Аргентина}}
|саны7 = 300 000
|түсініктемелер7 =
|аймақ8 =
|саны8 =
|түсініктемелер8 =
|аймақ9 =
|саны9 =
|түсініктемелер9 =
|аймақ10 =
|саны10 =
|түсініктемелер10 =
|аймақ11 =
|саны11 =
|түсініктемелер11 =
|аймақ12 =
|саны12 =
|түсініктемелер12 =
|аймақ13 =
|саны13 =
|түсініктемелер13 =
|тілдері = [[украин тілі]]
|діні = [[православ шіркеуі|православие]], [[католик шіркеуі|грекокатоликтер]]
|этникалық топтары =
|ескертпелер =
}}
'''Украиндар''' ({{lang-uk|украї́нці}}) — Славян халқы, ежелгі уақыттан бері Украинаның негізгі және автохтонды халқы, қазіргі Украина аумағындағы ең көп славян этносы. Украина аумағынан тыс олар [[Польша]]да, [[Словакия]]да, [[Словения]]да, [[Чехия]]да, [[Германия]]да, [[Ұлыбритания]]да, [[Канада]]да, [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та, [[Қазақстан]]да, [[Бразилия]]да, [[Мажарстан]]да, [[Ресей]]де және басқа да көптеген елдерде тұрады. Жалпы халық саны 46 миллион адамнан асады. Олардың 37 миллионы Украинада тұрады.
== Этнонимі ==
Шығуы жөнінен бірнеше жалпы нұсқалары бар. XIX ғасырға дейінгі украиндардың өзіндік атаулары ортағасырлық Русь мемлекетінің атауынан шыққан "русы" немесе "русиндер" болды.
Бұл атаулар украин шежіресінде, XIII-XIX ғасырлардағы діни және зайырлы әдебиеттерде кездеседі.
Тағы бір нұсқасы, «Украина» атауы көне орыс тіліндегі – ѹкраина немесе в’краина – шекаралық аймақ, князьдіктің шетіндегі жер, екіншісінде «край», «краина», яғни «ел» немесе «өз халқы мекендеген жер» деген сөзден шыққан. Қалай болғанда да, шығу тегінің кез келген нұсқасының негізінде «край» түбірі жатыр, ол өз кезегінде жалпы славяндық «краяти» немесе «кроити», яғни «кесу» дегеннен шыққан. Край сөзбе-сөз аударғанда «бөлім» немесе «шекара» дегенді білдіреді.<ref>{{cite web|url=https://dzen.ru/a/ZbNwVXyR8WwvTADv|title=Украиндықтардың этногенезі|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-16 |lang=}}</ref>
== Эндоэтнонимдері ==
Ағылшын тілінде – «Ukrainians»; орыс тілінде – «Украинцы»; беларусь тілінде – «Украiнцы»; поляк тілінде – «Ukraincy»; чех тілінде – «Ukrajinci»; словак тілінде - «Ukraincy»; хорват тілінде – «Ukrajinci»; болгар тілінде – «Украинци»; абхаз тілінде – «Аукраинеццәа»; литва тілінде – «Ukrainietai»; латыш тілінде – «Ukrainis»; мажар тілінде – «Ukránok»; эстон тілінде – «Ukrainlased»; грузин тілінде - «უკრაინული»; неміс тілінде – «Ukrainisch»; румын тілінде – «Ucrainieni»; испан тілінде – «Ucranianos»; түрік тілінде – «Ukraynaci»; қырым татар тілінде – «Ukrainalı»; Қарашай-Балқарда – «Украинлиле»; түрік тілінде – «Ukraynalılar»; татар тілінде - «Украиннар»; грек тілінде - "Ουκρανές"; голланд тілінде - "Oekraїners"; фин тілінде – «Ukrainalaiset».<ref>{{cite web|url=https://nacio.at.ua/publ/nacionalnosti/ukraincy_ukrajinci/2-1-0-83|title=Украиндар - Українці|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-16 |lang=}}</ref>
== Тілі ==
{{mainarticle|Украин тілі}}
[[Украин тілі]] [[шығыс славян тілдері|шығыс славян тілі]]нің бірі болып табылады және үш [[диалект]]ілік ерекшеліктері бар: а) солтүстіктік: солтүстік жағалаулық-полесский, оңтүстік жағалаулық - полесский, волынский-полесский сөйлеу ерекшеліктері; б) оңтүстік-батыстық: волынский-подольский, галицко-буковиндық, карпаттық, днестрлық сөйлеу ерекшеліктері; в) оңтүстік-шығыстық: днепровтық, шығыс-полтавалық сөйлеу ерекшеліктері.
Орыс тілінен басты айырмашылықтары: украин әліпбесінде г әрпі һ тәрізді дыбыс береді, е орыс тіліндегі йотдалған йе емес, басқа тілдердегі сияқты бір дыбысты е(э) ні береді. Және І әріпі /ɪ/ дыбысын білдіреді. Украин әліпбесінде ъ жоқ. Соңғы сөйлеу ерекшелігі 18 ғ. ежелгі украиндық кітап тілі негізіне алынды. 18-19 ғғ. аралығында қазіргі украин (жаңа украин) әдеби тілі қалыптасты. 10 ғ. Кирилл мен Мефодий негізін салған ескі славян жазуы Украинадан бастау алды.
== Діні ==
Украиндар негізінен [[православ шіркеуі|православие]]лік, Батыс аймақтарда халықтың бір бөлігін грек католиктері құрайды. Мұнда 16-17 ғасырлар тоғысында униат (грек-католик) шіркеуі пайда болды. Украин грек-католик шіркеуінің ерекшелігі оның догматикалық-ритуалдық синкретизмі болып табылады: ол ең басынан бастап католик шіркеуінің догмасымен (және философиясымен) шығыс православиелік салт-жораларының органикалық үйлесімі ретінде салынған.<ref>{{cite web|url=http://www.etnosy.ru/node/905|title=Медведева В.А. Украиндықтардың діни және мәдени дәстүрлері|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-16 |lang=}}</ref>
== Тарихы ==
[[Сурет:Carpatho-Rusyn sub-groups - Transcarpathian Rusyns in original goral folk-costumes from Maramureş ..jpg|нобай|оңға|200px|Румынияның солтүстік бөлігінен келген украиндар]]
14-15 ғасырларда ежелгі рус халықтары тегінен туысқан украин, орыс, беларусь этностары қалыптасты. 15 ғасырдың соңынан бастап Украинаға түріктер мен [[Қырым татарлары]] шабуыл жасады. 15 ғасырда бір ортлыққа бағынған Ресей мемлекетінің құрылуы украин, беларусь халықтарының тарихында улкен рөл атқарды. Украин халқын азаттық күреске жұмылдырған Б.Хмельницкий бастаған соғыс (1648-54) Украинаның Ресейге қосылуына себепші болды. 1709 жылы Полтава шайқасында Украина гетманы Мазепа шведтер жағына шыққанымен, көптеген украиндық казак полктері Ресей жағында соғысып, сол жағалаудағы Украинаны қорғап қалды. 18 ғасырда орыс-түрік соғыстары мен Польшаның бөлінуі нәтижесінде оң жағалаудағы Украина мен Батыс Волын Ресейге қосылып, украин халқы Ресейдің отарлық езгісіне түсті. 1812 ж. Наполеон армиясына қарсы Отан соғысына украиндер де қатысты. 1-дүниежүзілік соғыс және азамат соғысы жылдарында Украина аумағының біраз бөлігін Германия мен Австрия-Венгрия жаулап алды. 1917 - 20 ж. ел аумағында Украина Халық Республикасы, Батыс Украина Халық Республикасы өмір сүрді. 1917 ж. [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Украин КСР]]-ы құрылды. Азамат және кеңес-поляк соғысы барысында 1920 ж. Батыс Украина [[Польша]]ға өтті. 1922 ж. КСРО құрамына кірді). 1939 ж. УКСР Батыс Украинамен косылды. 2-дүнижүзілік соғыс кезінде Украина жері неміс әскерлерінің қол астында қалды. 1954 ж. [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]-нан Украинаға [[Қырым облысы]] берілді. 1990 ж. Украина Жоғарғы Кеңесі елдің тәуелсіздігін жариялады. 1991 ж. 8 желтоксандағы Беловеж келісімінен кейін [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес Одағы]] таратылып, [[Украина]] тәуелсіздігін жариялады.
== Кәсібі ==
Украиндықтардың ауыл шаруашылығының негізгі дәстүрлі саласы — [[егіншілік]], үш танапты егіншілік басым болды (онымен бірге XIX ғасырда Карпат пен Полесияда егістік және ауыспалы егіншілік сақталған). Қара бидай, бидай, арпа, тары, қарақұмық, сұлы, қарасора, зығыр өсірілді. XVII ғасырдың аяғынан бастап — жүгері, темекі, XVIII ғасырдың екінші жартысынан бастап — күнбағыс, картоп, бақша дақылдарынан — қырыққабат, қияр, қызылша, репа, пияз және т. б., XIX ғасырдың басынан бастап қызанақ пен бұрыш егілді.
Украиндықтар ежелден үй бақшасымен (алма, алмұрт, шие, қара өрік, таңқурай, қарақат, өрік, шие, жүзім) айналысты.
Дәстүрлі егіншілік құралдары темір бөлшектері мен алдыңғы бөлігі бар ағаш соқадан, бір тісті және көп тісті соқадан, әр түрлі пішінді күректен, тырмадан, негізінен рамалық тырмадан т.б.тұрды. Полесье және жартылай сол жағалау аймақтарында соқаның орнына дөңгелекті соқа қолданылды. Егін жинау құралдары орақ, тырма және айырдан тұрды.
Украиндықтар негізінен ірі қара, қой, жылқы, шошқа, құс өсірді. Ара шаруашылығы мен балық аулау шаруашылықта қосалқы рөл атқарды. Шаруашылықта қолөнер де маңызды орын алды.
Украинадағы халық қолөнерінің ең танымал түрлерінің бірі - кесте тігу. Украин кестелері әдемілігімен, өрнектерімен және ашық түстерімен танымал. Тағы бір танымал халықтық қолөнері - писанка жасау өнері, әшекейленген жұмыртқалар. Писанка – көктемнің, қуаныш пен ұзақ өмірдің символы. Жұмыртқаға әдемі ою-өрнек салу шеберлігі ұрпақтан ұрпаққа беріліп, ерекше өнер саналған. Кілем тоқудың украин мәдениетінде де ежелгі дәстүрлері бар. Украин кілемдері әдемі өрнектерімен, түстерімен және тоқу техникасымен танымал.<ref>{{cite web|url=http://www.etnosy.ru/node/345|title=Горленко В.Ф. Украиндар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-16 |lang=}}</ref>
== Тұрмыс салты ==
XIX ғасырдың аяғына дейін украин ауылының қоғамдық өмірінде патриархалдық қатынастардың қалдықтары сақталды, көршілік қауым - громада маңызды орын алды. Көптеген дәстүрлі ұжымдық еңбек формалары (толока, супряга) және демалыс («парубочи громады» — үйленбеген жігіттердің бірлестіктері, вечорници және досвитки, жаңа жылдық әндер және т.б.) тән болды.<ref>{{кітап|авторы=В.А. Тишков |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Дүние жүзіндегі халықтар мен діндер. Энциклопедия. |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны=Москва |баспасы=Үлкен Ресей энциклопедиясы |жыл=1999 |томы= |беттері=573 |барлық беті=930 |сериясы= |isbn=5-85270-155-6 |тиражы=100 000 }}</ref>
=== Елді мекендері мен дәстүрлі баспаналары ===
[[Сурет:Новые Петровцы Хутор Савки.jpg|нобай|оңға|200px|Киев облысы, Савки хуторындағы хата]]
Украиндықтардың дәстүрлі тұрғын үйі едәуір көші-қон үдерістеріне қарамастан әлемнің түрлі аймақтарында 20 ғ. ортасына дейін өзінің этнографиялық ерекшеліктерін сақтап қалды.
Орыс типіндегі бөрене үйшіктермен қатар украиндықтардың да саз үйшіктері болған. Мұндай тұрғын үйлер орман тапшы оңтүстік далалық аймақтарда жасалды. Үйдің қабырғалары бұтақтардан жасалған өрімдерден жиналды, кейде материал күйдірілмеген кірпіш болды. Содан кейін сабанмен араласқан сазбен сыланды. Ол өрілген немесе кірпіш қабырғаларға қалың жағылған. Содан кейін ішкі және сыртқы жағынан қабырғалар әктелді. Төбе шатыры сабан немесе қамыспен жабылған. Үйлердің сыртқы қабырғалары өсімдік өрнектерімен боялған. Аулаға (иесінің байлығына қарай) бір немесе бірнеше шаруашылық құрылыстары кірді: қора, сарай, қойма, малға арналған қора, т.б.
Украиндықтардың пешке деген көзқарасы ерекше болды. Ол ғажайып күштерге ие болды және зұлым рухтардан қорғайды деп сенді. Пеш тек тамақ пісіру үшін ғана емес, сонымен қатар ұйықтау, киім-кешек пен астықты кептіру, ауруларды емдеу үшін де қолданылған. Оның қасында жанжалдасу, балағат сөздер айту, отқа түкіруге тыйым салынды. Пеш әктеліп, ою-өрнекпен безендірілді. Ол тақтайшалармен және қағаз бояуларымен қапталған. Украин үйлерінің интерьері өзінің әдемілігімен ерекшеленеді.
Олар орамал, жастық тысы, дастарханды гүлдер мен өсімдіктердің әшекейлі кестелерін пайдаланылған. Үй ішінде кестелі орамалдар мен майлықтар ілінді. Боялған керамикалық ыдыстар сөрелерге қойылды.<ref>{{cite web|url=https://xn--80aaaa1bcaqfbqcckfp8c4cxgsc.xn--p1ai/nationalities/%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D1%86%D1%8B|title=Украиндар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-16 |lang=}}</ref>
=== Дәстүрлі киімдері ===
[[Сурет:Шманьківці - 2019 - Фестиваль Червона калина - (5).jpg|нобай|оңға|200px|Ұлттық киімдегі украин қызы]]
Украиндықтардың дәстүрлі киімдері қолдан тоқылған кенептен жасалған [[шалбар]], [[жейде]], белдеулік және кеуделік киім, сыртқы киім, баскиім, аяқкиім, әшекей бұйымдардан тұрады. Украиндықтар арасында әлі күнге дейін киім-кешек үлгісінде этнографиялық ерекшеліктер кездеседі: дерга (күнделікті қапсырмалы киім), плахта (мерекелік, ашық түсті торлы жүн матадан екі кенептен пішілген, өрнектелген), спідниця (фабрикалық матадан жасалған белдеме), керсетка (шолақ жеңді киім) және т.б. Әйел адамдар [[білезік]], сырға, сақина, мойынға, омырауға тағылатын алқа, моншақ, монеталы алқалар (монисто, дукачі) сияқты әшекей бұйымдар таққан.
Ер адамдар кең шароварлар, кейіннен орыстардыкіндей тар шалбарлар киген. Кеудесі ойық, кестемен өрнектелген туника тәрізді жейделер кең таралды. Кейбір аймақтарда көйлек азиялықтар сияқты, шалбарға тығылды. Кең шалбар белбеумен байланған. Украин казактары көлемді, кең шалбар киді, оның төменгі жағында ілмек салынған, бұл қозғалыс еркіндігін қамтамасыз етеді. Суық ауа райында олар матадан жасалған кафтандар мен қой терісінен жасалған күрте киді.
Әйелдердің ұлттық киімінде детальдар көбірек. Блуза ұзын кесілген, 2 бөліктен тұратын, төменгі бөлігі кенептен жасалған. Мереке күндері алдыңғы жағы, жеңі, жағасы кестемен безендірілген блузка киді. Сәнді блузкалар жұқа материалдардан (поплин, жібек) жасалған. Қара және қызыл түс, сары, жасыл және қызыл реңкті үлгілер кең таралған. Белдемшелер әр түрлі пішінде болды: тар, орамалы және жалпақ. Үстіне кестелі алжапқыш және ұзын ұштары бар кең белдік тағылды.
Бас киімнен биік елтірі бөрік (кучма), қысқы бас киімдер (треух, малахаі), киізден, сабаннан жасалған қалпақты (бриль) айтуға болады. Бастарына ақ орамал (намітка), баскиім сыртынан байланатын (очіпка) киген. Түсі, байлау әдісіне қарай түрлі орамалдар кеңінен таралған. Аяқтарына шикі былғарыдан жасалған етік киген.<ref>{{cite web|url=https://travelask.ru/articles/ukraintsy-samobytnyy-slavyanskiy-narod|title=Украиндар - ерекше славян халқы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-16 |lang=}}</ref>
=== Дәстүрлі тағамдары ===
Ұлттық тағамдар тұрып жатқан аймақтардағы тағамдар есебінен толығып отырады. Кубаньда украиндықтар адыгей ірімшігін, Башқұртстан мен Қазақстанда – қымыз және айран жасайды. Ет, шұжық және әйгілі украиндық шошқа майы күнделікті де, мерекелік те азық түрі болып табылады.
[[Сурет:Borscht served.jpg|нобай|оңға|200px|Қаймақ қосылған борщ]]
Халықтың әртүрлі топтары арасында азық-түлік өте әртүрлі болды. Диетаның негізін өсімдік және ұннан жасалған тағамдар (борщ, тұшпара, сорпалардың әртүрлі түрлері), ботқалар (әсіресе тары ботқа мен қарақұмық) т.б.құрады. Нанды қышқыл қамырдан домалақ, ұзынша қалыпта (паляница, хлібина, бохан) пісірген. Ішіне түрлі нәрселер салынған бәліштер мен жұқа нандар (перепічки, opішки, пампушки) кеңінен таралған. Ұннан квашу, лемішку, соломаху сияқты ежелгі тамақтар дайындайды. Қайнаған суда пісірілетін галушки, вареники (ірімшікпен, картоппен, шиемен), лапша (локишна), затірка (қатты етіп иленген, ұсақталып суға немесе сүтке пісірілген қамыр) тағамдар қазіргі уақытқа дейін бар. Украиндықтардың әйгілі тағамы борщ. Оның түрлі дайындау тәсілдері бар. Күнделікті тағамдар ішінде сүт тағамдары көп.<br />
Балық, соның ішінде тұздалған балық, диетада маңызды орын алды. Ет тағамдары шаруаларға мереке күндері ғана жететін. Ең танымал шошқа еті мен шошқа майы болды. Ұннан көкнәр тұқымы мен бал қосылған көптеген көкнәр торттары, тоқаш, книш және рогаликтер пісірілді.
Танымал сусындарға узвар, варенуха, сириветтер, түрлі ликерлер мен арақ, соның ішінде бұрыш қосылған танымал горилка кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.etnolog.ru/people.php?id=UKRA|title=Әлем халықтары/Украиндар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-16 |lang=}}</ref>
=== Фольклоры ===
[[Сурет:Hopak at Rapid Trident 2014.jpg|нобай|оңға|200px|Украин биі Гопак]]
Украин халқының фольклоры ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан бай тарихпен, дәстүрлермен және мифтерге толы. Украин фольклоры украин халқының ұлттық мәдениеті мен болмысының ажырамас бөлігі болып табылады.<br />
Украин фольклорының ең жарқын элементтерінің бірі - халық әндері. Олар украин өмірінің әртүрлі аспектілерін көрсетеді: махаббат, жұмыс, соғыс, сенім және өмірдің көптеген басқа аспектілері. Мерекелерде және тойларда, сондай-ақ жерлеу мен жоқтау рәсімдерінде украин халық әндері айтылады.
Украин фольклорының маңызды құрамдас бөлігі - халық ертегілері мен аңыздар. Олар ерлік істерді, сиқырлы жаратылыстарды, тылсым жерлерді әңгімелейді. Олардың көпшілігі терең символдық мағынаға ие және адамдарға қоршаған әлемді түсінуге көмектеседі. Сонымен қатар, украин фольклоры халықтық әдет-ғұрыптар мен дәстүрлерге бай. Мысалы, Иордан өзенінде шомылу, Купала, Масленица және басқа да халықтық мерекелер мен әдет-ғұрыптарды тойлау украиндықтарға ата-бабаларымен байланысын сақтауға және өмірдегі маңызды сәттерді атап өтуге көмектеседі.<ref>{{cite web|url=https://obychai-i-tradicii.ru/evropeyskie-narodi/ukrainci/folklor|title=Әдет-ғұрыптар мен дәстүрлер. Фольклор |author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-17 |lang=}}</ref>
== Ұлттық әдет-ғұрыптары мен дәстүрлері ==
Басқа да көптеген халықтар сияқты украиндықтарда да христиандық ғұрыптар мен пұтқа табынушылық ғұрыптардың ұқсастықтары байқалады. Мысалы, святкалар кешкі үстел басындағы отырыстармен, рухани әңігімелесу, магиялық әрекеттермен, салттық тамақтармен бірге жүрген. Рождествода колядкалар (әзіл-ысқақ әндер) айтқан, балалар көршілерінің үйіне бидай сепкен. Масленицада орыстар сияқты жұқа құймақтар, варениктер пісіріп, ат жегілген шанамен бір-біріне қонаққа барған. Пасхада хоровод жасап, сауық-сайран құрып, ғұрыптық тағамдар: боялған жұмыртқа, бал, шұжық, қуырылған тоай дайындаған. Троицада хаталары мен қақпаларын бұтақтармен безендірген. Иван Купала мерекесінде биік жарда қиып алынған ғұрыптық ағашты орнатып, оны гүлдермен (марена — купала) әшекейлеп, алау жағып, бал ашқан. Бұл мерекелердің барлығы бұрынғыдай болмаса да қазіргі уақытқа дейін аталып өтіледі. Украиндықтардың өміріне көптеген жаңа мерекелер енген. Украиндықтар тамыры жалпы славяндық және ежелгі орыс кезеңінде жатқан ежелгі поэтикалық мәдениетін ерекше қадірлеп, қастерлейді. Пұтқа табынушылық кезең адам мен табиғаттың ажырамастығымен, құдайлардың көптігімен белгілі. Ежелгі Русьтің христиан дінін қабылдауы жаңа, рухани, зияткерлік құндылықтардың араласуына алып келді. Ежелгі орыс әдебиеті деп аталатын, орыс поэзиясының шыңы "Слова о полку Игореве" дастаны украин мәдениетінің де бастауы болып табылады.
== Қазақстандағы украиндар ==
Қазақстан жеріне алғашқы украиндар XIX ғ. келді. Украин қоныс аударушылары Қазақстан жеріне сталиндік репрессия кезінде, [[Тың игеру|тың және тыңайған жерлерді игеру]] жылдарында келді.
1897 жылы Қазақстандағы украин диаспорасының саны 86,7 мың украин болды, 30 жылдан кейін Қазақстандағы украиндардың саны 10 есеге жуық өсті. 1989 жылы украиндар саны 875,7-ге жетті, ал 1999 жылы 547,1 мың адамға дейін қысқарды. Украин диаспорасының көп бөлігі әрдайым Қазақстанның солтүстік облыстарында қоныстанды: украиндардың ең ірі этноаймақтық топтары Қостанай (130,4 мың), Қарағанды (78,8 мың), Павлодар (62,6 мың), Ақмола (62,2 мың), Солтүстік Қазақстан (47,0 мың), Ақтөбе (46,9 мың) облыстарында орналасқан, мұндай қоныс аудару украин диаспорасына тән болып қалып отыр (этностың 50%-дан астамы Қазақстанның солтүстік облыстарында тұрады).
Бүгінде украин қауымдастығының ұлттық-мәдени жаңару үдерісі жүзеге асырылып келеді. Тіл мен дәстүрлерді оқып-білу жолға қойылған. Жиырмадан астам облыстық және қалалық украин этномәдени бірлестігі жемісті жұмыс істеуде. Елімізде Украинаның сенбілік және жексенбілік мектептері қызмет етеді.
Украина мен Қазақстанды мына жағдай да байланыстырады: қазақ жерінде 11 жыл бойы белгілі жазушы [[Тарас Шевченко]] айдауда болды. [[Маңғыстау облысы]] елді мекендерінің бірінде, яғни Шевченко тұрған және өзінің шығармаларын жазған үйде оның атында мұражай ашылған. Көптеген қалада оның атында көшелер бар, Шевченко оқулары өткізіліп тұрады, Ақтауда Кобзарға орнатылған әлемдегі ең үлкен ескерткіш тұрғызылған. 2012 жылы Киевте қазақтың ұлы ақыны Жамбыл Жабаевқа ескерткіш ашылды. Ал Тарас Шевченконың туғанына 200 жыл толуына орай астанада ұлы Кобзарға ескерткіш орнатылды. 2013 - 2014 жылдары Қазақстан мәдениетінің күндерін Украинада және Украина күндерін Қазақстанда өткізілді.
Қазақстандағы украин диаспорасы санының жалпы динамикасы мынадай:
*933 461 (1970 ж.),
*897 964 (1979 ж.),
*875 691 (1989 ж.),
*547 054 (1999 ж.),
*263 962 (2020) адам.<ref>{{кітап|авторы= Бас.ред. Ж.Н. Тойбаева./Құраст.Ғ. Жандыбаев., Г. Егеубаева|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Қазақстан халқы. Энциклопедия |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны=Алматы |баспасы=«Қазақ энциклопедиясы» |жыл= 2016|томы= |беттері=416|барлық беті= |сериясы= |isbn=978-601-7472-88-7 |тиражы= }}</ref>
1989 жылы Қазақстанда тұратын украиндардың 36,6%-ы өз ұлтының тілін ана тілі деп санайтындықтарын айтты, бірақ олардың тек 5,8%-ы ғана украин тілін біледі; украиндардың 0,02%-ы қазақ тілін ана тілі деп таныды, олардың 0,9%-ы қазақ тілін біледі; 63,2%-ы орыс тілін ана тілі деп санайды, ал олардың 32,3%-ы орыс тілін біледі. 1999 жылғы санақ деректері бойынша 547,1 мың украиндардың 88,1 мыңы (16,1%) ана тілін біледі; 68,7 мыңы (12,6%) − мемлекеттік (қазақ тілін), 544,4 мыңы
(99,5%) орыс тілін меңгерген 27.
1999 жылғы санақ бойынша Қазақстан украиндарының қостілділік дәрежесі мынадай түрде анықталды: біртілділер – 397890 адам (72,7%), қостілділер – 149164 адам (27,3%).
<ref>{{кітап|авторы=Э.Д. Сүлейменова, Д.Х. Ақанова, Н.Ж. Шаймерденова|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=«Қазақстан тілдері: әлеуметтік лингвистика анықтамалығы» |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= |баспасы=«Издательство Золотая Книга» ЖШС |жыл=2020 |томы= |беттері=193 |барлық беті=480 |сериясы= |isbn=978–601–7988-21-0|тиражы= }}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Еуропа халықтары}}
[[Санат:Украиндар]]
[[Санат:Шығыс славяндар]]
[[Санат:Ресей халықтары]]
[[Санат:Канада халықтары]]
[[Санат:Молдова халықтары]]
[[Санат:Польша халықтары]]
[[Санат:Словакия халықтары]]
[[Санат:АҚШ халықтары]]
[[Санат:Украина халықтары]]
[[Санат:Славян халықтары]]
llkygfrf1esb9cvp7lworgf3ldtcrlf
1-Марыль-Кы
0
160819
3591699
3584026
2026-04-25T13:37:27Z
1nter pares
146705
3591699
wikitext
text/x-wiki
{{тексерілмеген өзен}}
{{Өзен
|атауы = 1-Марыль-Кы
|шынайы атауы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|карта =
|карта ені =
|карта атауы =
|ұзындығы = 41
|су алабының ауданы = ?
|су алабы = [[Таз (өзен)|Таз өзені]]
|өзендердің су алабы = Таз
|су шығыны =
|өлшеу орны =
|бастауы =
|бастауының орны =
|бастауының биіктігі =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|сағасы = [[Марыль-Кы]] өзенінің сол жағалауынан 30 км қашықтықта
|сағасының орны =
|сағасының биіктігі =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|еңістігі =
|ел = [[Ресей]]
|аймақ = Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі
|commons =
}}
'''1-Марыль-Кы''' — [[Ресей]]дегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы [[Марыль-Кы]] өзенінің сол жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
== Су реестрінің мәліметтері ==
[[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Төменгі Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің су шаруашылық бөлігі — [[Таз (өзен)|Таз өзені]]. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.<ref name='Ресей МСР'/>
[[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын су шаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=203420|title=РФ мемлекеттік су реестрі: 1-Марыль-Кы}}</ref>
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15050000112115300066762
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115306676
* Су алабының коды — 15.05.00.001
* ГЗ томының нөмірі — 15
* ГЗ бойынша шығарылуы — 3
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
{{Russia-river-stub}}
[[Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері]]
[[Санат:Краснояр өлкесі өзендері]]
spxvqhye2ksvd9xfeni211l567n58qz
2-Марыль-Кы
0
160820
3591707
3584033
2026-04-25T13:40:47Z
1nter pares
146705
3591707
wikitext
text/x-wiki
{{тексерілмеген өзен}}
{{Өзен
|атауы = 2-Марыль-Кы
|шынайы атауы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|карта =
|карта ені =
|карта атауы =
|ұзындығы = 20
|су алабының ауданы = ?
|су алабы = [[Таз (өзен)|Таз өзені]]
|өзендердің су алабы = Таз
|су шығыны =
|өлшеу орны =
|бастауы =
|бастауының орны =
|бастауының биіктігі =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|сағасы = [[Марыль-Кы]] өзенінің сол жағалауынан 51 км қашықтықта
|сағасының орны =
|сағасының биіктігі =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|еңістігі =
|ел = [[Ресей]]
|аймақ = Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі
|commons =
}}
'''2-Марыль-Кы''' — [[Ресей]]дегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы [[Марыль-Кы]] өзенінің сол жағалауынан 51 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
== Су реестрінің мәліметтері ==
[[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Төменгі Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — [[Таз (өзен)|Таз өзені]]. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.<ref name='Ресей МСР'/>
[[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын су шаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=203389|title=РФ мемлекеттік су реестрі: 2-Марыль-Кы}}</ref>
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15050000112115300066748
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115306674
* Су алабының коды — 15.05.00.001
* ГЗ томының нөмірі — 15
* ГЗ бойынша шығарылуы — 3
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
{{hydro-stub}}
[[Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері]]
[[Санат:Краснояр өлкесі өзендері]]
6i2ux21eep0v9q9e7q9dqh0lpbaxylh
3-Марыль-Кы
0
160821
3591714
3013166
2026-04-25T13:43:34Z
1nter pares
146705
3591714
wikitext
text/x-wiki
{{тексерілмеген өзен}}
{{Өзен
|атауы = 3-Марыль-Кы
|шынайы атауы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|карта =
|карта ені =
|карта атауы =
|ұзындығы = 29
|су алабының ауданы = ?
|су алабы = [[Таз (өзен)|Таз өзені]]
|өзендердің су алабы = Таз
|су шығыны =
|өлшеу орны =
|бастауы =
|бастауының орны =
|бастауының биіктігі =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|сағасы = 2-Марыль-Кы өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта
|сағасының орны =
|сағасының биіктігі =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|еңістігі =
|ел = [[Ресей]]
|аймақ = Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі
|commons =
}}
'''3-Марыль-Кы''' — [[Ресей]]дегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 2-Марыль-Кы өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
== Су реестрінің мәліметтері ==
[[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Төменгі Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — [[Таз (өзен)|Таз өзені]]. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.<ref name='Ресей МСР'/>
[[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=203402|title=РФ мемлекеттік су реестрі: 3-Марыль-Кы}}</ref>
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15050000112115300066755
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115306675
* Су алабының коды — 15.05.00.001
* ГЗ томының нөмірі — 15
* ГЗ бойынша шығарылуы — 3
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
{{hydro-stub}}
[[Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері]]
[[Санат:Краснояр өлкесі өзендері]]
kq04knjfvg1lmew1u50uan3z50ji8ai
1-Нянь-Яха
0
176176
3591702
3584027
2026-04-25T13:38:28Z
1nter pares
146705
3591702
wikitext
text/x-wiki
{{тексерілмеген өзен}}
{{Өзен
|атауы = 1-Нянь-Яха
|шынайы атауы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|карта =
|карта ені =
|карта атауы =
|ұзындығы = 21
|су алабының ауданы = ?
|су алабы = [[Кара теңізі]] су алабының өзендері [[Таз (өзен)|Таз]] өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан [[Енисей шығанағы]] су алабының шекарасына дейін
|өзендердің су алабы = Таз
|су шығыны =
|өлшеу орны =
|бастауы =
|бастауының орны =
|бастауының биіктігі =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|сағасы = [[Яромичу-Яха]] өзенінің оң жағалауынан 23 км қашықтықта
|сағасының орны =
|сағасының биіктігі =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|еңістігі =
|ел = [[Ресей]]
|аймақ = Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО
|commons =
}}
'''1-Нянь-Яха''' — [[Ресей]]дегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы [[Яромичу-Яха]] өзенінің оң жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
== Су реестрінің мәліметтері ==
[[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Төменгі Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің су шаруашылық бөлігі — [[Кара теңізі]] су алабының өзендері [[Таз (өзен)|Таз]] өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан [[Енисей шығанағы]] су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.<ref name='Ресей МСР'/>
[[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын су шаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=204413|title=РФ мемлекеттік су реестрі: 1-Нянь-Яха}}</ref>
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15050000212115300077248
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115307724
* Су алабының коды — 15.05.00.002
* ГЗ томының нөмірі — 15
* ГЗ бойынша шығарылуы — 3
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
{{hydro-stub}}
[[Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері]]
[[Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері]]
ex0arxppnoeraz4nq42xdyav1n7jfyt
2-Нянь-Яха
0
176177
3591709
3584034
2026-04-25T13:41:58Z
1nter pares
146705
3591709
wikitext
text/x-wiki
{{тексерілмеген өзен}}
{{Өзен
|атауы = 2-Нянь-Яха
|шынайы атауы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|карта =
|карта ені =
|карта атауы =
|ұзындығы = 25
|су алабының ауданы = ?
|су алабы = [[Кара теңізі]] су алабының өзендері [[Таз (өзен)|Таз]] өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан [[Енисей шығанағы]] су алабының шекарасына дейін
|өзендердің су алабы = Таз
|су шығыны =
|өлшеу орны =
|бастауы =
|бастауының орны =
|бастауының биіктігі =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|сағасы = [[Яромичу-Яха]] өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта
|сағасының орны =
|сағасының биіктігі =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|еңістігі =
|ел = [[Ресей]]
|аймақ = Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО
|commons =
}}
'''2-Нянь-Яха''' — [[Ресей]]дегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы [[Яромичу-Яха]] өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
== Су реестрінің мәліметтері ==
[[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Төменгі Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің су шаруашылық бөлігі — [[Кара теңізі]] су алабының өзендері [[Таз (өзен)|Таз]] өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан [[Енисей шығанағы]] су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.<ref name='Ресей МСР'/>
[[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын су шаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=204469|title=РФ мемлекеттік су реестрі: 2-Нянь-Яха}}</ref>
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15050000212115300077231
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115307723
* Су алабының коды — 15.05.00.002
* ГЗ томының нөмірі — 15
* ГЗ бойынша шығарылуы — 3
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
{{hydro-stub}}
[[Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері]]
[[Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері]]
n1kocpfd1y3hg1cbf01qth53h8aw2sf
1-Сябута-Яха
0
176244
3591705
3584028
2026-04-25T13:39:56Z
1nter pares
146705
3591705
wikitext
text/x-wiki
{{тексерілмеген өзен}}
{{Өзен
|атауы = 1-Сябута-Яха
|шынайы атауы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|карта =
|карта ені =
|карта атауы =
|ұзындығы = 15
|су алабының ауданы = ?
|су алабы = [[Кара теңізі]] су алабының өзендері [[Таз (өзен)|Таз]] өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан [[Енисей шығанағы]] су алабының шекарасына дейін
|өзендердің су алабы = Таз
|су шығыны =
|өлшеу орны =
|бастауы =
|бастауының орны =
|бастауының биіктігі =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|сағасы = Обь кірмесі
|сағасының орны =
|сағасының биіктігі =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|еңістігі =
|ел = [[Ресей]]
|аймақ = Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО
|commons =
}}
'''1-Сябута-Яха''' — [[Ресей]]дегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обь кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
== Су реестрінің мәліметтері ==
[[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Төменгі Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің су шаруашылық бөлігі — [[Кара теңізі]] су алабының өзендері [[Таз (өзен)|Таз]] өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан [[Енисей шығанағы]] су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.<ref name='Ресей МСР'/>
[[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын су шаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=204290|title=РФ мемлекеттік су реестрі: 1-Сябута-Яха}}</ref>
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15050000212115300075992
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115307599
* Су алабының коды — 15.05.00.002
* ГЗ томының нөмірі — 15
* ГЗ бойынша шығарылуы — 3
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
{{hydro-stub}}
[[Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері]]
[[Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері]]
n9i5nrycd1i9r7wd4u0vx9owma17e6z
2-Сябута-Яха
0
176245
3591711
3584036
2026-04-25T13:42:42Z
1nter pares
146705
3591711
wikitext
text/x-wiki
{{тексерілмеген өзен}}
{{Өзен
|атауы = 2-Сябута-Яха
|шынайы атауы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|карта =
|карта ені =
|карта атауы =
|ұзындығы = 19
|су алабының ауданы = ?
|су алабы = [[Кара теңізі]] су алабының өзендері [[Таз (өзен)|Таз]] өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан [[Енисей шығанағы]] су алабының шекарасына дейін
|өзендердің су алабы = Таз
|су шығыны =
|өлшеу орны =
|бастауы =
|бастауының орны =
|бастауының биіктігі =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|сағасы = Обь кірмесі
|сағасының орны =
|сағасының биіктігі =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|еңістігі =
|ел = [[Ресей]]
|аймақ = Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО
|commons =
}}
'''2-Сябута-Яха''' — [[Ресей]]дегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обь кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
== Су реестрінің мәліметтері ==
[[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Төменгі Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің су шаруашылық бөлігі — [[Кара теңізі]] су алабының өзендері [[Таз (өзен)|Таз]] өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан [[Енисей шығанағы]] су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.<ref name='Ресей МСР'/>
[[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын су шаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=204199|title=РФ мемлекеттік су реестрі: 2-Сябута-Яха}}</ref>
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15050000212115300076005
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115307600
* Су алабының коды — 15.05.00.002
* ГЗ томының нөмірі — 15
* ГЗ бойынша шығарылуы — 3
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
{{hydro-stub}}
[[Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері]]
[[Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері]]
0fab3kk6jar31fbiw0xhpb3lzzicsb8
3-Сябута-Яха
0
176246
3591719
3013167
2026-04-25T13:45:29Z
1nter pares
146705
3591719
wikitext
text/x-wiki
{{тексерілмеген өзен}}
{{Өзен
|атауы = 3-Сябута-Яха
|шынайы атауы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|карта =
|карта ені =
|карта атауы =
|ұзындығы = 19
|су алабының ауданы = ?
|су алабы = [[Кара теңізі]] су алабының өзендері [[Таз (өзен)|Таз]] өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан [[Енисей шығанағы]] су алабының шекарасына дейін
|өзендердің су алабы = Таз
|су шығыны =
|өлшеу орны =
|бастауы =
|бастауының орны =
|бастауының биіктігі =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|сағасы = Обь кірмесі
|сағасының орны =
|сағасының биіктігі =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|еңістігі =
|ел = [[Ресей]]
|аймақ = Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО
|commons =
}}
'''3-Сябута-Яха''' — [[Ресей]]дегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обь кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
== Су реестрінің мәліметтері ==
[[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Төменгі Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — [[Кара теңізі]] су алабының өзендері [[Таз (өзен)|Таз]] өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан [[Енисей шығанағы]] су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.<ref name='Ресей МСР'/>
[[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=204343|title=РФ мемлекеттік су реестрі: 3-Сябута-Яха}}</ref>
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15050000212115300076012
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115307601
* Су алабының коды — 15.05.00.002
* ГЗ томының нөмірі — 15
* ГЗ бойынша шығарылуы — 3
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
{{hydro-stub}}
[[Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері]]
[[Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері]]
42sxbbm0cqhlkkxludr8e9thocu1trg
Пята-Яха (өзен)
0
176562
3591666
3007039
2026-04-25T12:15:01Z
Сқақ Зере
179730
3591666
wikitext
text/x-wiki
{{Өзен
|атауы = Пята-Яха
|шынайы атауы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|карта =
|карта ені =
|карта атауы =
|ұзындығы = 12
|су алабының ауданы = ?
|су алабы = [[Обь кірмесі]] су алабының батыс бөлігіндегі өзендер
|өзендердің су алабы = Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь
|су шығыны =
|өлшеу орны =
|бастауы =
|бастауының орны =
|бастауының биіктігі =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|сағасы = [[Кіші Яха (Пяку-Пура тармағы)|Кіші Яха]] өзенінің оң жағалауынан 7 км қашықтықта
|сағасының орны =
|сағасының биіктігі =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|еңістігі =
|ел = [[Ресей]]
|аймақ = Ямало-Ненецк АО
|commons =
}}
'''Пята-Яха''' — [[Ресей]]дегі өзен. Ямало-Ненецк АО<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы [[Кіші Яха (Пяку-Пура тармағы)|Кіші Яха]] өзенінің оң жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
== Су реестрінің мәліметтері ==
[[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Төменгі Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — [[Обь кірмесі]] су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — [[Ертіс|Ертіске]] қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь<ref name='Ресей МСР'/>.
[[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=201080|title=РФ мемлекеттік су реестрі: Пята-Яха}}</ref>:
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15020300312115300043884
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115304388
* Су алабының коды — 15.02.03.003
* ГЗ томының нөмірі — 15
* ГЗ бойынша шығарылуы — 3
== Дереккөздер ==
{{reflist}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
{{тексерілмеген өзен}}
[[Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері]]
{{hydro-stub}}
3nj1m76c4as2qpvfadebz2ommxdfj83
3591696
3591666
2026-04-25T13:36:10Z
1nter pares
146705
3591696
wikitext
text/x-wiki
{{тексерілмеген өзен}}
{{Өзен
|атауы = Пята-Яха
|шынайы атауы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|карта =
|карта ені =
|карта атауы =
|ұзындығы = 12
|су алабының ауданы = ?
|су алабы = [[Обь кірмесі]] су алабының батыс бөлігіндегі өзендер
|өзендердің су алабы = Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь
|су шығыны =
|өлшеу орны =
|бастауы =
|бастауының орны =
|бастауының биіктігі =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|сағасы = [[Кіші Яха (Пяку-Пура тармағы)|Кіші Яха]] өзенінің оң жағалауынан 7 км қашықтықта
|сағасының орны =
|сағасының биіктігі =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|еңістігі =
|ел = [[Ресей]]
|аймақ = Ямало-Ненецк АО
|commons =
}}
'''Пята-Яха''' — [[Ресей]]дегі өзен. Ямало-Ненецк АО<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Ресейлік «Гидротехникалық құрылыстарды және мемлекеттік су кадастрларын» тіркеу орталығы}}</ref> жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы [[Кіші Яха (Пяку-Пура тармағы)|Кіші Яха]] өзенінің оң жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
== Су реестрінің мәліметтері ==
[[Ресей мемлекеттік су тізілімі]]нің мәліметі бойынша [[Төменгі Обь су алабы өңірі]]не жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — [[Обь кірмесі]] су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — [[Ертіс|Ертіске]] қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь<ref name='Ресей МСР'/>.
[[Ресей су ресурстары федералды агенттігі]] дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:<ref name='Ресей МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=201080|title=РФ мемлекеттік су реестрі: Пята-Яха}}</ref>
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15020300312115300043884
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115304388
* Су алабының коды — 15.02.03.003
* ГЗ томының нөмірі — 15
* ГЗ бойынша шығарылуы — 3
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
{{hydro-stub}}
[[Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері]]
lagqweodu9kbhpa4ds2422zxauju3cf
Қан физиологиясы
0
188178
3592111
1935797
2026-04-26T09:15:04Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
жалпы есім толық бас әріппен жазылған және өкпелермен сөзінде көмектес септігі орынсыз өолданылғаннан түзеттім
3592111
wikitext
text/x-wiki
==Қан физиологиясы==
Қан плазмасынан тіндік сұйықтық түзіледі де, жасушаларды қоректендіреді. Қан тіндік сұйықтық көзі болғандықтан оны организмнің әмбебап ішкі ортасы деп атайды. Қан мен тіндік сұйықтық арасындағы физиологиялық механизмдер гистогематикалық бөгеттер деп аталады. Олар капиллярлардың эндотелилерімен көрсетіліп қанды жасушалардан бөліп тұрады. Гистогематикалық бөгеттер қан мен тін арасындағы алмасу үрдістерін реттеп, организмнің ішкі ортасының құрамы мен физикалық – химиялық қасиеттерінің тұрақтылығын қуаттап тұрады.
Организм ішкі ортасының құрамы мен қасиеттері: тұрақты, сондықтан олар патология кезіндегі өзгерістерді тез көрсетеді. Сол себептен медицинада қанның клиникалық анализдары кеңінен қолданылады.
Қан құрамы және тығыздығы. Қан тұтқырлығы нәруыздар және эритроциттер барлығымен қамтамасыз етіледі. Плазма тұтқырлығы 1,7 – 2,2 ал қан тұтқырлығы 5,1 шамасында. Қан тығыздығы эритроциттер мөлшеріне, оларда гемоглобиннің барлығына және плазманың нәруыздық құрамына тәуелді. Қан тығыздығы: 1,050 – 1,060.
Қан құрамы. Қан плазмадан және пішінді элементтерден тұрады. Егер қанға оны ұйытпайтын зат қосып, біраз уақыт қойса, онда ол екіге бөлінеді: үстіңгі сарғыштауы плазма, ал астыңғы қызыл түсті эритроциттер мен тромбоцит, ал лейкоциттер қызыл тұнбаның үстіне ақшыл болып жиналады. Плазма мен пішінді элементтердің көлемдік арақатынасы гематокрит деп аталады.
Қан плазмасы оның құрамы. Плазма судан ( 90 – 92%) және құрғақ ( 8 – 10 % органикалық және бейорганикалық ) заттардан тұрады. Органикалық заттары:
# Нәруыздар – альбуминдер ( 4 – 5 %), глобуминдер ( 2 – 3,5 %), фибриноген ( 0,2 – 0,4%) . Нәруыздардың жалпы мөлшері 7 – 8 %;
# Құрамында азоты бар нәруыз емес қосындылар ( амин қышқылдары, полипептидтер, мочевина, несеп қышқылы, креатинин, креатинин, аммиак )11 – 15 ммоль/л ( 30 – 10 мг%). Бүйрек қызметі бұзылғанда қанда осы қалдықтық азот мөлшері кілт көтеріледі;
# Құрамында азоты жоқ органикалық заттар: глюкоза 4,4 – 6,65 ммоль/л ( 80 – 120 мг %), бейтарап майлар, липидтер;
# Ферменттер мен проферменттер: олар қан ұю үрдісіне және фибринолизге қатысады.
Бейорганикалық заттар ( 1% дай):
# Na+, Ca+, K+, Mg+ катиондары;
# Cl-, HPO-, HCO- – аниондары.
Плазма құрамы әр кезде тұрақты.
Қанның пішінді элементтері:
* ''' Эритроциттер''' – ядросы жоқ, гантельге ұқсайды. Ер адамның 1 литр қанында 4,0х1012 – 5.0х10 12 /л. Әйелдерде 3,7х10 12 – 4,7 – 10 12 /л қанында. Сыртқы және ішкі орта факторлар әсерінен эритроциттер мөлшері өзгереді. Эритроциттер көбеюі – эритроцитоз, азаюы – эритропения деп аталады.
'''Эритроциттердің қызметі:'''
# тыныс алу – ол тыныс алу пигменті гемоглобин арқылы өзіне оттегі мен көмірқышқыл газын қосып алатын қасиеті бар;
# қоректік – қоректік заттарды ас қорыту ағзаларынан жасушаларға тасымалдайды;
# қорғаныс - эритроциттер токсиндерді антиденелер арқылы байланыстырады, қан ұюға қатысады;
# ферментативтік - әр түрлі ферменттердің тасушысы.
Гемоглобин – қанның тыныс алу пигменті. Ол оттегі мен көмірқышқыл газын тасымалдайды. 100г қанда 16,67 – 17,4 г гемоглобин бар. Ер адамда 130 – 160 г/л , әйелде 120 – 140 г/л. Гемоглобин 600 амин қышқылдарынан тұрады. Гемоглобин глобин нәруызынан, төрт гем молекуласынан құралған. Гем молекуласында бір атом темір бар.
Темір өзіне оттегін қосып алады да, жасушаларға оңай береді. Глобин – гемнің нәруыз тасушысы.
'''Гемоглобиннің қызметі:'''
Тыныс алу – гемоглобин өкпеден тіндерге оттегін және тіндерден өкпеге көмірқышқыл газын тасымалдайды. Гемоглобиннің көмірқышқыл газымен қосындысы карбогемоглобин, оттегімен қосындысы – оксигемоглобин, иісті газбен – карбоксигемолглобин деп аталады.
* '''Лейкоциттер''' - қанның ақ денешіктері. Олар түссіз және ядролары бар. Дені сау адамда тыныштық жағдайда лейкоциттердің мөлшері 4,0–9,0х109/л. Лейкоциттердің көбеюі – лейкоцитоз, азаюы – лейкопения деп аталады. Лейкоциттер екі топқа бөлінеді: гранулоциттер (түйіршікті) және агранулациттері ( түйіршіксіз). Лейкоциттер арасындағы пайыздық қатынас лейкоцитарлық формула деп аталады.
'''Лейкоцитарлық формула %'''
<table>
<tr> <td>Гранулоциттер</td><td>Агронулоциттер</td><td></td></tr>
<tr>
<table>
<tr><td>Базофилдер</td> <td>Эозинофилдер</td>
<td>
<table>
<tr><td>Нейтрофилдер</td></tr>
<tr><td>
<table>
<tr><td>Миелоциттер</td><td>Таяқша ядролы метамиелоциттер</td><td>Сегменттік ядролы</td></tr>
</table></td></tr>
</table>
</td>
<td>Лимфоциттер</td><td>Моноцит-тер</td></tr>
<tr>
<td>0-1</td> <td>0,5-5</td> <td>0</td> <td>1-6</td> <td>47-72</td> <td>19-37</td> <td>3-11</td></tr>
</table>
</tr>
</table>
'''Лейкоциттердің қызметі:'''
# Қорғаныс – ең маңызды қызметі. Лейкоциттер лейкиндер бөліп шығарады. Лейкиндер микробтарды жойып жібереді;
# Базофилдер, эозинофилдер, антитоксиндерді, токсиндерді залалсыздандырады. Яғни дезинтоксикациялық қасиеттері бар;
# Антиденелер өндіреді;
# Базофилдер қан ұюына және фибринолизге қатысады;
# Регенеративтік үрдістерді ынталандырып, жараның жазылуын тездетеді;
# Моноциттер фагоцитоз арқылы өлген жасушалардың ыдырауына белсенді қатысады;
# Ферментативтік – олардың құрамына әр түрлі ферменттер бар. Олар жасушаішілік ас қорыту үшін қажет;
'''Лейкоциттер қасиеттері:'''
# Амеба тәрізді қозғалуы;
# Диопедез лейкоциттердің капиллярлар қабырғасынан өтетін қасиет.
# Фагоцитоз – бөгде заттармен микробтарды обып сініруі.
Фагацитозды ашқан И.И.Мечников ол 4 фазада өтеді: хемотоксис, аттракция (қоршау), жұту және қорыту.
* '''Тромбоциттер''' – немесе қан пластинкалары.
Олардың мөлшері 180 – 320 109/л. Оның көбеюі – тромбоцитоз, азаюы – тромбоцитопения.
'''Тромбоциттердің қасиеттері.'''
Лейкоциттер сияқты фагоцитозға жалған аяқ шығарып қозғалуға қабілеттігі бар. Тромбоциттер бөгде беткейге жабысатын және бір – бірімен желімделетін физиологиялық қасиеті де бар. Олар қан тоқтатуға қатысады.
'''Тромбоциттер қызметі:'''
# Фибринолиз (ұйыған қанды еріту) және қан ұю үрдістеріне белсене қатысады;
# Олардың құрамында қанды тоқтататын биологиялық белсенді заттар бар;
# Қорғаныс – тромбоциттер бактерияларды желімдеу және фагоцитоз арқылы қорғаныс қызметін атқарады;
# Қан ағуы тоқтатын ферменттерді өндіреді;
# Капилляр қабырғасы өткізгіштігін өзгерте отырып гистогематикалық бөгеттер жағдайына әсер етеді.
==Гемостаз==
'''Гемостаз''' – тамырлар зақымданғанда қан ағудың тоқтауы;
Қан тоқтаудың екі механизмі:
# тамырлық тромбоцитарлық немесе микроциркуляторлық гемостаз;
# қанның ретракциясымен аяқталатын ұюы.
Микроциркуляциялық гемостаз - қысымы төмен ұсақ қан тамырларда аққан қанды тоқтату. Оның компоненттері:
# Тамырлық спазм:
# Сенімді гемостазды қамтамасыз ететін тромбоцитарлық тығыннның түзілуі, тығыздалуы және қысқаруы:
==Қанның ұюы.==
'''Ұю (ұйысу)''' организмді қан жоғалтудан сақтайтын, қорғаныстық реакциясы (бейімделуі).
Ұюға қарсы жүйе:
гепарин (өкпелермен бауырда) – ұюға қарсыласады;
Фибринолизин (сывороткада) – фибринді ерітетін фермент.
'''Қанның ұю сатылыры'''
# Қанның ұюы жарақат алған жерден қан жоғалтпауға көмектеседі. Қалыпты жағдайда денедегі айналған қанда тромбоциттер, негізгі сары суы және ұюға қажетті қосымша факторлар болады. Олардың ішіндегі негізгісі протромбин, фибриноген, Са2+ иондары және К дәрумені. Ұлпалық факторлар қан тамырларын қоршаған жасушаларда болады.
# Ұлпалар мен тамырлар зақымданғанда одан қан щыға бастайды. Тромбоциттер тамырдың қабырғасына «жабысады» да ұый бастайды. Зақымданған жерді жабады. Ұю факторларын және тамырды тарылтатын заттар бөле бастайды.
# Протромбиназа еріген фибриногенді ерімейтін фибринге айналдырады да зақымданған жерді жауып тастайды.
# Желе тәрізді жұмсақ зат біртіндеп қатая бастайды. Ол сары су арқылы сүзіліп қатты – фибринді тромб пайда болады.
Организмді қан жоғалтудан сақтайтын, оның ең маңызды қорғаныс механизмі. Қан ұюы нәтижесінде оның ерігіш нәруызы фибриноген ерімейтін фибринге айналады. Қан ұюының ферментативтік үрдіс екенін 100 жыл бұрын орыс ғалымы А.А. Шмидт (1861) тапқан. Қан ұю жүйесінің факторлары екі топқа бөлінеді.:
# Гемокоагуляцияны тездететін және қамтамасыз ететін;
# Оны тоқтатын немесе баяулататын.
Қан плазмасында гемокоагуляция жүйесінің 13 факторы бар. Факторлардың көбісі бауырларда кездеседі. Оның синтезі үшін « К» витамині қажет.
Қан ұю үрдісі үш фазада өтеді:
# Протромбиназа деген кешен түзіледі;
# Белсенді протеолитикалық фермент тромбин түзеді;
# Тромбин әсерінен фибриноген фибринге айналады.
Гепарин - кең спекторы бар табиғи антикоагулянт, ол алғашқы рет бауырдан алынған, сондықтан оның аты гепарин. Гепарин қан ұюының барлық фазаларын тежейді.
==Гемолиз және оның түрлері.==
'''Гемолиз''' (грекше haіma –қан, lysis – еру) –эритроциттің қабығы жарылып немесе еріп ішіндегі гемоглобиннің плазмаға шығуы. Мұны гемолизденген қан деп атайды. Ол әдетте мөп-мөлдір. Гемолизденген қан құйылған пробирка арқылы күн сәулесі өтеді. Түсі қызыл лак тәрізді, сондықтан ол қанды лак тәрізді қан деп атайды. Әсер ететін факторлар түріне қарай гемолизді бірнеше түрге бөлуге болады:
# Физиологиялық гемолиз - сау адамда болады.Денедегі ескірген эритроциттер жарылып,олардың орнына сүйек кемігінен шыққан жас эритроциттер қанға түседі.Эритроцит 120-130күн жасайды.Ескірген эритроциттердің біразы бауырда,көпшілігі көкбауырда гемолизденеді;
# Осмостық гемолиз - эритроциттің ішімен сыртындағы осмостық қысым айырмашылығынан тұрады. Қанға осмостық қысым аз ерітінді құйса,эритроциттің ішіне су кіреді де, ол ісінеді,судың кіруі тоқтамаса эритроциттің қабығы жарылып,ішіндегі гемоглобин сыртындағы ерітіндіге шығады. Cөйтіп қан гемолизге ұшырайды;
# Химиялық гемолиз - эритроциттің липоид пен ақуыздан тұратын мембранасын ерітетін химиялық заттардың (сірке қышқылы, эфир, хлороформ, сілті)әсерінен болады;
# Биологиялық гемолиз - ішек құрттары мен жануарлар бөліп шығаратын не өсімдіктерден алынатын улы заттар –гемолизиндердің әсерінен болады. Гемолизденген қанның өзі улы. Сондықтан денедегі қанның нобайы гемолизге ұшыраса, гемолитикалық шок пайда болып, адам өлуі мүмкін;
# Термиялық гемолиз - қанды біресе жылытып, біресе суытқан кезде болады, әсіресе бұл мұздаған қанды еріткенкенде кездеседі. Кейбір пікірге қарағанда мұз кристалдары эритроцит қабығын жарақаттап жыртады;
# Механикалық гемолиз - қанды шайқап араластыру, сілку салдарынан эритроцит мембранасы зақымданады (жыртылады).Демек, ыдыстағы қанды бір жерден екінші жерге апарғанда оларды шайқамай абайлап тасу керек;
# Элетрлік гемолиз - электрдің әсерінен болады.Сәуле энергиясы мен ультродыбыс та электр күші эритроцит қабығын, тканін үзіп жарады.
==Қан топтары.==
Жарақаттанып қаны азайған адамға қан құйып, ағып кеткен қанның орнын толтырады.Қан құйып емдеу дәрігердің ежелгі арманы болатын. Алдымен жануар қанын адамға, кейін адам қаны адамға құйылды, бірақ бұл тәжірибелердің бәрі де сәтсіздікке ұшырады. Бір адамның қаны екінші адамға алдын ала тексермей құя салуға болмайтыны анықталды. Мұның себебін білуде гетерогемоагглютинация мен изогемоагглютинация құбылыстарының ерекше мәні бар.1836 жылы '''Губер''' жануарлардын бір түрінен қан алып, оны екінші түріне (қойдың қанын қоянға) құйған. Мұның нәтижесінде қоян қанындағы эритроциттер бір біріне жабысып, желімденіп қалатыны, яғни агглютинацияланатыны байқалды. Екі түрлі жануарлардың қанын араластырған кезде эритроциттерінің бір біріyе жабысып қалуы '''гетерогемоагглютинация''' деп аталады. 1901 жылы '''Ландштейнер''' бір адамның қаның екінші адамға құйған кезде эритроциттердің агглютинацияланатынын, желімдеген эритроциттер жарылып олардан '''гемолизин''' (қанды ерітетін улы зат) бөлініп шығатынын, бұл гемолитикалық шокка апарып соғатынын анықтады. Бір түрге жататын екі жануардың қанын араластырғанда да эритроциттер агглютинациясы пайда болады, мұны '''изогемоагглютинация''' дейді.
Эритроциттердің желімдену себебін Прага университетінің профессоры '''Янский''' ашты.Тірі организмнен тыс жерде тәжірибе жасап, көрген адамдардың қандарын алма кезек араластырып мұның нәтижесінде адам қанында, яғни оның эритроцитінің мембранасын 2 түрлі (А және В) агглютиногендер, ал плазмада сол агглютиногендерге сәйкестелетің 2 түрлі агглютининдер желімдейтін (α) не (β) болатынын анықтады. А- агглютиногені бар эритроциттерді плазмалық α-агглютинин жабыстырса, В- агглютиногені бар эритроциттерді β- агглютинин жабыстырады. Демек, бір адамның қанында әрі желімденетін, әрі желімдейтін аттас заттар (А - агглютиноген, α- агглютининмен, В- агглютиноген β-агглютининмен) болмайды. Белгілі 4 заттан (А, В және α, β ) тек 4 комплекс құруға болады. Осы ойға келіп адам қанын 4 топқа бөлді. Халықаралық келісім бойынша қан тобы белгілерінде оның агглютиноген қан тобы көрсетіледі.
Оαβ (I); Аβ ( I I ); Вα ( I I I ); АВо ( I V ).
Адам қанын 4 топқа бөлініп қай тобын қай топқа құюға болатынын анықтап берді. Құйған кезде аттас агглютиноген агглютининмен кездессе (А мен α, В мен β ), алдымен құйылған қанның( қан беретін адам –донордің) эритроциттері жабысады. Донордың аздап эритроциттері реципиент (қан қабылдайтын адам ) плазмасы көптеген агглютининдермен кездеседі.
Сондықтан қанның құю тобын анықтау үшін донор эритроцитінде агглютиноген, реципиент плазмасында агглютинин бар – жоқтығын ескеріп, агглютинация болатынын плюс ( +) немесе болмайтынын минус (-) белгісімен белгілеп тіркеуге болады.
Осы 4 топтағы қан '''АВО''' жүйесіндегі топтар деп аталады ( мұны АВ ноль деп оқу керек), бұлардың ішінде әсіресе қаны I топқа жататын адамдар көп (46% ), II топтағылар сәл аз ( 42% ), ең азы III топтағылар (9% ), IV топтағылар (3% ).
'''Бірінші топ'' - қаны бұл топқа жататын адамдар ырымшылдыққа қарсы, жігерлі, табанды, әзіл –сықаққа бейім, өмірдегі құбылыстарға көзін ашып қарайтын, айқындықты ұнататын болып келеді.
'''Екінші топ''' - сезімтал, сәл нәрседен көңлң қалғыш, сырттай қарағанда ұстамды әрі байсалды болып көрінгенімен, жүйкесі жұқалау. Өзіне-өзі талап қойғыш, өз іс-әрекеттерін мұқият бақылап отырады.
'''Үшінші топ''' - секемшіл, өзін қоршаған ортаға сезікпен қарайды, сары уайымға жиі салынады. Бірақ сабасына тез түсіп, болған жәйтті тез есінен шығарады.
'''Төртінші топ''' - көздеген мақсатына жетуге жан- тәнін аямайды, басқа адамдарды өз мақсатына пайдалануға шебер, махаббат мәселесінде шыдамсыз әрі табансыз
{{Uncategorized}}
k372s2qfuq609979d1owj68cwaa1i4v
3592116
3592111
2026-04-26T09:22:19Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
сөзде көмектес жалғауы орынсыз қолданылғандықта түзетулер енгіздім
3592116
wikitext
text/x-wiki
==Қан физиологиясы==
Қан плазмасынан тіндік сұйықтық түзіледі де, жасушаларды қоректендіреді. Қан тіндік сұйықтық көзі болғандықтан оны организмнің әмбебап ішкі ортасы деп атайды. Қан мен тіндік сұйықтық арасындағы физиологиялық механизмдер гистогематикалық бөгеттер деп аталады. Олар капиллярлардың эндотелилерімен көрсетіліп қанды жасушалардан бөліп тұрады. Гистогематикалық бөгеттер қан мен тін арасындағы алмасу үрдістерін реттеп, организмнің ішкі ортасының құрамы мен физикалық – химиялық қасиеттерінің тұрақтылығын қуаттап тұрады.
Организм ішкі ортасының құрамы мен қасиеттері: тұрақты, сондықтан олар патология кезіндегі өзгерістерді тез көрсетеді. Сол себептен медицинада қанның клиникалық анализдары кеңінен қолданылады.
Қан құрамы және тығыздығы. Қан тұтқырлығы нәруыздар және эритроциттер барлығымен қамтамасыз етіледі. Плазма тұтқырлығы 1,7 – 2,2 ал қан тұтқырлығы 5,1 шамасында. Қан тығыздығы эритроциттер мөлшеріне, оларда гемоглобиннің барлығына және плазманың нәруыздық құрамына тәуелді. Қан тығыздығы: 1,050 – 1,060.
Қан құрамы. Қан плазмадан және пішінді элементтерден тұрады. Егер қанға оны ұйытпайтын зат қосып, біраз уақыт қойса, онда ол екіге бөлінеді: үстіңгі сарғыштауы плазма, ал астыңғы қызыл түсті эритроциттер мен тромбоцит, ал лейкоциттер қызыл тұнбаның үстіне ақшыл болып жиналады. Плазма мен пішінді элементтердің көлемдік арақатынасы гематокрит деп аталады.
Қан плазмасы оның құрамы. Плазма судан ( 90 – 92%) және құрғақ ( 8 – 10 % органикалық және бейорганикалық ) заттардан тұрады. Органикалық заттары:
# Нәруыздар – альбуминдер ( 4 – 5 %), глобуминдер ( 2 – 3,5 %), фибриноген ( 0,2 – 0,4%) . Нәруыздардың жалпы мөлшері 7 – 8 %;
# Құрамында азоты бар нәруыз емес қосындылар ( амин қышқылдары, полипептидтер, мочевина, несеп қышқылы, креатинин, креатинин, аммиак )11 – 15 ммоль/л ( 30 – 10 мг%). Бүйрек қызметі бұзылғанда қанда осы қалдықтық азот мөлшері кілт көтеріледі;
# Құрамында азоты жоқ органикалық заттар: глюкоза 4,4 – 6,65 ммоль/л ( 80 – 120 мг %), бейтарап майлар, липидтер;
# Ферменттер мен проферменттер: олар қан ұю үрдісіне және фибринолизге қатысады.
Бейорганикалық заттар ( 1% дай):
# Na+, Ca+, K+, Mg+ катиондары;
# Cl-, HPO-, HCO- – аниондары.
Плазма құрамы әр кезде тұрақты.
Қанның пішінді элементтері:
* ''' Эритроциттер''' – ядросы жоқ, гантельге ұқсайды. Ер адамның 1 литр қанында 4,0х1012 – 5.0х10 12 /л. Әйелдерде 3,7х10 12 – 4,7 – 10 12 /л қанында. Сыртқы және ішкі орта факторлар әсерінен эритроциттер мөлшері өзгереді. Эритроциттер көбеюі – эритроцитоз, азаюы – эритропения деп аталады.
'''Эритроциттердің қызметі:'''
# тыныс алу – ол тыныс алу пигменті гемоглобин арқылы өзіне оттегі мен көмірқышқыл газын қосып алатын қасиеті бар;
# қоректік – қоректік заттарды ас қорыту ағзаларынан жасушаларға тасымалдайды;
# қорғаныс - эритроциттер токсиндерді антиденелер арқылы байланыстырады, қан ұюға қатысады;
# ферментативтік - әр түрлі ферменттердің тасушысы.
Гемоглобин – қанның тыныс алу пигменті. Ол оттегі мен көмірқышқыл газын тасымалдайды. 100г қанда 16,67 – 17,4 г гемоглобин бар. Ер адамда 130 – 160 г/л , әйелде 120 – 140 г/л. Гемоглобин 600 амин қышқылдарынан тұрады. Гемоглобин глобин нәруызынан, төрт гем молекуласынан құралған. Гем молекуласында бір атом темір бар.
Темір өзіне оттегін қосып алады да, жасушаларға оңай береді. Глобин – гемнің нәруыз тасушысы.
'''Гемоглобиннің қызметі:'''
Тыныс алу – гемоглобин өкпеден тіндерге оттегін және тіндерден өкпеге көмірқышқыл газын тасымалдайды. Гемоглобиннің көмірқышқыл газымен қосындысы карбогемоглобин, оттегімен қосындысы – оксигемоглобин, иісті газбен – карбоксигемолглобин деп аталады.
* '''Лейкоциттер''' - қанның ақ денешіктері. Олар түссіз және ядролары бар. Дені сау адамда тыныштық жағдайда лейкоциттердің мөлшері 4,0–9,0х109/л. Лейкоциттердің көбеюі – лейкоцитоз, азаюы – лейкопения деп аталады. Лейкоциттер екі топқа бөлінеді: гранулоциттер (түйіршікті) және агранулациттері ( түйіршіксіз). Лейкоциттер арасындағы пайыздық қатынас лейкоцитарлық формула деп аталады.
'''Лейкоцитарлық формула %'''
<table>
<tr> <td>Гранулоциттер</td><td>Агронулоциттер</td><td></td></tr>
<tr>
<table>
<tr><td>Базофилдер</td> <td>Эозинофилдер</td>
<td>
<table>
<tr><td>Нейтрофилдер</td></tr>
<tr><td>
<table>
<tr><td>Миелоциттер</td><td>Таяқша ядролы метамиелоциттер</td><td>Сегменттік ядролы</td></tr>
</table></td></tr>
</table>
</td>
<td>Лимфоциттер</td><td>Моноцит-тер</td></tr>
<tr>
<td>0-1</td> <td>0,5-5</td> <td>0</td> <td>1-6</td> <td>47-72</td> <td>19-37</td> <td>3-11</td></tr>
</table>
</tr>
</table>
'''Лейкоциттердің қызметі:'''
# Қорғаныс – ең маңызды қызметі. Лейкоциттер лейкиндер бөліп шығарады. Лейкиндер микробтарды жойып жібереді;
# Базофилдер, эозинофилдер, антитоксиндерді, токсиндерді залалсыздандырады. Яғни дезинтоксикациялық қасиеттері бар;
# Антиденелер өндіреді;
# Базофилдер қан ұюына және фибринолизге қатысады;
# Регенеративтік үрдістерді ынталандырып, жараның жазылуын тездетеді;
# Моноциттер фагоцитоз арқылы өлген жасушалардың ыдырауына белсенді қатысады;
# Ферментативтік – олардың құрамына әр түрлі ферменттер бар. Олар жасушаішілік ас қорыту үшін қажет;
'''Лейкоциттер қасиеттері:'''
# Амеба тәрізді қозғалуы;
# Диопедез лейкоциттердің капиллярлар қабырғасынан өтетін қасиет.
# Фагоцитоз – бөгде заттармен микробтарды обып сініруі.
Фагацитозды ашқан И.И.Мечников ол 4 фазада өтеді: хемотоксис, аттракция (қоршау), жұту және қорыту.
* '''Тромбоциттер''' – немесе қан пластинкалары.
Олардың мөлшері 180 – 320 109/л. Оның көбеюі – тромбоцитоз, азаюы – тромбоцитопения.
'''Тромбоциттердің қасиеттері.'''
Лейкоциттер сияқты фагоцитозға жалған аяқ шығарып қозғалуға қабілеттігі бар. Тромбоциттер бөгде беткейге жабысатын және бір – бірімен желімделетін физиологиялық қасиеті де бар. Олар қан тоқтатуға қатысады.
'''Тромбоциттер қызметі:'''
# Фибринолиз (ұйыған қанды еріту) және қан ұю үрдістеріне белсене қатысады;
# Олардың құрамында қанды тоқтататын биологиялық белсенді заттар бар;
# Қорғаныс – тромбоциттер бактерияларды желімдеу және фагоцитоз арқылы қорғаныс қызметін атқарады;
# Қан ағуы тоқтатын ферменттерді өндіреді;
# Капилляр қабырғасы өткізгіштігін өзгерте отырып гистогематикалық бөгеттер жағдайына әсер етеді.
==Гемостаз==
'''Гемостаз''' – тамырлар зақымданғанда қан ағудың тоқтауы;
Қан тоқтаудың екі механизмі:
# тамырлық тромбоцитарлық немесе микроциркуляторлық гемостаз;
# қанның ретракциясымен аяқталатын ұюы.
Микроциркуляциялық гемостаз - қысымы төмен ұсақ қан тамырларда аққан қанды тоқтату. Оның компоненттері:
# Тамырлық спазм:
# Сенімді гемостазды қамтамасыз ететін тромбоцитарлық тығыннның түзілуі, тығыздалуы және қысқаруы:
==Қанның ұюы.==
'''Ұю (ұйысу)''' организмді қан жоғалтудан сақтайтын, қорғаныстық реакциясы (бейімделуі).
Ұюға қарсы жүйе:
гепарин (өкпе мен бауырда) – ұюға қарсыласады;
Фибринолизин (сывороткада) – фибринді ерітетін фермент.
'''Қанның ұю сатылыры'''
# Қанның ұюы жарақат алған жерден қан жоғалтпауға көмектеседі. Қалыпты жағдайда денедегі айналған қанда тромбоциттер, негізгі сары суы және ұюға қажетті қосымша факторлар болады. Олардың ішіндегі негізгісі протромбин, фибриноген, Са2+ иондары және К дәрумені. Ұлпалық факторлар қан тамырларын қоршаған жасушаларда болады.
# Ұлпалар мен тамырлар зақымданғанда одан қан щыға бастайды. Тромбоциттер тамырдың қабырғасына «жабысады» да ұый бастайды. Зақымданған жерді жабады. Ұю факторларын және тамырды тарылтатын заттар бөле бастайды.
# Протромбиназа еріген фибриногенді ерімейтін фибринге айналдырады да зақымданған жерді жауып тастайды.
# Желе тәрізді жұмсақ зат біртіндеп қатая бастайды. Ол сары су арқылы сүзіліп қатты – фибринді тромб пайда болады.
Организмді қан жоғалтудан сақтайтын, оның ең маңызды қорғаныс механизмі. Қан ұюы нәтижесінде оның ерігіш нәруызы фибриноген ерімейтін фибринге айналады. Қан ұюының ферментативтік үрдіс екенін 100 жыл бұрын орыс ғалымы А.А. Шмидт (1861) тапқан. Қан ұю жүйесінің факторлары екі топқа бөлінеді.:
# Гемокоагуляцияны тездететін және қамтамасыз ететін;
# Оны тоқтатын немесе баяулататын.
Қан плазмасында гемокоагуляция жүйесінің 13 факторы бар. Факторлардың көбісі бауырларда кездеседі. Оның синтезі үшін « К» витамині қажет.
Қан ұю үрдісі үш фазада өтеді:
# Протромбиназа деген кешен түзіледі;
# Белсенді протеолитикалық фермент тромбин түзеді;
# Тромбин әсерінен фибриноген фибринге айналады.
Гепарин - кең спекторы бар табиғи антикоагулянт, ол алғашқы рет бауырдан алынған, сондықтан оның аты гепарин. Гепарин қан ұюының барлық фазаларын тежейді.
==Гемолиз және оның түрлері.==
'''Гемолиз''' (грекше haіma –қан, lysis – еру) –эритроциттің қабығы жарылып немесе еріп ішіндегі гемоглобиннің плазмаға шығуы. Мұны гемолизденген қан деп атайды. Ол әдетте мөп-мөлдір. Гемолизденген қан құйылған пробирка арқылы күн сәулесі өтеді. Түсі қызыл лак тәрізді, сондықтан ол қанды лак тәрізді қан деп атайды. Әсер ететін факторлар түріне қарай гемолизді бірнеше түрге бөлуге болады:
# Физиологиялық гемолиз - сау адамда болады.Денедегі ескірген эритроциттер жарылып,олардың орнына сүйек кемігінен шыққан жас эритроциттер қанға түседі.Эритроцит 120-130күн жасайды.Ескірген эритроциттердің біразы бауырда,көпшілігі көкбауырда гемолизденеді;
# Осмостық гемолиз - эритроциттің ішімен сыртындағы осмостық қысым айырмашылығынан тұрады. Қанға осмостық қысым аз ерітінді құйса,эритроциттің ішіне су кіреді де, ол ісінеді,судың кіруі тоқтамаса эритроциттің қабығы жарылып,ішіндегі гемоглобин сыртындағы ерітіндіге шығады. Cөйтіп қан гемолизге ұшырайды;
# Химиялық гемолиз - эритроциттің липоид пен ақуыздан тұратын мембранасын ерітетін химиялық заттардың (сірке қышқылы, эфир, хлороформ, сілті)әсерінен болады;
# Биологиялық гемолиз - ішек құрттары мен жануарлар бөліп шығаратын не өсімдіктерден алынатын улы заттар –гемолизиндердің әсерінен болады. Гемолизденген қанның өзі улы. Сондықтан денедегі қанның нобайы гемолизге ұшыраса, гемолитикалық шок пайда болып, адам өлуі мүмкін;
# Термиялық гемолиз - қанды біресе жылытып, біресе суытқан кезде болады, әсіресе бұл мұздаған қанды еріткенкенде кездеседі. Кейбір пікірге қарағанда мұз кристалдары эритроцит қабығын жарақаттап жыртады;
# Механикалық гемолиз - қанды шайқап араластыру, сілку салдарынан эритроцит мембранасы зақымданады (жыртылады).Демек, ыдыстағы қанды бір жерден екінші жерге апарғанда оларды шайқамай абайлап тасу керек;
# Элетрлік гемолиз - электрдің әсерінен болады.Сәуле энергиясы мен ультродыбыс та электр күші эритроцит қабығын, тканін үзіп жарады.
==Қан топтары.==
Жарақаттанып қаны азайған адамға қан құйып, ағып кеткен қанның орнын толтырады.Қан құйып емдеу дәрігердің ежелгі арманы болатын. Алдымен жануар қанын адамға, кейін адам қаны адамға құйылды, бірақ бұл тәжірибелердің бәрі де сәтсіздікке ұшырады. Бір адамның қаны екінші адамға алдын ала тексермей құя салуға болмайтыны анықталды. Мұның себебін білуде гетерогемоагглютинация мен изогемоагглютинация құбылыстарының ерекше мәні бар.1836 жылы '''Губер''' жануарлардын бір түрінен қан алып, оны екінші түріне (қойдың қанын қоянға) құйған. Мұның нәтижесінде қоян қанындағы эритроциттер бір біріне жабысып, желімденіп қалатыны, яғни агглютинацияланатыны байқалды. Екі түрлі жануарлардың қанын араластырған кезде эритроциттерінің бір біріyе жабысып қалуы '''гетерогемоагглютинация''' деп аталады. 1901 жылы '''Ландштейнер''' бір адамның қаның екінші адамға құйған кезде эритроциттердің агглютинацияланатынын, желімдеген эритроциттер жарылып олардан '''гемолизин''' (қанды ерітетін улы зат) бөлініп шығатынын, бұл гемолитикалық шокка апарып соғатынын анықтады. Бір түрге жататын екі жануардың қанын араластырғанда да эритроциттер агглютинациясы пайда болады, мұны '''изогемоагглютинация''' дейді.
Эритроциттердің желімдену себебін Прага университетінің профессоры '''Янский''' ашты.Тірі организмнен тыс жерде тәжірибе жасап, көрген адамдардың қандарын алма кезек араластырып мұның нәтижесінде адам қанында, яғни оның эритроцитінің мембранасын 2 түрлі (А және В) агглютиногендер, ал плазмада сол агглютиногендерге сәйкестелетің 2 түрлі агглютининдер желімдейтін (α) не (β) болатынын анықтады. А- агглютиногені бар эритроциттерді плазмалық α-агглютинин жабыстырса, В- агглютиногені бар эритроциттерді β- агглютинин жабыстырады. Демек, бір адамның қанында әрі желімденетін, әрі желімдейтін аттас заттар (А - агглютиноген, α- агглютининмен, В- агглютиноген β-агглютининмен) болмайды. Белгілі 4 заттан (А, В және α, β ) тек 4 комплекс құруға болады. Осы ойға келіп адам қанын 4 топқа бөлді. Халықаралық келісім бойынша қан тобы белгілерінде оның агглютиноген қан тобы көрсетіледі.
Оαβ (I); Аβ ( I I ); Вα ( I I I ); АВо ( I V ).
Адам қанын 4 топқа бөлініп қай тобын қай топқа құюға болатынын анықтап берді. Құйған кезде аттас агглютиноген агглютининмен кездессе (А мен α, В мен β ), алдымен құйылған қанның( қан беретін адам –донордің) эритроциттері жабысады. Донордың аздап эритроциттері реципиент (қан қабылдайтын адам ) плазмасы көптеген агглютининдермен кездеседі.
Сондықтан қанның құю тобын анықтау үшін донор эритроцитінде агглютиноген, реципиент плазмасында агглютинин бар – жоқтығын ескеріп, агглютинация болатынын плюс ( +) немесе болмайтынын минус (-) белгісімен белгілеп тіркеуге болады.
Осы 4 топтағы қан '''АВО''' жүйесіндегі топтар деп аталады ( мұны АВ ноль деп оқу керек), бұлардың ішінде әсіресе қаны I топқа жататын адамдар көп (46% ), II топтағылар сәл аз ( 42% ), ең азы III топтағылар (9% ), IV топтағылар (3% ).
'''Бірінші топ'' - қаны бұл топқа жататын адамдар ырымшылдыққа қарсы, жігерлі, табанды, әзіл –сықаққа бейім, өмірдегі құбылыстарға көзін ашып қарайтын, айқындықты ұнататын болып келеді.
'''Екінші топ''' - сезімтал, сәл нәрседен көңлң қалғыш, сырттай қарағанда ұстамды әрі байсалды болып көрінгенімен, жүйкесі жұқалау. Өзіне-өзі талап қойғыш, өз іс-әрекеттерін мұқият бақылап отырады.
'''Үшінші топ''' - секемшіл, өзін қоршаған ортаға сезікпен қарайды, сары уайымға жиі салынады. Бірақ сабасына тез түсіп, болған жәйтті тез есінен шығарады.
'''Төртінші топ''' - көздеген мақсатына жетуге жан- тәнін аямайды, басқа адамдарды өз мақсатына пайдалануға шебер, махаббат мәселесінде шыдамсыз әрі табансыз
{{Uncategorized}}
7hfoenoczemhiha9kda9xh47u3z74z1
Қатысушы талқылауы:Nurkhan
3
192593
3592126
3274843
2026-04-26T10:03:17Z
TalgatSnow
143530
/* АмерикаНДық */ жаңа бөлім
3592126
wikitext
text/x-wiki
{{Мұрағат|қаңтар 2015 — 2016 қаңтар}}
{{астынан}}
== Машиналық аударма ==
Ассалаумағалейкум! Сіз ұзақ уақыттардан бері Оскар марапаттары бойынша көптеген мақалаларды Орысша Уикипедиядан аударып енгізіп жатырсыз. Бірақ, орысшадан тікелей аудару арқылы, мақаланың сәнін кетіргеніңізді байқамай қалдыңыз-ау, сірә! Фильм атауларын орысша атауымен сілтеп, санаттарды орысша қойып, арасында орысша сөздерді толық аудармай кеттіңіз. Осы олқылыықты жоюыңызды сұраймын. Басқа жағдайда, сіз секілді белсенді қатысушының өзіне амалсыздан шара қолдануға мәжбүр боламын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 15:41, 2016 ж. қаңтардың 3 (ALMT)]]
:Уағалейкум ассалам! Мен фильмдердің атауын қазақшаға аударуға тырысқанмын, бірақ фильмдердің тек орыс тіліне аударылғандықтан олардың атауын қазақ тіліне аударуға болмайды деген ескерту алдым. Ендігі кезекте мен фильмдерден сілтемелерді алып тастармын бірақ олардың қазақ тіліне аудару туралы екі ойлымын.[[Қатысушы:Nurkhan|Nurkhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 23:44, 2016 ж. қаңтардың 3 (ALMT)
::Онда не фильмнің атауын шынайы (оригинал) тілінде жазыңыз және {{tl|Аударылмаған2}} үлгісін қолдануыңызға болады. --<font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылау)</font></span>]] 00:11, 2016 ж. қаңтардың 4 (ALMT)
== Таңдаулы мақалаға дауыс беріңіз ==
[[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Ислам мемлекеті|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
02:20, 2016 ж. қаңтардың 6 (ALMT)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2387997 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Админ сайлау ==
[[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
12:32, 2016 ж. қаңтардың 13 (ALMT)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2387997 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Барбара Мак-Клинток ==
[[Барбара Мак-Клинток]] мақаласын аяғына дейін аударуыңызды өтінемін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:42, 2016 ж. қаңтардың 14 (ALMT)
== Талқылау стилі ==
{| width="100%" cellpadding="0" cellspacing="0" style="background:none; border: 1px solid #1188AA;"
! style="background:#E0E8FF" |[[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Админлерді уақытқа сайласа|Мына талқылауға]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын:
|-
|<div style="height:100px; overflow:auto; padding:3px; background:white; text-align:left;">
{{#lsth:Уикипедия:Форум/Техникалық#Талқылау стилі|Талқылау стилі}} </div>
<center>{{Clickable button 2|Талқылауға араласу|url={{fullurl:Уикипедия:Форум/Техникалық|action=edit§ion=9}}|class=mw-ui-progressive}}</center><br />
|}
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
14:09, 2016 ж. қаңтардың 15 (ALMT)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2387997 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Мақалаларды аяғына дейін аудару ==
Сізден сұрайтыным мақаланы аяғына дейін аударыңызшы және үлгі жасай алмасаңыз жасамай-ақ қойыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:53, 2016 ж. қаңтардың 15 (ALMT)
:бір нәрсені қайтала бермеңіз, кеше ғана айтып едіңіз, ұғып отырмын бәрін. Мәселе мұнда санның жоқтығында болып тұр, сан көбейсе, біраздан соң сапаға айналады, ең қиын нәрсе бір істі бастау, қалғаны бола жатады [[Қатысушы:Nurkhan|Nurkhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 23:23, 2016 ж. қаңтардың 15 (ALMT)
::Ең бірінші сан деп сіздерге кім үйретіп жүр, ең бірінші сан емес, сапа! --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 08:01, 2016 ж. қаңтардың 16 (ALMT)
== үлгі және санат ==
Үлгіні толық толтырыңыз, туған күнін. Санат жасағанда '''Мюнхен техникалық университеті түлектері''' деп жазыңыз, '''нің''' керек емес --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:13, 2016 ж. ақпанның 1 (ALMT)
* және ''АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері'' жасамаңыз ондай бар: '''АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері'''--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:17, 2016 ж. ақпанның 1 (ALMT)
== Мақала жазудағы қателіктер ==
Уикипедияға мақала қосып жатқандығыңыз үшін алғыс білідіреміз! Алайда мақала бастауда шалалық танытпаңыз. Мақаланы [[Уикипедия:Интеруики|интеруики]] қосу (қалай жасау керектігі [[Уикипедия:Интеруики|МЫНДА]] жазылған) арқылы басқа уикилердегі мақалалармен байланыстыру қажет. Мақаланы қып-қызыл қылудың қажеті жоқ деп ойлаймын. Маңызды мақалаларды ғана көрсетсеңіз жетіп артылады. Жоқ үлгіні бастамас бұрын сілтемесін қалдырмаңыз, себебі мақаланың шырқын бұзады. Орыс уикиінде бар мақалалар мен үлгілер 100% бізде бар дегенді білдірмейді.--<font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылау)</font></span>]] 12:20, 2016 ж. ақпанның 5 (ALMT)
== Бітікші құқынан айыру ==
[[Уикипедия:Бітікші құқынан айыру|Мұндағы]] талқылауға қатысуыңызды сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
17:42, 2016 ж. ақпанның 7 (ALMT)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2402657 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Интеруики ==
Жаңа мақалаларыңызға интеруики қоюды әдетке айналдырыңыз. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 15:21, 2016 ж. ақпанның 16 (ALMT)
== АҚШ туы ==
Неге қайта-қайта жоюға ұсынады бересіз? Екінші мақала жойылған болатын өткенде. Шамадан тыс контент болса, артығын тазалаңыз. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 10:28, 2016 ж. ақпанның 22 (ALMT)
:[[Америка Құрама Штаттары]] бетінде ту қызыл түспен тұр. Ел іздесе бірінші беттен іздейді емес пе?[[Қатысушы:Nurkhan|Nurkhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 10:58, 2016 ж. ақпанның 23 (ALMT)
== Патрулирование ==
[[Уикипедия:Форум/Техникалық#Патрулирование / Reviewing|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
19:34, 2016 ж. наурыздың 7 (ALMT)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2414615 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Flow жұмыс легіне қосу ==
{| width="100%" cellpadding="0" cellspacing="0" style="background:none; border: 1px solid #1188AA;"
! style="background:#E0E8FF" |[[Уикипедия талқылауы:Талқылау легі|Мына талқылауға]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын:
|-
|<div style="height:200px; overflow:auto; padding:3px; background:white; text-align:left;">
{{#lsth:Уикипедия талқылауы:Талқылау_легі#Flow жұмыс легіне қосу|Flow жұмыс легіне қосу}} </div>
<center>{{Clickable button 2|Талқылауға араласу|url={{fullurl:Уикипедия талқылауы:Талқылау легі|action=edit§ion=1}}|class=mw-ui-progressive}}</center><br />
|}
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
21:28, 2016 ж. наурыздың 16 (ALMT)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2414759 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Жаңа бітікші сайлауына назар аудару ==
Ассалаумағалейкум! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Бітікшілерді сайлау]] бетіне назар аударып, сайлауға өз көзқарасыңызды білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 03:06, 2016 ж. наурыздың 22 (ALMT)]]
== Бірнеше админні бірден құқығынан айыру ==
[[Уикипедия:Админ құқығынан айыру|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймыз.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
16:08, 2016 ж. наурыздың 31 (ALMT)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2414759 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Уикипедия еңбеккеріне ==
{| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:Badge active.gif|left|80px]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''[[Уикипедия:Марапаттама/Қазақша Уикипедия еңбеккері|Уикипедия еңбеккері]]'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | '''Құрметті [[Қатысушы:Nurkhan|Nurkhan]]''' — Қазақ Уикипедиясы жобасында Оскар киножүлдесі тақырыбындағы мақалалар циклы, Нобель сыйлығы және оның иегерлері туралы, Turkvizyon ән байқауы 2015, спорт және т.б. тақырыптағы көптеген мақалаларды, үлгілерді енгізген еңбегіңіз үшін! Ісіңізге сәттілік тілеймін! -- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>Fани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 01:56, 2016 ж. сәуірдің 3 (ALMT)
|}
== Ғалымдар жайлы ==
Нұрхан мырза Нобель сыйлығының иегерлері жайлы жазып жатқаңызға көп рахмет) Бірақ біршама қателіктерге бой алдырып жатырсыз:
* бізде '''ударение жоқ'''
* үлгілерді толық толтырыңыз (туған күні мен жерлерін, ''туған күні'' деп жазылады-'''туылған дұрыс емес''')
* кейбір жерлерде орысша сөздер жүр
* бізде шетел кісі есімдерінің жазылуын көбіне орысшаға еліктейміз, яғни '''Гарри Поттер''' ''Харри Поттер емес'', соны ескеріңіз
* ''викитека библиоинформация'' деген жоқ үлгілерді алып тастаңыз
* интеруики жасап жүріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:26, 2016 ж. сәуірдің 29 (+06)
: Айтқан кемшіліктеріңізге рахмет, дегенмен кішігірім қателерді админлерге қалдырдым:<br>
— ударениелерді алып тастап жүргеніңізге рахмет!<br>
— туған күні, жері деп өзгерттім<br>
— орысша сөздер қалып қойса, оны барынша жібермеуге тырысамын,бірақ арасында кетіп жатады, қалғанын админлерге қалдырдым. Дегенмен орыс тілі де ағылшынша жазылуға келе жатыр мысалы: [[Дәрігер Ватсон]] — [[Эмма Уотсон]]<br>
— шетел кісі есімдерін орысша уикимен сәйкестендірілген, дегенмен біздің тілімізде жіңішкелік, жуандық белгілерін, йо сияқты таңбаларды барынша жібермеу керек<br>
— жаңа үлгілерді шетінен қосып келемін<br>
— интеруики жасап жүремін.<br>[[Қатысушы:Nurkhan|Нұрхан]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 08:57, 2016 ж. сәуірдің 30 (+06)
:: ''дегенмен кішігірім қателерді админлерге қалдырдым'' қанша дегенмін тәжірибеңіз бар қатысушысыз, қателерді қалдырмаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:28, 2016 ж. мамырдың 1 (+06)
== Түсінбеймін сізді! ==
Неге айтылған кеңестерге құлақ асып тыңдамайсыз, үлгіні толық толтырып, интеруики жасауды ұмытпауыңызды өтінсем де баяғы жартас сол жартас! Өзіңіз біліңіз, артыңызыдан ит ұқсап тексеруден жалығып кеттім --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:51, 2016 ж. мамырдың 1 (+06)
== [[Аристотель]] - жақсы мақалаға үміткер ==
[[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Аристотель|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
23:36, 2016 ж. мамырдың 1 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2414759 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Толық аударыңыз ==
Мақаланы аяғына дейін толық аударыңыз және туған мен қайтыс болған жылдарын толтырыңыз! Қанша рет айттым --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:18, 2016 ж. мамырдың 5 (+06)
* Егер қайталанатын болса 1 аптаға бұғатталасыз, соңғы ескертуім --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:30, 2016 ж. мамырдың 5 (+06)
:Ескертудің қажеті жоқ, бір жылға бұғаттаңыз.# {{Қарсы емеспін}}[[Қатысушы:Nurkhan|Нұрхан]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 09:05, 2016 ж. мамырдың 8 (+06)
::Ескертуді дұрыс қабылдай алмасаң, кемшілігіңді мойындағың келмесе сені бір жылға емес мәңгіліке бұғаттау керек. Өзіңше қазақша Уикипедияға үлес қосып жүрмін ғой деп жүрмісің, керісінше қазақша уикипедияны басқа тілдің сөздерімен былғап жүрсің. Барлық үлесіңді жоямын. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:10, 2016 ж. мамырдың 9 (+06)
:::[[Қатысушы:Arystanbek]], [[Уикипедия:Сыпайылық|әдептілік]] танытуды талап етемін. Бұл Уикипедиядағы маңызды қағидалардың бірі. Әкіміші бірінші болып өрескел, агрессияшыл тілдесу стилін қолданбау керек екеніне үлгі болу керек.-- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>Fани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 10:56, 2016 ж. мамырдың 10 (+06)
* Қазақ десе өз намысына келеді.... Мен сізбен әдейі санасып мақала жазбаңыз деп жатқандай болдым ғой, <s>'''бұғаттаңыз бір жылға деп базардағы әйелдер ұқсап долданып шығады екенсіз'''</s>. Немқұрайлы қарасам сіздің жазған мақалаңызды түзетпес едім (өңдеу тарихына қараңыз). Сізге дұрыс жолын айтып жатса, тыңдаймайсыз. Осы сіз тырнақ астынан кір іздеп тұрасыз дедің өткенде. Осындайдың кесірінен біздің уикипедия сапасы жағынан ең нашар қатарындамыз. Бір-бірімізді тыңдамай мен не қалаймын соны істеймін принциппен жүр бәрі, мен айтқан қателерді ескеріп түзетуіңізді және жаңа мақалаларда сол қателіктерін болмауын сұраймын. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:17, 2016 ж. мамырдың 10 (+06)
:Сіздің қазақ уикипедия үшін сіңірген еңбегіңіздің өлшеусіз екенін білемін және құрметтеймін. Дегенмен бұл сізге басқаларға сөз тигізуге ешқандай құқық бермейді. Сыпайылық танытуызды талап етемін, бұл жерде ауызекі тілдегі теңеулеріңізді қолданып, ойыңызға келгенін жазып, мені балағаттай алмайсыз. Егер менің жазғандарымнан өзіңіздің цензураңызға сыймайтын жәйттер көріп жатсаңыз біржола бұғаттаңыз, біржола өшіріңіз, біржола жойыңыз. Бірақ мұнда келіп алып, өзіңіздің теңеулеріңізді қолданып сөз тигізбеңіз. Сіз жәй ғана админсіз![[Қатысушы:Nurkhan|Нұрхан]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 16:34, 2016 ж. мамырдың 12 (+06)
::Мен жай ғана админмін, міндетім қате мақалаларды жойып шамам келгенше түзетіп отыру. Қателіктер болса дұрыс жолын айту. Теңеу сөздерім артық кеткен шығар, кешірім сұраймын. Десек те айтқан қателіктерді түзетсеңіз болды. Маған да кезінде айтпағанды айтқан кейбір қатысушылар --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:52, 2016 ж. мамырдың 12 (+06)
Нұрханның тікелей аударма жасайтындығын білеміз. Бірақ, оның да құнды қатысушы екендігін ескерейік. Біртіндеп жолға қойылар барлығы. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 10:24, 2016 ж. мамырдың 13 (+06)]]
:Бұндай кемшілігін айтса кемшілігін түзетудің орынына өзіңе ақыл айтып қатысушының админлігін сылтаулартып тиісетіндерге бұғаттап үлесін жаппай жойғаннан басқа шара жоқ. Бұндайлар өте көп. Админ болмасам да бұл сөздерді айтар едім. Админ болсам да сапалы уикиге админ болығым келеді мынандай қоқысқа айналған уикиге емес. Қоқысты тазартайық десе тағы қарсы. Біз жанталасып қателерді жоюмен айналысамыз, бұлар келеді де орысша айтқанда бардакқай айналдырады. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:37, 2016 ж. мамырдың 13 (+06)
::Қоқысқа айналған жерге әдептіліктің не керегі бар деп ойлаймын. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:43, 2016 ж. мамырдың 13 (+06)
::
== Ұлыбританияның шығуы ==
Неге дəл сондай жаңа мақала бастағансыз? Бірінші мақаланы дамыта бермейсіз бе? --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 15:58, 2016 ж. маусымның 27 (+06)
== Таңдаулы мақалаға үміткер ==
[[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
16:18, 2016 ж. шілденің 11 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2414759 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Басты бет дизайны ==
[[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Басты бет дизайн|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
23:13, 2016 ж. тамыздың 16 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2461540 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Талқылауға араласу ==
[[Topic:Ta49i1szcolrht7g|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
14:26, 2016 ж. тамыздың 22 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2461540 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Бітікші сайлауы ==
[[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау#Arystanbek|Жаңа бітікші сайлауына]] өз дауысыңызды беруіңізді сұраймын:
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
16:52, 2016 ж. тамыздың 28 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2473818 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Суперкарлар ==
Жай, рахметімді айтайын деп. :) Жарайсың, жақсы бастама. Суперкарлар туралы мақалалар керек бізге. Аздаған грамматикалық, стилистикалық қателер асықпай түзеледі деп сенем алға қарай. {{like|username=Batyrbek.kz}} --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 10:48, 2016 ж. қыркүйектің 2 (+06)
:Кіріп қалғанда кім тағы ескерту айтпақ екен деп еріксіз басып қалсам, рахметін айтыпты :) [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] сізге де рахмет. Жұмыс арасында қалт еткенде испаншадан аударған соң біршама келмей қалған тұстары бар, уақыт емші. [[Қатысушы:Nurkhan|Нұрхан]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 14:59, 2016 ж. қыркүйектің 2 (+06)
== Аударманы түзеу ==
[[Uber#Атауы]] мына бөлімінің аудармасы түсініксіз, дұрыстап аударып жіберсең. Соңғы кезде керемет мақалалар аударатын бопсың ғой [[File:SMirC-thumbsup.svg|20px]] --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 20:29, 2016 ж. қыркүйектің 28 (+06)
== Ұсыныс ==
{| width="100%" cellpadding="0" cellspacing="0" style="background:none; border: 1px solid #1188AA;"
! style="background:#E0E8FF" |Дауыс берулеріңізді және өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын:
|-
|<div style="height:200px; overflow:auto; padding:3px; background:white; text-align:left;">
{{#lsth:Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#NewUserMessage|NewUserMessage}} </div>
|}
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
12:45, 2016 ж. қазанның 31 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2480777 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Админ және админстратор ==
[[Topic:Tfrvqqgcmq9msgn5|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
00:01, 2016 ж. қарашаның 22 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2496703 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Илон Маск ==
[[Илон Маск]] деген мақалада мүлдм жарамсыз үлгі жасапсыз: Тұлға деген үлгіні қойсаңыз дұрыс болар еді (жаңағы үлгі сымақтыны алып тастаймын) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:23, 2016 ж. желтоқсанның 5 (+06)
== Мақала жазу ==
Мақалаға тиісінше санаттарды қоюды ұмытпаңыз, артынан қойып шаршап кеттім. Сосын кітап деген қазақша үлгі бар соны қойып шығу керек, әйтпесе үлгі қатесі деген шығып тұр --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:56, 2016 ж. желтоқсанның 20 (+06)
== Таңдаулы мақала ==
[[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Админлерді уақытқа сайласа|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
17:57, 2017 ж. қаңтардың 5 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2496703 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Таңдаулы мақалаға жаңа үміткер ==
[[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Корея Республикасы|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
17:59, 2017 ж. қаңтардың 5 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2496703 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Майк Пенс ==
Майк Пенс аяңына дейін аударсаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:24, 2017 ж. қаңтардың 22 (+06)
== Үлгі пайдалану ==
Нұрхан мырза былай қарағанда тәжірибелі қатысушысыз, бірақ та жазған мақаларыңызды көрсем не толық аудармайсыз не бар үлгіні пайдаланбайсыз немесе толық толтырмайсыз. Ричард Бланделл және Словак тілі мақаласын толық аяқтасаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:46, 2017 ж. ақпанның 22 (+06)
== Request ==
Hello.
Could you create the article [[:ru:Азербайджанская народная музыка]]/[[:en:Azerbaijani folk music]] in Kazakh Wikipedia?
Thank you?
[[Арнайы:Үлесі/31.200.10.31|31.200.10.31]] 05:18, 2017 ж. ақпанның 24 (+06)
== санды жазу керек ==
Туған күнге/өлгенге ''санды жазу керек'' қой: '''11.11.1912''' --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:18, 2017 ж. шілденің 16 (+06)
== Үлгіні ==
Неге дайын дұрыс үлгіні пайдалаңбайсыз??? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:06, 2017 ж. тамыздың 29 (+06)
== Байланыс ==
Қайырлы күн! Қалың қалай? Нұрхан, сенімен қалай байланысқа шығуға болады? Телефон нөмерін немесе поштаң болса.[[Қатысушы:AlibekKS|AlibekKS]] ([[Қатысушы талқылауы:AlibekKS|талқылауы]]) 10:47, 2017 ж. қыркүйектің 6 (+06)
== Лемельсон жүлдесі ==
Нұрхан мырза Лемельсон жүлдесі мақаласындағы ''Ең танымал лауреаттары'' бөліміндегі кісі есімдерін дұрыстап шықсаңыз дұрыс болар еді: '''Есімі, Тегі,''' үтірсіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:53, 2017 ж. қыркүйектің 11 (+06)
== Болыс ==
Өзініздің ата-бабаларыныз мекендеген болыстар туралы мақала жаза аласыз ба? Мысалы манадай: [[Ақшатау болысы]]--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]]) 22:53, 2017 ж. қыркүйектің 15 (+06)
== Фейсбукте, уикипедияны жандандырсақ қайтеді, тақырыпты қажет деп таппасаңыз алып тастарсыз, Кешіріңіз . ==
--[[Қатысушы:Mira03|Mira03]] ([[Қатысушы талқылауы:Mira03|талқылауы]]) 10:42, 2017 ж. желтоқсанның 12 (+06) Фейсбукте, уикипедияны жандандырсақ қайтеді, тақырыпты қажет деп таппасаңыз алып тастарсыз, Кешіріңіз .
== Азиада ойындары ==
Азиада ойындары мақаласында кісі есімдері сол баяғыдай қате жазылып жатыр сонып өзіңіз аяғына дейін жеткізіп түзетіп шықсаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:03, 2017 ж. желтоқсанның 17 (+06)
* Сосын жаңа мақала бастағанда орысша сөздер қалып жатыр және де сыртқы сілтемелер аударылмай әрі Ресейден басқа БАҚ жоқ ұқсап солардың қайнаркөздері көрсетілген. Өзіміздің не ағылшын тілді сайттарға сілтемелер жасауыңызды сұраймын. Тура орыс мақаласының қазақша клонын жасамай --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:09, 2017 ж. желтоқсанның 17 (+06)
:Осы біз біреуді кінәлауға келгенде сотпыз, өзімізге келгенде қорғаушымыз. Менің соңғы түскен мақалам [[Сандық радио]] қазақ тілді БАҚ-та бір жерде айтылған жоқ. Қазақ тілінің терминдер тізімінде мұндай атау кездеспейді. Азиадаға келер болсақ, мұндай есімдер қазақ тілінде мүлдем жоқ, сондықтан біздің тілімізге ең жақыны алынады. Егер қазақ тілінде сілтемелер кездестіріп жатсаңыз, қолғабыс қылғанның еш әбестігі жоқ деп ойлаймын.[[Қатысушы:Nurkhan|Nureke]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 12:07, 2017 ж. желтоқсанның 17 (+06)
::Кісі есімі біздің уикипедияда жоқ деп жатқан жоқпын, жазылуы дұрыс емес яғни үтір арқылы мысалы: ''Джоли, Анджелина'' деген сияқты болып тұр, соны айтып отырмын. Сыртқы сілтемелерде бізде жоқ екен деп бәрін Ресейдікін алмай аралас болсын (мейлінше ағылшын тілінде) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:58, 2017 ж. желтоқсанның 18 (+06)
== Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes.
<big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=as&edc=5&prjedc=as5 Take the survey now!]'''</big>
You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list.
Thank you!
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 00:19, 2018 ж. наурыздың 30 (+06)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/as5&oldid=17881330 тізімін пайдаланып User:WMF Surveys@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=as&edc=5&prjedc=as5 Take the survey now.]'''
If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone.
If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks!
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 07:17, 2018 ж. сәуірдің 13 (+06)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/as5&oldid=17881330 тізімін пайдаланып User:WMF Surveys@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ’O sole mio ==
’O sole mio мақаласындағы дереккөздерді дұрыстап шықсаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 11:36, 2018 ж. сәуірдің 13 (+06)
== Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey ==
<div class="mw-parser-output">
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=as&edc=5&prjedc=as5 Take the survey now.]'''
'''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]].
</div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 06:26, 2018 ж. сәуірдің 20 (+06)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/as5&oldid=17881330 тізімін пайдаланып User:WMF Surveys@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Маргарет ханшайым (Сноуден графинясы) ==
Аталған мақалада үлгіні біршама дұрыс толтырмапсыз (туған жылы мен қайтыс болуы, кезінде жазыппын осы туралы, бірақ дәстүр бойынша дұрыс емес сол), жарайды оны түзеттім. Енді өзіңіз басқа лауазымдары бар екен, соларды ақыры мақаланы бастапсыз, оны ұмытпаңыз толтыруды --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:55, 2020 ж. мамырдың 4 (+06)
:Үлгіде нақты көрсетілмеген соң (қалай білесің оны) қалай толтырылу дәстүрін сақтамадым. Жарайды сіздікі дұрыс делік. Енді келіп лауазымдарын көрсету үшін мына үлгіден келіп шатасады, біркелкілік сақталмаған. Титул деп берген, ал басқа тілде лауазым деп келген, бұл үлгі барлық мем.қайраткерлер үшін болғандықтан ортақ түсінік болғаны дұрыс емес пе?! Үлгіні басқа тілден аударғанда бірден шыға қоймайды. Бұл жағынан енді үлгінің өзі үлгі болмай тұр.[[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|Nurkhan]]</big></sup> 12:22, 2020 ж. мамырдың 5 (+06)
::Енді дұрыс болды. Кезінде солай аударылып кеткен екен, жалпы II Елизавета, Нұрсұлтан Назарбаев мақаласында осы үлгі пайдаланған, содан қарасаңыз болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:53, 2020 ж. мамырдың 5 (+06)
== Еуропа кеңесінің парламенттік ассамблеясы ==
Мақаладағы үлгіні толық толтыруыңызды өтінемін) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:09, 2020 ж. мамырдың 9 (+06)
== Аудару ==
Дереккөздердің бәрі сізде орысша, оны да қазақша аудару керек қой. Франция аймақтарында бүткіл сайт французша, бірақ тақырыптарын орыс уики өз тілдерін аударған. Бізде солай болу керек. Түзетіп шығу керек
* Бәле болды деп жатқан шығарсыз, бірақ та өзіңіз бастаған нәрсені толық қазақша сапалы болған дұрыс емес пе? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:07, 2020 ж. мамырдың 16 (+06)
== Қазақстан ауданы ==
{{tl|Қазақстан ауданы}} деген үлгі бар --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:48, 2020 ж. мамырдың 17 (+06)
:Білемін
== Аудару ==
Сіздің орыс тілінен аударған мақалаларыңыз 100 пайыз соның көшірмесі пайда болып жатыр. Кішкене өзгертіп, дереккөздерін қазақшаландыру керек еді. Тіпті '''см также''' дәлме-дәл қайталап, біздікінде тіпті сілтенбегенде. Сосын аударудыңы кесірінен үтір, нүкте, сөздер арасында үлкен интервал қалып жатыр '''.''' ''осы сияқты''. Сосын санаттарды бірден қойсаңызшы. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:56, 2020 ж. мамырдың 20 (+06)
== Марафон ==
{{Уикипедия:Хабарлама тарату/Түркі марафоны 2020}}
16:57, 2020 ж. маусымның 2 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Дереккөздер ==
Оның алдында айтып едім, дереккөздер орыс тілінен алынғандықтан кейбіреулері бізге мүлде келмейді деп. Мысалы айтылуы мен ударение дәл орыс тілінде қалай жазылу керектігі туралы кітап бізге қаншалықты қатысы бар? Айтсам өкпелейсіз, дереккөз деген болу керек қой (көзбояушылық жасап, өкінішті) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:59, 2020 ж. тамыздың 10 (+06)
== Таңдаулы мақалаға үміткер ==
{{WAM
|header = [[АИВ/ЖИТС]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Red Ribbon.svg|150px|link=АИВ/ЖИТС]]</div>
|subheader = Таңдаулы мақалаға жаңа үміткер ұсынылып, соған [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/АИВ/ЖИТС|дауыс беру жүргізіліп жатқанын]] хабарлаймыз!
<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;">
|body = Ұсынушы пікірі: Мақаланы ағылшын уикиінен аударып шықтым, сондай-ақ жаңа мәліметтер мен Қазақстандағы жағдайды қостым. АИВ пен ЖИТСті жеке қарастырмай бір мақалада жазған дұрыс деп шештім, әйтпесе көбі екеуін жеке дерт деп ойлап жатады. Сонымен қатар елімізде АИВ/ЖИТС жайлы ақпараттандыру жеткілікті деңгейде жүргізілмейді, сол себепті тіпті үлкен кісілер де аталған дерт жайлы бейхабар. Ал Уикипедияның басты беті көп қаралатын беттердің бірі (соңғы 20 күнде басты бетті 25 мың адам қараған екен), сондықтан басты бетте тұрса, көбі кіріп, оқып, таныса ма деген үміт бар. Мақала таңдаулы мақала критерийлеріне сай деп санаймын, ақпарат жаңартылып отырады.
|footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 11:38, 2020 ж. тамыздың 20 (+06)
}}
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Светлана Александровна Алексиевич ==
Аталған мақаланың дереккөздерін түзететіп жіберсеңіз, ''cite web'' үлгісі қате көрсетіп тұр. ПС: менімен санаспай қанша дегенмен ортақ уикипедия ғой, осы және жоғарыда айтылған кемшіліктерді түзетіп жіберерсіз және келесі уақытта солай жасайтыңызға үміттенемін) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 11:17, 2020 ж. тамыздың 28 (+06)
== Жақсы мақала таңдау ==
[[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер|Жақсы мақала таңдалып жатқанын хабарлаймыз!]]. Ұсынылған 3 үміткер мақаланың біріне өз даусыңызды бере аласыз.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
19:16, 2020 ж. тамыздың 29 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== We sent you an e-mail ==
Hello {{PAGENAME}},
Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org.
You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 00:52, 2020 ж. қыркүйектің 26 (+06)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 тізімін пайдаланып User:Samuel (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Жаңа мақала аудару ==
Жаңа мақаланы аударғанда санаттар дубликат болып жатыр, егер үлгіні толық әрі дұрыс толтырсаңыз: туған және өлген күндері, жылдары, жерлері автоматты түрде қойылады. Соны ескере жүрсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 12:13, 2020 ж. қазанның 22 (+06)
:Маған жазған жауабыңызды оқымаған сияқтысыз ғой деймін, қайтадан жаңа мақалада соны қайталапсыз. Әкімшілерге аудару функциясын алып тастауды өтінемін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:14, 2020 ж. қазанның 25 (+06)
== Талқылау ==
[[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Таңдаулы мақала/жақсы мақала|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
17:35, 2020 ж. қазанның 25 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Таңдаулы/Жақсы мақала статусынан айыру жайында ==
[[Уикипедия:Форум/Администраторлар форумы#Таңдаулы мақала/жақсы мақала|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
17:39, 2020 ж. қазанның 25 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Үлгі:Wrap ==
'''Үлгі:Wrap''' үлгісін қазақша аударып, интерукиін қойып шықсаңыз. Өтініш жалынатын болдық қой. Алдындағы ескертулерге ақыры құлақ аспадыңыз: сіз үлгілер арқылы қойылатын санаттарды қайта-қайта дубликат жасап жатсыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 11:52, 2020 ж. қазанның 27 (+06)
== Түрлендіргіш/Converter ==
{{Уикипедия:Хабарлама тарату/Түрлендіргіш/Converter}}
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Марафон ==
{{WAM
|header = [[meta:m:Turkic_Marathon_2021|Түркі марафоны 2021]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikimedians of Turkic Languages User Group Logo.svg|150px|link=meta:Түркі тілді Уикимедиа конференциясы]]</div>
|subheader = Түркі марафоны 2021 — 2021 жылдың 1 - 31 шілде аралығында өтетін контент дамытуға бағытталған халықаралық жоба.
<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;">
|body =
Жоба мақсаты — түркі тілдерінде сөйлейтін елдер және олардың мәдениеті туралы мақалалар жазып, түркі тілдерінде сөйлейтін уикипедияшылар арасындағы ынтымақтастықты нығайту. Әділқазылар алқасының бағалауынан кейін көрсетілген мерзім аралығында ең көп ұпай жинаған қатысушылар марапатталатын болады.
'''Марапаттар'''
* 1 орын: Meloman дүкендер желісінен 75 АҚШ доллары ( ≈ 32 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері.
* 2 орын: Meloman дүкендер желісінен 60 АҚШ доллары ( ≈ 25 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері.
* 3 орын: Meloman дүкендер желісінен 50 АҚШ доллары ( ≈ 21 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері.
* 4 орын: Meloman дүкендер желісінен 40 АҚШ доллары ( ≈ 17 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері.
* 5 орын: Meloman дүкендер желісінен 25 АҚШ доллары ( ≈ 10 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері.
Қазақша Уикипедияға үлес қосқысы келетін кез келген адам жоба бетіне өтіп қатысушылар тізіміне өз атын қосса болады. Іске сәт!
<center>{{Clickable button 2|Жоба:Түркі_марафоны_2021|Жарысқа қатысу|class=mw-ui-progressive}}</center><br />
|footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
}}
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2885974 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Таңдаулы мақалаға үміткер ==
{{WAM
|header = [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Goldenwiki 2.png|100px|link=Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]]</div>
|subheader = Қарақұрдым мақаласының таңдаулы мақалаға үміткерлігі.
<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;">
|body = [[Қара құрдым]] мақаласы таңдаулы мақалаға толық лайық деп санаймын. Мұл мақалыны жазған өзім емес {{@|Alphy Haydar}} мырза жеті жылдан бері қазақша Уикипедияға үлес қосып келеді. Мақала тілі өте жаттық, әрі ғылыми стилде жазылған. Қанша жылдан бері [[Басты бет]]тегі таңдаулы мақала өзгерген жоқ. Енді өзгерттетін кез келді. Сонымен қоса осы уақытқа дейін ғылымға қатысты мақалалар таңдаулы мақала статусын көп алған жоқ. Ғылымға басымдық бере отырып осы мақаланы таңдаулы мақала деңгейіне көтерейік.
<center>{{Clickable button 2|Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым|Дауыс беру|class=mw-ui-progressive}}</center><br />
|footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
}}
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2970000 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Ричард Брэнсон мақаласын ретке келтіріңіз ==
[[Ричард Брэнсон]] мақаласын аударып бастапсыз, бірақ аударма сапасы нашар. Осындай секілді басқа да мақалаларыңыз болса дұрыстап ретке келтіруіңізді сұраймын. Өз мақалаңызды оқып көрдіңіз бе? Шала пұла , шала жансар мақалалармен қазақ Уикипедиясына ешкім кірмей қашып кетер. Одан да аз да болса, мақалаңызды мән-мағыналы қылып ретке келтіріп қойсаңыз сол дұрыс болады. Рахмет. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:11, 2022 ж. ақпанның 7 (+06)
== Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022 ==
{{WAM
|header = [[meta:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul|link=meta:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]]</div>
|subheader = Конференция 2022 жылдың 21-23 қазаны аралығында Түркияның [[Ыстанбұл]] қаласында өтеді.
<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;">
|body = Құрметті достар,
Ыстамбұл Уикидерек конференциясына стипендия алуға өтінімдер ашық екенін хабарлауға қуаныштымын. Егер сіз түркі қауымдастығының өкілі болсаңыз және түркі тілдеріндегі Уикимедиа жобаларына белсенді қатысатын болсаңыз, онда сіз стипендияға өтініш бере аласыз. Өтініштер 2022 жылдың 30 маусымы, UTC 23:59 дейін қабылданады.
Үміткерлер толық стипендияға өтініш бере алады. Толық стипендия Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы (Wikimedians of Turkic Languages User Group) ұйымдастыратын конференция кезінде жеке тұлғаның екіжақты саяхат, ортақ тұрғын үй және тамақтану құнын қамтиды.
* Түркі тіліндегі уикимедиашыларға арналған Wikidata Training туралы қосымша ақпарат алу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/53dX
* Стипендия, тіркеу және өтініш формасы туралы көбірек білу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/5FFv
Бұған қоса, Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы жобалары мен оқиғалары туралы ақпарат пен жаңалықтар алу үшін біздің пошталық тізімге (https://w.wiki/5FFw) жазылуға шақырамыз.
Барлық жақсылықты тілеймін [[User:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[User Talk:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06)
|footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
}}
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Таңдаулы мақалаға дауыс беру ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:22, 2022 ж. қазанның 20 (+06)
== Тұлға жайындағы мақала атауы ==
[https://kk.wikipedia.org/wiki/Topic:X7uac9f4bufkyp2k Мында] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
22:43, 2022 ж. қарашаның 29 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Робот аударған дүние ==
{{Машиналық аударма}}
Оны маған кішкентей бала ұқсап неге қайтадан көшіріп жатсыз? Әлде өтірік пе машиналық аударма жасап жатқан? '''Рим туғандар''' деген санатты қалай түсінуге болады екен??? Ең болмағанда мазмұнын, мақаланың құрылымын, тыныс белгілерін, санаттарын бір тексеріп шықсаңыз дұрыс болар еді. Тыныс белгілері айдалада немесе екіден қойылып жатыр''',,''', санаттар жетіспейді. Сіздің артыңыздан қолымнан келгенше түзетіп келе жатырмын. Мазмұнын тексермедім де, өзіңіз бастаған мақалаларға жауапкершілікпен қарау керек қой. Ертең оқырман оқығанда, қазуикидің сапасы нашар екен деген пікір қалыптасады. Сіз мен үшін жасап жатқан жоқсыз, өзімен-өзі қырсығып. Кезінде сізге басқа да қатысушылар осы туралы жазып еді, пысқырмадыңыз. Ынтаңыз болмаса, неге өздерін осы жұрт қиналып уикипедияны өңдейді екен. Өкінішті-ақ(--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:39, 2022 ж. желтоқсанның 28 (+06)
== АмерикаНДық ==
Сәлеметсіз бе! АмерикаНДық деу қате, дұрысы - америкаЛық. Есте сақтаңыз. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 10:44, 2023 ж. қаңтардың 17 (+06)
== 2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы ==
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Central Downtown Astana 2.jpg|right|thumb|300px|2023 Астанадағы конференция|link=meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference]]</div>
|subheader = 2023 жылғы 3-4 маусым күндері Астанада болады.<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;">
|body = Құрметті достар,
Астанада болатын Уикимедиа конференциясына стипендия алуға өтінім қабылданып жатқанын қуана хабарлаймыз. Қазақша сөйлейтін уикимедиашылар қауымдастығының өкілі болсаңыз әрі қазақ тіліндегі Уикимедиа жобаларына үлес қоссаңыз, осы конференцияға қатысу үшін стипендияға өтініш бере аласыз.
Стипендияның екі түрі болмақ: жол мен қонақ үйге кететін шығынды толық қамтитыны және тек жолды қамтитын жартылай стипендия.
* Конференция жайлы толығырақ білу үшін және стипендияға өтініш беру үшін мына парақшаны оқып көріңіз: [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|Қазақ Уикимедиа конференциясы 2023]]
* Конференцияда қандай тақырып қозғалғанын қалайтыныңызды айтқыңыз келса, бұл шарадан не күтетініңізді жеткізгіңіз келсе, мына сауалнаманы толтырыңыз: [https://docs.google.com/forms/d/1QBS6WXkv0dChIHcwhG325Dyu2mu_Hctcev78_f9Yoec/viewform?edit_requested=true сауалнамаға сілтеме]
</div>
|footer = Ізгі ниетпен, [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]])
}}
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Мақаланы санаттау ==
{{ambox
|type = style
|image = <imagemap>
Сурет:Kpdf bookish.svg|48px
default [[Уикипедия:Санаттау|Санаттау]]
desc none
</imagemap>
|text =Сіздің [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?limit=100&title=Арнайы:Үлесі&contribs=user&target={{urlencode:{{BASEPAGENAME}}}}&namespace=0&newOnly=1 жазып жатқан мақалаларыңызда] [[Уикипедия:Санаттау|санат]] қойылмаған. Санат қою үшін мақаланың соңына '''<code><nowiki>[[Санат:Санат атауы]]</nowiki> </code>''' деп жазыңыз.<br />
Санаттауды жеңілдету үшін [[Уикипедия:Гаджеттер/HotCat|HotCat]] құралын қолданыңыз. Қараңыз: [[Уикипедия:Жиі_қойылатын_сұрақтар#Санатты қалай қоя аламын?]] {{#if:[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:54, 2023 ж. мамырдың 26 (+06)|[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:54, 2023 ж. мамырдың 26 (+06)}}
}}
== Translation request ==
Hello.
Can you translate and upload the article [[:ru:Национальная академия наук Азербайджана]] in Kazakh Wikipedia?
Yours sincerely, [[Қатысушы:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Қатысушы талқылауы:Multituberculata|талқылау]]) 11:34, 2023 ж. тамыздың 4 (+06)
:Thank you very much for the new article! [[Қатысушы:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Қатысушы талқылауы:Multituberculata|талқылау]]) 16:11, 2023 ж. тамыздың 6 (+06)
== Жаңа таңдаулы мақала ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Эрнест Хемингуэй]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 13:19, 2023 ж. тамыздың 30 (+06)
== Translation request ==
Hello.
If you are intetested and have the time, can you translate and upload the article [[:ru:Праздники и памятные дни Азербайджана]] in Kazakh Wikipedia? That is my last request for this year.
Yours sincerely, [[Қатысушы:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Қатысушы талқылауы:Multituberculata|талқылау]]) 18:57, 2023 ж. қыркүйектің 14 (+06)
== Жаңа жақсы мақала ==
Кеш жарық! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Ұсыну#Биология]] деген бетте дауысыңызды қалдырсаңыз... --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 19:31, 2023 ж. қазанның 5 (+06)
: Техникалық ақауға байланысты дауысты [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Биология|мына бетте]] қайта қалдырсаңыз... --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 18:31, 2023 ж. қазанның 26 (+06)
== Конвертерді жою ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Техникалық#Қазақ-латын-төте конвертерің толықтай жою|Мына]] жерде өте маңызды тақырып қозғалып жатыр, қауымдастық мүшесі ретінде ойыңызды қалдырып кетуге шақырамын. Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:06, 2023 ж. қазанның 29 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Бітікші сайлау ==
Жаңа бітікші сайлап жатырмыз, сол себепті [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|мына жерде]] дауыс беруіңізді сұраймыз.
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Қазақ Уикимедиа конференциясы 2024 ==
Биылғы кезекті Қазақ Уикимедия конференциясы Қазақ Уикипедиясының туған күніне орай ұйымдастырылмықшы, нақты уақыты мен орны алда белгілі болады, әзірге қауымдастық пікірін білу мақсатында, [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO1bp-Qvl5XEcv_qkVUNBF6pQrxtTHZ9nkUYT1M2f-f6IkzQ/viewform?usp=sf_link мына бір сауалнаманы] толтыруыңызды сұраймыз. [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:46, 2024 ж. қаңтардың 30 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Администраторды сайлау ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 13:44, 2024 ж. ақпанның 4 (+06)
== АмерикаНДық ==
Сәлеметсіз бе! АмерикаНДық жазу қате, дұрысы — америкаЛық. Уикипедия ашық ақпарат көзі болғандықтан, ол жасанды интеллект (ЖИ) модельдерінің аударма сапасына тікелей әсер етеді. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 15:03, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
f845cawcgcx8ub5yemxpr8z36lop6yl
Валльвиц
0
207623
3591668
1822838
2026-04-25T12:15:55Z
Сқақ Зере
179730
3591668
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Валльвиц
|шынайы атауы = Wallwitz
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=7 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=55 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Саксония-Анхальт
|кестедегі аймақ = Саксония-Анхальт
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Йерихов
|кестедегі аудан = Йерихов (аудан){{!}}Йерихов
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Ханс-Йоахим Зенс
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 5,67
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 60
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 176
|санақ жылы = 2006
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 039221
|пошта индексі = 39291
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = JL
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 15 0 86 240
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Валльвиц''' ({{lang-de|Wallwitz}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Саксония-Анхальт]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Йерихов (аудан)|Йерихов]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 176 адамды құрайды ([[31 желтоқсан]] [[2006 жыл]]). Алып жатқан жер аумағы 5,67 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''15 0 86 240''. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Йоахим Зенс.
== Дереккөздер ==
{{reflist}}
== Сыртқы сілтемелер ==
*
{{Саксония-Анхальт аудандары}}
{{Германия:Йерихов ауданы:Қалалар}}
{{SaxonyAnhalt-geo-stub}}
[[Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері]]
d77vdv5bj7sw65amag7mxlry9fosihs
3591826
3591668
2026-04-25T19:10:30Z
Kasymov
10777
[[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Legobot|Legobot]] соңғы нұсқасына қайтарды
1822838
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Валльвиц
|шынайы атауы = Wallwitz
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=7 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=55 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Саксония-Анхальт
|кестедегі аймақ = Саксония-Анхальт
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Йерихов
|кестедегі аудан = Йерихов (аудан){{!}}Йерихов
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Ханс-Йоахим Зенс
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 5,67
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 60
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 176
|санақ жылы = 2006
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 039221
|пошта индексі = 39291
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = JL
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 15 0 86 240
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Валльвиц''' ({{lang-de|Wallwitz}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Саксония-Анхальт]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Йерихов (аудан)|Йерихов]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 176 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,67 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''15 0 86 240''. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Йоахим Зенс.
== Дереккөздер ==
{{reflist}}
== Сыртқы сілтемелер ==
*
{{Саксония-Анхальт аудандары}}
{{Германия:Йерихов ауданы:Қалалар}}
{{SaxonyAnhalt-geo-stub}}
[[Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері]]
f1kt1ymvx68zm9zwqm9ef3rtb12cd9m
Шалькау
0
214544
3591885
2711580
2026-04-25T20:31:02Z
1nter pares
146705
3591885
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Шалькау
|шынайы атауы = Schalkau
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = DEU Schalkau COA.svg
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=23 |lat_sec=40
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=0 |lon_sec=31
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Зоннеберг
|кестедегі аудан = Зоннеберг (аудан){{!}}Зоннеберг
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 8 ішкі аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Райнхард Ценер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 33,58
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 400
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 3202
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036766
|пошта индексі = 96528
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SON
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 72 015
|ортаққордағы санаты = Schalkau
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Шалькау''' ({{lang-de|Schalkau}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[қала]]. [[Зоннеберг (аудан)|Зоннеберг]] ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3202 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 33,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 72 015''. Қаланың басшысы — Райнхард Ценер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Зоннеберг ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
3ur8o2m5oao90oxg90mmvaatceeml07
Шайбе-Альсбах
0
214545
3591883
2367777
2026-04-25T20:30:01Z
1nter pares
146705
3591883
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шайбе-Альсбах
|шынайы атауы = Scheibe-Alsbach
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = Wappen Scheibe-Alsbach.jpg
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=30 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=4 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Зоннеберг
|кестедегі аудан = Зоннеберг (аудан){{!}}Зоннеберг
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Петер Лойтойссер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 19,74
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 610
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 568
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036704
|пошта индексі = 98749
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SON
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 72 016
|ортаққордағы санаты = Scheibe-Alsbach
|сайты = http://www.scheibe-alsbach.de
|сайт тілі = de
}}
'''Шайбе-Альсбах''' ({{lang-de|Scheibe-Alsbach}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Зоннеберг (аудан)|Зоннеберг]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 568 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 19,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 72 016''. Муниципалитеттің басшысы — Петер Лойтойссер.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.scheibe-alsbach.de Ресми сайты]
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Зоннеберг ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
58elnrxke1bmvvgw5f4zdbahhszqqrn
Шайдиц
0
214546
3591884
1829358
2026-04-25T20:30:30Z
1nter pares
146705
3591884
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шайдиц
|шынайы атауы = Scheiditz
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=54 |lat_sec=18
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=45 |lon_sec=15
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Заале-Хольцланд
|кестедегі аудан = Заале-Хольцланд (аудан){{!}}Заале-Хольцланд
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Эдгар Димлер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 1,68
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 280
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 41
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036692
|пошта индексі = 7646
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SHK
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 74 082
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.bad-klosterlausnitz.de
|сайт тілі = de
}}
'''Шайдиц''' ({{lang-de|Scheiditz}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Заале-Хольцланд (аудан)|Заале-Хольцланд]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 41 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 1,68 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 74 082''. Муниципалитеттің басшысы — Эдгар Димлер.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.bad-klosterlausnitz.de Ресми сайты]
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Заале-Хольцланд ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
03lrd8mx8tv3p0corv1cpvnjsxrpvfg
Шернберг
0
214547
3591896
1829360
2026-04-25T20:35:19Z
1nter pares
146705
3591896
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шернберг
|шынайы атауы = Schernberg
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=19 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=46 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Кифхойзер
|кестедегі аудан = Кифхойзер (аудан){{!}}Кифхойзер
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Аннемари Фойгт
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 86,46
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 330
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 3386
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036020
|пошта индексі = 99713
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = KYF
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 65 083
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.schernberg.de/
|сайт тілі = de
}}
'''Шернберг''' ({{lang-de|Schernberg}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Кифхойзер (аудан)|Кифхойзер]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3386 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 86,46 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 65 083''. Муниципалитеттің басшысы — Аннемари Фойгт.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.schernberg.de/ Ресми сайты]
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Кифхойзер ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
pvogz9wrb19a7cpgforeqbmjxl4ue0s
Шиллингштедт
0
214548
3591902
2367709
2026-04-25T20:37:15Z
1nter pares
146705
3591902
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шиллингштедт
|шынайы атауы = Schillingstedt
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = Wappen Schillingstedt.jpg
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=13 |lat_sec=53
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=12 |lon_sec=9
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Зёммерда
|кестедегі аудан = Зёммерда (аудан){{!}}Зёммерда
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Руди Беккер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 6,46
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 146
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 240
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 03635
|пошта индексі = 99625
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SÖM
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 68 047
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.koelleda.de/
|сайт тілі = de
}}
'''Шиллингштедт''' ({{lang-de|Schillingstedt}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Зёммерда (аудан)|Зёммерда]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 240 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 6,46 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 68 047''. Муниципалитеттің басшысы — Руди Беккер.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.koelleda.de/ Ресми сайты]
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Зёммерда ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
86mmvx9sltru7wpbehngxeafa6ktj0o
Шкёлен
0
214550
3591903
3137516
2026-04-25T20:37:41Z
1nter pares
146705
3591903
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Шкёлен
|шынайы атауы = Schkölen
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = Wappen Schkölen.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=2 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=49 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Заале-Хольцланд
|кестедегі аудан = Заале-Хольцланд (аудан){{!}}Заале-Хольцланд
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 15 ішкі аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Херберт Бернхардт
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 53,3
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 210
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 2684
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036694
|пошта индексі = 7619
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SHK
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 74 116
|ортаққордағы санаты = Schkölen
|сайты = http://www.schkoelen.de
|сайт тілі = de
}}
'''Шкёлен''' ({{lang-de|Schkölen}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[қала]]. [[Заале-Хольцланд (аудан)|Заале-Хольцланд]] ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2684 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 53,3 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 74 116''. Қаланың басшысы — Херберт Бернхардт.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 15 қалалық ауданға бөлінеді.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.schkoelen.de Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228231533/http://www.schkoelen.de/ |date=2008-02-28 }}
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Заале-Хольцланд ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
n3b6qe1r6a1ixxfnk4ixslxi7c0quf4
Шлайд (Рён)
0
214553
3591904
1829010
2026-04-25T20:38:03Z
1nter pares
146705
3591904
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шлайд (Рён)
|шынайы атауы = Schleid (Rhön)
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=42 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=58 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Вартбург
|кестедегі аудан = Вартбург (аудан){{!}}Вартбург
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 4 ішкі аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Уве Роте
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 30,39
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 300
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1064
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036967
|пошта индексі = 36419
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = WAK
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 63 068
|ортаққордағы санаты = Schleid (Rhön)
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Шлайд (Рён)''' ({{lang-de|Schleid (Rhön)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Вартбург (аудан)|Вартбург]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1064 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 30,39 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 63 068''. Муниципалитеттің басшысы — Уве Роте.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Вартбург ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
55vkqcu50euz83bdaeik7ma42etsa1e
Швабхаузен
0
214570
3591886
3528864
2026-04-25T20:31:31Z
1nter pares
146705
3591886
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Швабхаузен
|шынайы атауы = Schwabhausen
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = DEU Schwabhausen (Gotha) COA.svg
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=53 |lat_sec=18
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=43 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Гота
|кестедегі аудан = Гота (аудан){{!}}Гота
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Олаф Юнглаус
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 9,37
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 335
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 721
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036256
|пошта индексі = 99869
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = GTH
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 67 059
|ортаққордағы санаты = Schwabhausen (Thüringen)
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Швабхаузен''' ({{lang-de|Schwabhausen}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Гота (аудан)|Гота]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 721 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 9,37 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 67 059''. Муниципалитеттің басшысы — Олаф Юнглаус.
== География ==
Швабхаузен Гота қаласының оңтүстігінде және мұнда түйіскен 4 федералды тас жолында орналасқан. 247-ші федералды жолы ауыл арқылы Зулға қарай өтеді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Германия:Гота ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
q56wetjwarf7q3axpf34lnwp9coq2n4
Шваллунген
0
214571
3591889
2586836
2026-04-25T20:32:26Z
1nter pares
146705
3591889
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шваллунген
|шынайы атауы = Schwallungen
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = Wappen Schwallungen.svg
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=41 |lat_sec=33
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=21 |lon_sec=27
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Шмалькальден-Майнинген
|кестедегі аудан = Шмалькальден-Майнинген (аудан){{!}}Шмалькальден-Майнинген
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Мартина Тауберт
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 39,79
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 270
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 2554
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036848
|пошта индексі = 98590
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SM
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 66 064
|ортаққордағы санаты = Schwallungen
|сайты = http://www.schwallungen.de
|сайт тілі = de
}}
'''Шваллунген''' ({{lang-de|Schwallungen}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Шмалькальден-Майнинген (аудан)|Шмалькальден-Майнинген]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2554 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 39,79 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 66 064''. Муниципалитеттің басшысы — Мартина Тауберт.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.schwallungen.de Ресми сайты]
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Шмалькальден-Майнинген ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
73lem4l2n9kwsvkmkrvbdxasgwsm2q0
Шварца
0
214572
3591890
1929970
2026-04-25T20:33:06Z
1nter pares
146705
3591890
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шварца
|шынайы атауы = Schwarza
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = Wappen Schwarza.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=37 |lat_sec=15
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=32 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Шмалькальден-Майнинген
|кестедегі аудан = Шмалькальден-Майнинген (аудан){{!}}Шмалькальден-Майнинген
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Герд Либауг
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 13,48
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 351,5
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1293
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036843
|пошта индексі = 98547
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SM
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 66 065
|ортаққордағы санаты = Schwarza (Thüringer Wald)
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Шварца''' ({{lang-de|Schwarza}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Шмалькальден-Майнинген (аудан)|Шмалькальден-Майнинген]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1293 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 13,48 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 66 065''. Муниципалитеттің басшысы — Герд Либауг.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Шмалькальден-Майнинген ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
ridc75yoefd86lx2ntolf18iqcp9phb
Шварцбах
0
214573
3591891
1929971
2026-04-25T20:33:30Z
1nter pares
146705
3591891
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шварцбах
|шынайы атауы = Schwarzbach
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=48 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=53 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Грайц
|кестедегі аудан = Грайц (аудан){{!}}Грайц
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Карина Херрман
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 4,93
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 309
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 222
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036604
|пошта индексі = 07589
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = GRZ
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 76 068
|ортаққордағы санаты = Schwarzbach (Thüringen)
|сайты = http://www.rathaus-muenchenbernsdorf.de
|сайт тілі = de
}}
'''Шварцбах''' ({{lang-de|Schwarzbach}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Грайц (аудан)|Грайц]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 222 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 4,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 76 068''. Муниципалитеттің басшысы — Карина Херрман.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.rathaus-muenchenbernsdorf.de Ресми сайты]
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Грайц ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
8l0l1w7vbcn3w97xjtr0zyh5mm6v3tx
Швайкерсхаузен
0
214575
3591887
1829213
2026-04-25T20:31:51Z
1nter pares
146705
3591887
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Швайкерсхаузен
|шынайы атауы = Schweickershausen
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=14 |lat_sec=18
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=37 |lon_sec=50
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Хильдбургхаузен
|кестедегі аудан = Хильдбургхаузен (аудан){{!}}Хильдбургхаузен
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Хельмут Шмидт
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 9,75
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 340
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 151
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036871
|пошта индексі = 98663
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = HBN
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 69 046
|ортаққордағы санаты = Schweickershausen
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Швайкерсхаузен''' ({{lang-de|Schweickershausen}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Хильдбургхаузен (аудан)|Хильдбургхаузен]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 151 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 9,75 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 69 046''. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Шмидт.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Хильдбургхаузен ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
dr82xl54wonx6ai8rycj5x8xepruend
Швайна
0
214576
3591888
2586773
2026-04-25T20:32:07Z
1nter pares
146705
3591888
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Швайна
|шынайы атауы = Schweina
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = Wappen Schweina.svg
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=49 |lat_sec=40
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=20 |lon_sec=19
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Вартбург
|кестедегі аудан = Вартбург (аудан){{!}}Вартбург
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 3 ішкі аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Юрген Холланд-Нелль
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 16,4
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 305
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 2929
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036961
|пошта индексі = 36448
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = WAK
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 63 069
|ортаққордағы санаты = Schweina
|сайты = http://www.schweina.de
|сайт тілі = de
}}
'''Швайна''' ({{lang-de|Schweina}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Вартбург (аудан)|Вартбург]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2929 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 16,4 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 63 069''. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Холланд-Нелль.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.schweina.de Ресми сайты]
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Вартбург ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
cors1ud1fowgp04gas0thrai68gtdwo
Шверштедт (Штраусфурт)
0
214577
3591893
3524958
2026-04-25T20:34:01Z
1nter pares
146705
3591893
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шверштедт (Штраусфурт)
|шынайы атауы = Schwerstedt
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=8 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=55 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Зёммерда
|кестедегі аудан = Зёммерда (аудан){{!}}Зёммерда
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Юрген Лист
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 12,62
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 155
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 620
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036376
|пошта индексі = 99634
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SÖM
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 68 049
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.vg-straussfurt.de
|сайт тілі = de
}}
'''Шверштедт (Штраусфурт)''' ({{lang-de|Schwerstedt}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Зёммерда (аудан)|Зёммерда]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 620 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 12,62 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 68 049''. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Лист.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.vg-straussfurt.de Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220614210624/http://www.vg-straussfurt.de/ |date=2022-06-14 }}
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Зёммерда ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
a9mcj7hjpy856eyktz9zjwzz4yswyz1
Шверштедт (Веймар)
0
214578
3591892
3158623
2026-04-25T20:33:46Z
1nter pares
146705
3591892
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шверштедт (Веймар)
|шынайы атауы = Schwerstedt
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=4 |lat_sec=20
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=17 |lon_sec=24
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Веймар
|кестедегі аудан = Веймар (аудан){{!}}Веймар
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 9 ішкі аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Герд Кестнер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 6,8
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 204
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 347
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036452
|пошта индексі = 99439
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = AP
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 71 085
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.vg-berlstedt.de/
|сайт тілі = de
}}
'''Шверштедт (Веймар)''' ({{lang-de|Schwerstedt}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Веймар (аудан)|Веймар]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 347 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 6,8 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 71 085''. Муниципалитеттің басшысы — Герд Кестнер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.vg-berlstedt.de/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030407033747/http://www.vg-berlstedt.de/ |date=2003-04-07 }}
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Веймар ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
4ukqofs9pakcc0n5crywpfa7h18bk9g
Швикерсхаузен
0
214579
3591895
1829203
2026-04-25T20:34:32Z
1nter pares
146705
3591895
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = Ауыл
|қазақша атауы = Швикерсхаузен
|шынайы атауы = Schwickershausen
|сурет = Schwickershausen Schlossfest2006.jpg
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=28 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=22 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Шмалькальден-Майнинген
|кестедегі аудан = Шмалькальден-Майнинген (аудан){{!}}Шмалькальден-Майнинген
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Мартина Гремпель
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 6,23
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 365
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 372
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036944
|пошта индексі = 98631
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SM
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 66 066
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Швикерсхаузен''' ({{lang-de|Schwickershausen}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[Ауыл]]. [[Шмалькальден-Майнинген (аудан)|Шмалькальден-Майнинген]] ауданының құрамына енеді.
Ауылдың тұрақты тұрғындарының саны 372 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,23 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 66 066''. Ауылдың басшысы — Мартина Гремпель.
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Шмалькальден-Майнинген ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
1yweyqsbr8puojw4e2ce9xdprqae76e
Шёмберг (Гера)
0
214581
3591897
3546737
2026-04-25T20:35:41Z
1nter pares
146705
3591897
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шёмберг (Гера)
|шынайы атауы = Schömberg (bei Gera)
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=46 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=1 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Грайц
|кестедегі аудан = Грайц (аудан){{!}}Грайц
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Вольфганг Шуман
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 5
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 350
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 115
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036603
|пошта индексі = 7570
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = GRZ
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 76 065
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.leubatal.de/
|сайт тілі = de
}}
'''Шёмберг (Гера)''' ({{lang-de|Schömberg (bei Gera)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Грайц (аудан)|Грайц]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 115 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 76 065''. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Шуман.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.leubatal.de/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080301145046/http://www.leubatal.de/ |date=2008-03-01 }}
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Грайц ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
sksw4inegyuwcdftlar3yfaq900ruts
Шёндорф (Шлайц)
0
214582
3591899
2646828
2026-04-25T20:36:17Z
1nter pares
146705
3591899
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шёндорф (Шлайц)
|шынайы атауы = Schöndorf (bei Schleiz)
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = Wappen Gemeinde Schöndorf.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=37 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=42 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Заале-Орла
|кестедегі аудан = Заале-Орла (аудан){{!}}Заале-Орла
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Ханс-Юрген Виднер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 10,11
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 440
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 290
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036483
|пошта индексі = 7924
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SOK
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 75 102
|ортаққордағы санаты = Schöndorf (bei Schleiz)
|сайты = http://www.vg-ranis-ziegenrueck.de
|сайт тілі = de
}}
'''Шёндорф (Шлайц)''' ({{lang-de|Schöndorf (bei Schleiz)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Заале-Орла (аудан)|Заале-Орла]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 290 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 10,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 75 102''. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Юрген Виднер.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.vg-ranis-ziegenrueck.de Ресми сайты]
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Заале-Орла ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
6lyqnzq2x39tqv6q56am4kvomebesyc
Шёнглайна
0
214583
3591898
1829187
2026-04-25T20:36:01Z
1nter pares
146705
3591898
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шёнглайна
|шынайы атауы = Schöngleina
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=54 |lat_sec=32
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=43 |lon_sec=35
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Заале-Хольцланд
|кестедегі аудан = Заале-Хольцланд (аудан){{!}}Заале-Хольцланд
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Эренфрид Ауэрбах-Готчалль
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 6,77
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 280
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 501
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036428
|пошта индексі = 7646
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SHK
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 74 086
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.bad-klosterlausnitz.de
|сайт тілі = de
}}
'''Шёнглайна''' ({{lang-de|Schöngleina}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Заале-Хольцланд (аудан)|Заале-Хольцланд]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 501 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 6,77 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 74 086''. Муниципалитеттің басшысы — Эренфрид Ауэрбах-Готчалль.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.bad-klosterlausnitz.de Ресми сайты]
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Заале-Хольцланд ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
s475wljqszck289ghw3niyjv3km0sz7
Шёнштедт
0
214585
3591900
1829414
2026-04-25T20:36:41Z
1nter pares
146705
3591900
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шёнштедт
|шынайы атауы = Schönstedt
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = Wappen Schoenstedt.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=7 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=34 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Унструт-Хайних
|кестедегі аудан = Унструт-Хайних (аудан){{!}}Унструт-Хайних
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Конрад Тальман
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 22,64
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 188
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1408
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036022
|пошта индексі = 99947
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = UH
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 64 058
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.vg-unstrut-hainich.de
|сайт тілі = de
}}
'''Шёнштедт''' ({{lang-de|Schönstedt}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Унструт-Хайних (аудан)|Унструт-Хайних]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1408 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 22,64 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 64 058''. Муниципалитеттің басшысы — Конрад Тальман.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.vg-unstrut-hainich.de Ресми сайты]
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Унструт-Хайних ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
mc7w8w2kwanee9068rlmiiwfi7joamo
Шёпс
0
214586
3591901
1829415
2026-04-25T20:36:57Z
1nter pares
146705
3591901
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Шёпс
|шынайы атауы = Schöps
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = Wappen Schoeps.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=50 |lat_sec=5
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=35 |lon_sec=52
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Тюрингия
|кестедегі аймақ = Тюрингия
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Заале-Хольцланд
|кестедегі аудан = Заале-Хольцланд (аудан){{!}}Заале-Хольцланд
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Франц Морак
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 4,35
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 158
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 399
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 036424
|пошта индексі = 7768
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SHK
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 16 0 74 087
|ортаққордағы санаты = Schöps
|сайты = http://www.vg-suedliches-saaletal.de
|сайт тілі = de
}}
'''Шёпс''' ({{lang-de|Schöps}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Заале-Хольцланд (аудан)|Заале-Хольцланд]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 399 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 4,35 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 74 087''. Муниципалитеттің басшысы — Франц Морак.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.vg-suedliches-saaletal.de Ресми сайты]
{{Тюрингия аудандары}}
{{Германия:Заале-Хольцланд ауданы:Қалалар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Санат:Тюрингия елді мекендері]]
kcynmcu074lwum0oz5md25rznrh8yi3
Лешница (Ловеч облысы)
0
294129
3591663
2902659
2026-04-25T12:11:51Z
Сқақ Зере
179730
3591663
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = ауыл
|қазақша атауы = Лешница
|шынайы атауы = Лешница (Област Ловеч)
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Болгария
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=43 |lat_min=1 |lat_sec=
|lon_dir=E |lon_deg=24 |lon_min=42 |lon_sec=
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi = 250
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі = Болгария әкімшілік бөлінісі{{!}}Облысы
|ауданы = Ловеч облысы
|кестедегі аудан =
|қауым түрі = Болгария қауымдары{{!}}Қауымы
|қауым = Ловеч (қауым)
|кестедегі қауым = Ловеч (қауым){{!}}Ловеч
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi = Кмет
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 149
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +2
|DST = бар
|телефон коды = (+359) 6922
|пошта индексі = 5578
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = ОВ
|идентификатор түрі = ЕКАТТЕ коды
|сандық идентификаторы = 43579
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Лешница''' ({{lang-bg|Лешница (Област Ловеч)}}) — [[Болгария]]дағы ауыл. [[Ловеч облысы]]на қарасты [[Ловеч (қауым)|Ловеч]] қауымының құрамына кіреді.
[[2010 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 149 адамды құрайды.
[[Пошта индексі]] — ''5578''. [[Телефон коды]] — ''06922''. [[ЕКАТТЕ коды]] — ''43579''.
== Картада ==
* [http://5ko.free.fr/bg/map.php?ime=Karta_Leshnitsa_2&goto=bgmaps bgmaps.com электронды картада орналасуы]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://5ko.free.fr/bg/map.php?ime=Karta_Leshnitsa_2&goto=emapsbg emaps.bg электронды картада орналасуы]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://5ko.free.fr/bg/map.php?ime=Karta_Leshnitsa_2&goto=googlemaps Google электронды картада орналасуы]
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://grao.bg/tna/tab02.txt Тұрғын статистикасы] {{ref-bg}}
{{bulgaria-geo-stub}}
{{Ловеч қауымының елді мекендері}}
[[Санат:Ловеч облысының елді мекендері]]
pcy2iwr1v7wel4wu24z0r8tk5wuwekl
3591822
3591663
2026-04-25T19:10:20Z
Kasymov
10777
[[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] соңғы нұсқасына қайтарды
2902659
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = ауыл
|қазақша атауы = Лешница
|шынайы атауы = Лешница (Област Ловеч)
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Болгария
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=43 |lat_min=1 |lat_sec=
|lon_dir=E |lon_deg=24 |lon_min=42 |lon_sec=
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi = 250
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі = Болгария әкімшілік бөлінісі{{!}}Облысы
|ауданы = Ловеч облысы
|кестедегі аудан =
|қауым түрі = Болгария қауымдары{{!}}Қауымы
|қауым = Ловеч (қауым)
|кестедегі қауым = Ловеч (қауым){{!}}Ловеч
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi = Кмет
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 149
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +2
|DST = бар
|телефон коды = (+359) 6922
|пошта индексі = 5578
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = ОВ
|идентификатор түрі = ЕКАТТЕ коды
|сандық идентификаторы = 43579
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Лешница''' ({{lang-bg|Лешница (Област Ловеч)}}) — [[Болгария]]дағы ауыл. [[Ловеч облысы]]на қарасты [[Ловеч (қауым)|Ловеч]] қауымының құрамына кіреді.
[[2010 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 149 адамды құрайды.
Пошта индексі — ''5578''. Телефон коды — ''06922''. [[ЕКАТТЕ коды]] — ''43579''.
== Картада ==
* [http://5ko.free.fr/bg/map.php?ime=Karta_Leshnitsa_2&goto=bgmaps bgmaps.com электронды картада орналасуы]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://5ko.free.fr/bg/map.php?ime=Karta_Leshnitsa_2&goto=emapsbg emaps.bg электронды картада орналасуы]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://5ko.free.fr/bg/map.php?ime=Karta_Leshnitsa_2&goto=googlemaps Google электронды картада орналасуы]
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://grao.bg/tna/tab02.txt Тұрғын статистикасы] {{ref-bg}}
{{bulgaria-geo-stub}}
{{Ловеч қауымының елді мекендері}}
[[Санат:Ловеч облысының елді мекендері]]
0ea8povoarqcvpmt9g5kre1ebzaca8n
Үлгі:Алматыдағы университеттер
10
355741
3591855
3386876
2026-04-25T19:41:21Z
Kasymov
10777
3591855
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Алматыдағы университеттер
|titlestyle = {{{titlestyle|background:#ddf;}}}
|title = Алматы университеттері
|listclass = hlist
|list1 =
* [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]
* [[Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті|Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті]]
* [[Қазақ ұлттық медицина университеті|С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті]]
* [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
* [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]
* [[Азаматтық авиация академиясы]]
* [[Қазақ ұлттық өнер академиясы|Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясы]]
* [[Қазақ ұлттық консерваториясы|Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы]]
* [[КИМЭП|КИМЭП университеті]]
* [[Қазақстан-Британ техникалық университеті]]
* [[Нархоз университеті]]
* [[Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті]]
* [[Алматы энергетика және байланыс университеті|Ғ. Дәукеев атындағы Алматы энергетика және байланыс университеті]]
* [[Нұр-Мүбарак Мысыр ислам мәдениеті университеті]]
* [[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті|Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]]
* [[ALT Университеті|М. Тынышбаев атындағы ALT университеті]]
* [[Тұран (университет)|Тұран университеті]]
* [[Алматы технологиялық университеті]]
* [[Қазақстан-Неміс университеті]]
* [[Халықаралық бизнес университеті|К. Сағадиев атындағы Халықаралық бизнес университеті]]
* [[Қайнар (университет)|Q University]]
* [[Халықаралық инженерлік-технологиялық университеті]]
* [[Қазақ спорт және туризм академиясы]]
}}<noinclude>[[Санат:Алматы университеттері]]</noinclude>
5zc5pof3jocuaxi5lwpkrrm8ru490kv
Қатысушы талқылауы:Renamed user 7ac1f43d306d4b5f596ea383293c4226
3
489319
3592006
2769554
2026-04-25T23:09:32Z
Qədir
120012
Qədir [[Қатысушы талқылауы:Nyxaros]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Renamed user 7ac1f43d306d4b5f596ea383293c4226]] бетіне жылжытты (айдатқыш қалдырмады): Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Nyxaros|Nyxaros]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user 7ac1f43d306d4b5f596ea383293c4226|Renamed user 7ac1f43d306d4b5f596ea383293c4226]]"
2373903
wikitext
text/x-wiki
{{Welcome|--[[Қатысушы:BolatbekBot|BBot]] ([[Қатысушы талқылауы:BolatbekBot|talk]]) 21:58, 2013 ж. сәуірдің 20 (ALMT)}}
bbulcha4ckyb8qmgavjrp1t2jyqk7jg
Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі
4
491233
3592104
3591601
2026-04-26T09:00:46Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту
3592104
wikitext
text/x-wiki
{{ambox
|type = notice
|text = Бұл бетте қазіргі [[Уикипедия:Администраторлар|Уикипедия админдерінің]] белсенділік статистикасы көрсетілген, бағандар бойынша өсу не кему ретімен орналастыруға болады. <br />
<small>Мәліметтер [https://xtools.wmcloud.org/ec&uselang=kk X!'s Tools]-тан алынған.</small>
}}
{{StatInfo}}
== Шартты белгілер ==
[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді админдер ерекшеленген;
[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді емес админдер ерекшеленген;
[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және солғын түспен бұрынғы админдер ерекшеленген.
{| class="wikitable"
|+ Админ әрекеттері
|-
| Бұғаттау әрекеттері || [[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды бұғаттағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]][[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды қайта бұғаттағандары || [[File:User-welcome.png|25px]] Қатысушылардың бұғатынан босатқандары ||
|-
| Қорғау әрекеттері || [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қорғағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]] [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қайталап қорғағандары || [[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=]] Беттердің қорғанысын алғандары ||
|-
| Жою әрекеттері||[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді жойғандары || [[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=]] Нұсқаларды жойғандары (revision delete) || [[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=]] Журналдарды жойғандары (log delete) || [[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қалпына келтіргендері
|-
| Басқа әрекеттер || [[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=]] Құқық өзгерткендері ||[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=]] Импорттағандары ||[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=]] AbuseFilter өзгерткендері || [[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=]] Контент моделін өзгерткендері
|-
| [[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=]] Барлығының қосындысы
|-
|}
== Тізім ==
<!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:START -->
{|class="wikitable sortable plainlinks; ts-stickytableheader" style="text-align:right; width:100%; font-size:100; background: #ffffff"
|-
!<div style="background-color:#ffffff">#</div>||<div style="background-color:#ffffff">Админ аты</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-welcome.png|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]
|-
|align=center|1||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymov#general-stats 35121]||621||26||18||263||28||3||33986||8||0||168||0||0||0||0
|-
|align=center|2||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arystanbek#general-stats 28569]||275||6||9||1307||42||7||26221||22||7||300||21||7||328||17
|-
|align=center|3||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Нұрлан_Рахымжанов#general-stats 14883]||417||21||19||106||17||3||13692||37||13||513||45||0||0||0
|-
|align=center|4||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bolatbek|{{color|grey|Bolatbek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bolatbek#general-stats 5355]||18||0||0||116||20||2||5152||5||0||23||0||0||19||0
|-
|align=center|5||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Салиха|Салиха]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Салиха#general-stats 4269]||0||0||0||235||0||26||3998||0||0||10||0||0||0||0
|-
|align=center|6||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlefZet|{{color|grey|AlefZet}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlefZet#general-stats 3721]||96||0||20||164||1||14||3358||0||0||68||0||0||0||0
|-
|align=center|7||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bekus|{{color|grey|Bekus}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bekus#general-stats 3615]||19||2||0||20||5||6||3553||0||0||10||0||0||0||0
|-
|align=center|8||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ulan|{{color|grey|Ulan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ulan#general-stats 3263]||18||0||2||3||0||0||3235||0||0||5||0||0||0||0
|-
|align=center|9||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|ArystanbekBot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/ArystanbekBot#general-stats 2942]||0||0||0||0||0||0||2942||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|10||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sibom|{{color|grey|Sibom}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sibom#general-stats 2500]||28||1||1||5||3||7||2440||0||0||15||0||0||0||0
|-
|align=center|11||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/1nter_pares#general-stats 2241]||245||7||5||279||8||13||1673||0||4||7||0||0||0||0
|-
|align=center|12||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJin|{{color|grey|GaiJin}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJin#general-stats 1420]||36||0||0||10||3||3||1300||0||0||14||54||0||0||0
|-
|align=center|13||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Batyrbek.kz#general-stats 1276]||70||0||3||6||2||1||1171||0||0||7||16||0||0||0
|-
|align=center|14||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurken|Nurken]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken#general-stats 1151]||37||0||0||11||17||0||1075||0||0||11||0||0||0||0
|-
|align=center|15||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GanS NIS|{{color|grey|GanS NIS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GanS_NIS#general-stats 1089]||12||0||2||3||0||0||1029||0||0||43||0||0||0||0
|-
|align=center|16||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Amangeldi_Mukhamejan#general-stats 855]||9||1||1||26||3||2||774||0||0||30||1||0||7||1
|-
|align=center|17||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kaiyr#general-stats 828]||116||89||10||13||13||2||559||0||0||22||3||0||1||0
|-
|align=center|18||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Polat Alemdar|{{color|grey|Polat Alemdar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Polat_Alemdar#general-stats 806]||5||0||0||600||60||0||136||0||0||5||0||0||0||0
|-
|align=center|19||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|{{color|grey|Мықтыбек Оразтайұлы}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Мықтыбек_Оразтайұлы#general-stats 738]||1||0||0||19||1||1||649||0||0||67||0||0||0||0
|-
|align=center|20||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlibekKS|{{color|grey|AlibekKS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlibekKS#general-stats 695]||18||0||50||7||0||0||611||0||0||9||0||0||0||0
|-
|align=center|21||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ashina|Ashina]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ashina#general-stats 441]||1||0||0||16||3||2||399||1||0||13||6||0||0||0
|-
|align=center|22||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sagzhan#general-stats 340]||15||0||7||17||4||1||281||0||0||15||0||0||0||0
|-
|align=center|23||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Qarakesek|{{color|grey|Qarakesek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Qarakesek#general-stats 224]||19||1||25||0||2||37||114||0||0||14||12||0||0||0
|-
|align=center|24||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Daniyar|{{color|grey|Daniyar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Daniyar#general-stats 80]||6||0||0||1||0||0||70||0||0||1||2||0||0||0
|-
|align=center|25||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJinBot|{{color|grey|GaiJinBot}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJinBot#general-stats 79]||0||0||0||0||0||0||79||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|26||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurtenge#general-stats 72]||0||0||0||3||0||0||62||5||0||2||0||0||0||0
|-
|align=center|27||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arruah|{{color|grey|Arruah}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arruah#general-stats 8]||0||0||0||0||0||0||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|28||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nick jan|{{color|grey|Nick jan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nick_jan#general-stats 7]||1||0||0||0||0||0||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|29||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymovbot|Kasymovbot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymovbot#general-stats 0]||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0
|}
<!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:END -->
{{clear}}
== Администраторлардың_нақты_белсенділіктері ==
Белсенділіктердің түспен белгіленуі:
* <span style="background-color:#00ff33">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Жасыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180 күн толмаған ([0-180])
* <span style="background-color:#00ccff">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Көк]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180-нен 360 күн аралығында уақыт өткен ([360-180])
* <span style="background-color:#ff3300">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Қызыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 360 күннен асып кеткен ([360<])
{{Wikistats}}
[[Санат:Уикипедия:Уикипедия статистикалары]]
2gmvip72lp0d9z0brx1vpjz3ki5m1ki
Уикипедия:Белсенді қатысушылар
4
492279
3591651
3591039
2026-04-25T12:02:16Z
Jembot
36112
Bot: Рейтингті жаңарту
3591651
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:1nter pares|1nter pares]] || [[Special:Contributions/1nter pares|{{formatnum:4110}}]] || {{Permissions|1nter pares}}
|-
| 2 || [[User:Мағыпар|Мағыпар]] || [[Special:Contributions/Мағыпар|{{formatnum:1438}}]] || {{Permissions|Мағыпар}}
|-
| 3 || [[User:Sagzhan|Sagzhan]] || [[Special:Contributions/Sagzhan|{{formatnum:1343}}]] || {{Permissions|Sagzhan}}
|-
| 4 || [[User:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] || [[Special:Contributions/MuratbekErkebulan|{{formatnum:915}}]] || {{Permissions|MuratbekErkebulan}}
|-
| 5 || [[User:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] || [[Special:Contributions/Rasulbek Adil|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Rasulbek Adil}}
|-
| 6 || [[User:Kasymov|Kasymov]] || [[Special:Contributions/Kasymov|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Kasymov}}
|-
| 7 || [[User:Nurken|Nurken]] || [[Special:Contributions/Nurken|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Nurken}}
|-
| 8 || [[User:TalgatSnow|TalgatSnow]] || [[Special:Contributions/TalgatSnow|{{formatnum:329}}]] || {{Permissions|TalgatSnow}}
|-
| 9 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:319}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}}
|-
| 10 || [[User:Ashina|Ashina]] || [[Special:Contributions/Ashina|{{formatnum:319}}]] || {{Permissions|Ashina}}
|-
| 11 || [[User:Nurkhan|Nurkhan]] || [[Special:Contributions/Nurkhan|{{formatnum:229}}]] || {{Permissions|Nurkhan}}
|-
| 12 || [[User:Салиха|Салиха]] || [[Special:Contributions/Салиха|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Салиха}}
|-
| 13 || [[User:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] || [[Special:Contributions/Tuttiorchestra687|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Tuttiorchestra687}}
|-
| 14 || [[User:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] || [[Special:Contributions/RaiymbekZh|{{formatnum:143}}]] || {{Permissions|RaiymbekZh}}
|-
| 15 || [[User:19642206g|19642206g]] || [[Special:Contributions/19642206g|{{formatnum:126}}]] || {{Permissions|19642206g}}
|-
| 16 || [[User:Эльмира Ералиева|Эльмира Ералиева]] || [[Special:Contributions/Эльмира Ералиева|{{formatnum:120}}]] || {{Permissions|Эльмира Ералиева}}
|-
| 17 || [[User:Casserium|Casserium]] || [[Special:Contributions/Casserium|{{formatnum:117}}]] || {{Permissions|Casserium}}
|-
| 18 || [[User:Рысмаханов Курманбек|Рысмаханов Курманбек]] || [[Special:Contributions/Рысмаханов Курманбек|{{formatnum:112}}]] || {{Permissions|Рысмаханов Курманбек}}
|-
| 19 || [[User:Орел Карл|Орел Карл]] || [[Special:Contributions/Орел Карл|{{formatnum:108}}]] || {{Permissions|Орел Карл}}
|-
| 20 || [[User:Тоғжан Урумова|Тоғжан Урумова]] || [[Special:Contributions/Тоғжан Урумова|{{formatnum:105}}]] || {{Permissions|Тоғжан Урумова}}
|-
| 21 || [[User:Құралай Мұратқызы|Құралай Мұратқызы]] || [[Special:Contributions/Құралай Мұратқызы|{{formatnum:104}}]] || {{Permissions|Құралай Мұратқызы}}
|-
| 22 || [[User:Жанерке Асылбекқызы|Жанерке Асылбекқызы]] || [[Special:Contributions/Жанерке Асылбекқызы|{{formatnum:102}}]] || {{Permissions|Жанерке Асылбекқызы}}
|-
| 23 || [[User:Хулкар Абдимоминова|Хулкар Абдимоминова]] || [[Special:Contributions/Хулкар Абдимоминова|{{formatnum:102}}]] || {{Permissions|Хулкар Абдимоминова}}
|-
| 24 || [[User:Тохтарқызы|Тохтарқызы]] || [[Special:Contributions/Тохтарқызы|{{formatnum:102}}]] || {{Permissions|Тохтарқызы}}
|-
| 25 || [[User:Dariga Zhumagaliyeva|Dariga Zhumagaliyeva]] || [[Special:Contributions/Dariga Zhumagaliyeva|{{formatnum:101}}]] || {{Permissions|Dariga Zhumagaliyeva}}
|-
| 26 || [[User:Sagat Ardak|Sagat Ardak]] || [[Special:Contributions/Sagat Ardak|{{formatnum:99}}]] || {{Permissions|Sagat Ardak}}
|-
| 27 || [[User:Гулжайна Усен|Гулжайна Усен]] || [[Special:Contributions/Гулжайна Усен|{{formatnum:99}}]] || {{Permissions|Гулжайна Усен}}
|-
| 28 || [[User:Gaukhar1980|Gaukhar1980]] || [[Special:Contributions/Gaukhar1980|{{formatnum:99}}]] || {{Permissions|Gaukhar1980}}
|-
| 29 || [[User:Ayala Ulankyzy|Ayala Ulankyzy]] || [[Special:Contributions/Ayala Ulankyzy|{{formatnum:99}}]] || {{Permissions|Ayala Ulankyzy}}
|-
| 30 || [[User:Ақжарқын Шыңғысбаева|Ақжарқын Шыңғысбаева]] || [[Special:Contributions/Ақжарқын Шыңғысбаева|{{formatnum:97}}]] || {{Permissions|Ақжарқын Шыңғысбаева}}
|-
| 31 || [[User:Асимова Гульнафис|Асимова Гульнафис]] || [[Special:Contributions/Асимова Гульнафис|{{formatnum:95}}]] || {{Permissions|Асимова Гульнафис}}
|-
| 32 || [[User:Бекасыл Бейбітұлы|Бекасыл Бейбітұлы]] || [[Special:Contributions/Бекасыл Бейбітұлы|{{formatnum:93}}]] || {{Permissions|Бекасыл Бейбітұлы}}
|-
| 33 || [[User:Сқақ Зере|Сқақ Зере]] || [[Special:Contributions/Сқақ Зере|{{formatnum:91}}]] || {{Permissions|Сқақ Зере}}
|-
| 34 || [[User:Kshetunsky|Kshetunsky]] || [[Special:Contributions/Kshetunsky|{{formatnum:82}}]] || {{Permissions|Kshetunsky}}
|-
| 35 || [[User:ТАШКЕНТ|ТАШКЕНТ]] || [[Special:Contributions/ТАШКЕНТ|{{formatnum:79}}]] || {{Permissions|ТАШКЕНТ}}
|-
| 36 || [[User:Almatrkh|Almatrkh]] || [[Special:Contributions/Almatrkh|{{formatnum:75}}]] || {{Permissions|Almatrkh}}
|-
| 37 || [[User:Дәриға Жалынқызы|Дәриға Жалынқызы]] || [[Special:Contributions/Дәриға Жалынқызы|{{formatnum:74}}]] || {{Permissions|Дәриға Жалынқызы}}
|-
| 38 || [[User:Aigul ao|Aigul ao]] || [[Special:Contributions/Aigul ao|{{formatnum:72}}]] || {{Permissions|Aigul ao}}
|-
| 39 || [[User:Ержан Айдынбаев|Ержан Айдынбаев]] || [[Special:Contributions/Ержан Айдынбаев|{{formatnum:71}}]] || {{Permissions|Ержан Айдынбаев}}
|-
| 40 || [[User:Толғанай Нұрахан|Толғанай Нұрахан]] || [[Special:Contributions/Толғанай Нұрахан|{{formatnum:68}}]] || {{Permissions|Толғанай Нұрахан}}
|-
| 41 || [[User:Бабаханова|Бабаханова]] || [[Special:Contributions/Бабаханова|{{formatnum:65}}]] || {{Permissions|Бабаханова}}
|-
| 42 || [[User:Қарағанды обл. тіл басқармасы|Қарағанды обл. тіл басқармасы]] || [[Special:Contributions/Қарағанды обл. тіл басқармасы|{{formatnum:63}}]] || {{Permissions|Қарағанды обл. тіл басқармасы}}
|-
| 43 || [[User:Milenioscuro|Milenioscuro]] || [[Special:Contributions/Milenioscuro|{{formatnum:59}}]] || {{Permissions|Milenioscuro}}
|-
| 44 || [[User:Digital Jetisu|Digital Jetisu]] || [[Special:Contributions/Digital Jetisu|{{formatnum:57}}]] || {{Permissions|Digital Jetisu}}
|-
| 45 || [[User:Tecumseh*1301|Tecumseh*1301]] || [[Special:Contributions/Tecumseh*1301|{{formatnum:56}}]] || {{Permissions|Tecumseh*1301}}
|-
| 46 || [[User:Тіл ортаалығы Шелек|Тіл ортаалығы Шелек]] || [[Special:Contributions/Тіл ортаалығы Шелек|{{formatnum:56}}]] || {{Permissions|Тіл ортаалығы Шелек}}
|-
| 47 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:54}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
|-
| 48 || [[User:Таттибаева Гулжас|Таттибаева Гулжас]] || [[Special:Contributions/Таттибаева Гулжас|{{formatnum:52}}]] || {{Permissions|Таттибаева Гулжас}}
|-
| 49 || [[User:Еркежан Сейтқазы|Еркежан Сейтқазы]] || [[Special:Contributions/Еркежан Сейтқазы|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Еркежан Сейтқазы}}
|-
| 50 || [[User:Carlos186|Carlos186]] || [[Special:Contributions/Carlos186|{{formatnum:50}}]] || {{Permissions|Carlos186}}
|-
| 51 || [[User:ShadZ01|ShadZ01]] || [[Special:Contributions/ShadZ01|{{formatnum:49}}]] || {{Permissions|ShadZ01}}
|-
| 52 || [[User:Dariga Dairbekova|Dariga Dairbekova]] || [[Special:Contributions/Dariga Dairbekova|{{formatnum:47}}]] || {{Permissions|Dariga Dairbekova}}
|-
| 53 || [[User:QazaqEditor|QazaqEditor]] || [[Special:Contributions/QazaqEditor|{{formatnum:47}}]] || {{Permissions|QazaqEditor}}
|-
| 54 || [[User:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] || [[Special:Contributions/Ерден Карсыбеков|{{formatnum:46}}]] || {{Permissions|Ерден Карсыбеков}}
|-
| 55 || [[User:Аида Кажмухановна|Аида Кажмухановна]] || [[Special:Contributions/Аида Кажмухановна|{{formatnum:46}}]] || {{Permissions|Аида Кажмухановна}}
|-
| 56 || [[User:Шелек филиалы|Шелек филиалы]] || [[Special:Contributions/Шелек филиалы|{{formatnum:42}}]] || {{Permissions|Шелек филиалы}}
|-
| 57 || [[User:Қуаныш Гүлайым|Қуаныш Гүлайым]] || [[Special:Contributions/Қуаныш Гүлайым|{{formatnum:41}}]] || {{Permissions|Қуаныш Гүлайым}}
|-
| 58 || [[User:Турсун Ибраев|Турсун Ибраев]] || [[Special:Contributions/Турсун Ибраев|{{formatnum:40}}]] || {{Permissions|Турсун Ибраев}}
|-
| 59 || [[User:Шерова Ринат Амангелдиевна|Шерова Ринат Амангелдиевна]] || [[Special:Contributions/Шерова Ринат Амангелдиевна|{{formatnum:40}}]] || {{Permissions|Шерова Ринат Амангелдиевна}}
|-
| 60 || [[User:Арманбекқызы Еркежан НЗМ|Арманбекқызы Еркежан НЗМ]] || [[Special:Contributions/Арманбекқызы Еркежан НЗМ|{{formatnum:40}}]] || {{Permissions|Арманбекқызы Еркежан НЗМ}}
|-
| 61 || [[User:Itsasau|Itsasau]] || [[Special:Contributions/Itsasau|{{formatnum:39}}]] || {{Permissions|Itsasau}}
|-
| 62 || [[User:Мақан Айша Бауыржанқызы|Мақан Айша Бауыржанқызы]] || [[Special:Contributions/Мақан Айша Бауыржанқызы|{{formatnum:38}}]] || {{Permissions|Мақан Айша Бауыржанқызы}}
|-
| 63 || [[User:Оразбаева Жанна|Оразбаева Жанна]] || [[Special:Contributions/Оразбаева Жанна|{{formatnum:34}}]] || {{Permissions|Оразбаева Жанна}}
|-
| 64 || [[User:Гульнар Рысбекқызы|Гульнар Рысбекқызы]] || [[Special:Contributions/Гульнар Рысбекқызы|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Гульнар Рысбекқызы}}
|-
| 65 || [[User:Coffee86|Coffee86]] || [[Special:Contributions/Coffee86|{{formatnum:29}}]] || {{Permissions|Coffee86}}
|-
| 66 || [[User:Gulimaa|Gulimaa]] || [[Special:Contributions/Gulimaa|{{formatnum:29}}]] || {{Permissions|Gulimaa}}
|-
| 67 || [[User:Мүсірманқұлқызы Қаракөз|Мүсірманқұлқызы Қаракөз]] || [[Special:Contributions/Мүсірманқұлқызы Қаракөз|{{formatnum:28}}]] || {{Permissions|Мүсірманқұлқызы Қаракөз}}
|-
| 68 || [[User:Ерекешова Жаныгуль|Ерекешова Жаныгуль]] || [[Special:Contributions/Ерекешова Жаныгуль|{{formatnum:26}}]] || {{Permissions|Ерекешова Жаныгуль}}
|-
| 69 || [[User:Wikuiser|Wikuiser]] || [[Special:Contributions/Wikuiser|{{formatnum:26}}]] || {{Permissions|Wikuiser}}
|-
| 70 || [[User:Мейрмугамжановна|Мейрмугамжановна]] || [[Special:Contributions/Мейрмугамжановна|{{formatnum:24}}]] || {{Permissions|Мейрмугамжановна}}
|-
| 71 || [[User:~2026-23396-91|~2026-23396-91]] || [[Special:Contributions/~2026-23396-91|{{formatnum:24}}]] || {{Permissions|~2026-23396-91}}
|-
| 72 || [[User:Aidana001|Aidana001]] || [[Special:Contributions/Aidana001|{{formatnum:24}}]] || {{Permissions|Aidana001}}
|-
| 73 || [[User:Lanananna|Lanananna]] || [[Special:Contributions/Lanananna|{{formatnum:23}}]] || {{Permissions|Lanananna}}
|-
| 74 || [[User:Жәди|Жәди]] || [[Special:Contributions/Жәди|{{formatnum:21}}]] || {{Permissions|Жәди}}
|-
| 75 || [[User:Unknown Alash|Unknown Alash]] || [[Special:Contributions/Unknown Alash|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Unknown Alash}}
|-
| 76 || [[User:Гульназисапанова|Гульназисапанова]] || [[Special:Contributions/Гульназисапанова|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Гульназисапанова}}
|-
| 77 || [[User:TheWikipedian1250|TheWikipedian1250]] || [[Special:Contributions/TheWikipedian1250|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|TheWikipedian1250}}
|-
| 78 || [[User:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] || [[Special:Contributions/Мейіржан Ерсаинов|{{formatnum:17}}]] || {{Permissions|Мейіржан Ерсаинов}}
|-
| 79 || [[User:SpinnerLaserzthe2nd|SpinnerLaserzthe2nd]] || [[Special:Contributions/SpinnerLaserzthe2nd|{{formatnum:17}}]] || {{Permissions|SpinnerLaserzthe2nd}}
|-
| 80 || [[User:Тұрысбек Жанеля 7д|Тұрысбек Жанеля 7д]] || [[Special:Contributions/Тұрысбек Жанеля 7д|{{formatnum:17}}]] || {{Permissions|Тұрысбек Жанеля 7д}}
|-
| 81 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 82 || [[User:Смағзам Жансұлу|Смағзам Жансұлу]] || [[Special:Contributions/Смағзам Жансұлу|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Смағзам Жансұлу}}
|-
| 83 || [[User:Салима Симбаева|Салима Симбаева]] || [[Special:Contributions/Салима Симбаева|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Салима Симбаева}}
|-
| 84 || [[User:Zhanar Orazaliyeva|Zhanar Orazaliyeva]] || [[Special:Contributions/Zhanar Orazaliyeva|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Zhanar Orazaliyeva}}
|-
| 85 || [[User:Шеримова Сауле|Шеримова Сауле]] || [[Special:Contributions/Шеримова Сауле|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Шеримова Сауле}}
|-
| 86 || [[User:Айбаса|Айбаса]] || [[Special:Contributions/Айбаса|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Айбаса}}
|-
| 87 || [[User:Zhaniya yerikovna|Zhaniya yerikovna]] || [[Special:Contributions/Zhaniya yerikovna|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Zhaniya yerikovna}}
|-
| 88 || [[User:Медеууутоп|Медеууутоп]] || [[Special:Contributions/Медеууутоп|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Медеууутоп}}
|-
| 89 || [[User:Фыефытр|Фыефытр]] || [[Special:Contributions/Фыефытр|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Фыефытр}}
|-
| 90 || [[User:Madeniet Baskarmasy|Madeniet Baskarmasy]] || [[Special:Contributions/Madeniet Baskarmasy|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Madeniet Baskarmasy}}
|-
| 91 || [[User:Жұмәділ Қаракөз|Жұмәділ Қаракөз]] || [[Special:Contributions/Жұмәділ Қаракөз|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Жұмәділ Қаракөз}}
|-
| 92 || [[User:Bektenbai Bekzhan|Bektenbai Bekzhan]] || [[Special:Contributions/Bektenbai Bekzhan|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Bektenbai Bekzhan}}
|-
| 93 || [[User:Дамир Исиргепов|Дамир Исиргепов]] || [[Special:Contributions/Дамир Исиргепов|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Дамир Исиргепов}}
|-
| 94 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 95 || [[User:Акмарал Т|Акмарал Т]] || [[Special:Contributions/Акмарал Т|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Акмарал Т}}
|-
| 96 || [[User:Poundgated|Poundgated]] || [[Special:Contributions/Poundgated|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Poundgated}}
|-
| 97 || [[User:Careful Soul|Careful Soul]] || [[Special:Contributions/Careful Soul|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Careful Soul}}
|-
| 98 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 99 || [[User:Zhandos M|Zhandos M]] || [[Special:Contributions/Zhandos M|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Zhandos M}}
|-
| 100 || [[User:Kontributor 2K|Kontributor 2K]] || [[Special:Contributions/Kontributor 2K|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Kontributor 2K}}
|-
| 101 || [[User:Everest Mountains|Everest Mountains]] || [[Special:Contributions/Everest Mountains|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Everest Mountains}}
|-
| 102 || [[User:Топчикмед|Топчикмед]] || [[Special:Contributions/Топчикмед|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Топчикмед}}
|-
| 103 || [[User:Erkokshe|Erkokshe]] || [[Special:Contributions/Erkokshe|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Erkokshe}}
|-
| 104 || [[User:Amherst99|Amherst99]] || [[Special:Contributions/Amherst99|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Amherst99}}
|-
| 105 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 106 || [[User:Нұрали Н|Нұрали Н]] || [[Special:Contributions/Нұрали Н|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Нұрали Н}}
|-
| 107 || [[User:Z.Aldyar|Z.Aldyar]] || [[Special:Contributions/Z.Aldyar|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Z.Aldyar}}
|-
| 108 || [[User:Ruslan.dm|Ruslan.dm]] || [[Special:Contributions/Ruslan.dm|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Ruslan.dm}}
|-
| 109 || [[User:Baobaba1984|Baobaba1984]] || [[Special:Contributions/Baobaba1984|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Baobaba1984}}
|-
| 110 || [[User:Otepkaliyeva|Otepkaliyeva]] || [[Special:Contributions/Otepkaliyeva|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Otepkaliyeva}}
|-
| 111 || [[User:Нұрғиса Ажиров|Нұрғиса Ажиров]] || [[Special:Contributions/Нұрғиса Ажиров|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Нұрғиса Ажиров}}
|-
| 112 || [[User:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] || [[Special:Contributions/On The Hidden Mountain|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|On The Hidden Mountain}}
{{/end}}
eiy4xnqi9fv1dam5sxnfh4ipu5qd3we
Уикипедия:Форум/Сұрақтар
4
497712
3591788
3591586
2026-04-25T17:02:50Z
Arystanbek
14348
/* Уикипедияның марафон, конкурс хэдерінің үлкендігі */ Жауап беру
3591788
wikitext
text/x-wiki
<div class="scrollingtext">
<p>{{color|red|Ескерту: Уикипедияға қатыссыз сұрақтарға жауап берілмейді!}}</p>
</div>
{{/Header}}<!-- Бұл жолды өшірмеңіз, астына жазыңыз! және == Тақырып аты == қосып жазғанды ұмытпаңыз -->
{{clear}}
{{Жинақталған мазмұн|30|400}}
== Өзім қалаған тақырыптағы мақаланы қайда жазуға болады(зерханадан басқа) ==
Өзім қалаған тақырыптағы мақаланы қайда жазуға болады [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|талқылау]]) 18:35, 2024 ж. желтоқсанның 24 (+05)
:{{@|Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты}} қайырлы кеш! Мақала бастау үшін кем дегенде 100 өңдемеңіз болуы қажет және бастайтын мақалаңыз энциклопедиялық талаптарға сай келуі қажет. 100 өңдемені шағын өңдемелер жасап жинасаңыз болады, бірақ спам емес, спам үшін администраторлар аккаунтыңызды бұғаттайды -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:33, 2024 ж. желтоқсанның 24 (+05)
::Рақмет [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 16:40, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::Менің қазір тек 30 өңдемем бар, бірақ спам емес, вандализм емес толықтыруымды жоққа шығарды [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 16:42, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::өңдеме саным 100-ге жетпесе де зертханада мақала жасауыма бола ма [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 16:47, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::::{{@|Әбдіқадыр Асхат}} иә, жеке зертханаңызда мақала жазып, оны басқа жақсы мақалалармен салыстырып, түзетіп, мақала жазып үйренсеңіз болады -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:05, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::::Зертханадағы мақаланы мен жарияламайынша ол жойылмайды ма [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 07:55, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05)
== Кесте кірістіру ==
Мақалаға кестені қалай енгізуге болады [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|талқылау]]) 18:38, 2024 ж. желтоқсанның 24 (+05)
:{{@|Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты}} қайырлы кеш! Нақты қай мақалаға қандай кестені меңзеп тұрсыз? -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:33, 2024 ж. желтоқсанның 24 (+05)
::"Әлемдегі елдердің және оған тәуелді мемлекеттердің аумағы " [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 16:39, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::{{@|Әбдіқадыр Асхат}} сол мақаланың орыс немесе ағылшын тіліндегі нұсқасындағы кестені көшіріп алып, сөздерін қазақшаласаңыз болады -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:05, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::Ол үшін мен Қазақша Уикипедиядан шығуым керек пе [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 07:54, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05)
== Мақала жариялауға көмек ==
Сәлеметсіздер ме! Мен жаңа қатысушымын.
Ж. Аймауытовтың «Хат таныту әдістері» мақаласын зертханаға дайындадым.
Мақалада дереккөздер көрсетілген.
Негізгі кеңістікке жариялап берулеріңізді сұраймын.
[[Қатысушы:Zhiyenbekova A|Zhiyenbekova A]] ([[Қатысушы талқылауы:Zhiyenbekova A|талқылау]]) 22:35, 2026 ж. ақпанның 16 (+05)
== Дауыс беру ережелері туралы түсіндіру ==
Администратор сайлауында дауыс беру талаптары қандай? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:24, 2026 ж. наурыздың 9 (+05)
:Қайырлы күн! Ережелерді [[Уикипедия:Администраторлар мен бітікшілерді сайлау ережелері|мына жерден]] қарасаңыз болады. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 17:11, 2026 ж. наурыздың 9 (+05)
== Дауыс беруге қай жерде болады ==
Админ сайлауында қай бетте "қолдаймын" деп жазамын?
[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:07, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
:@[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] қазір сайлау болып жатқан жоқ, несіне кімді қолдамақшысың? <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:02, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::Админдерді [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:12, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
== AutoWikiBrowser-ға рұқсат беру өтініші ==
@[[Қатысушы:AdilBot|AdilBot]] аккаунтыма AutoWikiBrowser рұқсат бере аласыздар ма? маған [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:10, 2026 ж. наурыздың 25 (+05)
== Уикипедияның марафон, конкурс хэдерінің үлкендігі ==
Хэдер телефонда дұрыс көрінбейді, телефон экраннынан шығып кеткен. Бұны өзгертуге болады ма? [[Қатысушы:Algashky|Algashky]] ([[Қатысушы талқылауы:Algashky|талқылау]]) 11:28, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
:@[[Қатысушы:Algashky|Algashky]] Хәдер емес header деп дұрыс жаз <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:02, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
klwkuoqgvf6ryqctne500ph6h7sxbdr
3591790
3591788
2026-04-25T17:06:03Z
~2026-25455-25
180403
/* Уикипедияның марафон, конкурс header-інің үлкендігі */Хэдер -> header
3591790
wikitext
text/x-wiki
<div class="scrollingtext">
<p>{{color|red|Ескерту: Уикипедияға қатыссыз сұрақтарға жауап берілмейді!}}</p>
</div>
{{/Header}}<!-- Бұл жолды өшірмеңіз, астына жазыңыз! және == Тақырып аты == қосып жазғанды ұмытпаңыз -->
{{clear}}
{{Жинақталған мазмұн|30|400}}
== Өзім қалаған тақырыптағы мақаланы қайда жазуға болады(зерханадан басқа) ==
Өзім қалаған тақырыптағы мақаланы қайда жазуға болады [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|талқылау]]) 18:35, 2024 ж. желтоқсанның 24 (+05)
:{{@|Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты}} қайырлы кеш! Мақала бастау үшін кем дегенде 100 өңдемеңіз болуы қажет және бастайтын мақалаңыз энциклопедиялық талаптарға сай келуі қажет. 100 өңдемені шағын өңдемелер жасап жинасаңыз болады, бірақ спам емес, спам үшін администраторлар аккаунтыңызды бұғаттайды -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:33, 2024 ж. желтоқсанның 24 (+05)
::Рақмет [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 16:40, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::Менің қазір тек 30 өңдемем бар, бірақ спам емес, вандализм емес толықтыруымды жоққа шығарды [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 16:42, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::өңдеме саным 100-ге жетпесе де зертханада мақала жасауыма бола ма [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 16:47, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::::{{@|Әбдіқадыр Асхат}} иә, жеке зертханаңызда мақала жазып, оны басқа жақсы мақалалармен салыстырып, түзетіп, мақала жазып үйренсеңіз болады -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:05, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::::Зертханадағы мақаланы мен жарияламайынша ол жойылмайды ма [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 07:55, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05)
== Кесте кірістіру ==
Мақалаға кестені қалай енгізуге болады [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|талқылау]]) 18:38, 2024 ж. желтоқсанның 24 (+05)
:{{@|Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты}} қайырлы кеш! Нақты қай мақалаға қандай кестені меңзеп тұрсыз? -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:33, 2024 ж. желтоқсанның 24 (+05)
::"Әлемдегі елдердің және оған тәуелді мемлекеттердің аумағы " [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 16:39, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::{{@|Әбдіқадыр Асхат}} сол мақаланың орыс немесе ағылшын тіліндегі нұсқасындағы кестені көшіріп алып, сөздерін қазақшаласаңыз болады -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:05, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::Ол үшін мен Қазақша Уикипедиядан шығуым керек пе [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 07:54, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05)
== Мақала жариялауға көмек ==
Сәлеметсіздер ме! Мен жаңа қатысушымын.
Ж. Аймауытовтың «Хат таныту әдістері» мақаласын зертханаға дайындадым.
Мақалада дереккөздер көрсетілген.
Негізгі кеңістікке жариялап берулеріңізді сұраймын.
[[Қатысушы:Zhiyenbekova A|Zhiyenbekova A]] ([[Қатысушы талқылауы:Zhiyenbekova A|талқылау]]) 22:35, 2026 ж. ақпанның 16 (+05)
== Дауыс беру ережелері туралы түсіндіру ==
Администратор сайлауында дауыс беру талаптары қандай? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:24, 2026 ж. наурыздың 9 (+05)
:Қайырлы күн! Ережелерді [[Уикипедия:Администраторлар мен бітікшілерді сайлау ережелері|мына жерден]] қарасаңыз болады. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 17:11, 2026 ж. наурыздың 9 (+05)
== Дауыс беруге қай жерде болады ==
Админ сайлауында қай бетте "қолдаймын" деп жазамын?
[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:07, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
:@[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] қазір сайлау болып жатқан жоқ, несіне кімді қолдамақшысың? <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:02, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::Админдерді [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:12, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
== AutoWikiBrowser-ға рұқсат беру өтініші ==
@[[Қатысушы:AdilBot|AdilBot]] аккаунтыма AutoWikiBrowser рұқсат бере аласыздар ма? маған [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:10, 2026 ж. наурыздың 25 (+05)
== Уикипедияның марафон, конкурс header-інің үлкендігі ==
Header телефонда дұрыс көрінбейді, телефон экраннынан шығып кеткен. Бұны өзгертуге болады ма? [[Қатысушы:Algashky|Algashky]] ([[Қатысушы талқылауы:Algashky|талқылау]]) 11:28, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
:@[[Қатысушы:Algashky|Algashky]] Хәдер емес header деп дұрыс жаз <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:02, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
61h8u5356crmzu830u9c26l16oax1si
Оразғалиев Архат
0
507726
3591660
2520445
2026-04-25T12:08:35Z
Сқақ Зере
179730
3591660
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Архат Оразғалиев
|Шынайы есімі = Архат
|Ұлты = Қазақ
}}
'''Архат Оразғалиев''' 1964 жылы бұрынғы [[Семей]] облысы, [[Абай]] ауданы, [[Саржал]] ауылында мұғалімдер отбасында дүниеге келген. Орта мектепті ауылдан бітіріп, екі жыл әскер қатарында азаматтық борышын өтеп келгеннен кейін [[ Алматы]]дағы сәулет құрылыс институтында оқып, 1990 жылы сәулетші мамандығын алып шығады. Екі жыл «Семжилстрой» тресіндегі жобалау институтында жұмыс істейді. Бала күнінен әртүрлі заттарды жасауға бейім тұрады. Негізгі құралы арша мен жаңғақ ағашы. Бірде [[Ертіс]] жағасынан динозаврдың кескінін елестететін ағаш кесегін тауып алып,артық жерін жонып, сыртын лактап, жасыл түсті динозавр жасап шығарды. Сондай-ақ марал , арқар, бұғылардың мүйізін тауып алып, басын ағаштан сомдайды. Ағашқа қоса қатырма қағазды іске жаратады, мәселен әйгілі [[Титаник (фильм, 1997)|«Титанник»]] фильміндегі кеменің макетін жасап шығарады. Ал қару – жарақтарға көбінесе темірді пайдаланып , садақ, арбалет, айбалта шоқпар, қанжар, қылыш сияқты көне қару түрлерін , олардың қыны мен оқ-жебелерін жасай бастайды. Архат жасаған дүниелерді көпшілік қауым сыйлық үшін алады. Ол Ұлы «Абай жолы» эпопеясындағы сегіз кейіпкерді ағаштан қашап апарады. Барлығы да өз иесін тапты. Сол жолы «Бала Абай» деген туындысын Сара Назарбаеваға тарту етті.
== Дереккөздер ==
<references/>
1. Шығыс Қазақстан облысы мәдениеті кітабы, АТАМҰРА
[[Санат: Суретшілер]]
[[Санат:1964 жылы туғандар]]
gga672aj0xh7dv3pjyot9eqwgm97ntk
3591820
3591660
2026-04-25T19:10:18Z
Kasymov
10777
[[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] соңғы нұсқасына қайтарды
2520445
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Архат Оразғалиев
|Шынайы есімі = Архат
|Ұлты = Қазақ
}}
'''Архат Оразғалиев''' 1964 жылы бұрынғы [[Семей]] облысы, [[Абай]] ауданы, [[Саржал]] ауылында мұғалімдер отбасында дүниеге келген. Орта мектепті ауылдан бітіріп, екі жыл әскер қатарында азаматтық борышын өтеп келгеннен кейін [[ Алматы]]дағы сәулет құрылыс институтында оқып, 1990 жылы сәулетші мамандығын алып шығады. Екі жыл «Семжилстрой» тресіндегі жобалау институтында жұмыс істейді. Бала күнінен әртүрлі заттарды жасауға бейім тұрады. Негізгі құралы арша мен жаңғақ ағашы. Бірде [[Ертіс]] жағасынан динозаврдың кескінін елестететін ағаш кесегін тауып алып,артық жерін жонып, сыртын лактап, жасыл түсті динозавр жасап шығарды. Сондай-ақ марал , арқар, бұғылардың мүйізін тауып алып, басын ағаштан сомдайды. Ағашқа қоса қатырма қағазды іске жаратады, мәселен әйгілі «Титанник» фильміндегі кеменің макетін жасап шығарады. Ал қару – жарақтарға көбінесе темірді пайдаланып , садақ, арбалет, айбалта шоқпар, қанжар, қылыш сияқты көне қару түрлерін , олардың қыны мен оқ-жебелерін жасай бастайды. Архат жасаған дүниелерді көпшілік қауым сыйлық үшін алады. Ол Ұлы «Абай жолы» эпопеясындағы сегіз кейіпкерді ағаштан қашап апарады. Барлығы да өз иесін тапты. Сол жолы «Бала Абай» деген туындысын Сара Назарбаеваға тарту етті.
== Дереккөздер ==
<references/>
1. Шығыс Қазақстан облысы мәдениеті кітабы, АТАМҰРА
[[Санат: Суретшілер]]
[[Санат:1964 жылы туғандар]]
lzctd2mzxide96hmkdyv8ubqz4ltkr3
Линзалы антенна
0
515611
3591849
2099735
2026-04-25T19:35:23Z
Kasymov
10777
«[[Санат:Антенналар|Антенналар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591849
wikitext
text/x-wiki
'''Линзалы антенна'''— оптикалық линзаның [[сәуле]] шоғырлауы секілді принципте радиотолқындарды шоғырландыруға арналған антенна. Оның жұмысы радиотолқындардың металл қабырғалар арасындағы фазалық жылдамдығының ауадағыдан артық болу қасиетіне негізделген. Сырт пішіні ойыс динзаға уқсас жасалған [[металл]] тордан өткен радиотолқындар оның озіне қарай ауытқып шоғырланады. Толқьн [[көз]]і ([[вибратор]],[[рупор]],толқын өткізгіш)Линзалы антеннаның [[фокус]]ында орналасса, онда толқындар параллель шоқ болып тарайды. Линзалы антеннаның молшері толқын узындығымен шамалас диәлектріктен және металдан жаса-лады. Ол сантиметрлік және дециметрлік (ультра қысқа) [[толқын]]дар тарату үшін пайдаланылады.
<ref name=source1>[[Қазақ энциклопедиясы]] </ref>
==Дереккөздер==
<references/>
[[Санат:Антенналар]]
m5e3hrouhtfuch2g1ko5l8u0xim7639
Ханзада Жумонг (телехикая)
0
527800
3592003
3591144
2026-04-25T23:00:32Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592003
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
|Қазақша атауы = Ханзада Жумоң
|Шынайы атауы = {{lang-ko|삼한지: 주몽 편}}
|суреті = Jumong logo.svg
|тақырыбы =
|жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]</br/>әскери</br/>романтика
|ұзақтығы = 70 мин.
|авторы =
|продюсері =
|режиссёрі = Гын Хон Ким, Чжу Хван Ли
|операторы =
|сценарист = [[Чхве Ван Гю]], Хён-су Чжон
|композиторы = О Джун Санг
|ролдерде = [[Сон Иль Гук]]</br/>[[Хан Хё Джин]]
|бет басы =
|Ұраны =
|мемлекет = {{KOR}}
|Тілі = [[корей тілі|корей]]
|форматы =
|дыбысы =
|телеарна = [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]]
|телеарналар жүйесі =
|көрсете бастады = 15 мамыр 2006 {{KOR}}
|соңғы рет көрсетілді =
|маусымдар =
|саны = 81
|сериялардың тізімі =
|сайты =
|статусы = аяқталған
|imdb_id = 0978061
|tv_com =
}}
'''Ханзада Жумоң''' ({{lang-ko|삼한지: 주몽 편}}) — [[2006 жыл]]дан [[2007 жыл]]ға дейін [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында көрсетілген [[Корея Республикасы|оңтүстіккореялық]] тарихи эпикалық телехикая. Бұл жоба арнаның 45 жылдығына арналған арнайы туынды болды. Бастапқыда 60 серияға жоспарланғанымен, жоғары танымалдылығына байланысты MBC оны 81 серияға дейін ұзартты.
Сериал [[Когурё]] патшалығының негізін қалаушы — Доңмён патшаның өмірін баяндайды.<ref>{{cite web|last=Song|first=Sang-ho|title=Korea's mark on an expectation-defying Iran|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20110810000745|website=[[The Korea Herald]]|access-date=17 February 2013|date=10 August 2011|archive-date=11 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121111103633/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20110810000745|url-status=live}}</ref>
== Сюжеті ==
[[File:Jumong site 3.jpg|thumb|Сериалдың декорациясы]]Б.з.д. 108 жылы [[Хань империясы]]ның [[Кочосон]]ды жаулап алуы нәтижесінде [[Маньчжурия]] мен [[Корей түбегі]]нің солтүстігіндегі тірі қалған тайпалар мен қала-мемлекеттер Хан әулеті билігіне бағынышты алым-салық төлеушілерге айналып, Төрт қолбасшылық арқылы темірдей тәртіппен басқарылды деп сипатталады. Жергілікті қарсылық күшінің жетекшісі, Дамуль әскерінің басшысы Хэмосу жасырын түрде Пуё ханзадасы Гымуамен одақтасып, бүкіл аймақ бойынша Кочосон босқындарын қорғап, құтқарумен айналысады. Бір шайқаста жараланған Хэмосуды Хабэк тайпасынан шыққан ханым Юхуа (оған Гымуа да көңіл бөледі) құтқарып алады, сөйтіп екеуінің арасында махаббат пайда болады. Кейін Хэмосу Хан әскерінің тұтқиыл шабуылына түсіп, қолға түседі (жартасқа құлап кеткеннен кейін оны сырт жұрт өлді деп есептейді). Ал Юхуа Пуёға барып паналауға мәжбүр болады. Сол жерде ол Гымуаның тоқалына айналып, Жумонг атты ұл туады. Барлығы Жумоңның әкесі Гымуа деп есептейді, бірақ шын мәнінде оның әкесі — Хэмосу.
Жиырма жыл өткен соң, жас Жумонг әлсіз әрі қорқақ ханзада ретінде өседі. Оны әкесі — Гымуаның тағы үшін таласып жүрген ағалары Тэсо мен Ёнпо менсінбей, көлеңкеде қалдырады. Олар Жумоңды Гымуаның ұлы деп есептегендіктен, оның таққа заңды құқығы бар деп қауіптенеді. Ал олардың анасының Юхуаға деген өшпенділігі бұл «ағайындылар» арасындағы араздықты одан әрі күшейтеді (шын мәнінде олар туыс емес). Ақыры бұл жағдай ағаларының Жумоңға қастандық жасау әрекетіне әкеледі. Осыдан кейін оқиғалар тізбегі Жумоңның сарайдан кетуіне себеп болады. Тағдырдың жазуымен ол өзінің әкесі — қартайып, соқыр болып қалған Хэмосумен кездеседі. Жумоң Хэмосудың жасырын тәлімінің арқасында жауынгерлік өнерді меңгереді, бірақ олардың әке-бала екенін білмейді. Осы уақытта Жумоң Чолбондағы Кёру сауда әулетінің қызы Сосономен жақын қарым-қатынас орнатады. Кейін Тэсо мен Ёнпо Хэмосуды өлтірген соң, Жумоң шындықты біліп, әкесінің кегін алуға және Хан әулеті әскерін елден қуып шығуға ант береді. Ол Гымуаға қайта оралып, Пуё әскерін бастап Имдун қолбасшылығы мен Жинбон қолбасшылығына қарсы жорық жүргізеді. Алайда шайқаста жараланып, із-түссіз жоғалып кеткен соң, оны өлді деп жариялайды. Осыны пайдаланған Тэсо Хёнто қолбасшылығымен ауыз жаласып, Пуёда билікті басып алады және Сосононы өзіне әйел болуға мәжбүрлейді. Үмітін үзген Сосоно Жумоңның тірі екенін білмей, сауда серіктесі Утэге тұрмысқа шығады. Ал Жумоңды Ханбэк тайпасы құтқарып, оны Е Со-я емдеп жазады. Кейін Жумоң оған үйленеді. Олар Пуёға қайта оралады, ал Жумоң өзін Тэсоның адал қызметшісі ретінде көрсетіп, оның сеніміне кіреді. Тэсоның қырағылығы босаңсыған сәтте, Жумоң мен оның серіктері Кочосон босқындарының үлкен тобын құтқарып, оларды Бонгие тауының иен даласына алып кетеді. Сол жерде олар бекініс тұрғызып, Дамуль әскерін қайта құрады. Бұл әрекет Тэсоның ашуын туғызады, ол сарайда Юхуа мен жүкті Е Со-яны кепілде ұстап отырған еді. Күн тұтылуынан кейін Гымуа бас уәзірдің көмегімен билікті қайта қолға алады. Ол Жумоңды сарайға қайтып келуге және Дамуль әскерін таратуға көндіруге тырысады (бұл — бас уәзірдің оны қайта таққа отырғызу шарты еді). Бірақ Жумоң бұл ұсыныстан бас тартады, содан кейін бас уәзір оны және оның адамдарын жоюға әрекет етеді.
Келесі үш жыл ішінде Дамуль әскері күшейіп, түрлі жергілікті тайпаларды біріктіре бастайды. Бұл жағдай Пуё мен Хан әулеті үшін үлкен қауіп тудырады. Шайқаста Утэ қаза тапқаннан кейін, Жумоң мен Сосоно одақ құрып, Чолбонның бес тайпасын және Дамуль әскерін бір қуатты күшке біріктіреді. Осы біріккен күш Хёнто қолбасшылығын жаулап алып, Когурё патшалығын құрады. Ал Пуёда Е Со-я мен оның ұлы Юри жоғалып кетті (өлді деп есептеледі) деген хабар жеткен соң, қайғыға батқан Жумоң Сосоноға үйленеді. Екеуі жаңа мемлекеттің патшасы мен патшайымы атанады.
Жумоң Когурёны он бес жыл билегеннен кейін, Пуё сарайынан қашып шығып, қуғында өмір сүріп келген Е Со-ямен, ұлы Юримен қайта қауышады. Гымуа Хан жалдамалы әскерлерінің қолынан қаза тапқан соң, жаңа таққа отырған Тэсо Жумоң одақ құрады. Когурё мен Пуёның біріккен әскері Ляодун қолбасшылығын жаулап алып, Манчжуриядағы Хан әулеті әскерін толықтай жояды. Юридің оралуына байланысты ішкі қақтығыстардың алдын алу үшін, Сосоно Когурёдан кетеді. Ол Чолбонды қолдайтын топпен бірге оңтүстікке көшіп, ұлдары Пирю мен Онджоны ертіп барады. Кейін Онджо Корея түбегінде Пэкче мемлекетінің негізін қалайды. Тэсо Жумоңның немересі Мухюльдің қолынан шайқаста қаза тапқаннан кейін Пуё мемлекеті құлайды. Жумоң өз билігін нығайту үшін Хан әулетімен соғысын жалғастыра береді. Ақырында 40 жасында қайтыс болып, Когурё тағын Юри иемденеді.
== Басты рөлдерде ==
*[[Сон Иль Гук]] - Жумоң
*[[Хан Хё Джин]] - Сосоно
*Чон Куаң Рёл - Гымуа
*Хо Жун Хо - Хемосу
*Ким Сон Су - Тесо ханзада
*О Ён Су - Юхуа ханым
*Куон Ми Ри - Уонху патшайым
*Сон Жи Хё - Йе Соя ханым
*Пак Там Хи - Ян Соран
*Ан Ён Жу - Юри
*Жуң Юң Сук - бала Юри
*Ким Ёң Ки - Ён Табаль
*Жин Хи Куоң - Ё Миыль
*Ли Жа Ёң - Бу Дыкпуль
*Уон Ки Жун - Енпо ханзада
*Пе Су Бин - Саён
*Им Со - Пуён
*Юн Доң- Яң Жоң
*О Ук- Барон Хуаң
*Ие Хо- қолбасшы Ои
*Ан Жеоң- қолбасшы Мари
*Им Дае - қолбасшы Хеп По
*Пак Куеоң- Бу Бунно
*Жоң Хо- У Те
== Түсірілім ==
[[Сурет:Jumong site 1.jpg|thumb|right|200px|Сериалдың түсірілген орыны]]
Ханзада Жумонг телехикаясы Yongin Daejanggeum Park киностудиясында түсірілген. Бұл орын Йонгин қаласының Чхоин ауданында, Кёнгидо аймағында орналасқан.
Аталған түсірілім алаңында басқа да тарихи драмалар, соның ішінде Дон И, Айды құшқан Күн және Ұлы ханша Сондок сериалдары да түсірілген.<ref>{{cite web|last=Lee|first=Cin Woo|title=Beyond Seoul: 19 reasons to explore Korea|url=http://www.cnngo.com/seoul/visit/9-provinces-19-attractions-korea-311599|access-date=6 May 2012|website=[[CNN]] Go|date=16 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120421202050/http://www.cnngo.com/seoul/visit/9-provinces-19-attractions-korea-311599|archive-date=21 April 2012|url-status=dead}}</ref>
== Сериялар рейтингі ==
Ханзада Жумонг 2006 жылы шыққан корей дорамаларының ішінде ең жақсы рейтингтерге ие болды.<ref>{{Cite web |url=http://www.tnms.tv/ |title=TNS Media Korea |access-date=2010-05-30 |archive-date=2014-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141228125441/http://www.tnms.tv/ |url-status=live }}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! width=100 | Мерзім
! width=100 | Серия
! width=100 | Бүкіл елде
! width=100 | Сеулда
|- style="text-align:center;"
| 2006-05-15 || 1 || <span style=color:blue>'''16.3%'''</span> (3ші) || <span style=color:blue>'''17.5%'''</span> (3ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-05-16 || 2 || 18.4% (3ші) || 19.2% (3ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-05-22 || 3 || 21.8% (1ші) || 23.6% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-05-23 || 4 || 25.3% (2ші) || 26.6% (2ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-05-29 || 5 || 28.0% (1ші) || 29.9% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-05-30 || 6 || 28.7% (1ші) || 29.6% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-06-05 || 7 || 27.9% (1ші) || 29.2% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-06-06 || 8 || 32.3% (1ші) || 33.7% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-06-20 || 9 || 29.4% (1ші) || 30.7% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-06-26 || 10 || 33.2% (1ші) || 35.3% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-06-27 || 11 || 32.9% (1ші) || 34.8% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-07-03 || 12 || 36.4% (1ші) || 38.1% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-07-04 || 13 || 37.6% (1ші) || 38.8% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-07-10 || 14 || 35.8% (1ші) || 37.5% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-07-11 || 15 || 37.2% (1ші) || 38.8% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-07-17 || 16 || 40.1% (1ші) || 42.8% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-07-18 || 17 || 38.7% (1ші) || 39.9% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-07-24 || 18 || 39.6% (1ші) || 41.1% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-07-25 || 19 || 39.9% (1ші) || 40.5% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-07-31 || 20 || 35.1% (1ші) || 36.1% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-08-01 || 21 || 36.8% (1ші) || 38.2% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-08-07 || 22 || 37.3% (1ші) || 37.9% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-08-08 || 23 || 37.4% (1ші) || 38.9% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-08-14 || 24 || 35.5% (1ші) || 35.8% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-08-15 || 25 || 39.3% (1ші) || 40.7% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-08-21 || 26 || 38.1% (1ші) || 39.6% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-08-22 || 27 || 39.5% (1ші) || 40.0% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-08-28 || 28 || 40.3% (1ші) || 41.7% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-08-29 || 29 || 40.3% (1ші) || 40.9% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-09-04 || 30 || 39.7% (1ші) || 40.6% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-09-05 || 31 || 40.3% (1ші) || 41.4% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-09-11 || 32 || 39.3% (1ші) || 40.6% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-09-12 || 33 || 38.5% (1ші) || 39.2% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-09-18 || 34 || 39.5% (1ші) || 40.3% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-09-19 || 35 || 43.0% (1ші) || 43.9% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-09-25 || 36 || 42.8% (1ші) || 43.9% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-09-26 || 37 || 43.6% (1ші) || 44.4% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-10-02 || 38 || 42.6% (1ші) || 43.2% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-10-03 || 39 || 44.9% (1ші) || 44.8% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-10-09 || 40 || 44.2% (1ші) || 45.0% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-10-10 || 41 || 43.6% (1ші) || 43.8% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-10-16 || 42 || 43.1% (1шң) || 43.6% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-10-17 || 43 || 42.4% (1ші) || 42.2% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-10-23 || 44 || 44.5% (1ші) || 45.4% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-10-24 || 45 || 45.0% (1ші) || 45.2% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-10-30 || 46 || 44.6% (1ші) || 45.1% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-10-31 || 47 || 43.8% (1ші) || 43.7% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-11-06 || 48 || 46.6% (1ші) || 47.9% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-11-07 || 49 || 47.2% (1ші) || 48.3% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-11-13 || 50 || 43.6% (1ші) || 43.5% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-11-14 || 51 || 48.1% (1ші) || 49.2% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-11-20 || 52 || 44.8% (1ші) || 45.4% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-11-21 || 53 || 44.0% (1ші) || 44.5% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-11-27 || 54 || 45.1% (1ші) || 45.2% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-11-28 || 55 || 44.4% (1ші) || 44.9% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-12-04 || 56 || 44.0% (1ші) || 44.4% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-12-05 || 57 || 42.9% (1ші) || 43.2% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-12-11 || 58 || 46.4% (1ші) || 46.1% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-12-12 || 59 || 41.5% (1ші) || 42.6% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-12-18 || 60 || 44.4% (1ші) || 45.3% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2006-12-19 || 61 || 46.6% (1ші) || 47.1% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-01-01 || 62 || 44.8% (1ші) || 45.8% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-01-02 || 63 || 45.2% (1ші) || 45.3% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-01-08 || 64 || 45.5% (1ші) || 45.4% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-01-09 || 65 || 46.8% (1ші) || 47.1% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-01-15 || 66 || 46.8% (1ші) || 47.5% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-01-16 || 67 || 47.1% (1ші) || 47.9% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-01-22 || 68 || 49.8% (1ші) || 50.5% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-01-23 || 69 || 42.0% (1ші) || 43.6% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-01-29 || 70 || 47.9% (1ші) || 48.3% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-01-30 || 71 || 50.3% (1ші) || 51.0% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-02-05 || 72 || 47.1% (1ші) || 48.5% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-02-06 || 73 || 46.0% (1ші) || 47.2% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-02-12 || 74 || 47.6% (1ші) || 48.1% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-02-13 || 75 || 47.1% (1ші) || 47.8% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-02-19 || 76 || 41.9% (1ші) || 42.1% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-02-20 || 77 || 49.7% (1ші) || 49.9% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-02-26 || 78 || 47.2% (1ші) || 47.1% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-02-27 || 79 || 50.6% (1ші) || 50.9% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-03-05 || 80 || 49.8% (1ші) || 50.0% (1ші)
|- style="text-align:center;"
| 2007-03-06 || 81 || <span style=color:red>'''51.9%'''</span> (1ші) || <span style=color:red>'''52.7%'''</span> (1ші)
|- style="text-align:center;"
! colspan="2" | Орта есеппен || 40.98% || 41.83%
|}
== Халықаралық көрсетілім ==
Ханзада Жумонг телехикаясының көрсетілім құқықтары [[Иран]]ға (Channel 3), [[Түркия]]ға, [[Молдова]]ға (TV8), [[Румыния]]ға (TVR1), [[Қазақстан]]ға, Грузияға (Imedi TV), [[Армения]]ға, [[Жапония]]ға (Fuji TV), Моңғолияға, Тайваньға, Гонконгқа, [[Вьетнам]]ға (VTV1), Сингапурға (Mediacorp Channel U), Индонезияға, [[Тайланд]]қа (Channel 3), Малайзияға, Брунейге, Филиппинге (GMA Network, Q, GTV, Heart of Asia), Фиджиге (Fiji One), Ирак Күрдістанына, Ауғанстанға, Өзбекстанға, Тәжікстанға (TV SMT), Камбоджаға (Cambodian Television Network), АҚШ-қа (AZN Television), Мьянмаға (Myawaddy TV & MRTV-4) және Шри-Ланкаға (Sri Lanka Rupavahini Corporation) сатылды.<ref name="sold-in">{{cite web|url=http://english.hani.co.kr/arti/english_edition/e_entertainment/193994.html|title=Popular historical TV drama has raked in $50 million|website=[[The Hankyoreh]]|access-date=5 January 2015|date=3 March 2007|archive-date=10 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110034213/http://english.hani.co.kr/arti/english_edition/e_entertainment/193994.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.kbs.co.kr/hallyu/entertainment_news_view.html?No=644|title=''Jumong'' to Air in Japan|work=KBS Global|access-date=5 January 2015|date=21 March 2007|archive-date=10 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110040539/http://english.kbs.co.kr/hallyu/entertainment_news_view.html?No=644|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hancinema.net/special-meeting-at-japanese-fuji-tv-about-drama-jumong-9348.html|title=Special Meeting At Japanese Fuji TV About Drama ''Jumong''|work=Broasia via [[Hancinema]]|access-date=5 January 2015|date=25 April 2007|archive-date=10 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110041200/http://www.hancinema.net/special-meeting-at-japanese-fuji-tv-about-drama-jumong-9348.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Reyna|first=Trixie|url=http://www.philstar.com/cebu-entertainment/378599/jumong-koreas-no-1-series-2006-now-gma-7|title=JUMONG: Korea's No. 1 series For 2006 now on GMA-7|work=[[The Philippine Star]]|access-date=5 January 2015|date=6 January 2007|archive-date=10 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110043642/http://www.philstar.com/cebu-entertainment/378599/jumong-koreas-no-1-series-2006-now-gma-7|url-status=live}}</ref>
Reuters агенттігінің мәліметінше, Ирандағы «Jumong» сериалының ең танымал эпизодтары 90%-дан астам көрілім рейтингін жинаған (Оңтүстік Кореядағы 40%-бен салыстырғанда). Бұл сериалдың басты актері Song Il-gook-ты Иранда нағыз супер жұлдыз деңгейіне көтерді.<ref name="songilgookiran">{{cite web|title=Song Il Gook is a superstar in Iran because of Jumong|url=http://www.allkpop.com/2009/08/song_il_gook_is_a_superstar_in_iran|publisher=[[Allkpop]]|access-date=21 April 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100401150243/http://www.allkpop.com/2009/08/song_il_gook_is_a_superstar_in_iran|archive-date=1 April 2010}}</ref>
== Гонконгтағы көрсетілімге байланысты дау ==
Asia Television (ATV) Гонконгтағы көрсетілім құқықтарын сатып алғанымен, аудармаға қатысты дау арнаның жаңалықтар мен драмалардағы редакциялық тәуелсіздігі туралы үлкен пікірталас туғызды. Даудың негізгі себептері: кейбір көріністердің алынып тасталуы; жер атауларының балама түрде аударылуы; кейіпкердің мамандығын өзгертіп аудару. Ең үлкен дау «Когурёға» қатысты «мемлекет» (nation) сөзінің «тайпа» (tribe) деп өзгертілуі және Хан империясы атауының «аспан әулеті» деп аударылуы болды. Бұл өзгерістер арнаның редакциялық саясатына күмән тудырды. Аудармаға байланысты бұл дау Goguryeo controversies деп аталатын тарихи пікірталастармен байланысты деп есептеледі. Бұл даулар Когурё тарихын Қытай мен Корея (Солтүстік және Оңтүстік) елдерінің әртүрлі түсіндіруінен туындайды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://english.hani.co.kr/arti/english_edition/e_entertainment/193994.html|title hani.co.kr]
*[http://english.kbs.co.kr/hallyu/entertainment_news_view.html?No=644|title kbs.co.kr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010849/http://english.kbs.co.kr/hallyu/entertainment_news_view.html?No=644%7Ctitle |date=2016-03-05 }}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
04n548roctxrropxteise1srsluw82p
Құйынды мекен (телехикая)
0
528271
3592002
3280309
2026-04-25T22:59:31Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592002
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
|Қазақша атауы = Құйынды мекен
|Шынайы атауы = {{lang-ko|바람의 나라}}
|суреті = Құйынды мекен.jpg
|тақырыбы =
|жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]<br />әскери
|ұзақтығы = 70 мин
|авторы =
|продюсері = Чо Куан Гюй
|режиссёрі = Кан Ил Со
|операторы =
|сценарист = [[Чхве Ван Гю]]
|композиторы =
|ролдерде = [[Сон Иль Гук]]<br />[[Чхве Джон Вон]]<br />[[Пак Кон Хён]]<br />[[Чон Джин Ён]]
|бет басы =
|Ұраны =
|мемлекет = {{KOR}}
|Тілі = [[Корей тілі]]
|форматы =
|дыбысы =
|телеарна = [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]]
|телеарналар жүйесі =
|көрсете бастады =10 қыркүйек 2008
|соңғы рет көрсетілді =15 қаңтар 2009
|маусымдар =
|саны = 36
|сериялардың тізімі =
|сайты =
|статусы = аяқталған
|imdb_id = 2819226
|tv_com =
}}
'''Құйынды мекен''' {{lang-ko|바람의 나라}} - [[Оңтүстік Корея]]лық тарихи телесериал. Сериал елді елең еткізген [[Ханзада Жумонг (телехикая)|Ханзада Жумоң фильмі]]нің жалғасы болып табылады. Фильмнің басты кейіпкері - [[Когурё]] патшасы Темусин. Темусин атасы Жумоңның ұлы істерін жалғастырады. Бұл сериалда да басты рөлді [[Сон Иль Гук]] сомдады.
== Сюжеті ==
Корея ежелгі [[Когурё]] мемлекеті дәуірінде. [[Тонмёнсон (Когурё)|Жумоң патша]] негізін қалаған Когурё [[Юримен ван|Юри патша]] тұсында біраз әлсірейді. [[Юримен ван|Юри]] әкесі [[Тоңмёңсоң уаң|Жумоңның]] қас жауы Пуё патшасы Тэсоның билігін мойындап, оның алдында бас июге мәжбүр болады. Алайда Юридың ұлы [[Темусин ван|Мухюль]] Тэсоны жеңіп, атасының кезіндегі [[Когурё]]ның даңқын қалпына келтіреді.
Бірнеше жылдан кейін ересек [[Темусин ван|Мухюл]] өзінің досы Марумен бірге қалыпты өмір сүруде. Чолбон көшелерінде Чу Балсо деген топтың жетекшісі Мухюлды ұрып-соғып, оның әпкесі Се Рю қоштасу кезінде берген медалын алады. Хи-Ап Мухюл мен Мароны үңгірден шыққаны үшін түрмеге отырғызады. Үңгірге қара реңктер, [[Шығыс Пуё|Пуё]] арнайы және жасырын күштері шабуыл жасайды. Хён-ап Мороға барып, Чолбон губернаторы Хи Мённан көмек сұрауды өтінеді. Реңктер қабірдің қатал қорғаныс механизмімен қорғалатынын түсінеді және Мухюлге барып, Хён-аптың өмірі арқылы Жумонгтың қылышын әкеледі. Хён Мён мен оның адамдары келіп, көлеңкелерді өлтірген кезде Мухюл тұзақтардан өтіп, қылышты алып келеді. Хи Мёнонг өзінің бұрынғы тұлғасын айтпай-ақ, Мухюл мен Мароны өзімен бірге алып кетеді. Екеуі капитан Гви Юумен танысады, олар жаттығу кезінде оларды қорлайды. Король Даесо Юрийді сарайына саяси достыққа шақырады, ал соңғысы оны қабылдайды. Біліктілікке қол жеткізген Мухюл Чу Балсо мен оның адамдарын шекараларға дейін қуып жетеді. Лагерьде Ён есімді дәрігер Мухюлды емдейді, ол оған ғашық болады. Хи Мён және оның әскері лагерьге шабуыл жасап, Мухюлды құтқарады, ол өз кезегінде Чу Балсо мен оның адамдарын құтқарады. Чу Балсо Мухюлдың медалін қайтарады. Даесо шабуылға ашуланып, Юрийді қорлайды, ол Хён Мёнді қызметінен босатып, жазалайды. Хи Мён мен Мухюл Буюге интеллектуалды сапармен барады. Олар қара реңктің тұтқындалған құлдарға уларды тәжірибе жасап жатқанын түсінеді. Мухюлд [[Тэсо (Тонбуё)|Тэсо]]-ға шабуыл жасау үшін қолайлы жағдайды біледі және Хи Мёнға хабарлайды, ол өз кезегінде Юриге айтады және олар Тэсо өлтіріліп, елі көшбасшы болғаннан кейін Буюға шабуыл жасауды жоспарлайды. Чу Балсо мен оның адамдары [[Тэсо (Тонбуё)|Тэсо]]-ға жасалған шабуыл үшін жалданады, бұл сәтсіздікке ұшырайды және ол Юрийден Хи Мёнді оған тапсыруды талап етеді, әйтпесе [[Когурё]] жойылады. Юри мұны қабылдамай, соғысқа дайындалады, бірақ тайпа басшылары оның баласын жеткізуді талап етеді, өйткені Буюнес армиясы [[Когурё]]ның әлдеқайда күшті. Хи Мён Деесоның лагеріне барып, [[Когурё]]дан кетіп бара жатқанда, Пуё әскерінің талапымен өзін өлтіреді. Санг Ганың асырап алған баласы Бэ Гук Хи Мённың адамдарына шабуыл жасайды, мұны Юридің бұйрығы деп айтады. Мухюл мен Маро қашып кетеді, бірақ олар қара реңктерге түседі.
Бір жылдан кейін Юри әскерін күшейтіп, Буюға қарсы көршілермен одақ құрды. Қара көлеңкелер лагерінде Мухюл [[Юри]]ден кек алу үшін бірнеше тәжірибеден өтті. Реңктердің көшбасшысы, ол да Ёонның әкесі, Мухюлдың ниетін түсінеді және оны сынап көргеннен кейін оны және Мароны жалдайды. Бірнеше апта бойы ауыр жаттығулардан кейін олар білікті реңктерге айналады. Олар сонымен қатар Дожинмен дос, тағы бір талантты көлеңке. Хе-Ап, Гви Юу және Чу Балсо Юрийдің ұлының өліміне де, оның ізбасарларына шабуыл жасауға да қатысы жоқ екеніне көз жеткізбей тұрып, Юрийді өлтіруге тырысады. Мухюл, Маро және Дожин [[Когурё]] мен қытайлық алымды өлтіруге тағайындалып, сәтті аяқталады. Даоно, Буонесей өкіметі Са Гоудың қастандық жасауымен, Ёонның әкесін және өзін өлтіруді бұйырады. Ёнге де ғашық болған Дожин әкесін өлтіреді, бірақ Мухюлге [[Когурё]] қашуға көмектесуін өтінеді. Са Го Дожинді одан құтылу үшін шетелде тағайындайды. Ол қашып кетіп, Бэ Гукты оны жұмысқа алуға көндіреді. Дао Юрийді өлтірумен Муйхул мен Мароны тағайындайды. Олар [[Когурё]] мен бірге саяхаттайды, ал Мухюл Хе-Аптың тоқтамай тұрып әкесін өлтіруге тырысады. Юри Мухюлдің тұлғасы туралы шындықты түсінеді және пайғамбарлыққа сенімді. Хе-Ап Юрийді Юридің кінәсіздігіне сендіреді және Мухюл Юриге Доциннің уақытылы ескертуімен аман қалған Дезоны өлтіріп, оны жоюға рұқсат береді деп сендіреді. Дожиннің көмегімен Баэ Гук Буюға саяхат жасайды және Даесомен құпия одақ құрады. Мухюл өзінің шынайы тұлғасын біліп, билікке Юриймен ресми түрде танысады. Олар оны пайғамбарлыққа байланысты қабылдамайды, бірақ Мухюл оларды пайғамбарлықты дұрыс емес дәлелдеуге мүмкіндік беруге көндіреді. Юридің әйелі өзінің ұлы Еёжинді тәж-ханзада етіп құруды жоспарлайды Тэсо мереке өткізіп, [[Когурё]] еліне құрметіне шақырады. Мухюл алымдардың басшысы ретінде барлау және интеллекті алу жоспарымен сапар шегеді. Олар Буюудың соғысқа дайындалып жатқанын түсінеді. Мухюл оралып, әскерге дайындалуға шешім қабылдайды.
== Басты рөлдерде ==
* [[Сон Иль Гук]] - Ханзада Мухюль / [[Темусин ван|Темусин]].
*. Чой Жуң - ханшайым Юон.
*. Ким Жуң - ханшайым Ли Жи
*. Пак Гун - ханзада Дожин.
*. Жуң Жин - Юри патша.
*. Ким Хие - Мию ханым.
*. Ли Жоң - ханзада Ха Муёң (Мухюльдің ағасы).
*. Ли Си - жас Юн Хва
*. O Юн - Хие Ап.
*. Ким Джае - Чуе Баль Су.
*. Жаң Tae - Маро қолбасшы.
*. Ким Сан - Махуаң.
*. Хан Джин - [[Тэсо (Тонбуё)|Тэсо]] патша.
*. Пак Жун - Са Гу.
*. Им Жун - ханшайым Серуй.
*. Ким Буён - Сан Га.
*. Ким Уон - Гон Чан.
*. Ким Муён - Гу Чу.
*. Джан Сан- Ба Гуек
== Жүлделер ==
*. 2008 KBS Drama Awards: үздік актер ([[Сон Иль Гук]])
*. 2008 KBS Drama Awards: үздік жұп (Сон Ил Гук пен Чой Жун Он)
*. 2008 KBS Drama Awards: үздік актер (Жун Жин-кіші)
==Халықаралық хабар тарату==
* {{JPN}} Жапонияда 2009 жыл 15 қазанда бастап [[Fuji Television]]-де эфирде көрсетілді «風の国» деген атпен бастады.<ref>{{Cite web |url=http://www.kntv.co.jp/prog/detail/?p=19400 |title=Archived copy |access-date=2014-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140522161454/http://www.kntv.co.jp/prog/detail/?p=19400 |archive-date=2014-05-22 |url-status=dead }}</ref>
* {{USA}} АҚШ-та 2011 жыл 27 тамыздан бастап [[KNTV]]-де эфирде көрсетілді «The Kingdom of the Winds» деген атпен бастады.
* {{THA}} Таиланд-та 2009 жыл 12 шілдеден бастап [[Channel 3 HD]]-де эфирде көрсетілді «มูยุล มหาบุรุษพิชิตแผ่นดิน» деген атпен бастады.<ref>{{cite web|title=ซีรีส์ช่อง3เก่า มูยุล มหาบุรุษพิชิตแผ่นดิน (รีรัน)|url=http://www.thaitv3.com/%E0%B8%8B%E0%B8%B5%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%AA%E0%B9%8C/57/%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%A5-%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%8A%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B9%81%E0%B8%9C%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%99--%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%99-.html#ad-image-0|work=[[Channel 3 (Thailand)|Channel 3]]|accessdate=|date=16 August 2015}} {{lang-th|ภาษาไทย}}</ref>
* {{KAZ}} Қазақстанда 2020 жыл 7 тамыздан бастап [[Astana TV]]-де эфирде күн сайын сағат 10: 30-да (Нұр-Сұлтан уақыты) «Құйынды мекен» деген атпен бастады.<ref>[https://astanatv.kz/kz/serials/102/ корей ТЕЛЕХИКАЯСЫ Құйынды мекен Материалды көшіріп басқанда astanatv.kz сайтына гиперсілтеме міндетті түрде қойылуы тиіс. 07.08.2020] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200811003401/https://astanatv.kz/kz/serials/102/ |date=2020-08-11 }}</ref>
== Тағы қараңыз ==
*[[Сеул]]
*[[Сон Иль Гук]]
== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://www.hancinema.net/korean_drama_Land_of_wind.php''The Kingdom of The Windsr''] _at HanCinema
*http://twitchfilm.com/2008/09/first-look-at-kingdom-of-the-wind-beethoven-virus.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141024030557/http://twitchfilm.com/2008/09/first-look-at-kingdom-of-the-wind-beethoven-virus.html |date=2014-10-24 }}
*http://sports.hankooki.com/lpage/entv/200809/sp2008090313511094350.htm
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
jcjb4r1xorgqp71ce2peewrmc5s1uz0
Тайлақ Бекежанұлы
0
528528
3592053
3423662
2026-04-26T07:12:55Z
TheNomadEditor
120280
3592053
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biography
|subject_name = Тайлақ батыр
| image_name =
| image_size =
| image_caption = Тайлақ батыр
| date_of_birth = ХVӀӀI ғ. басы
| place_of_birth =
| date_of_death = XVIII ғ. аяғы
| deathplace =
| occupation = Қазақ батыры
| nationality = [[Қазақтар|қазақ]]
}}
'''Тайлақ Бекежанұлы''' (XVIII ғасырда өмір сүрген) - қазақ [[Батыр|батыры]], [[қолбасшы]].
==Өмірбаяны==
Тайлақ - [[шекті]] Бекежан батыр Айбекұлының бәйбішесі Салихадан туған үш ұлдың бірі. [[Кіші жүз | Кіші жүздің]] [[жетіру]] тайпасының [[Жағалбайлы (ру)|Жағалбайлы]] руынан шыққан. [[Әбілқайыр хан | Әбілқайыр ханмен]] үзеңгілес құрдас әрі ақылшы-кеңесшісі болған. 1726 жылы Ордабасы жиынында [[Кіші жүз]] жасақтарының қолбасшысы болып сайланды. Тайлақ жиені, [[Ұлы жүз | Ұлы жүздің]] батыры [[ошақты]] Саңырықпен бірге жоңғарларға қарсы күресте ерлігімен көзге түскен. [[Бұланты]] – [[Білеуті]] шайқасында, [[Аңырақай шайқасы]]нда [[Кіші жүз]] жасағын басқарған. Қожаберген жыраудың “Елім-ай” дастанында Тайлақ есімі де аталады. Көрнекті түркітанушы ғалымдар В.В. Бартольд, И.Кастанье, Ш.Уәлиханов, Ә.Диваев, М.Тынышбаев еңбектерінде де Тайлақ есімі жиі кездеседі.
Тайлақ жайында жазушылар Қ.Есенберлиннің “Жанталас” (1973), Ә.Кекілбаевтың “Үркер” (1981), “Елең-алаң” (1984), Ә.Әлімжановтың “Жаушы” (1974), С.Сматаевтың “Елім-ай” (1978, 1980) атты кітаптарында суреттелген.
Жазушы М.Есламғалиұлы халықтың [[шежіре]] деректері мен [[тарихи жырлар]]дағы мәліметтерге сүйеніп, 1729-30 жылдардағы [[жоңғарлар]]мен өткен шайқастарда [[Кіші жүз]]дің қолын басқарған осы Тайлақ батыр деп жорамалдайды. Тайлақ және оның ағалары Байрақ, Қайрақ туралы мағлұматтар "[[Қыз Жібек]]" дастанының Сегізсері нұсқасында, "Елім-ай" және Ж.Жабаевтің "Саурық батыр" жырында ішінара кездеседі. Соңғы жырда Тайлақтың шапырашты [[Саурық]]пен тізе қосып, [[қалмақтар]]мен соғысып жүргені айтылады. Көрнекті жазушы Ә.Кекілбаев «[[Үркер]]», «Елеңалаң» романдарында негізінен керейт Тайлақты сюжет арқауы етіп, шешті Тайлақ туралы бір оқиға үстінде ғана әңгіме етіп өтеді. [[Сырым ауданы]] Шідерті елді мекені маңындағы Тайлақ атанған ауыл бар. Оның іргесіндегі [[қорым]] да солай аталады. Қорымның атауы жөнінде әр түрлі пікірлер бар. Бір шежіре жүлгесі бойынша, онда шеркештің, ал енді екіншісі бойынша, байбақтының батыры жерленген. Тағы бір дәлелден беген ауызекі деректе — қорымдағы ескерткіші жоқ үлкен обада Бекежанның, оның аяқ жағындағы үш обада балалары Байрақ, Қайрақ және Тайлақтың мүрделері жерленген делінеді.<ref> Қазақстан тарихы. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: "Аруна LTD." ЖШС, 2006. - 768 б. ISBN 9965-26-175-X </ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақ батырлары]]
ppfn4pdd64nf0x9popa6epukrtag8dh
Доминика
0
528802
3592152
3546191
2026-04-26T10:50:17Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
оны сөзі орынсыз қолданылғандықтан түзету енгіздім
3592152
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекет
|Қазақша атауы = Доминика Достастығы
|Шынайы атауы = Commonwealth of Dominica
|Атау септігі = Доминика
|Елтаңба = Coat of arms of Dominica.svg
|Байрақ = Flag of Dominica.svg
|Ұраны = Après le Bondie, C'est la Ter ([[патуа]], Құдайдан кейін Жерді сүйеміз)
|Әнұранның аты = Isle of Beauty, Isle of Splendour
|Аудио =
|lat_dir =N |lat_deg =15 |lat_min =25 |lat_sec = 24
|lon_dir =W |lon_deg =61 |lon_min =20 |lon_sec = 18
|region = DM
|CoordScale = 250000
|Картада = LocationDominica.png
|Үкімет түрі = [[Парламенттік республика]]
|Тәуелсіздік күні = [[3 қараша]] [[1978 жыл]]
|Тәуелсіздігін алды = [[Ұлыбритания]]дан
|Тілі = [[ағылшын тілі]]
|Астанасы = [[Розо]]
|Ірі қаласы = [[Розо]]
|Басшы қызметі = [[Доминика президенттерінің тізімі|Президенті]]<br />[[Доминика премьер-министрлердің тізімі|Премьер-министрі]]
|Басшылары = [[Чарльз Саварин]]<br />[[Рузвельт Скеррит]]
|Жер аумағы = 750
|Жер аумағы бойынша орны = 174-ші
|Судың үлесі = 1,6
|Жұрты = 73,543
|Халық саны бойынша орны = 186-шы
|Сарап жылы = 2016
|Санақ бойынша халық саны = 71 293
|Санақ жылы = 2011
|Халық тығыздығы = 105
|Тығыздық бойынша орны = 95-ші
|ЖІӨ =
|ЖІӨ сараптаған жылы =
|ЖІӨ бойынша орны =
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ =
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны =
|ЖІӨ (АҚТ) = 688 млн.<ref name="imf2">{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/02/weodata/weorept.aspx?sy=2018&ey=2022&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=311%2C343%2C361%2C321%2C362%2C364%2C328&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=Dominica |publisher=International Monetary Fund }}</ref>
|ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы = 2018
|ЖІӨ (АҚТ) орны =
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) = 9,726<ref name=imf2/>
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны =
|ЖІӨ (номинал) = 485 млн.<ref name=imf2/>
|ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы = 2018
|ЖІӨ (номинал) бойынша орны =
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) = 6,860<ref name=imf2/>
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны =
|АДИ = {{өсім}} 0,724<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf |title=2015 Human Development Report |date=2015 |accessdate=14 December 2015 |publisher=United Nations Development Programme }}</ref>
|АДИ жылдық есебі = 2014
|АДИ бойынша орны = 94-ші
|АДИ деңгейі = <span style="color:#090;">жоғары</span>
|Әуе компаниясы =
|Валютасы = Шығыс кариб доллары
|Интернет үйшігі = [[.dm]]
|ISO =
|Телефон коды = 1-767
|Уақыт белдеуі = -4
|Түсініктемелер =
}}
'''Доминика''' ({{lang-en|Dominica}} {{IPA|[dəˈmɪnɨkə]}}, жергілікті {{IPA|[ˌdɒmɪˈniːkə]}}), '''Доминика Достастығы''' ({{lang-en|Commonwealth of Dominica}}) — [[Кариб теңізі]]ндегі [[Кіші Антиль]] аралдар тобындағы [[Доминика аралы]]нда орналасқан мемлекет. Доминиканың солтүстік-батысында [[Гваделупа]], ал оңтүстік-шығысында [[Мартиника]] орналасқан. Аумағы 754 км² болатын аралдағы тұрғындар саны - 72500. Астанасы - [[Розо]] қаласы.
== Географиясы ==
{{Main|Доминика Географиясы}}
Доминика - жанартаулық арал. Ол таулы, аумағында бірнеше жанартаулары бар. Ең биігі - [[Дьяблотен]] (1447 м) жанартауы аралдың ең биік нүктесі болып табылады. Қазіргі кезде Доминикада сөнбеген жанартаулар жоқ, бірақ жанартаулық іс-әрекетті гейзерлер, ыстық бұлақтар, қайнаулы суы бар шағын көлдерден байқауға болады. Жағалаулары - қара және сары құмды жағажайлар.
Доминиканы кейде "Кариб теңізі табиғатының аралы" деп аталуынан-ақ, оның табиғи сұлулығын байқауға болады. Доминика - Кіші Антиль аралдар тобындағы жанартаулық іс-әрекеттен пайда болған аралдардың ішіндегі ең жасы. Аралда кейбір сирек кездесетін [[эндемик]]тердің, құстар мен жануарлардың үйі болып саналатын табиғаты алуан түрлі тропикалық ормандар бар. Аралдық ұлттық құсы - Sisserou попугайы ел байрағында белгіленген.
Доминика экономикасы, көбінше, ауыл шаруашылығы мен туризм салаларына тәуелді.
Христофор Колумб аралды ашқан күннің құрметіне, жексенбі ({{lang-la|Dominicus}}) [[3 қараша]] [[1493 жыл]]ы деп атаған. Келесі ғасырлар бойы Доминика қалған әлемнен шеттетілген күйінде қала берді. Арал аумағында өз билігін жариялаған Франция [[1763 жыл]]ы иелікті Біріккен Корольдікке берді. Біріккен Корольдік Доминиканы [[1805 жыл]]ы толықтай коллонияға айналдырды.
[[1838 жыл]]ы Доминика алғаш британдық карибтік коллонияға айналды. 1958-1962 жылдар аралығында Доминика ғұмыры ұзақ болмаған [[Вест-Индия Федерациясы]]ның құрамдас бөлігі болды. [[1978 жыл]]ы Доминика Достастығы толықтай тәуелсіз мемлекет болды.
== Саяси құрылымы ==
=== Мемлекеттік құрылым ===
Республикада [[президент]]ті [[парламент]] таңдайды. Парламент 32 депутаттан құралады, оның ішінде 21-і жалпыхалықтық сайлау арқылы таңдалады, 9-ы тағайындалады, және 2-ерекше қызмет.
Негізгі саяси партиялары:
* [[Доминика Еңбек Партиясы]] (солшылдар) - 18 депутат
* [[Біріккен Жұмысшылар Партиясы]] (центристтер) - 3 депутат
Тағы да парламентке енбеген [[Доминика Еркіндік Партиясы]], [[Доминика Халықтық қозғалысы]] сияқты партиялар бар.
[[2008 жыл]]ы Доминика [[ALBA (Alternativa Bolivariana para las Americas)]] ұйымына кірді. Ол ұйымға бұрынырақ қатаң антиамерикалық саясат ұстанатын [[Венесуэла]], [[Куба]], [[Боливия]], [[Гондурас]] және [[Никарагуа]] кірген болатын.
== Әкімшілік бөлініс ==
[[Сурет:Dominica parishes numbered.png|оңға|Доминика иеліктері]]
Доминика он иелікке бөлінген:
# Сент-Эндрю
# Сент-Дэвид
# Сент-Джордж
# Сент-Джон
# Сент-Джозеф
# Сент-Люк
# Сент-Марк
# Сент-Патрик
# Сент-Пол
# Сент-Питер
== Халқы ==
Халық саны — 72,8 мың (2010 жыл, шілде). Жылдық өсу пайызы — 0,2 % . Орташа өмір сүру ұзақтығы — ер адамдарда 73 жас, әйелдерде 79 жас. Қала тұрғындары — 74 %. Ересек тұрғындардың сауаттылығы — 94 % ( 2003). Ұлттық-нәсілдік құрамы: негрлер — 86,8 %, мулаттар — 8,9 %, үнді-кариб — 2,9 %, ақтар — 0,8 %, басқалары — 0,7 % ( 2001 жылғы жазбалар бойынша).<br />
Діндер: католиктер — 61,4 %, жетінші күн адвентисттері — 6 %, елуліктер — 5,6 %, баптисттер — 4,1 %, методисттер — 3,7 %, Құдай шіркеуі — 1,2 %, Иегова— 1,2 % , өзге христиандықтар — 7,7 %, растафариандықтар — 1,3 %, басқалары — 1,6 %, атеисттер — 6,1 % (2001 жылғы жазбалар бойынша).
Мемлекеттік тіл - ағылшын тілі, француз тіліне ұқсас жергілікті [[патуа тілі]] де кең таралған.
== Табиғат жағдайы ==
Елдің жер бедері таулы. Аралда бірнеше сөнбеген жанартау бар. [[Дьяблотен жанартауы]] (1147 м) — Доминиканың ең биік нүктесі. Аралда ыстық көлдер бар. Тау бөктерлерінен ұсақ өзендер мен бұлақтар ағып жатыр. <br />
Доминика тропиктік, пассаты, өте ылғалыды климаттық белдеуде жатыр. Жылдық орташа температура +25°С — +28°С. Шілдеден қазанға дейін жаңбырлы маусым, жылдық жауын шашын мөлшері 1500-2000 м.<br />
Аралдың табиғи ресурстары: қыш, пемза (кеуек тас), әк.
== Экономикасы ==
Доминика экономикасының негізін ауыл шаруашылығы құрайды. Ауыл шаруашылығының негңзгі дақылдары: какао, сабын, банан, цитрусты жемістер. <br />
Импорт: көлік құралдары, электр құралдары, минералды жанармай, өнеркәсіп өнімдері, халақ тұтынатын тауарлар, азық-түлік.<br />
Негізгі экономикалық әріптестері: [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Бельгия]], [[Нидерланд]], [[Жапония]], [[Оңтүстік Корея]], [[Тринидад]], [[Тобаго]] және т.б.<br />
Ақша бірлігі — ''шығыс кариб доллары''.
== Білім беру жүйесі ==
Аралдың Клифтон Дупинг Колледжі деп аталатын өз мемлекеттік колледжі бар. Кейбір доминиктіктер жоғарғы білімді [[Куба]]да алады. Басқалары жоғарғы білімді Вест-Индия немесе Біріккен Корольдік, [[Біріккен Штаттар]]ында немесе сапалы жоғарғы білім бере алатын басқа елдерде оқиды. Росса Университеті, әскери-медициналық мектеп, [[Портсмут]]те орналасқан. Доминикада білімге байланысты арнайы мейрам да бар: ұлттық сауаттылық күні<ref>[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2013_EN_complete.pdf United Nations Development Programme] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130818132717/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2013_EN_complete.pdf |date=2013-08-18 }}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* {{dmoz|World/Russian/Страны_и_регионы/Карибский_бассейн/Доминика/}}
{{Навигациялық блок
|тақырып = Доминика
|тақырып_стиль = background:{{түс|{{PAGENAME}}}};
|state = collapsed
|Солтүстік Америка елдері
|КАРИКОМ
|OECS
|Ұлттар достастығы
|Америка мемлекеттері ұйымы
|Франкофония
}}
[[Санат:Доминика|*]]
2qguo3wlr70p1u1r5oy4cwxvwyf588l
I Хуан Карлос
0
529891
3591829
3589076
2026-04-25T19:17:38Z
1nter pares
146705
3591829
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = Монарх
| Қазақша есімі = I Хуан Карлос
| Шынайы есімі = Juan Carlos I
| Суреті = Juan Carlos I of Spain 2007-2.jpg
| Атауы =
| Сурет ені =
| Елтаңба = Coat of Arms of Juan Carlos I of Spain.svg
| Елтаңба атауы =
| Елтаңба ені =
| Титулы = [[Испания королі]]
| Лақап аты =
| Ту = Royal Standard of Spain.svg
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Басқарған кезеңі =
| Ізашары = [[Альфонсо XIII]]
| Ізбасары = [[Филипп VI]]
| Тәж кигізу жорасы = [[27 қараша]] [[1975 жыл]]
| Биліктен бас тартуы = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Мұрагері =
| Бірігіп басқарушы1 =
| Бірігіп басқарушы1Басқара бастады =
| Бірігіп басқарушы1Басқаруын аяқтады =
| регент1 =
| регент1Басқара бастады =
| регент1Басқаруын аяқтады =
| регент2 =
| регент2Басқара бастады =
| регент2Басқаруын аяқтады =
| Премьер =
| Вице-президент =
| Президент =
| Монарх =
| Губернатор =
| Вице-губернатор =
| Түсініктемелер =
| Діні = [[католик]]
| Туған күні = 5.01.1938
| Туған жері = Рим, Италия патшалығы
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Династия = [[Испан Бурбондары]]
| Туған кездегі есімі =
| Әкесі = [[Хуан, Барселона графы]]
| Анасы = [[Бурбон-Сицилиялық Мария де лас Мерседес]]
| Жұбайы = [[София Грекиялық (Испания патшайымы)|София]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды = [[Сурет:FAS-ESP.svg|20px]] [[Испания қарулы күштері]]
| Әскер түрі = [[Сурет:Emblem of the Spanish Army.svg|20px]] Әскер <br />[[Сурет:Emblem of the Spanish Air Force.svg|20px]] [[Испания әскери әуе күштері|Авиация]] <br /> [[Сурет:Emblem of the Spanish Navy.svg|20px]] [[Испания әскери теңіз күштері|Флот]]
| Атағы = [[Испания әскери әуе күштері|Авиация]] және [[Испания әскери теңіз күштері|Флот]] әскерінің [[генерал-капитан]]ы
| Басқарды = [[Испания қарулы күштері]]
| Шайқасы =
| Ғылыми аясы =
| Жұмыс істеген орны =
| Партиясы =
| Қызметі =
| Мамандығы =
| Білімі =
| Ғылыми дәрежесі =
| Марапаттары =
| Қолтаңбасы =
| Монограммасы = Juan Carlos I of Spain Signature.svg
| Сайты =
| Commons = Juan Carlos I of Spain
}}
'''I Хуан Карлос''' ({{lang-es|Juan Carlos I de Borbón y Borbón-Dos Sicilias}} (''Иоанн Карл I''), [[5 қаңтар]] [[1938]], [[Рим]]) - [[Испания]] королі, 1975 жылдың 22 қарашасынан Испанияның 17-ші [[патша]]сы әрі елдің қарулы күштерінің жоғарғы бас қолбасшысы, генерал- капитан. Ол Испанияның [[диктатура]]лық жүйеден [[парламент]]тік демократия жүйесіне көшуі кезеңін сәтті басқарған қайраткер.<ref>{{cite book | title=Ұ 46 Ұлы императорлар. – Алматы: “Aруна” баспасы. – 208 бет. – Сер.: “1100 қызықты деректер”. ISBN 978-9965-26-591-4}}</ref>
[[Бурбондар|Бурбон]] әулетінен шыққан I Хуан Карлос 1938 жылдың 5 қаңтарында [[Италия]]да дүниеге келген.
== Өмірбаяны ==
1975 жылдың 22 қарашасында таққа отырғаннан кейін ол бірден [[демократия]]лық [[реформа]]лар жүргізіп, [[саяси партия]]ларды заңдастырып, билеуші партия - [[Испан Фалангасы]]н таратып жіберді.
1977 жылдың 15 маусымында Испания өзінің алғашқы демократиялық сайлауын өткізді.
1978 жылы Испанияның жаңа [[Конституция]]сы қабылданды. Бүл конституция бойынша Хуан Карлос тарихи монархияның тақ [[мұрагер]]і болып жарияланды және азаматтық қүқық пен еркіндікке кепілдік берілді. Сол жылы Хуанның әкесі таққа отыру құқығынан бас тартты. Осыған байланысты әкесінің жақтастары мен өзге әулеттер Хуан Карлосты заңды патша ретінде мойындады.
Провинциялар дербестігін алып, Испания [[федерация]] нышанындағы мемлекетке айналды. 972 жылы 33 жастағы Хуан Карлос Мюнхендегі [[Олимпиада]] ойындарына желкенді қайық спортымен қатысып, испан [[экипаж]]ының құрамында он бесінші орынға ие болған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Испан монархтары]]
8aeec7ky35wt0hb7x29ptn6ulfygkua
3591831
3591829
2026-04-25T19:19:39Z
1nter pares
146705
3591831
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = Монарх
| Қазақша есімі = I Хуан Карлос
| Шынайы есімі = Juan Carlos I
| Суреті = Juan Carlos I of Spain 2007-2.jpg
| Атауы =
| Сурет ені =
| Елтаңба = Coat of Arms of Juan Carlos I of Spain.svg
| Елтаңба атауы =
| Елтаңба ені =
| Титулы = [[Испания королі]]
| Лақап аты =
| Ту = Royal Standard of Spain.svg
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Басқарған кезеңі =
| Ізашары = [[Альфонсо XIII]]
| Ізбасары = [[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Тәж кигізу жорасы = [[27 қараша]] [[1975 жыл]]
| Биліктен бас тартуы = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Мұрагері =
| Бірігіп басқарушы1 =
| Бірігіп басқарушы1Басқара бастады =
| Бірігіп басқарушы1Басқаруын аяқтады =
| регент1 =
| регент1Басқара бастады =
| регент1Басқаруын аяқтады =
| регент2 =
| регент2Басқара бастады =
| регент2Басқаруын аяқтады =
| Премьер =
| Вице-президент =
| Президент =
| Монарх =
| Губернатор =
| Вице-губернатор =
| Түсініктемелер =
| Діні = [[католик]]
| Туған күні = 5.01.1938
| Туған жері = Рим, Италия патшалығы
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Династия = [[Испан Бурбондары]]
| Туған кездегі есімі =
| Әкесі = [[Хуан, Барселона графы]]
| Анасы = [[Бурбон-Сицилиялық Мария де лас Мерседес]]
| Жұбайы = [[София Грекиялық (Испания патшайымы)|София]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды = [[Сурет:FAS-ESP.svg|20px]] [[Испания қарулы күштері]]
| Әскер түрі = [[Сурет:Emblem of the Spanish Army.svg|20px]] Әскер <br />[[Сурет:Emblem of the Spanish Air Force.svg|20px]] [[Испания әскери әуе күштері|Авиация]] <br /> [[Сурет:Emblem of the Spanish Navy.svg|20px]] [[Испания әскери теңіз күштері|Флот]]
| Атағы = [[Испания әскери әуе күштері|Авиация]] және [[Испания әскери теңіз күштері|Флот]] әскерінің [[генерал-капитан]]ы
| Басқарды = [[Испания қарулы күштері]]
| Шайқасы =
| Ғылыми аясы =
| Жұмыс істеген орны =
| Партиясы =
| Қызметі =
| Мамандығы =
| Білімі =
| Ғылыми дәрежесі =
| Марапаттары =
| Қолтаңбасы =
| Монограммасы = Juan Carlos I of Spain Signature.svg
| Сайты =
| Commons = Juan Carlos I of Spain
}}
'''I Хуан Карлос''' ({{lang-es|Juan Carlos I de Borbón y Borbón-Dos Sicilias}} (''Иоанн Карл I''), [[5 қаңтар]] [[1938]], [[Рим]]) - [[Испания]] королі, 1975 жылдың 22 қарашасынан Испанияның 17-ші [[патша]]сы әрі елдің қарулы күштерінің жоғарғы бас қолбасшысы, генерал- капитан. Ол Испанияның [[диктатура]]лық жүйеден [[парламент]]тік демократия жүйесіне көшуі кезеңін сәтті басқарған қайраткер.<ref>{{cite book | title=Ұ 46 Ұлы императорлар. – Алматы: “Aруна” баспасы. – 208 бет. – Сер.: “1100 қызықты деректер”. ISBN 978-9965-26-591-4}}</ref>
[[Бурбондар|Бурбон]] әулетінен шыққан I Хуан Карлос 1938 жылдың 5 қаңтарында [[Италия]]да дүниеге келген.
== Өмірбаяны ==
1975 жылдың 22 қарашасында таққа отырғаннан кейін ол бірден [[демократия]]лық [[реформа]]лар жүргізіп, [[саяси партия]]ларды заңдастырып, билеуші партия - [[Испан Фалангасы]]н таратып жіберді.
1977 жылдың 15 маусымында Испания өзінің алғашқы демократиялық сайлауын өткізді.
1978 жылы Испанияның жаңа [[Конституция]]сы қабылданды. Бүл конституция бойынша Хуан Карлос тарихи монархияның тақ [[мұрагер]]і болып жарияланды және азаматтық қүқық пен еркіндікке кепілдік берілді. Сол жылы Хуанның әкесі таққа отыру құқығынан бас тартты. Осыған байланысты әкесінің жақтастары мен өзге әулеттер Хуан Карлосты заңды патша ретінде мойындады.
Провинциялар дербестігін алып, Испания [[федерация]] нышанындағы мемлекетке айналды. 972 жылы 33 жастағы Хуан Карлос Мюнхендегі [[Олимпиада]] ойындарына желкенді қайық спортымен қатысып, испан [[экипаж]]ының құрамында он бесінші орынға ие болған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Испан монархтары]]
dk884x7dshfpxraidvku7zyeg30kq5i
Мемлекет астаналары тізімі
0
533953
3592124
3590355
2026-04-26T10:02:30Z
~2026-25411-87
180422
Creative Commons лицензиясы аясында бұл еренсілтеме немесе URL жеткілікті деп келістім
3592124
wikitext
text/x-wiki
== [[Еуропа]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Амстердам]]
| {{NLD}}
|-
| 2.
| [[Андорра-ла-Велья]]
| {{AND}}
|-
| 3.
| [[Афина]]
| {{GRC}}
|-
| 4.
| [[Белград]]
| {{SRB}}
|-
| 5.
| [[Берлин]]
| {{DEU}}
|-
| 6.
| [[Берн]]
| {{CHE}}
|-
| 7.
| [[Братислава]]
| {{SVK}}
|-
| 8.
| [[Брюссель]]
| {{BEL}}
|-
| 9.
| [[Будапешт]]
| Вениция
|-
| 10.
| [[Бухарест]]
| {{ROU}}
|-
| 11.
| [[Вадуц]]
| {{LIE}}
|-
| 12.
| [[Валлетта]]
| {{MLT}}
|-
| 13.
| [[Варшава]]
| {{POL}}
|-
| 14.
| [[Ватикан]]
| {{VAT}}
|-
| 15.
| [[Вена]]
| {{AUT}}
|-
| 16.
| [[Вильнюс]]
| {{LTU}}
|-
| 17.
| [[Дублин]]
| {{IRL}}
|-
| 18.
| [[Загреб]]
| {{HRV}}
|-
| 19.
| [[Киев]]
| {{UKR}}
|-
| 20.
| [[Кишинев]]
| {{MDA}}
|-
| 21.
| [[Копенгаген]]
| {{DNK}}
|-
| 22.
| [[Лиссабон]]
| {{PRT}}
|-
| 23.
| [[Лондон]]
| {{GBR}}
|-
| 24.
| [[Любляна]]
| {{SVN}}
|-
| 25.
| [[Люксембург]]
| {{LUX}}
|-
| 26.
| [[Мадрид]]
| {{ESP}}
|-
| 27.
| [[Минск]]
| {{BLR}}
|-
| 28.
| [[Монако]]
| {{MCO}}
|-
| 29.
| [[Мәскеу]]
| {{RUS}}
|-
| 30.
| [[Осло]]
| {{NOR}}
|-
| 31.
| [[Париж]]
| {{FRA}}
|-
| 32.
| [[Прага]]
| {{CZE}}
|-
| 33.
| [[Рейкьявик]]
| {{ISL}}
|-
| 34.
| [[Рига]]
| {{LVA}}
|-
| 35.
| [[Рим]]
| {{ITA}}
|-
| 36.
| [[Сан-Марино (қала)|Сан-Марино]]
| {{SMR}}
|-
| 37.
| [[Сараево]]
| {{BIH}}
|-
| 38.
| [[Скопье]]
| {{MKD}}
|-
| 39.
| [[София]]
| {{BGR}}
|-
| 40.
| [[Стокгольм]]
| {{SWE}}
|-
| 41.
| [[Таллин]]
| {{EST}}
|-
| 42.
| [[Тирана]]
| {{ALB}}
|-
| 43.
| [[Хельсинки]]
| {{FIN}}
|-
| 44.
| [[Подгорица]]
| {{MNE}}
|-
|}
== [[Азия]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Абу-Даби]]
| {{UAE}}
|-
| 2.
| [[Амман]]
| {{JOR}}
|-
| 3.
| [[Анкара]]
| {{TUR}}
|-
| 4.
| [[Астана]]
| {{KAZ}}
|-
| 5.
| [[Ашхабад]]
| {{TKM}}
|-
| 6.
| [[Бағдат]]
| {{IRQ}}
|-
| 7.
| [[Баку]]
| {{AZE}}
|-
| 8.
| [[Бангкок]]
| {{THA}}
|-
| 9.
| [[Бандар-Сери-Бегаван]]
| {{BRU}}
|-
| 10.
| [[Бейрут]]
| {{LBN}}
|-
| 11.
| [[Бішкек]]
| {{KGZ}}
|-
| 12.
| [[Вьентьян]]
| {{LAO}}
|-
| 13.
| [[Дакка]]
| {{BGD}}
|-
| 14.
| [[Дамаск]]
| {{SYR}}
|-
| 15.
| [[Дели]]
| {{IND}}
|-
| 16.
| [[Джакарта]]
| {{IDN}}
|-
| 17.
| [[Дили]]
| {{TLS}}
|-
| 18.
| [[Доһа]]
| {{QAT}}
|-
| 19.
| [[Душанбе]]
| {{TJK}}
|-
| 20.
| [[Ереван]]
| {{ARM}}
|-
| 21.
| [[Иерусалим]]
| {{ISR}}
|-
| 22.
| [[Исламабад]]
| {{PAK}}
|-
| 23.
| [[Кабул]]
| {{AFG}}
|-
| 24.
| [[Катманду]]
| {{NPL}}
|-
| 25.
| [[Куала-Лумпур]]
| {{MYS}}
|-
|-
| 26.
| [[Мале]]
| {{MDV}}
|-
| 27.
| [[Манама]]
| {{BHR}}
|-
| 28.
| [[Манила]]
| {{PHL}}
|-
| 29.
| [[Маскат]]
| {{OMN}}
|-
| 30.
| [[Нейпьидо]]
| {{MMR}}
|-
| 31.
| [[Никосия]]
| {{CYP}}
|-
| 32.
| [[Пекин]]
| {{CHN}}
|-
| 33.
| [[Пномпень]]
| {{KHM}}
|-
| 34.
| [[Пхеньян]]
| {{PRK}}
|-
| 35.
| [[Сана]]
| {{YEM}}
|-
| 36.
| [[Сеул]]
| {{KOR}}
|-
| 37.
| [[Сингапур]]
| {{SGP}}
|-
| 38.
| [[Ташкент]]
| {{UZB}}
|-
| 39.
| [[Тбилиси]]
| {{GEO}}
|-
| 40.
| [[Тегеран]]
| {{IRN}}
|-
| 41.
| [[Токио]]
| {{JPN}}
|-
| 42.
| [[Тхимпху]]
| {{BTN}}
|-
| 43.
| [[Ұлан-Батыр]]
| {{MNG}}
|-
| 44.
| [[Ханой]]
| {{VNM}}
|-
| 45.
| [[Шри-Джаяварденепура-Котте]]
| {{LKA}}
|-
| 46.
| [[Эль-Кувейт]]
| {{KWT}}
|-
| 47.
| [[Эр-Рияд]]
| {{SAU}}
|-
| 48.
| [[Рамалла]]
| {{PSE}}
|-
| 49.
| [[Тайбэй]]
| {{TWN}}
|-
|}
== [[Африка]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Абуджа]]
| {{NGA}}
|-
| 2.
| [[Аддис-Абеба]]
| {{ETH}}
|-
| 3.
| [[Аккра]]
| {{GHA}}
|-
| 4.
| [[Алжир (қала)]]
| {{DZA}}
|-
| 5.
| [[Антананариву]]
| {{MDG}}
|-
| 6.
| [[Асмэра]]
| {{ERI}}
|-
| 7.
| [[Бамако]]
| {{MLI}}
|-
| 8.
| [[Банги]]
| {{CAF}}
|-
| 9.
| [[Банжул]]
| {{GMB}}
|-
| 10.
| [[Бисау]]
| {{GNB}}
|-
| 11.
| [[Браззавиль]]
| {{COG}}
|-
| 12.
| [[Бужумбура]]
| {{BDI}}
|-
| 13.
| [[Виктория]]
| {{SYC}}
|-
| 14.
| [[Виндхук]]
| {{NAM}}
|-
| 15.
| [[Габороне]]
| {{BWA}}
|-
| 16.
| [[Дакар]]
| {{SEN}}
|-
| 17.
| [[Джибути (қала)]]
| {{DJI}}
|-
| 18.
| [[Додома]]
| {{TZA}}
|-
| 19.
| [[Каир]]
| {{EGY}}
|-
| 20.
| [[Кампала]]
| {{UGA}}
|-
| 21.
| [[Кигали]]
| {{RWA}}
|-
| 22.
| [[Киншаса]]
| {{COD}}
|-
| 23.
| [[Конакри (қала)]]
| {{GIN}}
|-
| 25.
| [[Либревиль]]
| {{GAB}}
|-
| 26.
| [[Лилонгве]]
| {{MWI}}
|-
| 27.
| [[Ломе]]
| {{TGO}}
|-
| 28.
| [[Луанда]]
| {{AGO}}
|-
| 29.
| [[Лусака]]
| {{ZMB}}
|-
| 30.
| [[Малабо]]
| {{GNQ}}
|-
| 31.
| [[Мапуту]]
| {{MOZ}}
|-
| 32.
| [[Масеру]]
| {{LSO}}
|-
| 33.
| [[Мбабане]]
| {{SWZ}}
|-
| 34.
| [[Могадишо]]
| {{SOM}}
|-
| 35.
| [[Монровия]]
| {{LBR}}
|-
| 36.
| [[Морони]]
| {{COM}}
|-
| 37.
| [[Найроби]]
| {{KEN}}
|-
| 38.
| [[Нджамена]]
| {{TCD}}
|-
| 39.
| [[Ниамей]]
| {{NER}}
|-
| 40.
| [[Нуакшот]]
| {{MRT}}
|-
| 41.
| [[Порт-Луи]]
| {{MUS}}
|-
| 42.
| [[Порто-Ново]]
| {{BEN}}
|-
| 43.
| [[Прая]]
| {{CPV}}
|-
| 44.
| [[Претория]]
| {{ZAF}}
|-
| 45.
| [[Рабат (қала)|Рабат]]
| {{MAR}}
|-
| 46.
| [[Сан-Томе (город)|Сан-Томе]]
| {{STP}}
|-
| 47.
| [[Триполи]]
| {{LBY}}
|-
| 48.
| [[Тунис (қала)]]
| {{TUN}}
|-
| 49.
| [[Уагадугу]]
| {{BFA}}
|-
| 50.
| [[Фритаун]]
| {{SLE}}
|-
| 51.
| [[Хараре]]
| {{ZWE}}
|-
| 52.
| [[Хартум]]
| {{SDN}}
|-
| 53.
| [[Ямусукро]]
| {{CIV}}
|-
| 54.
| [[Яунде]]
| {{CMR}}
|}
== [[Америка]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Асунсьон]]
| {{PRY}}
|-
| 2.
| [[Бастер]]
| {{KNA}}
|-
| 3.
| [[Бельмопан]]
| {{BLZ}}
|-
| 4.
| [[Богота]]
| {{COL}}
|-
| 5.
| [[Бразилиа]]
| {{BRA}}
|-
| 6.
| [[Бриджтаун]]
| {{BRB}}
|-
| 7.
| [[Буэнос-Айрес]]
| {{ARG}}
|-
| 8.
| [[Вашингтон (округ Колумбия)|Вашингтон]]
| {{USA}}
|-
| 9.
| [[Гавана]]
| {{CUB}}
|-
| 10.
| [[Гватемала (город)|Гватемала]]
| {{GTM}}
|-
| 11.
| [[Джорджтаун]]
| {{GUY}}
|-
| 12.
| [[Каракас]]
| {{VEN}}
|-
| 13.
| [[Кастри]]
| {{LCA}}
|-
| 14.
| [[Кингстаун]]
| {{VCT}}
|-
| 15.
| [[Кингстон (Ямайка)|Кингстон]]
| {{JAM}}
|-
| 16.
| [[Кито]]
| {{ECU}}
|-
| 17.
| [[Лима]]
| {{PER}}
|-
| 18.
| [[Манагуа]]
| {{NIC}}
|-
| 19.
| [[Мехико]]
| {{MEX}}
|-
| 20.
| [[Монтевидео]]
| {{URY}}
|-
| 21.
| [[Нассау (Багамы)|Нассау]]
| {{BHS}}
|-
| 22.
| [[Оттава]]
| {{CAN}}
|-
| 23.
| [[Панама (город)|Панама]]
| {{PAN}}
|-
| 24.
| [[Парамарибо]]
| {{SUR}}
|-
| 25.
| [[Порт-о-Пренс]]
| {{HTI}}
|-
| 26.
| [[Порт-оф-Спейн]]
| {{TTO}}
|-
| 27.
| [[Розо]]
| {{DMA}}
|-
| 28.
| [[Сан-Сальвадор]]
| {{SLV}}
|-
| 29.
| [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| {{CRI}}
|-
| 30.
| [[Санто-Доминго]]
| {{DOM}}
|-
| 31.
| [[Сантьяго]]
| {{CHL}}
|-
| 32.
| [[Сент-Джонс]]
| {{ATG}}
|-
| 33.
| [[Сент-Джорджес]]
| {{GRD}}
|-
| 34.
| [[Сукре (город)|Сукре]]
| {{BOL}}
|-
| 35.
| [[Тегусигальпа]]
| {{HND}}
|-
|}
== [[Австралия]] және Мұхиттағы мемлекеттер ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Апиа]]
| {{WSM}}
|-
| 2.
| [[Веллингтон]]
| {{NZL}}
|-
| 3.
| [[Канберра]]
| {{AUS}}
|-
| 4.
| [[Маджуро]]
| {{MHL}}
|-
| 5.
| [[Нгерулмуд]]
| {{PLW}}
|-
| 6.
| [[Нукуалофа]]
| {{TON}}
|-
| 7.
| [[Паликир]]
| {{FSM}}
|-
| 8.
| [[Порт-Вила]]
| {{VUT}}
|-
| 9.
| [[Порт-Морсби]]
| {{PNG}}
|-
| 10.
| [[Сува]]
| {{FJI}}
|-
| 11.
| [[Фунафути]]
| {{TUV}}
|-
| 12.
| [[Хониара]]
| {{SLB}}
|-
| 13.
| [[Оңтүстік Тарава]] ([[Баирики]])
| {{KIR}}
|-
| 14.
| ''{{comment|Астанасы жоқ}}''
| {{NRU}}
|}
[[Санат:Тізімдер]]
[[Санат:Ел тізімдері]]
[[Санат:Елдер бойынша қала тізімдері]]
[[Санат:Тізімдердің тізімі]]
disseha4y7sw5i3nsfeu1vtplbbf0jw
3592130
3592124
2026-04-26T10:06:51Z
~2026-25411-87
180422
/* Еуропа */Қатенә түзедім
3592130
wikitext
text/x-wiki
== [[Еуропа]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Амстердам]]
| {{NLD}}
|-
| 2.
| [[Андорра-ла-Велья]]
| {{AND}}
|-
| 3.
| [[Афина]]
| {{GRC}}
|-
| 4.
| [[Белград]]
| {{SRB}}
|-
| 5.
| [[Берлин]]
| {{DEU}}
|-
| 6.
| [[Берн]]
| {{CHE}}
|-
| 7.
| [[Братислава]]
| {{SVK}}
|-
| 8.
| [[Брюссель]]
| {{BEL}}
|-
| 9.
| [[Будапешт]]
|[[Мажарыстан]]
|-
| 10.
| [[Бухарест]]
| {{ROU}}
|-
| 11.
| [[Вадуц]]
| {{LIE}}
|-
| 12.
| [[Валлетта]]
| {{MLT}}
|-
| 13.
| [[Варшава]]
| {{POL}}
|-
| 14.
| [[Ватикан]]
| {{VAT}}
|-
| 15.
| [[Вена]]
| {{AUT}}
|-
| 16.
| [[Вильнюс]]
| {{LTU}}
|-
| 17.
| [[Дублин]]
| {{IRL}}
|-
| 18.
| [[Загреб]]
| {{HRV}}
|-
| 19.
| [[Киев]]
| {{UKR}}
|-
| 20.
| [[Кишинев]]
| {{MDA}}
|-
| 21.
| [[Копенгаген]]
| {{DNK}}
|-
| 22.
| [[Лиссабон]]
| {{PRT}}
|-
| 23.
| [[Лондон]]
| {{GBR}}
|-
| 24.
| [[Любляна]]
| {{SVN}}
|-
| 25.
| [[Люксембург]]
| {{LUX}}
|-
| 26.
| [[Мадрид]]
| {{ESP}}
|-
| 27.
| [[Минск]]
| {{BLR}}
|-
| 28.
| [[Монако]]
| {{MCO}}
|-
| 29.
| [[Мәскеу]]
| {{RUS}}
|-
| 30.
| [[Осло]]
| {{NOR}}
|-
| 31.
| [[Париж]]
| {{FRA}}
|-
| 32.
| [[Прага]]
| {{CZE}}
|-
| 33.
| [[Рейкьявик]]
| {{ISL}}
|-
| 34.
| [[Рига]]
| {{LVA}}
|-
| 35.
| [[Рим]]
| {{ITA}}
|-
| 36.
| [[Сан-Марино (қала)|Сан-Марино]]
| {{SMR}}
|-
| 37.
| [[Сараево]]
| {{BIH}}
|-
| 38.
| [[Скопье]]
| {{MKD}}
|-
| 39.
| [[София]]
| {{BGR}}
|-
| 40.
| [[Стокгольм]]
| {{SWE}}
|-
| 41.
| [[Таллин]]
| {{EST}}
|-
| 42.
| [[Тирана]]
| {{ALB}}
|-
| 43.
| [[Хельсинки]]
| {{FIN}}
|-
| 44.
| [[Подгорица]]
| {{MNE}}
|-
|}
== [[Азия]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Абу-Даби]]
| {{UAE}}
|-
| 2.
| [[Амман]]
| {{JOR}}
|-
| 3.
| [[Анкара]]
| {{TUR}}
|-
| 4.
| [[Астана]]
| {{KAZ}}
|-
| 5.
| [[Ашхабад]]
| {{TKM}}
|-
| 6.
| [[Бағдат]]
| {{IRQ}}
|-
| 7.
| [[Баку]]
| {{AZE}}
|-
| 8.
| [[Бангкок]]
| {{THA}}
|-
| 9.
| [[Бандар-Сери-Бегаван]]
| {{BRU}}
|-
| 10.
| [[Бейрут]]
| {{LBN}}
|-
| 11.
| [[Бішкек]]
| {{KGZ}}
|-
| 12.
| [[Вьентьян]]
| {{LAO}}
|-
| 13.
| [[Дакка]]
| {{BGD}}
|-
| 14.
| [[Дамаск]]
| {{SYR}}
|-
| 15.
| [[Дели]]
| {{IND}}
|-
| 16.
| [[Джакарта]]
| {{IDN}}
|-
| 17.
| [[Дили]]
| {{TLS}}
|-
| 18.
| [[Доһа]]
| {{QAT}}
|-
| 19.
| [[Душанбе]]
| {{TJK}}
|-
| 20.
| [[Ереван]]
| {{ARM}}
|-
| 21.
| [[Иерусалим]]
| {{ISR}}
|-
| 22.
| [[Исламабад]]
| {{PAK}}
|-
| 23.
| [[Кабул]]
| {{AFG}}
|-
| 24.
| [[Катманду]]
| {{NPL}}
|-
| 25.
| [[Куала-Лумпур]]
| {{MYS}}
|-
|-
| 26.
| [[Мале]]
| {{MDV}}
|-
| 27.
| [[Манама]]
| {{BHR}}
|-
| 28.
| [[Манила]]
| {{PHL}}
|-
| 29.
| [[Маскат]]
| {{OMN}}
|-
| 30.
| [[Нейпьидо]]
| {{MMR}}
|-
| 31.
| [[Никосия]]
| {{CYP}}
|-
| 32.
| [[Пекин]]
| {{CHN}}
|-
| 33.
| [[Пномпень]]
| {{KHM}}
|-
| 34.
| [[Пхеньян]]
| {{PRK}}
|-
| 35.
| [[Сана]]
| {{YEM}}
|-
| 36.
| [[Сеул]]
| {{KOR}}
|-
| 37.
| [[Сингапур]]
| {{SGP}}
|-
| 38.
| [[Ташкент]]
| {{UZB}}
|-
| 39.
| [[Тбилиси]]
| {{GEO}}
|-
| 40.
| [[Тегеран]]
| {{IRN}}
|-
| 41.
| [[Токио]]
| {{JPN}}
|-
| 42.
| [[Тхимпху]]
| {{BTN}}
|-
| 43.
| [[Ұлан-Батыр]]
| {{MNG}}
|-
| 44.
| [[Ханой]]
| {{VNM}}
|-
| 45.
| [[Шри-Джаяварденепура-Котте]]
| {{LKA}}
|-
| 46.
| [[Эль-Кувейт]]
| {{KWT}}
|-
| 47.
| [[Эр-Рияд]]
| {{SAU}}
|-
| 48.
| [[Рамалла]]
| {{PSE}}
|-
| 49.
| [[Тайбэй]]
| {{TWN}}
|-
|}
== [[Африка]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Абуджа]]
| {{NGA}}
|-
| 2.
| [[Аддис-Абеба]]
| {{ETH}}
|-
| 3.
| [[Аккра]]
| {{GHA}}
|-
| 4.
| [[Алжир (қала)]]
| {{DZA}}
|-
| 5.
| [[Антананариву]]
| {{MDG}}
|-
| 6.
| [[Асмэра]]
| {{ERI}}
|-
| 7.
| [[Бамако]]
| {{MLI}}
|-
| 8.
| [[Банги]]
| {{CAF}}
|-
| 9.
| [[Банжул]]
| {{GMB}}
|-
| 10.
| [[Бисау]]
| {{GNB}}
|-
| 11.
| [[Браззавиль]]
| {{COG}}
|-
| 12.
| [[Бужумбура]]
| {{BDI}}
|-
| 13.
| [[Виктория]]
| {{SYC}}
|-
| 14.
| [[Виндхук]]
| {{NAM}}
|-
| 15.
| [[Габороне]]
| {{BWA}}
|-
| 16.
| [[Дакар]]
| {{SEN}}
|-
| 17.
| [[Джибути (қала)]]
| {{DJI}}
|-
| 18.
| [[Додома]]
| {{TZA}}
|-
| 19.
| [[Каир]]
| {{EGY}}
|-
| 20.
| [[Кампала]]
| {{UGA}}
|-
| 21.
| [[Кигали]]
| {{RWA}}
|-
| 22.
| [[Киншаса]]
| {{COD}}
|-
| 23.
| [[Конакри (қала)]]
| {{GIN}}
|-
| 25.
| [[Либревиль]]
| {{GAB}}
|-
| 26.
| [[Лилонгве]]
| {{MWI}}
|-
| 27.
| [[Ломе]]
| {{TGO}}
|-
| 28.
| [[Луанда]]
| {{AGO}}
|-
| 29.
| [[Лусака]]
| {{ZMB}}
|-
| 30.
| [[Малабо]]
| {{GNQ}}
|-
| 31.
| [[Мапуту]]
| {{MOZ}}
|-
| 32.
| [[Масеру]]
| {{LSO}}
|-
| 33.
| [[Мбабане]]
| {{SWZ}}
|-
| 34.
| [[Могадишо]]
| {{SOM}}
|-
| 35.
| [[Монровия]]
| {{LBR}}
|-
| 36.
| [[Морони]]
| {{COM}}
|-
| 37.
| [[Найроби]]
| {{KEN}}
|-
| 38.
| [[Нджамена]]
| {{TCD}}
|-
| 39.
| [[Ниамей]]
| {{NER}}
|-
| 40.
| [[Нуакшот]]
| {{MRT}}
|-
| 41.
| [[Порт-Луи]]
| {{MUS}}
|-
| 42.
| [[Порто-Ново]]
| {{BEN}}
|-
| 43.
| [[Прая]]
| {{CPV}}
|-
| 44.
| [[Претория]]
| {{ZAF}}
|-
| 45.
| [[Рабат (қала)|Рабат]]
| {{MAR}}
|-
| 46.
| [[Сан-Томе (город)|Сан-Томе]]
| {{STP}}
|-
| 47.
| [[Триполи]]
| {{LBY}}
|-
| 48.
| [[Тунис (қала)]]
| {{TUN}}
|-
| 49.
| [[Уагадугу]]
| {{BFA}}
|-
| 50.
| [[Фритаун]]
| {{SLE}}
|-
| 51.
| [[Хараре]]
| {{ZWE}}
|-
| 52.
| [[Хартум]]
| {{SDN}}
|-
| 53.
| [[Ямусукро]]
| {{CIV}}
|-
| 54.
| [[Яунде]]
| {{CMR}}
|}
== [[Америка]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Асунсьон]]
| {{PRY}}
|-
| 2.
| [[Бастер]]
| {{KNA}}
|-
| 3.
| [[Бельмопан]]
| {{BLZ}}
|-
| 4.
| [[Богота]]
| {{COL}}
|-
| 5.
| [[Бразилиа]]
| {{BRA}}
|-
| 6.
| [[Бриджтаун]]
| {{BRB}}
|-
| 7.
| [[Буэнос-Айрес]]
| {{ARG}}
|-
| 8.
| [[Вашингтон (округ Колумбия)|Вашингтон]]
| {{USA}}
|-
| 9.
| [[Гавана]]
| {{CUB}}
|-
| 10.
| [[Гватемала (город)|Гватемала]]
| {{GTM}}
|-
| 11.
| [[Джорджтаун]]
| {{GUY}}
|-
| 12.
| [[Каракас]]
| {{VEN}}
|-
| 13.
| [[Кастри]]
| {{LCA}}
|-
| 14.
| [[Кингстаун]]
| {{VCT}}
|-
| 15.
| [[Кингстон (Ямайка)|Кингстон]]
| {{JAM}}
|-
| 16.
| [[Кито]]
| {{ECU}}
|-
| 17.
| [[Лима]]
| {{PER}}
|-
| 18.
| [[Манагуа]]
| {{NIC}}
|-
| 19.
| [[Мехико]]
| {{MEX}}
|-
| 20.
| [[Монтевидео]]
| {{URY}}
|-
| 21.
| [[Нассау (Багамы)|Нассау]]
| {{BHS}}
|-
| 22.
| [[Оттава]]
| {{CAN}}
|-
| 23.
| [[Панама (город)|Панама]]
| {{PAN}}
|-
| 24.
| [[Парамарибо]]
| {{SUR}}
|-
| 25.
| [[Порт-о-Пренс]]
| {{HTI}}
|-
| 26.
| [[Порт-оф-Спейн]]
| {{TTO}}
|-
| 27.
| [[Розо]]
| {{DMA}}
|-
| 28.
| [[Сан-Сальвадор]]
| {{SLV}}
|-
| 29.
| [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| {{CRI}}
|-
| 30.
| [[Санто-Доминго]]
| {{DOM}}
|-
| 31.
| [[Сантьяго]]
| {{CHL}}
|-
| 32.
| [[Сент-Джонс]]
| {{ATG}}
|-
| 33.
| [[Сент-Джорджес]]
| {{GRD}}
|-
| 34.
| [[Сукре (город)|Сукре]]
| {{BOL}}
|-
| 35.
| [[Тегусигальпа]]
| {{HND}}
|-
|}
== [[Австралия]] және Мұхиттағы мемлекеттер ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Апиа]]
| {{WSM}}
|-
| 2.
| [[Веллингтон]]
| {{NZL}}
|-
| 3.
| [[Канберра]]
| {{AUS}}
|-
| 4.
| [[Маджуро]]
| {{MHL}}
|-
| 5.
| [[Нгерулмуд]]
| {{PLW}}
|-
| 6.
| [[Нукуалофа]]
| {{TON}}
|-
| 7.
| [[Паликир]]
| {{FSM}}
|-
| 8.
| [[Порт-Вила]]
| {{VUT}}
|-
| 9.
| [[Порт-Морсби]]
| {{PNG}}
|-
| 10.
| [[Сува]]
| {{FJI}}
|-
| 11.
| [[Фунафути]]
| {{TUV}}
|-
| 12.
| [[Хониара]]
| {{SLB}}
|-
| 13.
| [[Оңтүстік Тарава]] ([[Баирики]])
| {{KIR}}
|-
| 14.
| ''{{comment|Астанасы жоқ}}''
| {{NRU}}
|}
[[Санат:Тізімдер]]
[[Санат:Ел тізімдері]]
[[Санат:Елдер бойынша қала тізімдері]]
[[Санат:Тізімдердің тізімі]]
afbrhet240umf71ip6hbvjvlnjaimmb
3592137
3592130
2026-04-26T10:16:09Z
~2026-25411-87
180422
/* Австралия және Мұхиттағы мемлекеттер */Астанасы жоқ деген қатені тұзедім
3592137
wikitext
text/x-wiki
== [[Еуропа]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Амстердам]]
| {{NLD}}
|-
| 2.
| [[Андорра-ла-Велья]]
| {{AND}}
|-
| 3.
| [[Афина]]
| {{GRC}}
|-
| 4.
| [[Белград]]
| {{SRB}}
|-
| 5.
| [[Берлин]]
| {{DEU}}
|-
| 6.
| [[Берн]]
| {{CHE}}
|-
| 7.
| [[Братислава]]
| {{SVK}}
|-
| 8.
| [[Брюссель]]
| {{BEL}}
|-
| 9.
| [[Будапешт]]
|[[Мажарыстан]]
|-
| 10.
| [[Бухарест]]
| {{ROU}}
|-
| 11.
| [[Вадуц]]
| {{LIE}}
|-
| 12.
| [[Валлетта]]
| {{MLT}}
|-
| 13.
| [[Варшава]]
| {{POL}}
|-
| 14.
| [[Ватикан]]
| {{VAT}}
|-
| 15.
| [[Вена]]
| {{AUT}}
|-
| 16.
| [[Вильнюс]]
| {{LTU}}
|-
| 17.
| [[Дублин]]
| {{IRL}}
|-
| 18.
| [[Загреб]]
| {{HRV}}
|-
| 19.
| [[Киев]]
| {{UKR}}
|-
| 20.
| [[Кишинев]]
| {{MDA}}
|-
| 21.
| [[Копенгаген]]
| {{DNK}}
|-
| 22.
| [[Лиссабон]]
| {{PRT}}
|-
| 23.
| [[Лондон]]
| {{GBR}}
|-
| 24.
| [[Любляна]]
| {{SVN}}
|-
| 25.
| [[Люксембург]]
| {{LUX}}
|-
| 26.
| [[Мадрид]]
| {{ESP}}
|-
| 27.
| [[Минск]]
| {{BLR}}
|-
| 28.
| [[Монако]]
| {{MCO}}
|-
| 29.
| [[Мәскеу]]
| {{RUS}}
|-
| 30.
| [[Осло]]
| {{NOR}}
|-
| 31.
| [[Париж]]
| {{FRA}}
|-
| 32.
| [[Прага]]
| {{CZE}}
|-
| 33.
| [[Рейкьявик]]
| {{ISL}}
|-
| 34.
| [[Рига]]
| {{LVA}}
|-
| 35.
| [[Рим]]
| {{ITA}}
|-
| 36.
| [[Сан-Марино (қала)|Сан-Марино]]
| {{SMR}}
|-
| 37.
| [[Сараево]]
| {{BIH}}
|-
| 38.
| [[Скопье]]
| {{MKD}}
|-
| 39.
| [[София]]
| {{BGR}}
|-
| 40.
| [[Стокгольм]]
| {{SWE}}
|-
| 41.
| [[Таллин]]
| {{EST}}
|-
| 42.
| [[Тирана]]
| {{ALB}}
|-
| 43.
| [[Хельсинки]]
| {{FIN}}
|-
| 44.
| [[Подгорица]]
| {{MNE}}
|-
|}
== [[Азия]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Абу-Даби]]
| {{UAE}}
|-
| 2.
| [[Амман]]
| {{JOR}}
|-
| 3.
| [[Анкара]]
| {{TUR}}
|-
| 4.
| [[Астана]]
| {{KAZ}}
|-
| 5.
| [[Ашхабад]]
| {{TKM}}
|-
| 6.
| [[Бағдат]]
| {{IRQ}}
|-
| 7.
| [[Баку]]
| {{AZE}}
|-
| 8.
| [[Бангкок]]
| {{THA}}
|-
| 9.
| [[Бандар-Сери-Бегаван]]
| {{BRU}}
|-
| 10.
| [[Бейрут]]
| {{LBN}}
|-
| 11.
| [[Бішкек]]
| {{KGZ}}
|-
| 12.
| [[Вьентьян]]
| {{LAO}}
|-
| 13.
| [[Дакка]]
| {{BGD}}
|-
| 14.
| [[Дамаск]]
| {{SYR}}
|-
| 15.
| [[Дели]]
| {{IND}}
|-
| 16.
| [[Джакарта]]
| {{IDN}}
|-
| 17.
| [[Дили]]
| {{TLS}}
|-
| 18.
| [[Доһа]]
| {{QAT}}
|-
| 19.
| [[Душанбе]]
| {{TJK}}
|-
| 20.
| [[Ереван]]
| {{ARM}}
|-
| 21.
| [[Иерусалим]]
| {{ISR}}
|-
| 22.
| [[Исламабад]]
| {{PAK}}
|-
| 23.
| [[Кабул]]
| {{AFG}}
|-
| 24.
| [[Катманду]]
| {{NPL}}
|-
| 25.
| [[Куала-Лумпур]]
| {{MYS}}
|-
|-
| 26.
| [[Мале]]
| {{MDV}}
|-
| 27.
| [[Манама]]
| {{BHR}}
|-
| 28.
| [[Манила]]
| {{PHL}}
|-
| 29.
| [[Маскат]]
| {{OMN}}
|-
| 30.
| [[Нейпьидо]]
| {{MMR}}
|-
| 31.
| [[Никосия]]
| {{CYP}}
|-
| 32.
| [[Пекин]]
| {{CHN}}
|-
| 33.
| [[Пномпень]]
| {{KHM}}
|-
| 34.
| [[Пхеньян]]
| {{PRK}}
|-
| 35.
| [[Сана]]
| {{YEM}}
|-
| 36.
| [[Сеул]]
| {{KOR}}
|-
| 37.
| [[Сингапур]]
| {{SGP}}
|-
| 38.
| [[Ташкент]]
| {{UZB}}
|-
| 39.
| [[Тбилиси]]
| {{GEO}}
|-
| 40.
| [[Тегеран]]
| {{IRN}}
|-
| 41.
| [[Токио]]
| {{JPN}}
|-
| 42.
| [[Тхимпху]]
| {{BTN}}
|-
| 43.
| [[Ұлан-Батыр]]
| {{MNG}}
|-
| 44.
| [[Ханой]]
| {{VNM}}
|-
| 45.
| [[Шри-Джаяварденепура-Котте]]
| {{LKA}}
|-
| 46.
| [[Эль-Кувейт]]
| {{KWT}}
|-
| 47.
| [[Эр-Рияд]]
| {{SAU}}
|-
| 48.
| [[Рамалла]]
| {{PSE}}
|-
| 49.
| [[Тайбэй]]
| {{TWN}}
|-
|}
== [[Африка]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Абуджа]]
| {{NGA}}
|-
| 2.
| [[Аддис-Абеба]]
| {{ETH}}
|-
| 3.
| [[Аккра]]
| {{GHA}}
|-
| 4.
| [[Алжир (қала)]]
| {{DZA}}
|-
| 5.
| [[Антананариву]]
| {{MDG}}
|-
| 6.
| [[Асмэра]]
| {{ERI}}
|-
| 7.
| [[Бамако]]
| {{MLI}}
|-
| 8.
| [[Банги]]
| {{CAF}}
|-
| 9.
| [[Банжул]]
| {{GMB}}
|-
| 10.
| [[Бисау]]
| {{GNB}}
|-
| 11.
| [[Браззавиль]]
| {{COG}}
|-
| 12.
| [[Бужумбура]]
| {{BDI}}
|-
| 13.
| [[Виктория]]
| {{SYC}}
|-
| 14.
| [[Виндхук]]
| {{NAM}}
|-
| 15.
| [[Габороне]]
| {{BWA}}
|-
| 16.
| [[Дакар]]
| {{SEN}}
|-
| 17.
| [[Джибути (қала)]]
| {{DJI}}
|-
| 18.
| [[Додома]]
| {{TZA}}
|-
| 19.
| [[Каир]]
| {{EGY}}
|-
| 20.
| [[Кампала]]
| {{UGA}}
|-
| 21.
| [[Кигали]]
| {{RWA}}
|-
| 22.
| [[Киншаса]]
| {{COD}}
|-
| 23.
| [[Конакри (қала)]]
| {{GIN}}
|-
| 25.
| [[Либревиль]]
| {{GAB}}
|-
| 26.
| [[Лилонгве]]
| {{MWI}}
|-
| 27.
| [[Ломе]]
| {{TGO}}
|-
| 28.
| [[Луанда]]
| {{AGO}}
|-
| 29.
| [[Лусака]]
| {{ZMB}}
|-
| 30.
| [[Малабо]]
| {{GNQ}}
|-
| 31.
| [[Мапуту]]
| {{MOZ}}
|-
| 32.
| [[Масеру]]
| {{LSO}}
|-
| 33.
| [[Мбабане]]
| {{SWZ}}
|-
| 34.
| [[Могадишо]]
| {{SOM}}
|-
| 35.
| [[Монровия]]
| {{LBR}}
|-
| 36.
| [[Морони]]
| {{COM}}
|-
| 37.
| [[Найроби]]
| {{KEN}}
|-
| 38.
| [[Нджамена]]
| {{TCD}}
|-
| 39.
| [[Ниамей]]
| {{NER}}
|-
| 40.
| [[Нуакшот]]
| {{MRT}}
|-
| 41.
| [[Порт-Луи]]
| {{MUS}}
|-
| 42.
| [[Порто-Ново]]
| {{BEN}}
|-
| 43.
| [[Прая]]
| {{CPV}}
|-
| 44.
| [[Претория]]
| {{ZAF}}
|-
| 45.
| [[Рабат (қала)|Рабат]]
| {{MAR}}
|-
| 46.
| [[Сан-Томе (город)|Сан-Томе]]
| {{STP}}
|-
| 47.
| [[Триполи]]
| {{LBY}}
|-
| 48.
| [[Тунис (қала)]]
| {{TUN}}
|-
| 49.
| [[Уагадугу]]
| {{BFA}}
|-
| 50.
| [[Фритаун]]
| {{SLE}}
|-
| 51.
| [[Хараре]]
| {{ZWE}}
|-
| 52.
| [[Хартум]]
| {{SDN}}
|-
| 53.
| [[Ямусукро]]
| {{CIV}}
|-
| 54.
| [[Яунде]]
| {{CMR}}
|}
== [[Америка]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Асунсьон]]
| {{PRY}}
|-
| 2.
| [[Бастер]]
| {{KNA}}
|-
| 3.
| [[Бельмопан]]
| {{BLZ}}
|-
| 4.
| [[Богота]]
| {{COL}}
|-
| 5.
| [[Бразилиа]]
| {{BRA}}
|-
| 6.
| [[Бриджтаун]]
| {{BRB}}
|-
| 7.
| [[Буэнос-Айрес]]
| {{ARG}}
|-
| 8.
| [[Вашингтон (округ Колумбия)|Вашингтон]]
| {{USA}}
|-
| 9.
| [[Гавана]]
| {{CUB}}
|-
| 10.
| [[Гватемала (город)|Гватемала]]
| {{GTM}}
|-
| 11.
| [[Джорджтаун]]
| {{GUY}}
|-
| 12.
| [[Каракас]]
| {{VEN}}
|-
| 13.
| [[Кастри]]
| {{LCA}}
|-
| 14.
| [[Кингстаун]]
| {{VCT}}
|-
| 15.
| [[Кингстон (Ямайка)|Кингстон]]
| {{JAM}}
|-
| 16.
| [[Кито]]
| {{ECU}}
|-
| 17.
| [[Лима]]
| {{PER}}
|-
| 18.
| [[Манагуа]]
| {{NIC}}
|-
| 19.
| [[Мехико]]
| {{MEX}}
|-
| 20.
| [[Монтевидео]]
| {{URY}}
|-
| 21.
| [[Нассау (Багамы)|Нассау]]
| {{BHS}}
|-
| 22.
| [[Оттава]]
| {{CAN}}
|-
| 23.
| [[Панама (город)|Панама]]
| {{PAN}}
|-
| 24.
| [[Парамарибо]]
| {{SUR}}
|-
| 25.
| [[Порт-о-Пренс]]
| {{HTI}}
|-
| 26.
| [[Порт-оф-Спейн]]
| {{TTO}}
|-
| 27.
| [[Розо]]
| {{DMA}}
|-
| 28.
| [[Сан-Сальвадор]]
| {{SLV}}
|-
| 29.
| [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| {{CRI}}
|-
| 30.
| [[Санто-Доминго]]
| {{DOM}}
|-
| 31.
| [[Сантьяго]]
| {{CHL}}
|-
| 32.
| [[Сент-Джонс]]
| {{ATG}}
|-
| 33.
| [[Сент-Джорджес]]
| {{GRD}}
|-
| 34.
| [[Сукре (город)|Сукре]]
| {{BOL}}
|-
| 35.
| [[Тегусигальпа]]
| {{HND}}
|-
|}
== [[Австралия]] және Мұхиттағы мемлекеттер ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Апиа]]
| {{WSM}}
|-
| 2.
| [[Веллингтон]]
| {{NZL}}
|-
| 3.
| [[Канберра]]
| {{AUS}}
|-
| 4.
| [[Маджуро]]
| {{MHL}}
|-
| 5.
| [[Нгерулмуд]]
| {{PLW}}
|-
| 6.
| [[Нукуалофа]]
| {{TON}}
|-
| 7.
| [[Паликир]]
| {{FSM}}
|-
| 8.
| [[Порт-Вила]]
| {{VUT}}
|-
| 9.
| [[Порт-Морсби]]
| {{PNG}}
|-
| 10.
| [[Сува]]
| {{FJI}}
|-
| 11.
| [[Фунафути]]
| {{TUV}}
|-
| 12.
| [[Хониара]]
| {{SLB}}
|-
| 13.
| [[Оңтүстік Тарава]] ([[Баирики]])
| {{KIR}}
|-
| 14.
| ''{{comment|Ярен}}''
| {{NRU}}
|}
[[Санат:Тізімдер]]
[[Санат:Ел тізімдері]]
[[Санат:Елдер бойынша қала тізімдері]]
[[Санат:Тізімдердің тізімі]]
ogn9ktszbqu56tm76h006efw8aqbwh6
3592148
3592137
2026-04-26T10:37:43Z
1nter pares
146705
/* Австралия және Мұхиттағы мемлекеттер */
3592148
wikitext
text/x-wiki
== [[Еуропа]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Амстердам]]
| {{NLD}}
|-
| 2.
| [[Андорра-ла-Велья]]
| {{AND}}
|-
| 3.
| [[Афина]]
| {{GRC}}
|-
| 4.
| [[Белград]]
| {{SRB}}
|-
| 5.
| [[Берлин]]
| {{DEU}}
|-
| 6.
| [[Берн]]
| {{CHE}}
|-
| 7.
| [[Братислава]]
| {{SVK}}
|-
| 8.
| [[Брюссель]]
| {{BEL}}
|-
| 9.
| [[Будапешт]]
|[[Мажарыстан]]
|-
| 10.
| [[Бухарест]]
| {{ROU}}
|-
| 11.
| [[Вадуц]]
| {{LIE}}
|-
| 12.
| [[Валлетта]]
| {{MLT}}
|-
| 13.
| [[Варшава]]
| {{POL}}
|-
| 14.
| [[Ватикан]]
| {{VAT}}
|-
| 15.
| [[Вена]]
| {{AUT}}
|-
| 16.
| [[Вильнюс]]
| {{LTU}}
|-
| 17.
| [[Дублин]]
| {{IRL}}
|-
| 18.
| [[Загреб]]
| {{HRV}}
|-
| 19.
| [[Киев]]
| {{UKR}}
|-
| 20.
| [[Кишинев]]
| {{MDA}}
|-
| 21.
| [[Копенгаген]]
| {{DNK}}
|-
| 22.
| [[Лиссабон]]
| {{PRT}}
|-
| 23.
| [[Лондон]]
| {{GBR}}
|-
| 24.
| [[Любляна]]
| {{SVN}}
|-
| 25.
| [[Люксембург]]
| {{LUX}}
|-
| 26.
| [[Мадрид]]
| {{ESP}}
|-
| 27.
| [[Минск]]
| {{BLR}}
|-
| 28.
| [[Монако]]
| {{MCO}}
|-
| 29.
| [[Мәскеу]]
| {{RUS}}
|-
| 30.
| [[Осло]]
| {{NOR}}
|-
| 31.
| [[Париж]]
| {{FRA}}
|-
| 32.
| [[Прага]]
| {{CZE}}
|-
| 33.
| [[Рейкьявик]]
| {{ISL}}
|-
| 34.
| [[Рига]]
| {{LVA}}
|-
| 35.
| [[Рим]]
| {{ITA}}
|-
| 36.
| [[Сан-Марино (қала)|Сан-Марино]]
| {{SMR}}
|-
| 37.
| [[Сараево]]
| {{BIH}}
|-
| 38.
| [[Скопье]]
| {{MKD}}
|-
| 39.
| [[София]]
| {{BGR}}
|-
| 40.
| [[Стокгольм]]
| {{SWE}}
|-
| 41.
| [[Таллин]]
| {{EST}}
|-
| 42.
| [[Тирана]]
| {{ALB}}
|-
| 43.
| [[Хельсинки]]
| {{FIN}}
|-
| 44.
| [[Подгорица]]
| {{MNE}}
|-
|}
== [[Азия]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Абу-Даби]]
| {{UAE}}
|-
| 2.
| [[Амман]]
| {{JOR}}
|-
| 3.
| [[Анкара]]
| {{TUR}}
|-
| 4.
| [[Астана]]
| {{KAZ}}
|-
| 5.
| [[Ашхабад]]
| {{TKM}}
|-
| 6.
| [[Бағдат]]
| {{IRQ}}
|-
| 7.
| [[Баку]]
| {{AZE}}
|-
| 8.
| [[Бангкок]]
| {{THA}}
|-
| 9.
| [[Бандар-Сери-Бегаван]]
| {{BRU}}
|-
| 10.
| [[Бейрут]]
| {{LBN}}
|-
| 11.
| [[Бішкек]]
| {{KGZ}}
|-
| 12.
| [[Вьентьян]]
| {{LAO}}
|-
| 13.
| [[Дакка]]
| {{BGD}}
|-
| 14.
| [[Дамаск]]
| {{SYR}}
|-
| 15.
| [[Дели]]
| {{IND}}
|-
| 16.
| [[Джакарта]]
| {{IDN}}
|-
| 17.
| [[Дили]]
| {{TLS}}
|-
| 18.
| [[Доһа]]
| {{QAT}}
|-
| 19.
| [[Душанбе]]
| {{TJK}}
|-
| 20.
| [[Ереван]]
| {{ARM}}
|-
| 21.
| [[Иерусалим]]
| {{ISR}}
|-
| 22.
| [[Исламабад]]
| {{PAK}}
|-
| 23.
| [[Кабул]]
| {{AFG}}
|-
| 24.
| [[Катманду]]
| {{NPL}}
|-
| 25.
| [[Куала-Лумпур]]
| {{MYS}}
|-
|-
| 26.
| [[Мале]]
| {{MDV}}
|-
| 27.
| [[Манама]]
| {{BHR}}
|-
| 28.
| [[Манила]]
| {{PHL}}
|-
| 29.
| [[Маскат]]
| {{OMN}}
|-
| 30.
| [[Нейпьидо]]
| {{MMR}}
|-
| 31.
| [[Никосия]]
| {{CYP}}
|-
| 32.
| [[Пекин]]
| {{CHN}}
|-
| 33.
| [[Пномпень]]
| {{KHM}}
|-
| 34.
| [[Пхеньян]]
| {{PRK}}
|-
| 35.
| [[Сана]]
| {{YEM}}
|-
| 36.
| [[Сеул]]
| {{KOR}}
|-
| 37.
| [[Сингапур]]
| {{SGP}}
|-
| 38.
| [[Ташкент]]
| {{UZB}}
|-
| 39.
| [[Тбилиси]]
| {{GEO}}
|-
| 40.
| [[Тегеран]]
| {{IRN}}
|-
| 41.
| [[Токио]]
| {{JPN}}
|-
| 42.
| [[Тхимпху]]
| {{BTN}}
|-
| 43.
| [[Ұлан-Батыр]]
| {{MNG}}
|-
| 44.
| [[Ханой]]
| {{VNM}}
|-
| 45.
| [[Шри-Джаяварденепура-Котте]]
| {{LKA}}
|-
| 46.
| [[Эль-Кувейт]]
| {{KWT}}
|-
| 47.
| [[Эр-Рияд]]
| {{SAU}}
|-
| 48.
| [[Рамалла]]
| {{PSE}}
|-
| 49.
| [[Тайбэй]]
| {{TWN}}
|-
|}
== [[Африка]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Абуджа]]
| {{NGA}}
|-
| 2.
| [[Аддис-Абеба]]
| {{ETH}}
|-
| 3.
| [[Аккра]]
| {{GHA}}
|-
| 4.
| [[Алжир (қала)]]
| {{DZA}}
|-
| 5.
| [[Антананариву]]
| {{MDG}}
|-
| 6.
| [[Асмэра]]
| {{ERI}}
|-
| 7.
| [[Бамако]]
| {{MLI}}
|-
| 8.
| [[Банги]]
| {{CAF}}
|-
| 9.
| [[Банжул]]
| {{GMB}}
|-
| 10.
| [[Бисау]]
| {{GNB}}
|-
| 11.
| [[Браззавиль]]
| {{COG}}
|-
| 12.
| [[Бужумбура]]
| {{BDI}}
|-
| 13.
| [[Виктория]]
| {{SYC}}
|-
| 14.
| [[Виндхук]]
| {{NAM}}
|-
| 15.
| [[Габороне]]
| {{BWA}}
|-
| 16.
| [[Дакар]]
| {{SEN}}
|-
| 17.
| [[Джибути (қала)]]
| {{DJI}}
|-
| 18.
| [[Додома]]
| {{TZA}}
|-
| 19.
| [[Каир]]
| {{EGY}}
|-
| 20.
| [[Кампала]]
| {{UGA}}
|-
| 21.
| [[Кигали]]
| {{RWA}}
|-
| 22.
| [[Киншаса]]
| {{COD}}
|-
| 23.
| [[Конакри (қала)]]
| {{GIN}}
|-
| 25.
| [[Либревиль]]
| {{GAB}}
|-
| 26.
| [[Лилонгве]]
| {{MWI}}
|-
| 27.
| [[Ломе]]
| {{TGO}}
|-
| 28.
| [[Луанда]]
| {{AGO}}
|-
| 29.
| [[Лусака]]
| {{ZMB}}
|-
| 30.
| [[Малабо]]
| {{GNQ}}
|-
| 31.
| [[Мапуту]]
| {{MOZ}}
|-
| 32.
| [[Масеру]]
| {{LSO}}
|-
| 33.
| [[Мбабане]]
| {{SWZ}}
|-
| 34.
| [[Могадишо]]
| {{SOM}}
|-
| 35.
| [[Монровия]]
| {{LBR}}
|-
| 36.
| [[Морони]]
| {{COM}}
|-
| 37.
| [[Найроби]]
| {{KEN}}
|-
| 38.
| [[Нджамена]]
| {{TCD}}
|-
| 39.
| [[Ниамей]]
| {{NER}}
|-
| 40.
| [[Нуакшот]]
| {{MRT}}
|-
| 41.
| [[Порт-Луи]]
| {{MUS}}
|-
| 42.
| [[Порто-Ново]]
| {{BEN}}
|-
| 43.
| [[Прая]]
| {{CPV}}
|-
| 44.
| [[Претория]]
| {{ZAF}}
|-
| 45.
| [[Рабат (қала)|Рабат]]
| {{MAR}}
|-
| 46.
| [[Сан-Томе (город)|Сан-Томе]]
| {{STP}}
|-
| 47.
| [[Триполи]]
| {{LBY}}
|-
| 48.
| [[Тунис (қала)]]
| {{TUN}}
|-
| 49.
| [[Уагадугу]]
| {{BFA}}
|-
| 50.
| [[Фритаун]]
| {{SLE}}
|-
| 51.
| [[Хараре]]
| {{ZWE}}
|-
| 52.
| [[Хартум]]
| {{SDN}}
|-
| 53.
| [[Ямусукро]]
| {{CIV}}
|-
| 54.
| [[Яунде]]
| {{CMR}}
|}
== [[Америка]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Асунсьон]]
| {{PRY}}
|-
| 2.
| [[Бастер]]
| {{KNA}}
|-
| 3.
| [[Бельмопан]]
| {{BLZ}}
|-
| 4.
| [[Богота]]
| {{COL}}
|-
| 5.
| [[Бразилиа]]
| {{BRA}}
|-
| 6.
| [[Бриджтаун]]
| {{BRB}}
|-
| 7.
| [[Буэнос-Айрес]]
| {{ARG}}
|-
| 8.
| [[Вашингтон (округ Колумбия)|Вашингтон]]
| {{USA}}
|-
| 9.
| [[Гавана]]
| {{CUB}}
|-
| 10.
| [[Гватемала (город)|Гватемала]]
| {{GTM}}
|-
| 11.
| [[Джорджтаун]]
| {{GUY}}
|-
| 12.
| [[Каракас]]
| {{VEN}}
|-
| 13.
| [[Кастри]]
| {{LCA}}
|-
| 14.
| [[Кингстаун]]
| {{VCT}}
|-
| 15.
| [[Кингстон (Ямайка)|Кингстон]]
| {{JAM}}
|-
| 16.
| [[Кито]]
| {{ECU}}
|-
| 17.
| [[Лима]]
| {{PER}}
|-
| 18.
| [[Манагуа]]
| {{NIC}}
|-
| 19.
| [[Мехико]]
| {{MEX}}
|-
| 20.
| [[Монтевидео]]
| {{URY}}
|-
| 21.
| [[Нассау (Багамы)|Нассау]]
| {{BHS}}
|-
| 22.
| [[Оттава]]
| {{CAN}}
|-
| 23.
| [[Панама (город)|Панама]]
| {{PAN}}
|-
| 24.
| [[Парамарибо]]
| {{SUR}}
|-
| 25.
| [[Порт-о-Пренс]]
| {{HTI}}
|-
| 26.
| [[Порт-оф-Спейн]]
| {{TTO}}
|-
| 27.
| [[Розо]]
| {{DMA}}
|-
| 28.
| [[Сан-Сальвадор]]
| {{SLV}}
|-
| 29.
| [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| {{CRI}}
|-
| 30.
| [[Санто-Доминго]]
| {{DOM}}
|-
| 31.
| [[Сантьяго]]
| {{CHL}}
|-
| 32.
| [[Сент-Джонс]]
| {{ATG}}
|-
| 33.
| [[Сент-Джорджес]]
| {{GRD}}
|-
| 34.
| [[Сукре (город)|Сукре]]
| {{BOL}}
|-
| 35.
| [[Тегусигальпа]]
| {{HND}}
|-
|}
== [[Австралия]] және Мұхиттағы мемлекеттер ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Апиа]]
| {{WSM}}
|-
| 2.
| [[Веллингтон]]
| {{NZL}}
|-
| 3.
| [[Канберра]]
| {{AUS}}
|-
| 4.
| [[Маджуро]]
| {{MHL}}
|-
| 5.
| [[Нгерулмуд]]
| {{PLW}}
|-
| 6.
| [[Нукуалофа]]
| {{TON}}
|-
| 7.
| [[Паликир]]
| {{FSM}}
|-
| 8.
| [[Порт-Вила]]
| {{VUT}}
|-
| 9.
| [[Порт-Морсби]]
| {{PNG}}
|-
| 10.
| [[Сува]]
| {{FJI}}
|-
| 11.
| [[Фунафути]]
| {{TUV}}
|-
| 12.
| [[Хониара]]
| {{SLB}}
|-
| 13.
| [[Оңтүстік Тарава]] ([[Баирики]])
| {{KIR}}
|-
| 14.
| [[Ярен]] <small>(де-факто)</small>
| {{NRU}}
|}
[[Санат:Тізімдер]]
[[Санат:Ел тізімдері]]
[[Санат:Елдер бойынша қала тізімдері]]
[[Санат:Тізімдердің тізімі]]
5p9j3pe0k769vq0bpzxkntlrujxwgfi
3592151
3592148
2026-04-26T10:40:54Z
1nter pares
146705
/* Еуропа */
3592151
wikitext
text/x-wiki
== [[Еуропа]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Амстердам]]
| {{NLD}}
|-
| 2.
| [[Андорра-ла-Велья]]
| {{AND}}
|-
| 3.
| [[Афина]]
| {{GRC}}
|-
| 4.
| [[Белград]]
| {{SRB}}
|-
| 5.
| [[Берлин]]
| {{DEU}}
|-
| 6.
| [[Берн]]
| {{CHE}}
|-
| 7.
| [[Братислава]]
| {{SVK}}
|-
| 8.
| [[Брюссель]]
| {{BEL}}
|-
| 9.
| [[Будапешт]]
| {{HUN}}
|-
| 10.
| [[Бухарест]]
| {{ROU}}
|-
| 11.
| [[Вадуц]]
| {{LIE}}
|-
| 12.
| [[Валлетта]]
| {{MLT}}
|-
| 13.
| [[Варшава]]
| {{POL}}
|-
| 14.
| [[Ватикан]]
| {{VAT}}
|-
| 15.
| [[Вена]]
| {{AUT}}
|-
| 16.
| [[Вильнюс]]
| {{LTU}}
|-
| 17.
| [[Дублин]]
| {{IRL}}
|-
| 18.
| [[Загреб]]
| {{HRV}}
|-
| 19.
| [[Киев]]
| {{UKR}}
|-
| 20.
| [[Кишинев]]
| {{MDA}}
|-
| 21.
| [[Копенгаген]]
| {{DNK}}
|-
| 22.
| [[Лиссабон]]
| {{PRT}}
|-
| 23.
| [[Лондон]]
| {{GBR}}
|-
| 24.
| [[Любляна]]
| {{SVN}}
|-
| 25.
| [[Люксембург]]
| {{LUX}}
|-
| 26.
| [[Мадрид]]
| {{ESP}}
|-
| 27.
| [[Минск]]
| {{BLR}}
|-
| 28.
| [[Монако]]
| {{MCO}}
|-
| 29.
| [[Мәскеу]]
| {{RUS}}
|-
| 30.
| [[Осло]]
| {{NOR}}
|-
| 31.
| [[Париж]]
| {{FRA}}
|-
| 32.
| [[Прага]]
| {{CZE}}
|-
| 33.
| [[Рейкьявик]]
| {{ISL}}
|-
| 34.
| [[Рига]]
| {{LVA}}
|-
| 35.
| [[Рим]]
| {{ITA}}
|-
| 36.
| [[Сан-Марино (қала)|Сан-Марино]]
| {{SMR}}
|-
| 37.
| [[Сараево]]
| {{BIH}}
|-
| 38.
| [[Скопье]]
| {{MKD}}
|-
| 39.
| [[София]]
| {{BGR}}
|-
| 40.
| [[Стокгольм]]
| {{SWE}}
|-
| 41.
| [[Таллин]]
| {{EST}}
|-
| 42.
| [[Тирана]]
| {{ALB}}
|-
| 43.
| [[Хельсинки]]
| {{FIN}}
|-
| 44.
| [[Подгорица]]
| {{MNE}}
|-
|}
== [[Азия]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Абу-Даби]]
| {{UAE}}
|-
| 2.
| [[Амман]]
| {{JOR}}
|-
| 3.
| [[Анкара]]
| {{TUR}}
|-
| 4.
| [[Астана]]
| {{KAZ}}
|-
| 5.
| [[Ашхабад]]
| {{TKM}}
|-
| 6.
| [[Бағдат]]
| {{IRQ}}
|-
| 7.
| [[Баку]]
| {{AZE}}
|-
| 8.
| [[Бангкок]]
| {{THA}}
|-
| 9.
| [[Бандар-Сери-Бегаван]]
| {{BRU}}
|-
| 10.
| [[Бейрут]]
| {{LBN}}
|-
| 11.
| [[Бішкек]]
| {{KGZ}}
|-
| 12.
| [[Вьентьян]]
| {{LAO}}
|-
| 13.
| [[Дакка]]
| {{BGD}}
|-
| 14.
| [[Дамаск]]
| {{SYR}}
|-
| 15.
| [[Дели]]
| {{IND}}
|-
| 16.
| [[Джакарта]]
| {{IDN}}
|-
| 17.
| [[Дили]]
| {{TLS}}
|-
| 18.
| [[Доһа]]
| {{QAT}}
|-
| 19.
| [[Душанбе]]
| {{TJK}}
|-
| 20.
| [[Ереван]]
| {{ARM}}
|-
| 21.
| [[Иерусалим]]
| {{ISR}}
|-
| 22.
| [[Исламабад]]
| {{PAK}}
|-
| 23.
| [[Кабул]]
| {{AFG}}
|-
| 24.
| [[Катманду]]
| {{NPL}}
|-
| 25.
| [[Куала-Лумпур]]
| {{MYS}}
|-
|-
| 26.
| [[Мале]]
| {{MDV}}
|-
| 27.
| [[Манама]]
| {{BHR}}
|-
| 28.
| [[Манила]]
| {{PHL}}
|-
| 29.
| [[Маскат]]
| {{OMN}}
|-
| 30.
| [[Нейпьидо]]
| {{MMR}}
|-
| 31.
| [[Никосия]]
| {{CYP}}
|-
| 32.
| [[Пекин]]
| {{CHN}}
|-
| 33.
| [[Пномпень]]
| {{KHM}}
|-
| 34.
| [[Пхеньян]]
| {{PRK}}
|-
| 35.
| [[Сана]]
| {{YEM}}
|-
| 36.
| [[Сеул]]
| {{KOR}}
|-
| 37.
| [[Сингапур]]
| {{SGP}}
|-
| 38.
| [[Ташкент]]
| {{UZB}}
|-
| 39.
| [[Тбилиси]]
| {{GEO}}
|-
| 40.
| [[Тегеран]]
| {{IRN}}
|-
| 41.
| [[Токио]]
| {{JPN}}
|-
| 42.
| [[Тхимпху]]
| {{BTN}}
|-
| 43.
| [[Ұлан-Батыр]]
| {{MNG}}
|-
| 44.
| [[Ханой]]
| {{VNM}}
|-
| 45.
| [[Шри-Джаяварденепура-Котте]]
| {{LKA}}
|-
| 46.
| [[Эль-Кувейт]]
| {{KWT}}
|-
| 47.
| [[Эр-Рияд]]
| {{SAU}}
|-
| 48.
| [[Рамалла]]
| {{PSE}}
|-
| 49.
| [[Тайбэй]]
| {{TWN}}
|-
|}
== [[Африка]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Абуджа]]
| {{NGA}}
|-
| 2.
| [[Аддис-Абеба]]
| {{ETH}}
|-
| 3.
| [[Аккра]]
| {{GHA}}
|-
| 4.
| [[Алжир (қала)]]
| {{DZA}}
|-
| 5.
| [[Антананариву]]
| {{MDG}}
|-
| 6.
| [[Асмэра]]
| {{ERI}}
|-
| 7.
| [[Бамако]]
| {{MLI}}
|-
| 8.
| [[Банги]]
| {{CAF}}
|-
| 9.
| [[Банжул]]
| {{GMB}}
|-
| 10.
| [[Бисау]]
| {{GNB}}
|-
| 11.
| [[Браззавиль]]
| {{COG}}
|-
| 12.
| [[Бужумбура]]
| {{BDI}}
|-
| 13.
| [[Виктория]]
| {{SYC}}
|-
| 14.
| [[Виндхук]]
| {{NAM}}
|-
| 15.
| [[Габороне]]
| {{BWA}}
|-
| 16.
| [[Дакар]]
| {{SEN}}
|-
| 17.
| [[Джибути (қала)]]
| {{DJI}}
|-
| 18.
| [[Додома]]
| {{TZA}}
|-
| 19.
| [[Каир]]
| {{EGY}}
|-
| 20.
| [[Кампала]]
| {{UGA}}
|-
| 21.
| [[Кигали]]
| {{RWA}}
|-
| 22.
| [[Киншаса]]
| {{COD}}
|-
| 23.
| [[Конакри (қала)]]
| {{GIN}}
|-
| 25.
| [[Либревиль]]
| {{GAB}}
|-
| 26.
| [[Лилонгве]]
| {{MWI}}
|-
| 27.
| [[Ломе]]
| {{TGO}}
|-
| 28.
| [[Луанда]]
| {{AGO}}
|-
| 29.
| [[Лусака]]
| {{ZMB}}
|-
| 30.
| [[Малабо]]
| {{GNQ}}
|-
| 31.
| [[Мапуту]]
| {{MOZ}}
|-
| 32.
| [[Масеру]]
| {{LSO}}
|-
| 33.
| [[Мбабане]]
| {{SWZ}}
|-
| 34.
| [[Могадишо]]
| {{SOM}}
|-
| 35.
| [[Монровия]]
| {{LBR}}
|-
| 36.
| [[Морони]]
| {{COM}}
|-
| 37.
| [[Найроби]]
| {{KEN}}
|-
| 38.
| [[Нджамена]]
| {{TCD}}
|-
| 39.
| [[Ниамей]]
| {{NER}}
|-
| 40.
| [[Нуакшот]]
| {{MRT}}
|-
| 41.
| [[Порт-Луи]]
| {{MUS}}
|-
| 42.
| [[Порто-Ново]]
| {{BEN}}
|-
| 43.
| [[Прая]]
| {{CPV}}
|-
| 44.
| [[Претория]]
| {{ZAF}}
|-
| 45.
| [[Рабат (қала)|Рабат]]
| {{MAR}}
|-
| 46.
| [[Сан-Томе (город)|Сан-Томе]]
| {{STP}}
|-
| 47.
| [[Триполи]]
| {{LBY}}
|-
| 48.
| [[Тунис (қала)]]
| {{TUN}}
|-
| 49.
| [[Уагадугу]]
| {{BFA}}
|-
| 50.
| [[Фритаун]]
| {{SLE}}
|-
| 51.
| [[Хараре]]
| {{ZWE}}
|-
| 52.
| [[Хартум]]
| {{SDN}}
|-
| 53.
| [[Ямусукро]]
| {{CIV}}
|-
| 54.
| [[Яунде]]
| {{CMR}}
|}
== [[Америка]] ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Асунсьон]]
| {{PRY}}
|-
| 2.
| [[Бастер]]
| {{KNA}}
|-
| 3.
| [[Бельмопан]]
| {{BLZ}}
|-
| 4.
| [[Богота]]
| {{COL}}
|-
| 5.
| [[Бразилиа]]
| {{BRA}}
|-
| 6.
| [[Бриджтаун]]
| {{BRB}}
|-
| 7.
| [[Буэнос-Айрес]]
| {{ARG}}
|-
| 8.
| [[Вашингтон (округ Колумбия)|Вашингтон]]
| {{USA}}
|-
| 9.
| [[Гавана]]
| {{CUB}}
|-
| 10.
| [[Гватемала (город)|Гватемала]]
| {{GTM}}
|-
| 11.
| [[Джорджтаун]]
| {{GUY}}
|-
| 12.
| [[Каракас]]
| {{VEN}}
|-
| 13.
| [[Кастри]]
| {{LCA}}
|-
| 14.
| [[Кингстаун]]
| {{VCT}}
|-
| 15.
| [[Кингстон (Ямайка)|Кингстон]]
| {{JAM}}
|-
| 16.
| [[Кито]]
| {{ECU}}
|-
| 17.
| [[Лима]]
| {{PER}}
|-
| 18.
| [[Манагуа]]
| {{NIC}}
|-
| 19.
| [[Мехико]]
| {{MEX}}
|-
| 20.
| [[Монтевидео]]
| {{URY}}
|-
| 21.
| [[Нассау (Багамы)|Нассау]]
| {{BHS}}
|-
| 22.
| [[Оттава]]
| {{CAN}}
|-
| 23.
| [[Панама (город)|Панама]]
| {{PAN}}
|-
| 24.
| [[Парамарибо]]
| {{SUR}}
|-
| 25.
| [[Порт-о-Пренс]]
| {{HTI}}
|-
| 26.
| [[Порт-оф-Спейн]]
| {{TTO}}
|-
| 27.
| [[Розо]]
| {{DMA}}
|-
| 28.
| [[Сан-Сальвадор]]
| {{SLV}}
|-
| 29.
| [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| {{CRI}}
|-
| 30.
| [[Санто-Доминго]]
| {{DOM}}
|-
| 31.
| [[Сантьяго]]
| {{CHL}}
|-
| 32.
| [[Сент-Джонс]]
| {{ATG}}
|-
| 33.
| [[Сент-Джорджес]]
| {{GRD}}
|-
| 34.
| [[Сукре (город)|Сукре]]
| {{BOL}}
|-
| 35.
| [[Тегусигальпа]]
| {{HND}}
|-
|}
== [[Австралия]] және Мұхиттағы мемлекеттер ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! № п/п
! Астана
! Мемлекет
|-
| 1.
| [[Апиа]]
| {{WSM}}
|-
| 2.
| [[Веллингтон]]
| {{NZL}}
|-
| 3.
| [[Канберра]]
| {{AUS}}
|-
| 4.
| [[Маджуро]]
| {{MHL}}
|-
| 5.
| [[Нгерулмуд]]
| {{PLW}}
|-
| 6.
| [[Нукуалофа]]
| {{TON}}
|-
| 7.
| [[Паликир]]
| {{FSM}}
|-
| 8.
| [[Порт-Вила]]
| {{VUT}}
|-
| 9.
| [[Порт-Морсби]]
| {{PNG}}
|-
| 10.
| [[Сува]]
| {{FJI}}
|-
| 11.
| [[Фунафути]]
| {{TUV}}
|-
| 12.
| [[Хониара]]
| {{SLB}}
|-
| 13.
| [[Оңтүстік Тарава]] ([[Баирики]])
| {{KIR}}
|-
| 14.
| [[Ярен]] <small>(де-факто)</small>
| {{NRU}}
|}
[[Санат:Тізімдер]]
[[Санат:Ел тізімдері]]
[[Санат:Елдер бойынша қала тізімдері]]
[[Санат:Тізімдердің тізімі]]
aq1zqxx08z5y76tkmzhl98iry5ki2ra
Ағылшын өлшем жүйесі
0
534549
3592119
2976149
2026-04-26T09:50:17Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
орысша жазылған сөзді қазақшалап жаздым
3592119
wikitext
text/x-wiki
'''Ағылшын бірліктер жүйесі''' [[Ұлыбритания]]да, [[АҚШ]]-та және басқа да елдерде пайдаланылады. Кейбір елдердің өлшем мөлшерінде айырмашылықтар бар, сондықтан әдетте есептеулер ыңғайлылығы және метрлік жүйеге аудару үшін ағылшын өлшем жүйесіне сай дөңгелектенеді. Бұл жүйе бүгінде [[Метрлік бірліктер жүйесімен]] ығыстырылып бара жатыр.
== [[Қашықтық]] бірліктері ==
* 1 [[Лига (ұзындық бірлігі)|лига]] (''league'', Ұлыбритания және АҚШ) = 3 [[миля]] = 24 [[фурлонг]] = 4828,032 [[метр]].
* 1 [[теңіздік миля]] (''nautical mile'', Ұлыбритания) = 10 кабельтов = 1,853256 км
* 1 теңіздік миля (''nautical mile'', АҚШ, 1954 жылғы 1 шілдеден ) = 1,852 км
* 1 [[кабельтов]] (''cable'', Ұлыбритания) = 185,3182 м
* 1 кабельт (''cable'', АҚШ) = 185,3249 м
* 1 [[жарғы милясы]] (''statute mile'') = 8 фурлонг = 5 280 фут = 1609,344 м
* 1 [[фурлонг]] (немесе [[фарлонг]]) (''furlong'') = 10 чейн = 201,168 м
* 1 [[чейн]] (''chain'') = 4 род = 100 линк = 20,1168 м
* 1 [[Род (өлшем бірлік)|род]] (''rod'', ''pole'', ''perch'', [[поль (ұзындық бірлігі)|поль]], [[перч]]) = 5,5 ярд = 5,0292 м
* 1 [[ярд]] (''yard'') = 3 фут = 0,9144 м
* 1 [[фут]] (''foot'') = 3 хэнд = 12 дюйм = 0,3048 м
* 1 [[Хэнд (ұзындық бірлігі)|хэнд]] (''hand'') = 4 дюйм = 10,16 см
* 1 [[дюйм]] (''inch'') = 12 сызық = 72 нүкте = 1000 мил = 2,54 см
* 1 [[сызық (ұзындық бірлігі)|сызық]] (''line'') = 6 нүкте = 2,1167 мм
* 1 [[нүкте (ұзындық бірлігі)|нүкте]] (''point'') = 0,353 мм
* 1 [[мил]] (''mil'') = 0,0254 мм
== [[Аудан]] бірліктері ==
* 1 миля² (''square mile'') = 640 акрам = 2,59 км²
* 1 [[акр]] (''acre'') = 4 рудам = 4046,86 м²
* 1 [[руд]] (''rood'') = 40 родам² = 1011,71 м²
* 1 род² (''square rod'') (поль², перч²) = 30,25 ярдам² = 25,293 м²
* 1 ярд² (''square yard'') = 9 футам² = 0,83613 м²
* 1 [[квадратный фут|фут²]] (''square foot'') = 144 дюймам² = 929,03 см²
* 1 дюйм² (''square inch'') = 6,4516 см²
== Салмақ өлшемдері ([[масса]]) ==
=== Британ империялық масса өлшем бірліктері ===
* 1 үлкен [[тонна]] (ұзын) (''long ton'') = 20 хандредвейт (квинтал) = 2240 фунт = 1016,05 кг
* 1 қысқа тонна (қысқа) (''short ton'', АҚШ, Канада және т.б.) = 20 қысқа хандредвейт (центал) = 2000 фунт = 32000 унция = 907,185 кг
* 1 метрлік тонна (''metric ton'') = 2204,6 [[Фунт (өлшем бірлік)|фунт]] = 0,984 үлкен тонна = 1000 кг
* 1 [[Киль (өлшем бірлік)|киль]] = 8 [[челдрон]] =424 хандредвейт =47488 фунт =21540,16 кг
* 1 [[челдрон]], көмір үшін (''chaldron'') = 1/8 киль = 53 хандредвейт = 5936 фунт = 2692,52 кг
* 1 вей = 2—3 хандредвейт = 101,6—152,4 кг
* 1 [[квинтал]] (''quintal'') = 1 үлкен [[хандредвейт]] (''long hundredweight'') = 112 фунт = 50,802 кг
* 1 [[центал]] ([[центнер]]) = 1 қысқа хандредвейт (''short hundredweight'') = 100 фунт = 45,36 кг
* 1 [[слаг]]= 14,6 кг
* 1 [[тод]] (''tod'', «груз») = 1 [[квартеру]] ұзын = 1/4 үлкен хандредвейт= 28 фунт = 2 стоунам = 12,7 кг
* 1 квартер короткий (''short quarter'', «ширек») = 1/4 қысқа хандредвейт = 25 фунт = 11,34 кг
* 1 [[Стоун (өлшем бірлік)|Стоун]] (''stone'', «тас») = 1/2 үлкен квартер = 1/8 үлкен хандредвейт = 14 фунт = 6,350293 кг
* 1 [[клов]] (уст.) = 1/2 стоуна = 1/16 хандредвейт = 7 фунт = 3,175 кг (ранее величина клова составляла 6,25—8 фунт = 2,834—3,629 кг)
* 1 [[квартерн]] = 1/4 стоуна = 3,5 фунт = 1,588 кг
* 1 [[Фунт (өлшем бірлік)|фунт]] (''pound'', {{lang-la|pondus}}, қысқ. ''lb'') = 16 унция = 7000 гран = 453,59237 г
* 1 [[унция]] (''ounce'', ''oz'') = 16 драхма = 437,5 гран = 28,349523125 г
* 1 [[Драхма (массалық өлшем бірлік, Ұлыбритания)|драхма]] (''dram'')= 1/16 унция = 27,34375 гран = 1,7718451953125 г
* 1 [[гран]] (''grain'', {{lang-la|granum}}, қысқ. ''gr'') (до 1985 года) = 64,79891 мг
=== Американдық масса өлшем бірліктері ===
* 1 квинтал = 1 хандредвейт = 100 фунт = 1 центал = 45,36 кг
* 1 слаг = 14,6 кг
* 1 квартер = 1/4 хандредвейт = 25 фунт = 11,34 кг
* 1 стоун = 14 фунт = 6,35 кг
== Дәріхана және троя (қымбат металл және тастар үшін) бірліктері ==
Дәріхана және Троя (қымбат металдар мен тастар үшін) өзіндік бірліктерімен ерекшеленеді:
* Дәріхана жүйесі, фармацевтика саласында пайдаланылады, көбіне қолданылатындары фунт, унциясы, драхма, қысым, Гран, мин;
* Монета жүйесі: (троя) жүйесі зергерлер мен теңге сарайының пайдаланылатын салмақ. Негізгі мәндер - фунт, унция, пенниуейт, карат; Бұл жүйе, сондай-ақ оқ-дәрі өндірісінде қолданылады;
* Британдық және американдық жүйелеріні құндары әр түрлі болып келеді.
=== Дәріхана салмақ бірліктері ===
XV-XX ғасырлардағы британдық Дәріхана жүйесі өлшем салмағы. фармацевтика саласындағы пайдаланылады, онда фунт, унция, драхма, скрупул және гран қолданылды. Бұл жағдайда, дәріхана фунт құны, унция, коммерциялық пайдалану үшін мәндері аттары ерекшеленеді.
{| style="width: 100%;" border="1" cellpadding="2" cellspacing="2"
! style="background-color: rgb(204,102,204);" | Салмақ өлшем бірліктері (масса)
! style="background-color: rgb(204,102,204); width: 50%;" | Сұйықтық өлшем бірліктері
|-
| 1 [[Фунт (өлшем бірлік)|фунт]] = 12 унция = 5760 гран = 373,24172 г
| style="width: 50%;"|
|-
| 1 [[унция]] ([[Троя унциясы|Тройская унция]]) (uncia, oz) = 8 драхма = 24 скрупула = 480 гран = 31,1035 г
| 1 сұйық [[унция]] = 8 сұйық драхмам = 24 сұйық скрупула = 28,413 мл
|-
| valign="top" | 1 [[драхма]] (драм) (1975 жылғы дейін) = 1/96 дәрхана фунты = 1/8 унция = 3 скрупула = 60 гран = 3,88794 г
| 1 сұйық [[Драхма (единица измерения массы, Ұлыбритания)|драхма]] (1878 — 1 ақпан 1971 жыл) = 3 сұйық скрупулам = 1/8 сұйық унция = 60 минима = 0,96 амер. сұйық драхмам = 3,55163 мл
|-
| 1 [[скрупула]] (scrupulum) = 1/3 драхма = 20 гран = 1,296 г
| 1 сұйық [[скрупул]]а (1878 — 1 ақпан 1971 жыл) = 1/3 сұйық драхма = 1/24 сұйық унция = 20 миним = 19,2 амер миним = 1,18388 мл
|-
| valign="top" |1 [[гран]] (granum) (1985 жылға дейін) = 1/20 скрупула = 64,79891 мг
| 1 [[миним]] (1878 — 1 ақпан 1971 жыл) = 1/60 сұйық драхмы = 1/20 сұйық скрупула = 0,96 амер. миним = 0,05919 мл
* <span lang="kk">Ұлыбританияда XIX-XX ғасырларда фармацевтер пайдаланылған сұйық сыйымдылығының бірлігі. 1 Ақпан, 1971 жылы тоқтатылды.</span>
|-
| style="vertical-align: middle;"|
{|style="margin-left: auto; margin-right: auto;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"
|- align="right"
| colspan="5" style="font-weight: bold; background-color: rgb(255,204,255);"| Фунт
|- align="right"
| colspan="4" style="font-weight: bold; background-color: rgb(204,204,255);" | Унция
| style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"| 12
|- align="right"
| colspan="3" style="background-color: rgb(204,255,255); font-weight: bold;"| Драхма
| style="background-color: rgb(204,204,255); width: 80px;"| 8
| style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"| 96
|- align="right"
| colspan="2" style="vertical-align: top; font-weight: bold; background-color: rgb(255,255,204); "| Скрупул
| style="background-color: rgb(204,255,255); width: 80px;"| 3
| style="background-color: rgb(204,204,255); width: 80px;"| 24
| style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"| 288
|- align="right"
| style="background-color: rgb(255,204,153); width: 90px; vertical-align: top; font-weight: bold;"|Гран
| style="background-color: rgb(255,255,204); width: 80px;"| 20
| style="background-color: rgb(204,255,255); width: 80px;"| 60
| style="background-color: rgb(204,204,255); width: 80px;"| 480
| style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"| 5760
|- align="right"
| style="background-color: rgb(255,204,153); width: 90px;"| 0,06479891 г
| style="vertical-align: top; background-color: rgb(255,255,204); width: 80px;"| 1,296 г
| style="background-color: rgb(204,255,255); width: 80px;"| 3,88793 г
| style="background-color: rgb(204,204,255); width: 80px;"| 31,1035 г
| style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"| 373,242 г
|}
| style="vertical-align: middle; text-align: center; width: 50%;"|
{|style="margin-left: auto; margin-right: auto;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"
|- align="right"
| style="background-color: rgb(255,204,255); font-weight: bold;" colspan="5" | Галлон
|- align="right"
| style="background-color: rgb(204,204,255); font-weight: bold;" rowspan="1" colspan="4" | Унция сұйық
| style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"| 160
|- align="right"
| style="background-color: rgb(204,255,255); font-weight: bold;" rowspan="1" colspan="3" | Драхма сұйық
| style="background-color: rgb(204,204,255); width: 100px;"| 8
| style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"| 1,280
|- align="right"
| style="background-color: rgb(255,255,204); font-weight: bold;" rowspan="1" colspan="2" | Скрупул сұйық
| style="background-color: rgb(204,255,255); width: 100px;"| 3
| style="background-color: rgb(204,204,255); width: 100px;"| 24
| style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"| 3,840
|- align="right"
| style="background-color: rgb(255,204,204); font-weight: bold;"| Миним
| style="background-color: rgb(255,255,204);"| 20
| style="background-color: rgb(204,255,255); width: 100px;"| 60
| style="background-color: rgb(204,204,255); width: 100px;"| 480
| style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"| 76,800
|- align="right"
| style="background-color: rgb(255,204,204);"| 0,059 мл
| style="background-color: rgb(255,255,204);"| 1,184 мл
| style="background-color: rgb(204,255,255); width: 100px;"| 3,55163 мл
| style="background-color: rgb(204,204,255); width: 100px;"| 28,413 мл
| style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"| 4,546 л
|- align="right"
| style="background-color: rgb(255,204,204);" | 0,96 амер. минимасы
| style="background-color: rgb(255,255,204);" | 19,2 амер. минимасы
| style="background-color: rgb(204,255,255); width: 100px;" |0,96 амер. ж. драхмасы
| style="background-color: rgb(204,204,255); width: 100px;" | 0,96 амер. ж. унциясы
| style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;" | 1,20095 амер. галлоны
|}
|}
=== Монеталық (троялық) салмақ өлшем жүйесі ===
Жүйе зергерлер мен теңге сарайында пайдаланылады. Негізгі мәндер - фунт, унция және пенниуейт.
* 1 [[Фунт (өлшем бірлік)|фунт]] = 12 унция= 5 760 гран = 373,242 г
* 1 фунт, троялық = 0,822857 фунт, масса = 13 унция 72,5 гран
* 1 фунт, масса = 1,215277 фунт троялық = 1 фунт тройск. 2 унция 280 гран
* 1 [[унция]] ([[Троялық унция]]) (uncia, oz) = 8 драхма = 24 скрупула = 480 гран = 31,1034768 г
* 1 [[Драхма (массалық өлшем бірлік, Ұлыбритания)|драхма]] троялық (до 1975 года) = 1/96 троялық фунт = 2,5 пеннивейт = 1/8 унция = 3 скрупула = 60 гран = 3,88793 г
* 1 [[пеннивейт]] ({{lang-en|pennyweight}} — пеннидің салмағы) = 24 гран = 1,55517384 г
* 1 [[карат]] = 3,086 гран = 200 мг
* 1 [[гран]] (granum; 1985 жылға дейін) = 20 майт = 480 дойт = 9600 периот = 230400 блэнк = 64,79891 мг
* 1 [[майт]] = 24 дойт = 480 периот =11520 блэнк = 3,24 мг
* 1 дойт = 20 периот = 480 блэнк = 0,135 мг
* 1 периот (periot)= 24 блэнк = 1/20 дойт = 0,00675 мг
* 1 блэнк (blank)= 0,000281245 мг
{| style="background-color: rgb(255,255,255); width:70%; text-align:right" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"
!colspan="7" rowspan="1" style="background-color: rgb(255,204,255);"| Унция
|-
!colspan="6" rowspan="1" style="background-color: rgb(204,204,255);"|Пеннивейт
|style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"|20
|-
!colspan="5" rowspan="1" style="background-color: rgb(204,255,255);"|Гран
|style="background-color: rgb(204,204,255); width: 80px;"|24
|style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"|480
|-
!colspan="4" rowspan="1" style="background-color: rgb(153,255,153); "|Майт
|style="background-color: rgb(204,255,255); width: 80px;"|20
|style="background-color: rgb(204,204,255); width: 80px;"|480
|style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"|
|-
!colspan="3" rowspan="1" style="background-color: rgb(255,255,204); "|Дойт
|style="background-color: rgb(153,255,153); width: 80px;"|24
|style="background-color: rgb(204,255,255); width: 80px;"|480
|style="background-color: rgb(204,204,255); width: 80px;"|
|style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"|
|-
!colspan="2" rowspan="1" style="background-color: rgb(255,204,153);"|Периот
|style="background-color: rgb(255,255,204); width: 80px;"|20
|style="background-color: rgb(153,255,153); width: 80px;"|480
|style="background-color: rgb(204,255,255); width: 80px;"|9,600
|style="background-color: rgb(204,204,255); width: 80px;"|
|style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"|
|-
!style="background-color: rgb(255,204,204); width: 80px;"|Блэнк
|style="background-color: rgb(255,204,153); width: 80px;"|24
|style="background-color: rgb(255,255,204); width: 80px;"|480
|style="background-color: rgb(153,255,153); width: 80px;"|11520
|style="background-color: rgb(204,255,255); width: 80px;"|230400
|style="background-color: rgb(204,204,255); width: 80px;"|
|style="background-color: rgb(255,204,255); width: 80px;"|
|-
|style="width: 80px;"|<small>0,000281245 мг</small>
|style="width: 80px;"|<small>0,00675 мг</small>
|style="width: 80px;"|<small>0,135 мг</small>
|style="width: 80px;"|<small>3,24 мг</small>
|style="width: 80px;"|<small>64,79891 мг</small>
|style="width: 80px;"|<small> 1,555 г</small>
|style="width: 80px;"|<small> 31,1035 г</small>
|}
== Сұйықтықтар өлшем жүйесі ==
=== Британ империялық сұйықтықтар үшін өлшем жүйесі ===
* 1 бат («торец») = 108—140 галлон = 490,97—636,44 л (дм³, около 2 хогзхед)
* 1 бат сыра = 108 галлон = 17,339 фут³ = 490,97 л
* 1 пайп = 105 галлон = 2 хогзхеда = 477,34 л (дм³)
* 1 [[хогсхед]] (үлкен бөшке, «қабанның басы») = 52,5 импер галлон = 238,67 л (дм³)
* 1 [[Баррель (көлем бірлігі)|баррель]] = 31—42 галлон = 140,9—190,9 л (дм³)
* 1 баррель сұйықтық үшін (сыра) ([[Баррель (көлем бірлігі)]]) = 36 имперским галлон = 163,65 л (дм³)
* 1 баррель для сырой нефти = 34,97 галлон = 158,988 л (дм³)
* 1 [[килдеркин]] = 1/2 барреля = 2 феркин = 16—18 галлон = 72,7—81,8 л (дм³)
* 1 [[феркин]] (fir; «маленький бочонок») = 1/6 хогсхеда = 1/4 барреля = 1/2 килдеркина = 8—9 галлон = 36 квартам = 36,3—40,9 л (дм³)
* 1 имперский [[галлон]] = 4 квартам = 8 пинтам = 32 джилла = 160 сұй. унция = 4,546 л (дм³)
* 1 потл = 1/2 импер. галлон = 2 квартам = 2,27 л (дм³)
* 1 [[Кварта (көлем бірлігі)|кварта]] = 1/4 импер. галлон = 2 пинтам = 1,1365 л (дм³)
* Большие шөлмек, распространенные в Европе и в Великобритании (см. [[шампанское]]):
** 1 Мелхиседек (Melchizedek) = 40 бутылок = 30 литр
** 1 Примат (Primat) = 36 бутылок = 27 литр
** 1 Соломон = 25 литр
** 1 Мельхиор (Melchior)= 24 бутылок = 18 литр
** 1 Навуходоносор (Nebuchadnezzar) = 20 бутылок = 15 литр
** 1 Валтасар (Balthazar) = 16 бутылок = 12 литр
** 1 Салманасар (Salmanazar) = большая винная шөлмек = 12 бутылок = 9 литр
** 1 Мафусаил (Methuselah) = 8 бутылок = 6 литр
** 1 Ровоам (Rehoboam) = 6 бутылок = 4,5 литра
** 1 Иеровоам (Jeroboam) (двойная Magnum bottle) = 4 шөлмек = 3 литра
** 1 [[Магнум (шөлмек)|Магнум]] (Magnum bottle) = 2 шөлмек = 1,5 литр
* 1 [[шөлмек]] молока = 1 кварте = 946,36 мл
* 1 шөлмек виски = 1 пятой = 757,1 мл
* 1 шөлмек шампан = 2/3 кварта = 630,91 мл (француз шампаны, 750 мл)
* 1 шөлмек вина = 750 мл = 25,3605 жидких унций
* 1 бакет («ковш») бейресми бірлік = 5 импер. галлон = 18,927 л
* 1 филет = 1/2 шөлмек шампаны = 375 мл
* 1 [[Пинта (көлем бірлігі)|пинта]] = 1/8 импер. галлон = 1/2 кварта = 4 джилла (гиллам) = 20 унция жидким = 34,678 дюйм³ = 0,568 261 л (дм³)
* 1 [[джилл]] (гилл) = 1/4 пинта = 5 сұй. унция = 8,670 дюйм³ = 0,142 л (дм³)
* 1 таңғы ас чашкасы = 1/2 пинта = 10 сұй. унция = 17,339 дюйм³ = 1,2 ам. кесе = 284 мл
* 1 ас қасық = 3 шай қасық = 4 сұй. драхма = 1/2 сұйық унция = 14,2 мл
* 1 шай қасық = 1/3 ас қасық = 1 1/3 сұй. драхма = 4,7 мл (басқа қайнаркөзден: = 1/8 сұй. унции = 3,55 мл (дәстүр.), мед. и кухня = 5 мл)
* 1 вино рюмкасы, бокал = 16 сұй. драхма = 2 сұй. унция = 56,8 мл; басқа дерек бойынша 2,5 сұй. унцияға тең = 5 ас қасық = 1/2 джилла = 71 мл
* 1 [[унция]] сұйық (''fl oz'') = 1/20 пинта = 1/5 джилла = 8 сұй. драхма = 24 сұй. скрупул = 1,733 871 дюйм³ = 28,413063 мл (см³)
* 1 [[Драхма (массалық өлшем бірлігі, Ұлыбритания)|драхма]] сұйық (1878 — 1 ақпан 1971 жыл) = 3 сұй. скрупул = 1/8 сұй. унции = 60 миним = 0,96 ам. сұй. драхма = 0,216734 дюйм³ = 3,551633 мл
* 1 сұй. [[скрупул]] дәріх. (1878 — 1 ақпан 1971 года) = 1/3 сұй. драхма = 1/24 сұй. унции = 20 миним = 19,2 ам. миним = 1,18388 мл
* 1 [[миним]] дәріх. (1878 — 1 ақпан 1971 года) = 1/60 сұй. драхма = 1/20 сұй. скрупул = 0,96 ам. миним = 0,05919 мл
=== Сұйықтықтар үшін американдық өлшем жүйесі ===
{{нет источников в разделе|дата=2013-10-30}}
* 1 [[Баррель (көлем бірлігі)|баррель]] = 31—42 галлон = 140,6—190,9 литр
* 1 баррель сұйықтық үшін = 31,5 галлон{{Нет АИ|30|10|2013}} = 119,2 л (дм³)
* 1 [[Баррель (американдық мұнайлық)|шикі мұнай үшін баррель]] = 42,2 галлон = 158,97 л (дм³)
* 1 [[галлон]] амер. = 0,833 галлон ағылш. = 3,784 л (дм³)
* 1 [[Кварта (көлем бірлігі)|кварта амер.]] = 0,833 кварта ағылш. = 0,946 л (дм³)
* 1 [[Пинта (көлем бірлігі)|пинта]] сұйық амер. = 1/8 амер. галлон = 0,473 л (дм³)
* 1 [[джилл]] (гилл) = 1/4 пинта амер. = 0,118 л (дм³)
* 1 [[унция]] сұйық (fl oz) = 1/128 галлон = 1,041 унции ағылш. = 2 ст. ложки = 1/8 стакан = 29,56 мл (см³)
* 1 [[рюмка]] = 16 сұй. драхма = 2 унции = 1/4 стакан = 59,12 мл
* 1 [[Драхма (массалық өлшем бірлігі, Ұлыбритания)|драхма]] сұйық = 1/8 сұйық унция = 3,6966 мл
* 1 ас [[қасық]] (ас қ.) = 3 шай қасық (ч. л.) = 4 сұй. драхма = 1/2 сұй. унции = 14,8 мл
* 1 шай қасық (ч. л.) = 1/3 ас қасық (ас қ.) = 1 1/3 сұй. драхма = 4,9 мл
* 1 шай қасық = 60 капель (0,08 мл)
* 1 кофе қасығы = 1/2 ч. л. = 2,45 мл
* 1 қоспалар үшін қасықпен = 1/4 ч. л. = 1,225 мл
* 1 миним = 1/60 сұй. драхма = 0,06 мл
== Сусымалы денелердің өлшем жүйесі ==
=== Британ империялық сусымалы денелердің өлшем жүйесі ===
* 1 [[челдрон]] (челдер; chd; «котел, үлкен шәйнек») = 32—36 бушель = 1268—1309 л (дм³)
* 1 [[квартер]] = 2 коум = 64 галлон = 8 бушель = 290,93 л (дм³)
* 1 [[коум]] = 4 бушель = 32 галлон = 145,475 л (дм³)
* 1 [[Баррель (көлем бірлігі)|баррель]] сырғымалы денелер үшін = 36—40 галлон = 163,6—181,7 л (дм³)
* 1 сак («мөшек») = 3 бушель = 109,05 л (дм³)
* 1 страйк = 2 бушель = 72,73 л (дм³)
* 1 [[бушель]] = 4 пекам = 8 галлон = 32 құрғ. кварта = 62 құрғ. пинта = 1,032 ам. бушель = 2219,36 дюйм³ = 36,36872 л (дм³)
* 1 пек = 2 галлон = 1,032 пека ам. = 9,092 л (дм³)
* 1 [[галлон]] = 4 кварта = 8 пинта = 4,546 л (дм³)
* 1 [[Кварта (көлем бірлігі)|кварта]] = 2 пинта = 1,032 кварта ам. = 1,136 л (дм³)
* 1 [[квартерн]] құрғ. (ширек) = 1/4 пека = 2 кварта = 2,2731 л
* 1 [[Пинта (көлем бірлігі)|пинта]] = 0,568261 л (дм³)
=== Американдық сусымалы денелердің өлшем жүйесі ===
* 1 квартер = 2 коум = 64 галлон = 8 бушел = 282 л
* 1 коум = 4 бушел = 32 галлон = 141 л
* 1 [[баррель]] сусымалы денелер үшін =117,3—158,98 л
* 1 [[бушель]] = 0,9689 ағылш. бушелі = 35,2393 л; басқа деректерде 35,23907017 л = 9,309177489 американ галлоны
* 1 амер. пек = 0,9689 ағылш. пек = 8,81 л
* 1 [[галлон]] = 4,405 л
* 1 амер. [[кварта]] = 1,101 л
* 1 құрғақ амер. [[Пинта (көлем бірлігі)|пинта]] = 1/64 бушел = 1/8 галлон = 0,551 литр
* 1 [[унция]] (uncia, oz) = 16 драхма = 437,5 гран = 28,35 г
== Басқа да өлшемдер ==
* '''[[Британ жылу бірлігі]]''' (''британ жылу бірлігі'', '''BTU''', {{lang-en|British thermal unit}}) — [[энергия]] өлшем бірлігі. BTU жылудың сандық көрсеткіші, 1 [[Фунт]] [[су]]ды 1 [[Фаренгейт градусы]]на көтеруге кететін энергия.
== Тағы да, қараңыз ==
* [[Ежелгі өлшем бірліктері]]
* [[Тарихи метрология]]
{{Бірліктер жүйесі}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.imperialtometric.com Имперские и метрические автоматические преобразования]{{ref-en}}
* [http://ts.nist.gov/WeightsAndMeasures/Publications/upload/h4402_appenc.pdf General table of units of measure] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111124224233/http://ts.nist.gov/WeightsAndMeasures/Publications/upload/h4402_appenc.pdf |date=2011-11-24 }}{{ref-en}}
* [http://ts.nist.gov/WeightsAndMeasures/Metric/pub814.cfm Interpretation of the SI for the United States and Federal Government Metric Conversion Policy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111105080437/http://ts.nist.gov/WeightsAndMeasures/Metric/pub814.cfm |date=2011-11-05 }}{{ref-en}}
* [http://www.unc.edu/~rowlett/units/ How Many? A Dictionary of Units of Measurement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181010153750/http://www.unc.edu/~rowlett/units/ |date=2018-10-10 }}{{ref-en}}
[[Санат:Ағылшын бірліктер жүйесі| Ағылшын бірліктер жүйесі]]
[[Санат:Дәстүрлі бірліктер жүйесі]]
rkmrxryl6ysuf5nov2dtczz520aht6v
We Are the Champions
0
536250
3592165
3293202
2026-04-26T11:47:44Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
мәтіндегі мағыналық байланыстағы қателіктерді жөндедім
3592165
wikitext
text/x-wiki
{{Сингл
|Атауы = We Are the Champions
|Тыс =
|Орындаушы = [[Queen]]
|Альбом = [[News of the World (альбом)|News of the World]]
|Шығарылған = [[7 қазан]], [[1977 жыл]] ([[АҚШ]], [[Канада]], [[Италия]] және [[Франция]])
|Формат = [[Грампластинка|7”]]
|Б жағы =
|Жазылған = [[1977]]
|Жанр = [[хард-рок]]
|Композиторы = [[Фредди Меркьюри]]
|Өлең авторы =
|Ұзақтығы = 2:59
|Лейблі = [[EMI Records]] (UK) [[Elektra Records]] (US)
|Продюсері = [[Queen]] Майк Стоунмен бірге
|Чарттар =
* <nowiki>#1</nowiki> <small>([[Франция]], [[Жаңа Зеландия]])</small>
* <nowiki>#2</nowiki> <small>([[Нидерланд]], [[Ұлыбритания]])</small>
* <nowiki>#3</nowiki> <small>([[Канада]], [[Ирландия]])</small>
* <nowiki>#4</nowiki> <small>([[АҚШ]])</small>
* <nowiki>#6</nowiki> <small>([[Норвегия]])</small>
* <nowiki>#11</nowiki> <small>([[Аустралия]])</small>
* <nowiki>#12</nowiki> <small>([[Австрия]])</small>
* <nowiki>#13</nowiki> <small>([[Германия]])</small>
* <nowiki>#14</nowiki> <small>([[Швеция]])</small>
* <nowiki>#72</nowiki> <small>([[Жапония]])</small>
|Шолулар =
|Алдыңғы = ''[[Long Away]]''<br>(1977)
|Жыл = 1977
|Келесі = ''[[Spread Your Wings]]''<br>(1978)
|Басқа =
}}
'''{{lang|en|We Are the Champions}}''' ({{lang-kk|«Біз чемпионбыз»}}) — [[Англия|ағылшын]] рок-группасы [[Queen]]-нің ''[[News of the World (альбом)|News of the World]]'' альбомындағы сингл. Сингл топтың ең танымал әндерінің бірі. Ол миллиондаған жанкүйерлердің спорттық әнұранына айналды. Америкада «We Will Rock You» және «We Are the Champions» пластинканың бір бетінде шықты, себебі ылғи бірге орындалатын — радиода, спорттық жарыстарда, тіпті альбомда да олар бірге жазылды.
[[1977 жыл]]дың екінші жартысынан бастап, әрбір концерт аяқтағаннан кейін ұзақ уақыт, осы екі ән орындалып жүрді, тек [[Magic Tour|соңғы концерт тур]] кезінде олар «Friends Will Be Friends» орындады.
[[Санат:Queen]]
nftd2m83bk034115dvh3pxmconzvte9
Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығы
0
537260
3591760
3587433
2026-04-25T15:10:34Z
TalgatSnow
143530
3591760
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Үздік режиссура үшін «Оскар» сыйлығы
| суреті = [[Сурет:Paul Thomas Anderson - BFI Southbank.jpg|250px]]
| сурет атауы = 2026 жылғы жеңімпаз: [[Пол Томас Андерсон]]
| фон түсі =
| шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Directing}}
| мемлекет = {{байрақ|АҚШ}}
| түрі =
| үшін марапатталған =
| негіз =
| жағдайы =
| тапсырушы = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]
| негізделді = 1929
| алғашқы иегері = [[Льюис Майлстоун]] (Комедия)<br>[[Фрэнк Борзейги]] (Драма)
| соңғы иегері = [[Пол Томас Андерсон]]
| барынша ұсынылған =
| жоғары марапаты =
| төменгі марапаты =
| сайты = [http://www.oscars.org www.oscars.org]
| Commons = Winners of Academy Award for Best Director
}}
'''Үздік режиссура үшін [[Оскар сыйлығы|«Оскар»]] сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Directing}}) — [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы|Америкалық киноакадемия]] ұсынатын үздік [[режиссёр]] марапаты. Номинанттарды режиссёрлер гильдиясы, ал жеңімпазды барлық академия мүшелері анықтайды.
1929 жылы және «Оскар» тарихында жалғыз рет жанрға байланысты екі сыйлық берілген болатын: комедиялық және драмалық фильмдер үшін.
== Лауреаттар және номинанттар тізімі ==
{{swatch-inline|#EEDD82|• '''Лауреаттар''' арнайы түсте.}}
=== 1929—1930 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|- align="center" style="background:#CCCCCC;"
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="35%" | Режиссер(лер)і
! width="40%" | Фильм
|-
| rowspan=7|<center>'''[[Оскар (1929)|1-ші (1929)]]
|colspan=4 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Комедиялық фильм
|-
| rowspan=2 align="center"|[[Сурет:Milestone1.jpg|Льюис Майлстоун|100px]]
|height=55 style="background:#EEDD82"|• '''[[Льюис Майлстоун]] ||colspan=2 style="background:#EEDD82"|'''[[Екі арабиялық рыцарь]]
|-
|• [[Тэд Вильде]] ||colspan=2|[[Шабандоз (фильм, 1928)|Шабандоз]]
|-
|colspan=4 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Драмалық фильм
|-
| rowspan=3 align="center"|[[Сурет:Frank Borzage 001.JPG|Фрэнк Борзейги|100px]]
|height=34 style="background:#EEDD82"|• '''[[Фрэнк Борзейги]] ||colspan=2 style="background:#EEDD82"|'''[[Жетінші аспан (фильм, 1927)|Жетінші аспан]]
|-
|height=34|• [[Герберт Бренон]] ||colspan=2|[[Соррелл және баласы]]
|-
|height=34|• [[Кинг Видор]] ||colspan=2|[[Тобыр (фильм)|Тобыр]]
|-
| rowspan=6|<center>'''[[Оскар (1930, сәуір)|2-ші (1930/I)]]
| rowspan=6 align="center"|[[Сурет:WP Frank Lloyd 1920.jpg|Фрэнк Ллойд|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Фрэнк Ллойд]] ||colspan=2 style="background:#EEDD82"|'''[[Тәңірлік ханым]]
|-
|• [[Лайонел Берримор]] ||[[Икс Мадам (фильм, 1929)|Икс Мадам]] ||rowspan=5|<center>''(бейресми номинациялар)''<ref>[http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1571&BSFromYear=2 Academy Awards Database. 1928/29 (2nd) — Directing]</ref>
|-
|• [[Гарри Бомонт]] ||[[Бродвей мелодиясы]]
|-
|• [[Ирвинг Каммингс]] ||[[Ескі Аризонада]]
|-
|• [[Фрэнк Ллойд]] ||[[Машақат (фильм, 1929)|Машақат]] және [[Шаршаған өзен]]
|-
|• [[Эрнст Любич]] ||[[Патриот (фильм, 1928)|Патриот]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1930, қараша)|3-ші (1930/II)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Milestone1.jpg|Льюис Майлстоун|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Льюис Майлстоун]] ||colspan=2 style="background:#EEDD82"|'''[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]
|-
|• [[Кларенс Браун]] ||colspan=2|[[Анна Кристи (фильм, 1930)|Анна Кристи]] және [[Роман (фильм, 1930)|Роман]]
|-
|• [[Роберт Леонард]] ||colspan=2|[[Ажырасу (фильм, 1930)|Ажырасу]]
|-
|• [[Эрнст Любич]] ||colspan=2|[[Махаббат парады (фильм)|Махаббат парады]]
|-
|• [[Кинг Видор]] ||colspan=2|[[Аллилуйя! (фильм)|Аллилуйя!]]
|-
|}
=== 1931—1940 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|- align="center" style="background:#CCCCCC;"
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="35%" | Режиссер(лер)і
! width="40%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1931)|4-ші (1931)]]
| rowspan=5 align="center"|
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Норман Таурог]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Скиппи (фильм, 1931)|Скиппи]]
|-
|• [[Уэсли Рагглз]] ||[[Симаррон (фильм, 1931)|Симаррон]]
|-
|• [[Кларенс Браун]] ||[[Еркін жан (фильм)|Еркін жан]]
|-
|• [[Льюис Майлстоун]] ||[[Алғашқы беті]]
|-
|• [[Джозеф фон Штернберг]] ||[[Марокко (фильм)|Марокко]]
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1932)|5-ші (1932)]]
| rowspan=3 align="center"|[[Сурет:Frank Borzage 001.JPG|Фрэнк Борзейги|90px]]
|height=34 style="background:#EEDD82"|• '''[[Фрэнк Борзейги]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Нашар қыз (фильм)|Нашар қыз]]
|-
|height=34|• [[Кинг Видор]] ||[[Чемпион (фильм, 1931)|Чемпион]]
|-
|height=34|• [[Джозеф фон Штернберг]] ||[[Шанхайлық экспресс (фильм, 1932)|Шанхайлық экспресс]]
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1934)|6-шы (1934)]]
| rowspan=3 align="center"|{{Сурет бөлігі|сур=WP Frank Lloyd 1920.jpg|позиция=center|қолы=|ені=100|жалпы=115|жоғары=10|оңға=|төмен=21|солға=|жақтау=жоқ}}
|height=34 style="background:#EEDD82"|'''• [[Фрэнк Ллойд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кавалькада (фильм)|Кавалькада]]
|-
|height=34|• [[Фрэнк Капра]] ||[[Бір күндік ханым]]
|-
|height=34|• [[Джордж Кьюкор]] ||[[Кішкентай әйелдер (фильм, 1933)|Кішкентай әйелдер]]
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1935)|7-ші (1935)]]
| rowspan=3 align="center"|[[Сурет:Capra-signed 1930s.jpg|Фрэнк Капра|95px]]
|height=36 style="background:#EEDD82"|'''• [[Фрэнк Капра]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бір түнде болған оқиға]]
|-
|height=36|• [[В. С. Ван Дайк]] ||[[Арық адам]]
|-
|• [[Виктор Шерцингер]] ||[[Махаббаттың бір түні]]
|-
| rowspan=4|<center>'''[[Оскар (1936)|8-ші (1936)]]
| rowspan=4 align="center"|{{Сурет бөлігі|сур=John Ford in admiral's uniform.jpg|позиция=center|қолы=|ені=100|жалпы=155|жоғары=8|оңға=|төмен=72|солға=30|жақтау=жоқ}}
|height=25 style="background:#EEDD82"|'''• [[Джон Форд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мәлімдеуші (фильм, 1935)|Мәлімдеуші]]
|-
|height=25|• [[Майкл Кёртис]] ||[[Капитан Блад]]
|-
|height=25|• [[Генри Хэтэуэй]] ||[[Бенгал ұланының өмірі]]
|-
|height=25|• [[Фрэнк Ллойд]] ||[[Баунтидегі бүлік]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1937)|9-шы (1937)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Capra-signed 1930s.jpg|Фрэнк Капра|93px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Фрэнк Капра]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мистер Дидс қалаға кетеді]]
|-
|• [[Уильям Уайлер]] ||[[Додсворт]]
|-
|• [[Роберт Леонард]] ||[[Ұлы Зигфилд]]
|-
|• [[Грегори Ла Кава]] ||[[Менің досым Годфри]]
|-
|• [[В. С. Ван Дайк]] ||[[Сан-Франциско (фильм)|Сан-Франциско]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1938)|10-шы (1938)]]
| rowspan=5 align="center"|
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Лео Маккэри]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Масқара шындық]]
|-
|• [[Сидни Франклин]] ||[[Берекелі жер (фильм)|Берекелі жер]]
|-
|• [[Уильям Дитерле]] ||[[Эмиль Золя өмірі]]
|-
|• [[Грегори Ла Кава]] ||[[Сахнаға ашылатын есік]]
|-
|• [[Уильям Уэллман]] ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 1937)|Жұлдыз туыпты]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1939)|11-ші (1939)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Capra-signed 1930s.jpg|Фрэнк Капра|93px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Фрэнк Капра]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өзіңмен алып кетуге болмайды]]
|-
|• [[Майкл Кёртис]] ||[[Лас жүздері бар періштелер]]
|-
|• [[Норман Таурог]] ||[[Ұлдар қаласы]]
|-
|• [[Кинг Видор]] ||[[Цитадель (фильм, 1938)|Цитадель]]
|-
|• [[Майкл Кёртис]] ||[[Төрт қыз (фильм)|Төрт қыз]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (киножүлде, 1940)|12-ші (1940)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Victor Fleming (1927 headshot).jpg|Виктор Флеминг|95px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Виктор Флеминг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]
|-
|• [[Сэм Вуд]] ||[[Қош бол, мистер Чипс]]
|-
|• [[Фрэнк Капра]] ||[[Мистер Смит Вашингтонға барады]]
|-
|• [[Джон Форд]] ||[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]]
|-
|• [[Уильям Уайлер]] ||[[Найзағайлы асу (фильм, 1939)|Найзағайлы асу]]
|-
|}
=== 1941—1950 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|- align="center" style="background:#CCCCCC;"
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="35%" | Режиссер(лер)і
! width="40%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1941)|13-ші (1941)]]
| rowspan=10 align="center"|{{Сурет бөлігі|сур=John Ford in admiral's uniform.jpg|позиция=center|қолы=|ені=100|жалпы=175|жоғары=|оңға=|төмен=|солға=41|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Форд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ыза шоғы (фильм)|Ыза шоғы]]
|-
|• [[Сэм Вуд]] ||[[Китти Фойл (фильм)|Китти Фойл]]
|-
|• [[Уильям Уайлер]] ||[[Хат (фильм, 1940)|Хат]]
|-
|• [[Джордж Кьюкор]] ||[[Филадельфия хикаясы]]
|-
|• [[Альфред Хичкок]] ||[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (киножүлде, 1942)|14-ші (1942)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Форд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Аңғарым қандай жасыл еді]]
|-
|• [[Орсон Уэллс]] ||[[Азамат Кейн]]
|-
|• [[Александр Холл]] ||[[Мистер Джордан келе жатыр]]
|-
|• [[Уильям Уайлер]] ||[[Кішкентай түлкілер]]
|-
|• [[Говард Хоукс]] ||[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1943)|15-ші (1943)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:William Wyler portrait.jpg|Уильям Уайлер|95px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Уайлер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Миссис Минивер]]
|-
|• [[Сэм Вуд]] ||[[Кингс Роу]]
|-
|• [[Мервин Лерой]] ||[[Кездейсоқтықтың жемістері]]
|-
|• [[Джон Фэрроу]] ||[[Уэйк аралы (фильм)|Уэйк аралы]]
|-
|• [[Майкл Кёртис]] ||[[Янки Дудл Денди]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1944)|16-шы (1944)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Curtiz 1928 portrait.jpg|Майкл Кёртис|95px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Кёртис]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]
|-
|• [[Эрнст Любич]] ||[[Жұмақ күте тұрады (фильм, 1943)|Жұмақ күте тұрады]]
|-
|• [[Кларенс Браун]] ||[[Адами комедия (фильм)|Адами комедия]]
|-
|• [[Джордж Стивенс]] ||[[Көбірек жерде көңілдірек]]
|-
|• [[Генри Кинг]] ||[[Бернадетт әні]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1945)|17-ші (1945)]]
| rowspan=5 align="center"|
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Лео Маккэри]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өз жолымен жүру]]
|-
|• [[Билли Уайлдер]] ||[[Қос сақтандыру]]
|-
|• [[Отто Премингер]] ||[[Лора (фильм)|Лора]]
|-
|• [[Альфред Хичкок]] ||[[Құтқару қайығы (фильм)|Құтқару қайығы]]
|-
|• [[Генри Кинг]] ||[[Вильсон (фильм)|Вильсон]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1946)|18-ші (1946)]]
| rowspan=5 align="center"|{{Сурет бөлігі|сур=Gloria Swanson & Billy Wilder - ca. 1950.JPG|позиция=center|қолы=|ені=100|жалпы=135|жоғары=2|оңға=|төмен=48|солға=12|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Билли Уайлдер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жоғалған уикэнд]]
|-
|• [[Лео Маккэри]] ||[[Әулие Марияның қоңыраулары]]
|-
|• [[Кларенс Браун]] ||[[Ұлттық барқыт]]
|-
|• [[Жан Ренуар]] ||[[Оңтүстіктің адамы (фильм)|Оңтүстіктің адамы]]
|-
|• [[Альфред Хичкок]] ||[[Сиқырланған]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1947)|19-шы (1947)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:William Wyler portrait.jpg|Уильям Уайлер|95px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Уайлер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өміріміздің үздік жылдары]]
|-
|• [[Дэвид Лин]] ||[[Қысқа кездесу (фильм, 1945)|Қысқа кездесу]]
|-
|• [[Фрэнк Капра]] ||[[Бұл ғажайып өмір]]
|-
|• [[Роберт Сиодмак]] ||[[Кісі өлтірушілер (фильм, 1946)|Кісі өлтірушілер]]
|-
|• [[Кларенс Браун]] ||[[Бұғы бұзауы (фильм, 1946)|Бұғы бұзауы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (киножүлде, 1948)|20-шы (1948)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Elia Kazan NYWTS b.jpg|Элиа Казан|91px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Элиа Казан]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Джентльмендік келісім]]
|-
|• [[Генри Костер]] ||[[Епископтың әйелі]]
|-
|• [[Эдвард Дмытрык]] ||[[Айқаспалы атыс]]
|-
|• [[Джордж Кьюкор]] ||[[Қос өмір]]
|-
|• [[Дэвид Лин]] ||[[Үміт құшағында (фильм, 1946)|Үміт құшағында]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (киножүлде, 1949)|21-ші (1949)]]
| rowspan=5 align="center"| [[Сурет:John Huston 1979.jpg|95px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Хьюстон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сьерра-Мадре қазынасы]]
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]]
|-
|• [[Жан Негулеско]] ||[[Джонни Белинда]]
|-
|• [[Фред Циннеман]] ||[[Іздеу (фильм, 1948)|Іздеу]]
|-
|• [[Анатоль Литвак]] ||[[Жылан шұңқыры]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1950)|22-ші (1950)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Joseph L. Mankiewicz (1950).jpg|Джозеф Лео Манкевич|95px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Лео Манкевич]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Үш әйелге хат]]
|-
|• [[Роберт Россен]] ||[[Патшаның бүкіл жасағы]]
|-
|• [[Уильям Уэллман]] ||[[Соғыс алаңы (фильм)|Соғыс алаңы]]
|-
|• [[Кэрол Рид]] ||[[Жеңілген пұт]]
|-
|• [[Уильям Уайлер]] ||[[Мұрагер (фильм)|Мұрагер]]
|-
|}
=== 1951—1960 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|- align="center" style="background:#CCCCCC;"
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="35%" | Режиссер(лер)і
! width="40%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1951)|23-ші (1951)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Joseph L. Mankiewicz (1950).jpg|Джозеф Лео Манкевич|95px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Лео Манкевич]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Барлығы Ева туралы]]
|-
|• [[Джон Хьюстон]] ||[[Асфальтты джунгли]]
|-
|• [[Джордж Кьюкор]] ||[[Кеше туылған келіншек]]
|-
|• [[Билли Уайлдер]] ||[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]]
|-
|• [[Кэрол Рид]] ||[[Үшінші адам]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1952)|24-ші (1952)]]
| rowspan=5 align="center"|{{Сурет бөлігі|сур=George Stevens with Oscar for Giant.jpg|позиция=center|қолы=|ені=100|жалпы=190|жоғары=15|оңға=|төмен=138|солға=70|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Стивенс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]]
|-
|• [[Джон Хьюстон]] ||[[Африкалық патшайым]]
|-
|• [[Винсент Миннелли]] ||[[Париждегі америкалық]]
|-
|• [[Уильям Уайлер]] ||[[Детективтік хикая (фильм, 1951)|Детективтік хикая]]
|-
|• [[Элиа Казан]] ||[[Құштарлық трамвайы (фильм, 1951)|Құштарлық трамвайы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1953)|25-ші (1953)]]
| rowspan=5 align="center"|{{Сурет бөлігі|сур=John Ford in admiral's uniform.jpg|позиция=center|қолы=|ені=100|жалпы=155|жоғары=8|оңға=|төмен=72|солға=30|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Форд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тыныш адам]]
|-
|• [[Джозеф Лео Манкевич]] ||[[Бес саусақ (фильм, 1952)|Бес саусақ]]
|-
|• [[Сесиль Блаунт де Милль]] ||[[Әлемдегі ең керемет шоу]]
|-
|• [[Фред Циннеман]] ||[[Тал түс]]
|-
|• [[Джон Хьюстон]] ||[[Мулен Руж (фильм, 1952)|Мулен Руж]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1954)|26-шы (1954)]]
| rowspan=5 align="center"|{{Сурет бөлігі|сур=Fred Zinnemann 1940s.jpg|позиция=center|қолы=|ені=100|жалпы=110|жоғары=2|оңға=|төмен=26|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Фред Циннеман]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Осыдан кейін мәңгілікке]]
|-
|• [[Чарльз Уолтерс]] ||[[Лили (фильм, 1953)|Лили]]
|-
|• [[Уильям Уайлер]] ||[[Рим демалысы]]
|-
|• [[Джордж Стивенс]] ||[[Шейн (фильм)|Шейн]]
|-
|• [[Билли Уайлдер]] ||[[Соғыс тұтқындарына арналған № 17 лагерь]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1955)|27-ші (1955)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Elia Kazan NYWTS b.jpg|Элиа Казан|91px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Элиа Казан]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Портта]]
|-
|• [[Джордж Ситон]] ||[[Ауыл қызы]]
|-
|• [[Уильям Уэллман]] ||[[Ұлы әрі құдіретті]]
|-
|• [[Альфред Хичкок]] ||[[Аулаға қараған терезе]]
|-
|• [[Билли Уайлдер]] ||[[Сабрина (фильм, 1954)|Сабрина]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1956)|28-ші (1956)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Jack Metzger – Heidi 1967 ETH-BIB Com L16-0706-0002-0006 crop.jpg|Делберт Манн|85px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Делберт Манн]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Марти (фильм)|Марти]]
|-
|• [[Джон Стёрджес]] ||[[Блэк Роктағы жаман күн]]
|-
|• [[Элиа Казан]] ||[[Жұмақтан шығысқа қарай]]
|-
|• [[Джошуа Логан]] ||[[Пикник (фильм)|Пикник]]
|-
|• [[Дэвид Лин]] ||[[Жазғы кез (фильм)|Жазғы кез]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1957)|29-шы (1957)]]
| rowspan=5 align="center"|{{Сурет бөлігі|сур=George Stevens with Oscar for Giant.jpg|позиция=center|қолы=|ені=100|жалпы=190|жоғары=15|оңға=|төмен=138|солға=70|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Стивенс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гигант (фильм)|Гигант]]
|-
|• [[Майкл Андерсон (режиссёр)|Майкл Андерсон]] ||[[Әлемді 80 күн ішінде шарлау (фильм, 1956)|Әлемді 80 күн ішінде шарлау]]
|-
|• [[Уильям Уайлер]] ||[[Достық иландыру]]
|-
|• [[Уолтер Лэнг]] ||[[Патша және мен]]
|-
|• [[Кинг Видор]] ||[[Соғыс және бейбітшілік (фильм, 1956)|Соғыс және бейбітшілік]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1958)|30-шы (1958)]]
| rowspan=5 align="center"|{{Сурет бөлігі|сур=DavidLean1965.jpg|позиция=center|қолы=|ені=100|жалпы=230|жоғары=31|оңға=|төмен=172|солға=72|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэвид Лин]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Квай өзеніндегі көпір]]
|-
|• [[Марк Робсон]] ||[[Пэйтон Плейс (фильм)|Пэйтон Плейс]]
|-
|• [[Джошуа Логан]] ||[[Сайонара (фильм)|Сайонара]]
|-
|• [[Сидни Люмет]] ||[[12 ашулы кісі (фильм, 1957)|12 ашулы кісі]]
|-
|• [[Билли Уайлдер]] ||[[Айыптау куәгері]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1959)|31-ші (1959)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Vincent Minelli - 1950s.jpg|Винсент Миннелли|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Винсент Миннелли]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жижи]]
|-
|• [[Ричард Брукс]] ||[[Қызған шатырдағы мысық]]
|-
|• [[Стэнли Крамер]] ||[[Мойынсұнбағандар]]
|-
|• [[Роберт Уайз]] ||[[Өмір сүргім келеді!]]
|-
|• [[Марк Робсон]] ||[[Алтыншы деңгейлі бақытты сыйлайтын керуен сарай]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1960)|32-ші (1960)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:William Wyler portrait.jpg|Уильям Уайлер|95px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Уайлер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]
|-
|• [[Джордж Стивенс]] ||[[Анна Франк күнделігі]]
|-
|• [[Фред Циннеман]] ||[[Монах әйелдің хикаясы]]
|-
|• [[Джек Клейтон]] ||[[Жоғарыға жол]]
|-
|• [[Билли Уайлдер]] ||[[Джазда тек қана қыздар]]
|-
|}
=== 1961—1970 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|- align="center" style="background:#CCCCCC;"
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="35%" | Режиссер(лер)і
! width="40%" | Фильм
|-
| rowspan=5 align="center" | <big>'''[[Оскар (1961)|33-ші (1961)]]'''</big>
| rowspan=5 align="center" | [[Сурет:Billy Wilder.jpg|87px]]
| style="background:#EEDD82" | • '''[[Билли Уайлдер]]'''
| style="background:#EEDD82" | '''[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]]'''
|-
| • [[Жюль Дассен]]
| [[Жексенбіде ешқашан]]
|-
| • [[Альфред Хичкок]]
| [[Психо]]
|-
| • [[Джек Кардифф]]
| [[Ұлдар мен ғашықтар]]
|-
| • [[Фред Циннеман]]
| [[Қаңғыбастар (фильм, 1960)|Қаңғыбастар]]
|-
| rowspan=5 align="center" | <big>'''[[Оскар (1962)|34-ші (1962)]]'''</big>
| rowspan=5 align="center" | [[Сурет:Robert wise 1990.jpg|87px]]<br>[[Сурет:Jerome Robbins ca. 1968 cropped.jpg|87px]]
| style="background:#EEDD82" | • '''[[Роберт Уайз]] пен [[Джером Роббинс]]'''
| style="background:#EEDD82" | '''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]'''
|-
| • [[Джей Ли Томпсон]]
| [[Наварон аралының зеңбіректері]]
|-
| • [[Роберт Россен]]
| [[Алаяқ (фильм)|Алаяқ]]
|-
| • [[Стэнли Крамер]]
| [[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]]
|-
| • [[Федерико Феллини]]
| [[Дольче вита]]
|-
| rowspan=5 align="center" | <big>'''[[Оскар (1963)|35-ші (1963)]]'''</big>
| rowspan=5 align="center" | {{Сурет бөлігі|сур=DavidLean1965.jpg|позиция=center|ені=100|жалпы=230|жоғары=31|төмен=172|солға=72|жақтау=жоқ}}
| style="background:#EEDD82" | • '''[[Дэвид Лин]]'''
| style="background:#EEDD82" | '''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]'''
|-
| • [[Фрэнк Перри]]
| [[Дэвид пен Лиза (фильм, 1962)|Дэвид пен Лиза]]
|-
| • [[Пьетро Джерми]]
| [[Италиялықша ажырасу]]
|-
| • [[Артур Пенн]]
| [[Ғажайыпқа жетелеген (фильм, 1962)|Ғажайыпқа жетелеген]]
|-
| • [[Роберт Маллиган]]
| [[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]
|-
| rowspan=5 align="center" | <big>'''[[Оскар (1964)|36-шы (1964)]]'''</big>
| rowspan=5 align="center" |
| style="background:#EEDD82" | • '''[[Тони Ричардсон]]'''
| style="background:#EEDD82" | '''[[Том Джонс (фильм)|Том Джонс]]'''
|-
| • [[Элиа Казан]]
| [[Америка, Америка]]
|-
| • [[Отто Премингер]]
| [[Кардинал (фильм)|Кардинал]]
|-
| • [[Федерико Феллини]]
| [[Сегіз жарым]]
|-
| • [[Мартин Ритт]]
| [[Хад (фильм)|Хад]]
|-
| rowspan=5 align="center" | <big>'''[[Оскар (1965)|37-ші (1965)]]'''</big>
| rowspan=5 align="center" | [[Сурет:George Cukor Allan Warren.jpg|93px]]
| style="background:#EEDD82" | • '''[[Джордж Кьюкор]]'''
| style="background:#EEDD82" | '''[[Менің сұлу ханым (фильм)|Менің сұлу ханым]]'''
|-
| • [[Питер Гленвилл]]
| [[Беккет]]
|-
| • [[Стэнли Кубрик]]
| [[Доктор Стрейнджлав]]
|-
| • [[Роберт Стивенсон]]
| [[Мэри Поппинс (фильм)|Мэри Поппинс]]
|-
| • [[Михалис Какояннис]]
| [[Грек Зорба]]
|-
| rowspan=5 align="center" | <big>'''[[Оскар (1966)|38-ші (1966)]]'''</big>
| rowspan=5 align="center" | [[Сурет:Robert wise 1990.jpg|87px]]
| style="background:#EEDD82" | • '''[[Роберт Уайз]]'''
| style="background:#EEDD82" | '''[[Саз үні (фильм)|Саз үні]]'''
|-
| • [[Уильям Уайлер]]
| [[Коллекционер (фильм, 1965)|Коллекционер]]
|-
| • [[Джон Шлезингер]]
| [[Қымбатты жүрек]]
|-
| • [[Дэвид Лин]]
| [[Доктор Живаго (фильм, 1965)|Доктор Живаго]]
|-
| • [[Хироси Тэсигахара]]
| [[Құм төбелеріндегі әйел]]
|-
| rowspan=5 align="center" | <big>'''[[Оскар (1967)|39-шы (1967)]]'''</big>
| rowspan=5 align="center" | {{Сурет бөлігі|сур=Fred Zinnemann 1940s.jpg|позиция=center|ені=100|жалпы=110|жоғары=2|төмен=26|солға=3|жақтау=жоқ}}
| style="background:#EEDD82" | • '''[[Фред Циннеман]]'''
| style="background:#EEDD82" | '''[[Барлық заманның адамы]]'''
|-
| • [[Микеланджело Антониони]]
| [[Фотоүлкейту]]
|-
| • [[Клод Лелуш]]
| [[Еркек пен әйел]]
|-
| • [[Ричард Брукс]]
| [[Профессионалдар]]
|-
| • [[Майк Николс]]
| [[Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]
|-
| rowspan=5 align="center" | <big>'''[[Оскар (1968)|40-шы (1968)]]'''</big>
| rowspan=5 align="center" | {{Сурет бөлігі|сур=Mike Nichols Funny Face.jpg|позиция=center|ені=100|жалпы=190|жоғары=5|төмен=56|солға=38|жақтау=жоқ}}
| style="background:#EEDD82" | • '''[[Майк Николс]]'''
| style="background:#EEDD82" | '''[[Түлек (фильм)|Түлек]]'''
|-
| • [[Артур Пенн]]
| [[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]]
|-
| • [[Стэнли Крамер]]
| [[Түскі асқа кім келетінін тауып көр]]
|-
| • [[Ричард Брукс]]
| [[Суық қанмен өлтіру]]
|-
| • [[Норман Джуисон]]
| [[Түннің ыстығында]]
|-
| rowspan=5 align="center" | <big>'''[[Оскар (1969)|41-ші (1969)]]'''</big>
| rowspan=5 align="center" | [[Сурет:Fillmregisseur Carol Reed (van de film The Third Man) in Amsterdam, Bestanddeelnr 903-7970 (cropped).png|100px]]
| style="background:#EEDD82" | • '''[[Кэрол Рид]]'''
| style="background:#EEDD82" | '''[[Оливер!]]'''
|-
| • [[Джилло Понтекорво]]
| [[Алжир үшін шайқас (фильм)|Алжир үшін шайқас]]
|-
| • [[Эниони Харви]]
| [[Қыстағы арыстан]]
|-
| • [[Франко Дзеффирелли]]
| [[Ромео мен Джульетта (фильм, 1968)|Ромео мен Джульетта]]
|-
| • [[Стэнли Кубрик]]
| [[2001: Ғарыш одиссеясы]]
|-
| rowspan=5 align="center" | <big>'''[[Оскар (1970)|42-ші (1970)]]'''</big>
| rowspan=5 align="center" |
| style="background:#EEDD82" | • '''[[Джон Шлезингер]]'''
| style="background:#EEDD82" | '''[[Жарым түннің ковбойы]]'''
|-
| • [[Артур Пенн]]
| [[Элис мейрамханасы]]
|-
| • [[Джордж Рой Хилл]]
| [[Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид]]
|-
| • [[Сидни Поллак]]
| [[Болдырған атты атпақшы еді қайда?]]
|-
| • [[Коста-Гаврас]]
| [[Дзета (фильм)|Дзета]]
|}
=== 1971—1980 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|- align="center" style="background:#CCCCCC;"
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="35%" | Режиссер(лер)і
! width="40%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1971)|43-ші (1971)]]
| rowspan=5 align="center" style="background:#DCDCDC"|[[Сурет:Franklin J. Schaffner (1977) cropped.jpg|Франклин Дж. Шеффнер|92px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Франклин Дж. Шеффнер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Паттон (фильм)|Паттон]]
|-
|• [[Федерико Феллини]] ||[[Феллини - Сатирикон]]
|-
|• [[Артур Хиллер]] ||[[Махаббат хикаясы (фильм, 1970)|Махаббат хикаясы]]
|-
|• [[Роберт Олтмен]] ||[[МЭШ (фильм)|МЭШ]]
|-
|• [[Кен Расселл]] ||[[Ғашық болған әйелдер]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1972)|44-ші (1972)]]
| rowspan=5 align="center" style="background:#DCDCDC"| [[Сурет:William Friedkin, Festival de Sitges 2017 (cropped).jpg|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Фридкин]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Француз байланысшысы]]
|-
|• [[Стэнли Кубрик]] ||[[Бұрамалы апельсин]]
|-
|• [[Норман Джуисон]] ||[[Шатырдағы скрипкашы (фильм)|Шатырдағы скрипкашы]]
|-
|• [[Питер Богданович]] ||[[Соңғы киносеанс]]
|-
|• [[Джон Шлезингер]] ||[[Жексенбі, қарғыс соққан жексенбі]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1973)|45-ші (1973)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Bob Fosse 1963 (cropped).jpg|Боб Фосси|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Боб Фосс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кабаре (фильм)|Кабаре]]
|-
|• [[Джон Бурмен]] ||[[Құтылу (фильм)|Құтылу]]
|-
|• [[Ян Труэль]] ||[[Эмигранттар (фильм)|Эмигранттар]]
|-
|• [[Фрэнсис Форд Коппола]] ||[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]
|-
|• [[Джозеф Лео Манкевич]] ||[[Ізші (фильм)|Ізші]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1974)|46-шы (1974)]]
| rowspan=5 align="center"|
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Рой Хилл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Афера (фильм, 1973)|Афера]]
|-
|• [[Джордж Лукас]] ||[[Америкалық граффити]]
|-
|• [[Ингмар Бергман]] ||[[Сыбырлар мен айқайлар]]
|-
|• [[Уильям Фридкин]] ||[[Экзорцист]]
|-
|• [[Бернардо Бертолуччи]] ||[[Париждегі соңғы танго]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1975)|47-ші (1975)]]
| rowspan=5 align="center" style="background:#DCDCDC"|[[Сурет:Francis Ford Coppola(CannesPhotoCall) crop.jpg|Фрэнсис Форд Коппола|91px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Фрэнсис Форд Коппола]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өкіл әке 2]]
|-
|• [[Роман Полански]] ||[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]]
|-
|• [[Франсуа Трюффо]] ||[[Америкалық түн]]
|-
|• [[Боб Фосс]] ||[[Ленни (фильм)|Ленни]]
|-
|• [[Джон Кассаветис]] ||[[Ықпалға түскен әйел]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1976)|48-ші (1976)]]
| rowspan=5 align="center" style="background:#DCDCDC"|[[Сурет:Milos Forman.jpg|Милош Форман|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Милош Форман]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]
|-
|• [[Федерико Феллини]] ||[[Амаркорд (фильм)|Амаркорд]]
|-
|• [[Стэнли Кубрик]] ||[[Барри Линдон]]
|-
|• [[Сидни Люмет]] ||[[Ит талтүс]]
|-
|• [[Роберт Олтмен]] ||[[Нэшвилл (фильм)|Нэшвилл]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1977)|49-шы (1977)]]
| rowspan=5 align="center"|
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Эвилдсен]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Рокки]]
|-
|• [[Алан Дж. Пакула]] ||[[Президенттің бүкіл жасағы]]
|-
|• [[Ингмар Бергман]] ||[[Бетпе бет (фильм, 1976)|Бетпе бет]]
|-
|• [[Сидни Люмет]] ||[[Тележелі (фильм)|Тележелі]]
|-
|• [[Лина Вертмюллер]]<ref>Бұл номинацияға түскен алғашқы әйел.</ref> ||[[Паскуалино Сеттебеллецце]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1978)|50-ші (1978)]]
| rowspan=5 align="center" style="background:#DCDCDC"|[[Сурет:Woody Allen at the Tribeca Film Festival.jpg|Вуди Аллен|85px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Вуди Аллен]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Энни Холл]]
|-
|• [[Стивен Спилберг]] ||[[Үшінші дәрежелі жақын байланыстар]]
|-
|• [[Фред Циннеман]] ||[[Джулия (фильм)|Джулия]]
|-
|• [[Джордж Лукас]] ||[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]
|-
|• [[Герберт Росс]] ||[[Бұрылу пункті]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1979)|51-ші (1979)]]
| rowspan=5 align="center"|
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Чимино]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бұғы аңшысы]]
|-
|• [[Хэл Эшби]] ||[[Үйге оралу (фильм, 1978)|Үйге оралу]]
|-
|• [[Уоррен Битти]] мен [[Бак Генри]] ||[[Жұмақ күте тұрады (фильм, 1978)|Жұмақ күте тұрады]]
|-
|• [[Вуди Аллен]] ||[[Интерьерлер]]
|-
|• [[Алан Паркер]] ||[[Түн ортасындағы экспресс]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1980)|52-ші (1980)]]
| rowspan=5 align="center"|
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Бентон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Крамер Крамерге қарсы]]
|-
|• [[Боб Фосс]] ||[[Осының бәрі джаз]]
|-
|• [[Фрэнсис Форд Коппола]] ||[[Апокалипсис бүгін]]
|-
|• [[Питер Йетс]] ||[[Алға ұмтылу]]
|-
|• [[Эдуар Молинаро]] ||[[Жындыларға арналған тор]]
|-
|}
=== 1981—1990 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|- align="center" style="background:#CCCCCC;"
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="35%" | Режиссер(лер)і
! width="40%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1981)|53-ші (1981)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Robert Redford 2006.png|Роберт Редфорд|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Редфорд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қарапайым адамдар]]
|-
|• [[Дэвид Линч]] ||[[Піл-адам]]
|-
|• [[Мартин Скорсезе]] ||[[Құтырған бұқа]]
|-
|• [[Ричард Раш]] ||[[Каскадер (фильм)|Каскадер]]
|-
|• [[Роман Полански]] ||[[Тэсс]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1982)|54-ші (1982)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Warren Beatty (1990) cropped.jpg|Уоррен Битти|93px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уоррен Битти]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]]
|-
|• [[Луи Маль]] ||[[Атлантик-Сити (фильм)|Атлантик-Сити]]
|-
|• [[Хью Хадсон]] ||[[Отты арбалар]]
|-
|• [[Марк Райделл]] ||[[Алтын көлде]]
|-
|• [[Стивен Спилберг]] ||[[Индиана Джонс: Жоғалған ковчегті іздеу]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1983)|55-ші (1983)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Richard Attenborough.jpg|Ричард Аттенборо в 1983 году|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Ричард Аттенборо]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ганди (фильм)|Ганди]]
|-
|• [[Вольфганг Петерсен]] ||[[Сүңгуір қайық (фильм)|Сүңгуір қайық]]
|-
|• [[Стивен Спилберг]] ||[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]]
|-
|• [[Сидни Поллак]] ||[[Тутси (фильм)|Тутси]]
|-
|• [[Сидни Люмет]] ||[[Үкім (фильм, 1982)|Үкім]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1984)|56-шы (1984)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Jameslbrooks.jpg|Джеймс Л. Брукс|90px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Л. Брукс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Нәзіктік тілі]]
|-
|• [[Питер Йетс]] ||[[Костюмер (фильм)|Костюмер]]
|-
|• [[Ингмар Бергман]] ||[[Фанни және Александр]]
|-
|• [[Майк Николс]] ||[[Силквуд (фильм)|Силквуд]]
|-
|• [[Брюс Бересфорд]] ||[[Нәзік мейірімділік]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1985)|57-ші (1985)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Milos Forman.jpg|Милош Форман|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Милош Форман]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Амадей (фильм)|Амадей]]
|-
|• [[Вуди Аллен]] ||[[Бродвей Дэнни Роуз]]
|-
|• [[Роберт Бентон]] ||[[Жүректегі орын]]
|-
|• [[Ролан Жоффе]] ||[[Өлім жазықтары]]
|-
|• [[Дэвид Лин]] ||[[Үндістанға сапар]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1986)|58-ші (1986)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Sydney Pollack.jpg|Сидни Поллак|93px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Сидни Поллак]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Африкадан]]
|-
|• [[Эктор Бабенко]] ||[[Өрмекші-әйелдің сүйісі]]
|-
|• [[Джон Хьюстон]] ||[[Прицци отбасының абыройы]]
|-
|• [[Акира Куросава]] ||[[Ран (фильм)|Ран]]
|-
|• [[Питер Уир]] ||[[Куәгер (фильм, 1985)|Куәгер]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1987)|59-шы (1987)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Oliver Stone cropped 2009.jpg|Оливер Стоун|97px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Оливер Стоун]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Взвод (фильм)|Взвод]]
|-
|• [[Вуди Аллен]] ||[[Ханна және қарындастары]]
|-
|• [[Джеймс Айвори]] ||[[Көрінісі бар бөлме]]
|-
|• [[Ролан Жоффе]] ||[[Миссия (фильм, 1986)|Миссия]]
|-
|• [[Дэвид Линч]] ||[[Көк барқыт]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1988)|60-шы (1988)]]
| rowspan=5 align="center"|{{Сурет бөлігі|сур=Bernardo Bertolucci.jpg|позиция=center|қолы=|ені=100|жалпы=130|жоғары=10|оңға=|төмен=72|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Бернардо Бертолуччи]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Соңғы император]]
|-
|• [[Джон Бурмен]] ||[[Үміт пен даңқ]]
|-
|• [[Лассе Халльстрём]] ||[[Иттік өмірім]]
|-
|• [[Норман Джуисон]] ||[[Айдың күші]]
|-
|• [[Эдриан Лайн]] ||[[Қатерлі әуестік]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1989)|61-ші (1989)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Barry Levinson at the 2009 Tribeca Film Festival.jpg|Барри Левинсон|84px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Барри Левинсон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жаңбыр адамы]]
|-
|• [[Чарльз Крайтон]] ||[[Ванда атты балық]]
|-
|• [[Майк Николс]] ||[[Қызметшіл қыз]]
|-
|• [[Алан Паркер]] ||[[Өртке оранған Миссисипи]]
|-
|• [[Мартин Скорсезе]] ||[[Мәсіхті арбаудың соңы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1990)|62-ші (1990)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Oliver Stone cropped 2009.jpg|Оливер Стоун|97px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Оливер Стоун]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Төртінші шілдеде туылған]]
|-
|• [[Вуди Аллен]] ||[[Қылмыстар мен теріс қылықтар]]
|-
|• [[Кеннет Брана]] ||[[V Генрих (фильм, 1989)|V Генрих]]
|-
|• [[Джим Шеридан]] ||[[Менің сол аяғым]]
|-
|• [[Питер Уир]] ||[[Өлі ақындар қоғамы]]
|-
|}
=== 1991—2000 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|- align="center" style="background:#CCCCCC;"
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="35%" | Режиссер(лер)і
! width="40%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1991)|63-ші (1991)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Kevin Costner DF-SD-05-08959 crop.jpg|Кевин Костнер|94px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кевин Костнер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қасқырлармен билеу]]
|-
|• [[Фрэнсис Форд Коппола]] ||[[Өкіл әке 3]]
|-
|• [[Мартин Скорсезе]] ||[[Жақсы жігіттер]]
|-
|• [[Стивен Фрирз]] ||[[Арамзалар]]
|-
|• [[Барбет Шрёдер]] ||[[Тағдырдың теріс жағы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1992)|64-ші (1992)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:JonDemme-by-JSDwyer.jpg|Джонатан Демми|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джонатан Демми]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]
|-
|• [[Джон Синглтон]] ||[[Көрші жігіттер]]
|-
|• [[Барри Левинсон]] ||[[Багси]]
|-
|• [[Оливер Стоун]] ||[[JFK]] (Далластағы атыс)
|-
|• [[Ридли Скотт]] ||[[Тельма мен Луиза]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1993)|65-ші (1993)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:ClintEastwood Berlinale.jpg|Клинт Иствуд|89px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Клинт Иствуд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]
|-
|• [[Нил Джордан]] ||[[Қатыгез ойын]]
|-
|• [[Джеймс Айвори]] ||[[Говардс Энд]]
|-
|• [[Роберт Олтмен]] ||[[Ойыншы (фильм, 1992)|Ойыншы]]
|-
|• [[Мартин Брест]] ||[[Әйелдің иісі (фильм, 1992)|Әйелдің иісі]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1994)|66-шы (1994)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Steven Spielberg 1999.JPG|Стивен Спилберг|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Стивен Спилберг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шиндлердің тізімі]]
|-
|• [[Джим Шеридан]] ||[[Әкенің аты үшін]]
|-
|• [[Джейн Кэмпион]] ||[[Пианино (фильм)|Пианино]]
|-
|• [[Джеймс Айвори]] ||[[Күннің қалдықтары]]
|-
|• [[Роберт Олтмен]] ||[[Қысқаша хикаялар (фильм, 1993)|Қысқаша хикаялар]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1995)|67-ші (1995)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Robert Zemeckis by David Shankbone.jpg|Роберт Земекис|89px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Земекис]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Форрест Гамп]]
|-
|• [[Вуди Аллен]] ||[[Бродвей үстінен ұшқан оқтар]]
|-
|• [[Квентин Тарантино]] ||[[Қойыртпақ шығарма]]
|-
|• [[Роберт Редфорд]] ||[[Телевикторина]]
|-
|• [[Кшиштоф Кесьлёвски]] ||[[Үш түс: Қызыл]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1996)|68-ші (1996)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Mel Gibson Cannes 2016 2.jpg|Мел Гибсон|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Мел Гибсон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ер жүрек]]
|-
|• [[Крис Нунен]] ||[[Бэйб]]
|-
|• [[Тим Роббинс]] ||[[Өлген адам келе жатыр]]
|-
|• [[Майк Фиггис]] ||[[Лас-Вегасты артта қалдырғанда]]
|-
|• [[Майкл Рэдфорд]] ||[[Пошташы (фильм, 1994)|Пошташы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1997)|69-шы (1997)]]
| rowspan=5 align="center"|
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Энтони Мингелла]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ағылшын пациенті]]
|-
|• [[Ағайынды Коэн|Джоэл Коэн]] ||[[Фарго (фильм)|Фарго]]
|-
|• [[Милош Форман]] ||[[Халық Ларри Флинтке қарсы]]
|-
|• [[Майк Ли]] ||[[Сырлар мен өтірік]]
|-
|• [[Скотт Хикс]] ||[[Жалтыр (фильм)|Жалтыр]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1998)|70-ші (1998)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:James Cameron at TED (2).jpg|Джеймс Кэмерон|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Кэмерон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]
|-
|• [[Питер Каттанео]] ||[[Толық Монти]]
|-
|• [[Гас Ван Сент]] ||[[Ақылды Уилл Хантинг]]
|-
|• [[Кёртис Хэнсон]] ||[[Лос-Анджелес сырлары]]
|-
|• [[Атом Эгоян]] ||[[Керемет келешек]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1999)|71-ші (1999)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Steven Spielberg 1999.JPG|Стивен Спилберг|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Стивен Спилберг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]
|-
|• [[Роберто Бениньи]] ||[[Көркем тіршілік]]
|-
|• [[Джон Мэдден (режиссёр)|Джон Мэдден]] ||[[Ғашық болған Шекспир]]
|-
|• [[Терренс Малик]] ||[[Жіңішке қызыл сызық]]
|-
|• [[Питер Уир]] ||[[Труман шоуы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2000)|72-ші (2000)]]
| rowspan=5 align="center"|{{Сурет бөлігі|сур=Sam Mendes, Charlie and the Chocolate Factory, 2013.jpg|позиция=center|қолы=|ені=100|жалпы=100|жоғары=8|оңға=|төмен=39|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Сэм Мендес]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Америкалық сұлу]]
|-
|• [[Спайк Джонз]] ||[[Джон Малкович болу]]
|-
|• [[Лассе Халльстрём]] ||[[Шарап жасаушылардың қағидалары]]
|-
|• [[Майкл Манн]] ||[[Инсайдер (фильм)|Инсайдер]]
|-
|• [[М. Найт Шьямалан]] ||[[Алтыншы сезім (фильм)|Алтыншы сезім]]
|-
|}
=== 2001—2010 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|- align="center" style="background:#CCCCCC;"
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="35%" | Режиссер(лер)і
! width="40%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2001)|73-ші (2001)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Soderbergh cropped 2009.jpg|Стивен Содерберг|88px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Стивен Содерберг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Траффик (фильм)|Траффик]]
|-
|• [[Стивен Долдри]] ||[[Билли Эллиот]]
|-
|• [[Энг Ли]] ||[[Жасырынып келе жатқан жолбарыс, тасада күтіп отырған айдаһар]]
|-
|• [[Стивен Содерберг]] ||[[Эрин Брокович (фильм)|Эрин Брокович]]
|-
|• [[Ридли Скотт]] ||[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2002)|74-ші (2002)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Ron Howard.jpg|Рон Ховард|93px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Рон Ховард]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сана ойындары]]
|-
|• [[Ридли Скотт]] ||[[«Қара қаршығаның» құлауы]]
|-
|• [[Роберт Олтмен]] ||[[Госфорд-парк]]
|-
|• [[Питер Джексон]] ||[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]
|-
|• [[Дэвид Линч]] ||[[Малхолланд Драйв]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2003)|75-ші (2003)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Roman Polanski 2011 2. (cropped).jpg|Роман Полански|92px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роман Полански]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Пианист (фильм)|Пианист]]
|-
|• [[Роб Маршалл]] ||[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]]
|-
|• [[Мартин Скорсезе]] ||[[Нью-Йорк бандылары]]
|-
|• [[Стивен Долдри]] ||[[Сағаттар (фильм)|Сағаттар]]
|-
|• [[Педро Альмодовар]] ||[[Мына қызбен сөйлес]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2004)|76-шы (2004)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Peter Jackson02.jpg|Питер Джексон|92px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Питер Джексон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]]
|-
|• [[Фернанду Мейреллиш]] ||[[Құдай қаласы]]
|-
|• [[София Коппола]] ||[[Аударудың қиыншылықтары]]
|-
|• [[Питер Уир]] ||[[Теңіздер қожайыны: Жердің қырында]]
|-
|• [[Клинт Иствуд]] ||[[Сырлы өзен]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2005)|77-ші (2005)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:ClintEastwood Berlinale.jpg|Клинт Иствуд|89px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Клинт Иствуд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Миллион долларлық ару]]
|-
|• [[Мартин Скорсезе]] ||[[Авиатор (фильм)|Авиатор]]
|-
|• [[Тэйлор Хэкфорд]] ||[[Рэй (фильм)|Рэй]]
|-
|• [[Александр Пэйн]] ||[[Жолдың жиегінде]]
|-
|• [[Майк Ли]] ||[[Вера Дрейк]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2006)|78-ші (2006)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Ang Lee - 66eme Festival de Venise (Mostra) 2.jpg|Энг Ли|91px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Энг Ли]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бүкір тау]]
|-
|• [[Беннетт Миллер]] ||[[Капоте (фильм)|Капоте]]
|-
|• [[Пол Хаггис]] ||[[Соқтығыс (фильм)|Соқтығыс]]
|-
|• [[Джордж Клуни]] ||[[Қайырлы түн және іске сәт]]
|-
|• [[Стивен Спилберг]] ||[[Мюнхен (фильм)|Мюнхен]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2007)|79-шы (2007)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:MartinScorsese(cannes).crop.jpg|Мартин Скорсезе|86px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Мартин Скорсезе]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жолдан жаңылғандар]]
|-
|• [[Алехандро Гонсалес Иньярриту]] ||[[Вавилон (фильм, 2006)|Вавилон]]
|-
|• [[Клинт Иствуд]] ||[[Иводзима хаттары]]
|-
|• [[Стивен Фрирз]] ||[[Патшайым (фильм)|Патшайым]]
|-
|• [[Пол Гринграсс]] ||[[Жоғалған рейс]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2008)|80-ші (2008)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:COEN Brothers (cannesPH).jpg|Джоэл Коэн (справа) и Итан Коэн|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Ағайынды Коэн|Джоэл Коэн және Итан Коэн]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]
|-
|• [[Джулиан Шнабель]] ||[[Скафандр және көбелек]]
|-
|• [[Джейсон Райтман]] ||[[Джуно (фильм)|Джуно]]
|-
|• [[Тони Гилрой]] ||[[Майкл Клейтон]]
|-
|• [[Пол Томас Андерсон]] ||[[Мұнай (фильм)|Мұнай]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2009)|81-ші (2009)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:DannyBoyle08TIFFcropped.jpg|Дэнни Бойл|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэнни Бойл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Лашықтан шыққан миллионер]]
|-
|• [[Дэвид Финчер]] ||[[Бенджамин Баттонның сырлы хикаясы]]
|-
|• [[Рон Ховард]] ||[[Фрост Никсонға қарсы]]
|-
|• [[Гас Ван Сент]] ||[[Харви Милк (фильм)|Харви Милк]]
|-
|• [[Стивен Долдри]] ||[[Дауыстап оқушы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2010)|82-ші (2010)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Kathryn Bigelow cropped 2010.jpg|Кэтрин Бигелоу|98px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кэтрин Бигелоу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дауыл билеушісі]]
|-
|• [[Джеймс Кэмерон]] ||[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]
|-
|• [[Квентин Тарантино]] ||[[Атақсыз шаталар]]
|-
|• [[Ли Дэниелс]] ||[[Қымбатты (фильм)|Қымбатты]]
|-
|• [[Джейсон Райтман]] ||[[Аспанға ғой]]
|-
|}
=== 2011—2020 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|- align="center" style="background:#CCCCCC;"
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="35%" | Режиссер(лер)і
! width="40%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2011)|83-ші (2011)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Tom Hooper 2011 (cropped).jpg|Том Хупер|90px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Том Хупер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Патша сөзі]]
|-
|• [[Даррен Аронофски]] ||[[Қара аққу (фильм, 2010)|Қара аққу]]
|-
|• [[Дэвид О. Расселл]] ||[[Күрескер (фильм, 2010)|Күрескер]]
|-
|• [[Дэвид Финчер]] ||[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]]
|-
|• [[Ағайынды Коэн|Джоэл Коэн және Итан Коэн]] ||[[Темір қарысу]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2012)|84-ші (2012)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Michel Hazanavicius (cropped).jpg|Мишель Хазанавичус|87px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Мишель Хазанавичус]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әртіс (фильм)|Әртіс]]
|-
|• [[Александр Пэйн]] ||[[Ұрпақтар]]
|-
|• [[Мартин Скорсезе]] ||[[Хьюго (фильм)|Хьюго]]
|-
|• [[Вуди Аллен]] ||[[Жарым түндегі Париж]]
|-
|• [[Терренс Малик]] ||[[Өмірдің тоғыны (фильм)|Өмірдің тоғыны]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2013)|85-ші (2013)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Ang Lee - 66eme Festival de Venise (Mostra) 2.jpg|Энг Ли|91px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Энг Ли]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Пи өмірі]]
|-
|• [[Михаэль Ханеке]] ||[[Махаббат (фильм, 2012)|Махаббат]]
|-
|• [[Бен Зайтлин]] ||[[Жабайы Оңтүстіктің аңдары]]
|-
|• [[Стивен Спилберг]] ||[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]
|-
|• [[Дэвид О. Расселл]] ||[[Менің жігітім — есуас]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2014)|86-шы (2014)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Alfonso Cuarón 2013 (cropped).jpg|Альфонсо Куарон|91px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Альфонсо Куарон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]'''
|-
|• [[Дэвид О. Расселл]] ||[[Америклық қарбалас]]
|-
|• [[Александр Пэйн]] ||[[Небраска (фильм)|Небраска]]
|-
|• [[Стив Маккуин (режиссёр)|Стив Маккуин]] ||[[12 жылдық құлдық]]
|-
|• [[Мартин Скорсезе]] ||[[Уолл-стрит қасқыры]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2015)|87-ші (2015)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Alejandro González Iñárritu with a camera in production Cropped.jpg|Алехандро Гонсалес Иньярриту|91px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Алехандро Гонсалес Иньярриту]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бёрдмэн]]'''
|-
|• [[Ричард Линклейтер]] ||[[Бозбалалық (фильм)|Бозбалалық]]
|-
|• [[Беннетт Миллер]] ||[[Түлкі аңшысы]]
|-
|• [[Уэс Андерсон]] ||[[Гранд Будапешт қонақ үйі]]
|-
|• [[Мортен Тильдум]] ||[[Имитациялық ойын]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2016)|88-ші (2016)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Alejandro González Iñárritu with a camera in production Cropped.jpg|Алехандро Гонсалес Иньярриту|91px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Алехандро Гонсалес Иньярриту|Алехандро Г. Иньярриту]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Оралған әруақ (филльм, 2015)|Оралған әруақ]]
|-
|• [[Адам Маккей]] ||[[Үлкен құнсыздану ойыны (фильм)|Үлкен құнсыздану ойыны]]
|-
|• [[Джордж Миллер]] ||[[Ессіз Макс: Қаһарлы жол]]
|-
|• [[Ленни Абрахамсон]] ||[[Бөлме (фильм, 2015)|Бөлме]]
|-
|• [[Томас Маккарти]] ||[[Басты назарда (фильм)|Басты назарда]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2017)|89-шы (2017)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Damien Chazelle (cropped).jpg|Дэмьен Шазелл|91px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэмьен Шазелл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ла-Ла Ленд]]
|-
|• [[Дени Вильнёв]] ||[[Жетті]]
|-
|• [[Мел Гибсон]] ||[[Хэксо Ридж]]
|-
|• [[Кеннет Лонерган]] ||[[Теңізге жақын Манчестер]]
|-
|• [[Барри Дженкинс]] ||[[Айдың жарығы (фильм, 2016)|Айдың жарығы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2018)|90-шы (2018)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Guillermo_del_Toro_in_2017.jpg|Гильермо дель Торо|91px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Гильермо дель Торо]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Су кейпі]]
|-
|• [[Кристофер Нолан]] ||[[Дюнкерк (фильм)|Дюнкерк]]
|-
|• [[Грета Гервиг]] ||[[Леди Бёрд]]
|-
|• [[Пол Томас Андерсон]] ||[[Елес жіп]]
|-
|• [[Джордан Пил]] ||[[Әрі кет]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2019)|91-ші (2019)]]'''
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Alfonso Cuarón 2013 (cropped).jpg|Альфонсо Куарон|91px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Альфонсо Куарон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Рома (фильм)|Рома]]
|-
|• [[Спайк Ли]] ||[[Қара кланшы]]
|-
|• [[Павел Павликовский]] ||[[Қырғи қабақ соғыс (фильм)|Қырғи қабақ соғыс]]
|-
|• [[Йоргос Лантимос]] ||[[Фаворитка (фильм)|Фаворитка]]
|-
|• [[Адам Маккей]] ||[[Билік (фильм, 2018)|Билік]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2020)|92-ші (2020)]]
| rowspan=5 align="center"|{{Сурет бөлігі|сур=Okja Japan Premiere- Bong Joon-ho (38527206906).jpg|позиция=center|қолы=|ені=100|жалпы=150|жоғары=15|оңға=|төмен=92|солға=19|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Пон Джун Хо]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Паразиттер (фильм)|Паразиттер]]
|-
|• [[Мартин Скорсезе]] ||[[Ирландиялық (фильм)|Ирландиялық]]
|-
|• [[Тодд Филлипс]] ||[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]
|-
|• [[Сэм Мендес]] ||[[1917 (фильм)|1917]]
|-
|• [[Квентин Тарантино]] ||[[Голливудта болған оқиға]]
|-
|}
=== 2021—2030 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|- align="center" style="background:#CCCCCC;"
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="35%" | Режиссер(лер)і
! width="40%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2021)|93-ші (2021)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Chloezhao.jpg|Хлоя Чжао|90px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хлоя Чжао]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Көшпенділер жері]]
|-
|• [[Ли Айзек Чун]] ||[[Минари (фильм)|Минари]]
|-
|• [[Эмеральд Феннел]] ||[[Үміт артарлық қыз]]
|-
|• [[Дэвид Финчер]] ||[[Манк (фильм)|Манк]]
|-
|• [[Томас Винтерберг]] ||[[Тағы бір реттен]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2022)|94-ші (2022)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Jane Campion DNZM (cropped).jpg|Джейн Кэмпион|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джейн Кэмпион]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Төбет билігі]]
|-
|• [[Пол Томас Андерсон]]||[[Қызылмия пиццасы]]
|-
|• [[Кеннет Брана]] ||[[Белфаст (фильм)|Белфаст]]
|-
|• [[Стивен Спилберг]] ||[[Вестсайд хикаясы (фильм, 2021)|Вестсайд хикаясы]]
|-
|• [[Рюсукэ Хамагути]] ||[[Менің көлігімді жүргіз]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2023)|95-ші (2023)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Swiss Army Man Interview with Daniel Scheinert and Daniel Kwan.jpg|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэниелдер|Дэниел Шайнерт және Дэн Кван]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Барлығы бір уақытта, барлық жерде]]
|-
|• [[Тодд Филд]]||[[Тар (фильм)|Тар]]
|-
|• [[Мартин Макдонах]] || [[Инешерин Баншиі]]
|-
|• [[Рубен Эстлунд]] ||[[Қайғы үшбұрышы]]
|-
|• [[Стивен Спилберг]] ||[[Фабельмандар]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2024)|96-ші (2024)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Christopher Nolan Cannes 2018.jpg|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кристофер Нолан]] ''' ||style="background:#EEDD82"|'''«[[Оппенхеймер (фильм)|Оппенхеймер]]»'''
|-
|• [[Жюстин Трие]] ||«[[Құлау анатомиясы]]»
|-
|• [[Мартин Скорсезе]] ||«[[Гүлді айын өлтіргендер]]»
|-
|• [[Йоргос Лантимос]] ||«[[Байғұс жандар]]»
|-
|• [[Джонатан Глейзер]] ||«[[Қызығушылық аймағы]]»
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2025)|97-ші (2025)]]
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Sean_Baker_at_the_2024_Toronto_International_Film_Festival_(cropped).jpg|100px]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Шон Бейкер]] ''' ||style="background:#EEDD82"|'''«[[Анора]]»'''
|-
|• [[Брэди Корбет]] ||«[[Бруталист]]»
|-
|• [[Джеймс Мэнголд]] ||«[[Боб Дилан: Белгісіз]]»
|-
|• [[Жак Одиар]] ||«[[Эмилия Перес]]»
|-
|• [[Корали Фаржа]] ||«[[Субстанция (фильм)|Субстанция]]»
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2026)|98-ші (2026)]]'''
| rowspan=5 align="center"|[[Сурет:Paul Thomas Anderson - BFI Southbank.jpg|100px]]
| style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Томас Андерсон]]''' || style="background:#EEDD82"|'''«[[Шайқас артынан шайқас]]»'''
|-
|• [[Хлоя Чжао]] || «[[Хамнет (фильм)|Хамнет]]»
|-
|• [[Джош Сафди]] || «[[Марти Суприм]]»
|-
|• [[Йоаким Триер]] || «[[Сентименталды құндылық]]»
|-
|• [[Райан Куглер]] || «[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]»
|}
== Рекордтар ==
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
!width="250"|'''Ерекшелігі'''
!width="350"|'''Аты'''
!width="200"|'''Саны'''
!width="150"|'''Жыл'''
!width="350"|'''Деректемелер'''
|-
|Марапаттар ең көп саны
|[[Джон Форд]]
|4 сыйлық
|1952
|5 номинация
|-
|Номинациялар ең көп саны
|[[Уильям Уайлер]]
|12 номинация
|1965
|3 сыйлық
|-
|Ең егде жеңімпаз
|[[Клинт Иствуд]]
|74 жасында
|2005
|''[[Миллион долларлық ботам]]''
|-
|Ең егде номинант
|[[Джон Хьюстон]]
|79 жасында
|1986
|''[[Прицци отбасының абыройы]]''
|-
|rowspan="2" |Ең жас жеңімпаз
|[[Норман Таурог]]
|rowspan="2" |32 жасында
|1931
|''[[Скиппи (фильм)|Скиппи]]''
|-
|[[Уильям Фридкин]]
|1972
|''[[Француз хабаршысы (фильм)|Француз хабаршысы]]''
|-
|Ең жас номинант
|[[Джон Синглтон]]
|24 жасында
|1992
|''[[Көрші жігіттер]]''
|-
|Алғашқы әйел-лауреат
|[[Кэтрин Бигелоу]]
|
|2010
|''[[Дауыл билеушісі]]''
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығы}}
{{Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Оскар сыйлығы]]
fs9b3qyqete73egbua2w56xrb8cxn58
Уикипедия:Уикидеңгей
4
537752
3592020
3591555
2026-04-26T05:00:25Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту
3592020
wikitext
text/x-wiki
'''Уикидеңгей''' — қатысушының немесе [[Уикипедия:Уикипедияшы|уикипедияшының]] өңдеме саны ({{lang-en|editcount}}) бойынша деңгейі. Өңдеме саны бойынша қазақша Уикипедияда қатысушыларының сегіз деңгейі бар. Уикидеңгейге кірген қатысушылардың қатысушы және талқылау бетінде уикидеңгейін көрсеткен жұлдызшалар автоматты түрде көрінеді. Деректер күн сайын бот арқылы жаңартылады (<span class="plainlinks">[{{fullurl:Уикипедия:Уикидеңгей/Рейтинг|diff=cur}} соңғы жаңартылуы]</span>)
== Деңгей сипаттамасы ==
[[Сурет:Деңгейлер салыстырмасы.png|нобай|оңға|400px|Деңгейлер салыстырмасы]]
[[Сурет:1 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|-|*}} — Тастүлек (500 — 999 өңдеме)
[[Сурет:2 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|*|*}} — Мұзбалақ (1 000 — 2 499 өңдеме)
[[Сурет:3 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|*|*|*}} — Құмтүлек (2 500 — 4 999 өңдеме)
[[Сурет:4 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|*|*|*|*}} — Баршын (5 000 — 9 999 өңдеме)
[[Сурет:5 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|*|*|*|*|*}} — Қоңыртүлек (10 000 — 24 999 өңдеме)
[[Сурет:6 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|*|*|*|*|*|*}} — Шөгел (25 000 — 49 999 өңдеме)
[[Сурет:7 (number).png|20px|link=]] {{stars|*|*|*|*|*|*|*}} — Қыран (50 000 — 99 999 өңдеме)
[[Сурет:8 (number).png|20px|link=]] {{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full|}} — Сұңқар (100 000+ өңдеме)
== Рейтинг ==
{{StatInfo}}
<!-- BOT:START -->
<center>
{|class="standard sortable ts-stickytableheader"
!№
!Қатысушы аты
!Өңдеме саны
!Мақала тексеруі
!Тіркелген уақыты
![[Уикипедия:Уикидеңгей|Уикидеңгейі]]
|-
|1
|{{Қатысушы-түж6|Нұрлан Рахымжанов}}
| data-sort-value="120022" |[{{Өңдеу статистикасы|Нұрлан Рахымжанов}} 120 022]
| data-sort-value="109" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нұрлан Рахымжанов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 109]
|2012-12-28
|{{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full}}
|-
|2
|{{Қатысушы-түж6|Kasymov}}
| data-sort-value="95319" |[{{Өңдеу статистикасы|Kasymov}} 95 319]
| data-sort-value="1076" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kasymov|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1076]
|2011-10-03
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|3
|{{Қатысушы-түж6|Салиха}}
| data-sort-value="86287" |[{{Өңдеу статистикасы|Салиха}} 86 287]
| data-sort-value="170" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Салиха|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 170]
|2012-07-28
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|4
|{{Қатысушы-түж6|Мықтыбек Оразтайұлы}}
| data-sort-value="84034" |[{{Өңдеу статистикасы|Мықтыбек Оразтайұлы}} 84 034]
| data-sort-value="194" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мықтыбек Оразтайұлы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 194]
|2017-08-21
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|5
|{{Қатысушы-түж6|Мағыпар}}
| data-sort-value="80718" |[{{Өңдеу статистикасы|Мағыпар}} 80 718]
| data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мағыпар|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2020-06-29
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|6
|{{Қатысушы-түж6|Arystanbek}}
| data-sort-value="55504" |[{{Өңдеу статистикасы|Arystanbek}} 55 504]
| data-sort-value="64" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Arystanbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 64]
|2012-03-14
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|7
|{{Қатысушы-түж6|Casserium}}
| data-sort-value="48147" |[{{Өңдеу статистикасы|Casserium}} 48 147]
| data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Casserium|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2017-06-26
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|8
|{{Қатысушы-түж6|Sibom}}
| data-sort-value="41112" |[{{Өңдеу статистикасы|Sibom}} 41 112]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sibom|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2010-01-17
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|9
|{{Қатысушы-түж6|Ulan}}
| data-sort-value="30436" |[{{Өңдеу статистикасы|Ulan}} 30 436]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2007-12-01
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|10
|{{Қатысушы-түж6|AlefZet}}
| data-sort-value="25095" |[{{Өңдеу статистикасы|AlefZet}} 25 095]
| data-sort-value="0" |0
|2006-05-18
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|11
|{{Қатысушы-түж6|GanS NIS}}
| data-sort-value="24505" |[{{Өңдеу статистикасы|GanS NIS}} 24 505]
| data-sort-value="979" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:GanS NIS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 979]
|2013-10-20
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|12
|{{Қатысушы-түж6|1nter pares}}
| data-sort-value="22958" |[{{Өңдеу статистикасы|1nter pares}} 22 958]
| data-sort-value="43" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:1nter pares|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 43]
|2023-12-17
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|13
|{{Қатысушы-түж6|Bolatbek}}
| data-sort-value="21868" |[{{Өңдеу статистикасы|Bolatbek}} 21 868]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|14
|{{Қатысушы-түж6|Орел Карл}}
| data-sort-value="21258" |[{{Өңдеу статистикасы|Орел Карл}} 21 258]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Орел Карл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2018-10-22
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|15
|{{Қатысушы-түж6|Nurken}}
| data-sort-value="17658" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurken}} 17 658]
| data-sort-value="34" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurken|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 34]
|2021-07-07
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|16
|{{Қатысушы-түж6|Kaiyr}}
| data-sort-value="16949" |[{{Өңдеу статистикасы|Kaiyr}} 16 949]
| data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kaiyr|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2009-06-18
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|17
|{{Қатысушы-түж6|Sagzhan}}
| data-sort-value="16275" |[{{Өңдеу статистикасы|Sagzhan}} 16 275]
| data-sort-value="103" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sagzhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 103]
|2014-01-01
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|18
|{{Қатысушы-түж6|Batyrbek.kz}}
| data-sort-value="16067" |[{{Өңдеу статистикасы|Batyrbek.kz}} 16 067]
| data-sort-value="173" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Batyrbek.kz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 173]
|2010-05-14
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|19
|{{Қатысушы-түж6|Amangeldi Mukhamejan}}
| data-sort-value="14709" |[{{Өңдеу статистикасы|Amangeldi Mukhamejan}} 14 709]
| data-sort-value="73" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Amangeldi Mukhamejan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 73]
|2013-06-16
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|20
|{{Қатысушы-түж6|Alphy Haydar}}
| data-sort-value="13716" |[{{Өңдеу статистикасы|Alphy Haydar}} 13 716]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Alphy Haydar|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2014-09-25
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|21
|{{Қатысушы-түж6|Polat Alemdar}}
| data-sort-value="12577" |[{{Өңдеу статистикасы|Polat Alemdar}} 12 577]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|22
|{{Қатысушы-түж6|Ismukhammed}}
| data-sort-value="11661" |[{{Өңдеу статистикасы|Ismukhammed}} 11 661]
| data-sort-value="0" |0
|2010-01-10
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|23
|{{Қатысушы-түж6|Ерден Карсыбеков}}
| data-sort-value="11080" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерден Карсыбеков}} 11 080]
| data-sort-value="56" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ерден Карсыбеков|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 56]
|2009-09-23
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|24
|{{Қатысушы-түж6|Nurkhan}}
| data-sort-value="10007" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurkhan}} 10 007]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurkhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2012-02-12
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|25
|{{Қатысушы-түж6|Тұран}}
| data-sort-value="8361" |[{{Өңдеу статистикасы|Тұран}} 8361]
| data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тұран|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2022-06-01
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|26
|{{Қатысушы-түж6|AlibekKS}}
| data-sort-value="8335" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibekKS}} 8335]
| data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:AlibekKS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2012-11-25
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|27
|{{Қатысушы-түж6|Kas77777}}
| data-sort-value="8187" |[{{Өңдеу статистикасы|Kas77777}} 8187]
| data-sort-value="0" |0
|2020-07-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|28
|{{Қатысушы-түж6|Daniyar}}
| data-sort-value="8001" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyar}} 8001]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|29
|{{Қатысушы-түж6|Nurtenge}}
| data-sort-value="7898" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurtenge}} 7898]
| data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurtenge|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5]
|2020-01-06
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|30
|{{Қатысушы-түж6|Dinkaz}}
| data-sort-value="7842" |[{{Өңдеу статистикасы|Dinkaz}} 7842]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|31
|{{Қатысушы-түж6|TheNomadEditor}}
| data-sort-value="7733" |[{{Өңдеу статистикасы|TheNomadEditor}} 7733]
| data-sort-value="42" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TheNomadEditor|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 42]
|2022-05-13
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|32
|{{Қатысушы-түж6|Gabit Karabay}}
| data-sort-value="7596" |[{{Өңдеу статистикасы|Gabit Karabay}} 7596]
| data-sort-value="0" |0
|2011-04-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|33
|{{Қатысушы-түж6|Ashina}}
| data-sort-value="7361" |[{{Өңдеу статистикасы|Ashina}} 7361]
| data-sort-value="15" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ashina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 15]
|2011-03-07
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|34
|{{Қатысушы-түж6|Kmoksy}}
| data-sort-value="7012" |[{{Өңдеу статистикасы|Kmoksy}} 7012]
| data-sort-value="12" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kmoksy|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 12]
|2010-04-22
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|35
|{{Қатысушы-түж6|TalgatSnow}}
| data-sort-value="6995" |[{{Өңдеу статистикасы|TalgatSnow}} 6995]
| data-sort-value="20" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TalgatSnow|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 20]
|2023-11-13
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|36
|{{Қатысушы-түж6|SSE}}
| data-sort-value="6974" |[{{Өңдеу статистикасы|SSE}} 6974]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|37
|{{Қатысушы-түж6|GaiJin}}
| data-sort-value="6703" |[{{Өңдеу статистикасы|GaiJin}} 6703]
| data-sort-value="0" |0
|—
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|38
|{{Қатысушы-түж6|Bekus}}
| data-sort-value="6528" |[{{Өңдеу статистикасы|Bekus}} 6528]
| data-sort-value="0" |0
|2009-03-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|39
|{{Қатысушы-түж6|Alamgir}}
| data-sort-value="6196" |[{{Өңдеу статистикасы|Alamgir}} 6196]
| data-sort-value="0" |0
|2007-09-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|40
|{{Қатысушы-түж6|Аскаров}}
| data-sort-value="6193" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскаров}} 6193]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|41
|{{Қатысушы-түж6|Liquorkaru}}
| data-sort-value="6142" |[{{Өңдеу статистикасы|Liquorkaru}} 6142]
| data-sort-value="0" |0
|2015-12-31
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|42
|{{Қатысушы-түж6|Zhaksilik}}
| data-sort-value="6101" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaksilik}} 6101]
| data-sort-value="0" |0
|2014-02-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|43
|{{Қатысушы-түж6|Aghia7}}
| data-sort-value="6046" |[{{Өңдеу статистикасы|Aghia7}} 6046]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|44
|{{Қатысушы-түж6|Zhigitbek}}
| data-sort-value="5455" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhigitbek}} 5455]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|45
|{{Қатысушы-түж6|Qarakesek}}
| data-sort-value="5200" |[{{Өңдеу статистикасы|Qarakesek}} 5200]
| data-sort-value="0" |0
|2010-12-18
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|46
|{{Қатысушы-түж6|Djduxhx}}
| data-sort-value="5000" |[{{Өңдеу статистикасы|Djduxhx}} 5000]
| data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Djduxhx|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2021-05-11
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|47
|{{Қатысушы-түж6|Nick jan}}
| data-sort-value="4652" |[{{Өңдеу статистикасы|Nick jan}} 4652]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-16
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|48
|{{Қатысушы-түж6|Erboldilyara}}
| data-sort-value="4522" |[{{Өңдеу статистикасы|Erboldilyara}} 4522]
| data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Erboldilyara|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2015-03-06
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|49
|{{Қатысушы-түж6|Coffee86}}
| data-sort-value="4321" |[{{Өңдеу статистикасы|Coffee86}} 4321]
| data-sort-value="0" |0
|2013-09-25
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|50
|{{Қатысушы-түж6|Madi Dos}}
| data-sort-value="4163" |[{{Өңдеу статистикасы|Madi Dos}} 4163]
| data-sort-value="20" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Madi Dos|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 20]
|2012-09-21
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|51
|{{Қатысушы-түж6|Dimash Kenesbek}}
| data-sort-value="3759" |[{{Өңдеу статистикасы|Dimash Kenesbek}} 3759]
| data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Dimash Kenesbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2020-09-28
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|52
|{{Қатысушы-түж6|Syrymzhan}}
| data-sort-value="3683" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrymzhan}} 3683]
| data-sort-value="0" |0
|2024-09-07
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|53
|{{Қатысушы-түж6|Majilis}}
| data-sort-value="3630" |[{{Өңдеу статистикасы|Majilis}} 3630]
| data-sort-value="0" |0
|2012-05-15
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|54
|{{Қатысушы-түж6|Esetok}}
| data-sort-value="3578" |[{{Өңдеу статистикасы|Esetok}} 3578]
| data-sort-value="0" |0
|2012-11-01
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|55
|{{Қатысушы-түж6|Ерқанат Рыскулбеков}}
| data-sort-value="3545" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерқанат Рыскулбеков}} 3545]
| data-sort-value="0" |0
|2017-10-22
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|56
|{{Қатысушы-түж6|Maira Yessenbekova}}
| data-sort-value="3516" |[{{Өңдеу статистикасы|Maira Yessenbekova}} 3516]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|57
|{{Қатысушы-түж6|Нурасылл}}
| data-sort-value="3396" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурасылл}} 3396]
| data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурасылл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2022-11-22
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|58
|{{Қатысушы-түж6|Makenzis}}
| data-sort-value="3336" |[{{Өңдеу статистикасы|Makenzis}} 3336]
| data-sort-value="0" |0
|2017-11-08
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|59
|{{Қатысушы-түж6|Nurbek Matzhani}}
| data-sort-value="3310" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurbek Matzhani}} 3310]
| data-sort-value="0" |0
|2011-04-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|60
|{{Қатысушы-түж6|Юсуф Худайберген}}
| data-sort-value="3273" |[{{Өңдеу статистикасы|Юсуф Худайберген}} 3273]
| data-sort-value="0" |0
|2016-12-18
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|61
|{{Қатысушы-түж6|Hardworking}}
| data-sort-value="3272" |[{{Өңдеу статистикасы|Hardworking}} 3272]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|62
|{{Қатысушы-түж6|BekaIITU}}
| data-sort-value="3227" |[{{Өңдеу статистикасы|BekaIITU}} 3227]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|63
|{{Қатысушы-түж6|Gulzat246}}
| data-sort-value="3168" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulzat246}} 3168]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|64
|{{Қатысушы-түж6|Qanattan}}
| data-sort-value="3117" |[{{Өңдеу статистикасы|Qanattan}} 3117]
| data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Qanattan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5]
|2024-02-23
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|65
|{{Қатысушы-түж6|Yerzhankyzy}}
| data-sort-value="3041" |[{{Өңдеу статистикасы|Yerzhankyzy}} 3041]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|66
|{{Қатысушы-түж6|Meruyert}}
| data-sort-value="2952" |[{{Өңдеу статистикасы|Meruyert}} 2952]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-30
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|67
|{{Қатысушы-түж6|Абылай}}
| data-sort-value="2950" |[{{Өңдеу статистикасы|Абылай}} 2950]
| data-sort-value="0" |0
|2012-02-15
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|68
|{{Қатысушы-түж6|Dauren}}
| data-sort-value="2871" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauren}} 2871]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|69
|{{Қатысушы-түж6|ShadZ01}}
| data-sort-value="2822" |[{{Өңдеу статистикасы|ShadZ01}} 2822]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ShadZ01|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2016-03-26
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|70
|{{Қатысушы-түж6|Даурен Шарипов}}
| data-sort-value="2822" |[{{Өңдеу статистикасы|Даурен Шарипов}} 2822]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Даурен Шарипов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2015-12-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|71
|{{Қатысушы-түж6|Кырмызов}}
| data-sort-value="2700" |[{{Өңдеу статистикасы|Кырмызов}} 2700]
| data-sort-value="0" |0
|2015-01-01
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|72
|{{Қатысушы-түж6|Merey}}
| data-sort-value="2684" |[{{Өңдеу статистикасы|Merey}} 2684]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|73
|{{Қатысушы-түж6|Магпар}}
| data-sort-value="2680" |[{{Өңдеу статистикасы|Магпар}} 2680]
| data-sort-value="0" |0
|2014-12-11
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|74
|{{Қатысушы-түж6|Kyrmyzy gul}}
| data-sort-value="2532" |[{{Өңдеу статистикасы|Kyrmyzy gul}} 2532]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-07
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|75
|{{Қатысушы-түж6|Abdi arman}}
| data-sort-value="2530" |[{{Өңдеу статистикасы|Abdi arman}} 2530]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|76
|{{Қатысушы-түж6|Сәуір 1}}
| data-sort-value="2473" |[{{Өңдеу статистикасы|Сәуір 1}} 2473]
| data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Сәуір 1|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2016-10-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|77
|{{Қатысушы-түж6|MuratbekErkebulan}}
| data-sort-value="2471" |[{{Өңдеу статистикасы|MuratbekErkebulan}} 2471]
| data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:MuratbekErkebulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2024-10-23
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|78
|{{Қатысушы-түж6|Toktakynbaev}}
| data-sort-value="2471" |[{{Өңдеу статистикасы|Toktakynbaev}} 2471]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|79
|{{Қатысушы-түж6|G55}}
| data-sort-value="2468" |[{{Өңдеу статистикасы|G55}} 2468]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|80
|{{Қатысушы-түж6|Balaburgem}}
| data-sort-value="2447" |[{{Өңдеу статистикасы|Balaburgem}} 2447]
| data-sort-value="0" |0
|2011-11-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|81
|{{Қатысушы-түж6|Zhuka iitu}}
| data-sort-value="2445" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhuka iitu}} 2445]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|82
|{{Қатысушы-түж6|Ordabekov Azamat}}
| data-sort-value="2424" |[{{Өңдеу статистикасы|Ordabekov Azamat}} 2424]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|83
|{{Қатысушы-түж6|Рахман999}}
| data-sort-value="2304" |[{{Өңдеу статистикасы|Рахман999}} 2304]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Рахман999|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2022-10-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|84
|{{Қатысушы-түж6|Бегулы Отагасы}}
| data-sort-value="2247" |[{{Өңдеу статистикасы|Бегулы Отагасы}} 2247]
| data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Бегулы Отагасы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2014-02-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|85
|{{Қатысушы-түж6|Drift}}
| data-sort-value="2233" |[{{Өңдеу статистикасы|Drift}} 2233]
| data-sort-value="0" |0
|2010-01-07
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|86
|{{Қатысушы-түж6|Egorkz}}
| data-sort-value="2232" |[{{Өңдеу статистикасы|Egorkz}} 2232]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|87
|{{Қатысушы-түж6|Mira01}}
| data-sort-value="2229" |[{{Өңдеу статистикасы|Mira01}} 2229]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-30
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|88
|{{Қатысушы-түж6|Aizhanka aaa}}
| data-sort-value="2215" |[{{Өңдеу статистикасы|Aizhanka aaa}} 2215]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|89
|{{Қатысушы-түж6|Bakdauren}}
| data-sort-value="2208" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakdauren}} 2208]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-07
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|90
|{{Қатысушы-түж6|Әлинұр}}
| data-sort-value="2175" |[{{Өңдеу статистикасы|Әлинұр}} 2175]
| data-sort-value="0" |0
|2012-07-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|91
|{{Қатысушы-түж6|Rasulbek Adil}}
| data-sort-value="2091" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulbek Adil}} 2091]
| data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Rasulbek Adil|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2026-01-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|92
|{{Қатысушы-түж6|Mustafaalmas}}
| data-sort-value="2036" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustafaalmas}} 2036]
| data-sort-value="0" |0
|2010-04-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|93
|{{Қатысушы-түж6|Unknown Alash}}
| data-sort-value="1981" |[{{Өңдеу статистикасы|Unknown Alash}} 1981]
| data-sort-value="0" |0
|2020-03-26
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|94
|{{Қатысушы-түж6|Kristianmusic}}
| data-sort-value="1938" |[{{Өңдеу статистикасы|Kristianmusic}} 1938]
| data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kristianmusic|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2019-11-22
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|95
|{{Қатысушы-түж6|Bauka91 91}}
| data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauka91 91}} 1857]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|96
|{{Қатысушы-түж6|Daneker}}
| data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Daneker}} 1857]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|97
|{{Қатысушы-түж6|Esen48}}
| data-sort-value="1808" |[{{Өңдеу статистикасы|Esen48}} 1808]
| data-sort-value="0" |0
|2021-04-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|98
|{{Қатысушы-түж6|Almatoswiki}}
| data-sort-value="1800" |[{{Өңдеу статистикасы|Almatoswiki}} 1800]
| data-sort-value="0" |0
|2021-12-25
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|99
|{{Қатысушы-түж6|Тазагүл Ермаханова}}
| data-sort-value="1795" |[{{Өңдеу статистикасы|Тазагүл Ермаханова}} 1795]
| data-sort-value="101" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тазагүл Ермаханова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 101]
|2015-11-17
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|100
|{{Қатысушы-түж6|RaiymbekZh}}
| data-sort-value="1775" |[{{Өңдеу статистикасы|RaiymbekZh}} 1775]
| data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:RaiymbekZh|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2025-08-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|101
|{{Қатысушы-түж6|Malbakov Korkem Shamshievih}}
| data-sort-value="1710" |[{{Өңдеу статистикасы|Malbakov Korkem Shamshievih}} 1710]
| data-sort-value="0" |0
|2011-01-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|102
|{{Қатысушы-түж6|Nelli}}
| data-sort-value="1666" |[{{Өңдеу статистикасы|Nelli}} 1666]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|103
|{{Қатысушы-түж6|Araichik}}
| data-sort-value="1622" |[{{Өңдеу статистикасы|Araichik}} 1622]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-14
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|104
|{{Қатысушы-түж6|Nikolina Šepić}}
| data-sort-value="1613" |[{{Өңдеу статистикасы|Nikolina Šepić}} 1613]
| data-sort-value="0" |0
|2019-08-27
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|105
|{{Қатысушы-түж6|ДолбоЯщер}}
| data-sort-value="1597" |[{{Өңдеу статистикасы|ДолбоЯщер}} 1597]
| data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ДолбоЯщер|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2018-05-19
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|106
|{{Қатысушы-түж6|2rk}}
| data-sort-value="1552" |[{{Өңдеу статистикасы|2rk}} 1552]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|107
|{{Қатысушы-түж6|Daniyal.aidarov5}}
| data-sort-value="1519" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyal.aidarov5}} 1519]
| data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Daniyal.aidarov5|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2022-04-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|108
|{{Қатысушы-түж6|Gliwi}}
| data-sort-value="1503" |[{{Өңдеу статистикасы|Gliwi}} 1503]
| data-sort-value="0" |0
|2017-05-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|109
|{{Қатысушы-түж6|Аслан Жукенов}}
| data-sort-value="1496" |[{{Өңдеу статистикасы|Аслан Жукенов}} 1496]
| data-sort-value="0" |0
|2014-04-26
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|110
|{{Қатысушы-түж6|Almagul Ibragimova}}
| data-sort-value="1490" |[{{Өңдеу статистикасы|Almagul Ibragimova}} 1490]
| data-sort-value="0" |0
|2013-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|111
|{{Қатысушы-түж6|Акбота Казыбекова}}
| data-sort-value="1480" |[{{Өңдеу статистикасы|Акбота Казыбекова}} 1480]
| data-sort-value="0" |0
|2013-09-19
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|112
|{{Қатысушы-түж6|DinDK}}
| data-sort-value="1383" |[{{Өңдеу статистикасы|DinDK}} 1383]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|113
|{{Қатысушы-түж6|Rasulzhan}}
| data-sort-value="1371" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulzhan}} 1371]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-04
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|114
|{{Қатысушы-түж6|Tulya}}
| data-sort-value="1344" |[{{Өңдеу статистикасы|Tulya}} 1344]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|115
|{{Қатысушы-түж6|Ayauly}}
| data-sort-value="1337" |[{{Өңдеу статистикасы|Ayauly}} 1337]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|116
|{{Қатысушы-түж6|Nkiukr}}
| data-sort-value="1314" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkiukr}} 1314]
| data-sort-value="0" |0
|2015-09-06
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|117
|{{Қатысушы-түж6|Tarih}}
| data-sort-value="1304" |[{{Өңдеу статистикасы|Tarih}} 1304]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-14
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|118
|{{Қатысушы-түж6|Wikiped4ik}}
| data-sort-value="1283" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikiped4ik}} 1283]
| data-sort-value="0" |0
|2011-05-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|119
|{{Қатысушы-түж6|Jarnamaqaz}}
| data-sort-value="1278" |[{{Өңдеу статистикасы|Jarnamaqaz}} 1278]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Jarnamaqaz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2020-04-17
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|120
|{{Қатысушы-түж6|TemirlanSarsen}}
| data-sort-value="1277" |[{{Өңдеу статистикасы|TemirlanSarsen}} 1277]
| data-sort-value="65" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TemirlanSarsen|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 65]
|2016-06-23
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|121
|{{Қатысушы-түж6|GulzhanOmarova}}
| data-sort-value="1248" |[{{Өңдеу статистикасы|GulzhanOmarova}} 1248]
| data-sort-value="0" |0
|2011-10-04
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|122
|{{Қатысушы-түж6|Шілде}}
| data-sort-value="1223" |[{{Өңдеу статистикасы|Шілде}} 1223]
| data-sort-value="0" |0
|2018-01-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|123
|{{Қатысушы-түж6|IL68}}
| data-sort-value="1215" |[{{Өңдеу статистикасы|IL68}} 1215]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:IL68|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2017-05-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|124
|{{Қатысушы-түж6|Gulnar7}}
| data-sort-value="1178" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulnar7}} 1178]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|125
|{{Қатысушы-түж6|Suleimen Koishybai}}
| data-sort-value="1156" |[{{Өңдеу статистикасы|Suleimen Koishybai}} 1156]
| data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Suleimen Koishybai|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2021-01-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|126
|{{Қатысушы-түж6|Aimanber}}
| data-sort-value="1150" |[{{Өңдеу статистикасы|Aimanber}} 1150]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|127
|{{Қатысушы-түж6|Ziv}}
| data-sort-value="1138" |[{{Өңдеу статистикасы|Ziv}} 1138]
| data-sort-value="0" |0
|2024-12-09
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|128
|{{Қатысушы-түж6|Bailarbekov}}
| data-sort-value="1136" |[{{Өңдеу статистикасы|Bailarbekov}} 1136]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|129
|{{Қатысушы-түж6|Айдос уики}}
| data-sort-value="1126" |[{{Өңдеу статистикасы|Айдос уики}} 1126]
| data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Айдос уики|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2015-11-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|130
|{{Қатысушы-түж6|Sergazyyev}}
| data-sort-value="1119" |[{{Өңдеу статистикасы|Sergazyyev}} 1119]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|131
|{{Қатысушы-түж6|KoishymanovaG}}
| data-sort-value="1096" |[{{Өңдеу статистикасы|KoishymanovaG}} 1096]
| data-sort-value="16" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KoishymanovaG|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16]
|2024-02-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|132
|{{Қатысушы-түж6|Истеный казах}}
| data-sort-value="1096" |[{{Өңдеу статистикасы|Истеный казах}} 1096]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|133
|{{Қатысушы-түж6|Madina Kilybayeva}}
| data-sort-value="1083" |[{{Өңдеу статистикасы|Madina Kilybayeva}} 1083]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|134
|{{Қатысушы-түж6|Kafarik}}
| data-sort-value="1075" |[{{Өңдеу статистикасы|Kafarik}} 1075]
| data-sort-value="0" |0
|2009-12-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|135
|{{Қатысушы-түж6|Аян Жанайсов}}
| data-sort-value="1054" |[{{Өңдеу статистикасы|Аян Жанайсов}} 1054]
| data-sort-value="0" |0
|2013-05-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|136
|{{Қатысушы-түж6|Finderhannes}}
| data-sort-value="1049" |[{{Өңдеу статистикасы|Finderhannes}} 1049]
| data-sort-value="0" |0
|2015-01-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|137
|{{Қатысушы-түж6|Wikuiser}}
| data-sort-value="996" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikuiser}} 996]
| data-sort-value="0" |0
|2025-10-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|138
|{{Қатысушы-түж6|Orkaarys}}
| data-sort-value="993" |[{{Өңдеу статистикасы|Orkaarys}} 993]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|139
|{{Қатысушы-түж6|А.С.Кизиров}}
| data-sort-value="987" |[{{Өңдеу статистикасы|А.С.Кизиров}} 987]
| data-sort-value="0" |0
|2016-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|140
|{{Қатысушы-түж6|P.Nurgisa}}
| data-sort-value="976" |[{{Өңдеу статистикасы|P.Nurgisa}} 976]
| data-sort-value="0" |0
|2014-11-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|141
|{{Қатысушы-түж6|Rayurad mc}}
| data-sort-value="973" |[{{Өңдеу статистикасы|Rayurad mc}} 973]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|142
|{{Қатысушы-түж6|Fuzze123}}
| data-sort-value="964" |[{{Өңдеу статистикасы|Fuzze123}} 964]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|143
|{{Қатысушы-түж6|Aselhan}}
| data-sort-value="948" |[{{Өңдеу статистикасы|Aselhan}} 948]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aselhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2011-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|144
|{{Қатысушы-түж6|Шайнүсіп}}
| data-sort-value="931" |[{{Өңдеу статистикасы|Шайнүсіп}} 931]
| data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Шайнүсіп|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2024-09-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|145
|{{Қатысушы-түж6|Adiladil}}
| data-sort-value="906" |[{{Өңдеу статистикасы|Adiladil}} 906]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-09
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|146
|{{Қатысушы-түж6|NErnur98}}
| data-sort-value="880" |[{{Өңдеу статистикасы|NErnur98}} 880]
| data-sort-value="0" |0
|2014-02-19
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|147
|{{Қатысушы-түж6|Касымхан}}
| data-sort-value="866" |[{{Өңдеу статистикасы|Касымхан}} 866]
| data-sort-value="0" |0
|2014-02-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|148
|{{Қатысушы-түж6|Chris die Seele}}
| data-sort-value="865" |[{{Өңдеу статистикасы|Chris die Seele}} 865]
| data-sort-value="0" |0
|2016-09-18
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|149
|{{Қатысушы-түж6|Mukhin}}
| data-sort-value="850" |[{{Өңдеу статистикасы|Mukhin}} 850]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|150
|{{Қатысушы-түж6|Stella~kkwiki}}
| data-sort-value="830" |[{{Өңдеу статистикасы|Stella~kkwiki}} 830]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|151
|{{Қатысушы-түж6|Bakbergenov}}
| data-sort-value="820" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakbergenov}} 820]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|152
|{{Қатысушы-түж6|Dambler}}
| data-sort-value="819" |[{{Өңдеу статистикасы|Dambler}} 819]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|153
|{{Қатысушы-түж6|Aibol dos}}
| data-sort-value="813" |[{{Өңдеу статистикасы|Aibol dos}} 813]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|154
|{{Қатысушы-түж6|KaldarovNurymzhan}}
| data-sort-value="801" |[{{Өңдеу статистикасы|KaldarovNurymzhan}} 801]
| data-sort-value="0" |0
|2018-11-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|155
|{{Қатысушы-түж6|Talghatuly}}
| data-sort-value="794" |[{{Өңдеу статистикасы|Talghatuly}} 794]
| data-sort-value="0" |0
|2012-02-14
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|156
|{{Қатысушы-түж6|Akba.nis.13}}
| data-sort-value="790" |[{{Өңдеу статистикасы|Akba.nis.13}} 790]
| data-sort-value="0" |0
|2014-09-18
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|157
|{{Қатысушы-түж6|Аязбаев Даурен}}
| data-sort-value="789" |[{{Өңдеу статистикасы|Аязбаев Даурен}} 789]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|158
|{{Қатысушы-түж6|Masalbaeva}}
| data-sort-value="787" |[{{Өңдеу статистикасы|Masalbaeva}} 787]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|159
|{{Қатысушы-түж6|Абдрахманов Димаш}}
| data-sort-value="785" |[{{Өңдеу статистикасы|Абдрахманов Димаш}} 785]
| data-sort-value="0" |0
|2015-12-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|160
|{{Қатысушы-түж6|Tylerdurdenkz}}
| data-sort-value="780" |[{{Өңдеу статистикасы|Tylerdurdenkz}} 780]
| data-sort-value="0" |0
|2015-01-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|161
|{{Қатысушы-түж6|DariaUrinbasarova21nis}}
| data-sort-value="777" |[{{Өңдеу статистикасы|DariaUrinbasarova21nis}} 777]
| data-sort-value="0" |0
|2022-02-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|162
|{{Қатысушы-түж6|Azim Nurbergen}}
| data-sort-value="763" |[{{Өңдеу статистикасы|Azim Nurbergen}} 763]
| data-sort-value="0" |0
|2014-01-22
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|163
|{{Қатысушы-түж6|Ташметов шахрух}}
| data-sort-value="743" |[{{Өңдеу статистикасы|Ташметов шахрух}} 743]
| data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ташметов шахрух|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2022-02-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|164
|{{Қатысушы-түж6|Panicgirl}}
| data-sort-value="739" |[{{Өңдеу статистикасы|Panicgirl}} 739]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|165
|{{Қатысушы-түж6|Mariko}}
| data-sort-value="734" |[{{Өңдеу статистикасы|Mariko}} 734]
| data-sort-value="0" |0
|2012-06-26
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|166
|{{Қатысушы-түж6|Rake}}
| data-sort-value="726" |[{{Өңдеу статистикасы|Rake}} 726]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-02
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|167
|{{Қатысушы-түж6|Mheidegger}}
| data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Mheidegger}} 723]
| data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mheidegger|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2008-07-14
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|168
|{{Қатысушы-түж6|Rasul kz91}}
| data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasul kz91}} 723]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|169
|{{Қатысушы-түж6|Muslim Qazaq}}
| data-sort-value="722" |[{{Өңдеу статистикасы|Muslim Qazaq}} 722]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Muslim Qazaq|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2015-04-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|170
|{{Қатысушы-түж6|Zhumalina}}
| data-sort-value="720" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumalina}} 720]
| data-sort-value="0" |0
|2013-05-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|171
|{{Қатысушы-түж6|Alfiya}}
| data-sort-value="719" |[{{Өңдеу статистикасы|Alfiya}} 719]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|172
|{{Қатысушы-түж6|Εὐθυμένης}}
| data-sort-value="697" |[{{Өңдеу статистикасы|Εὐθυμένης}} 697]
| data-sort-value="0" |0
|2013-02-03
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|173
|{{Қатысушы-түж6|Sultan bek}}
| data-sort-value="695" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan bek}} 695]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|174
|{{Қатысушы-түж6|Мира Белль}}
| data-sort-value="693" |[{{Өңдеу статистикасы|Мира Белль}} 693]
| data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мира Белль|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2023-01-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|175
|{{Қатысушы-түж6|Cekli829}}
| data-sort-value="690" |[{{Өңдеу статистикасы|Cekli829}} 690]
| data-sort-value="0" |0
|2009-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|176
|{{Қатысушы-түж6|Nkipshak}}
| data-sort-value="684" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkipshak}} 684]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|177
|{{Қатысушы-түж6|Sultan-balasi}}
| data-sort-value="676" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan-balasi}} 676]
| data-sort-value="0" |0
|2016-12-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|178
|{{Қатысушы-түж6|Saken kun}}
| data-sort-value="673" |[{{Өңдеу статистикасы|Saken kun}} 673]
| data-sort-value="0" |0
|2012-01-31
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|179
|{{Қатысушы-түж6|KUckhocjothkei3}}
| data-sort-value="671" |[{{Өңдеу статистикасы|KUckhocjothkei3}} 671]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KUckhocjothkei3|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2018-08-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|180
|{{Қатысушы-түж6|Epoxa-HH}}
| data-sort-value="663" |[{{Өңдеу статистикасы|Epoxa-HH}} 663]
| data-sort-value="0" |0
|2020-07-06
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|181
|{{Қатысушы-түж6|Дауткулова Ақмарал}}
| data-sort-value="660" |[{{Өңдеу статистикасы|Дауткулова Ақмарал}} 660]
| data-sort-value="0" |0
|2024-05-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|182
|{{Қатысушы-түж6|Syrlybek}}
| data-sort-value="658" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrlybek}} 658]
| data-sort-value="0" |0
|2011-03-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|183
|{{Қатысушы-түж6|Мұқтар Құндыз}}
| data-sort-value="656" |[{{Өңдеу статистикасы|Мұқтар Құндыз}} 656]
| data-sort-value="0" |0
|2014-10-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|184
|{{Қатысушы-түж6|Баха}}
| data-sort-value="654" |[{{Өңдеу статистикасы|Баха}} 654]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|185
|{{Қатысушы-түж6|Parmanova.ulbolsyn}}
| data-sort-value="651" |[{{Өңдеу статистикасы|Parmanova.ulbolsyn}} 651]
| data-sort-value="0" |0
|2012-03-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|186
|{{Қатысушы-түж6|Амзе Магжан}}
| data-sort-value="645" |[{{Өңдеу статистикасы|Амзе Магжан}} 645]
| data-sort-value="0" |0
|2014-02-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|187
|{{Қатысушы-түж6|Капысова Айдана}}
| data-sort-value="642" |[{{Өңдеу статистикасы|Капысова Айдана}} 642]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|188
|{{Қатысушы-түж6|IArhunI}}
| data-sort-value="640" |[{{Өңдеу статистикасы|IArhunI}} 640]
| data-sort-value="0" |0
|2011-12-15
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|189
|{{Қатысушы-түж6|Belekov Syrym}}
| data-sort-value="639" |[{{Өңдеу статистикасы|Belekov Syrym}} 639]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-03
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|190
|{{Қатысушы-түж6|Айвентадор}}
| data-sort-value="622" |[{{Өңдеу статистикасы|Айвентадор}} 622]
| data-sort-value="0" |0
|2021-04-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|191
|{{Қатысушы-түж6|Zhandos02}}
| data-sort-value="620" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhandos02}} 620]
| data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Zhandos02|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2017-09-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|192
|{{Қатысушы-түж6|Aseke16}}
| data-sort-value="617" |[{{Өңдеу статистикасы|Aseke16}} 617]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aseke16|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2014-01-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|193
|{{Қатысушы-түж6|Bauyr03}}
| data-sort-value="615" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauyr03}} 615]
| data-sort-value="19" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Bauyr03|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 19]
|2022-01-16
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|194
|{{Қатысушы-түж6|Makhanov}}
| data-sort-value="613" |[{{Өңдеу статистикасы|Makhanov}} 613]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|195
|{{Қатысушы-түж6|Zhumabayeva Aiym}}
| data-sort-value="601" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumabayeva Aiym}} 601]
| data-sort-value="0" |0
|2016-01-27
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|196
|{{Қатысушы-түж6|Inkar}}
| data-sort-value="600" |[{{Өңдеу статистикасы|Inkar}} 600]
| data-sort-value="0" |0
|2011-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|197
|{{Қатысушы-түж6|Mma}}
| data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Mma}} 599]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|198
|{{Қатысушы-түж6|Юкке}}
| data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Юкке}} 599]
| data-sort-value="0" |0
|2011-11-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|199
|{{Қатысушы-түж6|Mary}}
| data-sort-value="597" |[{{Өңдеу статистикасы|Mary}} 597]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|200
|{{Қатысушы-түж6|Әбдіхалық Нарғыз}}
| data-sort-value="587" |[{{Өңдеу статистикасы|Әбдіхалық Нарғыз}} 587]
| data-sort-value="0" |0
|2014-03-31
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|201
|{{Қатысушы-түж6|Аскар}}
| data-sort-value="584" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскар}} 584]
| data-sort-value="0" |0
|2008-03-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|202
|{{Қатысушы-түж6|Eldar zh96}}
| data-sort-value="575" |[{{Өңдеу статистикасы|Eldar zh96}} 575]
| data-sort-value="0" |0
|2012-08-17
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|203
|{{Қатысушы-түж6|AlibiKazken}}
| data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibiKazken}} 569]
| data-sort-value="0" |0
|2020-04-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|204
|{{Қатысушы-түж6|Badyroff}}
| data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Badyroff}} 569]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|205
|{{Қатысушы-түж6|Нурия}}
| data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурия}} 569]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|206
|{{Қатысушы-түж6|Нақып Нұрғали}}
| data-sort-value="565" |[{{Өңдеу статистикасы|Нақып Нұрғали}} 565]
| data-sort-value="0" |0
|2014-04-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|207
|{{Қатысушы-түж6|Zhaniya92}}
| data-sort-value="562" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaniya92}} 562]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|208
|{{Қатысушы-түж6|Ұлан Тұрсынбек}}
| data-sort-value="558" |[{{Өңдеу статистикасы|Ұлан Тұрсынбек}} 558]
| data-sort-value="0" |0
|2025-10-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|209
|{{Қатысушы-түж6|Alikhantanirbergennurlanuly}}
| data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Alikhantanirbergennurlanuly}} 555]
| data-sort-value="0" |0
|2022-08-21
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|210
|{{Қатысушы-түж6|Yamanzho}}
| data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Yamanzho}} 555]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|211
|{{Қатысушы-түж6|Vyacheslav Nasretdinov}}
| data-sort-value="553" |[{{Өңдеу статистикасы|Vyacheslav Nasretdinov}} 553]
| data-sort-value="0" |0
|2008-08-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|212
|{{Қатысушы-түж6|Kuanysh Ismailov}}
| data-sort-value="547" |[{{Өңдеу статистикасы|Kuanysh Ismailov}} 547]
| data-sort-value="0" |0
|2014-10-17
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|213
|{{Қатысушы-түж6|Egor Shustoff}}
| data-sort-value="541" |[{{Өңдеу статистикасы|Egor Shustoff}} 541]
| data-sort-value="0" |0
|2011-11-19
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|214
|{{Қатысушы-түж6|Niyazbek}}
| data-sort-value="534" |[{{Өңдеу статистикасы|Niyazbek}} 534]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|215
|{{Қатысушы-түж6|Dauylbai Aidar}}
| data-sort-value="533" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauylbai Aidar}} 533]
| data-sort-value="0" |0
|2012-06-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|216
|{{Қатысушы-түж6|Olkikz}}
| data-sort-value="529" |[{{Өңдеу статистикасы|Olkikz}} 529]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|217
|{{Қатысушы-түж6|Fornax}}
| data-sort-value="528" |[{{Өңдеу статистикасы|Fornax}} 528]
| data-sort-value="0" |0
|2024-03-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|218
|{{Қатысушы-түж6|Dzhos}}
| data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Dzhos}} 527]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|219
|{{Қатысушы-түж6|Нурсауле Нурмагамбетова}}
| data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурсауле Нурмагамбетова}} 527]
| data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурсауле Нурмагамбетова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2014-11-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|220
|{{Қатысушы-түж6|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}
| data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} 527]
| data-sort-value="0" |0
|2013-09-21
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|221
|{{Қатысушы-түж6|Arachn0}}
| data-sort-value="523" |[{{Өңдеу статистикасы|Arachn0}} 523]
| data-sort-value="0" |0
|2009-02-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|222
|{{Қатысушы-түж6|Tansholpan}}
| data-sort-value="522" |[{{Өңдеу статистикасы|Tansholpan}} 522]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|223
|{{Қатысушы-түж6|Adilbekkazykhanov}}
| data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Adilbekkazykhanov}} 520]
| data-sort-value="0" |0
|2016-12-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|224
|{{Қатысушы-түж6|Mustazhap}}
| data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustazhap}} 520]
| data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mustazhap|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2014-12-27
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|225
|{{Қатысушы-түж6|Karina Nurtazina}}
| data-sort-value="518" |[{{Өңдеу статистикасы|Karina Nurtazina}} 518]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Karina Nurtazina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2018-05-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|226
|{{Қатысушы-түж6|Murat Karibay}}
| data-sort-value="518" |[{{Өңдеу статистикасы|Murat Karibay}} 518]
| data-sort-value="0" |0
|2020-04-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|227
|{{Қатысушы-түж6|Chingiz Nazbiev}}
| data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|Chingiz Nazbiev}} 514]
| data-sort-value="0" |0
|2018-01-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|228
|{{Қатысушы-түж6|HBSH NIS 7B KASIET}}
| data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|HBSH NIS 7B KASIET}} 514]
| data-sort-value="0" |0
|2017-10-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|229
|{{Қатысушы-түж6|Albergenius}}
| data-sort-value="510" |[{{Өңдеу статистикасы|Albergenius}} 510]
| data-sort-value="0" |0
|2009-03-30
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|230
|{{Қатысушы-түж6|Friction27}}
| data-sort-value="506" |[{{Өңдеу статистикасы|Friction27}} 506]
| data-sort-value="0" |0
|2020-08-16
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|}
</center>
<!-- BOT:END -->
{{Wikistats}}
[[Санат:Уикипедия:Анықтама]]
[[Санат:Уикипедия:Қауым]]
pbxhffypmmb2ebrx4nm104fnjohg6ga
Тайлақ батыр
0
540298
3592061
2487302
2026-04-26T07:30:21Z
TheNomadEditor
120280
Removed redirect to [[Тайлақ Бекежанұлы]]
3592061
wikitext
text/x-wiki
'''Тайлақ батыр''' ({{Lang-ky|Тайлак баатыр}}; [[1796 жыл|1796]], [[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]] — 1838, [[Нарын|Құртқа]] бекінісі) — қырғыздың саяси және әскери қайраткері. Қытай деректерінде Тай-ле-кэ атымен белгілі болған Қашғариядағы [[Цинь империясы|Цин әулетіне]] қарсы қозғалыстың белсенді қатысушысы әрі [[Қоқан хандығы]]на қарсы күрестегі қырғыз жетекшілерінің бірі саналады.
== Өмірбаяны ==
=== Тайлақтың құтқарылуы туралы аңыз ===
Тайлак батыр туралы шежірелік деректерде оның әкесі Жанболотқа байланысты оқиға айтылады. [[Бұхара]] мен [[Самарқан]]тан қайтып келе жатқан белгілі қытай шенеунігінің ұлы [[Шатыркөл (Қырғызстан)|Шатыркөл]] маңында Жанболот жігіттерімен кездескен. Тіл түсінбеушілік салдарынан оны қытай тыңшысы деп ойлап, өлтіріп қойған делінеді. Мұны естіген қытай шенеунігі кінәліні табу үшін [[Тәңір тауы]]ға әскер жібереді. Жанболоттың жауларының бірі оны ұстап беріп, Қытайға әкетіледі. Үш жылдан кейін оның бауыры Тобок Алып Қытайға іздеп барып, Жанболотты табады. Қытай шенеунігі Тобок Алыптың күшін байқап, сынақ ұсынады: егер ол қытай балбанының үш соққысына шыдап, құламаса, екеуін де босатады; ал шыдамаса, зинданға тасталады. Тобок Алып сынақтан өтіп, үш соққыға төтеп беріп, бауырын қытай тұтқынынан құтқарып шыққан.<ref>''Саяк Намэ. Научные исследования'' — Т. Жолдошбек, П. Турар. — 2014. — С. 12–13.</ref>
=== Туулуы ===
Тайлак батыр 1796 жылы қазіргі Нарын облысының [[Ақдала ауданы]]нда дүниеге келген. Жастайынан әскери қақтығыстарға қатысып, [[Цинь империясы]]ның Орта Азиядағы ықпалына қарсы күрес жүргізген. Бұл азаттық қозғалысына оның бауыры Атантай да белсенді қатысқан.<ref>{{Cite web|url=https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|title=Как жил и как умер Тайлак баатыр?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200715180736/https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|archivedate=2020-07-15|accessdate=2020-07-15|url-status=live}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
kgras59y4hhqyube1q086lsehfmjncj
3592078
3592061
2026-04-26T07:43:04Z
TheNomadEditor
120280
3592078
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер|Қазақша есімі=Тайлақ батыр|Суреті=Portrait of Taylak Baatyr the stamp of Kyrgyzstan (2016).png|Сурет ені=150|Титулы=Оң қанат билеушісі|Басқара бастады=1837|Басқаруын аяқтады=1838|Тәж кигізу жорасы=1837|Ізашары=Эсенгул-бий|Ізбасары=жойылды|Туған күні=1796|Қайтыс болған күні=1838|Қайтыс болған жері=Құртқа бекінісі|Туған жері=[[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]]|Жерленді=Тайлақ батыр кесенесі|Династия=саяк|Туған кездегі есімі={{Lang-ky|Тайлак баатыр}}|Әкесі=Ырыскул Жанболотұлы|Анасы=Наваткан Бішкекқызы|Балалары=Осмон-датқа|Діні=[[ислам]] [[Сунниттер|суннит]]|Қызмет еткен жылдары=1810—1838|Шайқасы=Жахангир Қожа көтерілісі|Атағы=батыр}}
'''Тайлақ батыр''' ({{Lang-ky|Тайлак баатыр}}; [[1796 жыл|1796]], [[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]] — 1838, [[Нарын|Құртқа]] бекінісі) — қырғыздың саяси және әскери қайраткері. Қытай деректерінде Тай-ле-кэ атымен белгілі болған Қашғариядағы [[Цинь империясы|Цин әулетіне]] қарсы қозғалыстың белсенді қатысушысы әрі [[Қоқан хандығы]]на қарсы күрестегі қырғыз жетекшілерінің бірі саналады.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/1223609.html|title=ТАЙЛАК БААТЫР БАЯНЫ|author=|date=2004-05-12|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
=== Тайлақтың құтқарылуы туралы аңыз ===
Тайлак батыр туралы шежірелік деректерде оның әкесі Жанболотқа байланысты оқиға айтылады. [[Бұхара]] мен [[Самарқан]]тан қайтып келе жатқан белгілі қытай шенеунігінің ұлы [[Шатыркөл (Қырғызстан)|Шатыркөл]] маңында Жанболот жігіттерімен кездескен. Тіл түсінбеушілік салдарынан оны қытай тыңшысы деп ойлап, өлтіріп қойған делінеді. Мұны естіген қытай шенеунігі кінәліні табу үшін [[Тәңір тауы]]ға әскер жібереді. Жанболоттың жауларының бірі оны ұстап беріп, Қытайға әкетіледі. Үш жылдан кейін оның бауыры Тобок Алып Қытайға іздеп барып, Жанболотты табады. Қытай шенеунігі Тобок Алыптың күшін байқап, сынақ ұсынады: егер ол қытай балбанының үш соққысына шыдап, құламаса, екеуін де босатады; ал шыдамаса, зинданға тасталады. Тобок Алып сынақтан өтіп, үш соққыға төтеп беріп, бауырын қытай тұтқынынан құтқарып шыққан.<ref>''Саяк Намэ. Научные исследования'' — Т. Жолдошбек, П. Турар. — 2014. — С. 12–13.</ref>
=== Туулуы ===
Тайлак батыр 1796 жылы қазіргі Нарын облысының [[Ақдала ауданы]]нда дүниеге келген. Жастайынан әскери қақтығыстарға қатысып, [[Цинь империясы]]ның Орта Азиядағы ықпалына қарсы күрес жүргізген. Бұл азаттық қозғалысына оның бауыры Атантай да белсенді қатысқан.<ref>{{Cite web|url=https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|title=Как жил и как умер Тайлак баатыр?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200715180736/https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|archivedate=2020-07-15|accessdate=2020-07-15|url-status=live}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
g8o9a64xp8hrextlw7yvs1vlc0i1nqg
3592080
3592078
2026-04-26T07:45:06Z
TheNomadEditor
120280
3592080
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер|Қазақша есімі=Тайлақ батыр|Суреті=Portrait of Taylak Baatyr the stamp of Kyrgyzstan (2016).png|Сурет ені=150|Титулы=Оң қанат билеушісі|Басқара бастады=1837|Басқаруын аяқтады=1838|Тәж кигізу жорасы=1837|Ізашары=Эсенгул-бий|Ізбасары=жойылды|Туған күні=1796|Қайтыс болған күні=1838|Қайтыс болған жері=Құртқа бекінісі|Туған жері=[[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]]|Жерленді=Тайлақ батыр кесенесі|Династия=саяк|Туған кездегі есімі={{Lang-ky|Тайлак баатыр}}|Әкесі=Ырыскул Жанболотұлы|Анасы=Наваткан Бішкекқызы|Балалары=Осмон-датқа|Діні=[[ислам]] [[Сунниттер|суннит]]|Қызмет еткен жылдары=1810—1838|Шайқасы=Жахангир Қожа көтерілісі|Атағы=батыр}}
'''Тайлақ батыр''' ({{Lang-ky|Тайлак баатыр}}; [[1796 жыл|1796]], [[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]] — 1838, [[Нарын|Құртқа]] бекінісі) — қырғыздың саяси және әскери қайраткері. Қытай деректерінде Тай-ле-кэ атымен белгілі болған Қашғариядағы [[Цинь империясы|Цин әулетіне]] қарсы қозғалыстың белсенді қатысушысы әрі [[Қоқан хандығы]]на қарсы күрестегі қырғыз жетекшілерінің бірі саналады.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/1223609.html|title=ТАЙЛАК БААТЫР БАЯНЫ|author=|date=2004-05-12|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
=== Тайлақтың құтқарылуы туралы аңыз ===
Тайлак батыр туралы шежірелік деректерде оның әкесі Жанболотқа байланысты оқиға айтылады. [[Бұхара]] мен [[Самарқан]]тан қайтып келе жатқан белгілі қытай шенеунігінің ұлы [[Шатыркөл (Қырғызстан)|Шатыркөл]] маңында Жанболот жігіттерімен кездескен. Тіл түсінбеушілік салдарынан оны қытай тыңшысы деп ойлап, өлтіріп қойған делінеді. Мұны естіген қытай шенеунігі кінәліні табу үшін [[Тәңір тауы]]ға әскер жібереді. Жанболоттың жауларының бірі оны ұстап беріп, Қытайға әкетіледі. Үш жылдан кейін оның бауыры Тобок Алып Қытайға іздеп барып, Жанболотты табады. Қытай шенеунігі Тобок Алыптың күшін байқап, сынақ ұсынады: егер ол қытай балбанының үш соққысына шыдап, құламаса, екеуін де босатады; ал шыдамаса, зинданға тасталады. Тобок Алып сынақтан өтіп, үш соққыға төтеп беріп, бауырын қытай тұтқынынан құтқарып шыққан.<ref>''Саяк Намэ. Научные исследования'' — Т. Жолдошбек, П. Турар. — 2014. — С. 12–13.</ref>
=== Туулуы ===
Тайлак батыр 1796 жылы қазіргі Нарын облысының [[Ақдала ауданы]]нда дүниеге келген. Жастайынан әскери қақтығыстарға қатысып, [[Цинь империясы]]ның Орта Азиядағы ықпалына қарсы күрес жүргізген. Бұл азаттық қозғалысына оның бауыры Атантай да белсенді қатысқан.<ref>{{Cite web|url=https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|title=Как жил и как умер Тайлак баатыр?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200715180736/https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|archivedate=2020-07-15|accessdate=2020-07-15|url-status=live}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қырғызстан әскер қолбасышылары]]
[[Санат:Қырғызстан әскерилері]]
[[Санат:Қырғызстан тарихы]]
87q15e5je3x6j2divl2dyg4wv9zy10u
3592082
3592080
2026-04-26T07:50:41Z
TheNomadEditor
120280
/* Дереккөздер */
3592082
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер|Қазақша есімі=Тайлақ батыр|Суреті=Portrait of Taylak Baatyr the stamp of Kyrgyzstan (2016).png|Сурет ені=150|Титулы=Оң қанат билеушісі|Басқара бастады=1837|Басқаруын аяқтады=1838|Тәж кигізу жорасы=1837|Ізашары=Эсенгул-бий|Ізбасары=жойылды|Туған күні=1796|Қайтыс болған күні=1838|Қайтыс болған жері=Құртқа бекінісі|Туған жері=[[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]]|Жерленді=Тайлақ батыр кесенесі|Династия=саяк|Туған кездегі есімі={{Lang-ky|Тайлак баатыр}}|Әкесі=Ырыскул Жанболотұлы|Анасы=Наваткан Бішкекқызы|Балалары=Осмон-датқа|Діні=[[ислам]] [[Сунниттер|суннит]]|Қызмет еткен жылдары=1810—1838|Шайқасы=Жахангир Қожа көтерілісі|Атағы=батыр}}
'''Тайлақ батыр''' ({{Lang-ky|Тайлак баатыр}}; [[1796 жыл|1796]], [[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]] — 1838, [[Нарын|Құртқа]] бекінісі) — қырғыздың саяси және әскери қайраткері. Қытай деректерінде Тай-ле-кэ атымен белгілі болған Қашғариядағы [[Цинь империясы|Цин әулетіне]] қарсы қозғалыстың белсенді қатысушысы әрі [[Қоқан хандығы]]на қарсы күрестегі қырғыз жетекшілерінің бірі саналады.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/1223609.html|title=ТАЙЛАК БААТЫР БАЯНЫ|author=|date=2004-05-12|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
=== Тайлақтың құтқарылуы туралы аңыз ===
Тайлак батыр туралы шежірелік деректерде оның әкесі Жанболотқа байланысты оқиға айтылады. [[Бұхара]] мен [[Самарқан]]тан қайтып келе жатқан белгілі қытай шенеунігінің ұлы [[Шатыркөл (Қырғызстан)|Шатыркөл]] маңында Жанболот жігіттерімен кездескен. Тіл түсінбеушілік салдарынан оны қытай тыңшысы деп ойлап, өлтіріп қойған делінеді. Мұны естіген қытай шенеунігі кінәліні табу үшін [[Тәңір тауы]]ға әскер жібереді. Жанболоттың жауларының бірі оны ұстап беріп, Қытайға әкетіледі. Үш жылдан кейін оның бауыры Тобок Алып Қытайға іздеп барып, Жанболотты табады. Қытай шенеунігі Тобок Алыптың күшін байқап, сынақ ұсынады: егер ол қытай балбанының үш соққысына шыдап, құламаса, екеуін де босатады; ал шыдамаса, зинданға тасталады. Тобок Алып сынақтан өтіп, үш соққыға төтеп беріп, бауырын қытай тұтқынынан құтқарып шыққан.<ref>''Саяк Намэ. Научные исследования'' — Т. Жолдошбек, П. Турар. — 2014. — С. 12–13.</ref>
=== Туулуы ===
Тайлак батыр 1796 жылы қазіргі Нарын облысының [[Ақдала ауданы]]нда дүниеге келген. Жастайынан әскери қақтығыстарға қатысып, [[Цинь империясы]]ның Орта Азиядағы ықпалына қарсы күрес жүргізген. Бұл азаттық қозғалысына оның бауыры Атантай да белсенді қатысқан.<ref>{{Cite web|url=https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|title=Как жил и как умер Тайлак баатыр?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200715180736/https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|archivedate=2020-07-15|accessdate=2020-07-15|url-status=live}}</ref>
=== Қоқан хандығына қарсы күрес ===
1830-жылдары Тайлак батыр бастаған қырғыз жасақтары шамамен 7 мыңдық Қоқан хандығының қырғыздарға қарсы жорықтары әскеріне табанды қарсылық көрсетті. 1837 жылы [[Мұхаммед Әли хан]] қырғыз иеліктеріне ірі шабуыл ұйымдастырды. Бұған дейін Осман сұлтанына елшілік жіберіп, әскери нұсқаушылар сұрап, Қоқанның аймақтағы үстемдігін күшейтуге және қырғыздарды бағындыруға қолдау іздеген. Мәделі хан мыңбасы Хаққұлыны өлтіріп, орнына Араб батырды қойғанымен, Жазы мен Бычан аңғарларында оның жасағы Тайлак батыр қолынан жеңіліске ұшырады. Қытай деректерінде қырғыздар Қоқан шенеунігі Құлачақты да өлтіргені айтылады. 1838 жылы жалпықырғыз құрылтайында Тайлак батыр хан болып жарияланды. Алайда көп ұзамай Қоқан жақтастары Көр-Аким атты емші арқылы у беріп өлтірген. 1839 жылы серігі Чоң Медет те кенеттен қайтыс болып, Қоқан билігі Қанай батырды да жойған. Ауыр кезеңде қырғыздар жаңа хан ретінде Ормон ханды таңдады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қырғызстан әскер қолбасышылары]]
[[Санат:Қырғызстан әскерилері]]
[[Санат:Қырғызстан тарихы]]
hy2jegmd9rqrx9joreymzeuantrs0xk
3592086
3592082
2026-04-26T08:00:32Z
TheNomadEditor
120280
3592086
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер|Қазақша есімі=Тайлақ батыр|Суреті=Portrait of Taylak Baatyr the stamp of Kyrgyzstan (2016).png|Сурет ені=150|Титулы=Оң қанат билеушісі|Басқара бастады=1837|Басқаруын аяқтады=1838|Тәж кигізу жорасы=1837|Ізашары=Эсенгул-бий|Ізбасары=жойылды|Туған күні=1796|Қайтыс болған күні=1838|Қайтыс болған жері=Құртқа бекінісі|Туған жері=[[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]]|Жерленді=Тайлақ батыр кесенесі|Династия=саяк|Туған кездегі есімі={{Lang-ky|Тайлак баатыр}}|Әкесі=Ырыскул Жанболотұлы|Анасы=Наваткан Бішкекқызы|Балалары=Осмон-датқа|Діні=[[ислам]] [[Сунниттер|суннит]]|Қызмет еткен жылдары=1810—1838|Шайқасы=Жаһангер қожа көтерілісі|Атағы=батыр}}
'''Тайлақ батыр''' ({{Lang-ky|Тайлак баатыр}}; [[1796 жыл|1796]], [[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]] — 1838, [[Нарын|Құртқа]] бекінісі) — қырғыздың саяси және әскери қайраткері. Қытай деректерінде Тай-ле-кэ атымен белгілі болған Қашғариядағы [[Цинь империясы|Цин әулетіне]] қарсы қозғалыстың белсенді қатысушысы әрі [[Қоқан хандығы]]на қарсы күрестегі қырғыз жетекшілерінің бірі саналады.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/1223609.html|title=ТАЙЛАК БААТЫР БАЯНЫ|author=|date=2004-05-12|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
=== Тайлақтың құтқарылуы туралы аңыз ===
Тайлак батыр туралы шежірелік деректерде оның әкесі Жанболотқа байланысты оқиға айтылады. [[Бұхара]] мен [[Самарқан]]тан қайтып келе жатқан белгілі қытай шенеунігінің ұлы [[Шатыркөл (Қырғызстан)|Шатыркөл]] маңында Жанболот жігіттерімен кездескен. Тіл түсінбеушілік салдарынан оны қытай тыңшысы деп ойлап, өлтіріп қойған делінеді. Мұны естіген қытай шенеунігі кінәліні табу үшін [[Тәңір тауы]]ға әскер жібереді. Жанболоттың жауларының бірі оны ұстап беріп, Қытайға әкетіледі. Үш жылдан кейін оның бауыры Тобок Алып Қытайға іздеп барып, Жанболотты табады. Қытай шенеунігі Тобок Алыптың күшін байқап, сынақ ұсынады: егер ол қытай балбанының үш соққысына шыдап, құламаса, екеуін де босатады; ал шыдамаса, зинданға тасталады. Тобок Алып сынақтан өтіп, үш соққыға төтеп беріп, бауырын қытай тұтқынынан құтқарып шыққан.<ref>''Саяк Намэ. Научные исследования'' — Т. Жолдошбек, П. Турар. — 2014. — С. 12–13.</ref><ref>{{Cite web|url=https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|title=Как жил и как умер Тайлак баатыр?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200715180736/https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|archivedate=2020-07-15|accessdate=2020-07-15|url-status=live}}</ref>
=== Жаһангер қожа көтерілісіне қолдау көрсету ===
[[Сурет:Recapture of Kaschgar and capture of the rebel chief.jpg|нобай|259x259 нүкте|Қашқар шайқасы]]
1820 жылдың күзінде Жаһангер қожа бірнеше жүз қырғыз жасағымен бірге [[Шығыс Түркістан|Шығыс Түркістанға]] басып кірді. Төрт жылдан кейін қырғыздармен бірге [[Алай аңғары|Алайдан]] түсіп, маньчжурлардың Ұлық бекетін шабуылдады. Бұл қырғыз жасақтарын Тайлак батыр мен Байбақаш батыр басқарған. 1825 жылы жорыққа жауап ретінде Цин әскерінің қырғыздарға қарсы жорығы кезінде Баян-Бату бастаған цин әскері қырғыз ауылдарына шабуыл жасады. Бірақ Тайлак батыр қолбасшылық еткен қырғыз жасақтары Қароо шатқалында цин әскерін талқандап, Баян-Бату өз-өзіне қол жұмсаған.
[[Мұхаммед Әли хан]] қожаға қаржылай және әскери жағынан қолдау көрсетіп, ұйғыр көтерілісшілерін қолдау үшін шамамен 10 мыңдық әскер жіберген. Бұл жасақ Ферғана қырғыздарынан, көшпелі өзбектерден және таулы тәжіктерден құралған. 1826 жылы көтерілісшілер Қашғарды басып алып, кейін Яркенд пен [[Хотан]] азат етілді. Сосын Ақсу мен Үштұрфан қалалары қоршауға алынды. Алайда [[Мұхаммед Әли хан]] мен Жаһангер қожа арасындағы жеке қайшылықтар жағдайды қиындатты. Белогор қожалары Ыстықкөл қырғыздарымен келіспей, олардың бір бөлігі Ферғанаға кетіп қалды. 1827 жылы Цин империясының көтерілісті басу жорықтары басталып, маньчжур әскерлері Қашғарға жақындағанда, Жаһангер қожа Нарын қырғыздарына шегінді. 1828 жылы наурызда цин әскері Қашғарды басып алды, ол тауға кетуге мәжбүр болды. Сол кезеңде ұйғырлар мен қырғыз-қоқан әскерлері арасында қайшылықтар күшейді. 1828 жылдың жазында Жаһангер қожа Пекинге жеткізіліп, өте қатал түрде жазаланып, өлтірілді.
=== Қоқан хандығына қарсы күрес ===
1830-жылдары Тайлак батыр бастаған қырғыз жасақтары шамамен 7 мыңдық Қоқан хандығының қырғыздарға қарсы жорықтары әскеріне табанды қарсылық көрсетті. 1837 жылы [[Мұхаммед Әли хан]] қырғыз иеліктеріне ірі шабуыл ұйымдастырды. Бұған дейін Осман сұлтанына елшілік жіберіп, әскери нұсқаушылар сұрап, Қоқанның аймақтағы үстемдігін күшейтуге және қырғыздарды бағындыруға қолдау іздеген. Мәделі хан мыңбасы Хаққұлыны өлтіріп, орнына Араб батырды қойғанымен, Жазы мен Бычан аңғарларында оның жасағы Тайлак батыр қолынан жеңіліске ұшырады. Қытай деректерінде қырғыздар Қоқан шенеунігі Құлачақты да өлтіргені айтылады. 1838 жылы жалпықырғыз құрылтайында Тайлак батыр хан болып жарияланды. Алайда көп ұзамай Қоқан жақтастары Көр-Аким атты емші арқылы у беріп өлтірген. 1839 жылы серігі Чоң Медет те кенеттен қайтыс болып, Қоқан билігі Қанай батырды да жойған. Ауыр кезеңде қырғыздар жаңа хан ретінде Ормон ханды таңдады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қырғызстан әскер қолбасышылары]]
[[Санат:Қырғызстан әскерилері]]
[[Санат:Қырғызстан тарихы]]
gkdv7dhp1xrz1lfrnohjsdxx7rhk2hr
3592088
3592086
2026-04-26T08:03:00Z
TheNomadEditor
120280
/* Жаһангер қожа көтерілісіне қолдау көрсету */
3592088
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер|Қазақша есімі=Тайлақ батыр|Суреті=Portrait of Taylak Baatyr the stamp of Kyrgyzstan (2016).png|Сурет ені=150|Титулы=Оң қанат билеушісі|Басқара бастады=1837|Басқаруын аяқтады=1838|Тәж кигізу жорасы=1837|Ізашары=Эсенгул-бий|Ізбасары=жойылды|Туған күні=1796|Қайтыс болған күні=1838|Қайтыс болған жері=Құртқа бекінісі|Туған жері=[[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]]|Жерленді=Тайлақ батыр кесенесі|Династия=саяк|Туған кездегі есімі={{Lang-ky|Тайлак баатыр}}|Әкесі=Ырыскул Жанболотұлы|Анасы=Наваткан Бішкекқызы|Балалары=Осмон-датқа|Діні=[[ислам]] [[Сунниттер|суннит]]|Қызмет еткен жылдары=1810—1838|Шайқасы=Жаһангер қожа көтерілісі|Атағы=батыр}}
'''Тайлақ батыр''' ({{Lang-ky|Тайлак баатыр}}; [[1796 жыл|1796]], [[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]] — 1838, [[Нарын|Құртқа]] бекінісі) — қырғыздың саяси және әскери қайраткері. Қытай деректерінде Тай-ле-кэ атымен белгілі болған Қашғариядағы [[Цинь империясы|Цин әулетіне]] қарсы қозғалыстың белсенді қатысушысы әрі [[Қоқан хандығы]]на қарсы күрестегі қырғыз жетекшілерінің бірі саналады.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/1223609.html|title=ТАЙЛАК БААТЫР БАЯНЫ|author=|date=2004-05-12|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
=== Тайлақтың құтқарылуы туралы аңыз ===
Тайлак батыр туралы шежірелік деректерде оның әкесі Жанболотқа байланысты оқиға айтылады. [[Бұхара]] мен [[Самарқан]]тан қайтып келе жатқан белгілі қытай шенеунігінің ұлы [[Шатыркөл (Қырғызстан)|Шатыркөл]] маңында Жанболот жігіттерімен кездескен. Тіл түсінбеушілік салдарынан оны қытай тыңшысы деп ойлап, өлтіріп қойған делінеді. Мұны естіген қытай шенеунігі кінәліні табу үшін [[Тәңір тауы]]ға әскер жібереді. Жанболоттың жауларының бірі оны ұстап беріп, Қытайға әкетіледі. Үш жылдан кейін оның бауыры Тобок Алып Қытайға іздеп барып, Жанболотты табады. Қытай шенеунігі Тобок Алыптың күшін байқап, сынақ ұсынады: егер ол қытай балбанының үш соққысына шыдап, құламаса, екеуін де босатады; ал шыдамаса, зинданға тасталады. Тобок Алып сынақтан өтіп, үш соққыға төтеп беріп, бауырын қытай тұтқынынан құтқарып шыққан.<ref>''Саяк Намэ. Научные исследования'' — Т. Жолдошбек, П. Турар. — 2014. — С. 12–13.</ref><ref>{{Cite web|url=https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|title=Как жил и как умер Тайлак баатыр?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200715180736/https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|archivedate=2020-07-15|accessdate=2020-07-15|url-status=live}}</ref>
=== Жаһангер қожа көтерілісіне қолдау көрсету ===
[[Сурет:Recapture of Kaschgar and capture of the rebel chief.jpg|нобай|259x259 нүкте|Қашқар шайқасы]]
1820 жылдың күзінде Жаһангер қожа бірнеше жүз қырғыз жасағымен бірге [[Шығыс Түркістан]]ға басып кірді. Төрт жылдан кейін қырғыздармен бірге [[Алай аңғары|Алайдан]] түсіп, маньчжурлардың Ұлық бекетін шабуылдады. Бұл қырғыз жасақтарын Тайлак батыр мен Байбақаш батыр басқарған.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://kghistory.akipress.org/unews/un_post:8378|title=Тайлак Баатыр – борец за свободу Кашгарии и Кыргызстана|lang=ru|author=Д. Б. Сапаралиев|last=akipress|website=http://kghistory.akipress.org|accessdate=2023-10-02|archivedate=2022-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221205191010/https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:8378|url-status=live}}</ref> 1825 жылы жорыққа жауап ретінде Цин әскерінің қырғыздарға қарсы жорығы кезінде Баян-Бату бастаған цин әскері қырғыз ауылдарына шабуыл жасады. Бірақ Тайлак батыр қолбасшылық еткен қырғыз жасақтары Қароо шатқалында цин әскерін талқандап, Баян-Бату өз-өзіне қол жұмсаған.<ref>{{кітап|сілтеме=https://books.google.kg/books?id=w5YjAQAAIAAJ&q=%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BE+1825+%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA&dq=%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BE+1825+%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&ved=2ahUKEwjOwJvn4teBAxVUEhAIHcxxD5AQ6wF6BAgIEAU#%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BE%201825%20%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA|автор=Осмонакун Ибраимов|тақырыбы=Кыргызстан: энциклопедия|год=2001|баспасы=Центр гос. языка и энциклопедии|беттері=630|isbn=978-5-89750-129-8|archivedate=2023-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231002202549/https://books.google.kg/books?id=w5YjAQAAIAAJ&q=%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BE+1825+%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA&dq=%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BE+1825+%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&ved=2ahUKEwjOwJvn4teBAxVUEhAIHcxxD5AQ6wF6BAgIEAU#%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BE%201825%20%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA}}</ref>
[[Мұхаммед Әли хан]] қожаға қаржылай және әскери жағынан қолдау көрсетіп, ұйғыр көтерілісшілерін қолдау үшін шамамен 10 мыңдық әскер жіберген. Бұл жасақ Ферғана қырғыздарынан, көшпелі өзбектерден және таулы тәжіктерден құралған. 1826 жылы көтерілісшілер Қашғарды басып алып, кейін Яркенд пен [[Хотан]] азат етілді. Сосын Ақсу мен Үштұрфан қалалары қоршауға алынды. Алайда [[Мұхаммед Әли хан]] мен Жаһангер қожа арасындағы жеке қайшылықтар жағдайды қиындатты. Белогор қожалары Ыстықкөл қырғыздарымен келіспей, олардың бір бөлігі Ферғанаға кетіп қалды. 1827 жылы Цин империясының көтерілісті басу жорықтары басталып, маньчжур әскерлері Қашғарға жақындағанда, Жаһангер қожа Нарын қырғыздарына шегінді. 1828 жылы наурызда цин әскері Қашғарды басып алды, ол тауға кетуге мәжбүр болды. Сол кезеңде ұйғырлар мен қырғыз-қоқан әскерлері арасында қайшылықтар күшейді. 1828 жылдың жазында Жаһангер қожа Пекинге жеткізіліп, өте қатал түрде жазаланып, өлтірілді.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.academia.edu/90921163/%D0%9F%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D1%87%D1%83%D0%BA_%D0%AF_%D0%92_%D0%9A%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B8_%D1%83%D0%B9%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83_%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B8_%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%93%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D0%BB_%D0%A2%D1%8E%D1%80%D0%BA_1_2_%D0%9D%D1%83%D1%80_%D0%A1%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_2020_%D0%A1_83_116|title=Пилипчук Я. В. Кыргызы и уйгуры между великими государствами // Глобал-Тюрк. № 1-2. Нур-Султан, 2020. С. 83-116|website=www.academia.edu|accessdate=2023-09-30|archivedate=2023-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231002202547/https://www.academia.edu/90921163/%D0%9F%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D1%87%D1%83%D0%BA_%D0%AF_%D0%92_%D0%9A%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B8_%D1%83%D0%B9%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83_%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B8_%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%93%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D0%BB_%D0%A2%D1%8E%D1%80%D0%BA_1_2_%D0%9D%D1%83%D1%80_%D0%A1%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_2020_%D0%A1_83_116|url-status=live}}</ref>
=== Қоқан хандығына қарсы күрес ===
1830-жылдары Тайлак батыр бастаған қырғыз жасақтары шамамен 7 мыңдық Қоқан хандығының қырғыздарға қарсы жорықтары әскеріне табанды қарсылық көрсетті. 1837 жылы [[Мұхаммед Әли хан]] қырғыз иеліктеріне ірі шабуыл ұйымдастырды. Бұған дейін Осман сұлтанына елшілік жіберіп, әскери нұсқаушылар сұрап, Қоқанның аймақтағы үстемдігін күшейтуге және қырғыздарды бағындыруға қолдау іздеген. Мәделі хан мыңбасы Хаққұлыны өлтіріп, орнына Араб батырды қойғанымен, Жазы мен Бычан аңғарларында оның жасағы Тайлак батыр қолынан жеңіліске ұшырады. Қытай деректерінде қырғыздар Қоқан шенеунігі Құлачақты да өлтіргені айтылады. 1838 жылы жалпықырғыз құрылтайында Тайлак батыр хан болып жарияланды. Алайда көп ұзамай Қоқан жақтастары Көр-Аким атты емші арқылы у беріп өлтірген. 1839 жылы серігі Чоң Медет те кенеттен қайтыс болып, Қоқан билігі Қанай батырды да жойған. Ауыр кезеңде қырғыздар жаңа хан ретінде Ормон ханды таңдады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қырғызстан әскер қолбасышылары]]
[[Санат:Қырғызстан әскерилері]]
[[Санат:Қырғызстан тарихы]]
qbmy9b5fzxbmxzkv1vmnnv8fik96n75
3592089
3592088
2026-04-26T08:06:01Z
TheNomadEditor
120280
/* Қоқан хандығына қарсы күрес */
3592089
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер|Қазақша есімі=Тайлақ батыр|Суреті=Portrait of Taylak Baatyr the stamp of Kyrgyzstan (2016).png|Сурет ені=150|Титулы=Оң қанат билеушісі|Басқара бастады=1837|Басқаруын аяқтады=1838|Тәж кигізу жорасы=1837|Ізашары=Эсенгул-бий|Ізбасары=жойылды|Туған күні=1796|Қайтыс болған күні=1838|Қайтыс болған жері=Құртқа бекінісі|Туған жері=[[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]]|Жерленді=Тайлақ батыр кесенесі|Династия=саяк|Туған кездегі есімі={{Lang-ky|Тайлак баатыр}}|Әкесі=Ырыскул Жанболотұлы|Анасы=Наваткан Бішкекқызы|Балалары=Осмон-датқа|Діні=[[ислам]] [[Сунниттер|суннит]]|Қызмет еткен жылдары=1810—1838|Шайқасы=Жаһангер қожа көтерілісі|Атағы=батыр}}
'''Тайлақ батыр''' ({{Lang-ky|Тайлак баатыр}}; [[1796 жыл|1796]], [[Ақдала ауданы]], [[Нарын облысы]] — 1838, [[Нарын|Құртқа]] бекінісі) — қырғыздың саяси және әскери қайраткері. Қытай деректерінде Тай-ле-кэ атымен белгілі болған Қашғариядағы [[Цинь империясы|Цин әулетіне]] қарсы қозғалыстың белсенді қатысушысы әрі [[Қоқан хандығы]]на қарсы күрестегі қырғыз жетекшілерінің бірі саналады.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/1223609.html|title=ТАЙЛАК БААТЫР БАЯНЫ|author=|date=2004-05-12|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
=== Тайлақтың құтқарылуы туралы аңыз ===
Тайлак батыр туралы шежірелік деректерде оның әкесі Жанболотқа байланысты оқиға айтылады. [[Бұхара]] мен [[Самарқан]]тан қайтып келе жатқан белгілі қытай шенеунігінің ұлы [[Шатыркөл (Қырғызстан)|Шатыркөл]] маңында Жанболот жігіттерімен кездескен. Тіл түсінбеушілік салдарынан оны қытай тыңшысы деп ойлап, өлтіріп қойған делінеді. Мұны естіген қытай шенеунігі кінәліні табу үшін [[Тәңір тауы]]ға әскер жібереді. Жанболоттың жауларының бірі оны ұстап беріп, Қытайға әкетіледі. Үш жылдан кейін оның бауыры Тобок Алып Қытайға іздеп барып, Жанболотты табады. Қытай шенеунігі Тобок Алыптың күшін байқап, сынақ ұсынады: егер ол қытай балбанының үш соққысына шыдап, құламаса, екеуін де босатады; ал шыдамаса, зинданға тасталады. Тобок Алып сынақтан өтіп, үш соққыға төтеп беріп, бауырын қытай тұтқынынан құтқарып шыққан.<ref>''Саяк Намэ. Научные исследования'' — Т. Жолдошбек, П. Турар. — 2014. — С. 12–13.</ref><ref>{{Cite web|url=https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|title=Как жил и как умер Тайлак баатыр?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200715180736/https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:7925|archivedate=2020-07-15|accessdate=2020-07-15|url-status=live}}</ref>
=== Жаһангер қожа көтерілісіне қолдау көрсету ===
[[Сурет:Recapture of Kaschgar and capture of the rebel chief.jpg|нобай|259x259 нүкте|Қашқар шайқасы]]
1820 жылдың күзінде Жаһангер қожа бірнеше жүз қырғыз жасағымен бірге [[Шығыс Түркістан]]ға басып кірді. Төрт жылдан кейін қырғыздармен бірге [[Алай аңғары|Алайдан]] түсіп, маньчжурлардың Ұлық бекетін шабуылдады. Бұл қырғыз жасақтарын Тайлак батыр мен Байбақаш батыр басқарған.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://kghistory.akipress.org/unews/un_post:8378|title=Тайлак Баатыр – борец за свободу Кашгарии и Кыргызстана|lang=ru|author=Д. Б. Сапаралиев|last=akipress|website=http://kghistory.akipress.org|accessdate=2023-10-02|archivedate=2022-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221205191010/https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:8378|url-status=live}}</ref> 1825 жылы жорыққа жауап ретінде Цин әскерінің қырғыздарға қарсы жорығы кезінде Баян-Бату бастаған цин әскері қырғыз ауылдарына шабуыл жасады. Бірақ Тайлак батыр қолбасшылық еткен қырғыз жасақтары Қароо шатқалында цин әскерін талқандап, Баян-Бату өз-өзіне қол жұмсаған.<ref>{{кітап|сілтеме=https://books.google.kg/books?id=w5YjAQAAIAAJ&q=%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BE+1825+%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA&dq=%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BE+1825+%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&ved=2ahUKEwjOwJvn4teBAxVUEhAIHcxxD5AQ6wF6BAgIEAU#%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BE%201825%20%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA|автор=Осмонакун Ибраимов|тақырыбы=Кыргызстан: энциклопедия|год=2001|баспасы=Центр гос. языка и энциклопедии|беттері=630|isbn=978-5-89750-129-8|archivedate=2023-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231002202549/https://books.google.kg/books?id=w5YjAQAAIAAJ&q=%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BE+1825+%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA&dq=%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BE+1825+%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&ved=2ahUKEwjOwJvn4teBAxVUEhAIHcxxD5AQ6wF6BAgIEAU#%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BE%201825%20%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA}}</ref>
[[Мұхаммед Әли хан]] қожаға қаржылай және әскери жағынан қолдау көрсетіп, ұйғыр көтерілісшілерін қолдау үшін шамамен 10 мыңдық әскер жіберген. Бұл жасақ Ферғана қырғыздарынан, көшпелі өзбектерден және таулы тәжіктерден құралған. 1826 жылы көтерілісшілер Қашғарды басып алып, кейін Яркенд пен [[Хотан]] азат етілді. Сосын Ақсу мен Үштұрфан қалалары қоршауға алынды. Алайда [[Мұхаммед Әли хан]] мен Жаһангер қожа арасындағы жеке қайшылықтар жағдайды қиындатты. Белогор қожалары Ыстықкөл қырғыздарымен келіспей, олардың бір бөлігі Ферғанаға кетіп қалды. 1827 жылы Цин империясының көтерілісті басу жорықтары басталып, маньчжур әскерлері Қашғарға жақындағанда, Жаһангер қожа Нарын қырғыздарына шегінді. 1828 жылы наурызда цин әскері Қашғарды басып алды, ол тауға кетуге мәжбүр болды. Сол кезеңде ұйғырлар мен қырғыз-қоқан әскерлері арасында қайшылықтар күшейді. 1828 жылдың жазында Жаһангер қожа Пекинге жеткізіліп, өте қатал түрде жазаланып, өлтірілді.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.academia.edu/90921163/%D0%9F%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D1%87%D1%83%D0%BA_%D0%AF_%D0%92_%D0%9A%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B8_%D1%83%D0%B9%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83_%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B8_%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%93%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D0%BB_%D0%A2%D1%8E%D1%80%D0%BA_1_2_%D0%9D%D1%83%D1%80_%D0%A1%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_2020_%D0%A1_83_116|title=Пилипчук Я. В. Кыргызы и уйгуры между великими государствами // Глобал-Тюрк. № 1-2. Нур-Султан, 2020. С. 83-116|website=www.academia.edu|accessdate=2023-09-30|archivedate=2023-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231002202547/https://www.academia.edu/90921163/%D0%9F%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D1%87%D1%83%D0%BA_%D0%AF_%D0%92_%D0%9A%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B8_%D1%83%D0%B9%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83_%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B8_%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%93%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D0%BB_%D0%A2%D1%8E%D1%80%D0%BA_1_2_%D0%9D%D1%83%D1%80_%D0%A1%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_2020_%D0%A1_83_116|url-status=live}}</ref>
=== Қоқан хандығына қарсы күрес ===
1830-жылдары Тайлак батыр бастаған қырғыз жасақтары шамамен 7 мыңдық Қоқан хандығының қырғыздарға қарсы жорықтары әскеріне табанды қарсылық көрсетті. 1837 жылы [[Мұхаммед Әли хан]] қырғыз иеліктеріне ірі шабуыл ұйымдастырды. Бұған дейін Осман сұлтанына елшілік жіберіп, әскери нұсқаушылар сұрап, Қоқанның аймақтағы үстемдігін күшейтуге және қырғыздарды бағындыруға қолдау іздеген. Мәделі хан мыңбасы Хаққұлыны өлтіріп, орнына Араб батырды қойғанымен, Жазы мен Бычан аңғарларында оның жасағы Тайлак батыр қолынан жеңіліске ұшырады. Қытай деректерінде қырғыздар Қоқан шенеунігі Құлачақты да өлтіргені айтылады. 1838 жылы жалпықырғыз құрылтайында Тайлак батыр хан болып жарияланды. Алайда көп ұзамай Қоқан жақтастары Көр-Аким атты емші арқылы у беріп өлтірген. 1839 жылы серігі Чоң Медет те кенеттен қайтыс болып, Қоқан билігі Қанай батырды да жойған. Ауыр кезеңде қырғыздар жаңа хан ретінде Ормон ханды таңдады.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20210206/taylak-baatyr-tuurasynda-9-fakty-1051363391.html|title=Тайлак баатыр жөнүндө 10 факты. 42 жашында тыңчынын колунан өлүм таап...|author=|date=2021-02-06|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қырғызстан әскер қолбасышылары]]
[[Санат:Қырғызстан әскерилері]]
[[Санат:Қырғызстан тарихы]]
mevjqjpmgfhjlegiqk89rg8da3dk5l5
Қанның ұюы
0
541553
3591659
3337870
2026-04-25T12:07:30Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
кей сөздер орынсыз аралықтар арқылы жазылған (Мысалы:ф и б р и н) және кей сөздер дұрыс жазылмаған.Осы қателіктерді түзедім
3591659
wikitext
text/x-wiki
'''Қанның ұюы''' - ағзаның қанды көп жоғалтуынан және бөтен микроағзалардың ағзаға енуінен сақтайтын қорғаныш реакциясы.
[[Тромбоцит]]<nowiki/>тердің басты қызметі — қанның ұюына қатысуы. [[Қан тамырлары]] жарақаттанғанда әдетте [[жара]]<nowiki/>ның бетін тромб деп аталатын қойылған қап түйіршігі тез жабады. Біраздан соң ол тығыздалып, жараны бекітеді. Егер қанның мұндай қасиеті болмаса, кішкентай жарадан тоқтаусыз қан ағып, адам әлсіреп, тіпті өліп те кетер еді. Қанның ұюы күрделі ферментативті құбылыс оны шамамен 3 кезеңге бөлуге болады: 1 — қанда және ұлпада тромбопластиннің пайда болуы; 2 тромбопластиннің [[тромбин]]<nowiki/>ге айналуы; 3 – тромбиннің әсерінен [[плазма]]<nowiki/>дағы [[фибриноген]] белогының ерімейтін [[Фибрин|фибрин]] жіпшелеріне айналып, жараның бетінде тор құруы. Осы торға [[эритроциттер]] мен [[лейкоциттер]] тұрып қалады да, тромб пайда болады. Тромб сығылып, сарысудан арылады. Жараның беті қабыршақтанып қатып, жараланған тамыр бүтінделеді. Кейіннен қатқан қан қабыршағы түсіп қалады. Қанның ұюына эритроциттердің құрамындағы және қан плазмасындағы бірнеше [[ферменттер]] мен кальций иондары, [[Бауыр (орган)|бауыр]]<nowiki/>да түзілетін К витамині қатысады
Жаңа туған сәбидің қанының ұюы өмірінің алғашқы күндері, әсіресе 2-ші күні, баяу болады, ал 3-ші күннен бастап 7-ші күнге дейін жылдамданып, ересек адамдардың қанының ұю уақытына жақындайды. Дегенмен қанның ұю уақытында баланың жеке басының қасиеттеріне байланысты аздаған айырмашылық болады. 5,5-6 жаста қанның ұюы 1-2 минөттен кейін басталып, 3-4 минөтте анқталады. Сонымен қатар, алғашқы күндері мөлшері аз громбопластин 3 аптада ересектердегідей болады, ал қанының плазмасындағы фибриногені анасының қанындағы мөлшерден біршама аз болады. 1 жастан 12-14 жасқа дейін қанның ұюы на қатысатын факторлар шамамен дұрыс қалыпта болады, бірақ өзгермелі келеді. Қанның ұю қасиетіне ықпалы бар эндокриндік жүйе мен жас оспірімдердің организміндегі функциялық басқа өзгерістер аяқталған соң, қанның ұюы 50-60 жасқа дейін тұрақталады. Организмдегі қан қорлары. Көкбауыр денедегі қанның қоры. Тыныштық кезінде көкбауыр қанға толып, аумағы үлкейеді. Бұлшық еттер жұмыс істей бастағанда қан көкбауырдан жұмыс істеп жатқан бұлшық еттерге тасымалданады. Эритроциттердің ыдырауы бірнеше мүшелерде болады, соның ішінде көкбауыр да бар. Мұны мен бірге, көкбауырда лейкоциттердің бұзылуын тежейтін факторлар да бар, дегенмен, мұнда да біраз лейкоциттер ыдырайды.
[[Санат:Қанайналым жүйесі]]
4m56tw3d9530hg62hwkvzqnqjbjllg5
3591673
3591659
2026-04-25T12:22:52Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
қойылған сөзі орынсыз қолданылу себебінен сол сөзді алып тастадым және пунктуациялық қатені жөндедім
3591673
wikitext
text/x-wiki
'''Қанның ұюы''' - ағзаның қанды көп жоғалтуынан және бөтен микроағзалардың ағзаға енуінен сақтайтын қорғаныш реакциясы.
[[Тромбоцит]]<nowiki/>тердің басты қызметі — қанның ұюына қатысуы. [[Қан тамырлары]] жарақаттанғанда әдетте [[жара]]<nowiki/>ның бетін тромб деп аталатын қап түйіршігі тез жабады. Біраздан соң ол тығыздалып, жараны бекітеді. Егер қанның мұндай қасиеті болмаса, кішкентай жарадан тоқтаусыз қан ағып, адам әлсіреп, тіпті өліп те кетер еді. Қанның ұюы күрделі ферментативті құбылыс оны шамамен 3 кезеңге бөлуге болады: 1 — қанда және ұлпада тромбопластиннің пайда болуы; 2 тромбопластиннің [[тромбин]]<nowiki/>ге айналуы; 3 – тромбиннің әсерінен [[плазма]]<nowiki/>дағы [[фибриноген]] белогының ерімейтін [[Фибрин|фибрин]] жіпшелеріне айналып, жараның бетінде тор құруы. Осы торға [[эритроциттер]] мен [[лейкоциттер]] тұрып қалады да, тромб пайда болады. Тромб сығылып, сарысудан арылады. Жараның беті қабыршақтанып қатып, жараланған тамыр бүтінделеді. Кейіннен қатқан қан қабыршағы түсіп қалады. Қанның ұюына эритроциттердің құрамындағы және қан плазмасындағы бірнеше [[ферменттер]] мен кальций иондары, [[Бауыр (орган)|бауыр]]<nowiki/>да түзілетін К витамині қатысады
Жаңа туған сәбидің қанының ұюы өмірінің алғашқы күндері, әсіресе 2-ші күні, баяу болады, ал 3-ші күннен бастап 7-ші күнге дейін жылдамданып, ересек адамдардың қанының ұю уақытына жақындайды. Дегенмен, қанның ұю уақытында баланың жеке басының қасиеттеріне байланысты аздаған айырмашылық болады. 5,5-6 жаста қанның ұюы 1-2 минөттен кейін басталып, 3-4 минөтте анқталады. Сонымен қатар, алғашқы күндері мөлшері аз громбопластин 3 аптада ересектердегідей болады, ал қанының плазмасындағы фибриногені анасының қанындағы мөлшерден біршама аз болады. 1 жастан 12-14 жасқа дейін қанның ұюы на қатысатын факторлар шамамен дұрыс қалыпта болады, бірақ өзгермелі келеді. Қанның ұю қасиетіне ықпалы бар эндокриндік жүйе мен жас оспірімдердің организміндегі функциялық басқа өзгерістер аяқталған соң, қанның ұюы 50-60 жасқа дейін тұрақталады. Организмдегі қан қорлары. Көкбауыр денедегі қанның қоры. Тыныштық кезінде көкбауыр қанға толып, аумағы үлкейеді. Бұлшық еттер жұмыс істей бастағанда қан көкбауырдан жұмыс істеп жатқан бұлшық еттерге тасымалданады. Эритроциттердің ыдырауы бірнеше мүшелерде болады, соның ішінде көкбауыр да бар. Мұны мен бірге, көкбауырда лейкоциттердің бұзылуын тежейтін факторлар да бар, дегенмен, мұнда да біраз лейкоциттер ыдырайды.
[[Санат:Қанайналым жүйесі]]
dufd2ng1jcvzfzxa73af0cjhtw7np5y
3591674
3591673
2026-04-25T12:33:39Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
минөттен,анкталады сөздеріндегі қателіктерді жөндедім және финброгені сөзінде тәуедік жаалғау артық
3591674
wikitext
text/x-wiki
'''Қанның ұюы''' - ағзаның қанды көп жоғалтуынан және бөтен микроағзалардың ағзаға енуінен сақтайтын қорғаныш реакциясы.
[[Тромбоцит]]<nowiki/>тердің басты қызметі — қанның ұюына қатысуы. [[Қан тамырлары]] жарақаттанғанда әдетте [[жара]]<nowiki/>ның бетін тромб деп аталатын қап түйіршігі тез жабады. Біраздан соң ол тығыздалып, жараны бекітеді. Егер қанның мұндай қасиеті болмаса, кішкентай жарадан тоқтаусыз қан ағып, адам әлсіреп, тіпті өліп те кетер еді. Қанның ұюы күрделі ферментативті құбылыс оны шамамен 3 кезеңге бөлуге болады: 1 — қанда және ұлпада тромбопластиннің пайда болуы; 2 тромбопластиннің [[тромбин]]<nowiki/>ге айналуы; 3 – тромбиннің әсерінен [[плазма]]<nowiki/>дағы [[фибриноген]] белогының ерімейтін [[Фибрин|фибрин]] жіпшелеріне айналып, жараның бетінде тор құруы. Осы торға [[эритроциттер]] мен [[лейкоциттер]] тұрып қалады да, тромб пайда болады. Тромб сығылып, сарысудан арылады. Жараның беті қабыршақтанып қатып, жараланған тамыр бүтінделеді. Кейіннен қатқан қан қабыршағы түсіп қалады. Қанның ұюына эритроциттердің құрамындағы және қан плазмасындағы бірнеше [[ферменттер]] мен кальций иондары, [[Бауыр (орган)|бауыр]]<nowiki/>да түзілетін К витамині қатысады
Жаңа туған сәбидің қанының ұюы өмірінің алғашқы күндері, әсіресе 2-ші күні, баяу болады, ал 3-ші күннен бастап 7-ші күнге дейін жылдамданып, ересек адамдардың қанының ұю уақытына жақындайды. Дегенмен, қанның ұю уақытында баланың жеке басының қасиеттеріне байланысты аздаған айырмашылық болады. 5,5-6 жаста қанның ұюы 1-2 минуттан кейін басталып, 3-4 минутта аяқталады. Сонымен қатар, алғашқы күндері мөлшері аз громбопластин 3 аптада ересектердегідей болады, ал қанының плазмасындағы фибриноген анасының қанындағы мөлшерден біршама аз болады. 1 жастан 12-14 жасқа дейін қанның ұюы на қатысатын факторлар шамамен дұрыс қалыпта болады, бірақ өзгермелі келеді. Қанның ұю қасиетіне ықпалы бар эндокриндік жүйе мен жас оспірімдердің организміндегі функциялық басқа өзгерістер аяқталған соң, қанның ұюы 50-60 жасқа дейін тұрақталады. Организмдегі қан қорлары. Көкбауыр денедегі қанның қоры. Тыныштық кезінде көкбауыр қанға толып, аумағы үлкейеді. Бұлшық еттер жұмыс істей бастағанда қан көкбауырдан жұмыс істеп жатқан бұлшық еттерге тасымалданады. Эритроциттердің ыдырауы бірнеше мүшелерде болады, соның ішінде көкбауыр да бар. Мұны мен бірге, көкбауырда лейкоциттердің бұзылуын тежейтін факторлар да бар, дегенмен, мұнда да біраз лейкоциттер ыдырайды.
[[Санат:Қанайналым жүйесі]]
bvdyk2nahebm2okd9vli5h7a456lppf
3591676
3591674
2026-04-25T12:37:24Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
громбопластин,жас оспірімдер сөздерін жөндедім және ұю на мұны мен деген сқздерде аралық орынсыз қолданылған
3591676
wikitext
text/x-wiki
'''Қанның ұюы''' - ағзаның қанды көп жоғалтуынан және бөтен микроағзалардың ағзаға енуінен сақтайтын қорғаныш реакциясы.
[[Тромбоцит]]<nowiki/>тердің басты қызметі — қанның ұюына қатысуы. [[Қан тамырлары]] жарақаттанғанда әдетте [[жара]]<nowiki/>ның бетін тромб деп аталатын қап түйіршігі тез жабады. Біраздан соң ол тығыздалып, жараны бекітеді. Егер қанның мұндай қасиеті болмаса, кішкентай жарадан тоқтаусыз қан ағып, адам әлсіреп, тіпті өліп те кетер еді. Қанның ұюы күрделі ферментативті құбылыс оны шамамен 3 кезеңге бөлуге болады: 1 — қанда және ұлпада тромбопластиннің пайда болуы; 2 тромбопластиннің [[тромбин]]<nowiki/>ге айналуы; 3 – тромбиннің әсерінен [[плазма]]<nowiki/>дағы [[фибриноген]] белогының ерімейтін [[Фибрин|фибрин]] жіпшелеріне айналып, жараның бетінде тор құруы. Осы торға [[эритроциттер]] мен [[лейкоциттер]] тұрып қалады да, тромб пайда болады. Тромб сығылып, сарысудан арылады. Жараның беті қабыршақтанып қатып, жараланған тамыр бүтінделеді. Кейіннен қатқан қан қабыршағы түсіп қалады. Қанның ұюына эритроциттердің құрамындағы және қан плазмасындағы бірнеше [[ферменттер]] мен кальций иондары, [[Бауыр (орган)|бауыр]]<nowiki/>да түзілетін К витамині қатысады
Жаңа туған сәбидің қанының ұюы өмірінің алғашқы күндері, әсіресе 2-ші күні, баяу болады, ал 3-ші күннен бастап 7-ші күнге дейін жылдамданып, ересек адамдардың қанының ұю уақытына жақындайды. Дегенмен, қанның ұю уақытында баланың жеке басының қасиеттеріне байланысты аздаған айырмашылық болады. 5,5-6 жаста қанның ұюы 1-2 минуттан кейін басталып, 3-4 минутта аяқталады. Сонымен қатар, алғашқы күндері мөлшері аз тромбопластин 3 аптада ересектердегідей болады, ал қанының плазмасындағы фибриноген мөлшері анасының қанындағы мөлшерден біршама аз болады. 1 жастан 12-14 жасқа дейін қанның ұюына қатысатын факторлар шамамен дұрыс қалыпта болады, бірақ өзгермелі келеді. Қанның ұю қасиетіне ықпалы бар эндокриндік жүйе мен жасөспірімдердің организміндегі функциялық басқа өзгерістер аяқталған соң, қанның ұюы 50-60 жасқа дейін тұрақталады. Организмдегі қан қорлары. Көкбауыр денедегі қанның қоры. Тыныштық кезінде көкбауыр қанға толып, аумағы үлкейеді. Бұлшық еттер жұмыс істей бастағанда қан көкбауырдан жұмыс істеп жатқан бұлшық еттерге тасымалданады. Эритроциттердің ыдырауы бірнеше мүшелерде болады, соның ішінде көкбауыр да бар. Мұнымен бірге, көкбауырда лейкоциттердің бұзылуын тежейтін факторлар да бар, дегенмен, мұнда да біраз лейкоциттер ыдырайды.
[[Санат:Қанайналым жүйесі]]
a8j2sj94oxnjsx3loakgmlja1vn26b4
Ергенекті
0
546815
3591731
3158768
2026-04-25T13:56:17Z
~2026-25228-89
180394
Ергенекті найман Сарыжомарт, Бура, Көкжарлы тарайды. Қаратай Көкжарлыдан тарайды.
3591731
wikitext
text/x-wiki
'''Ергенекті''' — [[Орта жүз]] [[Найман]] тайпасының руы.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, III том; У. Қадырханұлы</ref>
[[File:Ергенекті.jpg|thumb|Ергенекті [[ру]]ының [[шежіре]]сі]]
==Шежіресі==
[[Орта жүз]]дегі [[уақ]] руы таңбасына қарағанда осы [[Найман]] тайпасының ергенекті руынан тарайды. Шежіреге келетін болсақ [[Сарыжомарт]]тың бәйбішесінен - [[Қаратай]] және тоқалдың төрт баласы - Бұйдалы, Жансары, Баржақсы, Шайгөз. Бұл төртеуі нағашысы [[Уақ]] ішіне кетіп, күні бүгін Ергенекті Уақ атанып кетті. Оның себебі, Саржомарттың нәсілі Ергенек таңба салып '''Ергенекті Найман''' аталды.
Шежіре деректері бойынша, [[Орта жүз]] құрамындағы [[найман]] тайпасынан тарайды. Ергенекті [[Сарыжомарт|Қаратай]], [[Бура]], [[Көкжарлы]] аталарына бөлінеді.
==Мекендеген аймақтары==
Ергенекті руы Шығыс Қазақстан облысының Күршім, Марқакөл, Катонқарағай, Үлкен Нарын, Ұлан, Самар өңірлерін, Кереку, Семей төңірегін қоныстанған. Біраз бөлігі Таулы Алтай, Моңғолия мен Қытай қазақтары арасында кездеседі.
==Ұраны мен Таңбасы==
Ұраны — Көкше. Таңбасы — ергенек
== Тұлғалары ==
# [[Қожаберген жырау]]
# [[Сегіз сері Мұхамедханафия Бахрамұлы]]
==Дереккөздер==
<references/>
{{Қазақ рулары}}
{{wikify}}
[[Санат:Қазақ рулары]]
{{stub}}
pws9sned2rtymmgbymh2exnjj7l07fl
Литий-ионды батарея
0
566856
3592012
3343385
2026-04-26T03:06:16Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3592012
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:LiIon-18650-match.jpg|нобай|369x369 нүкте|Литий-ионды аккумулятор, цилиндрлік, мөлшері 18650.]]
[[Сурет:A_battery,_7,_ubt.jpeg|нобай|275x275 нүкте|Siemens ұялы телефонының литий-ионды батареясы, призматикалық<ref name="nano"><span class="citation">''А. М. Скундин, О. А. Брылев.'' [http://www.nanometer.ru/2009/10/27/12565955237306/PROP_FILE_files_1/hit1.pdf Наноматериалдар қазіргі заманғы химиялық ток көздері].  ММУ (2011ж).</span></ref>]]
'''[[Литий]]-[[Ион (электроника)|ионды]] батарея''' (Li-ion) — [[Аккумуляторлық батарея|электр батареясының]] түрі, ол қазіргі заманғы тұрмыстық және электрондық техникада кеңінен таралған және энергия көзі ретінде энергетикалық жүйелердегі электромобильдер мен жинағыштар энергиясында қолданыс табады. Бұлар [[Ұялы телефон|ұялы телефондар]], [[Ноутбук|ноутбуктер]], [[Сандық камера|цифрлық фотоаппараттар]], бейнекамералар мен [[Электромобиль|электромобильдер]] сияқты құрылғыларда аккумуляторлар ретінде ең танымал түрі. Бірінші литий-ионды аккумуляторды [[Sony]] корпорациясы 1991 жылы шығарды.
== Сипаттамалары ==
Литий-ионды аккумуляторлардың сипаттамалары химиялық құрамын құрайтын компоненттері мен əр мынадай шектерге тәуелді:
* жеке элементтің [[кернеу]]:
** номиналды: 3,6-3,7 В (у-аккумуляторларды ең жоғары кернеуі 4,35 В номиналды кернеуі 3,8 В тең);
** максималды: 4,23 " немесе 4,4 " (4,35 " аккумуляторлар);
** ең аз: 2,5-2,75-3,0 Осыған байланысты, [[Энергия|ыдыстар]] және максималды кернеу);
* меншікті энергия сыйымдылығы: 110 ... 243 [[Ватт|Вт]] сағ/[[Килограмм|кг]];
* [[Ішкі кедергі|ішкі кедергісі]]: 5 ... 15 мОм/[[Ампер|А]] сағ;
* заряд циклдарының саны /80 % разряд толғанға дейін [[Энергия|сыйымдылығы]]: 600;
* жылдам зарядтау [[Уақыт|уақыты]]: 15 [[Минут|мин]] ... 1 сағат;
* бөлме температурасында өздігінен разрядталу: 3% [[Ай (уақыт аралығы)|ай]];
* ток жүктемесінің салыстырмалы түрде '''С''' [[Энергия|сыйымдылығының]]''',''' ұсынылған [[Ампер|А]]<nowiki/>с:
** тұрақты: 65'''С''';
** импульстік 500 '''С'''-ге дейін;
** оңтайлы: 1'''С''';
* жұмыс [[Температура|температурасы]] диапазоны: -20 °C-ден +60 °C (ең оңтайлы +20 °C);
== Құрылғы ==
[[Сурет:Li-Ion-Zelle_(CoO2-Carbon,_Schema)-ru.svg|нобай|291x291 нүкте|Литий-иондық батарея. Жұмыс сызбасы.]]
== Артықшылықтары ==
* Жоғары энергетикалық тығыздығы (сыйымдылығы).
* Төмен өздігінен разрядталу.
* Қызмет көрсетуді талап етпейді.
== Кемшіліктері ==
Сақтау кезінде сыйымдылықты жоғалту:
{| class="standard"
!Температура, ⁰C
!40% - зарядпен, жылына %
!100 % зарядпен, жылына %
|-
|0
|2
|6
|-
|25
|4
|20
|-
|40
|15
|35
|-
|60
|25
|40 % - ''үш айда''
|}
=== Жад әсері ===
* Зарядтау құрылғыларының арзан көшірмелерін пайдалануға болмайды .
* Батареялардың толық разрядталуына жол беруге болмайды.
* Батареяны жұмыс істейтін радиаторлар жанында және басқа да ыстық жерлерде қуаттандыруға болмайды .
=== Қартаю ===
=== Төмен температураларда сыйымдылықтың азаюы ===
== Өртке қарсы қауіпсіздік шаралары ==
2016 жылғы 1 сәуірден бастап литий-ионды аккумуляторлар жолаушылар ұшағы қол жүгінде тасымалдау тыйым салынды.[http://rusnovosti.ru/posts/409855] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160701182852/http://rusnovosti.ru/posts/409855 |date=2016-07-01 }} Әңгіме тек батареяларды құрылғылардан бөлек тасымалдау туралы, құрылғы саны 1 дана. [http://www.iata.org/whatwedo/cargo/dgr/Documents/lithium-battery-update.pdf]
== Сондай-ақ қараңыз ==
* Қуаттау құрылғысы
* Литий-полимерлі батарея
* Литий-темір-фосфатты батарея
* Никель-металл-гидридті аккумулятор (NiMH)
* Никель-кадмилік аккумулятор (NiCd)
* Наноөткізгіштік батарея
* [[Аккумуляторлық батарея]]
* [[Батарея|Батарейка]]
* Батарейка AA
* Батарейка AAA
* Әсері жад батарея
== Ескертпелер ==
<div class="references-small">
<references />
</div>
== Әдебиет ==
* Хрусталев Д. А. Аккумуляторлар. М: Изумруд, 2003.
* <span class="citation">''Юрий Филипповский.'' [http://www.computerra.ru/terralab/platform/428707/ Мобильді қоректендіру. 2-бөлім.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090529231525/http://www.computerra.ru/terralab/platform/428707 |date=2009-05-29 }} </span><span class="citation">(RU).  КомпьютерраLab (26 маусым 2009). </span><span class="citation">— Li-ion аккумуляторлар туралы егжей-тегжейлі туралы мақала. <small>Тексерілді, 26 мамыр 2009.</small></span><span class="citation"></span>
== Қосымша оқу үшін ==
* <span class="citation">''Scrosati Bruno, Garche Jürgen'' Lithium batteries: Status, prospects and future // Journal of Power Sources. — 2010. </span><span class="citation">— Vol. 195. — P. 2419-2430. — [[ISSN]] [http://www.sigla.ru/table.jsp?f=8&t=3&v0=03787753&f=1003&t=1&v1=&f=4&t=2&v2=&f=21&t=3&v3=&f=1016&t=3&v4=&f=1016&t=3&v5=&bf=4&b=&d=0&ys=&ye=&lng=&ft=&mt=&dt=&vol=&pt=&iss=&ps=&pe=&tr=&tro=&cc=UNION&i=1&v=tagged&s=0&ss=0&st=0&i18n=ru&rlf=&psz=20&bs=20&ce=hJfuypee8JzzufeGmImYYIpZKRJeeOeeWGJIZRrRRrdmtdeee88NJJJJpeeefTJ3peKJJ3UWWPtzzzzzzzzzzzzzzzzzbzzvzzpy5zzjzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzztzzzzzzzbzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzvzzzzzzyeyTjkDnyHzTuueKZePz9decyzzLzzzL*.c8.NzrGJJvufeeeeeJheeyzjeeeeJh*peeeeKJJJJJJJJJJmjHvOJJJJJJJJJfeeeieeeeSJJJJJSJJJ3TeIJJJJ3..E.UEAcyhxD.eeeeeuzzzLJJJJ5.e8JJJheeeeeeeeeeeeyeeK3JJJJJJJJ*s7defeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeSJJJJJJJJZIJJzzz1..6LJJJJJJtJJZ4....EK*&debug=false 03787753] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304081844/http://www.sigla.ru/table.jsp?f=8&t=3&v0=03787753&f=1003&t=1&v1=&f=4&t=2&v2=&f=21&t=3&v3=&f=1016&t=3&v4=&f=1016&t=3&v5=&bf=4&b=&d=0&ys=&ye=&lng=&ft=&mt=&dt=&vol=&pt=&iss=&ps=&pe=&tr=&tro=&cc=UNION&i=1&v=tagged&s=0&ss=0&st=0&i18n=ru&rlf=&psz=20&bs=20&ce=hJfuypee8JzzufeGmImYYIpZKRJeeOeeWGJIZRrRRrdmtdeee88NJJJJpeeefTJ3peKJJ3UWWPtzzzzzzzzzzzzzzzzzbzzvzzpy5zzjzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzztzzzzzzzbzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzvzzzzzzyeyTjkDnyHzTuueKZePz9decyzzLzzzL*.c8.NzrGJJvufeeeeeJheeyzjeeeeJh*peeeeKJJJJJJJJJJmjHvOJJJJJJJJJfeeeieeeeSJJJJJSJJJ3TeIJJJJ3..E.UEAcyhxD.eeeeeuzzzLJJJJ5.e8JJJheeeeeeeeeeeeyeeK3JJJJJJJJ*s7defeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeSJJJJJJJJZIJJzzz1..6LJJJJJJtJJZ4....EK*&debug=false |date=2016-03-04 }}. </span><span class="citation">— DOI:[[doi:10.1016/j.jpowsour.2009.11.048|10.1016/j.jpowsour.2009.11.048]].</span> <span> </span>{{ref-en}}
== Сілтемелер ==
* [https://www.luminsmart.com/blog/whole-home-battery-backup Whole house solar battery backup]{{ref-en}}
[[Санат:1991 жылы пайда болғандар]]
jkc8h0ebwmmvj2y465k2e01sk4m8ugh
Үлгі:ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі
10
573193
3591859
2976689
2026-04-25T19:42:48Z
Kasymov
10777
3591859
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Medal25RK.png|40px|border|link=Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]]{{Мақала бойынша санаттар|Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл медалінің иегерлері|{{PAGENAME}}}}<noinclude>{{doc}}[[Санат:Үлгілер:Марапаттар:Қазақстан|25 жыл]]</noinclude>
kqnbrh50gjsqawb71q7nw4e0v7dfosn
Кристиан Киву
0
604908
3591894
2977806
2026-04-25T20:34:25Z
~2026-25227-76
180408
Photo
3591894
wikitext
text/x-wiki
{{Футболшы
| есімі = Кристиан Киву
| толық аты = Кристиан Эуджен Киву
| сурет = Chivu2018.jpg
| сурет ені = 350px
| туған күні =26.10.1980|туған жері=Решица, Румыния|азаматтығы={{байрақ|Румыния}}
| лақап аты = ''Танкист''
| бойы = 184
| салмағы = 81
| позиция = қорғаушы
| қазіргі клуб = ''карьерасын аяқтады''
| жастар клубы = {{футбол карьерасы
|1991—1997|{{flagicon|Румыния|20px}} [[Решица (футбол клубы)|Решица]]|}}
| клубтары = {{футбол карьерасы
|1996—1998|{{flagicon|Румыния|20px}} [[Решица (футбольный клуб)|Решица]]|24 (2)
|1998—1999|{{flagicon|Румыния|20px}} [[Университатя (футбол клубы, Крайова)|Университатя (Крайова)]]|32 (3)
|1999—2003|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|107 (13)
|2003—2007|{{flagicon|Италия|20px}} [[Рома (футбол клубы)|Рома]]|85 (6)
|2007—2014|{{flagicon|Италия|20px}} [[Интернационале]]|115 (3)}}
| ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|1997—1998|{{flagicon|Румыния|20px}} Румыния-18| 12 (1)
|1998—2000|{{flagicon|Румыния|20px}} Румыния-21| 13 (0)
|1999—2011|{{flagicon|Румыния|20px}} [[Румыния Ұлттық футбол құрамасы|Румыния]]|75 (3)}}
}}
'''Кристиан Эуджен Киву''' ({{lang-ro|Cristian Eugen Chivu}}; [[26 қазан]] [[1980 жыл]], [[Решица]], [[Румыния]]) — румын футболшысы, «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]», «[[Рома (футбол клубы)|Рома]]», «[[Интернационале|Интер]]» клубтарында ойнаған жылдары көпке танымал болған қорғаушы. 1999-2011 жылдары [[Румыния Ұлттық футбол құрамасы|Румыния ұлттық құрамасында]] ойнаған. 2000, 2008 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты.
== Cтатистикасы ==
=== Клубтық ===
: ''14 қазан 2012''
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |Клуб
! rowspan="2" |Маусым
! colspan="2" |Лига
! colspan="2" |Кубок
! colspan="2" |Еурокубок
! colspan="2" |Басқа да
! colspan="2" |Бары
|-
!Ойын
!Гол
!Ойын
!Гол
!Ойын
!Гол
!Ойын
!Гол
!Ойын
!Гол
|-
| rowspan="3" |Решица
|1996–97
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|1
|0
|-
|1997–98
|23
|2
|1
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|24
|2
|-
!Бары
!24
!2
!1
!0
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
!25
!2
|-
| rowspan="3" |Университая
|1998–99
|26
|3
|2
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|28
|3
|-
|1999–00
|6
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|6
|0
|-
!Бары
!32
!3
!2
!0
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
!34
!3
|-
| rowspan="5" |Аякс
|1999–00
|23
|1
|1
|0
|4
|0
| colspan="2" |–
|28
|1
|-
|2000–01
|26
|5
|0
|0
|4
|0
| colspan="2" |–
|30
|5
|-
|2001–02
|32
|1
|4
|0
|6
|0
| colspan="2" |–
|42
|1
|-
|2002–03
|26
|6
|3
|0
|12
|0
|1
|0
|42
|6
|-
!Бары
!107
!13
!8
!0
!26
!0
!1
!0
!142
!13
|-
| rowspan="5" |Рома
|2003–04
|22
|2
|2
|0
|4
|0
| colspan="2" |–
|28
|2
|-
|2004–05
|10
|2
|4
|0
|1
|0
| colspan="2" |–
|15
|2
|-
|2005–06
|27
|2
|7
|0
|4
|0
| colspan="2" |–
|38
|2
|-
|2006–07
|26
|0
|7
|0
|8
|0
|1
|0
|42
|0
|-
!Бары
!85
!6
!20
!0
!17
!0
!1
!0
!123
!6
|-
| rowspan="7" |Интер
|2007–08
|26
|0
|3
|0
|6
|0
|1
|0
|37
|0
|-
|2008–09
|21
|0
|3
|0
|2
|0
|1
|0
|26
|0
|-
|2009–10
|20
|1
|3
|0
|9
|0
|1
|0
|33
|1
|-
|2010–11
|24
|1
|3
|0
|6
|0
|4
|0
|37
|1
|-
|2011–12
|14
|0
|1
|0
|6
|0
|1
|0
|22
|0
|-
|2012–13
|10
|1
|2
|0
|3
|0
|0
|0
|15
|1
|-
!Бары
!115
!3
!15
!0
!32
!0
!8
!0
!168
!3
|-
! colspan="2" |Барлығы
!358
!27
!44
!0
!74
!0
!9
!0
!486
!27
|}
== Жетістіктері ==
=== Командалық ===
'''Аякс'''
* Нидерланд чемпионы: 2001/02
* Нидерланд кубогы '''(2)''': 1999, 2002
* Нидерланд суперкубогы: 2002
'''Интернационале'''
* Италия чемпионы '''(3)''': 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010
* Италия кубогы '''(3)''': 2007, 2010, 2010/11
* Италия суперкубогы: 2010
* Чемпиондар лигасы: 2009/2010
* Клубтар арасындағы әлем чемпионы: 2010
=== Жеке ===
* Румыниядағы жыл футболшысы '''(4)''': 2000, 2002, 2009, 2010
* Нидерландыдағы жыл футболшысы: 2002
== Сілтемелер ==
* [http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=10996&cc=5739 Статистикасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100602092251/http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=10996&cc=5739 |date=2010-06-02 }}{{ref-en}}
* [http://www.footballdatabase.com/site/players/index.php?dumpPlayer=19 Профилі мен статистикасы] {{ref-en}}
* [http://romania-today.ru/news/sport/2011/05/21/kristian-chivu-vyhodit/ Кристиан Киву]
[[Санат:Румыния футболшылары]]
[[Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары]]
[[Санат:Рома ФК ойыншылары]]
[[Санат:Интернационале ФК ойыншылары]]
[[Санат:Румыния Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Университатя Крайова ФК ойыншылары]]
i8214wf9ynspxvhw86ac2zkvjby1bjp
АТФ синтезі
0
652579
3591794
3591059
2026-04-25T17:39:34Z
Kasymov
10777
3591794
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''АТФ синтезі''' — ағзаның [[аэробты]] және [[анаэробты]] тыныс алуы кезінде пайда болатын [[энергия]]ның [[АТФ]] молекуласы түрінде бөліну процессі. Жасушаның тыныс алу теңдеуі келесі түрде келтіріледі: C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub> + 6O<sub>2</sub> → 6CO<sub>2</sub> + 6H<sub>2</sub>O.
Бұл процесс негізгі үш сатыға бөлінеді:
# [[гликолиз]];
# [[лимон қышқылының айналымы|лимон қышқылының айналысы]];
# [[тотыға фосфарлану|тотығып фосфорлану]].<ref>[https://bilimsite.kz/biologia/11678-atf-sintezi-tynys-alu-zhane-zhanu.html/ АТФ синтезі, тыныс алу және жану] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191110192048/http://bilimsite.kz/biologia/11678-atf-sintezi-tynys-alu-zhane-zhanu.html |date=2019-11-10 }}</ref>
== Гликолиз ==
[[Гликолиз]] — бұл [[глюкоза]] молекуласының [[пируват]] деп аталатын екі 3-көміртекті молекулаларға бөлінуі нәтижесінде энергия шығарылатын реакциялар тізбегі. [[Гликолиз]] [[жасушалық тыныс алу]]дың бірінші сатысы болып табылады және оттегіні қажет етпейді. Бұл процесс жасуша [[цитозол]]ында жүзеге асады және күрделі он сатыдан тұрады. Процесстің негізгі кезеңінде [[энергия]]ны жұту үшін екі [[АТФ]] молекуласы жұмсалып, екі [[фосфат]] тобы [[глюкоза]]ға қосылады. Жоғары тұрақсыздық нәтижесінде молекула бөлініп, екі 3-көміртекті [[пируват]] молекулалары түзіледі. [[Гликолиз]] барысында қосымша өнімдер: төрт [[АТФ]] және екі [[НАДН]] молекулалары шығарылады. <ref>[https://ru.khanacademy.org/science/biology/cellular-respiration-and-fermentation/glycolysis/a/glycolysis/ Гликолиз] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813061207/https://ru.khanacademy.org/science/biology/cellular-respiration-and-fermentation/glycolysis/a/glycolysis |date=2020-08-13 }}</ref>
[[File:Shema Glicozida.png|thumb|[[Гликолиз]] схемасы]]
== Лимон қышқылының айналымы ==
Бұл процесс тағы [[Кребс циклі|Кребс айналымы]] деп аталады. [[Гликолиз]]ге қарағанда, оттегіні қажет етеді. Сол себепті [[аэробты]] тыныс алуға жатқызылады және [[цитозол]]да емес, [[митохондрия]]да орын алады. Екі [[пируват]] молекуласы Кребс айналымына енер алдында, ең алдымен, тотығудан өтіп, бір [[Көміртегі|көмірте]]<nowiki/>гі [[атом]]ынан айырылу нәтижесінде [[ацетил-CoA]] молекуласына айналады. Сонымен қатар, электрондарды тасымалдайтын [[НАД]] [[НАДН]]-ға дейін қалпына келеді. Осындай дайындықтан кейін [[ацетил-CoA]] Кребс айналымына енеді және бірнеше рет тотығу процессінен өтіп, [[көміртек диоксиді]] бөлінеді. Әрбір [[пируват]] молекуласы үшін айналым екі рет жүзеге асады. Жалпы, екі Кребс айналымы барысында 4 СО<sub>2</sub> молекуласы, 6 [[НАДН]], 2 [[ФАД]]Н<sub>2</sub>, 2 АТФ түзіледі. <ref>[https://ru.khanacademy.org/science/biology/cellular-respiration-and-fermentation/pyruvate-oxidation-and-the-citric-acid-cycle/v/krebs-citric-acid-cycle/ Кребс айналымы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210304070055/https://ru.khanacademy.org/science/biology/cellular-respiration-and-fermentation/pyruvate-oxidation-and-the-citric-acid-cycle/v/krebs-citric-acid-cycle |date=2021-03-04 }}</ref>
[[File:Citric acid cycle with aconitate 2 ru.svg|thumb|Лимон қышқылының айналымы]]
== Тотыға фосфорлану ==
[[Тотыға фосфорлану]] екі негізгі құрылымнан тұрады: [[электрон тасымалдау тізбегі]] және [[хемиосмос]]. Кребс айналымы секілді, осы процесте оттегі талап етіледі. [[Электрон тасымалдау тізбегі]] көптеген [[Ақуыз|нәруыз]] және [[органикалық молекулалар]]дан тұрады. Осы тізбекке [[гликолиз]] бен [[Кребс айналымы]] кезінде түзілген [[НАДН]] және [[ФАД]]Н<sub>2</sub> жақындап, жинаған [[электрон]]дарды тасымалдау арқылы энергия жоғарылап, [[протондар]] [[митохондрия]]ның [[матрикс]]ынан [[мембранааралық кеңістік]]ке жиналуы нәтижесінде [[элетрохимиялық градиент]] түзіледі. [[Градиент]] орнағаннан кейін [[протон]]дар мен [[электрон]]дар [[оттек|оттегімен]] әрекеттесу нәтижесінде су молекулалары түзіледі. Ал [[хемиосмос]] барысында [[электрон]]дардан алынған [[энергия]] [[АТФ-синтаза]]ның жұмысына жұмсалып, [[АТФ]] молекулалары өндіріледі. <ref>[https://ru.khanacademy.org/science/biology/cellular-respiration-and-fermentation/oxidative-phosphorylation/a/oxidative-phosphorylation-etc/ Тотыға фосфарлану] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210305123439/https://ru.khanacademy.org/science/biology/cellular-respiration-and-fermentation/oxidative-phosphorylation/a/oxidative-phosphorylation-etc |date=2021-03-05 }}</ref>Қорытындылай келе, [[гликолиз]], [[лимон қышқылының айналымы]], [[тотыға фосфорлану]] процесстерінің барлығын қосып есептегенде 36-38 [[АТФ]] молекулалары алынады.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://melimde.com/elektron-tasimali-men-totifa-fosforlanu.html/ Электрон тасымалы мен тотыға фосфарлану] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201031014550/https://melimde.com/elektron-tasimali-men-totifa-fosforlanu.html |date=2020-10-31 }}
* [https://bykm.ru/kk/razrabotki/himicheskaya-reakciya-fotosinteza-sintez-regeneraciya-atf/ Фотосинтез бен АТФ синтезі]{{Deadlink|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://kk.julinse.com/анаэробтық-метаболизм-және-аэробты/ Аэробты және анаэробты метаболизм]
[[Санат:Биология]]
[[Санат:Білім]]
cpkdnlgt6ilnsv8493khy9ae4mo6vhg
Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы
0
660507
3592164
3576508
2026-04-26T11:47:08Z
TalgatSnow
143530
/* 2001—2010 */
3592164
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы
| суреті =
| сурет атауы =
| фон түсі =
| шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Cinematography}}
| мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
| түрі =
| үшін марапатталады =
| жағдайы =
| негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]
| негізделді = 1929
| алғашқы иегері = Чарльз Рошер және Карл Страсс
| соңғы иегері = Отем Дюральд («[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]»)
| барынша ұсынылған =
| жоғары марапаты =
| төменгі марапаты =
| сайты = {{URL|oscars.org www.oscars.org}}
| Commons = Winners of Academy Award for Best Cinematographer
}}
'''Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы''' ({{Lang-en|Academy Award for Best Cinematography}}) — Америкалық [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның [[1929 жыл]]дан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Бұл сыйлық біраз уақыт алдын ала номинацияларсыз берілді. 1940 пен 1967 жылдар арасында (1958 жылды санамай) сыйлық екеу болатын: ақ-қара түсті фильмдер үшін және түрлі-түсті фильмдер үшін.
1937—1939 жылдары түрлі-түсті фильмдердегі операторлық жұмысы үшін '''[[Құрметті Оскар сыйлығы|Арнайы марапаттар]]''' (естелік тақтайшалар) табысталатын. <br>{{swatch-inline|#F5DEB3|'''Арнайы марапаттар лауреаттары''' осы түспен белгіленген.}}
{{swatch-inline|#EEDD82|• Жүлде иегерлері осы түспен белгіленген.}}
== Лауреаттар және номинанттар тізімі ==
=== 1929—1930 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=2|<center>'''[[Оскар (1929)|1-ші (1929)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарльз Рошер]], Карл Страсс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Күннің шығуы (фильм, 1927)|Күннің шығуы]]
|-
|• [[Джордж Барнс]] ||[[Жыны бар билеуші]]<br>[[Сиқырлы алау]]<br>[[Сэди Томпсон]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1930, сәуір)|2-ші (1930-I)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Клайд Де Винна ||style="background:#EEDD82"|'''[[Оңтүстік теңіздердің ақ көлеңкелері]]
|-
|• [[Джордж Барнс]] ||[[Біздің билеген қыздарымыз]]
|-
|• Артур Эдисон ||[[Ескі Аризонада]]
|-
|• Эрнест Палмер ||[[Төрт шайтан]] және [[Дала періштесі]]
|-
|• Джон Ф. Зейтц ||[[Тәңірлік ханым]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1930, қараша)|3-ші (1930-II)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джозеф Т. Ракер, Уиллард Ван дер Вер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бёрдпен бірге Оңтүстік полюске қарай]]''' (д/ф)
|-
|• Артур Эдисон ||[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]
|-
|• Уильям Дэниелс ||[[Анна Кристи (фильм, 1930)|Анна Кристи]]
|-
|• Тони Гаудио, Гарри Перри ||[[Тамұқ періштелері (фильм, 1930)|Тамұқ періштелері]]
|-
|• Виктор Мильнер ||[[Махаббат парады (фильм)|Махаббат парады]]
|-
|}
=== 1931—1940 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1931)|4-ші (1931)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Флойд Кросби ||style="background:#EEDD82"|'''[[Табу (фильм, 1931)|Табу]]
|-
|• Эдвард Кронджагер ||[[Симаррон (фильм, 1931)|Симаррон]]
|-
|• Ли Гармс ||[[Марокко (фильм)|Марокко]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Сүю құқығы]]
|-
|• Барни Макгилл ||[[Свенгали]]
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1932)|5-ші (1932)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Ли Гармс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шанхайлық экспресс (фильм, 1932)|Шанхайлық экспресс]]
|-
|• Рэй Джун ||[[Эрроусмит]]
|-
|• Карл Страсс ||[[Доктор Джекилл мен мистер Хайд (фильм, 1931)|Доктор Джекилл мен мистер Хайд]]
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1934)|6-шы (1934)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарльз Лэнг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қош бол, қару! (фильм, 1932)|Қош бол, қару!]]
|-
|• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Венадағы қауысу]]
|-
|• Карл Страсс ||[[Крест белгісі (фильм)|Крест белгісі]]
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1935)|7-ші (1935)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Виктор Мильнер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Клеопатра (фильм, 1934)|Клеопатра]]
|-
|• [[Чарльз Рошер]] ||[[Челлинидің қатынастары]]
|-
|• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Оператор 13]]
|-
| rowspan=4|<center>'''[[Оскар (1936)|8-ші (1936)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Хэл Мор ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жаз түніндегі түс (фильм, 1935)|Жаз түніндегі түс]]
|-
|• Рэй Джун ||[[Варварлық жағалау]]
|-
|• Виктор Мильнер ||[[Крест жорықтары (фильм, 1935)|Крест жорықтары]]
|-
|• Грегг Толанд ||[[Жапа шеккендер (фильм, 1935)|Жапа шеккендер]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1937)|9-шы (1937)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Тони Гаудио ||style="background:#EEDD82"|'''[[Энтони Бақытсыз]]
|-
|• Виктор Мильнер ||[[Таң атысымен өлген генерал]]
|-
|• [[Джордж Дж. Фолси]] ||The Gorgeous Hussy
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''[[Құрметті Оскар сыйлығы|Арнайы мапапат]]
|-
|colspan=2 style="background:#F5DEB3"|• '''[[Уильям Говард Грин]]''' пен '''Гарольд Россон''' — ''Selznick International Production студиясының '''[[Аллаһ бақтары (фильм, 1936)|Аллаһ бақтары]]''' фильміндегі түрлі-түсті түсірілімдер үшін''
|-
| rowspan=6|<center>'''[[Оскар (1938)|10-шы (1938)]]
|-style="border-top:2px solid white;"
|style="background:#EEDD82"|• '''Карл Фройнд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Берекелі жер (фильм)|Берекелі жер]]
|-
|• Грегг Толанд ||[[Тұйыққа тірелу (фильм)|Тұйыққа тірелу]]
|-
|• Джозеф А. Валентайн ||[[Гонолулу үстінен көрінген қанаттар]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''[[Құрметті Оскар сыйлығы|Арнайы мапапат]]
|-
|colspan=2 style="background:#F5DEB3"|• '''[[Уильям Говард Грин]]''' — '''''[[Жұлдыз туыпты (фильм, 1937)|Жұлдыз туыпты]]''' фильміндегі түрлі-түсті түсірілімдер үшін''
|-
| rowspan=14|<center>'''[[Оскар (1939)|11-ші (1939)]]
|-style="border-top:2px solid white;"
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Руттенберг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Үлкен вальс]]
|-
|• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Алжир (фильм)|Алжир]]
|-
|• Эрнест Миллер, Гарри Дж. Уайлд ||[[Армиялық қыз]]
|-
|• Виктор Мильнер ||[[Флибустьер (фильм, 1938)|Флибустьер]]
|-
|• Эрнест Хэллер ||[[Иезавель (фильм)|Иезавель]]
|-
|• Джозеф А. Валентайн ||[[Сазға құлай берілген]]
|-
|• Норберт Бродин |||[[Көңілді өмір сүреміз]]
|-
|• Дж. Певерелл Марли ||[[Суэц (фильм)|Суэц]]
|-
|• Роберт Де Грасс ||[[Жанданған леди]]
|-
|• Джозеф Уолкер ||[[Өзіңмен алып кетуге болмайды]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||[[Жүрегімен жас болған]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''[[Құрметті Оскар сыйлығы|Арнайы мапапат]]
|-
|colspan=2 style="background:#F5DEB3"|• '''Оливер Марш''' пен '''Аллен М. Дэвей''' — ''MGM студиясының '''[[Сүйіктілер (фильм, 1938)|Сүйіктілер]]''' фильміндегі түрлі-түсті түсірілімдер үшін''
|-
| rowspan=6|<center>'''[[Оскар (1940)|12-ші (1940)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Грегг Толанд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Найзағайлы асу (фильм, 1939)|Найзағайлы асу]]
|-
|• Берт Гленнон ||[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Эрнест Хэллер, [[Рей Реннахан]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]
|-
|• Сол Полито, [[Уильям Говард Грин]] ||[[Елизавета және Эссекстің жеке өмірлері]]
|-
|}
=== 1941—1950 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=18|<center>'''[[Оскар (1941)|13-ші (1941)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Барнс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]]
|-
|• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Иллинойстағы Линкольн]]
|-
|• Эрнест Хэллер ||[[Мұның бәрі, аспанмен бірге]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Тіріл, махаббатым]]
|-
|• Гарольд Россон ||[[Шулы қала]]
|-
|• Рудольф Мате ||[[Шетелдік тілші (фильм)|Шетелдік тілші]]
|-
|• Тони Гаудио ||[[Хат (фильм, 1940)|Хат]]
|-
|• Грегг Толанд ||[[Үйге қарай алыс сапар]]
|-
|• Джозеф А. Валентайн ||[[Көктем вальсы]]
|-
|• [[Джозеф Руттенберг]] ||[[Ватерлоо көпірі (фильм)|Ватерлоо көпірі]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Жорж Периналь ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бағдад ұрысы (фильм, 1940)|Бағдад ұрысы]]
|-
|• Оливер Т. Марш, Аллен М. Дэвей ||[[Ащы да тәтті]]
|-
|• [[Артур Чарльз Миллер]], [[Рей Реннахан]] ||[[Көк құс (фильм, 1940)|Көк құс]]
|-
|• [[Леон Шамрой]], [[Рей Реннахан]] ||[[Аргентинше түсу]]
|-
|• Виктор Мильнер, [[Уильям Говард Грин]] ||[[Солтүстік-батыстың атты полициясы]]
|-
|• Сидни Вагнер, [[Уильям Сколл]] ||[[Солтүстік-батыстағы асу]]
|-
| rowspan=18|<center>'''[[Оскар (1942)|14-ші (1942)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Артур Чарльз Миллер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Алқабым неткен жасыл еді]]
|-
|• Карл Фройнд ||[[Шоколадты солдат]]
|-
|• Грегг Толанд ||[[Азамат Кейн]]
|-
|• [[Джозеф Руттенберг]] ||[[Доктор Джекилл мен мистер Хайд]]
|-
|• Джозеф Уолкер ||[[Мистер Джордан келе жатыр]]
|-
|• Лео Товер ||[[Таңның атуын бөгеңдер]]
|-
|• Сол Полито ||[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]]
|-
|• Эдвард Кронджагер ||[[Күнгей алқаптың серенадасы]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Күннің батуы (фильм, 1941)|Күннің батуы]]
|-
|• Рудольф Мате ||[[Леди Гамильтон (фильм)|Леди Гамильтон]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Эрнест Палмер, [[Рей Реннахан]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қан мен құм]]
|-
|• Уилфред М. Клайн, Карл Страсс, Уильям Э. Снайдер ||[[Оңтүстік теңіздердің Аломасы]]
|-
|• [[Уильям Сколл]], Леонард Смит ||[[Билли Кид (фильм, 1941)|Билли Кид]]
|-
|• Карл Фройнд, [[Уильям Говард Грин]] ||[[Шаң басқан гүлдер]]
|-
|• Берт Гленнон ||[[Шүйілгіш бомбалаушы ұшақ]]
|-
|• Гарри Хэлленбергер, [[Рей Реннахан]] ||[[Луизианалық сатып алу]]
|-
| rowspan=18|<center>'''[[Оскар (1943)|15-ші (1943)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Руттенберг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Миссис Минивер]]
|-
|• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Кингс Роу]]
|-
|• Стэнли Кортес ||[[Керемет Эмберсондар]]
|-
|• Чарльз Г. Кларк ||[[Толған ай (фильм, 1942)|Толған ай]]
|-
|• Эдвард Кронджагер ||[[Егеуқұйрық ұстағыш (фильм)|Егеуқұйрық ұстағыш]]
|-
|• Рудольф Мате ||[[Янкилердің мақтанышы]]
|-
|• Джон Дж. Месколл ||[[Хатты ал, жаным]]
|-
|• Тед Тецлафф ||[[Қаланың талқысы]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||[[Уэст Пойнттың он джентльмені]]
|-
|• [[Артур Чарльз Миллер]] ||[[Бүкіл нәрседен де жоғары]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Леон Шамрой]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қара аққу (фильм, 1942)|Қара аққу]]
|-
|• [[Милтон Р. Краснер]], [[Уильям Сколл]], [[Уильям Говард Грин]] ||[[Араб түндері (фильм, 1942)|Араб түндері]]
|-
|• Сол Полито ||[[Бұлттардың капитандары]]
|-
|• [[Уильям Говард Грин]] ||[[Джунгли кітабы (фильм, 1942)|Джунгли кітабы]]
|-
|• Виктор Мильнер, [[Уильям Сколл]] ||[[Дауылды орарсың]]
|-
|• Эдвард Кронджагер, [[Уильям Сколл]] ||[[Триполи жағаларына]]
|-
| rowspan=18|<center>'''[[Оскар (1944)|16-шы (1944)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Артур Чарльз Миллер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бернадетт әні]]
|-
|• [[Джеймс Вонг Хоу]], Элмер Дайер, Чарльз А. Маршалл ||[[Әскери-әуе күштері (фильм)|Әскери-әуе күштері]]
|-
|• Артур Эдисон ||[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]
|-
|• Тони Гаудио ||[[Корвет K-225 (фильм)|Корвет K-225]]
|-
|• Джон Ф. Зейтц ||[[Каирге барар жолдағы бес мазар]]
|-
|• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Адами комедия (фильм)|Адами комедия]]
|-
|• [[Джозеф Руттенберг]] ||[[Мадам Кюри (фильм)|Мадам Кюри]]
|-
|• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Солтүстік жұлдызы]]
|-
|• Рудольф Мате ||[[Сахара (фильм, 1943)|Сахара]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Осылай мақтанышпен сәлем жодлаймыз!]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Хэл Мор, [[Уильям Говард Грин]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Опера елесі (фильм, 1943)|Опера елесі]]
|-
|• [[Рей Реннахан]] ||[[Қоңырау кімді шақырып тұр (фильм)|Қоңырау кімді шақырып тұр]]
|-
|• Эдвард Кронджагер ||[[Жұмақ күте тұрады (фильм, 1943)|Жұмақ күте тұрады]]
|-
|• Чарльз Г. Кларк, Аллен М. Дэвей ||[[Сәлем, Фриско, сәлем]]
|-
|• Леонард Смит ||[[Лесси үйге қайтып келе жатыр]]
|-
|• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Мың сәлем]]
|-
| rowspan=18|<center>'''[[Оскар (1945)|17-ші (1945)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Лашелл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Лора (фильм, 1944)|Лора]]
|-
|• Джон Ф. Зейтц ||Double Indemnity
|-
|• Сидни Вагнер ||[[Айдаһардың ұрпағы]]
|-
|• [[Джозеф Руттенберг]] ||[[Газлайт]]
|-
|• Лайонел Линдон ||[[Өз жолымен жүрем]]
|-
|• Глен МакУильямс ||[[Құтқару қайығы (фильм)|Құтқару қайығы]]
|-
|• Стэнли Кортес, Ли Гармс ||[[Сіз кеткеннен кейін]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]], Гарольд Россон ||[[Отыз секунд Токионың үстінен]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Шақырылмағандар]]
|-
|• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Дуврдың ақ құздары]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Леон Шамрой]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Вильсон (фильм)|Вильсон]]
|-
|• Рудольф Мате, Аллен М. Дэвей ||[[Мұқабадан шыққан қыз]]
|-
|• Эдвард Кронджагер ||[[Индианадағы үй]]
|-
|• [[Чарльз Рошер]] ||[[Кисмет (фильм)|Кисмет]]
|-
|• [[Рей Реннахан]] ||[[Түндегі леди]]
|-
|• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Мені Сент-Луисте қарсы ал]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1946)|18-ші (1946)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дориан Грей портреті (фильм, 1945)|Дориан Грей портреті]]
|-
|• [[Артур Чарльз Миллер]] ||[[Көктегі патшалықтың кілттері]]
|-
|• Джон Ф. Зейтц ||[[Жоғалған уикэнд]]
|-
|• Эрнест Хэллер ||[[Милдред Пирс (фильм)|Милдред Пирс]]
|-
|• [[Джордж Барнс]] ||[[Сиқырланған (фильм)|Сиқырланған]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Леон Шамрой]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Құдай бұл әйелге жауапты]]
|-
|• Роберт Х. Плэнк, Чарльз П. Бойл ||[[Зәкірлерді көтеріңдер]]
|-
|• Леонард Смит ||[[Ұлттық барқыт]]
|-
|• Тони Гаудио, Аллен М. Дэвей <small>(өлгеннен кейін)</small> ||[[Есте сақтарлық ән]]
|-
|• [[Джордж Барнс]] ||[[Испандық Мэйн]]
|-
| rowspan=6|<center>'''[[Оскар (1947)|19-шы (1947)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Артур Чарльз Миллер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Анна және Сиам патшасы (фильм)|Анна және Сиам патшасы]]
|-
|• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Жасыл жылдар]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарльз Рошер]], Леонард Смит, Артур Э. Арлинг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бұғы бұзауы (фильм, 1946)|Бұғы бұзауы]]
|-
|• Джозеф Уолкер ||[[Джолсонның хикаясы]]
|-
| rowspan=8|<center>'''[[Оскар (1948)|20-шы (1948)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Гай Грин ||style="background:#EEDD82"|'''[[Үлкен үміттер (фильм, 1946)|Үлкен үміттер]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Елес және миссис Мьюр]]
|-
|• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Грин Долфин көшесі]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Джек Кардифф ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қара нәркес (фильм)|Қара нәркес]]
|-
|• Дж. Певерелл Марли, [[Уильям Сколл]] ||[[Әкемен өмір сүру]]
|-
|• Гарри Джексон ||[[Мама трикода болды]]
|-
| rowspan=11|<center>'''[[Оскар (1949)|21-ші (1949)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Уильям Дэниелс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жалаңаш қала]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Шетелдік қатынас (фильм, 1948)|Шетелдік қатынас]]
|-
|• Николас Мусурака ||[[Мамам есімде]]
|-
|• Тед Д. МакКорд ||[[Джонни Белинда]]
|-
|• Джозеф Х. Огаст <small>(өлгеннен кейін) ||[[Дженни портреті]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Джозеф А. Валентайн, [[Уильям Сколл]], [[Хок, Уинтон|Уинтон Си Хок]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жанна д’Арк (фильм, 1948)|Жанна д’Арк]]
|-
|• Чарльз Г. Кларк ||[[Вайомингтің жасыл шөптері]]
|-
|• Уильям Э. Снайдер ||[[Кармен (фильм, 1948)|Кармен]]
|-
|• Роберт Х. Плэнк ||[[Үш ноян (фильм, 1948)|Үш ноян]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1950)|22-ші (1950)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Пол Си Вогел ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ұрыс алаңы (фильм, 1949)|Ұрыс алаңы]]
|-
|• Франц Планер ||[[Чемпион (фильм, 1949)|Чемпион]]
|-
|• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Атқораға кел]]
|-
|• Лео Товер ||[[Мұрагер әйел]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||[[Жымысқы түлкі Борджиа]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хок, Уинтон|Уинтон Си Хок]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ол сары лентаны таққан еді]]
|-
|• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||The Barkleys of Broadway
|-
|• Уильям Э. Снайдер ||[[Джолсон тағы әндетіп жатыр]]
|-
|• Роберт Х. Плэнк, Чарльз Эдгар Шоенбаум ||[[Кішкентай әйелдер (фильм, 1949)|Кішкентай әйелдер]]
|-
|• Чарльз Г. Кларк ||[[Құм (фильм, 1949)|Құм]]
|-
|}
=== 1951—1960 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1951)|23-ші (1951)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Роберт Краскер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Үшінші адам]]
|-
|• [[Милтон Р. Краснер]] ||[[Барлығы Ева туралы]]
|-
|• Гарольд Россон ||[[Асфальтты джунгли]]
|-
|• Виктор Мильнер ||[[Фуриялар (фильм)|Фуриялар]]
|-
|• Джон Ф. Зейтц ||[[Сансет бульвары]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Сёртис]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сүлеймен патшаның кеніші (фильм, 1950)|Сүлеймен патшаның кеніші]]
|-
|• [[Чарльз Рошер]] ||[[Энни сіздің қаруыңызды иелейді]]
|-
|• Эрнест Палмер ||[[Сынған жебе]]
|-
|• Эрнест Хэллер ||[[Алау және жебе]]
|-
|• [[Джордж Барнс]] ||[[Самсон және Далила]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1952)|24-ші (1952)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Меллор]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]]
|-
|• Франц Планер ||[[Коммивояжердің өлімі]]
|-
|• Норберт Бродин ||[[The Frogmen]]
|-
|• Роберт Бёркс ||[[Пойыздағы бейтаныс адамдар]]
|-
|• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[«Тілек» трамвайы]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Альфред Гилкс, Джон Олтон''' (балет жағы) ||style="background:#EEDD82"|'''[[Париждегі американдық]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||[[Давид және Бадшиба]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]], [[Уильям Сколл]] ||[[Камо грядеши (фильм, 1951)|Камо грядеши]]
|-
|• [[Чарльз Рошер]] ||[[Кемедегі театр]]
|-
|• Джон Ф. Зейтц, [[Уильям Говард Грин]] ||[[Дүниелер соқтығысып қалғанда]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1953)|25-ші (1953)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Сёртис]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Зұлым және әдемі адамдар]]
|-
|• Расселл Хэрлан ||[[Зор аспан]]
|-
|• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Рэйчел әпкем]]
|-
|• Вирджил Миллер ||[[Навахо (фильм)|Навахо]] (деректі фильм)
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Кенеттен қорқу]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хок, Уинтон|Уинтон Си Хок]], Арчи Стаут ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тыныш адам]]
|-
|• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Ганс Кристиан Андерсен (фильм)|Ганс Кристиан Андерсен]]
|-
|• [[Фредди Янг]] ||[[Айвенго (фильм, 1952)|Айвенго]]
|-
|• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Су перісі үшін миллион доллар]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||[[Килиманджаро қарлары (фильм, 1952)|Килиманджаро қарлары]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1954)|26-шы (1954)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Бёрнетт Гаффи]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қазірден бастап мәңгілікке шейін]]
|-
|• Хэл Мор ||[[Төрт постер]]
|-
|• [[Джозеф Руттенберг]] ||[[Юлий Цезарь (фильм, 1953)|Юлий Цезарь]]
|-
|• Джозеф Си Брун ||[[Мартин Лютер (фильм, 1953)|Мартин Лютер]]
|-
|• Франц Планер, Анри Алькан ||[[Римдік демалыс]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Лойал Григгс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шейн (фильм)|Шейн]]
|-
|• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Бұл ағайындылардың бәрі батыл болған]]
|-
|• Эдвард Кронджагер ||[[Маржан жарлауыты (фильм)|Маржан жарлауыты]]
|-
|• Роберт Х. Плэнк ||[[Лили (фильм, 1953)|Лили]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||The Robe
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1955)|27-ші (1955)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Борис Кауфман ||style="background:#EEDD82"|'''[[Портта]]
|-
|• Джон Ф. Уоррен ||The Country Girl
|-
|• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Әкімшілік билік]]
|-
|• Джон Ф. Зейтц ||[[Полицей-алаяқ (фильм)|Полицей-алаяқ]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Сабрина (фильм, 1954)|Сабрина]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Милтон Р. Краснер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Фонтандағы үш тиын]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||[[Мысырлық (фильм)|Мысырлық]]
|-
|• Роберт Бёркс ||[[Аулаға шыққан терезе]]
|-
|• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Жеті ағайынды үшін жеті келін]]
|-
|• [[Уильям Сколл]] ||[[Күміс тостаған (фильм)|Күміс тостаған]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1956)|28-ші (1956)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Вонг Хоу]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Раушан татуировкасы]]
|-
|• Расселл Хэрлан ||[[Мектептік джунгли]]
|-
|• Артур Э. Арлинг ||[[Жылауымды ертеңге қалдырам]]
|-
|• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Марти (фильм)|Марти]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Аралардың патшайымы (фильм)|Аралардың патшайымы]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Роберт Бёркс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ұрыны ұстау]]
|-
|• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Жігіттер мен қуыршақтар]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||[[Махаббат деген ең тамаша нәрсе]]
|-
|• Гарольд Липстайн ||[[Питер есімді адам]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]] ||[[Оклахома!]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1957)|29-шы (1957)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Руттенберг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Үстідегі біреу мені ұнатады]]
|-
|• Борис Кауфман ||[[Baby Doll]]
|-
|• Гарольд Россон ||[[Жаман қан (фильм, 1956)|Жаман қан]]
|-
|• [[Бёрнетт Гаффи]] ||[[Құлауы қатты болады]]
|-
|• Уолтер Стрендж ||[[Долылық дилижансы]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Лайонел Линдон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жер шарын 80 күн ішінде айналу (фильм, 1956)|Жер шарын 80 күн ішінде айналу]]
|-
|• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Эдди Дучиннің хикаясы]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||[[Патша және мен]]
|-
|• Лойал Григгс ||[[Он өсиет (фильм, 1956)|Он өсиет]]
|-
|• Джек Кардифф ||[[Соғыс және бейбітшілік (фильм, 1956)|Соғыс және бейбітшілік]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1958)|30-шы (1958)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джек Хилдьярд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Квай өзенінен өткен көпір]]
|-
|• [[Милтон Р. Краснер]] ||[[Ұмытылмас қатынас]]
|-
|• Рэй Джун ||[[Шырайлы бет]]
|-
|• [[Уильям Меллор]] ||[[Пэйтон Плейс]]
|-
|• Эллсворт Фредерикс ||[[Сайонара (фильм)|Сайонара]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1959)|31-ші (1959)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Сэм Ливитт ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мойынсұнбағандар]]
|-
|• [[Дэниел Фапп]] ||[[Шегіршін көлеңкесіндегі махаббат]]
|-
|• Лайонел Линдон ||[[Өмір сүргім келеді!]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Бөлек үстелдер]]
|-
|• Джозеф МакДональд ||[[Жас арыстандар]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Руттенберг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жижи]]
|-
|• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Мэйм тәте]]
|-
|• Уильям Дэниелс ||[[Қызған шатырдағы мысық]]
|-
|• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Шал және теңіз (фильм, 1958)|Шал және теңіз]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||[[Тынық мұхиттың оңтүстігі]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1960)|32-ші (1960)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Меллор]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Анна Франк күнделігі]]
|-
|• Сэм Ливитт ||[[Адам өлтіру анатомиясы]]
|-
|• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Мансап (фильм)|Мансап]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Джазда тек қана қыздар]]
|-
|• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Жас филадельфиялықтар]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Сёртис]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]
|-
|• Ли Гармс ||[[Асқан балықшы]]
|-
|• [[Дэниел Фапп]] ||[[Бес пенни (фильм)|Бес пенни]]
|-
|• Франц Планер ||[[Монах әйелдің хикаясы]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||[[Порги мен Бесс]]
|-
|}
=== 1961—1970 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1961)|33-ші (1961)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Фредди Фрэнсис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Sons and Lovers]]
|-
|• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Өмірдің шын тұстары]]
|-
|• [[Эрнест Ласло]] ||[[Дауылды орарсың]]
|-
|• Джон Л. Расселл ||[[Психо]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Расселл Метти ||style="background:#EEDD82"|'''[[Спартак (фильм, 1960)|Спартак]]
|-
|• Уильям Х. Клозир ||[[Форт Аламо (фильм, 1960)|Форт Аламо]]
|-
|• [[Джозеф Руттенберг]], Чарльз Хартен ||[[Баттерфилд, 8]]
|-
|• Сэм Ливитт ||[[Exodus]]
|-
|• Джозеф МакДональд ||[[Пепе (фильм)|Пепе]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1962)|34-ші (1962)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Эжен Шюффтан ||style="background:#EEDD82"|'''[[Алаяқ (фильм)|Алаяқ]]
|-
|• Эдвард Колман ||[[Есалаң профессор (фильм)|Есалаң профессор]]
|-
|• Франц Планер ||[[Балалар сағаты (фильм)|Балалар сағаты]]
|-
|• [[Эрнест Ласло]] ||[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]]
|-
|• [[Дэниел Фапп]] ||[[Бір, екі, үш]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэниел Фапп]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]
|-
|• Джек Кардифф ||[[Фанни (фильм, 1961)|Фанни]]
|-
|• Расселл Метти ||[[Гүлдер барабанының әні]]
|-
|• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Бірдің құдіреті]]
|-
|• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Біркөзді валеттер]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1963)|35-ші (1963)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Жан Бургуэн, Вальтер Воттиц ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ең ұзақ күн (фильм)|Ең ұзақ күн]]
|-
|• [[Бёрнетт Гаффи]] ||[[Алькатрастың құсшысы]]
|-
|• Расселл Хэрлан ||[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]
|-
|• Тед Д. МакКорд ||[[Алтыбақандағы екеу]]
|-
|• Эрнест Хэллер ||[[Бэби Джейнге не болды?]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Фредди Янг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]
|-
|• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Сыған әйел]]
|-
|• Расселл Хэрлан ||[[Хатари!]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]] ||[[«Баунтидегі» бүлікшілік]]
|-
|• Пол Си Вогел ||[[Гримм ағайындылардың ғажайып әлемі]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1964)|36-шы (1964)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Вонг Хоу]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Хад]]
|-
|• [[Джордж Фолси]] ||[[Балкон (фильм, 1963)|Балкон]]
|-
|• Люсьен Баллард ||[[Күзетуші (фильм, 1963)|Күзетуші]]
|-
|• Эрнест Хэллер ||[[Дала лалагүлдері]]
|-
|• [[Милтон Р. Краснер]] ||Love with the Proper Stranger
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Леон Шамрой]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||[[Кардинал (фильм)|Кардинал]]
|-
|• Уильям Дэниелс, [[Милтон Р. Краснер]], [[Чарльз Лэнг]], [[Джозеф Лашелл]] ||[[Батыс қалай жауланған еді]]
|-
|• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Нәзік Ирма]]
|-
|• [[Эрнест Ласло]] ||[[Бұл ессіз, ессіз, ессіз, ессіз дүние]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1965)|37-ші (1965)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Уолтер Лассали ||style="background:#EEDD82"|'''[[Грек Зорба]]
|-
|• Филип Х. Лэтроп ||[[Эмилидің америкаландырылуы]]
|-
|• [[Милтон Р. Краснер]] ||[[Тағдыр-аңшы]]
|-
|• Джозеф Ф. Байрок ||[[Қоя ғой, Шарлотта, жаным]]
|-
|• Габриэль Фигероа ||[[Игуананың түні]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Менің сұлу леди]]
|-
|• [[Джеффри Ансуорт]] ||[[Беккет]]
|-
|• Уильям Х. Клотье ||[[Шайенндердің күзі]]
|-
|• Эдвард Колман ||[[Мэри Поппинс (фильм)|Мэри Поппинс]]
|-
|• [[Дэниел Фапп]] ||[[Суға батпас Молли Браун]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1966)|38-ші (1966)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Эрнест Ласло]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ақымақтар кемесі]]
|-
|• Лойал Григгс ||[[Харм әдісімен]]
|-
|• [[Бёрнетт Гаффи]] ||[[Егеуқұйрық патша]]
|-
|• [[Конрад Холл]] ||[[Моритури]]
|-
|• Роберт Бёркс ||[[Бір тұтам көк]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Фредди Янг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дәрігер Живаго (фильм, 1965)|Дәрігер Живаго]]
|-
|• [[Леон Шамрой]] ||[[Агония және экстаз]]
|-
|• Расселл Хэрлан ||[[Үлкен автожарыс (фильм)|Үлкен автожарыс]]
|-
|• [[Уильям Меллор]] <small>(өлгеннен кейін)</small>, Лойал Григгс ||[[Айтылған хикаялардың ішіндегі ең кереметі]]
|-
|• Тед Д. МакКорд ||[[Саз үні (фильм)|Саз үні]]
|-
| rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1967)|39-шы (1967)]]
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хаскелл Уэкслер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]
|-
|• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Жорамал печеньесі]]
|-
|• Кеннет Хиггинс ||[[Қыз Джорджи]]
|-
|• Марсель Гриньон ||[[Париж жанып жатыр ма?]]
|-
|• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Екіншілер]]
|-
|colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span>
|-
|style="background:#EEDD82"|• '''Тед Мур ||style="background:#EEDD82"|'''[[Барлық заманның адамы]]
|-
|• [[Эрнест Ласло]] ||[[Фантастикалық саяхат]]
|-
|• Расселл Хэрлан ||[[Гавайи (фильм)|Гавайи]]
|-
|• [[Конрад Холл]] ||[[Профессионалдар]]
|-
|• Джозеф МакДональд ||[[Құмды малтатас]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1968)|40-шы (1968)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Бёрнетт Гаффи]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]]
|-
|• Ричард Клайн ||[[Камелот (фильм)|Камелот]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]] ||[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]] ||[[Түлек (фильм)|Түлек]]
|-
|• [[Конрад Холл]] ||[[Суық қанмен өлтіру]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1969)|41-ші (1969)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Паскуалино Де Сантис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ромео мен Джульетта (фильм, 1968)|Ромео мен Джульетта]]
|-
|• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Күлкілі қыз]]
|-
|• [[Дэниел Фапп]] ||[[«Зебра» поляр станциясы]]
|-
|• Освальд Моррис ||[[Оливер!]]
|-
|• [[Эрнест Ласло]] ||[[Жұлдыз!]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1970)|42-ші (1970)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Конрад Холл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бутч Кэссиди және Санденс Кид]]
|-
|• Артур Иббетсон ||[[Аннаның мың түні]]
|-
|• Чарльз Лэнг ||[[Боб пен Кэрол, Тед бен Элис]]
|-
|• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] <small>(өлгеннен кейін)</small> ||[[Хелло, Долли!]]
|-
|• [[Дэниел Фапп]] ||[[Marooned]]
|-
|}
=== 1971—1980 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1971)|43-ші (1971)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Фредди Янг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Райанның қызы]]
|-
|• [[Эрнест Ласло]] ||[[Аэропорт (фильм)|Аэропорт]]
|-
|• Фред Дж. Конекэмп ||[[Паттон (фильм)|Паттон]]
|-
|• Чарльз Ф. Вилер, Осаму Фуруя, {{s|Синсаку Химеда, Масамичи Сато}} ||[[Тора! Тора! Тора!]]
|-
|• Билли Уильямс ||[[Ғашық болған әйелдер]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1972)|44-ші (1972)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Освальд Моррис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шатырдағы скрипкашы (фильм)|Шатырдағы скрипкашы]]
|-
|• [[Оуэн Ройзман]] ||[[Француз байланысшысы]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]] ||[[Соңғы киносеанс]]
|-
|• [[Фредди Янг]] ||[[Николай және Александра]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]] ||[[42-нің жазы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1973)|45-ші (1973)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеффри Ансуорт]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кабаре (фильм)|Кабаре]]
|-
|• Чарльз Лэнг ||[[Еркін көбелектер]]
|-
|• Харольд Э. Стайн ||[[«Посейдон» хикаясы]]
|-
|• Гарри Стрэдлинг-кіші ||[[1776 (фильм)|1776]]
|-
|• Дуглас Слокомб ||[[Тәтеммен бірге саяхат]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1974)|46-шы (1974)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Свен Нюквист]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сыбырлар мен айқайлар]]
|-
|• [[Оуэн Ройзман]] ||[[Экзорцист (фильм)|Экзорцист]]
|-
|• Джек Коуффер ||[[Джонатан Ливингстон есімді шағала (фильм)|Джонатан Ливингстон есімді шағала]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]] ||[[Афера]]
|-
|• Гарри Стрэдлинг-кіші ||[[Осындай болып ек]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1975)|47-ші (1975)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Фред Джей Конекэмп, Джозеф Ф. Байрок ||style="background:#EEDD82"|'''[[Көкке ұмтылған тозақ]]
|-
|• Джон А. Алонсо ||[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]]
|-
|• Филип Х. Лэтроп ||[[Жер сілкінісі (фильм, 1974)|Жер сілкінісі]]
|-
|• Брюс Сёртис ||[[Ленни (фильм)|Ленни]]
|-
|• [[Джеффри Ансуорт]] ||[[«Шығыс экспрессіндегі» қаза]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1976)|48-ші (1976)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джон Олкотт ||style="background:#EEDD82"|'''[[Барри Линдон]]
|-
|• [[Конрад Холл]] ||[[Шегіртке күні (фильм)|Шегіртке күні]]
|-
|• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Күлкілі леди]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]] ||[[Гинденбург (фильм)|Гинденбург]]
|-
|• [[Хаскелл Уэкслер]], Билл Батлер ||[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1977)|49-шы (1977)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хаскелл Уэкслер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Даңққа апарар жол үстінде]]
|-
|• Ричард Клайн ||[[Кинг-Конг (фильм, 1976)|Кинг-Конг]]
|-
|• [[Эрнест Ласло]] ||[[Логанның қашуы]]
|-
|• [[Оуэн Ройзман]] ||[[Тележелі (фильм)|Тележелі]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]] ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 1976)|Жұлдыз туыпты]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1978)|50-ші (1978)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Вилмош Жигмонд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Үшінші деңгейдегі жақын байланысулар]]
|-
|• Фред Джей Конекэмп ||[[Мұхиттағы аралдар]]
|-
|• Дуглас Слокомб ||[[Джулия (фильм, 1977)|Джулия]]
|-
|• [[Уильям Фрейкер]] ||[[Мистер Гудбарды іздеу]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]] ||[[Бұрылу пункті]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1979)|51-ші (1979)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Нестор Альмендрос]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ору мезгілі]]
|-
|• Вилмош Жигмонд ||[[Киіктерді қуған аңшы]]
|-
|• [[Уильям Фрейкер]] ||[[Жұмақ күте тұрады (фильм, 1978)|Жұмақ күте тұрады]]
|-
|• [[Роберт Сёртис]] ||[[Осы уақытта, келесі жылы]]
|-
|• Освальд Моррис ||[[Уиз]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1980)|52-ші (1980)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Витторио Стораро]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Апокалипсис бүгін]]
|-
|• Джузеппе Ротунно ||[[All That Jazz]]
|-
|• Фрэнк В. Филлипс ||[[Қара құрдым (фильм, 1979)|Қара құрдым]]
|-
|• [[Нестор Альмендрос]] ||[[Крамер Крамерге қарсы]]
|-
|• [[Уильям Фрейкер]] ||[[Бір мың тоғыз жүз қырық бірінші (фильм)|Бір мың тоғыз жүз қырық бірінші]]
|-
|}
=== 1981—1990 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1981)|53-ші (1981)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Джеффри Ансуорт]]''' <small>(өлгеннен кейін)</small>, '''Гислен Клоке''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тэсс]]
|-
|• [[Нестор Альмендрос]] ||[[Көгілдір лагуна (фильм, 1980)|Көгілдір лагуна]]
|-
|• Ральф Д. Боде ||[[Шахтёрдің қызы]]
|-
|• Джеймс Крейб ||[[Формула (фильм)|Формула]]
|-
|• Майкл Чэпмен ||[[Долы бұқа]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1982)|54-ші (1982)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Витторио Стораро]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]]
|-
|• Алекс Томсон ||[[Экскалибур (фильм)|Экскалибур]]
|-
|• Билли Уильямс ||[[Алтын көлде]]
|-
|• Мирослав Ондржичек ||[[Рэгтайм (фильм)|Рэгтайм]]
|-
|• Дуглас Слокомб ||[[Индиана Джонс: Жоғалған ковчегті іздеу]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1983)|55-ші (1983)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Билли Уильямс, Ронни Тейлор ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ганди (фильм)|Ганди]]
|-
|• Йост Вакано ||[[Сүңгуір қайық (фильм)|Сүңгуір қайық]]
|-
|• Аллен Давио ||[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]]
|-
|• [[Нестор Альмендрос]] ||[[Софидің таңдауы]]
|-
|• [[Оуэн Ройзман]] ||[[Тутси (фильм)|Тутси]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1984)|56-шы (1984)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Свен Нюквист]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Фанни және Александр]]
|-
|• Дональд Питерман ||[[Жарқ еткен би]]
|-
|• [[Калеб Дешанель]] ||[[Дұрыс жігіттер]]
|-
|• [[Уильям Фрейкер]] ||[[Әскери ойындар (фильм)|Әскери ойындар]]
|-
|• Гордон Уиллис ||[[Зелиг]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1985)|57-ші (1985)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Крис Менгес]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өлім жазықтары]]
|-
|• Мирослав Ондржичек ||[[Амадей (фильм)|Амадей]]
|-
|• [[Калеб Дешанель]] ||[[Біртума (фильм)|Біртума]]
|-
|• Эрнест Дей ||[[Үндістанға сапар]]
|-
|• Вилмош Жигмонд ||[[Өзен (фильм, 1984)|Өзен]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1986)|58-ші (1986)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Дэвид Уоткин ||style="background:#EEDD82"|'''[[Африкадан]]
|-
|• Аллен Давио ||[[Жазықтардың күлгін гүлдері]]
|-
|• [[Уильям Фрейкер]] ||[[Мёрфи махаббаты]]
|-
|• Такао Сайто, Масахару Уэда, Асакадзу Накаи ||[[Ран (фильм)|Ран]]
|-
|• Джон Сил ||[[Куәгер (фильм, 1985)|Куәгер]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1987)|59-шы (1987)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Крис Менгес]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Миссия (фильм, 1986)|Миссия]]
|-
|• Джордан Кроненвет ||[[Пегги Сью күйеуге тиіпті]]
|-
|• [[Роберт Ричардсон]] ||[[Взвод (фильм)|Взвод]]
|-
|• Тони Пирс-Робертс ||[[Көрінісі бар бөлме]]
|-
|• Дональд Питерман ||[[Жұлдызды жол 4]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1988)|60-шы (1988)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Витторио Стораро]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Соңғы император]]
|-
|• Михаэль Балльхаус ||[[Broadcast News]]
|-
|• Аллен Давио ||[[Күн империясы]]
|-
|• [[Филипп Русло]] ||[[Үміт пен даңқ]]
|-
|• [[Хаскелл Уэкслер]] ||[[Мэтуон (фильм)|Мэтуон]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1989)|61-ші (1989)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Питер Бизиу ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өртке оранған Миссисипи]]
|-
|• Джон Сил ||[[Жаңбыр адамы]]
|-
|• [[Конрад Холл]] ||[[Мас таң сәрі]]
|-
|• [[Свен Нюквист]] ||[[Болмыстың төзгісіз жеңілдігі (фильм)|Болмыстың төзгісіз жеңілдігі]]
|-
|• Дин Канди ||[[Қоян Роджерге ор қазған кім]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1990)|62-ші (1990)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Фредди Фрэнсис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Даңқ (фильм, 1989)|Даңқ]]
|-
|• Микаэль Саломон ||[[Тұңғиық (фильм)|Тұңғиық]]
|-
|• [[Хаскелл Уэкслер]] ||[[Блэйз (фильм)|Блэйз]]
|-
|• [[Роберт Ричардсон]] ||[[Төртінші шілдеде туылған]]
|-
|• Михаэль Балльхаус ||[[Әйгілі Бейкер ағайындылар]]
|-
|}
=== 1991—2000 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1991)|63-ші (1991)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Дин Семлер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қасқырлармен бірге билеу]]
|-
|• Аллен Давио ||[[Авалон (фильм, 1990)|Авалон]]
|-
|• [[Витторио Стораро]] ||[[Дик Трейси (фильм)|Дик Трейси]]
|-
|• Гордон Уиллис ||[[Өкіл әке 3]]
|-
|• [[Филипп Русло]] ||[[Генри мен Джун]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1992)|64-ші (1992)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Роберт Ричардсон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[JFK]]
|-
|• Аллен Давио ||[[Багси]]
|-
|• Стивен Голдблатт ||[[Су көтерілуінің ханзадасы]]
|-
|• Адам Гринберг ||[[Терминатор 2: Ғарасат күні]]
|-
|• Эдриан Биддл ||[[Тельма мен Луиза]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1993)|65-ші (1993)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Филипп Русло]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өзен аққан жерде]]
|-
|• Стивен Г. Барум ||[[Хоффа (фильм)|Хоффа]]
|-
|• Тони Пирс-Робертс ||[[Говардс Энд]]
|-
|• Робер Фрэсс ||[[Көңілдес (фильм, 1992)|Көңілдес]]
|-
|• Джек Н. Грин ||[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1994)|66-шы (1994)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Януш Камински]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шиндлердің тізімі]]
|-
|• Гу Чанвэй ||[[Қош бол, күңім]]
|-
|• Майкл Чэпмен ||[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]
|-
|• Стюарт Драйбёрг ||[[Пианино (фильм)|Пианино]]
|-
|• [[Конрад Холл]] ||[[Бобби Фишерді іздеу]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1995)|67-ші (1995)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Джон Толл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Күз аңыздары]]
|-
|• Дон Бёрджесс ||[[Форрест Гамп]]
|-
|• Пётр Собоциньский ||[[Үш түс: Қызыл]]
|-
|• [[Роджер Дикинс]] ||[[Шоушенктен қашу]]
|-
|• [[Оуэн Ройзман]] ||[[Уайетт Эрп (фильм)|Уайетт Эрп]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1996)|68-ші (1996)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Джон Толл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ер жүрек]]
|-
|• Стивен Голдблатт ||[[Бэтмен әрқашан]]
|-
|• [[Эммануэль Любецки]] ||[[Кішкентай ханшайым (фильм, 1995)|Кішкентай ханшайым]]
|-
|• Майкл Коултер ||[[Ес пен сезімдер]]
|-
|• Люй Юэ ||[[Шанхай триадасы]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1997)|69-шы (1997)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Джон Сил ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ағылшын пациенті]]
|-
|• Дариус Хонджи ||[[Эвита (фильм)|Эвита]]
|-
|• [[Роджер Дикинс]] ||[[Фарго (фильм)|Фарго]]
|-
|• [[Калеб Дешанель]] ||[[Үйге қарай ұшыңдар]]
|-
|• [[Крис Менгес]] ||[[Майкл Коллинз (фильм)|Майкл Коллинз]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1998)|70-шы (1998)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Расселл Карпентер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]
|-
|• [[Януш Камински]] ||[[Амистад (фильм)|Амистад]]
|-
|• [[Роджер Дикинс]] ||[[Кундун]]
|-
|• Данте Спинотти ||[[Лос-Анджелес сырлары]]
|-
|• Эдуарду Серра ||[[Көгершінімнің қанаттары]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1999)|71-ші (1999)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Януш Камински]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]
|-
|• [[Конрад Холл]] ||[[Азаматтық іс (фильм)|Азаматтық іс]]
|-
|• Реми Адефарасин ||[[Елизавета (фильм)|Елизавета]]
|-
|• Ричард Грейтрекс ||[[Ғашық болған Шекспир]]
|-
|• [[Джон Толл]] ||[[Жіңішке қызыл сызық]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2000)|72-ші (2000)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Конрад Холл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Америкалық сұлулық]]
|-
|• Роджер Прэтт ||[[Қатынасудың соңы]]
|-
|• Данте Спинотти ||[[Инсайдер (фильм)|Инсайдер]]
|-
|• [[Эммануэль Любецки]] ||[[Ұйқылы ойпат (фильм)|Ұйқылы ойпат]]
|-
|• [[Роберт Ричардсон]] ||[[Қар басқан балқарағайлар]]
|-
|}
=== 2001—2010 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2001)|73-ші (2001)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Питер Пау ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жасырынып келе жатқан жолбарыс, тасада күтіп отырған айдаһар]]
|-
|• Джон Мэтисон ||[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]
|-
|• Лайош Кольтаи ||[[Малена (фильм)|Малена]]
|-
|• [[Роджер Дикинс]] ||[[Қайдасың, бауырым?]]
|-
|• [[Калеб Дешанель]] ||[[Патриот (фильм, 2000)|Патриот]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (киножүлде, 2002)|74-ші (2002)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Эндрю Лесни ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]
|-
|• [[Брюно Дельбоннель]] ||[[Амели]]
|-
|• Славомир Идзяк ||[[«Қара қаршығаның» құлауы]]
|-
|• [[Роджер Дикинс]] ||[[Болмаған адам]]
|-
|• Доналд Макальпин ||[[Мулен Руж!]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2003)|75-ші (2003)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Конрад Холл]]''' <small>(өлгеннен кейін) ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қарғыс соққан жол]]
|-
|• Дион Биби ||[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]]
|-
|• Эдвард Лэкмен ||[[Жұмақтан алыс жақта]]
|-
|• Михаэль Балльхаус ||[[Нью-Йорк бандылары]]
|-
|• Павел Эдельман ||[[Пианист (фильм)|Пианист]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2004)|76-шы (2004)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Рассел Бойд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Теңіздер қожайыны: Жердің қырында]]
|-
|• Сесар Чарлоне ||[[Құдай қаласы]]
|-
|• Джон Сил ||[[Суық тау]]
|-
|• Эдуарду Серра ||[[Інжу сырға таққан қыз]]
|-
|• Джон Шварцман ||[[Фаворит (фильм, 2003)|Фаворит]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2005)|77-ші (2005)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Роберт Ричардсон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Авиатор (фильм)|Авиатор]]
|-
|• Чжао Сяодин ||[[Ұшатын қанжарлар үйі]]
|-
|• [[Калеб Дешанель]] ||[[Христостың азабы]]
|-
|• Джон Мэтисон ||[[Опера елесі (фильм, 2004)|Опера елесі]]
|-
|• [[Брюно Дельбоннель]] ||[[Ұзақ атастыру]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2006)|78-ші (2006)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Дион Биби ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гейшаның естеліктері]]
|-
|• [[Уолли Пфистер]] ||[[Бэтмен: Бастау]]
|-
|• Родриго Прието ||[[Күдіс тау]]
|-
|• Роберт Элсвит ||[[Қайырлы кеш пен сәттілік]]
|-
|• [[Эммануэль Любецки]] ||[[Жаңа Дүние (фильм)|Жаңа Дүние]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2007)|79-шы (2007)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Гильермо Наварро ||style="background:#EEDD82"|'''[[Фавн лабиринті]]
|-
|• Вилмош Жигмонд ||[[Қара нарғызгүл]]
|-
|• [[Эммануэль Любецки]] ||[[Адамзат балалары]]
|-
|• Дик Поуп ||[[Иллюзионист (фильм)|Иллюзионист]]
|-
|• [[Уолли Пфистер]] ||[[Бедел (фильм)|Бедел]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2008)|80-ші (2008)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Роберт Элсвит ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мұнай (фильм)|Мұнай]]
|-
|• [[Роджер Дикинс]] ||[[Қорқақ Роберт Фордтың Джесси Джеймсті өлтіргені туралы]]
|-
|• Шеймас Макгарви ||[[Өтелу (фильм)|Өтелу]]
|-
|• [[Януш Камински]] ||[[Скафандр және көбелек]]
|-
|• [[Роджер Дикинс]] ||[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2009)|81-ші (2009)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Энтони Дод Мэнтл ||style="background:#EEDD82"|'''[[Лашықтан шыққан миллионер]]
|-
|• Том Стерн ||[[Алмастыру (фильм, 2008)|Алмастыру]]
|-
|• Клаудио Миранда ||[[Бенджамин Баттонның сырлы хикаясы]]
|-
|• [[Уолли Пфистер]] ||[[Қара сері]]
|-
|• [[Крис Менгес]] және [[Роджер Дикинс]] ||[[Дауыстап оқушы]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2010)|82-ші (2010)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Мауро Фиоре ||style="background:#EEDD82"|'''[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]
|-
|• [[Брюно Дельбоннель]] ||[[Хәрри Поттер мен Шалақан ханзада (фильм)|Хәрри Поттер мен Шалақан ханзада]]
|-
|• Барри Экройд ||[[Дауыл билеушісі]]
|-
|• [[Роберт Ричардсон]] ||[[Атақсыз шаталар]]
|-
|• Кристиан Бергер ||[[Ақ лента (фильм)|Ақ лента]]
|}
=== 2011—2020 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2011)|83-ші (2011)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Уолли Пфистер]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]]
|-
|• Мэтью Либатик ||[[Қара аққу (фильм, 2010)|Қара аққу]]
|-
|• Дэнни Коэн ||[[Патша сөйлейді!]]
|-
|• Джефф Кроненвет ||[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]]
|-
|• [[Роджер Дикинс]] ||[[Шынайы қаттылық]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2012)|84-ші (2012)]]
| style="background:#EEDD82;" |• '''[[Роберт Ричардсон]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Уақыт сақшысы]]
|-
|• Гийом Шиффман ||[[Артист (фильм)|Артист]]
|-
|• Джефф Кроненвет ||[[Айдаһардың татуировкасы бар қыз (фильм)|Айдаһардың татуировкасы бар қыз]]
|-
|• [[Эммануэль Любецки]] ||[[Өмір ағашы (фильм)|Өмір ағашы]]
|-
|• [[Януш Камински]] ||[[Соғыс жылқысы]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2013)|85-ші (2013)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Клаудио Миранда ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Пи өмірі]]
|-
| • Шеймас Макгарви ||[[Анна Каренина (фильм, 2012)|Анна Каренина]]
|-
| • [[Роберт Ричардсон]] ||[[Азат етілген Джанго]]
|-
| • [[Януш Камински]] ||[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]
|-
| • [[Роджер Дикинс]] ||[[007: Скайфолл]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2014)|86-шы (2014)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Эммануэль Любецки]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]
|-
|• Филипп Ле Сурд ||[[Грандмастер]]
|-
|• [[Брюно Дельбоннель]] ||[[Льюин Дэвистің ішінде]]
|-
|• Фидон Папамайкл ||[[Небраска (фильм)|Небраска]]
|-
|• [[Роджер Дикинс]] ||[[Тұтқын қыздар]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2015)|87-ші (2015)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Эммануэль Любецки]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Бёрдмэн]]
|-
|• Роберт Д. Йоумен ||[[Гранд Будапешт қонақ үйі]]
|-
|• Лукаш Жал және Рышард Ленчевский ||[[Ида (фильм)|Ида]]
|-
|• Дик Поуп ||[[Уильям Тёрнер (фильм)|Уильям Тёрнер]]
|-
|• [[Роджер Дикинс]] ||[[Сынбаған]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2016)|88-ші (2016)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Эммануэль Любецки]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Аман қалған (фильм)|Аман қалған]]
|-
|• Эдвард Лэкмен ||[[Кэрол (фильм)|Кэрол]]
|-
|• [[Роберт Ричардсон]] ||[[Жексұрын сегіздік]]
|-
|• Джон Сил ||[[Ессіз Макс: Долылық жолы]]
|-
|• [[Роджер Дикинс]] ||[[Sicario]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2017)|89-шы (2017)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Линус Сандгрен ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Ла-Ла Ленд]]
|-
|• Брэдфорд Янг ||[[Жетті]]
|-
|• Грег Фрейзер ||[[Арыстан (фильм, 2016)|Арыстан]]
|-
|• Джеймс Лэкстон ||[[Айдың жарығы (фильм, 2016)|Айдың жарығы]]
|-
|• Родриго Прието ||[[Үндемегендік]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2018)|90-шы (2018)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Роджер Дикинс]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Ұстараның жүзімен жүгіруші 2049]]
|-
|• [[Хойте Ван Хойтема]] ||[[Дюнкерк (фильм)|Дюнкерк]]
|-
|• [[Брюно Дельбоннель]] ||[[Қараңғы кезеңдер]]
|-
|• Рэйчел Моррисон ||[[Ферма «Мадбаунд»]]
|-
|• Дан Лаустсен ||[[Су кейпі]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2019)|91-ші (2019)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Альфонсо Куарон ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Рома (фильм)|Рома]]
|-
|• Лукаш Жал ||[[Қырғи қабақ соғысы (фильм)|Қырғи қабақ соғысы]]
|-
|• Робби Райан ||[[Фаворитка (фильм)|Фаворитка]]
|-
|• [[Калеб Дешанель]] ||[[Авторы жоқ жұмыс]]
|-
|• Мэттью Либатик ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 2018)|Жұлдыз туыпты]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2020)|92-ші (2020)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''[[Роджер Дикинс]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[1917 (фильм)|1917]]
|-
|• Родриго Прието ||[[Ирландиялық (фильм, 2019)|Ирландиялық]]
|-
|• Лоуренс Шер ||[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]
|-
|• Джарин Блашке ||[[Шамшырақ (фильм, 2019)|Шамшырақ]]
|-
|• [[Роберт Ричардсон]] ||[[Голливудта болған оқиға]]
|}
=== 2021—2030 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2021)|93-ші (2021)]]
| style="background:#EEDD82;"|• '''Эрик Мессершмидт ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Манк (фильм)|Манк]]
|-
|• Шон Боббитт ||[[Иуда және қара мессия]]
|-
|• Джошуа Джеймс Ричардс ||[[Көшпенділер жері]]
|-
|• Дариуш Вольски ||[[Әлемнің жаңалықтары]]
|-
|• Фидон Папамайкл ||[[Чикаголық жетіні соттау]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2022)|94-ші (2022)]]
| style="background:#EEDD82;"| • '''Грег Фрейзер ||style="background:#EEDD82;"| '''[[Дөң (фильм, 2021)|Дөң]]
|-
| • Ари Вегнер ||[[Төбет билігі]]
|-
| • [[Брюно Дельбоннель]] ||[[Макбет (фильм, 2021)|Макбет]]
|-
| • [[Януш Каминский]] ||[[Вестсайд хикаясы (фильм, 2021)|Вестсайд хикаясы]]
|-
| • Дан Лаустсен ||[[Сұмдықтарға толы саяжол]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2023)|95-ші (2023)]]
| style="background:#EEDD82;"| • ''' [[Джеймс Френд]] ||style="background:#EEDD82;"| '''[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 2022)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]
|-
|• Дариус Хонджи ||[[Бардо (фильм)|Бардо]]
|-
|• Мэнди Уокер ||[[Элвис (фильм, 2022)|Элвис]]
|-
|• [[Роджер Дикинс]] ||[[Жарық империясы]]
|-
|• Флориан Хоффмайстер ||[[Тар (фильм)|Тар]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2024)|96-шы (2024)]]
| style="background:#EEDD82;"| • ''' [[Хойте Ван Хойтема]] ||style="background:#EEDD82;"| '''[[Оппенхеймер (фильм)|Оппенхеймер]]
|-
|• Родриго Прието ||[[Гүлді айын өлтіргендер]]
|-
|• Мэттью Либатик ||[[Маэстро (фильм)|Маэстро]]
|-
|• Эдвард Лэкмен ||[[Граф (фильм, 2023)|Граф]]
|-
|• Робби Райан ||[[Байғұс жандар]]
|-
| rowspan="5" align="center"|'''[[Оскар (2025)|97-ші (2025)]]'''
|style="background:#EEDD82"|• '''Лоль Кроули''' || style="background:#EEDD82"| '''[[Бруталист]]'''
|-
|• Грейг Фрейзер || [[Дөң: Екінші бөлім]]
|-
|• Поль Гийом || [[Эмилия Перес]]
|-
|• Эдвард Лэкмен || [[Мария (фильм, 2024)|Мария]]
|-
|• Джарин Блашке || [[Носферату (фильм, 2024)|Носферату]]
|-
| rowspan="5" align="center"|'''[[Оскар (2026)|98-ші (2026)]]'''
|style="background:#EEDD82"|• '''Отем Дюральд Аркапоу''' || style="background:#EEDD82"| '''[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]'''
|-
|• Дан Лаустсен || [[Франкенштейн (фильм, 2025)|Франкенштейн]]
|-
|• Дариус Хонджи || [[Марти Суприм]]
|-
|• Майкл Бауман || [[Шайқас артынан шайқас]]
|-
|• Адольфо Велозо || [[Пойыз түстері]]
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.oscars.org/ Кинематографиялық өнер және ғылым академиясының ресми сайты] (ағыл.)
* [https://www.oscars.org/oscars/awards-databases Оскар марапатының ресми дерекқоры], барлық номинанттар мен жеңімпаздар тізімі (ағыл.)
{{Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Оскар сыйлығы]]
pgvqjz9otcdrr101db142n7w89s6kgq
Ulster Hall
0
661626
3591664
3580413
2026-04-25T12:12:40Z
Сқақ Зере
179730
3591664
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Ulster Hall''' - [[Белфаст]] орталығында, [[Бедфорд]]-стритте орналасқан концерт залы, қазір архитектура ескерткіші болып табылады. Ғимаратта [[эстрада]] әншілерінің концерттері, классикалық музыка ансамбльдерінің қойылымдары, қолөнер жәрмеңкелері мен саяси партиялардың конференциялары өтеді.
== Тарихы ==
Ғимарат [[1859 жыл|1859 жылы]] архитектор [[Дж.Барре]] (Альберт мемориалды сағатын құруға жауапты) жобасымен «Ulster Hall Company» компаниясының тапсырысымен салынған. Салтанатты ашылу [[1862 жыл|1862 жылы]] өтті, залдың бастапқы функциясы - кеңейіп жатқан қаланың қажеттіліктері үшін көп мақсатты кеңістікті қамтамасыз ету болды.
Концерт залы 1902 жылы Белфаст қалалық кеңесімен (ол кезде Белфаст корпорациясы деп аталатын) 13 500 фунт стерлингке сатып алынған және сол кезден бастап мемлекеттік мекеме ретінде қолданылып келеді. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде ол Солтүстік Ирландияда орналасқан американдық сарбаздардың көңіл көтеруіне арналған би залына айналды.
== Mulholland Grand Organ ==
Ольстер Холлде көне жұмыс істейтін классикалық ағылшын органы сақталады. Мюлхолландтың үлкен органы Белфасттың бұрынғы мэрінің [[Эндрю Мюлхолланд]] есімімен аталады. Ол 1860-шы жылдары залға аспапты сатып алу үшін 3000 фунт стерлинг берген. Аспап William Hill & Son компаниясының тапсырысымен жасалған және залдың ресми ашылудан кейін қалаға сыйға тартылған. 1970- ші жылдардың соңында орган William Hill & Son-дің өзіндік дизайнымен толығымен қалпына келтірілді. Мюлхолландтің шөбересі, Данлитттің 4-ші бароны Генри Малхолланд оның қалпына келтірілуін қадағалады.
== Джозеф Уильям Кэридің суреттері ==
1902 жылы Белфаст қалалық кеңесі жергілікті суретші Джозеф Уильям Кэри Ольстер Холлға орнату үшін кенепке Белфаст тарихынан он үш көріністі салуды тапсырды. Көріністер қаланы және оның айналасын тарихи және мифологиялық әсерлермен бейнелейді.
Кейіннен картиналар екі рет қалпына келтірілді: 1989 және 2009 жылдары сәйкесінше Kiffy Stainer-Hutchins & Co және King’s Lynn компанияларымен.
== Маңызды өнер көрсетілімдері ==
Мюзик-холл тарихы әртүрлі мәдени жобаларды, оның ішінде [[Чарльз Диккенс]]тің шығармаларын оқуды, актерлік труппалардың, эстрада музыканттарының, опера әншілерінің, сондай-ақ рок әртістердің қойылымдарын қамтиды.
* 1964 жылдың шілдесінде осы залда [[The Rolling Stones]] тобы өнер көрсетті. Музыканттар концертті тоқтатқанға дейін тек 3 әнді орындай алды.
* Ольстер Холлда [[Led Zeppelin]] тобы өздерінің «Stairway to Heaven» әнін алғаш рет 1971 жылы 5 наурызда көпшілікке орындады.
* Рори Галлахер Ольстер Холлда бүкіл мансабы кезінде бірнеше рет өнер көрсетті.
* Австралияның [[AC / DC]] рок тобы 1979 жылы Ольстер-холлда өнер көрсетті
* Гитарист Гэри Мур 1984 жылы Ульстер Холлда өнер көрсетті, Фил Линотт арнайы қонақ ретінде болды, бұл іс-шара түсіріліп, музыканттың Emerald Aisles Live in Ireland концерт жазбасына енгізілді.
* Американдық [[Metallica]] тобы осы залда 1986 жылдың қыркүйегінде Anthrax тобымен бірге өнер көрсетті.
* Slayer тобы 1988 жылы қыркүйекте Ольстер Холлда өнер көрсетті. 1994 жылы топ Machine Head қолдауымен Divine Intervention атты еуропалық турнені бастады.
* [[Simple Minds]] 1989 жылы 26 қыркүйегінде Ольстер Холлда өздерінің Street Fighting Years туры аясында өнер көрсетті.
* Whole Lotta Led трибьют-тобы 2002 жылы 10 ақпанда Led Zeppelin IV 30 жылдық мерейтойлық туры аясында Led Zeppelin IV альбомын түгел орындады.
* 2012 жылы Machine Head тобы Ольстер Холлда жеке концерт берді. Олардың АҚШ-тан тыс жерлердегі алғашқы өнерлері Slayer тобының 1994 жылғы көрсетілімі болған дәл сол жерде болды.
* Muse 2015 жылы 15 наурызда Psycho UK Tour деп аталатын кішігірім қойылымдарында өнер көрсетті.
* 2016 жылы Westlife тобының жетекші вокалисті Шейн Файлан өзінің концерттік туры кезінде осы залда 2015 жылы шыққан «Right Here» атты жеке альбомын қолдау үшін өнер көрсетті.
* 2019 жылдың 14 қаңтарында Ольстер-Холлда американдық [[Mastodon]] металл тобының концерті өтті.
== Қосымша әдебиет ==
* Lord Henry Dunleath, Dr Donald Davison, «The Ulster Hall Organ», 1978, 1997
* Herbert Westerby, «The Complete Organ Recitalist», 1927
== Сілтеме ==
* [http://www.ulsterhall.co.uk Ресми сайт «Ulster Hall»]
* [https://web.archive.org/web/20070812071237/http://www.belfastcity.gov.uk/ulsterhall/index.asp?menuitem=history «About Ulster Hall» — Belfast City Council]
[[Санат: Әліпби бойынша ғимараттар]]
40wemkaetply5rcud9yi0jekj54a6mn
3591823
3591664
2026-04-25T19:10:22Z
Kasymov
10777
[[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды
2873034
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Ulster Hall''' - [[Белфаст]] орталығында, [[Бедфорд]]-стритте орналасқан концерт залы, қазір архитектура ескерткіші болып табылады. Ғимаратта [[эстрада]] әншілерінің концерттері, классикалық музыка ансамбльдерінің қойылымдары, қолөнер жәрмеңкелері мен саяси партиялардың конференциялары өтеді.
== Тарихы ==
Ғимарат 1859 жылы архитектор [[Дж.Барре]] (Альберт мемориалды сағатын құруға жауапты) жобасымен «Ulster Hall Company» компаниясының тапсырысымен салынған. Салтанатты ашылу 1862 жылы өтті, залдың бастапқы функциясы - кеңейіп жатқан қаланың қажеттіліктері үшін көп мақсатты кеңістікті қамтамасыз ету болды.
Концерт залы 1902 жылы Белфаст қалалық кеңесімен (ол кезде Белфаст корпорациясы деп аталатын) 13 500 фунт стерлингке сатып алынған және сол кезден бастап мемлекеттік мекеме ретінде қолданылып келеді. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде ол Солтүстік Ирландияда орналасқан американдық сарбаздардың көңіл көтеруіне арналған би залына айналды.
== Mulholland Grand Organ ==
Ольстер Холлде көне жұмыс істейтін классикалық ағылшын органы сақталады. Мюлхолландтың үлкен органы Белфасттың бұрынғы мэрінің [[Эндрю Мюлхолланд]] есімімен аталады. Ол 1860-шы жылдары залға аспапты сатып алу үшін 3000 фунт стерлинг берген. Аспап William Hill & Son компаниясының тапсырысымен жасалған және залдың ресми ашылудан кейін қалаға сыйға тартылған. 1970- ші жылдардың соңында орган William Hill & Son-дің өзіндік дизайнымен толығымен қалпына келтірілді. Мюлхолландтің шөбересі, Данлитттің 4-ші бароны Генри Малхолланд оның қалпына келтірілуін қадағалады.
== Джозеф Уильям Кэридің суреттері ==
1902 жылы Белфаст қалалық кеңесі жергілікті суретші Джозеф Уильям Кэри Ольстер Холлға орнату үшін кенепке Белфаст тарихынан он үш көріністі салуды тапсырды. Көріністер қаланы және оның айналасын тарихи және мифологиялық әсерлермен бейнелейді.
Кейіннен картиналар екі рет қалпына келтірілді: 1989 және 2009 жылдары сәйкесінше Kiffy Stainer-Hutchins & Co және King’s Lynn компанияларымен.
== Маңызды өнер көрсетілімдері ==
Мюзик-холл тарихы әртүрлі мәдени жобаларды, оның ішінде [[Чарльз Диккенс]]тің шығармаларын оқуды, актерлік труппалардың, эстрада музыканттарының, опера әншілерінің, сондай-ақ рок әртістердің қойылымдарын қамтиды.
* 1964 жылдың шілдесінде осы залда [[The Rolling Stones]] тобы өнер көрсетті. Музыканттар концертті тоқтатқанға дейін тек 3 әнді орындай алды.
* Ольстер Холлда [[Led Zeppelin]] тобы өздерінің «Stairway to Heaven» әнін алғаш рет 1971 жылы 5 наурызда көпшілікке орындады.
* Рори Галлахер Ольстер Холлда бүкіл мансабы кезінде бірнеше рет өнер көрсетті.
* Австралияның [[AC / DC]] рок тобы 1979 жылы Ольстер-холлда өнер көрсетті
* Гитарист Гэри Мур 1984 жылы Ульстер Холлда өнер көрсетті, Фил Линотт арнайы қонақ ретінде болды, бұл іс-шара түсіріліп, музыканттың Emerald Aisles Live in Ireland концерт жазбасына енгізілді.
* Американдық [[Metallica]] тобы осы залда 1986 жылдың қыркүйегінде Anthrax тобымен бірге өнер көрсетті.
* Slayer тобы 1988 жылы қыркүйекте Ольстер Холлда өнер көрсетті. 1994 жылы топ Machine Head қолдауымен Divine Intervention атты еуропалық турнені бастады.
* [[Simple Minds]] 1989 жылы 26 қыркүйегінде Ольстер Холлда өздерінің Street Fighting Years туры аясында өнер көрсетті.
* Whole Lotta Led трибьют-тобы 2002 жылы 10 ақпанда Led Zeppelin IV 30 жылдық мерейтойлық туры аясында Led Zeppelin IV альбомын түгел орындады.
* 2012 жылы Machine Head тобы Ольстер Холлда жеке концерт берді. Олардың АҚШ-тан тыс жерлердегі алғашқы өнерлері Slayer тобының 1994 жылғы көрсетілімі болған дәл сол жерде болды.
* Muse 2015 жылы 15 наурызда Psycho UK Tour деп аталатын кішігірім қойылымдарында өнер көрсетті.
* 2016 жылы Westlife тобының жетекші вокалисті Шейн Файлан өзінің концерттік туры кезінде осы залда 2015 жылы шыққан «Right Here» атты жеке альбомын қолдау үшін өнер көрсетті.
* 2019 жылдың 14 қаңтарында Ольстер-Холлда американдық [[Mastodon]] металл тобының концерті өтті.
== Қосымша әдебиет ==
* Lord Henry Dunleath, Dr Donald Davison, «The Ulster Hall Organ», 1978, 1997
* Herbert Westerby, «The Complete Organ Recitalist», 1927
== Сілтеме ==
* [http://www.ulsterhall.co.uk Ресми сайт «Ulster Hall»]
* [https://web.archive.org/web/20070812071237/http://www.belfastcity.gov.uk/ulsterhall/index.asp?menuitem=history «About Ulster Hall» — Belfast City Council]
[[Санат: Әліпби бойынша ғимараттар]]
kmvd2u73kr2vn34usw61gzuhuh8jsoj
Үздік монтаж үшін Оскар сыйлығы
0
663095
3591780
3587434
2026-04-25T15:57:32Z
TalgatSnow
143530
3591780
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Үздік монтаж үшін Оскар сыйлығы
| суреті =
| сурет атауы =
| фон түсі =
| шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Film Editing}}
| мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
| түрі =
| үшін марапатталады =
| жағдайы =
| негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]
| негізделді = 1935
| алғашқы иегері = Конрад А. Нервиг
| соңғы иегері =Энди Юргенсен («[[Шайқас артынан шайқас]]»)
| барынша ұсынылған =
| жоғары марапаты =
| төменгі марапаты =
| сайты = {{URL|oscars.org www.oscars.org}}
| Commons = Winners of Academy Award for Best Film Editing
}}
'''Үздік монтаж үшін [[Оскар сыйлығы|Оскар]] сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Film Editing}}) — Америкалық [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның [[1935 жыл]]дан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Бұл номинация [[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|үздік фильм]] номинациясымен тығыз байланысты – 1981 жылдан бастап бас сыйлыққа ұсынылған барлық фильмдер де осы сыйлыққа ұсынылып, 2/3-ден астамы оны жеңіп алды.<ref>{{cite news |last=Harris |first=Mark |url=https://www.nytimes.com/2008/01/06/movies/awardsseason/06harr.html |title=Which Editing is a Cut Above? |work=The New York Times |date=2008-01-06 |accessdate=2017-09-30 |archivedate=2017-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170911205330/http://www.nytimes.com/2008/01/06/movies/awardsseason/06harr.html }}</ref> Номинациялар мен марапаттаулар кезінде, әдетте, тек монтаждын бас редакторлар көрсетіледі, қалған барлық редакторлар аталмайды.<ref>{{cite web |url=http://old.oscars.org/79academyawards/rules/rule13.html |title=Rule Thirteen - Special Rules for the Film Editing Award |work=79th Academy Awards Rules for Distinguished Achievements in 2006 |archivedate=2010-07-18 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5rJRCScnc?url=http://old.oscars.org/79academyawards/rules/rule13.html |accessdate=2011-03-05 |deadlink=no }}</ref>
Номинация тарихында төрт адам үш «Оскардан» жеңіп алған еді: Ральф Доусон, Даниель Манделл, Майкл Кан, Тельма Скунмейкер.
== Лауреаттар және номинанттар тізімі ==
{{swatch-inline|#EEDD82|'''Лауреаттар''' осы түспен белгіленген.}}
=== 1935—1940 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1935)|7-ші (1935)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Конрад А. Нервиг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Эскимос (фильм)|Эскимос]]
|-
|• Энн Боченс ||[[Клеопатра (фильм, 1934)|Клеопатра]] ''(3-ші орын)
|-
|• Джин Милфорд ||[[Махабаттың бір түні]] ''(2-ші орын)
|-
| rowspan=6|<center>'''[[Оскар (1936)|8-ші (1936)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Ральф Доусон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жаз түніндегі түс (фильм, 1935)|Жаз түніндегі түс]]
|-
|• Роберт Дж. Керн ||[[Дэвид Копперфилд (фильм, 1935)|Дэвид Копперфилд]]
|-
|• Джордж Хайвли ||[[Ақпарат беруші (фильм, 1935)|Ақпарат беруші]] ''(3-ші орын)
|-
|• Барбара Маклин ||[[Жапа шеккендер (фильм, 1935)|Жапа шеккендер]]
|-
|• Эллсворт Хоагленд ||[[Бенгалдық уланның өмірі]]
|-
|• Маргарет Бут ||[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1935)|Баунтидегі бүлік]] ''(2-ші орын)
|-
| rowspan=6|<center>'''[[Оскар (1937)|9-шы (1937)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Ральф Доусон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Энтони Бақытсыз]]
|-
|• Эдвард Кёртисс ||[[Кел де ал]]
|-
|• Уильям С. Грэй ||[[Ұлы Зигфелд]]
|-
|• Барбара Маклин ||[[Лондондық Ллойдс]]
|-
|• Конрад А. Нервиг ||[[Екі қала туралы хикая (фильм, 1935)|Екі қала туралы хикая]]
|-
|• Отто Мейер ||[[Теодора есінен айырылуда]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1938)|10-шы (1938)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джин Хавлик, Джин Милфорд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жоғалған көкжиек]]
|-
|• Эл Кларк ||[[Масқара шындық]]
|-
|• Элмо Верон ||[[Батыл капитандар]]
|-
|• Бейзил Вронгелл ||[[Берекелі жер (фильм)|Берекелі жер]]
|-
|• Бернард У. Бёртон ||[[Жүз еркек пен бір келіншек]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (киножүлде, 1939)|11-ші (1939)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Ральф Доусон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Робин Гудтың басынан кешкендері]]
|-
|• Барбара Маклин ||[[Александрдың Рэгтайм Бэнд ұжымы]]
|-
|• Том Хелд ||[[Үлкен вальс]]
|-
|• Том Хелд ||[[Сынаушы ұшқыш (фильм)|Сынаушы ұшқыш]]
|-
|• Джин Хавлик ||[[Өзіңмен алып кетуге болмайды]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1940)|12-ші (1940)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Хэл Си Керн, Джеймс Э. Ньюком ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]
|-
|• Чарльз Френд ||[[Қош бол, мистер Чипс]]
|-
|• Джин Хавлик, Эл Кларк ||[[Мистер Смит Вашингтонға бара жатыр]]
|-
|• Барбара Маклин ||[[Жаңбырлар да жетті]]
|-
|• Ото Ловеринг, Дороти Спенсер ||[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]]
|-
|}
=== 1941—1950 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1941)|13-ші (1941)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Энн Боченс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Солтүстік-батыстың атты полициясы]]
|-
|• Роберт Л. Симпсон ||[[Ашу шоқтары (фильм)|Ашу шоқтары]]
|-
|• Уоррен Лоу ||[[Хат (фильм, 1940)|Хат]]
|-
|• Шерман Тодд ||[[Үйге қарай алыс сапар]]
|-
|• Хэл Си Керн ||[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1942)|14-ші (1942)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Уильям Холмс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]]
|-
|• Роберт Уайз ||[[Азамат Кейн]]
|-
|• Харольд Ф. Кресс ||[[Доктор Джекилл мен мистер Хайд]]
|-
|• Джеймс Б. Кларк ||[[Аңғарым қандай жасыл еді]]
|-
|• Дэниэл Манделл ||[[Кішкентай түлкілер]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1943)|15-ші (1943)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Дэниэл Манделл ||style="background:#EEDD82"|'''[[Янкилердің мақтанышы]]
|-
|• Харольд Ф. Кресс ||[[Миссис Минивер]]
|-
|• Отто Мейер ||[[Қаланың талқысы]]
|-
|• Уолтер Томпсон ||[[Бүкіл нәрседен де жоғары]]
|-
|• Джордж Эми ||[[Янки Дудл Денди]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1944)|16-шы (1944)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джордж Эми ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әскери-әуе күштері (фильм)|Әскери-әуе күштері]]
|-
|• Оуэн Маркс ||[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]
|-
|• Доан Харрисон ||[[Каирге барар жолдағы бес мазар]]
|-
|• Шерман Тодд, Джон Ф. Линк ||[[Қоңырау кімді шақырып тұр (фильм)|Қоңырау кімді шақырып тұр]]
|-
|• Барбара Маклин ||[[Бернадетт әні]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1945)|17-ші (1945)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Барбара Маклин ||style="background:#EEDD82"|'''[[Вильсон (фильм)|Вильсон]]
|-
|• Лерой Стоун ||[[Өз жолымен жүрем]]
|-
|• Оуэн Маркс ||[[Джени (фильм, 1944)|Джени]]
|-
|• Роланд Гросс ||[[Жалғыз қалған жүрек]]
|-
|• Хэл Си Керн, Джеймс Э. Ньюком ||[[Сіз кеткеннен кейін]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1946)|18-ші (1946)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Роберт Дж. Керн ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ұлттық барқыт]]
|-
|• Гарри Маркер ||[[Әулие Марияның қоңыраулары]]
|-
|• Доан Харрисон ||[[Жоғалған уикэнд]]
|-
|• Джордж Эми ||[[Мақсат — Бирма]]
|-
|• Чарльз Нельсон ||[[Есте сақтарлық ән]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1947)|19-шы (1947)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Дэниэл Манделл ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өміріміздің үздік жылдары]]
|-
|• Уильям Хорнбек ||[[Бұл ғажайып өмір]]
|-
|• Уильям А. Лион ||[[Джолсонның хикаясы]]
|-
|• Артур Хилтон ||[[Кісі өлтірушілер (фильм, 1946)|Кісі өлтірушілер]]
|-
|• Харольд Ф. Кресс ||[[Бұғы бұзауы (фильм, 1946)|Бұғы бұзауы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1948)|20-шы (1948)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Френсис Д. Лион, Роберт Пэрриш ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тән мен жан]]
|-
|• Моника Коллингвуд ||[[Епископтың әйелі]]
|-
|• Хэрмон Джонс ||[[Джентльмендік келісім]]
|-
|• Джордж Уайт ||[[Грин Долфин көшесі]]
|-
|• Фергус МакДоннел ||[[Ойыннан шығарылған]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1949)|21-ші (1949)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Пол Везервакс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жалаңаш қала]]
|-
|• Фрэнк Салливан ||[[Жанна д’Арк (фильм, 1948)|Жанна д’Арк]]
|-
|• Дэвид Вейсбарт ||[[Джонни Белинда]]
|-
|• Кристиан Найби ||[[Қызыл өзен (фильм)|Қызыл өзен]]
|-
|• Реджинальд Миллс ||[[Қызыл кебістер]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1950)|22-ші (1950)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Гарри В. Герштад ||style="background:#EEDD82"|'''[[Чемпион (фильм, 1949)|Чемпион]]
|-
|• Роберт Пэрриш, Эл Кларк ||[[Бүкіл патшалық жасақ (фильм, 1949)|Бүкіл патшалық жасақ]]
|-
|• Джон Д. Даннинг ||[[Ұрыс алаңы (фильм, 1949)|Ұрыс алаңы]]
|-
|• Ричард Л. Ван Энгер ||[[Иводзима құмдары]]
|-
|• Фредерик Кнудсон || [[Терезе (фильм)|Терезе]]
|-
|}
=== 1951—1960 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1951)|23-ші (1951)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Ральф Э. Уинтерс, Конрад А. Нервиг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сүлеймен патшаның кеніші (фильм, 1950)|Сүлеймен патшаның кеніші]]
|-
|• Барбара Маклин ||[[Барлығы Ева туралы]]
|-
|• Джеймс Э. Ньюком ||[[Энни сіздің қаруыңызды иелейді]]
|-
|• Артур П. Шмидт, Доан Харрисон ||[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]]
|-
|• Освальд Хафенрихтер ||[[Үшінші адам]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1952)|24-ші (1952)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Уильям Хорнбек ||style="background:#EEDD82"|'''[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]]
|-
|• Эдриэнн Фэзан ||[[Париждегі американдық]]
|-
|• Дороти Спенсер ||[[Таң атқанға дейінгі шешім]]
|-
|• Ральф Э. Уинтерс ||[[Камо грядеши (фильм, 1951)|Камо грядеши]]
|-
|• Честер В. Шеффер ||[[Құдық (фильм, 1951)|Құдық]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1953)|25-ші (1953)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Эльмо Уильямс, Гарри В. Герштад ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тапа-тал түсте]]
|-
|• Уоррен Лоу ||[[Шеба, кішкентайым, бері қайт]]
|-
|• Уильям Остин ||[[Ұшақ тасығыш (фильм)|Ұшақ тасығыш]]
|-
|• Энн Боченс ||[[Әлемдегі ең керемет шоу]]
|-
|• Ральф Кемплен ||[[Мулен Руж (фильм, 1952)|Мулен Руж]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1954)|26-шы (1954)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Уильям А. Лион ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қазірден бастап мәңгілікке шейін]]
|-
|• Коттон Варбертон ||Crazylegs
|-
|• Отто Людвиг ||[[Көк ай]]
|-
|• Роберт Свинк ||[[Римдік демалыс]]
|-
|• Эверетт Дуглас ||[[Дүниелер соғысы (фильм, 1953)|Дүниелер соғысы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1955)|27-ші (1955)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джин Милфорд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Портта]]
|-
|• Уильям А. Лион, Генри Батиста ||[[«Кейндегі» бүлікшілік]]
|-
|• Ральф Доусон ||[[Ұлы әрі құдіретті]]
|-
|• Ральф Э. Уинтерс ||[[Жеті ағайынды үшін жеті келін]]
|-
|• Эльмо Уильямс ||[[20 000 лье су астында (фильм, 1954)|20 000 лье су астында]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1956)|28-ші (1956)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Чарльз Нельсон, Уильям А. Лион ||style="background:#EEDD82"|'''[[Пикник (фильм)|Пикник]]
|-
|• Феррис Уэбстер ||[[Мектептік джунгли]]
|-
|• Альма Макрори ||[[Токо-Ридағы көпірлер]]
|-
|• Джин Руджеро, Джордж Бемлер ||[[Оклахома!]]
|-
|• Уоррен Лоу ||[[Раушан татуировкасы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1957)|29-шы (1957)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джин Руджеро, Пол Везервакс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әлемді 80 күн ішінде шарлау (фильм, 1956)|Әлемді 80 күн ішінде шарлау]]
|-
|• Мэррилл Дж. Уайт ||[[Батыл (фильм)|Батыл]]
|-
|• Уильям Хорнбек, Филип В. Андерсон, Фред Боханен ||[[Гигант (фильм)|Гигант]]
|-
|• Альберт Экст ||[[Үстідегі біреу мені ұнатады]]
|-
|• Энн Боченс ||[[Он өсиет (фильм, 1956)|Он өсиет]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1958)|30-шы (1958)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Питер Тейлор ||style="background:#EEDD82"|'''[[Квай өзеніндегі көпір]]
|-
|• Уоррен Лоу ||[[О.К. Корралдағы атыс-шабыс]]
|-
|• Виола Лоуренс, Джером Томс ||[[Джоидың досы]]
|-
|• Артур П. Шмидт, Филип В. Андерсон ||[[Сайонара (фильм)|Сайонара]]
|-
|• Дэниэл Манделл ||[[Айыптау куәгері]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1959)|31-ші (1959)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Эдриэнн Фэзан ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жижи]]
|-
|• Уильям Х. Циглер ||[[Мэйм тәте]]
|-
|• Уильям А. Лион, Эл Кларк ||[[Өжет ковбой]]
|-
|• Фредерик Кнудсон ||[[Мойынсұнбағандар]]
|-
|• Уильям Хорнбек ||[[Өмір сүргім келеді!]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1960)|32-ші (1960)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Ральф Э. Уинтерс, Джон Д. Даннинг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]
|-
|• Луис Р. Лоффлер ||[[Адам өлтіру анатомиясы]]
|-
|• Джордж Томазини ||[[Солтүстіктен солтүстік-батысқа қарай]]
|-
|• Уолтер Томпсон ||[[Монах әйелдің хикаясы]]
|-
|• Фредерик Кнудсон ||[[Жағада (фильм, 1959)|Жағада]]
|-
|}
=== 1961—1970 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1961)|33-ші (1961)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Дэниэл Манделл ||style="background:#EEDD82"|'''[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]]
|-
|• Стюарт Гилмор ||[[Форт Аламо (фильм, 1960)|Форт Аламо]]
|-
|• Фредерик Кнудсон ||[[Дауылды орарсың]]
|-
|• Виола Лоуренс, Эл Кларк ||[[Пепе (фильм)|Пепе]]
|-
|• Роберт Лоуренс ||[[Спартак (фильм, 1960)|Спартак]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1962)|34-ші (1962)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Томас Стэнфорд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Вестсайд хикаясы]]
|-
|• Уильям Рейнольдс ||[[Фанни (фильм, 1961)|Фанни]]
|-
|• Алан Осбистон ||[[Наварон аралының зеңбіректері]]
|-
|• Фредерик Кнудсон ||[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]]
|-
|• Филип В. Андерсон ||[[Ата-анаға арналған тұзақ]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1963)|35-ші (1963)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Энн В. Коутс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]
|-
|• Сэмюэл Э. Битли ||[[Ең ұзақ күн (фильм)|Ең ұзақ күн]]
|-
|• Феррис Уэбстер ||[[Манчжурлық үміткер]]
|-
|• Уильям Х. Циглер ||[[Музыкант (фильм, 1962)|Музыкант]]
|-
|• Джон МакСуини-кіші ||[[«Баунтидегі» бүлікшілік]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1964)|36-шы (1964)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Харольд Ф. Кресс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Батыс қалай жауланған еді]]
|-
|• Луис Р. Лоффлер ||[[Кардинал (фильм)|Кардинал]]
|-
|• Дороти Спенсер ||[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]]
|-
|• Феррис Уэбстер ||[[Үлкен қашу]]
|-
|• Фредерик Кнудсон <small>(өлгеннен кейін)</small>, Роберт Си Джонс, Джин Фоулер-кіші ||[[Бұл ессіз, ессіз, ессіз, ессіз дүние]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1965)|37-ші (1965)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Коттон Варбертон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мэри Поппинс (фильм)|Мэри Поппинс]]
|-
|• Энн В. Коутс ||[[Беккет]]
|-
|• Тед Дж. Кент ||[[Қаз әке]]
|-
|• Майкл Лучано ||[[Қоя ғой, Шарлотта, жаным]]
|-
|• Уильям Х. Циглер ||[[Менің сұлу леди]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1966)|38-ші (1966)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Уильям Рейнольдс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Саз үні (фильм)|Саз үні]]
|-
|• Чарльз Нельсон ||[[Кэт Баллу]]
|-
|• Норман Сэвадж ||[[Дәрігер Живаго (фильм, 1965)|Дәрігер Живаго]]
|-
|• Майкл Лучано ||[[Феникстің ұшуы (фильм, 1965)|Феникстің ұшуы]]
|-
|• Ральф Э. Уинтерс ||[[Үлкен автожарыс (фильм)|Үлкен автожарыс]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1967)|39-шы (1967)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Фредрик Стайнкамп, Генри Берман, Стью Линдер, Фрэнк Сантильо ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гран-при (фильм, 1966)|Гран при]]
|-
|• Уильям Б. Мерфи ||[[Фантастикалық саяхат]]
|-
|• Хэл Эшби және Дж. Терри Уильямс ||[[Орыстар келе жатыр! Орыстар келе жатыр!]]
|-
|• Уильям Рейнольдс ||[[Құмды малтатас]]
|-
|• Сэм О’Стин ||[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1968)|40-шы (1968)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Хэл Эшби ||style="background:#EEDD82"|'''[[Оңтүстіктің ыстық түнінде]]
|-
|• Фрэнк П. Келлер ||[[Қызыл жаға]]
|-
|• Майкл Лучано ||[[Лас он екілік]]
|-
|• Сэмюэл Э. Битли, Марджори Фоулер ||[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]]
|-
|• Роберт Си Джонс ||[[Түскі асқа кім келетінін тауып көр]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1969)|41-ші (1969)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Фрэнк П. Келлер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Буллит (фильм)|Буллит]]
|-
|• Роберт Свинк, Мори Уайнтроб, Уильям Сэндс ||[[Күлкілі қыз]]
|-
|• Фрэнк Брэхт ||[[Біртүрлі жұп]]
|-
|• Ральф Кемплен ||[[Оливер!]]
|-
|• Фред Р. Фейтшанс-кіші, Ив Ньюман ||[[Көшелерден табылған жабайы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1970)|42-ші (1970)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Франсуаза Бонно ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дзета (фильм)|Дзета]]
|-
|• Уильям Рейнольдс ||[[Хелло, Долли!]]
|-
|• Хью А. Робертсон ||[[Жарым түннің ковбойы]]
|-
|• Уильям А. Лион, Эрл Хердан ||[[Санта-Витторияның сыры]]
|-
|• Фредерик Стайнкамп ||[[Болдырған атты атпақшы еді қайда?]]
|-
|}
=== 1971—1980 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1971)|43-ші (1971)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Хью С. Фоулер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Паттон (фильм)|Паттон]]
|-
|• Стюарт Гилмор ||[[Аэропорт (фильм)|Аэропорт]]
|-
|• Дэнфорд Б. Грин ||[[Әскери далалық аурухана]]
|-
|• Джеймс Э. Ньюком, Пемброук Дж. Херринг, Синъя Иноуэ ||[[Тора! Тора! Тора!]]
|-
|• [[Тельма Скунмейкер]] ||[[Вудсток (фильм)|Вудсток]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1972)|44-ші (1972)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джералд Б. Гринберг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Француз байланысшысы]]
|-
|• Стюарт Гилмор <small>(өлімнен кейін)</small>, Джон У. Холмс ||[[Штамм «Андромеда» (фильм)|Штамм «Андромеда»]]
|-
|• Билл Батлер ||[[Бұрамалы апельсин]]
|-
|• Ральф Э. Уинтерс ||[[Котч]]
|-
|• Фольмар Блангстед ||[[42-нің жазы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1973)|45-ші (1973)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Дэвид Брезертон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кабаре (фильм)|Кабаре]]
|-
|• Том Пристли ||[[Құтылу (фильм)|Құтылу]]
|-
|• Уильям Рейнольдс, Питер Циннер ||[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]
|-
|• Фрэнк П. Келлер, Фред У. Бергер ||[[Ұрланған тас]]
|-
|• Харольд Ф. Кресс ||[[«Посейдон» хикаясы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1974)|46-шы (1974)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Уильям Рейнольдс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Афера]]
|-
|• Верна Филдс, Марсия Лукас ||[[Америкалық граффити]]
|-
|• Ральф Кемплен ||[[Шақал күні]]
|-
|• Йордан Леондопулос, Бад Смит, Эван А. Лоттман, Норман Гэй ||[[Экзорцист (фильм)|Экзорцист]]
|-
|• Фрэнк П. Келлер, Джеймс Гэлловэй ||[[Джонатан Ливингстон есімді шағала (фильм)|Джонатан Ливингстон есімді шағала]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1975)|47-ші (1975)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Харольд Ф. Кресс, Карл Кресс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Көкке ұмтылған тозақ]]
|-
|• Джон Си Ховард, Дэнфорд Б. Грин ||[[Жалтырауық ер-тоқымдар]]
|-
|• Сэм О’Стин ||[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]]
|-
|• Дороти Спенсер ||[[Жер сілкінісі (фильм, 1974)|Жер сілкінісі]]
|-
|• Майкл Лучано ||[[Ең ұзын ярд]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1976)|48-ші (1976)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Верна Филдс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жақ сүйектер (фильм)|Жақ сүйектер]]
|-
|• Диди Аллен ||[[Ит талтүс]]
|-
|• Расселл Ллойд ||[[Патша болғысы келген адам]]
|-
|• Ричард Чю, Линзи Клингмэн, Шелдон Кан ||[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]
|-
|• Фредерик Стайнкамп, Дон Гидиче ||[[Кондордың үш күні]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1977)|49-шы (1977)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Ричард Халсли, Скотт Конрад ||style="background:#EEDD82"|'''[[Рокки]]
|-
|• Роберт Л. Вульф ||[[Президенттің бүкіл жасағы]]
|-
|• Роберт Си Джонс, Пемброук Дж. Херринг ||[[Даңққа апарар жол үстінде]]
|-
|• Алан Хайм ||[[Тележелі (фильм)|Тележелі]]
|-
|• Ив Ньюман, Уолтер Ханнеманн ||[[Екі минуттық ескерту]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1978)|50-ші (1978)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Пол Хирш, Марсия Лукас, Ричард Чю ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]
|-
|• [[Майкл Кан]] ||[[Үшінші деңгейдегі жақын байланысулар]]
|-
|• Уолтер Мёрч ||[[Джулия (фильм, 1977)|Джулия]]
|-
|• Уолтер Ханнеманн, Анджело Росс ||[[Полицей және бандит]]
|-
|• Уильям Рейнольдс ||[[Бұрылу пункті]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1979)|51-ші (1979)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Питер Циннер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Киіктерді қуған аңшы]]
|-
|• Роберт Свинк ||[[Бразилияның ұлдары]]
|-
|• Дон Циммерман ||[[Үйге оралу (фильм, 1978)|Үйге оралу]]
|-
|• Джерри Хэмблинг ||[[Түн ортасындағы экспресс]]
|-
|• Стюарт Бейрд ||[[Супермен (фильм)|Супермен]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1980)|52-ші (1980)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Алан Хайм ||style="background:#EEDD82"|'''[[All That Jazz]]
|-
|• Ричард Маркс, Уолтер Мёрч, Джералд Б. Гринберг, Лиза Фручтман ||[[Апокалипсис бүгін]]
|-
|• Роберт Далва ||[[Қара арғымақ (фильм)|Қара арғымақ]]
|-
|• Джералд Б. Гринберг ||[[Крамер Крамерге қарсы]]
|-
|• Роберт Л. Вульф, Кэрролл Тимоти О’Мира ||[[Роуз (фильм)|Роуз]]
|-
|}
=== 1981—1990 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1981)|53-ші (1981)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Тельма Скунмейкер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Долы бұқа]]
|-
|• Артур Шмидт ||[[Шахтёрдің қызы]]
|-
|• Дэвид Э. Блюитт ||[[Бәсеке (фильм)|Бәсеке]]
|-
|• Энн В. Коутс ||[[Піл-адам]]
|-
|• Джерри Хэмблинг ||[[Даңқ (фильм, 1980)|Даңқ]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1982)|54-ші (1982)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Кан]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Индиана Джонс: Жоғалған ковчегті іздеу]]
|-
|• Терри Роулингс ||[[Отты арбалар]]
|-
|• Джон Блум ||[[Франциялық лейтенанттың әйелі]]
|-
|• Роберт Л. Вульф <small>(өлімнен кейін)</small> ||[[Алтын көлде]]
|-
|• Диди Аллен, Крэйг Маккэй ||[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1983)|55-ші (1983)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джон Блум ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ганди (фильм)|Ганди]]
|-
|• Ханнес Никель ||[[Сүңгуір қайық (фильм)|Сүңгуір қайық]]
|-
|• Кэрол Литтлтон ||[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]]
|-
|• Питер Циннер ||[[Офицер және джентльмен]]
|-
|• Фредерик Стайнкамп, Уильям Стайнкамп ||[[Тутси (фильм)|Тутси]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1984)|56-шы (1984)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Гленн Фарр, Лиза Фручтман, Стивен А. Роттер, Дуглас Стюарт, Том Рольф ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дұрыс жігіттер]]
|-
|• Фрэнк Моррисс, Эдвард М. Абромс ||[[Blue Thunder]]
|-
|• Бад С. Смит, Уолт Малконери ||[[Жарқ еткен би]]
|-
|• Сэм О’Стин ||[[Силквуд (фильм)|Силквуд]]
|-
|• Ричард Маркс ||[[Нәзіктік тілі]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1985)|57-ші (1985)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джим Кларк ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өлім жазықтары]]
|-
|• Нена Даневич, Майкл Чандлер ||[[Амадей (фильм)|Амадей]]
|-
|• Бэрри Малкин, Роберт К. Ловетт ||[[«Коттон» клубы]]
|-
|• Дэвид Лин ||[[Үндістанға сапар]]
|-
|• Донн Кэмберн, Фрэнк Моррисс ||[[Таспен қатынас]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1986)|58-ші (1986)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Том Ноубл ||style="background:#EEDD82"|'''[[Куәгер (фильм, 1985)|Куәгер]]
|-
|• Джон Блум ||[[Кордебалет (фильм)|Кордебалет]]
|-
|• Фредерик Стайнкамп, Уильям Стайнкамп, Пемброук Дж. Херринг, Шелдон Кан ||[[Африкадан]]
|-
|• Руди Фер, Кайя Фер ||[[Прицци отбасының абыройы]]
|-
|• Генри Ричардсон ||[[Қашқан пойыз]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1987)|59-шы (1987)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Клер Симпсон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Взвод (фильм)|Взвод]]
|-
|• Рэй Лавджой ||[[Бөгделер]]
|-
|• Сьюзэн Э. Морс ||[[Ханна және қарындастары]]
|-
|• Джим Кларк ||[[Миссия (фильм, 1986)|Миссия]]
|-
|• Билли Вебер, Крис Лебензон ||[[Топ Ган]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1988)|60-шы (1988)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Габриэлла Кристиани ||style="background:#EEDD82"|'''[[Соңғы император]]
|-
|• Ричард Маркс ||[[Broadcast News]]
|-
|• [[Майкл Кан]] ||[[Күн империясы]]
|-
|• Майкл Кан, Питер Э. Бергер ||[[Қатерлі әуестік]]
|-
|• Фрэнк Дж. Уриосте ||[[Робокоп (фильм, 1987)|Робокоп]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1989)|61-ші (1989)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Артур Шмидт ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қоян Роджерге ор қазған кім]]
|-
|• Фрэнк Дж. Уриосте, Джон Ф. Линк ||[[Қатты жаңғақша]]
|-
|• Стюарт Бейрд ||[[Тұмандағы гориллалар]]
|-
|• Джерри Хэмблинг ||[[Өртке оранған Миссисипи]]
|-
|• Стью Линдер ||[[Жаңбыр адамы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1990)|62-ші (1990)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Дэвид Бреннер, Джо Хатшинг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Төртінші шілдеде туылған]]
|-
|• Ноэль Буассон ||[[Аю (фильм, 1988)|Аю]]
|-
|• Марк Уорнер ||[[Мисс Дэйзидің шопыры]]
|-
|• Уильям Стайнкамп ||[[Әйгілі Бейкер ағайындылар]]
|-
|• Стивен Розенблюм ||[[Даңқ (фильм, 1989)|Даңқ]]
|-
|}
=== 1991—2000 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1991)|63-ші (1991)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Нил Трэвис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қасқырлармен билеу]]
|-
|• Уолтер Мёрч ||[[Елес (фильм, 1990)|Елес]]
|-
|• Бэрри Малкин, Лиза Фручтман, Уолтер Мёрч ||[[Өкіл әке 3]]
|-
|• [[Тельма Скунмейкер]] ||[[Жақсы жігіттер]]
|-
|• Дэннис Вирклер, Джон Райт ||[[«Қызыл Октябрьды» аулау]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1992)|64-ші (1992)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джо Хатшинг, Пьетро Скалия ||style="background:#EEDD82"|'''[[JFK]]
|-
|• Джерри Хэмблинг ||[[«Коммитментс» тобы]]
|-
|• Крэйг МакКэй ||[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]
|-
|• Конрад Бафф IV, Марк Голдблатт, Ричард А. Харрис ||[[Терминатор 2: Ғарасат күні]]
|-
|• Том Ноубл ||[[Тельма мен Луиза]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1993)|65-ші (1993)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джоэль Кокс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]
|-
|• Фрэнк Дж. Уриосте ||[[Негізгі инстинкт]]
|-
|• Кант Пан ||[[Қатыгез ойын]]
|-
|• Роберт Лейтон ||[[Бірнеше жақсы кісі]]
|-
|• Джеральдин Перони ||[[Ойыншы (фильм, 1992)|Ойыншы]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1994)|66-шы (1994)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Кан]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шиндлердің тізімі]]
|-
|• Дэннис Вирклер, Дэвид Финфер, Дин Гудхилл, Дон Брошу, Ричард Норд, Дов Хениг ||[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]
|-
|• Энн В. Коутс ||[[Атыс шебінде]]
|-
|• Джерри Хэмблинг ||[[Әкенің аты үшін]]
|-
|• Вероника Женет ||[[Пианино (фильм)|Пианино]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1995)|67-ші (1995)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Артур Шмидт ||style="background:#EEDD82"|'''[[Форрест Гамп]]
|-
|• Фредерик Маркс, Стив Джеймс, Уильям Хогс ||[[Баскетбол жайындағы армандар]]
|-
|• Салли Менке ||[[Қойыртпақ шығарма]]
|-
|• Ричард Фрэнсис-Брюс ||[[Шоушенктен қашу]]
|-
|• Джон Райт ||[[Жылдамдық (фильм)|Жылдамдық]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1996)|68-ші (1996)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Майк Хилл, Дэниэл П. Хэнли ||style="background:#EEDD82"|'''[[Аполлон-13 (фильм)|Аполлон-13]]
|-
|• Маркус Д’Арси, Джей Фридкин ||[[Бэйб]]
|-
|• Стивен Розенблюм ||[[Ер жүрек]]
|-
|• Крис Лебензон ||[[Қып-қызыл су көтерілуі]]
|-
|• Ричард Фрэнсис-Брюс ||[[Жеті (фильм)|Жеті]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1997)|69-шы (1997)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Уолтер Мёрч ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ағылшын пациенті]]
|-
|• Джерри Хэмблинг ||[[Эвита (фильм)|Эвита]]
|-
|• {{abbr|Итан Коэн және Джоэл Коэн|титрларда екеуі Roderick Jaynes деген лақап атпен көрсетілген|Ағайынды Коэн}} ||[[Фарго (фильм)|Фарго]]
|-
|• Джо Хатшинг ||[[Джерри Магуайер]]
|-
|• Пип Кармел ||[[Жалтыр (фильм)|Жалтыр]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1998)|70-ші (1998)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Конрад Бафф IV, [[Джеймс Кэмерон]], Ричард А. Харрис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]
|-
|• Ричард Фрэнсис-Брюс ||[[Президент ұшағы]]
|-
|• Ричард Маркс ||[[Тап-тамаша]]
|-
|• Пьетро Скалия ||[[Ақылды Уилл Хантинг]]
|-
|• Питер Хонесс ||[[Лос-Анджелес сырлары]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1999)|71-ші (1999)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Кан]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]
|-
|• Симона Пэгги ||[[Көркем тіршілік]]
|-
|• Энн В. Коутс ||[[Көз жетпес жерде]]
|-
|• Дэвид Гэмбл ||[[Ғашық болған Шекспир]]
|-
|• Билли Вебер, Лесли Джонс, Саар Клейн ||[[Жіңішке қызыл сызық]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2000)|72-ші (2000)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Зак Стэнберг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Матрица (фильм)|Матрица]]
|-
|• Тарик Анвар, Кристофер Гринбери ||[[Америкалық сұлу]]
|-
|• Лиза Зено Чургин ||[[Шарап жасаушылардың қағидалары]]
|-
|• Уильям Голденберг, Пол Рубелл, Дэвид Розенблюм ||[[Инсайдер (фильм)|Инсайдер]]
|-
|• Эндрю Мондшейн ||[[Алтыншы сезім (фильм)|Алтыншы сезім]]
|-
|}
=== 2001—2010 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2001)|73-ші (2001)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Стивен Миррион ||style="background:#EEDD82"|'''[[Траффик (фильм)|Траффик]]
|-
|• Джо Хатшинг, Саар Клейн ||[[Сәл-пәл танымал]]
|-
|• Тим Скуайрес ||[[Жасырынып келе жатқан жолбарыс, тасада күтіп отырған айдаһар]]
|-
|• Пьетро Скалия ||[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]
|-
|• Диди Аллен ||[[Ұғымталдар]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2002)|74-ші (2002)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Пьетро Скалия ||style="background:#EEDD82"|'''[[«Қара қаршығаның» құлауы]]
|-
|• Майк Хилл, Дэниэл П. Хэнли ||[[Тамаша ақыл]]
|-
|• Джон Гилберт ||[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]
|-
|• Доди Дорн ||[[Мементо]]
|-
|• Джилл Билкок ||[[Мулен Руж!]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2003)|75-ші (2003)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Мартин Уолш ||style="background:#EEDD82"|'''[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]]
|-
|• [[Тельма Скунмейкер]] ||[[Нью-Йорк бандылары]]
|-
|• Питер Бойл ||[[Сағаттар (фильм)|Сағаттар]]
|-
|• Майкл Хортон ||[[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]]
|-
|• Эрве Де Люс ||[[Пианист (фильм)|Пианист]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2004)|76-шы (2004)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джэми Селкирк ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]]
|-
|• Даниэль Резенде ||[[Құдай қаласы]]
|-
|• Уолтер Мёрч ||[[Суық тау]]
|-
|• Ли Смит ||[[Теңіздер қожайыны: Жердің қырында]]
|-
|• Уильям Голденберг ||[[Фаворит (фильм, 2003)|Фаворит]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2005)|77-ші (2005)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Тельма Скунмейкер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Авиатор (фильм)|Авиатор]]
|-
|• Джим Миллер және Пол Рубелл ||[[Сыбайлас (фильм)|Сыбайлас]]
|-
|• Мэтт Шесс ||[[Қияли мекен (фильм)|Қияли мекен]]
|-
|• Джоэль Кокс ||[[Миллион долларлық ару]]
|-
|• Пол Хирш ||[[Рэй (фильм)|Рэй]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2006)|78-ші (2006)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Хьюз Уинборн ||style="background:#EEDD82"|'''[[Соқтығыс (фильм, 2004)|Соқтығыс]]
|-
|• Майк Хилл және Дэниэл П. Хэнли ||[[Нокдаун (фильм, 2005)|Нокдаун]]
|-
|• Клер Симпсон ||[[Берілген бақташы]]
|-
|• [[Майкл Кан]] ||[[Мюнхен (фильм)|Мюнхен]]
|-
|• Майкл МакКаскер ||[[Сызықтан басып өту (фильм)|Сызықтан басып өту]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2007)|79-шы (2007)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Тельма Скунмейкер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жолдан жаңылғандар]]
|-
|• Стивен Миррион және Дуглас Крайс ||[[Вавилон (фильм, 2006)|Вавилон]]
|-
|• Стивен Розенблюм ||[[Қанды алмаз]]
|-
|• Алекс Родригес және Альфонсо Куарон ||[[Адамзат балалары]]
|-
|• Клер Дуглас, Кристофер Раус, Ричард Пирсон ||[[Жоғалған рейс]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2008)|80-ші (2008)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Кристофер Раус ||style="background:#EEDD82"|'''[[Борнның ультиматумы]]
|-
|• Жюльетт Вельфлин ||[[Скафандр және көбелек]]
|-
|• Джей Кэссиди ||[[Жабайы күйде]]
|-
|• {{abbr|[[Ағайынды Коэн|Итан Коэн және Джоэл Коэн]]|титрларда екеуі Roderick Jaynes деген лақап атпен көрсетілген|Ағайынды Коэн}} ||[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]
|-
|• Дилан Тиченор ||[[Мұнай (фильм)|Мұнай]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2009)|81-ші (2009)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Крис Дикенс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Лашықтан шыққан миллионер]]
|-
|• Кирк Бакстер және Энгус Уолл ||[[Бенджамин Баттонның сырлы хикаясы]]
|-
|• Ли Смит ||[[Қара сері]]
|-
|• Майк Хилл және Дэниэл П. Хэнли ||[[Фрост Никсонға қарсы]]
|-
|• Эллиот Грэхэм ||[[Харви Милк (фильм)|Харви Милк]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2010)|82-ші (2010)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Боб Муравски және Крис Иннис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дауыл билеушісі]]
|-
|• Стивен Э. Ривкин, Джон Рефуа, [[Джеймс Кэмерон]] ||[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]
|-
|• Джулиан Кларк ||[[№ 9 аудан]]
|-
|• Салли Менке ||[[Атақсыз шаталар]]
|-
|• Джо Клотц ||[[Қымбатты (фильм)|Қымбатты]]
|-
|}
=== 2011—2020 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
|rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2011)|83-ші (2011)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Энгус Уолл және Кирк Бакстер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]]
|-
|• Эндрю Вайсблум ||[[Қара аққу (фильм, 2010)|Қара аққу]]
|-
|• Памела Мартин ||[[Күрескер (фильм, 2010)|Күрескер]]
|-
|• Тарик Анвар ||[[Патша сөйлейді!]]
|-
|• Джон Харрис ||[[127 сағат]]
|-
|rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2012)|84-ші (2012)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Кирк Бакстер және Энгус Уолл ||style="background:#EEDD82"|'''[[Айдаһардың татуировкасы бар қыз (фильм)|Айдаһардың татуировкасы бар қыз]]
|-
|• Анна-Софи Бьён және Мишель Хазанавичус ||[[Әртіс (фильм)|Әртіс]]
|-
|• Кевин Тент ||[[Ұрпақтар]]
|-
|• [[Тельма Скунмейкер]] ||[[Уақыт сақшысы]]
|-
|• Кристофер Теллефсен ||[[Бәрін өзгерткен адам]]
|-
|rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2013)|85-ші (2013)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Уильям Голденберг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Арго (фильм)|Арго]]
|-
|• Тим Скуайрес ||[[Пи өмірі]]
|-
|• [[Майкл Кан]] ||[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]
|-
|• Джей Кэссиди және Криспин Стразерс ||[[Менің жігітім — есуас]]
|-
|• Дилан Тиченор және Уильям Голденберг ||[[Номер бірінші нысана]]
|-
|rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2014)|86-шы (2014)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Альфонсо Куарон және Марк Сэнгер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]
|-
|• Джей Кэссиди, Криспин Стразерс, Алан Баумгартен ||[[Америкаша алаяқтық]]
|-
|• Кристофер Раус ||[[Капитан Филлипс]]
|-
|• Жан-Марк Валле және Мартин Пенса ||[[Далластық сатып алушылар клубы]]
|-
|• Джо Уокер ||[[12 жылдық құлдық]]
|-
|rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2015)|87-ші (2015)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Том Кросс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шабыт (фильм)|Шабыт]]
|-
|• Джоэль Кокс және Гари Роач ||[[Америкалық мерген]]
|-
|• Сандра Адэр ||[[Бозбалалық (фильм)|Бозбалалық]]
|-
|• Барни Пиллинг ||[[Гранд Будапешт қонақ үйі]]
|-
|• Уильям Голденберг ||[[Имитациямен ойнау]]
|-
|rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2016)|88-ші (2016)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Маргарет Сиксел ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ессіз Макс: Қаһарлы жол]]
|-
|• Хэнк Коруин ||[[Үлкен құнсыздану ойыны (фильм)|Үлкен құнсыздану ойыны]]
|-
|• Стивен Миррион ||[[Аман қалған (фильм)|Аман қалған]]
|-
|• Том Макардл ||[[Жарыққа шығарылған]]
|-
|• Марианн Брэндон және Мэри Джо Марки ||[[Жұлдызды соғыстар: Күштің оянуы]]
|-
|rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2017)|89-шы (2017)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джон Гилберт ||style="background:#EEDD82"|'''[[Хэксо Ридж]]
|-
|• Джо Уокер ||[[Жетті]]
|-
|• Джейк Робертс ||[[Қалай болса да (фильм, 2016)|Қалай болса да]]
|-
|• Том Кросс ||[[Ла-Ла Ленд]]
|-
|• Нат Сандерс және Джои Макмиллон ||[[Айдың жарығы (фильм, 2016)|Айдың жарығы]]
|-
|rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2018)|90-шы (2018)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Ли Смит ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дюнкерк (фильм)|Дюнкерк]]
|-
|• Пол Мачлисс және Джонатан Амос ||[[Драйвтағы балақай]]
|-
|• Татьяна С. Ригел ||[[Тоня бәріне қарсы]]
|-
|• Сидни Волински ||[[Су кейпі]]
|-
|• Джон Грегори ||[[Миссури, Эббинг шекарасындағы үш билборд]]
|-
|rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2019)|91-ші (2019)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джон Оттман ||style="background:#EEDD82"|'''[[Богемиялық рапсодия]]
|-
|• Бэрри Александер Браун ||[[Қара кланшы]]
|-
|• Йоргос Мавропсаридис ||[[Фаворитка (фильм)|Фаворитка]]
|-
|• Патрик Дж. Дон Вито ||[[Жасыл кітап (фильм)|Жасыл кітап]]
|-
|• Хэнк Коруин ||[[Билік (фильм, 2018)|Билік]]
|-
|rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2020)|92-ші (2020)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Майкл Маккаскер және Эндрю Баклэнд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ford v Ferrari]]
|-
|• [[Тельма Скунмейкер]] ||[[Ирландиялық (фильм, 2019)|Ирландиялық]]
|-
|• Том Иглз ||[[Қоян Джоджо]]
|-
|• Джефф Грот ||[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]
|-
|• Ян Джин-мо ||[[Паразиттер (фильм)|Паразиттер]]
|}
=== 2021—2030 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Рәсім
! width="35%" | Номинант(тар)
! width="55%" | Фильм
|-
|rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2021)|93-ші (2021)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Миккель Э. Г. Нильсен ||style="background:#EEDD82"|'''[[Металл дыбысы]]
|-
|• Йоргос Лампринос ||[[Әке (фильм, 2020)|Әке]]
|-
|• [[Хлоя Чжао]] ||[[Көшпенділер жері ]]
|-
|• Фредерик Тораваль ||[[Үміт артарлық келіншек]]
|-
|• Алан Баумгартен ||[[Чикаголық жетіні соттау]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2022)|94-ші (2022)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Джо Уолкер || style="background:#EEDD82"| '''[[Дөң (фильм, 2021)|Дюна]]
|-
|• Майрон Керштейн және Эндрю Вайсблюм || [[Тик-так, бум!]]
|-
|• Хэнк Корвин || [[Үстіге қарамаңдар]]
|-
|• Памела Мартин || [[Патша Ричард]]
|-
|• Питер Шиберрас || [[Төбет билігі]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2023)|95-ші (2023)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Пол Роджерс || style="background:#EEDD82"| '''[[Барлығы бір уақытта, барлық жерде]]
|-
|• Миккель Э. Г. Нильсен || [[Инишерин баншилері]]
|-
|• Мэтт Вилла және Джонатан Редмонд || [[Элвис (фильм, 2022)|Элвис]]
|-
|• Моника Вилли || [[Тар (фильм)|Тар]]
|-
|• Эдди Хэмилтон || [[Топ Ган: Мэверик]]
|-
| rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2024)|96-шы (2024)]]
|style="background:#EEDD82"|• '''Дженнифер Лейм || style="background:#EEDD82"| '''[[Оппенхеймер (фильм)|Оппенхеймер]]
|-
|• Кевин Тент || [[Қалғандар (фильм)|Қалғандар]]
|-
|• Тельма Скунмейкер || [[Гүлді айын өлтіргендер]]
|-
|• Лорен Сенешаль || [[Құлау анатомиясы]]
|-
|• Йоргос Мавропсаридис || [[Байғұс жандар]]
|-
| rowspan="5" align="center"|'''[[Оскар (2025)|97-ші (2025)]]'''
|style="background:#EEDD82"|• '''Шон Бейкер''' || style="background:#EEDD82"| '''[[Анора]]'''
|-
|• Давид Янчо || [[Бруталист]]
|-
|• Ник Эмерсон || [[Конклав (фильм)|Конклав]]
|-
|• Жюльетт Вельфлинг || [[Эмилия Перес]]
|-
|• Майрон Керштейн || [[Зұлым (фильм)|Зұлым]]
|-
| rowspan="5" align="center"|'''[[Оскар (2026)|98-ші (2026)]]'''
|style="background:#EEDD82"|• '''Энди Юргенсен''' || style="background:#EEDD82"| '''[[Шайқас артынан шайқас]]'''
|-
|• Стивен Миррионе || [[F1 (фильм)|F1]]
|-
|• Рональд Бронштейн және Джош Сафди || [[Марти Суприм]]
|-
|• Оливье Бугге Coutté || [[Сентименталды құндылық]]
|-
|• Майкл П. Шовер || [[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Оскар сыйлығы]]
e98bc62k9vz5v5aircve876elk8g82l
Moon River
0
665082
3592157
3352994
2026-04-26T11:21:53Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
фильм мен сыйлық атауы тырнақшаға алынып жазылуы тиіс болғандықтан түзеттім
3592157
wikitext
text/x-wiki
'''«Moon River»''' ({{lang-en|Ай өзені}}) — «[[Тиффанидегі таңғы ас]]» фильмінде [[Одри Хепбёрн]] орындайтын ән. Ол 1961 жылдың [[Үздік фильм әні үшін «Оскар» сыйлығы]]н және 1962 жылдың екі «[[Грэмми]]» сыйлығын жеңіп алған. Музыкасын [[Генри Манчини]], мәтінін [[Джонни Мёрсер]] жазған.
1960 жылдың 8 желтоқсанында шыққан ''Breakfast at Tiffany's: Music from the Motion Picture'' альбомында бұл әнді оркестр мен хор орындайды (Хепбёрннің вокалынсыз).<ref>[https://www.discogs.com/Henry-Mancini-Breakfast-At-Tiffanys-Music-From-The-Motion-Picture-Score/release/3813378 Henry Mancini – Breakfast At Tiffany's (Music From The Motion Picture Score)]</ref>
1961 жылы [[Дэнни Уильямс]] орындауында бұл ән Ұлыбританияның рождестволық #1 синглі атанды.
1999 жылы сингл «Грэмми» сыйлығының даңқ залына енгізілді.
2004 жылы Америкалық кино институты бұл әнді өзінің «100 жыл... 100 ән» тізіміне енгізіп, оны фильмдерде ойнайтын әйгілі әндердің ішінде төртінші орынға орналастырды.
Джонни Мёрсердің туған қаласы [[Саванна (Джорджия)|Саваннада]] теңіз айлақтарының біріне Moon River атауы берілді.<ref>Lifespan Memory for Popular Songs — The American Journal of Psychology, қыркүйек 1980.</ref>
== Каверлер ==
Көптеген әншілер бұл әннің өз кавер-нұсқаларын шығарған. Олардың арасында [[Фрэнк Синатра]], [[Луи Армстронг]], [[Сара Брайтман]], [[Джуди Гарленд]], [[Барбра Стрейзанд]], [[Элтон Джон]], [[Андреа Росс]], т.б. бар. Бірақ көбінесе Одри Хепбёрннің сыпайы және әуенді нұсқасы үздік деп танылады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* {{YouTube|uirBWk-qd9A|Фильмнен үзінді}}
* {{YouTube|vJgGs9WpGt0|Фрэнк Синатра орындауында}}
[[Санат:Алфавит бойынша әндер]]
[[Санат:Оскар сыйлығын алған әндер]]
obdnx2clfu7xgl0ytvd4mbfph30qaa8
Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл медалі
0
674261
3591807
3349103
2026-04-25T18:01:55Z
Nurken
111493
Nurken [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]] бетін [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]] бетіне жылжытты
3349103
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл медалі
| суреті = [[Сурет:Medal25RK.png|left|100px]] [[Сурет:Medal25NezPR.jpeg|right|130px]]
| фон түсі =
| шынайы атауы =
| мемлекет = {{KAZ}}
| түрі = [[Медаль]]
| үшін марапатталған =
| негіз =
| жағдайы = беріледі
| тапсырушы =
| негізделді = [[28 қыркүйек]] [[2016 жыл]]
| алғашқы иегері =
| соңғы иегері =
| барынша ұсынылған =
| жоғары марапаты =
| төменгі марапаты =
| сайты =
| Commons = Medal "25 Years of Independence of Kazakhstan"
}}
'''Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл мерекелік медалі''' — [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Республикасы Президенті]]нің 2016 жылғы 28 қыркүйектегі №344 жарлығы негізінде құрылған Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградасы.
== Медаль туралы ереже ==
Мерекелік медальмен Қазақстан Республикасы мемлекеттілігінің қалыптасуына, егемендігінің нығаюына және әлеуметтік-экономикалық дамуына елеулі үлес қосқан Қазақстан Республикасының азаматтары мен шетел азаматтары марапатталады.
Мерекелік медальмен марапаттауға ұсыныстарды Парламент, Үкімет, министрліктер, өзге де орталық мемлекеттік органдар, облыстардың немесе Астана мен Алматы қалаларының әкімдері, сондай-ақ қоғамдық ұйымдар енгізеді.
Мерекелік медальді Мемлекет басшысы тапсырады. Сондай-ақ медальді Президенттің атынан және оның тапсырмасы бойынша Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы, облыстардың немесе Астана немесе Алматы қалаларының әкімдері, сондай-ақ Қазақстан Президенті осыған уәкілеттік берген өзге де лауазымды адамдар тапсыра алады.
Мерекелік медальді тапсыру салтанатты жағдайда жүргізіледі. Медаль марапатталушының жеке өзіне тапсырылады. Тапсыру алдында Қазақстан Республикасы Президентінің марапаттау туралы Жарлығы жария етіледі. Марапатталған адамға медальмен бірге белгіленген үлгідегі куәлік тапсырылады.
Марапаттауға арналған тізімде мерекелік медальдің тапсырылғаны туралы тиісті жазба жасалады. Жүргізілген марапаттаулардың есебін, сондай-ақ мерекелік медальдің тапсырылу барысы туралы есептілікті Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі жүргізеді.
Мерекелік медаль кеуденің сол жағына тағылады. Қазақстан Республикасының мемлекеттік марапаттары болған жағдайда олардан кейін орналасады.
== Сипаттамасы ==
Мерекелік медаль диаметрі 34 мм дұрыс шеңбер нысанында болады.
Медаль тағайындау туралы Жарлықта бет бөлігінің мынадай сипаттамасы келтіріледі:
{{cquote
|Мерекелік медальдің бет жағында Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы логотипінің бейнесі орналасқан. Сәулелі күн шығыңқы жылтыр рельефте көгілдір эмальмен бейнеленген. Төменгі бөлігінде қызыл эмальді бояумен ұлттық ою-өрнек бейнеленген.
|author= — [https://tengrinews.kz/zakon/prezident%20respubliki%20kazahstan/gosudarstvennyie%20nagradyi/id-U1600000344/ Қазақстан Республикасы Президентінің 2016 жылғы 28 қыркүйектегі №344 Жарлығы]
}}
Медальдің бет жағының негізгі бөлігі Қазақстанның күңгірт картасының аясында орналасқан Ақорда президенттік сарайы ғимаратының, "Қазақ Елі" монументінің және "азаматтар қоршауында Қазақстан Конституциясына ант беретін Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев" барельефінің суреттерімен жазылған. Қазақстан Тәуелсіздігінің 25 жылдығының логотипі түрлі-түсті эмальмен боялған және көгілдір эмаль аясында сәулелері бар күн болып табылады, оның үстінде 25 қызыл сандар бейнеленген<ref>{{cite web |url= http://awards.shoutwiki.com/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8C_%C2%AB25_%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%BD%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%C2%BB |title= Медаль «25 лет независимости Республики Казахстан» |website= Проект «Награды» |accessdate= }}</ref>.
Мерекелік медальдің сыртқы жағында орталық бөлігінде "Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл" деген бедерлі жазу орналасқан.
Мерекелік медаль жезден дайындалады және құлақша мен шығыршық арқылы ортасында қызыл тік жолағы бар көгілдір түсті қатқыл лентамен тысталған ені 32 мм және биіктігі 50 мм тағанға жалғанады. Медальді киімге бекіту үшін визорлы бекіткіші бар түйреуіш пайдаланылады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Қазақстан марапаттары}}
[[Санат:Қазақстан медалдары]]
42x3a3kd0utfyesin0e5olfqvsiawai
Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалі
0
674363
3591805
3349105
2026-04-25T18:01:50Z
Nurken
111493
Nurken [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 30 жыл медалі]] бетін [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалі]] бетіне жылжытты
3349105
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалі
| суреті = [[Сурет:Medal30RK.png|left|100px]] [[Сурет:30 лет Независимости Казахстана.png|right|130px]]
| фон түсі =
| шынайы атауы =
| мемлекет = {{KAZ}}
| түрі = [[Медаль]]
| үшін марапатталған =
| негіз =
| жағдайы = беріледі
| тапсырушы =
| негізделді = [[17 мамыр]] [[2021 жыл]]
| алғашқы иегері =
| соңғы иегері =
| барынша ұсынылған =
| жоғары марапаты =
| төменгі марапаты =
| сайты =
| Commons =
}}
'''«Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалі''' — [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Республикасы Президенті]]нің 2021 жылғы 17 мамырдағы №575 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградасы.<ref>[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=32330056&pos=6;-106#pos=6;-106 Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығы құрметіне арналған мерекелік медаль туралы]</ref>
== Медальмен марапаттау ==
Мерекелік медальді Қазақстан президенті тапсырады. Наградталған адамға медальмен қоса белгіленген үлгідегі куәлік табыс етіледі.
Медаль салтанатты түрде марапатталатын адамның жеке өзіне тапсырылады.
Мерекелік медаль сол жақ омырауға тағылады. Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградалары болған жағдайда олардан кейін орналасады.<ref>[https://sputnik.kz/culture/20210309/16487428/Tauelsizdik-medal.html "Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл" медалімен кімдер марапатталады]</ref>
== Сипаттамасы ==
"Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 30 жыл" мерекелік медалі диаметрі 34 мм дұрыс шеңбер нысанында болады.
Мерекелік медальдің бет жағында (аверсінде) "ҚАЗАҚСТАН ТӘУЕЛСІЗДІГІНЕ 30 ЖЫЛ" деген жазу орналасқан. Мерекелік медальдің төменгі бөлігінде ұлттық ою-өрнек бейнеленген.
Мерекелік медальдің сыртқы бетінің (реверсінде) ортаңғы бөлігінде төрт жол етіп "ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ТӘУЕЛСІЗДІГІНЕ 30 ЖЫЛ" деген жазу жазылған. Жазудың төменгі және жоғарғы жағында ұлттық ою-өрнек элементтері орналасқан.
Медальдағы бейнелер мен жазулардың бәрi де бедерлi, алтын түстес. Аверс пен реверс беті күңгірт.
Мерекелік медаль сары түсті металдан (жезден) жасалады.
Мерекелік медаль құлақша мен шығыршық арқылы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы түстес қатқыл лентамен қапталған ені 32 мм және биіктігі 50 мм тағанға жалғанады. Лентаның ортасында ені 5 мм тік сары жолақ өтеді, оның шеттері ені 2 мм қызыл түсті жолақтармен жиектелген.
Мерекелік медаль киімге визорлы бекіткіші бар түйреуіш арқылы бекітіледі.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2100000282 "Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығы құрметіне арналған мерекелік медаль туралы" Қазақстан Республикасының Президенті Жарлығының жобасы туралы]
{{Қазақстан марапаттары}}
[[Санат:Қазақстан медалдары]]
sye84jshitzya60i1gu0vt3wcxaxtea
Уикипедия:Өңдеме саны бойынша қатысушылар
4
675070
3592048
3591589
2026-04-26T07:01:10Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту
3592048
wikitext
text/x-wiki
{{shortcut|УП:ӨСҚ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Тізімге 500 өңдемеден кем емес өңдеме жасаған қатысушылар кірістірілген.
{{StatInfo}}
<!-- BOT:START -->
{|class="standard sortable ts-stickytableheader"
!#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-
|1||1||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||120022||88059||2860||393||23673||189||54||4350||1453
|-
|2||4||{{u|Kasymov}}||95319||75798||10995||226||3372||234||110||5790||739
|-
|3||2||{{u|Салиха}}||86287||80709||1349||2243||909||49||0||957||135
|-
|4||5||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||84034||68898||1239||147||11309||15||0||1695||24
|-
|5||3||{{u|Мағыпар}}||80738||75852||733||588||37||361||0||2880||37
|-
|6||8||{{u|Arystanbek}}||55504||30543||3585||368||5769||944||2229||4770||5179
|-
|7||6||{{u|Casserium}}||48147||39502||1751||102||628||17||9||4418||38
|-
|8||7||{{u|Sibom}}||41112||38495||884||90||357||62||0||786||381
|-
|9||9||{{u|Ulan}}||30436||23971||391||78||4579||14||0||199||209
|-
|10||19||{{u|AlefZet}}||25095||8820||3472||136||398||8||2176||838||844
|-
|11||12||{{u|GanS NIS}}||24505||18596||437||61||1022||42||3||3184||980
|-
|12||10||{{u|1nter pares}}||22960||21496||132||7||383||64||0||1266||119
|-
|13||15||{{u|Bolatbek}}||21868||13879||4120||204||768||812||373||1111||1007
|-
|14||11||{{u|Орел Карл}}||21258||20002||744||39||120||4||0||121||11
|-
|15||20||{{u|Nurken}}||17658||8541||1288||38||6807||80||2||414||47
|-
|16||17||{{u|Kaiyr}}||16949||11991||218||7||132||162||8||2485||355
|-
|17||13||{{u|Sagzhan}}||16275||15170||287||34||180||10||0||308||86
|-
|18||14||{{u|Batyrbek.kz}}||16067||14052||411||16||1017||73||1||538||300
|-
|19||40||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||14709||4599||4648||149||152||586||364||1907||630
|-
|20||16||{{u|Alphy Haydar}}||13716||12968||207||1||183||2||0||215||42
|-
|21||18||{{u|Polat Alemdar}}||12577||9855||1161||116||24||1||0||752||183
|-
|22||24||{{u|Ismukhammed}}||11661||6938||1621||225||189||1681||0||344||14
|-
|23||27||{{u|Ерден Карсыбеков}}||11080||6754||503||0||102||512||0||614||55
|-
|24||22||{{u|Nurkhan}}||10007||7849||1218||37||4||0||4||333||36
|-
|25||28||{{u|Тұран}}||8361||6513||414||55||255||120||0||383||32
|-
|26||32||{{u|AlibekKS}}||8335||5771||73||3||1033||42||2||898||170
|-
|27||21||{{u|Kas77777}}||8187||8093||0||9||0||1||0||35||1
|-
|28||48||{{u|Daniyar}}||8001||3613||482||327||177||626||0||1642||348
|-
|29||35||{{u|Nurtenge}}||7898||5403||965||137||625||58||22||528||188
|-
|30||23||{{u|Dinkaz}}||7842||7308||0||118||0||0||0||35||1
|-
|31||34||{{u|TheNomadEditor}}||7733||5440||27||4||1779||176||0||158||46
|-
|32||25||{{u|Gabit Karabay}}||7596||6913||0||0||0||0||0||2||0
|-
|33||30||{{u|Ashina}}||7361||5855||189||80||63||88||3||384||320
|-
|34||26||{{u|Kmoksy}}||7012||6773||0||0||279||0||0||178||1
|-
|35||37||{{u|TalgatSnow}}||6995||4970||443||100||719||0||64||87||66
|-
|36||29||{{u|SSE}}||6974||6256||254||109||0||1||0||126||23
|-
|37||45||{{u|GaiJin}}||6703||3842||510||20||361||9||94||369||444
|-
|38||46||{{u|Bekus}}||6528||3823||1419||1||826||78||12||172||311
|-
|39||44||{{u|Alamgir}}||6196||3874||95||15||681||2||0||47||24
|-
|40||38||{{u|Аскаров}}||6193||4756||113||83||0||0||0||191||24
|-
|41||31||{{u|Liquorkaru}}||6142||5849||13||188||9||1||0||10||7
|-
|42||36||{{u|Zhaksilik}}||6101||5045||20||26||9||26||0||362||59
|-
|43||33||{{u|Aghia7}}||6046||5584||6||1||0||0||0||147||10
|-
|44||39||{{u|Zhigitbek}}||5455||4750||0||0||27||27||0||11||10
|-
|45||43||{{u|Qarakesek}}||5200||4176||157||87||39||219||2||241||308
|-
|46||41||{{u|Djduxhx}}||5000||4508||77||38||85||3||0||152||18
|-
|47||42||{{u|Nick jan}}||4652||4358||0||68||0||82||0||62||40
|-
|48||66||{{u|Erboldilyara}}||4522||2770||2||0||215||0||0||1535||26
|-
|49||47||{{u|Coffee86}}||4321||3798||4||0||11||7||0||398||5
|-
|50||63||{{u|Madi Dos}}||4163||2878||188||63||33||24||0||592||102
|-
|51||51||{{u|Dimash Kenesbek}}||3759||3392||51||0||0||27||0||223||21
|-
|52||49||{{u|Syrymzhan}}||3683||3525||1||154||0||0||0||1||0
|-
|53||60||{{u|Majilis}}||3630||2996||100||0||97||0||0||16||0
|-
|54||57||{{u|Esetok}}||3578||3079||395||2||161||205||8||285||138
|-
|55||50||{{u|Ерқанат Рыскулбеков}}||3545||3398||3||0||4||0||0||32||0
|-
|56||55||{{u|Maira Yessenbekova}}||3516||3169||48||0||0||0||0||6||2
|-
|57||59||{{u|Нурасылл}}||3396||2999||193||0||18||0||0||50||8
|-
|58||52||{{u|Makenzis}}||3336||3279||5||0||0||0||0||46||5
|-
|59||61||{{u|Nurbek Matzhani}}||3310||2990||58||40||1||55||0||201||62
|-
|60||54||{{u|Юсуф Худайберген}}||3273||3188||0||0||103||0||0||34||0
|-
|61||56||{{u|Hardworking}}||3272||3115||61||0||0||0||0||10||0
|-
|62||62||{{u|BekaIITU}}||3227||2963||0||0||0||0||0||3||1
|-
|63||53||{{u|Gulzat246}}||3168||3225||0||16||0||0||0||5||3
|-
|64||58||{{u|Qanattan}}||3117||3043||0||0||0||0||0||2||0
|-
|65||64||{{u|Yerzhankyzy}}||3041||2836||0||0||0||0||0||0||0
|-
|66||65||{{u|Meruyert}}||2952||2789||0||0||0||0||0||0||1
|-
|67||99||{{u|Абылай}}||2950||1478||328||33||139||126||0||488||144
|-
|68||68||{{u|Dauren}}||2871||2465||0||14||0||0||0||68||6
|-
|69||76||{{u|ShadZ01}}||2822||2261||304||52||105||0||0||4||0
|-
|70||71||{{u|Даурен Шарипов}}||2822||2430||43||24||0||0||0||50||0
|-
|71||111||{{u|KLBot2}}||2795||1291||0||0||1413||0||0||1||0
|-
|72||67||{{u|Кырмызов}}||2700||2625||6||12||0||6||0||12||11
|-
|73||78||{{u|Merey}}||2684||2202||0||239||0||0||0||0||2
|-
|74||77||{{u|Магпар}}||2680||2218||91||88||13||11||0||183||30
|-
|75||69||{{u|Kyrmyzy gul}}||2532||2462||9||0||0||0||0||30||4
|-
|76||73||{{u|Abdi arman}}||2530||2309||0||0||0||0||0||2||5
|-
|77||72||{{u|Сәуір 1}}||2473||2368||24||11||2||0||0||30||0
|-
|78||90||{{u|MuratbekErkebulan}}||2471||1683||224||0||71||21||0||357||4
|-
|79||74||{{u|Toktakynbaev}}||2471||2304||4||77||0||0||0||3||4
|-
|80||75||{{u|G55}}||2468||2299||0||50||0||0||0||0||2
|-
|81||87||{{u|Balaburgem}}||2447||1731||11||29||31||59||0||182||48
|-
|82||70||{{u|Zhuka iitu}}||2445||2448||0||1||0||0||0||2||2
|-
|83||109||{{u|Ordabekov Azamat}}||2424||1326||0||78||0||0||0||13||2
|-
|84||83||{{u|Рахман999}}||2304||1897||103||22||34||4||0||97||35
|-
|85||134||{{u|Бегулы Отагасы}}||2247||885||48||1||228||7||0||728||75
|-
|86||96||{{u|Drift}}||2233||1502||22||2||710||1||0||4||2
|-
|87||80||{{u|Egorkz}}||2232||2041||0||64||0||0||0||0||2
|-
|88||84||{{u|Mira01}}||2229||1863||0||0||0||99||0||174||22
|-
|89||79||{{u|Aizhanka aaa}}||2215||2076||0||0||0||0||0||0||0
|-
|90||81||{{u|Bakdauren}}||2208||2015||0||103||0||0||0||14||4
|-
|91||117||{{u|Әлинұр}}||2175||1104||132||43||47||101||0||580||48
|-
|92||88||{{u|Rasulbek Adil}}||2091||1721||126||0||13||1||0||155||35
|-
|93||89||{{u|Mustafaalmas}}||2036||1721||94||0||243||0||0||37||5
|-
|94||82||{{u|Unknown Alash}}||1981||1920||1||0||0||0||0||0||0
|-
|95||85||{{u|Kristianmusic}}||1938||1799||20||1||0||0||0||0||0
|-
|96||92||{{u|Bauka91 91}}||1857||1618||0||0||0||0||0||0||1
|-
|97||101||{{u|Daneker}}||1857||1414||0||257||0||0||0||1||2
|-
|98||131||{{u|Esen48}}||1808||895||0||33||0||0||0||744||1
|-
|99||86||{{u|Almatoswiki}}||1800||1781||0||0||0||0||0||11||0
|-
|100||94||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||1795||1519||8||0||86||1||0||42||29
|-
|101||98||{{u|RaiymbekZh}}||1777||1495||6||0||13||0||0||71||70
|-
|102||91||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||1710||1638||35||0||22||0||0||19||24
|-
|103||95||{{u|Nelli}}||1666||1507||0||0||0||0||0||0||0
|-
|104||100||{{u|Araichik}}||1622||1453||110||78||0||0||0||2||1
|-
|105||93||{{u|Nikolina Šepić}}||1613||1613||0||0||0||0||0||0||0
|-
|106||105||{{u|ДолбоЯщер}}||1597||1339||1||0||101||1||0||5||0
|-
|107||103||{{u|2rk}}||1552||1367||0||99||0||1||0||8||0
|-
|108||106||{{u|Daniyal.aidarov5}}||1519||1333||0||0||7||0||0||118||8
|-
|109||97||{{u|Gliwi}}||1503||1497||3||0||0||0||0||0||0
|-
|110||108||{{u|Аслан Жукенов}}||1496||1329||20||0||46||0||0||32||26
|-
|111||118||{{u|Almagul Ibragimova}}||1490||1098||0||17||0||1||0||174||22
|-
|112||133||{{u|Акбота Казыбекова}}||1480||886||0||91||0||0||0||39||0
|-
|113||104||{{u|DinDK}}||1383||1353||0||0||0||0||0||2||0
|-
|114||115||{{u|Rasulzhan}}||1371||1138||0||0||0||0||0||2||0
|-
|115||107||{{u|Tulya}}||1344||1331||1||0||0||0||0||3||0
|-
|116||112||{{u|Ayauly}}||1337||1252||0||28||0||0||0||0||1
|-
|117||102||{{u|Nkiukr}}||1314||1405||44||0||40||4||0||1||0
|-
|118||110||{{u|Tarih}}||1304||1304||0||0||0||0||0||0||0
|-
|119||114||{{u|Wikiped4ik}}||1283||1199||0||59||0||0||0||6||1
|-
|120||137||{{u|Jarnamaqaz}}||1278||830||380||20||0||0||0||15||0
|-
|121||142||{{u|TemirlanSarsen}}||1277||766||6||58||31||0||0||197||14
|-
|122||113||{{u|GulzhanOmarova}}||1248||1200||0||1||0||0||0||11||2
|-
|123||116||{{u|Шілде}}||1223||1132||11||25||11||0||0||33||0
|-
|124||126||{{u|IL68}}||1215||946||62||0||31||0||0||134||1
|-
|125||123||{{u|Gulnar7}}||1178||1046||0||2||0||0||0||13||1
|-
|126||224||{{u|Suleimen Koishybai}}||1156||284||0||0||0||0||0||785||0
|-
|127||125||{{u|Aimanber}}||1150||1002||0||61||0||0||0||0||0
|-
|128||120||{{u|Ziv}}||1138||1067||58||0||0||2||0||9||2
|-
|129||121||{{u|Bailarbekov}}||1136||1049||0||0||0||0||0||3||1
|-
|130||204||{{u|Айдос уики}}||1126||481||0||0||7||1||0||63||10
|-
|131||119||{{u|Sergazyyev}}||1119||1069||0||13||0||0||0||1||2
|-
|132||128||{{u|KoishymanovaG}}||1096||919||2||0||0||80||0||35||3
|-
|133||124||{{u|Истеный казах}}||1096||1018||32||13||4||0||0||4||0
|-
|134||127||{{u|Madina Kilybayeva}}||1083||934||0||0||0||0||0||2||2
|-
|135||193||{{u|Kafarik}}||1075||526||47||7||15||2||0||22||4
|-
|136||161||{{u|Akbota.b}}||1057||639||0||68||0||0||0||48||2
|-
|137||136||{{u|Аян Жанайсов}}||1054||840||0||0||0||0||0||37||0
|-
|138||122||{{u|Finderhannes}}||1049||1049||0||0||0||0||0||0||0
|-
|139||148||{{u|Wikuiser}}||996||705||139||0||62||0||43||18||3
|-
|140||129||{{u|Orkaarys}}||993||916||0||0||0||0||0||0||0
|-
|141||132||{{u|А.С.Кизиров}}||987||891||17||1||8||23||0||109||11
|-
|142||143||{{u|P.Nurgisa}}||976||764||0||0||0||0||0||52||3
|-
|143||130||{{u|Rayurad mc}}||973||899||0||0||0||0||0||0||0
|-
|144||220||{{u|Fuzze123}}||964||338||59||0||46||0||0||26||504
|-
|145||165||{{u|Aselhan}}||948||627||12||0||9||23||0||82||11
|-
|146||139||{{u|Шайнүсіп}}||931||782||0||0||1||0||0||32||3
|-
|147||141||{{u|Adiladil}}||906||767||0||0||0||0||0||0||1
|-
|148||146||{{u|NErnur98}}||880||738||0||0||61||0||0||59||5
|-
|149||160||{{u|Касымхан}}||866||641||0||2||0||0||0||19||5
|-
|150||135||{{u|Chris die Seele}}||865||848||16||0||0||0||0||0||0
|-
|151||138||{{u|Mukhin}}||850||807||0||0||0||0||0||0||0
|-
|152||140||{{u|Stella~kkwiki}}||830||772||0||0||0||0||0||0||0
|-
|153||188||{{u|Bakbergenov}}||820||539||0||170||0||0||0||15||1
|-
|154||213||{{u|Dambler}}||819||424||15||5||10||0||0||229||10
|-
|155||149||{{u|Aibol dos}}||813||704||0||0||0||0||0||0||0
|-
|156||229||{{u|KaldarovNurymzhan}}||801||179||12||1||12||0||0||490||2
|-
|157||175||{{u|Talghatuly}}||794||569||0||67||12||1||0||101||17
|-
|158||151||{{u|Akba.nis.13}}||790||702||0||16||0||4||0||33||1
|-
|159||150||{{u|Аязбаев Даурен}}||789||704||0||0||0||0||0||0||0
|-
|160||145||{{u|Masalbaeva}}||787||741||0||0||0||0||0||1||0
|-
|161||231||{{u|Абдрахманов Димаш}}||785||98||0||0||0||0||0||4||0
|-
|162||153||{{u|Tylerdurdenkz}}||780||683||2||30||24||0||0||41||6
|-
|163||169||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||777||596||0||1||0||0||0||12||0
|-
|164||159||{{u|Azim Nurbergen}}||763||644||0||15||0||0||0||4||0
|-
|165||147||{{u|Ташметов шахрух}}||743||721||0||0||0||0||0||5||0
|-
|166||164||{{u|Panicgirl}}||739||636||0||17||0||0||0||10||1
|-
|167||152||{{u|Mariko}}||734||689||0||0||0||0||0||0||0
|-
|168||155||{{u|Rake}}||726||666||0||35||0||0||0||8||3
|-
|169||144||{{u|Mheidegger}}||723||748||7||2||0||0||0||6||3
|-
|170||162||{{u|Rasul kz91}}||723||638||0||12||0||0||0||1||0
|-
|171||173||{{u|Muslim Qazaq}}||722||579||0||0||0||0||0||32||2
|-
|172||222||{{u|Zhumalina}}||720||314||0||49||6||2||0||241||1
|-
|173||156||{{u|Alfiya}}||719||662||0||17||0||0||0||3||2
|-
|174||154||{{u|Εὐθυμένης}}||697||679||13||0||0||0||0||5||0
|-
|175||163||{{u|Sultan bek}}||695||638||0||0||0||0||0||0||0
|-
|176||209||{{u|Мира Белль}}||693||439||23||0||7||0||0||113||24
|-
|177||197||{{u|Cekli829}}||690||523||3||0||24||1||0||46||36
|-
|178||167||{{u|Nkipshak}}||684||612||0||0||0||0||0||0||0
|-
|179||228||{{u|Sultan-balasi}}||676||236||24||0||356||0||0||28||2
|-
|180||202||{{u|Saken kun}}||673||486||4||0||0||0||0||6||0
|-
|181||166||{{u|KUckhocjothkei3}}||671||614||49||1||5||0||0||1||0
|-
|182||158||{{u|Epoxa-HH}}||663||651||0||0||5||0||0||10||1
|-
|183||157||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||660||653||0||1||0||0||0||5||0
|-
|184||219||{{u|Syrlybek}}||658||390||5||53||4||9||0||68||17
|-
|185||191||{{u|Мұқтар Құндыз}}||656||529||0||0||0||0||0||2||0
|-
|186||189||{{u|Баха}}||654||536||0||0||0||0||0||0||0
|-
|187||172||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||651||584||1||25||0||2||0||4||21
|-
|188||174||{{u|Амзе Магжан}}||645||571||0||0||0||0||0||47||0
|-
|189||168||{{u|Капысова Айдана}}||642||603||0||0||0||0||0||0||0
|-
|190||176||{{u|IArhunI}}||640||569||7||9||0||0||0||26||11
|-
|191||216||{{u|Belekov Syrym}}||639||414||0||46||0||0||0||9||2
|-
|192||214||{{u|Айвентадор}}||622||420||15||0||0||4||0||152||13
|-
|193||226||{{u|Zhandos02}}||620||265||3||4||11||0||0||247||0
|-
|194||194||{{u|Aseke16}}||617||525||25||0||7||1||0||17||12
|-
|195||178||{{u|Bauyr03}}||615||555||0||0||0||0||0||37||0
|-
|196||185||{{u|Makhanov}}||613||542||0||0||0||0||0||0||1
|-
|197||171||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||601||590||2||0||0||0||0||3||0
|-
|198||177||{{u|Inkar}}||600||559||0||0||0||0||0||1||3
|-
|199||181||{{u|Mma}}||599||545||0||0||0||0||0||0||0
|-
|200||170||{{u|Юкке}}||599||594||1||2||44||0||0||9||3
|-
|201||179||{{u|Mary}}||597||549||0||0||0||0||0||0||0
|-
|202||230||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||587||115||0||0||0||0||0||36||0
|-
|203||183||{{u|Аскар}}||584||544||4||19||2||0||0||1||0
|-
|204||227||{{u|Eldar zh96}}||575||246||132||6||2||80||0||23||6
|-
|205||187||{{u|AlibiKazken}}||569||540||0||0||0||0||0||23||0
|-
|206||199||{{u|Badyroff}}||569||518||0||0||0||0||0||0||0
|-
|207||192||{{u|Нурия}}||569||527||0||0||0||0||0||0||0
|-
|208||206||{{u|Нақып Нұрғали}}||565||467||0||0||1||0||0||24||0
|-
|209||203||{{u|Zhaniya92}}||562||485||0||0||0||0||0||13||1
|-
|210||180||{{u|Ұлан Тұрсынбек}}||558||546||0||0||0||0||0||0||0
|-
|211||205||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||555||469||0||0||5||0||0||33||2
|-
|212||198||{{u|Yamanzho}}||555||521||0||0||0||0||0||0||0
|-
|213||196||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||553||524||9||0||0||0||0||1||0
|-
|214||186||{{u|Kuanysh Ismailov}}||547||541||0||0||7||0||0||2||0
|-
|215||190||{{u|Egor Shustoff}}||541||532||0||0||0||0||0||0||0
|-
|216||200||{{u|Niyazbek}}||534||510||0||0||0||0||0||3||0
|-
|217||221||{{u|Dauylbai Aidar}}||533||325||204||0||0||0||0||1||0
|-
|218||208||{{u|Olkikz}}||529||447||0||14||0||0||0||0||0
|-
|219||195||{{u|Fornax}}||528||525||2||0||0||0||0||0||0
|-
|220||182||{{u|Dzhos}}||527||545||0||0||0||0||0||0||0
|-
|221||217||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||527||391||0||0||0||3||0||44||1
|-
|222||218||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||527||391||0||36||0||0||0||1||1
|-
|223||184||{{u|Arachn0}}||523||543||0||0||0||0||0||1||0
|-
|224||207||{{u|Tansholpan}}||522||459||0||0||0||0||0||0||0
|-
|225||212||{{u|Adilbekkazykhanov}}||520||428||0||0||44||0||0||0||0
|-
|226||223||{{u|Mustazhap}}||520||308||11||0||0||2||0||122||12
|-
|227||201||{{u|Karina Nurtazina}}||518||508||0||0||0||0||0||0||0
|-
|228||225||{{u|Murat Karibay}}||518||270||183||0||0||0||27||7||8
|-
|229||215||{{u|Chingiz Nazbiev}}||514||420||29||0||54||12||0||0||0
|-
|230||211||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||514||429||0||0||0||0||0||5||0
|-
|231||210||{{u|Albergenius}}||510||434||42||1||2||0||0||1||0
|-
|232||232||{{u|Friction27}}||506||17||0||0||0||0||0||1||0
|}
<!-- BOT:END -->
{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]]
bapspefdp0i39a40oxgdofdiqnkjb6d
Уикипедия:Өңдеме саны бойынша боттар
4
675089
3592154
3591626
2026-04-26T11:00:37Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту
3592154
wikitext
text/x-wiki
{{shortcut|УП:ӨСБ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Жергілікті жалаусыз ғаламдық боттар көкпен ерекшеленген.
{{StatInfo}}
<!-- BOT:START -->
{|class="standard sortable ts-stickytableheader"
!#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-
|1||1||{{u|BolatbekBot}}||515636||380113||110090||1||5897||3||1||19437||23
|-
|2||2||{{u|EmausBot}}||145869||131245||957||0||13593||6||0||46||22
|-
|3||3||{{u|ArystanbekBot}}||131813||127440||573||15||62||17||10||2859||812
|-style="background-color:#ccf"
|4||4||{{u|Legobot}}||119565||112799||457||0||6067||15||0||85||142
|-
|5||120||{{u|New user message}}||112884||1||0||0||0||0||0||112883||0
|-style="background-color:#ccf"
|6||5||{{u|MerlIwBot}}||105854||88198||6297||0||10800||24||0||36||497
|-
|7||6||{{u|InternetArchiveBot}}||87039||87039||0||0||0||0||0||0||0
|-
|8||7||{{u|GaiJinBot}}||79339||79324||7||0||0||0||0||3||5
|-
|9||8||{{u|BekusBot}}||50475||50182||232||3||53||0||0||4||1
|-
|10||9||{{u|YFdyh-bot}}||43054||41964||1||0||1089||0||0||0||0
|-
|11||10||{{u|Xqbot}}||26595||22821||42||0||3648||2||0||60||22
|-
|12||11||{{u|Luckas-bot}}||22676||17397||3||0||5264||1||0||8||3
|-
|13||18||{{u|TXiKiBoT}}||18278||8490||13||0||9719||0||0||56||0
|-style="background-color:#ccf"
|14||12||{{u|ZéroBot}}||17395||14827||0||0||2561||0||0||7||0
|-
|15||13||{{u|CommonsDelinker}}||14479||13504||426||1||0||83||0||384||41
|-
|16||14||{{u|Kasymbot}}||13743||13243||240||4||8||22||0||171||42
|-
|17||15||{{u|SieBot}}||13062||12830||0||0||214||0||0||18||0
|-
|18||20||{{u|VolkovBot}}||11474||7766||1||0||3545||4||0||24||134
|-
|19||17||{{u|Makecat-bot}}||9816||8904||0||0||908||0||0||3||1
|-
|20||19||{{u|WikitanvirBot}}||9374||8087||0||0||1283||0||0||2||2
|-
|21||16||{{u|Kia content bot}}||9127||9127||0||0||0||0||0||0||0
|-
|22||21||{{u|JAnDbot}}||8787||7290||40||0||1309||6||0||16||126
|-
|23||24||{{u|Nurtenge}}||7926||5403||965||137||625||40||22||528||188
|-style="background-color:#ccf"
|24||22||{{u|Addbot}}||7608||6153||1043||1||295||18||0||5||90
|-style="background-color:#ccf"
|25||38||{{u|ArthurBot}}||7544||2786||26||0||4714||6||0||12||0
|-
|26||122||{{u|Acebot}}||7483||0||7482||0||0||0||0||1||0
|-
|27||26||{{u|Vagobot}}||7330||4673||63||0||2585||0||0||3||6
|-
|28||23||{{u|Escarbot}}||7057||5767||14||0||1188||2||0||82||4
|-
|29||25||{{u|BilgishShezhireshiBot}}||5305||5305||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|30||28||{{u|JackieBot}}||5114||4266||10||0||828||1||0||7||2
|-style="background-color:#ccf"
|31||30||{{u|RedBot}}||4625||3703||3||0||916||1||0||2||0
|-
|32||27||{{u|Muhammad Abul-Futooh}}||4617||4616||0||0||0||0||0||1||0
|-
|33||29||{{u|MelancholieBot}}||4425||4208||2||0||210||0||0||5||0
|-style="background-color:#ccf"
|34||34||{{u|TjBot}}||4252||3316||0||0||935||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|35||31||{{u|Dexbot}}||3738||3677||0||0||51||0||0||10||0
|-style="background-color:#ccf"
|36||33||{{u|LaaknorBot}}||3689||3493||0||0||196||0||0||0||0
|-
|37||32||{{u|Robbot}}||3541||3540||0||0||0||1||0||0||0
|-
|38||39||{{u|FoxBot}}||3339||2620||5||0||680||0||0||34||0
|-
|39||35||{{u|NurbekBot}}||3257||3254||0||0||0||0||0||2||1
|-style="background-color:#ccf"
|40||55||{{u|MastiBot}}||3201||1172||31||0||1990||0||0||2||6
|-
|41||36||{{u|AlleborgoBot}}||3142||3125||0||0||0||0||0||17||0
|-
|42||37||{{u|Thijs!bot}}||2934||2918||3||0||2||0||0||11||0
|-style="background-color:#ccf"
|43||52||{{u|KLBot2}}||2705||1291||0||0||1413||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|44||40||{{u|HRoestBot}}||2464||2463||0||0||0||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|45||41||{{u|JYBot}}||2395||2262||0||0||133||0||0||0||0
|-
|46||44||{{u|Idioma-bot}}||2182||2026||16||0||109||6||0||23||2
|-
|47||46||{{u|AvocatoBot}}||2151||1912||0||0||231||0||0||6||2
|-
|48||42||{{u|Ptbotgourou}}||2061||2036||0||0||5||0||0||20||0
|-style="background-color:#ccf"
|49||43||{{u|KamikazeBot}}||2050||2034||0||0||14||0||0||2||0
|-style="background-color:#ccf"
|50||45||{{u|Ripchip Bot}}||1968||1944||0||0||22||0||0||2||0
|-style="background-color:#ccf"
|51||47||{{u|Rubinbot}}||1930||1848||0||0||80||0||0||2||0
|-style="background-color:#ccf"
|52||49||{{u|CarsracBot}}||1771||1666||12||0||32||0||0||61||0
|-style="background-color:#ccf"
|53||48||{{u|Dinamik-bot}}||1704||1702||0||0||0||0||0||2||0
|-
|54||50||{{u|Aitan bot}}||1555||1536||0||0||0||0||0||19||0
|-style="background-color:#ccf"
|55||51||{{u|DixonDBot}}||1520||1502||0||0||17||0||0||0||1
|-
|56||57||{{u|AvicBot}}||1474||1078||0||0||337||0||0||58||1
|-style="background-color:#ccf"
|57||54||{{u|YiFeiBot}}||1359||1192||69||0||83||9||0||0||3
|-
|58||72||{{u|BotMultichill}}||1277||528||1||0||738||0||0||10||0
|-
|59||53||{{u|Justincheng12345-bot}}||1235||1192||2||0||40||0||0||0||1
|-
|60||81||{{u|CommonsTicker~kkwiki}}||1233||279||0||0||0||0||0||9||945
|-
|61||62||{{u|Purbo T}}||1179||884||0||0||275||0||0||20||0
|-
|62||64||{{u|Synthebot}}||1170||859||0||0||310||0||0||0||1
|-style="background-color:#ccf"
|63||60||{{u|Movses-bot}}||1158||1018||0||0||136||0||0||1||3
|-
|64||65||{{u|JhsBot}}||1136||845||2||0||277||0||0||12||0
|-style="background-color:#ccf"
|65||56||{{u|Gerakibot}}||1123||1080||10||0||16||2||0||4||11
|-
|66||58||{{u|TuranBot}}||1122||1047||28||2||4||6||0||29||6
|-
|67||59||{{u|PipepBot}}||1048||1033||0||0||1||0||0||13||1
|-
|68||61||{{u|Mjbmrbot}}||1030||903||0||0||125||0||0||1||1
|-
|69||67||{{u|HerculeBot}}||903||777||1||0||116||0||0||8||1
|-style="background-color:#ccf"
|70||63||{{u|MystBot}}||879||863||2||0||0||0||0||14||0
|-style="background-color:#ccf"
|71||68||{{u|Amirobot}}||806||739||0||0||66||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|72||66||{{u|Jotterbot}}||781||781||0||0||0||0||0||0||0
|-
|73||73||{{u|HiW-Bot}}||616||513||61||0||40||0||0||1||1
|-style="background-color:#ccf"
|74||71||{{u|DarafshBot}}||585||534||11||0||40||0||0||0||0
|-
|75||69||{{u|AZatBot}}||576||576||0||0||0||0||0||0||0
|-
|76||128||{{u|H2Bot}}||553||0||0||0||0||0||0||553||0
|-style="background-color:#ccf"
|77||70||{{u|PixelBot}}||548||541||0||0||0||0||0||7||0
|-style="background-color:#ccf"
|78||77||{{u|DSisyphBot}}||505||356||15||0||128||6||0||0||0
|-
|79||74||{{u|Almabot}}||501||427||0||0||56||0||0||5||13
|-style="background-color:#ccf"
|80||98||{{u|Obersachsebot}}||494||46||437||0||10||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|81||75||{{u|CocuBot}}||464||395||0||0||58||0||0||11||0
|-style="background-color:#ccf"
|82||76||{{u|SilvonenBot}}||413||380||0||0||27||0||0||6||0
|-
|83||78||{{u|Minsbot}}||407||316||0||0||91||0||0||0||0
|-
|84||83||{{u|Darkicebot}}||346||204||1||0||130||0||0||11||0
|-
|85||79||{{u|MahdiBot}}||332||290||21||0||13||0||0||6||2
|-
|86||82||{{u|Memty Bot}}||305||206||0||0||87||0||0||3||9
|-style="background-color:#ccf"
|87||87||{{u|SassoBot}}||305||153||0||0||143||0||0||9||0
|-style="background-color:#ccf"
|88||80||{{u|D'ohBot}}||282||281||0||0||1||0||0||0||0
|-
|89||89||{{u|Chandlerriggs5}}||280||148||2||0||2||0||0||108||14
|-style="background-color:#ccf"
|90||95||{{u|DragonBot}}||245||59||0||0||186||0||0||0||0
|-
|91||84||{{u|SpBot}}||219||199||3||0||15||0||0||2||0
|-style="background-color:#ccf"
|92||85||{{u|Chobot}}||219||176||0||0||41||0||0||2||0
|-
|93||86||{{u|Kasymovbot}}||173||169||2||0||0||1||0||1||0
|-
|94||127||{{u|MBHbot}}||152||0||0||0||0||0||0||0||152
|-
|95||129||{{u|MGA73bot}}||152||0||0||152||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|96||88||{{u|KiranBOT}}||152||150||0||0||0||0||0||2||0
|-style="background-color:#ccf"
|97||90||{{u|タチコマ robot}}||138||115||7||0||0||2||0||12||2
|-style="background-color:#ccf"
|98||91||{{u|MSBOT}}||117||97||1||0||19||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|99||94||{{u|NjardarBot}}||113||62||0||0||49||0||0||2||0
|-style="background-color:#ccf"
|100||93||{{u|Billinghurst}}||98||72||1||0||0||0||1||24||0
|-
|101||103||{{u|DBot}}||97||21||0||0||3||1||0||70||2
|-
|102||92||{{u|Zwobot}}||85||81||0||0||0||0||0||4||0
|-style="background-color:#ccf"
|103||96||{{u|FiriBot}}||58||51||4||0||0||0||0||0||3
|-style="background-color:#ccf"
|104||97||{{u|Muro Bot}}||54||47||0||0||1||0||0||4||2
|-style="background-color:#ccf"
|105||99||{{u|Loveless}}||53||42||0||0||10||0||0||1||0
|-
|106||100||{{u|Alexbot}}||49||36||1||0||2||0||0||9||1
|-
|107||101||{{u|AshinaBot}}||35||33||0||0||0||0||0||2||0
|-
|108||102||{{u|Byrialbot}}||31||29||0||0||2||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|109||104||{{u|Aibot}}||26||21||0||0||5||0||0||0||0
|-
|110||125||{{u|AlinurBot}}||23||0||14||0||2||0||0||6||1
|-style="background-color:#ccf"
|111||105||{{u|Soulbot}}||21||14||0||0||0||0||0||7||0
|-
|112||110||{{u|QarakesekBot}}||18||8||4||0||2||0||0||2||1
|-style="background-color:#ccf"
|113||107||{{u|StigBot}}||14||11||0||0||2||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|114||106||{{u|Broadbot}}||12||12||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|115||130||{{u|MenoBot}}||11||0||0||0||0||0||0||11||0
|-style="background-color:#ccf"
|116||108||{{u|Ver-bot}}||11||11||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|117||109||{{u|AHbot}}||9||9||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|118||112||{{u|Kwjbot}}||7||6||0||0||1||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|119||111||{{u|MagnusA.Bot}}||7||7||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|120||132||{{u|Cbrown1023}}||6||0||0||0||0||0||0||6||0
|-style="background-color:#ccf"
|121||113||{{u|DirlBot}}||6||5||1||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|122||115||{{u|Ebrambot}}||6||4||0||0||2||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|123||114||{{u|GhalyBot}}||5||5||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|124||134||{{u|Abigor}}||5||0||0||0||0||0||0||5||0
|-
|125||117||{{u|NurlanBot}}||4||2||0||0||0||0||0||1||1
|-style="background-color:#ccf"
|126||136||{{u|Taavi}}||4||0||0||0||0||0||0||4||0
|-
|127||124||{{u|YurikBot}}||3||0||0||0||0||0||1||2||0
|-
|128||116||{{u|ZhaksilikBot}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|129||135||{{u|ChuispastonBot}}||3||0||0||0||0||0||0||3||0
|-style="background-color:#ccf"
|130||118||{{u|Rezabot}}||3||2||0||0||0||0||0||1||0
|-
|131||123||{{u|Polat Alemdarbot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0
|-
|132||126||{{u|AmanBot}}||2||0||1||0||0||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|133||131||{{u|Zorrobot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0
|-
|134||121||{{u|SoxBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0
|-
|135||119||{{u|Sagzhanbot}}||1||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|136||133||{{u|KhanBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0
|}
<!-- BOT:END -->
{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Боттар]]
6xxukx75eu1g7jbcvttix3jczc0ax0s
Уикипедия:Бет бастауы бойынша қатысушылар
4
675116
3591684
3591050
2026-04-25T13:07:52Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту
3591684
wikitext
text/x-wiki
{{shortcut|УП:ББҚ}}<center>{{StatInfo}}
<!-- BOT:START -->
{|class="standard sortable ts-stickytableheader"
!#!!Қатысушы!!Мақалалар!!Бағыттау беттері!!Айрық беттер!!Үлгілер!!Санаттар!!Файлдар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|BolatbekBot}}||107917||25625||5||36754||4335||0||11||0||0
|-
|1||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||8245||1156||3||152||7079||144||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|Kia content bot}}||7815||951||164||0||0||0||0||0||0
|-
|2||{{u|Салиха}}||7306||84||695||187||814||2150||0||0||1
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|NurbekBot}}||3137||114||2||0||0||0||0||0||0
|-
|3||{{u|Мағыпар}}||2480||42||0||54||33||546||1||0||0
|-
|4||{{u|Ерден Карсыбеков}}||2258||102||12||198||86||0||56||0||4
|-
|5||{{u|SSE}}||2188||97||3||165||0||107||0||0||0
|-
|6||{{u|Meruyert}}||1940||63||1||0||0||0||0||0||0
|-
|7||{{u|Maira Yessenbekova}}||1751||45||2||31||0||0||0||0||0
|-
|8||{{u|Polat Alemdar}}||1709||483||50||139||16||112||0||0||10
|-
|9||{{u|Dinkaz}}||1592||142||4||0||0||115||0||0||0
|-
|10||{{u|Yerzhankyzy}}||1394||35||2||0||0||0||0||0||0
|-
|11||{{u|Hardworking}}||1359||63||0||42||0||0||0||0||0
|-
|12||{{u|Alamgir}}||1358||106||4||2||410||8||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|Aitan bot}}||1344||157||5||0||0||0||0||0||0
|-
|13||{{u|Abdi arman}}||1341||34||0||0||0||0||0||0||0
|-
|14||{{u|Bolatbek}}||1311||982||33||2132||529||149||160||18||78
|-
|15||{{u|Toktakynbaev}}||1281||43||2||4||0||73||0||0||0
|-
|16||{{u|Орел Карл}}||1277||306||1||303||80||24||0||0||0
|-
|17||{{u|Gulzat246}}||1275||97||5||0||0||16||0||0||0
|-
|18||{{u|Zhuka iitu}}||1192||90||2||0||0||1||0||0||0
|-
|19||{{u|Zhigitbek}}||1178||34||2||0||25||0||0||0||0
|-
|20||{{u|Bauka91 91}}||1165||50||3||0||0||0||0||0||0
|-
|21||{{u|GanS NIS}}||1083||221||61||197||437||52||14||0||52
|-
|22||{{u|Ulan}}||1073||630||59||108||3227||77||0||0||17
|-
|23||{{u|Aizhanka aaa}}||998||19||0||0||0||0||0||0||0
|-
|24||{{u|AlefZet}}||994||463||57||1270||261||100||1||49||25
|-
|25||{{u|BekaIITU}}||993||32||6||0||0||0||0||0||0
|-
|26||{{u|Aghia7}}||957||115||0||0||0||1||0||0||0
|-
|27||{{u|Nurkhan}}||945||101||14||343||4||25||0||1||0
|-
|28||{{u|2rk}}||923||43||1||0||0||98||0||0||0
|-
|29||{{u|G55}}||918||42||0||0||0||50||0||0||0
|-
|30||{{u|82.200.154.115}}||878||42||7||16||4||0||0||0||0
|-
|31||{{u|Bakdauren}}||877||32||0||0||0||102||0||0||0
|-
|32||{{u|Kaiyr}}||866||307||43||20||71||7||25||3||3
|-
|33||{{u|Egorkz}}||860||56||3||0||0||64||0||0||0
|-
|34||{{u|Rasulzhan}}||847||37||1||0||0||0||0||0||0
|-
|35||{{u|Ayauly}}||845||38||0||0||0||28||0||0||0
|-
|36||{{u|Ismukhammed}}||815||109||1||478||174||223||346||0||3
|-
|37||{{u|Ordabekov Azamat}}||766||19||2||0||0||72||0||0||0
|-
|38||{{u|Kyrmyzy gul}}||749||44||3||1||0||0||0||0||0
|-
|39||{{u|Merey}}||737||51||0||0||0||237||0||0||0
|-
|40||{{u|Araichik}}||629||53||0||100||0||75||0||0||0
|-
|41||{{u|DinDK}}||613||17||0||0||0||0||0||0||0
|-
|42||{{u|Nelli}}||580||21||2||0||0||0||0||0||0
|-
|43||{{u|Нурасылл}}||557||17||0||6||9||0||0||0||0
|-
|44||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||545||1632||168||18||7588||188||0||1||11
|-
|45||{{u|Azim Nurbergen}}||535||11||17||0||0||15||0||0||0
|-
|46||{{u|Dauren}}||529||35||1||0||0||14||0||0||0
|-
|47||{{u|Casserium}}||525||185||72||75||331||48||0||7||0
|-
|48||{{u|Zhaksilik}}||519||30||0||3||5||25||9||0||0
|-
|49||{{u|Masalbaeva}}||515||16||2||0||0||0||0||0||0
|-
|50||{{u|GulzhanOmarova}}||509||10||8||0||0||1||0||0||0
|-
|51||{{u|1nter pares}}||508||295||0||2||228||3||0||0||4
|-
|52||{{u|Nurken}}||493||461||3||630||4647||29||0||1||4
|-
|53||{{u|Аян Жанайсов}}||489||26||0||0||0||0||0||0||0
|-
|54||{{u|P.Nurgisa}}||478||18||18||0||0||0||0||0||0
|-
|55||{{u|Daneker}}||468||23||0||0||0||251||0||0||0
|-
|56||{{u|Nick jan}}||456||155||1||0||0||67||0||0||0
|-
|57||{{u|Inkar}}||452||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|58||{{u|Аскаров}}||449||53||0||11||0||82||0||0||0
|-
|59||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||437||9||4||13||13||0||0||0||0
|-
|60||{{u|Sergazyyev}}||435||19||3||0||0||13||0||0||0
|-
|61||{{u|Sagzhan}}||422||76||1||14||133||28||0||0||0
|-
|62||{{u|Bailarbekov}}||408||10||1||0||0||0||0||0||0
|-
|63||{{u|Акбота Казыбекова}}||408||34||3||0||0||90||0||0||0
|-
|64||{{u|Tulya}}||397||27||1||0||0||0||0||0||0
|-
|65||{{u|TheNomadEditor}}||384||35||0||0||1514||2||0||0||0
|-
|66||{{u|Abdrazakhova a}}||383||12||0||0||0||14||0||0||0
|-
|67||{{u|Касымхан}}||377||13||0||0||0||2||0||0||0
|-
|68||{{u|Stella~kkwiki}}||375||20||8||0||0||0||0||0||0
|-
|69||{{u|Ashina}}||373||171||3||56||22||42||31||0||21
|-
|70||{{u|Mariko}}||368||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|71||{{u|Амзе Магжан}}||361||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|72||{{u|Wikiped4ik}}||356||30||0||0||0||58||0||0||0
|-
|73||{{u|Аязбаев Даурен}}||356||9||36||0||0||0||0||0||0
|-
|74||{{u|Madina Kilybayeva}}||350||10||0||0||0||0||0||0||0
|-
|75||{{u|Akbota.b}}||345||13||0||0||0||63||0||0||0
|-
|76||{{u|Erboldilyara}}||338||150||1||0||179||0||0||0||0
|-
|77||{{u|Makhanov}}||337||31||0||0||0||0||0||0||0
|-
|78||{{u|Batyrbek.kz}}||317||304||207||23||499||7||1||0||0
|-
|79||{{u|Olkikz}}||306||20||1||0||0||14||0||0||0
|-
|80||{{u|Murager Seraly}}||305||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|81||{{u|Btalgat}}||304||0||108||0||0||0||0||0||0
|-
|82||{{u|TalgatSnow}}||304||128||3||98||336||55||0||15||0
|-
|83||{{u|Alphy Haydar}}||303||199||4||7||17||1||0||0||0
|-
|84||{{u|Alfiya}}||299||13||1||0||0||17||0||0||0
|-
|85||{{u|AnelK NIS}}||280||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|86||{{u|Rayurad mc}}||274||51||1||0||0||0||0||0||0
|-
|87||{{u|Нақып Нұрғали}}||273||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|88||{{u|Esetok}}||271||501||32||72||128||2||33||2||4
|-
|89||{{u|Panicgirl}}||265||10||0||0||0||17||0||0||0
|-
|90||{{u|Shynbolat}}||264||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|91||{{u|Kas77777}}||261||10||0||0||0||9||0||0||0
|-
|92||{{u|Капысова Айдана}}||252||1||17||0||0||0||0||0||0
|-
|93||{{u|Mary}}||247||30||2||0||0||0||0||0||0
|-
|94||{{u|Orkaarys}}||243||11||4||0||0||0||0||0||0
|-
|95||{{u|Rake}}||242||11||0||0||0||35||0||0||0
|-
|96||{{u|Liquorkaru}}||241||46||1||4||5||173||0||0||0
|-
|97||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||232||319||4||873||101||121||176||24||49
|-
|98||{{u|Sazhlo}}||226||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|99||{{u|Gulnar7}}||225||15||0||0||0||2||0||0||0
|-
|100||{{u|Eranz}}||224||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|101||{{u|Ergalym}}||223||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|102||{{u|Belekov Syrym}}||222||5||0||0||0||45||0||0||0
|-
|103||{{u|Магпар}}||221||15||1||4||13||63||0||0||0
|-
|104||{{u|Rasul kz91}}||220||18||2||0||0||12||0||0||0
|-
|105||{{u|Andrey 1002}}||218||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|106||{{u|Ардак Нурмаханова}}||217||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|107||{{u|KoishymanovaG}}||216||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|108||{{u|Shymnis 7b dayana}}||212||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|109||{{u|AkaMasteR}}||207||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|110||{{u|Dauylbai Aidar}}||205||1||0||132||0||0||0||0||0
|-
|111||{{u|Isslam}}||204||8||3||0||0||0||0||0||0
|-
|112||{{u|Aimanber}}||203||6||0||0||0||57||0||0||0
|-
|113||{{u|Jess from GS}}||200||8||4||0||0||0||0||0||0
|-
|114||{{u|Баха}}||199||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|115||{{u|Adiladil}}||196||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|116||{{u|Yessenbay}}||195||3||3||0||0||0||0||0||0
|-
|117||{{u|Sabinabekkulnis}}||194||33||0||0||0||0||0||0||0
|-
|118||{{u|Qozha}}||192||65||0||0||6||0||1||0||0
|-
|119||{{u|GaiJin}}||191||100||10||95||153||16||3||1||49
|-
|120||{{u|Coffee86}}||188||65||2||0||5||0||0||0||0
|-
|121||{{u|Yerlik}}||187||2||18||0||0||0||0||0||0
|-
|122||{{u|Нурия}}||187||0||31||0||0||0||0||0||0
|-
|123||{{u|Абдухамитова Асем}}||183||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|124||{{u|Alukaaika}}||182||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|125||{{u|Sultan bek}}||179||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|126||{{u|Qarakesek}}||177||158||3||12||13||72||0||0||21
|-
|127||{{u|Syrymzhan}}||177||0||0||0||0||152||0||0||0
|-
|128||{{u|Балнұр Сүгірәлиева}}||173||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|129||{{u|Айдос уики}}||169||0||0||0||6||0||0||0||0
|-
|130||{{u|Bakbergenov}}||168||4||0||0||0||167||0||0||0
|-
|131||{{u|Badyroff}}||165||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|132||{{u|Mista m}}||165||6||3||0||0||0||0||0||0
|-
|133||{{u|Ekontai}}||162||13||3||0||0||0||0||0||0
|-
|134||{{u|ShadZ01}}||162||22||0||32||81||40||0||0||0
|-
|135||{{u|Giovani90}}||158||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|136||{{u|Оразгелді Гүлмира}}||158||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|137||{{u|Dinarakukenova}}||157||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|138||{{u|Aibol dos}}||156||8||2||0||0||0||0||0||0
|-
|139||{{u|Daniyar}}||155||224||5||141||114||270||123||0||6
|-
|140||{{u|Аскар}}||154||7||0||0||1||18||0||0||0
|-
|141||{{u|Ali.otkelbayev}}||153||6||2||0||0||2||0||0||0
|-
|142||{{u|Мұқтар Құндыз}}||151||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|143||{{u|Almat IS106R}}||149||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|144||{{u|Arystanbek}}||147||243||7||555||261||206||110||362||306
|-
|145||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||147||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|146||{{u|Еркін Мадина}}||147||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|147||{{u|Anvar1101}}||146||18||4||0||0||15||0||0||0
|-
|148||{{u|Tursinay}}||146||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|149||{{u|Akba.nis.13}}||144||4||0||0||0||16||0||0||0
|-
|150||{{u|Asslan best}}||144||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|151||{{u|Тұран}}||143||56||1||4||77||21||0||0||0
|-
|152||{{u|Almer}}||142||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|153||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||141||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|154||{{u|Mukhin}}||140||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|155||{{u|Nurgul-Ayapova}}||139||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|156||{{u|ASLANTORRET}}||138||17||2||0||0||0||0||0||0
|-
|157||{{u|Lord kainon}}||138||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|158||{{u|Majilis}}||138||39||0||4||68||0||0||0||0
|-
|159||{{u|Amangali}}||137||5||2||0||0||2||0||0||0
|-
|160||{{u|Aidyn91}}||136||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|161||{{u|EraAhmer}}||134||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|162||{{u|Miras IITU}}||134||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|163||{{u|Nkipshak}}||134||9||2||0||0||0||0||0||0
|-
|164||{{u|Nurs}}||133||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|165||{{u|MegaKz}}||132||4||6||0||0||0||0||0||0
|-
|166||{{u|Aitolkyn}}||131||2||0||0||0||2||0||0||0
|-
|167||{{u|Shim99}}||129||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|168||{{u|Shynassylov}}||129||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|169||{{u|Алия Султанмуратова}}||129||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|170||{{u|Бергалиев}}||129||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|171||{{u|Gauhar}}||127||9||2||0||0||1||0||0||0
|-
|172||{{u|Kuandyk97}}||127||3||0||0||0||50||0||0||0
|-
|173||{{u|Nursultan nur}}||126||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|174||{{u|Fariiiza KABYL}}||123||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|175||{{u|Kuatov Kanat}}||122||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|176||{{u|Калыбай Салтанат}}||122||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|177||{{u|Сәуір 1}}||121||15||0||3||1||5||0||0||0
|-
|178||{{u|Nurtenge}}||120||32||3||128||188||59||1||5||2
|-
|179||{{u|137.132.3.10}}||118||58||0||0||0||0||0||0||0
|-
|180||{{u|Umka}}||117||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|181||{{u|Tylerdurdenkz}}||114||2||1||1||15||25||0||0||0
|-
|182||{{u|Азамат Болатұлы}}||114||2||0||0||0||57||0||0||0
|-
|183||{{u|6ri11iant}}||113||3||3||0||0||0||0||0||0
|-
|184||{{u|Nazik ktl}}||113||15||0||0||0||0||0||0||0
|-
|185||{{u|ShymNIS 9BSunkarJR11}}||112||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|186||{{u|Shyngys***}}||112||6||5||0||0||0||0||0||0
|-
|187||{{u|Yerkezhan Nis}}||112||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|188||{{u|Zhaniya92}}||112||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|189||{{u|I.torebekkyzy01}}||111||27||0||0||0||0||0||0||0
|-
|190||{{u|Armanayk}}||110||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|191||{{u|Galjat1992}}||110||18||0||0||0||0||0||0||0
|-
|192||{{u|Mariyam}}||110||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|193||{{u|Sagitora}}||110||13||4||0||0||0||0||0||0
|-
|194||{{u|Itwnik}}||109||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|195||{{u|True useR}}||109||10||0||0||1||0||0||0||0
|-
|196||{{u|Mira01}}||108||11||0||0||0||0||19||0||1
|-
|197||{{u|Adik}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|198||{{u|Baizhanov nursultan}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|199||{{u|Абылай}}||106||44||3||104||98||26||17||0||8
|-
|200||{{u|Baha99}}||105||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|201||{{u|Bgalimzh}}||105||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|202||{{u|Талгат Ибраев}}||105||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|203||{{u|Шайнүсіп}}||105||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|204||{{u|Madina Kali}}||103||2||0||0||0||9||0||0||0
|-
|205||{{u|Kafarik}}||102||150||0||26||4||7||1||0||2
|-
|206||{{u|Ulai}}||102||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|207||{{u|IL68}}||101||10||0||48||29||0||0||0||0
|-
|208||{{u|Қабиденов Сакен}}||101||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|209||{{u|Aizhok}}||100||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|210||{{u|Arkow}}||100||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|211||{{u|Bakhytbek}}||99||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|212||{{u|Mma}}||99||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|213||{{u|NIS Semey Moldir}}||99||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|214||{{u|NIS Zhuldyz}}||99||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|215||{{u|Drift}}||98||62||6||17||422||1||0||0||0
|-
|216||{{u|Юсуф Худайберген}}||98||30||0||0||36||0||0||0||0
|-
|217||{{u|Euphoria~kkwiki}}||97||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|218||{{u|IArhunI}}||97||55||0||0||0||9||0||0||0
|-
|219||{{u|Araika11nis}}||96||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|220||{{u|Dana kushen}}||96||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|221||{{u|NIS Kelsingazin Yerassyl}}||96||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|222||{{u|Байдуллаев Абылайхан}}||96||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|223||{{u|Ilyasseawave}}||94||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|224||{{u|Mariya}}||94||1||0||0||0||29||0||0||0
|-
|225||{{u|Niyarov Azamat}}||93||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|226||{{u|Niyazbek}}||93||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|227||{{u|Aiganym Moldagulova}}||92||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|228||{{u|Ali Rustamov}}||92||1||0||89||0||0||0||0||0
|-
|229||{{u|Amanek}}||92||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|230||{{u|Zhanseit}}||92||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|231||{{u|Epoxa-HH}}||91||9||1||0||5||0||0||0||0
|-
|232||{{u|Sanzhar s}}||91||2||2||0||0||0||0||0||0
|-
|233||{{u|Almas Kenebay}}||90||13||1||0||0||0||0||0||0
|-
|234||{{u|ShymNis 8cSAruzhan}}||90||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|235||{{u|Dxz3817}}||89||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|236||{{u|Erka it}}||89||6||2||0||0||0||0||0||0
|-
|237||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||89||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|238||{{u|Djduxhx}}||88||8||0||0||24||13||0||0||0
|-
|239||{{u|Nurlybay}}||88||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|240||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||88||11||0||0||0||36||0||0||0
|-
|241||{{u|Eldar.mir}}||87||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|242||{{u|Legendary777}}||87||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|243||{{u|ShymNis 8aNurlybanu}}||87||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|244||{{u|Wiki PSP}}||87||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|245||{{u|Аягөз Загиева}}||87||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|246||{{u|Alima}}||86||2||0||0||0||0||0||0||7
|-
|247||{{u|TemirlanSarsen}}||86||0||0||2||26||52||0||0||0
|-
|248||{{u|Abulkhair}}||85||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|249||{{u|Eszhanov}}||85||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|250||{{u|Aiba-diamantik}}||84||1||0||0||0||4||0||0||0
|-
|251||{{u|Doors}}||84||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|252||{{u|Zamantay}}||84||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|253||{{u|Adaulet}}||83||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|254||{{u|Aliba}}||83||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|255||{{u|Dina2013a}}||83||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|256||{{u|SemeyNIS AshimovaZhuldyz}}||83||5||0||0||0||2||0||0||0
|-
|257||{{u|Zhortabayev}}||83||3||1||0||0||9||0||0||0
|-
|258||{{u|Ақбота Архабаева}}||83||16||1||0||0||0||0||0||0
|-
|259||{{u|Bauka}}||82||3||0||26||1||2||0||0||0
|-
|260||{{u|Аружан Жамбулатова}}||82||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|261||{{u|Жуланова Жанель}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|262||{{u|Сейтжагыпарова Тогжан}}||82||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|263||{{u|Сейтхан Мұхамеджан}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|264||{{u|Ainur}}||81||5||2||0||0||13||0||0||0
|-
|265||{{u|SEMANUR}}||81||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|266||{{u|Жүнісов Дархан}}||81||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|267||{{u|Әлинұр}}||81||73||0||28||22||38||17||0||2
|-
|268||{{u|NErnur98}}||80||5||0||0||54||0||0||0||0
|-
|269||{{u|Aishmano}}||79||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|270||{{u|Dzhos}}||79||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|271||{{u|Kamilanisemey}}||79||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|272||{{u|Kiikbayeva Sholpan}}||79||18||0||0||0||0||0||0||0
|-
|273||{{u|Aru Omarali}}||78||6||0||0||0||40||0||0||0
|-
|274||{{u|ChinaRM}}||78||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|275||{{u|Olzhas707}}||78||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|276||{{u|Bmyrzali}}||77||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|277||{{u|НИШ Гайсина Айсары}}||77||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|278||{{u|Madi Dos}}||76||21||0||51||21||40||1||0||3
|-
|279||{{u|Кырмызов}}||76||12||1||0||0||12||0||0||0
|-
|280||{{u|Amiyeva}}||75||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|281||{{u|Kulzhabay.nm}}||75||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|282||{{u|84.240.194.0}}||74||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|283||{{u|Kasymov}}||74||660||7||2970||522||92||0||38||4
|-
|284||{{u|Xialuahan}}||74||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|285||{{u|Ақбота}}||74||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|286||{{u|Палуан}}||74||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|287||{{u|Khan}}||73||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|288||{{u|Sibom}}||73||496||89||79||176||3||1||0||3
|-
|289||{{u|Toganbay Nurtau}}||73||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|290||{{u|Шапырашты}}||73||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|291||{{u|Superkukuruza}}||72||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|292||{{u|Zhaukhazyn01}}||72||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|293||{{u|Birzhan Bauyrzhan}}||70||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|294||{{u|Жунисова Балжан}}||70||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|295||{{u|Ықласова Аружан}}||70||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|296||{{u|А.С.Кизиров}}||68||28||0||0||1||1||9||0||0
|-
|297||{{u|Дәулеткерей}}||68||2||0||0||0||39||0||0||0
|-
|298||{{u|Kmoksy}}||67||152||3||0||187||0||0||0||0
|-
|299||{{u|Zhanna}}||67||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|300||{{u|Aset Bukerov}}||66||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|301||{{u|Yustinka}}||66||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|302||{{u|Абат Диана}}||66||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|303||{{u|Абдрахманов Димаш}}||66||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|304||{{u|A1k0wa}}||65||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|305||{{u|Nurbek Matzhani}}||65||287||0||11||0||35||6||0||2
|-
|306||{{u|Ташметов шахрух}}||65||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|307||{{u|Adik Sagatov}}||64||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|308||{{u|Madinabai}}||64||9||0||0||0||16||0||0||0
|-
|309||{{u|RaiymbekZh}}||64||37||5||1||5||0||0||0||1
|-
|310||{{u|Bakytgul}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|311||{{u|BaskaIlyas}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|312||{{u|Beisen}}||63||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|313||{{u|Kz Nomad}}||63||2||0||0||0||3||0||0||0
|-
|314||{{u|Nura tk.nis}}||63||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|315||{{u|AlibekKS}}||62||209||12||7||350||3||4||0||3
|-
|316||{{u|Kuralay Akhmetova}}||61||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|317||{{u|MuratbekErkebulan}}||61||19||0||52||66||0||1||0||0
|-
|318||{{u|195.189.70.90}}||59||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|319||{{u|Ayake}}||59||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|320||{{u|Tansholpan}}||59||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|321||{{u|Бекжан Аронов}}||59||18||0||0||0||7||0||0||0
|-
|322||{{u|ДаниярБөріханұлы}}||59||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|323||{{u|Мира Белль}}||59||2||0||1||4||0||0||0||2
|-
|324||{{u|Aigerimamirgali}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|325||{{u|Dastan omirbek}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|326||{{u|Magzhan}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|327||{{u|Yamanzho}}||58||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|328||{{u|Жани}}||58||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|329||{{u|Қабыле Қазбек}}||58||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|330||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||57||1||2||0||0||1||0||0||0
|-
|331||{{u|Indira}}||57||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|332||{{u|Soccerman}}||57||16||0||8||4||10||0||0||0
|-
|333||{{u|Zhansaya maubekova}}||57||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|334||{{u|Arruah}}||56||1||0||16||1||9||0||0||0
|-
|335||{{u|Iceooloo}}||56||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|336||{{u|Amir~kkwiki}}||55||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|337||{{u|Zhannur.nis}}||55||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|338||{{u|Раушана}}||55||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|339||{{u|VirusMaster}}||54||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|340||{{u|Zhumash.alibek}}||54||3||0||2||13||0||0||0||0
|-
|341||{{u|Мереке Ақбердықызы}}||54||0||0||0||0||56||0||0||0
|-
|342||{{u|Nabi.kuanysh}}||53||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|343||{{u|Айдынгали}}||53||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|344||{{u|Danissimo92}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|345||{{u|Даурен Шарипов}}||52||0||0||17||0||24||0||0||0
|-
|346||{{u|Досжан}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|347||{{u|Дорт-Гольц}}||51||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|348||{{u|Берик НИШ}}||50||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|349||{{u|Сағындық Нұрсұлтан}}||50||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|350||{{u|Alinur}}||49||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|351||{{u|Bekus}}||49||886||3||601||394||0||9||1||72
|-
|352||{{u|Алтай9898}}||49||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|353||{{u|Лейла Серикбаева}}||49||35||0||0||0||0||0||0||0
|-
|354||{{u|178.88.209.37}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|355||{{u|213.171.34.240}}||48||0||0||1||1||0||0||0||0
|-
|356||{{u|Kamila}}||48||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|357||{{u|Zhandos02}}||48||2||0||0||3||2||0||0||0
|-
|358||{{u|Zhanik ast}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|359||{{u|Рахман999}}||48||55||2||27||13||14||0||0||1
|-
|360||{{u|Alimas}}||47||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|361||{{u|No.Mad}}||47||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|362||{{u|Olzhas.Erevanov}}||47||1||0||0||1||0||0||0||0
|-
|363||{{u|84.240.207.80}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|364||{{u|92.47.219.50}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|365||{{u|Abay Izbassarov}}||46||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|366||{{u|Aigerima}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|367||{{u|Asset}}||46||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|368||{{u|Serik09}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|369||{{u|Stonesuite}}||46||21||0||17||0||5||0||0||0
|-
|370||{{u|AsmirNIS}}||45||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|371||{{u|K sayan}}||45||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|372||{{u|Гулназлит}}||45||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|373||{{u|Ablayev92}}||44||7||5||0||0||0||0||0||0
|-
|374||{{u|Balaburgem}}||44||7||0||3||14||26||0||0||1
|-
|375||{{u|Kairatulyzharas}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|376||{{u|Mila 020702}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|377||{{u|AlibiKazken}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|378||{{u|Aren b}}||42||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|379||{{u|Meryuert.tk.nis}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|380||{{u|Tarikh Dias}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|381||{{u|АйнурНИШ}}||42||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|382||{{u|Елнур.001}}||42||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|383||{{u|Anarzhaksylykova}}||41||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|384||{{u|Dinara1711}}||41||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|385||{{u|Noyan}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|386||{{u|Минура}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|387||{{u|Талапова Айша}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|388||{{u|137.132.3.9}}||40||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|389||{{u|Asan00}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|390||{{u|Diamond~kkwiki}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|391||{{u|Mkanatbekkyzy}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|392||{{u|Mustafaalmas}}||40||65||2||41||212||0||0||0||0
|-
|393||{{u|ShymNIS 9BZhansaya}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|394||{{u|Zhumalina}}||40||13||0||0||3||48||0||0||0
|-
|395||{{u|Dilo0003}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|396||{{u|Syrlybek}}||39||2||0||1||1||29||1||0||2
|-
|397||{{u|Zaza007zaza}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|398||{{u|89.218.52.234}}||38||4||0||0||1||0||0||0||0
|-
|399||{{u|Bakytgul Salykhova}}||38||2||0||0||0||0||4||0||0
|-
|400||{{u|Highklass}}||38||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|401||{{u|Kairzhan79}}||38||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|402||{{u|Mr.beket99}}||38||2||0||0||0||2||0||0||0
|-
|403||{{u|Арай нуруллаева}}||38||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|404||{{u|46.36.134.170}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|405||{{u|92.47.203.104}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|406||{{u|Aimanov kaisar}}||37||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|407||{{u|Aitan}}||37||2||1||0||1||1||0||0||0
|-
|408||{{u|Almagul Ibragimova}}||37||1||0||0||0||7||0||0||0
|-
|409||{{u|Егор Шевченко}}||37||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|410||{{u|Нуржанкызы}}||37||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|411||{{u|AbMariya1991}}||36||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|412||{{u|Mheidegger}}||36||18||0||1||0||2||0||0||0
|-
|413||{{u|178.88.215.3}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|414||{{u|Daniyal.aidarov5}}||35||16||2||0||4||0||0||0||0
|-
|415||{{u|Ibraeva Moldir}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|416||{{u|Sandyraq}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|417||{{u|Yessentaikyzy}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|418||{{u|Маржан АК}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|419||{{u|Нұрбай Темірлан Садықұлы}}||35||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|420||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||35||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|421||{{u|AblayIITU}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|422||{{u|AnelBakayeva NIS}}||34||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|423||{{u|Beibaris123}}||34||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|424||{{u|Mustafinaskar}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|425||{{u|Nuriyashkin}}||34||0||11||0||0||0||0||0||0
|-
|426||{{u|Ақыл}}||34||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|427||{{u|92.46.211.202}}||33||6||1||3||0||0||0||0||0
|-
|428||{{u|Alima01NIS}}||33||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|AshinaBot}}||33||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|429||{{u|Rash91}}||33||48||0||0||0||0||0||0||0
|-
|430||{{u|Лаура Аманкулова}}||33||2||0||0||0||3||0||0||0
|-
|431||{{u|Лёха Вырвиглаз}}||33||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|432||{{u|Aidanka}}||32||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|433||{{u|Andir}}||32||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|434||{{u|Karina Nurtazina}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|435||{{u|Аэлита Ануарқызы}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|436||{{u|Kraibekovc}}||31||11||0||1||1||18||0||0||0
|-
|437||{{u|Olzhas.Karazhanov}}||31||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|438||{{u|Ғауғауррр}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|439||{{u|Aimbetova Diana}}||30||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|440||{{u|Talghatuly}}||30||10||1||0||9||62||0||0||0
|-
|441||{{u|Zhanarb}}||30||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|442||{{u|Zhanna Mukash}}||30||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|443||{{u|Багдат Б}}||30||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|444||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||30||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|445||{{u|95.58.148.237}}||29||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|446||{{u|Nurmuhan}}||29||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|447||{{u|Olzhas7}}||29||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|448||{{u|T.karlyga}}||29||1||3||0||0||0||0||0||0
|-
|449||{{u|Аслан Жукенов}}||29||5||1||0||12||0||0||0||0
|-
|450||{{u|88.204.196.37}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|451||{{u|Abylaikhan NIS}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|452||{{u|Aigerim ayanovna}}||28||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|453||{{u|Bumin Kagan}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|454||{{u|Dimash Kenesbek}}||28||21||0||0||0||0||0||0||0
|-
|455||{{u|Jannur66}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|456||{{u|Света052}}||28||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|457||{{u|217.196.25.26}}||27||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|458||{{u|AdiyevaSaltanat}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|459||{{u|Keutaeva Aigerim}}||27||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|460||{{u|Lyazzat Kulmukanova}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|461||{{u|Бекзат Маратұлы}}||27||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|462||{{u|Болат Алтынай}}||27||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|463||{{u|Тойшыбек}}||27||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|464||{{u|Шокай}}||27||2||1||0||0||1||0||0||0
|-
|465||{{u|Mirasamirkhanov}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|466||{{u|Shaikhislamova z}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|467||{{u|TINKO}}||26||2||0||12||0||0||0||0||0
|-
|468||{{u|Tursynbek Balausa}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|469||{{u|Unc0}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|470||{{u|Utebayeva}}||26||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|471||{{u|Мекен ЖанеркеХБШ}}||26||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|472||{{u|Оразәлі Диас}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|473||{{u|2.133.110.195}}||25||9||0||2||1||0||0||0||0
|-
|474||{{u|Asalimba}}||25||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|475||{{u|D.dilnaz02}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|476||{{u|Erg nis}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|477||{{u|Qanattan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|478||{{u|Saken kun}}||25||25||0||0||0||0||0||0||0
|-
|479||{{u|Talgin}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|480||{{u|Talipzhan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|481||{{u|Айвентадор}}||25||17||0||3||0||0||1||0||1
|-
|482||{{u|Мирамқызы Зарина}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|483||{{u|Әбілмажинов Ерасыл}}||25||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|484||{{u|Arystan~kkwiki}}||24||0||3||5||0||0||2||0||0
|-
|485||{{u|Loleeonepie.nis}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|486||{{u|NIS AdletAskerov}}||24||0||0||0||0||10||0||0||0
|-
|487||{{u|Rasulbek Adil}}||24||3||0||121||6||0||1||0||0
|-
|488||{{u|Shymnis7bzhanar}}||24||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|489||{{u|Истеный казах}}||24||5||1||10||1||5||0||0||0
|-
|490||{{u|Нұртаева Қымбат Серікқызы}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|491||{{u|95.56.75.233}}||23||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|492||{{u|Aiymka}}||23||0||0||23||1||0||0||0||0
|-
|493||{{u|Eldar zh96}}||23||13||3||39||1||6||29||0||1
|-
|494||{{u|Erasylkz}}||23||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|495||{{u|MarzhanMay}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|496||{{u|Ni nelli}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|497||{{u|Serik11024}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|498||{{u|Zhanbo}}||23||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|499||{{u|137.132.250.13}}||22||12||0||0||1||0||0||0||0
|-
|500||{{u|84.240.196.128}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|501||{{u|As-Saghdi}}||22||5||0||2||0||0||0||0||0
|-
|502||{{u|Bakyt.tass}}||22||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|503||{{u|Elena Muratbayeva}}||22||0||0||20||0||0||0||0||0
|-
|504||{{u|LArhunl}}||22||12||0||0||0||1||0||0||0
|-
|505||{{u|Murat12049}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|506||{{u|Ongalgan}}||22||5||0||0||1||1||0||0||0
|-
|507||{{u|Turdibayeva Kazyna}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|508||{{u|Unknown Alash}}||22||29||0||0||0||0||0||0||0
|-
|509||{{u|Тілеш Шолпан}}||22||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|510||{{u|707ztn}}||21||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|511||{{u|Aleka BM}}||21||0||0||21||0||0||0||0||0
|-
|512||{{u|Nazhmedenova Lunara}}||21||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|513||{{u|Ниялова Гүлфайруз}}||21||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|514||{{u|AlibekovaD}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|515||{{u|Almas Sadyquly}}||20||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|516||{{u|Dana1992}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|517||{{u|Didar.Bayan21NS}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|518||{{u|Galym kosman}}||20||0||0||21||0||0||0||0||0
|-
|519||{{u|Mustazhap}}||20||2||0||3||0||0||0||0||0
|-
|520||{{u|Ramaduke}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|521||{{u|ShymNIS 7AAisha06}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|522||{{u|Zhansaya Bekpeissova}}||20||0||0||19||0||0||0||0||0
|-
|523||{{u|Zhansulu}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|524||{{u|Бейсекова Ботагөз}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|525||{{u|95.56.28.53}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|526||{{u|Attila~kkwiki}}||19||1||0||0||9||10||0||0||0
|-
|527||{{u|Carlos186}}||19||2||0||0||3||0||0||0||0
|-
|528||{{u|Darhan2012}}||19||13||0||4||0||0||0||0||0
|-
|529||{{u|Dosmedetova Sharizat}}||19||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|530||{{u|J dias}}||19||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|531||{{u|Айғаным Аманжолқызы}}||19||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|532||{{u|Бекханби Асанұлы}}||19||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|533||{{u|Әлнұр Қарабаев}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|534||{{u|84.240.202.214}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|535||{{u|AliyaTulepova}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|536||{{u|Bolat Temirov}}||18||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|537||{{u|Dinash}}||18||0||0||19||0||0||0||0||0
|-
|538||{{u|ErnatPointmakker}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|539||{{u|KaldarovNurymzhan}}||18||0||0||2||7||1||0||0||0
|-
|540||{{u|Khamalitoo}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|541||{{u|MaksutZhansaya1}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|542||{{u|Martorellpedro}}||18||0||0||10||5||6||0||14||0
|-
|543||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||18||8||0||0||0||25||0||0||0
|-
|544||{{u|Qulqai}}||18||1||1||5||2||0||0||0||0
|-
|545||{{u|Salta.zakir}}||18||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|546||{{u|Suleimen Koishybai}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|547||{{u|Бекемгүл}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|548||{{u|ГульназК}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|549||{{u|Маконяаа}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|550||{{u|Назым Хасенова}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|551||{{u|Шахадад}}||18||1||0||18||0||0||0||0||0
|-
|552||{{u|Әбдіжәміл Алтынай}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|553||{{u|Әшім Қазына}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|554||{{u|178.88.221.240}}||17||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|555||{{u|Adaykz}}||17||0||0||1||16||3||0||0||0
|-
|556||{{u|Nazerke Turym}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|557||{{u|Shymnis 7bmalika}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|558||{{u|Tulegenova1127}}||17||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|559||{{u|Диас Тлекбай}}||17||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|560||{{u|134.32.43.98}}||16||9||0||0||2||0||0||0||0
|-
|561||{{u|46.4.124.141}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|562||{{u|A shyryn}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|563||{{u|Abukhan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|564||{{u|Akylbekov alen}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|565||{{u|Aruzhank NIS}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|566||{{u|Aubakirova Aisana}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|567||{{u|Hbsh nis Nurzhakyp 7a}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|568||{{u|Jarnamaqaz}}||16||11||0||29||0||11||0||0||0
|-
|569||{{u|Mandarinka^^}}||16||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|570||{{u|Medet}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|571||{{u|ShymNIS 7cErkebulan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|572||{{u|Ziadinkyzy G}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|573||{{u|Аружан200}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|574||{{u|Енсебаева Мадина}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|575||{{u|Ербол Сармурзин}}||16||5||0||0||1||0||0||0||0
|-
|576||{{u|2.132.35.66}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|577||{{u|92.46.208.105}}||15||0||0||3||0||0||0||0||0
|-
|578||{{u|95.56.126.211}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|579||{{u|Aktoty25}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|580||{{u|Daniyar1}}||15||1||0||16||0||0||0||0||0
|-
|581||{{u|Darigabolatbayeva}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|582||{{u|Esen48}}||15||1||5||0||0||24||0||0||0
|-
|583||{{u|Kalimova}}||15||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|584||{{u|Rauank}}||15||4||0||11||3||2||3||0||1
|-
|585||{{u|Smailhan Altinbek}}||15||0||0||16||0||0||0||0||0
|-
|586||{{u|Бейсенова}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|587||{{u|Жаннұр Қанат}}||15||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|588||{{u|Лаура НИШ}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|589||{{u|Сейтхалиев Акжол}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|590||{{u|2.135.222.162}}||14||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|591||{{u|Galymmurat}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|592||{{u|Ice201~kkwiki}}||14||0||0||24||1||3||0||0||0
|-
|593||{{u|Kenesbai Ainur}}||14||0||0||13||0||0||0||0||0
|-
|594||{{u|Kittenfreezer}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|595||{{u|Nazerke fcr}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|596||{{u|Nnk2000}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|597||{{u|Vladimir tutykin}}||14||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|598||{{u|Zatillan}}||14||7||0||1||0||3||0||0||0
|-
|599||{{u|Аяжан Сарсенбаева}}||14||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|600||{{u|Дамира Амиржановна}}||14||0||0||0||0||44||0||0||0
|-
|601||{{u|Жанна 555}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|602||{{u|Қалдар Салта}}||14||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|603||{{u|2.132.1.181}}||13||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|604||{{u|Aselhan}}||13||1||0||7||9||0||0||0||0
|-
|605||{{u|Asset Qazaq}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|606||{{u|Khamitova nj NIS}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|607||{{u|Kwatt}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|608||{{u|NIS Semey Kabdygalieva Aizhan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|609||{{u|Sarahswan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|610||{{u|Shaubaeva Akmaral}}||13||0||0||13||0||0||0||0||0
|-
|611||{{u|Yulia}}||13||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|612||{{u|Абдижамил Алтынай}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|613||{{u|Гүлбақ Мұсақызы}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|614||{{u|Касымов Н.}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|615||{{u|Кинаятова Мадина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|616||{{u|Көбегенов Ғабит}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|617||{{u|Маржан торехановна}}||13||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|618||{{u|Әділханова Альбина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|619||{{u|88.204.169.42}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|620||{{u|89.218.169.202}}||12||3||0||9||0||0||0||0||0
|-
|621||{{u|95.56.129.132}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|622||{{u|Aiym 02}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|623||{{u|Alan Sem}}||12||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|624||{{u|Bk-KLaS}}||12||2||0||2||4||5||2||0||0
|-
|625||{{u|Erbol4ik}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|626||{{u|GALAXYFUN.NIS}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|627||{{u|ShymNIS 9BLaura}}||12||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|628||{{u|Tamerlansagitov}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|629||{{u|Нургиса Пшенбаев}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|630||{{u|Рахматулла Нұрқанат}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|631||{{u|Рысбаева Гульнара}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|632||{{u|СанияНИШ}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|633||{{u|Толғанай Жағыпар}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|634||{{u|178.88.218.41}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|635||{{u|Abatova saltanat}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|636||{{u|Aydos Zhengissov}}||11||2||0||26||1||3||0||0||0
|-
|637||{{u|Bauyr03}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|638||{{u|FrederickEvans}}||11||2||0||0||31||0||0||0||0
|-
|639||{{u|Mr. Karsybekov}}||11||3||0||14||1||0||12||0||1
|-
|640||{{u|Балықшы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|641||{{u|Жанна Ж}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|642||{{u|Нұрбек Қасқырбаев}}||11||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|643||{{u|Саламат Алшын}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|644||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||11||13||5||0||37||0||0||0||0
|-
|645||{{u|Өстемірова Ұлдана}}||11||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|646||{{u|178.88.217.199}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|647||{{u|2.132.100.62}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|648||{{u|22timur99}}||10||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|649||{{u|92.46.75.247}}||10||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|650||{{u|93.185.69.179}}||10||1||0||1||0||0||0||0||0
|-
|651||{{u|95.56.36.133}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|652||{{u|Ainur.winner}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|653||{{u|Akbota NIS}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|654||{{u|Ali.kz}}||10||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|655||{{u|Daur s}}||10||5||0||0||0||1||0||0||0
|-
|656||{{u|Hevadee}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|657||{{u|Mahonty13}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|658||{{u|NIS Moldir Beken}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|659||{{u|Sultanuly}}||10||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|660||{{u|Zhumabek}}||10||0||0||1||3||0||0||0||0
|-
|661||{{u|Айжан Мықтыбаева}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|662||{{u|Аршалы}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|663||{{u|Бауыржанұлы А.А}}||10||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|664||{{u|Ерасыл Жаныбеков}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|665||{{u|Канат Алимбаев}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|666||{{u|03ainura}}||9||15||0||0||0||0||0||0||0
|-
|667||{{u|178.90.118.233}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|668||{{u|92.46.212.254}}||9||1||0||6||0||0||0||0||0
|-
|669||{{u|95.56.31.239}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|670||{{u|95.56.40.164}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|671||{{u|Aidana Aibulatova}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|672||{{u|Aisana Aubakirova}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|673||{{u|Aishabibi2000}}||9||0||0||0||0||8||0||0||0
|-
|674||{{u|Aizhan Mussina}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|675||{{u|Akmaral.Erkul}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|676||{{u|Almas Sadıqūlı Arın}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|677||{{u|Almust}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|678||{{u|Amanamanainur}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|679||{{u|Arman Tursynbek}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|680||{{u|Erlan Ashirbayev}}||9||3||0||0||0||4||0||0||0
|-
|681||{{u|Esagasy}}||9||4||1||0||1||0||0||0||0
|-
|682||{{u|Happy little pill}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|683||{{u|Jhendin}}||9||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|684||{{u|Kazprose}}||9||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|685||{{u|Khamzin Nurzhan}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|686||{{u|Mrx.nis}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|687||{{u|NISAida}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|688||{{u|ShymNIS 7AMoldir}}||9||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|689||{{u|TrueNomadEditor}}||9||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|690||{{u|Zhatybaeyva}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|691||{{u|ZhHamit nis.tk}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|692||{{u|Айгерима Уалибек}}||9||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|693||{{u|Бедел}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|694||{{u|Мақпал гидролог}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|695||{{u|Сламқұл Данияр}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|696||{{u|Хайролла Нарқыз}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|697||{{u|178.88.24.182}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|698||{{u|178.88.60.249}}||8||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|699||{{u|212.154.231.78}}||8||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|700||{{u|84.240.203.30}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|701||{{u|92.46.8.97}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|702||{{u|92.46.81.119}}||8||2||0||2||9||0||0||0||0
|-
|703||{{u|95.56.186.238}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|704||{{u|Aleka1901}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|705||{{u|Alpamys1997}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|706||{{u|Aruzhan Bazhirova}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|707||{{u|AssanovaDana}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|708||{{u|BotaRaiym}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|709||{{u|Dambler}}||8||50||0||1||10||3||0||0||1
|-
|710||{{u|Dianka Kamil}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|711||{{u|Don Raul}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|712||{{u|Incli}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|713||{{u|Kuralai Duisenova}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|714||{{u|Mattennut}}||8||5||0||0||0||3||0||0||0
|-
|715||{{u|Muslim Qazaq}}||8||29||0||0||0||0||0||0||0
|-
|716||{{u|S.abenova.00}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|717||{{u|Sekebai}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|718||{{u|Shymnis7bzhanaris}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|719||{{u|Tomiris2001}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|720||{{u|Zhumabay.Kerey}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|721||{{u|Айдын Ерекин}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|722||{{u|Алия Тілеуберді}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|723||{{u|Ерзатова Мөлдір}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|724||{{u|Ермон}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|725||{{u|Куралай нурланова}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|726||{{u|Михайлов Игорь}}||8||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|727||{{u|Нұрымжан Аяпберген}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|728||{{u|Нұрғиса Ажиров}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|729||{{u|Раматуллаев Олжас}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|730||{{u|Серикбай Аружан}}||8||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|731||{{u|Толеубекова Адэль}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|732||{{u|Әсем Құдайбергенова}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|733||{{u|178.88.9.198}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|734||{{u|178.89.28.164}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|735||{{u|178.91.229.243}}||7||0||0||1||1||0||0||0||0
|-
|736||{{u|2.133.100.69}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|737||{{u|202.65.245.7}}||7||8||0||0||2||0||0||0||0
|-
|738||{{u|212.19.159.34}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|739||{{u|61.248.143.2}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|740||{{u|62.84.60.8}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|741||{{u|92.47.205.125}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|742||{{u|92.47.239.3}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|743||{{u|95.59.114.141}}||7||1||0||4||2||0||0||0||0
|-
|744||{{u|Aidana Bimyqova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|745||{{u|Aidos Adetbekov 777}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|746||{{u|Aizatonga}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|747||{{u|Akademix~kkwiki}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|748||{{u|Albergenius}}||7||14||1||6||2||1||0||0||0
|-
|749||{{u|Aldogarov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|750||{{u|AmanbekAyauly}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|751||{{u|Arailym.Turganbayevna}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|752||{{u|Aseke16}}||7||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|753||{{u|Askar Alash}}||7||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|754||{{u|Auyelbekov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|755||{{u|AzharbaevaAida}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|756||{{u|Bakytnur}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|757||{{u|Barcatore92}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|758||{{u|Bauyrzhan123}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|759||{{u|Bekeshov Dias}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|760||{{u|BlizxQ}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|761||{{u|Ibrahim Kabdeshov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|762||{{u|JaSik}}||7||1||0||1||0||0||0||0||0
|-
|763||{{u|Jimmy&Friends 2}}||7||2||0||0||3||4||0||2||0
|-
|764||{{u|KAigerim}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|765||{{u|Kazman322}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|766||{{u|KUckhocjothkei3}}||7||7||0||2||0||0||0||0||0
|-
|767||{{u|Mladshiy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|768||{{u|Nazerke1540}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|769||{{u|NurayPerneshbai21nis}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|770||{{u|RaihanZakarina}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|771||{{u|Samatuly Serikbolsyn}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|772||{{u|Siqyrcy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|773||{{u|Wixty}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|774||{{u|Yelubay Aidana}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|775||{{u|Yesnazarova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|776||{{u|Айжана Куанышова}}||7||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|777||{{u|Айнұр Ракишева}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|778||{{u|Алима Сакенқызы}}||7||6||1||0||1||0||0||0||0
|-
|779||{{u|Бекнар Пармен}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|780||{{u|Диана НИШ}}||7||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|781||{{u|Еркінов Сүлеймен}}||7||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|782||{{u|Ермек Нәзерке Еркінқызы}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|783||{{u|Каипов Бекжан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|784||{{u|Кенжехан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|785||{{u|С.Жания}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|786||{{u|Шаимова Жазира}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|787||{{u|Әсем0000}}||7||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|788||{{u|178.88.17.168}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|789||{{u|178.88.223.244}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|790||{{u|178.88.239.27}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|791||{{u|178.90.66.104}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|792||{{u|178.90.85.177}}||6||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|793||{{u|2.133.0.217}}||6||2||0||1||2||0||0||0||0
|-
|794||{{u|2.133.74.107}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|795||{{u|212.154.155.115}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|796||{{u|84.240.199.144}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|797||{{u|89.218.160.121}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|798||{{u|92.46.182.141}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|799||{{u|92.47.202.216}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|800||{{u|92.47.239.30}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|801||{{u|92.47.251.38}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|802||{{u|92.47.84.44}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|803||{{u|95.56.109.37}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|804||{{u|95.56.145.1}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|805||{{u|95.59.110.140}}||6||3||0||1||4||0||0||0||0
|-
|806||{{u|ABYLAI NIS}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|807||{{u|Aglamkhanm29}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|808||{{u|AigerimNIS02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|809||{{u|Aitzhan Yerkenaz}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|810||{{u|Aizhan Sagu}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|811||{{u|Amina Toganbaeva}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|812||{{u|Arystanbek jr.}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|813||{{u|Asarseng}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|814||{{u|Ayakzm}}||6||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|815||{{u|Ayandaribayev}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|816||{{u|Bahtiar-erseit}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|817||{{u|Baknur\amangeldi}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|818||{{u|Balhanum}}||6||1||0||0||0||8||0||0||0
|-
|819||{{u|Balkar Uzeyir}}||6||0||0||0||7||0||0||0||0
|-
|820||{{u|Barcelona 777}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|821||{{u|Bekarys-02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|822||{{u|Bula 055}}||6||32||1||0||0||0||0||0||0
|-
|823||{{u|Cekli829}}||6||6||0||3||12||0||0||0||0
|-
|824||{{u|Chameleon shym}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|825||{{u|Choli}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|826||{{u|DastanNIS}}||6||0||0||0||0||6||0||0||0
|-
|827||{{u|Daulet Xo}}||6||7||0||0||1||2||0||0||0
|-
|828||{{u|Gugigug}}||6||6||0||0||0||1||0||0||0
|-
|829||{{u|Gulzada}}||6||1||0||0||0||4||0||0||0
|-
|830||{{u|Hbsh Aiazhan 7b}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|831||{{u|Indira Alibekovna}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|832||{{u|Kamsster}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|833||{{u|Karigul B}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|834||{{u|Kristianmusic}}||6||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|835||{{u|Kulyash1998}}||6||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|836||{{u|Magnifon}}||6||0||0||0||0||0||0||0||1
|-
|837||{{u|NIS Assanova}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|838||{{u|NIS Semey Nuray}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|839||{{u|NurpeiisYelnury}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|840||{{u|Oinar assem}}||6||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|841||{{u|Rustembekkyzy.kuralay}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|842||{{u|Saen}}||6||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|843||{{u|Salimbayeva Nailya}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|844||{{u|Shen Vyacheslav}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|845||{{u|Tangense}}||6||5||0||4||15||13||0||0||0
|-
|846||{{u|Toktart}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|847||{{u|Torekhan Rysgul}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|848||{{u|U.maratkyzy}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|849||{{u|Usenov Aibar}}||6||2||0||0||0||13||0||0||0
|-
|850||{{u|Zhanaiym1998}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|851||{{u|Zhany}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|852||{{u|Аблайхан (ХБН)}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|853||{{u|Аида Куралбай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|854||{{u|Алима Кудайберген}}||6||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|855||{{u|Алтай2014}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|856||{{u|Алуа Бейімбет}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|857||{{u|Булегенова Балнур}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|858||{{u|Дастан Қабай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|859||{{u|Есіркеп Диана}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|860||{{u|Жасмина Миркаримова}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|861||{{u|Жәнібек хан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|862||{{u|Мади Мусабеков}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|863||{{u|МұхтарҚаз}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|864||{{u|Назгүл Қуантқан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|865||{{u|Нұрбақыт}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|866||{{u|Ордабековна}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|867||{{u|Рахметоллаева Мейрамгүл}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|868||{{u|Санжар Толепберген}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|869||{{u|Саурбаева Салтанат}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|870||{{u|Тұрғанов}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|871||{{u|Қызылқайың}}||6||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|872||{{u|178.91.161.109}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|873||{{u|2.132.12.65}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|874||{{u|2.132.21.2}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|875||{{u|2.72.108.24}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|876||{{u|213.157.58.38}}||5||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|877||{{u|82.211.136.20}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|878||{{u|91.203.196.168}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|879||{{u|92.46.30.96}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|880||{{u|92.46.72.252}}||5||2||0||0||4||0||0||0||0
|-
|881||{{u|95.56.117.210}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|882||{{u|95.56.170.90}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|883||{{u|95.56.182.122}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|884||{{u|95.56.183.215}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|885||{{u|95.56.49.30}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|886||{{u|95.59.214.45}}||5||1||0||2||3||0||0||0||0
|-
|887||{{u|95.59.224.232}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|888||{{u|Adelya2808}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|889||{{u|Agent Bakdeki}}||5||0||0||6||0||0||0||0||0
|-
|890||{{u|AidanaK27}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|891||{{u|Aidarzver}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|892||{{u|Amantay aruzhan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|893||{{u|Amir.Temur}}||5||4||0||1||6||1||0||0||0
|-
|894||{{u|Aruzhan Sarsenbek}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|895||{{u|Asan Bekkaliev}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|896||{{u|AyaulymNISD}}||5||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|897||{{u|Azamat1705}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|898||{{u|AzamatEsenov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|899||{{u|Azaonelife}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|900||{{u|Batyrkhan.x}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|901||{{u|Baurdotnet}}||5||0||1||0||0||6||0||0||0
|-
|902||{{u|Bekarys wk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|903||{{u|Dakes123}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|904||{{u|Dakusyan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|905||{{u|Dana NIS tk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|906||{{u|Deisingoi}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|907||{{u|Heyleyla}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|908||{{u|Kasiet.temirzakhkyzy}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|909||{{u|KillGane}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|910||{{u|Luigi Salvatore Vadacchino}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|911||{{u|Makenzis}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|912||{{u|Maksatanarkulov}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|913||{{u|Marjan Kalkabaeva}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|914||{{u|Mekenbayeva Madina}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|915||{{u|Murat Karibay}}||5||4||0||22||0||0||0||9||0
|-
|916||{{u|Neformal66}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|917||{{u|Nurliaim}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|918||{{u|Omysheva.M}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|919||{{u|Oscuro}}||5||4||0||0||0||0||1||0||0
|-
|920||{{u|Py4ka}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|921||{{u|Qazaquly}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|922||{{u|Rustem987}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|923||{{u|Shugilaakhmetova}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|924||{{u|ShymNIS 7AGulnaz}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|925||{{u|Silent hill Hunter}}||5||5||0||0||3||2||0||0||0
|-
|926||{{u|Solaris91}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|927||{{u|Talgat.tursynbekov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|928||{{u|Tuttiorchestra687}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|929||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||5||0||1||1||0||0||0||0||0
|-
|930||{{u|Wikinurs}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|931||{{u|Yeldos Aben}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|932||{{u|Zhannur16.NIS}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|933||{{u|Адиль Дуйсенбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|934||{{u|Айдосым}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|935||{{u|Айжан Нурмагамбетова}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|936||{{u|Акмарал Т}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|937||{{u|АлинА Сабитовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|938||{{u|Арай Алимкул}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|939||{{u|Билолбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|940||{{u|Джантасова Малика}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|941||{{u|Жолдыбаев кайсар}}||5||0||0||0||0||18||0||0||0
|-
|942||{{u|Калкабаева Маржан Маратовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|943||{{u|Кеңесбек Гүлмарал}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|944||{{u|Момын Мерей}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|945||{{u|Нартай Сымбат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|946||{{u|Роман Дмитриевич}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|947||{{u|Салават Нұрлан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|948||{{u|Тогжанааааа}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|949||{{u|Тілдер әлемі}}||5||0||0||1||14||0||0||0||0
|-
|950||{{u|Улдана НИШ}}||5||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|951||{{u|Қоңырат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|952||{{u|178.88.1.111}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|953||{{u|178.88.28.12}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|954||{{u|178.88.94.115}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|955||{{u|178.90.69.153}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|956||{{u|2.132.15.195}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|957||{{u|31.169.6.194}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|958||{{u|46.227.191.174}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|959||{{u|84.240.202.188}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|960||{{u|88.204.208.130}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|961||{{u|89.106.233.215}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|962||{{u|8B HBALM}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|963||{{u|92.46.10.75}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|964||{{u|92.46.16.133}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|965||{{u|92.46.212.239}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|966||{{u|92.47.2.66}}||4||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|967||{{u|92.47.225.240}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|968||{{u|92.47.242.196}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|969||{{u|92.47.94.4}}||4||16||0||0||0||0||0||0||0
|-
|970||{{u|95.56.55.52}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|971||{{u|95.56.68.181}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|972||{{u|95.57.236.152}}||4||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|973||{{u|95.57.244.128}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|974||{{u|95.58.123.99}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|975||{{u|95.58.145.243}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|976||{{u|95.58.228.248}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|977||{{u|95.59.133.253}}||4||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|978||{{u|95.59.138.218}}||4||1||0||2||3||0||0||0||0
|-
|979||{{u|95.59.144.138}}||4||5||0||1||0||0||0||0||0
|-
|980||{{u|95.59.212.190}}||4||7||0||2||2||0||0||0||0
|-
|981||{{u|Akerke NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|982||{{u|Akzere}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|983||{{u|Ali Tuiebay}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|984||{{u|Almas~kkwiki}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|985||{{u|Altynay Muftalova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|986||{{u|AmangeldiA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|987||{{u|Amir NIS}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|988||{{u|Ansagan Arman}}||4||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|989||{{u|Aorynbekova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|990||{{u|Aq.Sholpan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|991||{{u|Aray yermekkyzy}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|992||{{u|Arman91}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|993||{{u|Asaubota}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|994||{{u|Ayazhana NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|995||{{u|Baimaganbetova Aidana}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|996||{{u|Bakhytzhan Daniyarbek}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|997||{{u|Bauyrzhanova Aigerim}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|998||{{u|Begalykyzy Dilyara}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|999||{{u|Buntarion}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1000||{{u|Darios}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1001||{{u|Digital Jetisu}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1002||{{u|Dilnaz NIS TK}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1003||{{u|Eclipse077}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1004||{{u|GainiErb}}||4||0||0||0||0||5||0||0||0
|-
|1005||{{u|Galym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1006||{{u|HBSH NIS 7C ALIYA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1007||{{u|Ilamxan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1008||{{u|Janel99}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1009||{{u|K.Zhuldyz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1010||{{u|KengessovaB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1011||{{u|Kenzhegaly g0108}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1012||{{u|Kotyatzhan}}||4||6||0||0||1||0||1||0||0
|-
|1013||{{u|Madizhol}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1014||{{u|Makoss11}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1015||{{u|Manas Bimagambetov}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1016||{{u|Matvey02}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1017||{{u|MonaLiz}}||4||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1018||{{u|Mukashmk}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1019||{{u|Narsha}}||4||1||0||0||1||2||0||0||0
|-
|1020||{{u|NISA IB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1021||{{u|Nurali}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1022||{{u|Nurlyaid}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1023||{{u|Nursulu 777}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1024||{{u|QarapayimQazaq}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1025||{{u|Ramazan Magzum}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1026||{{u|Refkaz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1027||{{u|Sair kun}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1028||{{u|Saken KA}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1029||{{u|Sanzhar Kenzhekhan}}||4||2||0||23||0||0||0||0||0
|-
|1030||{{u|Semsk-Karaga}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1031||{{u|ShymNIS 7AArailym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1032||{{u|ShymNIS 9bBekzhan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1033||{{u|Shymnis7bmeruert}}||4||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1034||{{u|Spaceman2823}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1035||{{u|SSE wmc}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1036||{{u|Taketolymbek}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1037||{{u|Talimbek}}||4||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1038||{{u|Timur-B}}||4||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1039||{{u|Yelubai Aidana}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1040||{{u|Yermeke}}||4||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1041||{{u|Zhandos M}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1042||{{u|Zhibek2003}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1043||{{u|Zhibekk2096}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1044||{{u|Адия Қуаныш қызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1045||{{u|Али-Асан}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1046||{{u|Амангелді Нұрбол}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1047||{{u|Амирова Нұрлы}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1048||{{u|Арапбаева Дарига}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1049||{{u|Аркен Махмут}}||4||0||2||0||0||1||0||0||0
|-
|1050||{{u|Аружан Абуталипова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1051||{{u|Асель19}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1052||{{u|Аябек-123}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1053||{{u|Диас Шымбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1054||{{u|Дилдорбек}}||4||1||0||0||12||0||0||0||0
|-
|1055||{{u|Дильруба Муратова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1056||{{u|Досжан Серикбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1057||{{u|Досжан301}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1058||{{u|Зейнеп Молдаш}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1059||{{u|Зәкір Балнұр}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1060||{{u|Ибраим Салтанат}}||4||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1061||{{u|Каражан Нурдана}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1062||{{u|Мауленова Айнур}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1063||{{u|Мұханов}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1064||{{u|Нургиса Райымбеков}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1065||{{u|Нұржан Хамзин}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1066||{{u|Перизат Шерахмет}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1067||{{u|Серікбай Мынбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1068||{{u|Таласбай Кымбат}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1069||{{u|Тілеуберді Ғани}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1070||{{u|Төребек Абдуррахман}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1071||{{u|Шамшутдин Лаура}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1072||{{u|Қазман Ратбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1073||{{u|Қуандыққызы Аружан1405}}||4||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|1074||{{u|134.32.43.78}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1075||{{u|178.90.29.87}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1076||{{u|178.90.66.61}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1077||{{u|178.90.73.13}}||3||3||0||1||4||0||0||0||0
|-
|1078||{{u|178.91.227.49}}||3||0||0||4||0||0||0||0||0
|-
|1079||{{u|178.91.229.119}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1080||{{u|178.91.244.203}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1081||{{u|178.91.250.153}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1082||{{u|19642206g}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1083||{{u|2.132.32.194}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1084||{{u|2.132.4.78}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1085||{{u|2.133.121.51}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1086||{{u|2.72.143.133}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1087||{{u|213.171.34.250}}||3||0||0||5||1||0||0||0||0
|-
|1088||{{u|213.171.34.252}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1089||{{u|217.76.69.70}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1090||{{u|37.150.229.252}}||3||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1091||{{u|37.150.229.75}}||3||2||0||1||3||0||0||0||0
|-
|1092||{{u|7enis24}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1093||{{u|82.200.153.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1094||{{u|82.200.168.35}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1095||{{u|82.200.179.132}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1096||{{u|89.218.196.114}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1097||{{u|91.185.19.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1098||{{u|92.46.0.178}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1099||{{u|92.46.17.58}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1100||{{u|92.46.3.65}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1101||{{u|92.46.5.245}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1102||{{u|92.47.229.55}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1103||{{u|92.47.233.210}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1104||{{u|92.47.254.158}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1105||{{u|95.56.10.142}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1106||{{u|95.56.102.239}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1107||{{u|95.56.111.69}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1108||{{u|95.56.26.151}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1109||{{u|95.56.26.59}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1110||{{u|95.56.56.83}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1111||{{u|95.57.238.177}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1112||{{u|95.57.242.95}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1113||{{u|95.58.136.161}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1114||{{u|95.58.87.104}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1115||{{u|95.59.106.174}}||3||0||0||3||3||0||0||0||0
|-
|1116||{{u|95.59.108.55}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1117||{{u|95.59.111.105}}||3||3||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1118||{{u|95.59.112.107}}||3||3||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1119||{{u|95.59.121.12}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1120||{{u|Abayconvict}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1121||{{u|Adil.muratov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1122||{{u|Ahan Zere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1123||{{u|Aizere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1124||{{u|Aizhan Isk}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1125||{{u|Aizheke Nurmagambetova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1126||{{u|Akbarskiy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1127||{{u|Akhmetov Timur}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1128||{{u|Akmaral Adilzhanova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1129||{{u|Aknar01132005}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1130||{{u|Aktau7292}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1131||{{u|Alanbaltabay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1132||{{u|AlexKoval}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1133||{{u|ALIHAN0709}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1134||{{u|Alila Miramova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1135||{{u|Alina2111}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1136||{{u|Altair~kkwiki}}||3||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1137||{{u|Alua Zholgazy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1138||{{u|Andy11314}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1139||{{u|Araika01}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1140||{{u|ArailymAkylbekovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1141||{{u|Ardak anvar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1142||{{u|Ardak Tokzhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1143||{{u|Argynov Dinmukhammed}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1144||{{u|ArhunKZ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1145||{{u|Arkhat.ast}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1146||{{u|Armakyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1147||{{u|Aruzhan M}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1148||{{u|Aruzhanml}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1149||{{u|Aselya777}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1150||{{u|Aset.kb}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1151||{{u|Assylaseka}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1152||{{u|AZia7b}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1153||{{u|Azizaibragim}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1154||{{u|Azizhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1155||{{u|Baketova Karina Nurlanovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1156||{{u|Bakirov.ilyas}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1157||{{u|Batyrzhan.alikhanov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1158||{{u|BegayimBolat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1159||{{u|Beket Berikuly}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1160||{{u|Botagalymova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1161||{{u|Botash Ormanali}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1162||{{u|Difod}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1163||{{u|Dilnazavr}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1164||{{u|Dmertesh}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1165||{{u|Edige Amir}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1166||{{u|Erkalar86}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1167||{{u|Erkosh7}}||3||12||0||5||26||1||0||0||0
|-
|1168||{{u|Eset.2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1169||{{u|Eskeldi}}||3||3||0||1||1||10||0||0||0
|-
|1170||{{u|Gray eyes}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1171||{{u|Guisezim Duisenbay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1172||{{u|Gulimaa}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1173||{{u|Hazar}}||3||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1174||{{u|Hearthstoner}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1175||{{u|Ibrayevan}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1176||{{u|Ibrometeor}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1177||{{u|J.J.Portman}}||3||4||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1178||{{u|Juldiz-2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1179||{{u|Kaiyrzhan Primtay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1180||{{u|Kausar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1181||{{u|Kazhikarim Aizat}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1182||{{u|Kopzhassar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1183||{{u|Kuralayrustembekkyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1184||{{u|Kvazimodo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1185||{{u|Lala~kkwiki}}||3||0||0||1||0||2||0||0||0
|-
|1186||{{u|MadinaOtegali}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1187||{{u|Maral Dairova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1188||{{u|Matheus-psj~kkwiki}}||3||0||0||3||4||0||0||0||0
|-
|1189||{{u|Medeu Shanyrak}}||3||0||0||0||0||0||3||0||0
|-
|1190||{{u|Menikure}}||3||2||0||1||34||0||0||0||0
|-
|1191||{{u|Mytnoo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1192||{{u|Nickispeaki}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1193||{{u|NIS Nurbanu}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1194||{{u|NISSemey Yerassyl}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1195||{{u|Nurbo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1196||{{u|Nyshan}}||3||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|1197||{{u|Paizurakhman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1198||{{u|RAIMBEKkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1199||{{u|ReMuse}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1200||{{u|Ruslannnn}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1201||{{u|Russ~kkwiki}}||3||5||0||2||17||0||0||0||0
|-
|1202||{{u|Rustem~kkwiki}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1203||{{u|S(uz)ak}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1204||{{u|Sabina NIS}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1205||{{u|SaduakhasovaBayan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1206||{{u|Saken Sukhanov}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1207||{{u|SchoolBoy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1208||{{u|Seiitkarimdanelya}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1209||{{u|Shertershi}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1210||{{u|ShymNIS 8aSaltanat Nurjanova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1211||{{u|ShymNis 8c damira shertay}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1212||{{u|ShymNis 8c shertay damira}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1213||{{u|Stella-nutella}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1214||{{u|Sudralum}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1215||{{u|Talasbekova Aiman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1216||{{u|Talgatbek Akgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1217||{{u|Tauken Aidyn}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1218||{{u|Tigerofkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1219||{{u|Timpul}}||3||0||0||4||4||0||0||0||0
|-
|1220||{{u|Tolegen.meiramgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1221||{{u|Ulan.ysmaiyl}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1222||{{u|Umarxon III}}||3||1||0||1||1||0||0||0||0
|-
|1223||{{u|Urimtal}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1224||{{u|Uzbekistan PFL}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1225||{{u|VitalIra}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1226||{{u|Wikuiser}}||3||9||2||47||29||0||0||23||0
|-
|1227||{{u|Yana1484}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1228||{{u|Yelaman Sain}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1229||{{u|Yerkin Abdildin~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1230||{{u|Yestay79}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1231||{{u|Zhalel Kuat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1232||{{u|Zhansaya0}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1233||{{u|Айдос Байтелиев}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1234||{{u|Айнур Кенес}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1235||{{u|Алина Ғалымжанқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1236||{{u|Алмас Искендиров}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1237||{{u|Алпамыс Әбу}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1238||{{u|Альвина123456789}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1239||{{u|Аман Амина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1240||{{u|Амангелді Әмина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1241||{{u|Анаржан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1242||{{u|Ақмаржан Ержан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1243||{{u|Ақсәуле}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1244||{{u|Байгенжина Сымбат}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1245||{{u|Балым Жасыбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1246||{{u|Батаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1247||{{u|Бауыржан Жақсылық}}||3||4||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1248||{{u|Бексеитова Томирис}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1249||{{u|Бексұлтан Алмас}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1250||{{u|Даулет1278}}||3||1||0||0||0||0||4||0||0
|-
|1251||{{u|Дильназ Тулегенова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1252||{{u|Думан}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1253||{{u|Жангарина Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1254||{{u|Жансая Назарова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1255||{{u|Жолаева Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1256||{{u|Жомарт Ж}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1257||{{u|Зайткалиева Асем}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1258||{{u|Зиедбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1259||{{u|ИОГЦ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1260||{{u|Кадиша Сагиндыкова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1261||{{u|Кайыр}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1262||{{u|Карипбек Кербез}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1263||{{u|Кеда Диана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1264||{{u|Кенесары хан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1265||{{u|Керимкулов Батыр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1266||{{u|Менеджер по сроку годности}}||3||0||0||0||6||0||0||0||0
|-
|1267||{{u|Мурзаханов Муратхан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1268||{{u|Мухаммедали Ару}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1269||{{u|Ниетқалиев Ернұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1270||{{u|Нурпеисов Асет~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1271||{{u|Нұрлы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1272||{{u|Оразалиева Айдана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1273||{{u|Саида Мусаходжаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1274||{{u|Саулебекова Дана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1275||{{u|Серик Щеглов}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1276||{{u|Совет Шапағат}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1277||{{u|Тастан Бекханби}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1278||{{u|Токтасынова Аида}}||3||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1279||{{u|Турлыбекова Айнур}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1280||{{u|ШЫМ НЗМ 7А АСЕМ}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1281||{{u|Шәріп Айгүл}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1282||{{u|Шәріп Айнұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1283||{{u|Экспедиция НИШ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1284||{{u|Эри Чон}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1285||{{u|Қуанышова Айжан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1286||{{u|112.207.130.222}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1287||{{u|113.169.146.234}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1288||{{u|113.169.148.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1289||{{u|146.23.212.21}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1290||{{u|173.245.84.98}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1291||{{u|178.63.68.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1292||{{u|178.82.176.221}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1293||{{u|178.88.26.191}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1294||{{u|178.88.3.226}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1295||{{u|178.89.25.173}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1296||{{u|178.89.80.206}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1297||{{u|178.90.123.254}}||2||1||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1298||{{u|178.90.78.6}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1299||{{u|178.90.82.72}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1300||{{u|178.90.94.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1301||{{u|178.91.229.87}}||2||0||0||2||1||0||0||0||0
|-
|1302||{{u|178.91.230.27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1303||{{u|178.91.253.11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1304||{{u|178.91.254.2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1305||{{u|195.47.255.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1306||{{u|2.133.123.175}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1307||{{u|2.72.143.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1308||{{u|2.72.159.213}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1309||{{u|2.74.116.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1310||{{u|2.74.40.129}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1311||{{u|212.154.214.144}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1312||{{u|212.19.143.167}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1313||{{u|212.76.23.39}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1314||{{u|217.76.71.114}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1315||{{u|220.69.180.182}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1316||{{u|24.168.39.49}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1317||{{u|46.227.184.110}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1318||{{u|46.227.184.141}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1319||{{u|46.227.191.172}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1320||{{u|5.34.53.205}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1321||{{u|62.84.61.9}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1322||{{u|62.84.63.57}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1323||{{u|7сан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1324||{{u|81.88.159.56}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1325||{{u|82.200.203.182}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1326||{{u|82.211.152.12}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1327||{{u|84.240.197.10}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1328||{{u|84.240.200.127}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1329||{{u|84.240.206.50}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1330||{{u|88.204.194.60}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1331||{{u|88.204.225.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1332||{{u|89.106.237.97}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1333||{{u|89.218.160.180}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1334||{{u|89.218.165.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1335||{{u|89.218.166.179}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1336||{{u|89.218.166.68}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1337||{{u|89.218.167.159}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1338||{{u|89.218.167.51}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1339||{{u|89.218.248.158}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1340||{{u|92.46.106.200}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1341||{{u|92.46.12.176}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1342||{{u|92.46.134.204}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1343||{{u|92.46.158.126}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1344||{{u|92.46.51.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1345||{{u|92.46.79.27}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1346||{{u|92.46.80.37}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1347||{{u|92.46.86.43}}||2||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1348||{{u|92.46.89.255}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1349||{{u|92.46.9.184}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1350||{{u|92.46.90.143}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1351||{{u|92.47.253.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1352||{{u|92.47.93.87}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1353||{{u|92.47.96.140}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1354||{{u|95.56.122.32}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1355||{{u|95.56.19.62}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1356||{{u|95.56.224.192}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1357||{{u|95.56.4.61}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1358||{{u|95.56.47.246}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1359||{{u|95.56.49.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1360||{{u|95.56.5.177}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1361||{{u|95.56.51.253}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1362||{{u|95.56.78.47}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1363||{{u|95.56.87.237}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1364||{{u|95.57.230.128}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1365||{{u|95.57.233.65}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1366||{{u|95.57.246.44}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1367||{{u|95.58.101.79}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1368||{{u|95.58.119.178}}||2||44||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1369||{{u|95.58.250.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1370||{{u|95.58.89.241}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1371||{{u|95.59.101.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1372||{{u|95.59.108.48}}||2||2||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1373||{{u|95.59.116.242}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1374||{{u|95.59.133.146}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1375||{{u|95.59.176.47}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1376||{{u|95.59.207.130}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1377||{{u|95.59.217.21}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1378||{{u|A Ilyassov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1379||{{u|Abay11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1380||{{u|AbdanbaevaAkkogershin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1381||{{u|Abdullin ilyas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1382||{{u|Abeka}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1383||{{u|Abylai23.NIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1384||{{u|Abylkasim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1385||{{u|Aida200101}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1386||{{u|Aidanasaduakas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1387||{{u|Aidyn93}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|1388||{{u|Aikerim.b}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1389||{{u|Aisana.q.k}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1390||{{u|Aisford}}||2||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|1391||{{u|Akerke Madikhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1392||{{u|Alex281196}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1393||{{u|Aliakhmet.kamilla}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1394||{{u|Aligulova Amina}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1395||{{u|Alik20000403}}||2||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1396||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1397||{{u|Alikhan~kkwiki}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1398||{{u|Alimkulov abdulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1399||{{u|Alisher.suleimen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1400||{{u|Alisher420}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1401||{{u|AliyaZhagiparova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1402||{{u|Aliyazhan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1403||{{u|Alkhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1404||{{u|Almasadam}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1405||{{u|Alpasli}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1406||{{u|Also.99}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1407||{{u|Altynaiakashayeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1408||{{u|Altynsoft}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1409||{{u|Alua.aliyeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1410||{{u|Amangeldy.assem}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1411||{{u|Anel Kapasheva}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1412||{{u|Anelya Topoleva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1413||{{u|Anna Alexey}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1414||{{u|Arman Almenbet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1415||{{u|Arunia92}}||2||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1416||{{u|Aruzhan abenova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1417||{{u|Aruzhan.Muratkazhy}}||2||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|1418||{{u|Aseltengebaeva21nis}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|1419||{{u|Asem Amangeldi}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1420||{{u|AshimbekovaA}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1421||{{u|Askar Ibrayev}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1422||{{u|Astraxandyq}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1423||{{u|Avery Jensen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1424||{{u|Ayaulym B}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1425||{{u|Bakayev d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1426||{{u|Bakbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1427||{{u|Bakhtiyarkyzy Zhanerke}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1428||{{u|Balausssssa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1429||{{u|Barlykbayeva Alima}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1430||{{u|Bauka.95}}||2||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|1431||{{u|Beisen1}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1432||{{u|Bekzhan1}}||2||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1433||{{u|Berenbayevdidar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1434||{{u|Beybaris Utel}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1435||{{u|BissenM}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1436||{{u|Bolatbekb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1437||{{u|BotagozBeisekova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1438||{{u|Chingo0899}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1439||{{u|Danabek Abildayev}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1440||{{u|Demezhan Serik}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1441||{{u|Diana Kaiyrbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1442||{{u|Dianakaldybek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1443||{{u|Dias Durysbek}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1444||{{u|Dina Nyrlankyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1445||{{u|DinaraYer}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1446||{{u|Dormouse d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1447||{{u|Dosik00}}||2||0||0||0||0||20||0||0||0
|-
|1448||{{u|Dota kst}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1449||{{u|DulatAigerim}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1450||{{u|Duman1}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1451||{{u|E.Azamat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1452||{{u|Eccyac}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1453||{{u|Eersultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1454||{{u|Eldoskaz}}||2||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1455||{{u|Erma1501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1456||{{u|Eskendirovaa Raushan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1457||{{u|Faalp}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1458||{{u|Fazylzhan Aslanbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1459||{{u|Felipe08}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1460||{{u|Gnagibova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1461||{{u|Guldariya04}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1462||{{u|Gulnara7777}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1463||{{u|Gulsezimd}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1464||{{u|Hare Umai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1465||{{u|Hbsh dana 9d}}||2||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1466||{{u|Hbsh Kambarbek Aidana}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1467||{{u|Himmleq88}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1468||{{u|Hu67et}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1469||{{u|Inleco}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1470||{{u|JakoOGLANBEKOV}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1471||{{u|Japan Football}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1472||{{u|Jaukazyn}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1473||{{u|Jussupova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1474||{{u|K zhalgasova}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1475||{{u|Kakimova060501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1476||{{u|Karlygash27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1477||{{u|Kimam609}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1478||{{u|KostOUNB L.N. Tolstoy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1479||{{u|Kubeenov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1480||{{u|Kuralay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1481||{{u|Kurmangazy.Turumbet}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1482||{{u|LeanBorgie}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1483||{{u|Liahim Nishpal}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1484||{{u|Loderuner}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1485||{{u|Lordegraf}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1486||{{u|Madina Arystanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1487||{{u|Marzhanjangildinova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1488||{{u|Maxen2}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1489||{{u|Medina Rakhmedulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1490||{{u|Meiram81}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1491||{{u|Meirzhan Yerzhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1492||{{u|MereyToken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1493||{{u|MeruertRyskulbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1494||{{u|Meruyert Aitzhanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1495||{{u|Moldabek.b}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1496||{{u|MoldirBb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1497||{{u|Msherimbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1498||{{u|Muhamet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1499||{{u|Musab84}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1500||{{u|Narka050113}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1501||{{u|Nazgul kaz}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|1502||{{u|Nazym Musa shymnis}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1503||{{u|NIS Semey Enlik}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1504||{{u|Nisbala}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1505||{{u|NurayAmze}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1506||{{u|Nurbanu}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1507||{{u|Nurbolat91}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1508||{{u|NurzhanSeilkhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1509||{{u|Olzhas.Aktobe}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1510||{{u|Omarova. ayagul}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1511||{{u|Omirbek Beksultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1512||{{u|Omirzak a}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1513||{{u|OnalbekovNurbolNIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1514||{{u|Onarakusai}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1515||{{u|Orbwiki107}}||2||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1516||{{u|Perizvt}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1517||{{u|Platon Greece}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1518||{{u|QazaqUly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1519||{{u|Qisybay Alibek}}||2||2||0||3||0||0||12||0||0
|-
|1520||{{u|Qudaibergen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1521||{{u|Riggititor}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1522||{{u|RobloxFan2022}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1523||{{u|Sabina.baken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1524||{{u|Sabyrzhan.makhambetzhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1525||{{u|Salibrr}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1526||{{u|Samalberikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1527||{{u|Sapargazin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1528||{{u|Sashacurety cameras}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1529||{{u|Sayatshy}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1530||{{u|Selina.nis.tk}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1531||{{u|Shakhnadir Makhmutov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1532||{{u|Shokan KU}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1533||{{u|Shukenai Gulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1534||{{u|Shymnis7Baiaulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1535||{{u|Shymnis7bsymbat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1536||{{u|Shymnis9cAidanaUzbekbai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1537||{{u|ShyngysWiki}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1538||{{u|Sky Walker}}||2||0||0||0||1||1||0||0||0
|-
|1539||{{u|Sphaeral}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1540||{{u|SQroma}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1541||{{u|Sukhrob king}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1542||{{u|Sursh}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1543||{{u|T.Aisulu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1544||{{u|Takibaysultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1545||{{u|Tazhibaev Nurbek}}||2||0||0||0||0||0||4||0||0
|-
|1546||{{u|Tomomoo}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1547||{{u|Tynyshtikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1548||{{u|Ulsapar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1549||{{u|Umpalumpa.t}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1550||{{u|Viplux}}||2||3||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1551||{{u|Wname1}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1552||{{u|WrighterLafa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1553||{{u|Xxxalibekacion}}||2||18||0||5||0||0||0||0||0
|-
|1554||{{u|Yelkhanys}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1555||{{u|Yernur K.}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1556||{{u|YerzhanZhauymbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1557||{{u|Zhanakhmetova Akbota}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1558||{{u|Zhanatbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1559||{{u|Zhando 2000}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1560||{{u|Zhanerke Nyssanbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1561||{{u|ZhansayaSagadieva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1562||{{u|Zhanshar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1563||{{u|Zhasulan Balgozha}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1564||{{u|Zheksekeeva.k.s}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1565||{{u|Zhumabek Asulzada}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1566||{{u|ZZarkymova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1567||{{u|Абдихан Дархан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1568||{{u|Абуов Алау}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1569||{{u|Адель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1570||{{u|Адилкадыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1571||{{u|Азамат 92}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1572||{{u|Азан Есбол Ерғалиұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1573||{{u|Аида Сыздыкова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1574||{{u|Айдана Б}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1575||{{u|АЙДАР}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1576||{{u|Айкун Куспанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1577||{{u|Айнур Кенес НИШ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1578||{{u|Айнур Сапарбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1579||{{u|Айша бибі шаңырағы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1580||{{u|Акжан Шералиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1581||{{u|Алдияр Какимжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1582||{{u|Алибабаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1583||{{u|Алия Сапарбай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1584||{{u|Алтынай Алтынбекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1585||{{u|Амангельди Асель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1586||{{u|Амантаева Малика}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1587||{{u|Амина Успанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1588||{{u|Арипханова Луиза}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1589||{{u|Аружан Сатыбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1590||{{u|Асемай2001}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1591||{{u|Ашуров Альтаир}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1592||{{u|Аяжан.С.Р}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1593||{{u|Аян Қалмұрат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1594||{{u|Байтула Ержан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1595||{{u|Батырхан Балнур}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1596||{{u|Бауыржан Момышұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1597||{{u|Бақтиярқызы Аяулым}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1598||{{u|Бекешов Диас}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1599||{{u|Берикбаева Аружан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1600||{{u|Берикболсын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1601||{{u|Борамбаева Гульназ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1602||{{u|Бұрхан Мирас 9С}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1603||{{u|Бәйдібек Ерғали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1604||{{u|Губин Михаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1605||{{u|Дальми}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1606||{{u|Данияр Жак}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1607||{{u|Дарига Арапбаева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1608||{{u|Дарина Еркенова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1609||{{u|Дидар93}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1610||{{u|Егембердиев Раймбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1611||{{u|Егемберді Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1612||{{u|Ербол Ермахан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1613||{{u|Ерболқызы Аяна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1614||{{u|Ердимурат Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1615||{{u|Ержан Байтула}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1616||{{u|Жакенов Олжасбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1617||{{u|Жанерке Жаксибекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1618||{{u|Жанна Қайрлина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1619||{{u|Жанузак Асыл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1620||{{u|Жанұзақова Әдемі}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1621||{{u|Жаслан Нурахметов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1622||{{u|Жасулан Амангельды}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1623||{{u|Жаңадан Б}}||2||1||0||4||1||0||0||0||0
|-
|1624||{{u|Жексенбек Нұрайым}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1625||{{u|Жигитова Сауле Маликовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1626||{{u|Жұмаділдаева Самал}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1627||{{u|Жұмәділ Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1628||{{u|Жәудір ағаділ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1629||{{u|Зарина Нуртай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1630||{{u|Идрисова Виктория}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1631||{{u|Илья Драконов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1632||{{u|Иманмурат Нурсая}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1633||{{u|Кабдуалиев Алишер}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1634||{{u|Калу Аяжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1635||{{u|Лаура Адамбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1636||{{u|Мадина Кульдеева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1637||{{u|Мадина Тоқтарова}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1638||{{u|Мадина Өмірсерік}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1639||{{u|Меруерт Едигеева}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1640||{{u|Меруерт Рысқұлбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1641||{{u|Молдабекова Мадина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1642||{{u|Назар Уахитов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1643||{{u|Назерке Толеубековна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1644||{{u|Назерке Қайратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1645||{{u|НЗМ.Сүлеймен}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1646||{{u|Нигымадилова Перизат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1647||{{u|Нургуль Тулепова2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1648||{{u|Нурланова Жантолқын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1649||{{u|Нұржанат Нұрымқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1650||{{u|Нұрлан Саят}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1651||{{u|Нұрхан Мұхтаров}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1652||{{u|Рахман3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1653||{{u|Рахымжан Оразгали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1654||{{u|Рустем Темірлан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1655||{{u|Сабыр Салтанат}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1656||{{u|Сагадат окимбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1657||{{u|Сагыныш Байтурсинов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1658||{{u|Самадулла Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1659||{{u|Сатым Мерей}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1660||{{u|Сағынғали Айбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1661||{{u|Сейтқазиева Ақжібек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1662||{{u|Серік Мейірбеков}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1663||{{u|СКК Мұражайы}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|1664||{{u|Сладкая Роза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1665||{{u|Солтангазина Айнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1666||{{u|Сүгірәлиева Балнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1667||{{u|Тайжанова Асия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1668||{{u|Тамара}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1669||{{u|Тоганбаева Амина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1670||{{u|Толенбекова Жанат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1671||{{u|Тоқсанбай Әбілқайыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1672||{{u|Тулепбергенова Динара}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1673||{{u|Ужасный пират Робертс}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1674||{{u|Усенгазин Мухаммед}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1675||{{u|Хайруллина Айгерим}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1676||{{u|Ханзада Бабахан}}||2||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1677||{{u|Шалбай Фариза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1678||{{u|Шамшат Бекжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1679||{{u|Шешен Исмаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1680||{{u|ШХБ Нурлан Есентаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1681||{{u|Шілде}}||2||13||0||5||1||9||0||0||0
|-
|1682||{{u|Шәкәрім Солтанаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1683||{{u|Ынтықбай Айбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1684||{{u|Юлдашев Ринат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1685||{{u|Қамбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1686||{{u|Қанат Хасан}}||2||6||0||0||0||6||0||0||0
|-
|1687||{{u|Қарақат Фархатқызы}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1688||{{u|Қуанышев Асылбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1689||{{u|Қуанышқызы Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1690||{{u|Құралай Мұратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1691||{{u|Құсшы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1692||{{u|Ұлмахан Айжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1693||{{u|Ұлмекен кайбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1694||{{u|Ұлпатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1695||{{u|Әбуғали Дарын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1696||{{u|Әбіләшімова Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1697||{{u|Әлібек Зарубек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1698||{{u|Әмірәлі Нұргүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1699||{{u|Өтеген Қалданов}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|AlinurBot}}||0||0||0||5||1||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|AmanBot}}||0||0||0||1||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|ArystanbekBot}}||0||1||0||195||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|BekusBot}}||0||0||0||47||16||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|DBot}}||0||2||0||0||1||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|Flow talk page manager}}||0||0||0||8||0||0||0||0||2
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|Kasymbot}}||0||0||0||19||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|Maintenance script}}||0||0||0||0||0||0||0||6||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|MediaWiki default}}||0||0||0||0||0||0||0||38||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|MediaWiki message delivery}}||0||0||0||0||0||0||0||0||1
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|QarakesekBot}}||0||0||0||0||1||0||0||0||0
|}
<!-- BOT:END -->
{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]]
a8v20o92rhqr5oyhsxw4yl5spclp03z
Үлгі:ҚР тәуелсіздігіне 30 жыл медалі
10
676224
3591858
2978556
2026-04-25T19:42:08Z
Kasymov
10777
3591858
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Medal30RK.png|40px|link=Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалі]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалінің иегерлері]]}}<noinclude>{{doc}}[[Санат:Үлгілер:Марапаттар:Қазақстан|30 жыл]]</noinclude>
pnodqezu56l6i43ihdexiip8s63pr3z
Қатысушы:Nurken/зертхана
2
686765
3591863
3560734
2026-04-25T19:53:36Z
Nurken
111493
3591863
wikitext
text/x-wiki
{{Байрақтар
|атауы = Аустрия туы
|сурет = Flag of Austria.svg
|қолдануы = Мемлекеттік ту
|пропорция = 2:3
|дизайн = Қызыл, ақ пен қызыл түсті көлденең триколор
|қабылданған = {{Unbulleted list
|1230 (ең ескі сақталған қолданысы)
|1 мамыр 1945 (ресми қабылдануы)
|14 мамыр 2018 (қазіргі нұсқасы)
}}
|сурет1 = Flag of Austria (state).svg
|анықтама1 =
|қабылданған1 = 28 наурыз 1984
|қолдануы1 = Мемлекеттік, соғыс уақыты мен әскери-теңіз туы
|пропорция1 = 2:3
}}
'''Аустрия байрағы''' ({{lang-de|Flagge Österreichs}}) — [[Аустрия]] мемлекеттік туы, қызыл, ақ, қызыл түсті көлденең [[триколор]].
Аустрия туы қазіргі мемлекетте әлі де қолданылатын ең көне ұлттық символдардың бірі делінеді; оның алғаш рет құжатталған қолданылуы 1230 жылы еді.<ref>{{Cite journal|url=https://books.google.com/books?id=Ly4iAQAAMAAJ&q=1786+austria+flag&pg=PA7|journal = Austrian Information|volume=27|issue=6|year=1974|page=7|title=Austria's national colors: Red-White-Red|language=en}}</ref> Аустрияның үш түсті туы [[Бабенбергтер|Бабенберг әулеті]] елтаңбасынан шыққан болатын. [[Габсбургтер]]дің қара-сары жалауы сияқты басқа тулардан айырмашылығы, қызыл-ақ-қызыл ту өте ерте кезеңнен бастап билеуші әулетпен немесе монархпен емес, елдің өзімен байланысты болды.
1230 жылдан бері Аустрияның туы болғанымен қатар, ол XVIII–XIX ғасырларда [[Ломбардия-Венеция корольдігі]], [[Тоскана ұлы герцогтігі]] мен [[Модена және Реджо герцогтігі]] үшін әскери-теңіз мен мемлекеттік туы ретінде де қабылданды. Бұл мемлекеттерді Габсбургтер әулеті немесе оның тармақтары билеген болатын.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
<!-- https://kazneb.kz/ru/bookView/view?brId=1544160&simple=true# 80-бет
{{Unbulleted list
|Кара-Тургайская волость
|I аул
|Сатыбалды Сактаппергенов
|Мынбай Ангысин
|Оралбай Кудабаев
|Альмень Бердыбаев
|Мустафа Аманкулов
|Сеитахмет Утегенев
|Ибрай Каралдин
|Байтемир Тастаганов
|Омар Бармаков
|Мухамеджан Исмаилов
|Омар Утебаев
|Дюйсенбай Пшенов
|Дос Жапабаев
|Жармагамбет Байботин
|Исмагамбет Элеусизов
|Арыстан Джакслыков
|Айткул Баймуратов
|Смайл Жаппасов
|Жапулан(?) Сарсенбаев
|Кенестай Тапашев(?)
|II аул
|Крымджигит Тленчин(?)
|Ундубай Улжагулов
|Досан Карабаев
|Ирмагамбет Торкумбаев
|Башмагамбет Казыбеков
|Кожантай Сандубаев
|Байдаулет Алимбетов
|Жолдыбай Базарбаев
|Магзум Исенбаев
|Нысан Конарбаев
|III аул
|Нурбай Алысаев
|Магамбет Ажин
|Тлеугабыл Жандильдин
|Жусуп Тлеулин
|Абдильда Кабылов
|Смаил Исабаев
|Али Бекмурзин
|Исхак Кудайбергенев
|Омар Сатыбаев
|Магамбет Дербисев
|Тогузак Рспаев
|IV аул
|Жилалетдин Сатыбалдин
|Галиакпар Досжанов
|Шинберген Суюнов
|Утеген Шафин
|Асан Тлеулин
|Маден Кожасов
|Сатпай Булгамбаев
|Аяп Шигитов
|Байгенже Капенов
|Жангабыл Темирбеков
|V аул
|Турган Айдабулов
|Токкожа Аяпбергенев
|Асаубай Журунов
|Досперген Шотапов
|Кожаахмет Аманбаев
|Ибрай Мадинов(?)
|Тынашкан Кодин(?)
|Байбосын Асатов
|Шакат Айтпаев
}}
-->
<!-- [[Сурет:A Discussion of the Talmud.jpg|нобай|оңға|«[[Талмұд]] талқылануы», Карл Шлейхер, XIX ғасыр]]
'''Раввинист иудаизм''' ({{lang-he|יהדות רבנית}}, ''Yahadut Rabanit''; кейде '''раввинизм''', '''талмұдтық иудаизм''') — б.з.б. 70 жылы [[Иерусалим храмы]]ның құлағанынан шыққан [[иудаизм]]нің нормативті түрі. Оқиғадан кейін құрбандық шалу сияқты бұрынғы дәстүрлер мүмкін болмай қалған еді.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Rabbinic-Judaism Rabbinic |title=Judaism. Encyclopædia Britannica |language=en |publisher=[[Britannica]]}}</ref>
Раввиндік иудаизм б.з. VI ғасырдан бастап иудаизмнің ортодокс түрі болды. Бұл кезеңде Вавилон Талмұдының жүйелену аяқталған еді. Раввиндік иудаизм өз бастауын Екінші Ғибадатхана дәуіріндегі [[фарисей]]лер мектебінен алады және [[Мұса пайғамбар]] Синай тауында Құдайдан Жазбаша [[Тәурат]]ты (''Тора ше-бе-Хетав'') және [[Ауызекі Тәурат]]ты (''Тора ше-бе-ал Пе'') қатар алған деген сенімге негізделеді.
Ауызша Тәурат Жазбаша Тәуратты түсіндіреді, ал раввиндер осы Құдайлық ашудың ауызша түрде жатталып, ұрпақтан ұрпаққа беріліп келген бөлігін өздері сақтап келгенін мәлімдеді. Бастапқыда Ауызша Тауратты жазып алу тыйым салынған болатын. Алайда Екінші Ғибадатхананың қиратылуынан кейін оны сақтап қалу мақсатында Талмуд және басқа да раввиндік мәтіндер түрінде жазып алу туралы шешім қабылданды.
Раввиндік иудаизм Талмудқа қарағанда Танахқа (Еврей Інжіліне) басымдық беретін Раввиндік емес иудаизм түрлерінен ерекшеленеді. Олардың қатарына жойылып кеткен саддукейлік иудаизм, сондай-ақ караимдік иудаизм, эфиопиялық иудаизм және самариялық иудаизм жатады. Бұл дәстүрлер Ауызша Тауратты Құдайдан келген беделді ілім ретінде де, еврей қасиетті жазбаларын (Еврей Інжілін) түсіндіруде қолданылатын раввиндік әдістерді де мойындамайды.
Қазіргі таңда Раввиндік иудаизмнің әртүрлі бағыттары арасында галаханың (еврей діни заңының) міндеттілігіне және бұрынғы түсіндірмелерді қайта қарауға деген көзқарастарда елеулі айырмашылықтар бар. Соған қарамастан, олардың барлығы өзін Ауызша Заң дәстүрінен және раввиндік талдау әдісінен тараған деп есептейді.
Раввиндік иудаизм б.з. VI ғасырдан ортодокс -->
<!-- {{Эко аудан
|Атауы = Понтий-Каспий даласы
|Төл атауы =
|Сурет = Обитатели Азово-Сивашского заповедника на Бирючем острове.jpg
|Сурет атауы = [[Азов-Сиваш ұлттық табиғи паркі]]нің даласы, Украина
|Биіктігі =
|Ауданы =
|Геология =
|Теңіздер =
|Өзендер =
|Климаты =
|Топырағы =
|Жануарлар =
|Құстар түрі =
|Сүтқоректілер түрі =
|Сақталуы =
|Global200 =
|Жоғалған ареалдары =
|Қорғалған =
|Экоаймақ =
|Биом =
|Координаттары =
|CoordScale =
|Ел =
|Аймақ =
|Аудан =
|Позициялық карта =
|Ортаққордағы санаты = Pontic steppe
}}
[[Сурет:Ecoregion PA0814.svg|нобай|оңға|]] -->
<!-- {{Заң шығарушы орган
| Атауы = Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісі
| Шынайы атауы = {{lang-tr|Türkiye Büyük Millet Meclisi}}
| Қазіргі шақырылымы = 28-шақырылым
| Сурет = Seal of the Turkish Parliament (Türkiye Büyük Millet Meclisi).svg
| Ені = 150px
| Сурет атауы =
| Мемлекет = {{байрақ|Түркия}}
| Түрі = [[Бірпалаталы парламент|Бірпалаталы]]
| Сайлану мерзімі = 5 жыл
| Палаталары =
| Басшының лауазымы1 = Спикері
| Басшы1 = [[Нуман Куртулмуш]]
| Басшының партиясы1 = [[Әділет және Даму партиясы|АК]]
| Сайлану күні1 =
| Басшының лауазымы2 =
| Басшы2 =
| Басшының партиясы2 =
| Сайлану күні2 =
| Басшының лауазымы3 =
| Басшы3 =
| Басшының партиясы3 =
| Сайлану күні3 =
| Басшының лауазымы4 =
| Басшы4 =
| Басшының партиясы4 =
| Сайлану күні4 =
| Басшының лауазымы5 =
| Басшы5 =
| Басшының партиясы5 =
| Сайлану күні5 =
| Басшының лауазымы6 =
| Басшы6 =
| Басшының партиясы6 =
| Сайлану күні6 =
| Мүшелер саны =
| Құрылым1 =
| Құрылым ені1 =
| Құрылым сипаттамасы1 =
| Палата1 =
| Фракциялары1 =
| Құрылым2 =
| Құрылым ені2 =
| Құрылым сипаттамасы2 =
| Палата2 =
| Фракциялары2 =
| Комитеттері1 =
| Комитеттері2 =
| Дауыс беру жүйесі1 =
| Дауыс беру жүйесі2 =
| Соңғы сайлауы1 =
| Соңғы сайлауы2 =
| Жиналыс залы =
| Жиналыс залы тақырыпша =
| Жиналыс залы ені =
| Жиналыс залы сипаттамасы =
| Штаб-пәтері =
| Құрылуы =
| Ізашары1 =
| Ізашары2 =
| Таратылуы =
| Ізбасары1 =
| Ізбасары2 =
| Сайты =
| Ортаққор =
}}
'''Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісі'''<ref>{{Cite web|url= https://parlam.kz/kk/mazhilis/news-details/id52374/1/1 |title= Мәжіліске Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісінің төрағасы келді |lang= kk |publisher= [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Мәжілісі]]нің ресми сайты |date= 2024-05-20 |accessdate= 2024-07-10}}</ref> ({{lang-tr|Türkiye Büyük Millet Meclisi}}) — [[Түркия]]ның [[Бірпалаталы парламент|бірпалаталы]] [[заң шығарушы орган]]ы. -->
<!-- {{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Кривой Рог
|шынайы атауы = {{lang-uk|Кривий Ріг}}
|сурет = Kryvyi Rih Old Town (cropped).jpg
|жағдайы =
|ел = Украина
|елтаңба = Coat of Arms of Kryvyi Rih.svg
|ту = Banner of Kryvyi Rih.svg
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені = 75
|lat_dir = |lat_deg =49 |lat_min =50 |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg =24 |lon_min =00 |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Облыс
|аймағы = Днепропетровск облысы
|кестедегі аймақ = Днепропетровск облысы
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi = Мэр
|басшысы = [[Юрий Григорьевич Вилкул|Юрий Вилкул]]
|құрылған уақыты = 1775
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы = 1919
|жер аумағы = 431
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты = қоңыржай континенттік
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = украиндар (79,09%), орыстар (17,7%)
|конфессионалдық құрамы = Грек католиктері, [[Православ шіркеуі|православиелік]], римдік католиктер, [[Протестантизм|протестанттар]], [[Иудаизм|яһудилік]] , армян григориандары
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +2:00
|DST =
|телефон коды = +380 32
|пошта индексі = 79000
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = BC, НС / 14
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты = www.city-adm.lviv.ua
|сайт тілі =
}}
'''Кривой Рог''' ({{lang-uk|Кривий Ріг}}) -->
<!-- {{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Плейнс
|шынайы атауы = Plains
|сурет = PlainsGaStores.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = АҚШ
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі = штат
|аймағы = Джорджия
|кестедегі аймақ = Джорджия
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi = Мэр
|басшысы = III Л. Е. Годвин<br>({{lang-en|L.E. Godwin III}})
|құрылған уақыты = 1885
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы = 1897
|жер аумағы = 2.1 км²
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 152 м
|климаты = субтропиктік ылғалды
|ресми тілі =
|тұрғыны = 734<ref name="census2014">{{cite web |url= http://quickfacts.census.gov/qfd/states/22/22071.html |title= U.S. Census Bureau: Plaits, Georgia |lang= en}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20140731204406/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/22/22071.html |date= 2014-07-31}}</ref>
|санақ жылы = 2016
|тығыздығы = 140
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = [[афроамерикалықтар]]: 59,81%<br>[[Ақ америкалықтар|ақтар]]: 38,62%<br>[[латиноамерикалықтар]]: 2,83%
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +5
|DST =
|телефон коды = +1 229
|пошта индексі = 31780
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі = GNIS
|сандық идентификаторы = [https://edits.nationalmap.gov/apps/gaz-domestic/public/summary/356474 356474] және [https://edits.nationalmap.gov/apps/gaz-domestic/public/summary/2404530 2404530]
|ортаққордағы санаты = Plains, Georgia
|сайты = {{URL|http://www.plainsgeorgia.org/}}
|сайт тілі = en
}}
'''Плейнс''' ({{lang-en|Plains}}) — [[Америка Құрама Штаттары]]ның [[Джорджия]] штатындағы кішігірім қала. Плейнс [[АҚШ президенттерінің тізімі|АҚШ бұрынғы президенті]] [[Джимми Картер]]дің туған қаласы болғаны үшін белгілі.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:1885 жылы құрылған елді мекендер]]
[[Санат:Джорджия қалалары]]
[[Санат:Джимми Картер]] -->
<!-- {{Мемлекеттік қызмет
|қызметі = Инязор
|шынайы атауы =
|ел =
|эмблема = Erzya Flag.svg
|эмблема ені =
|эмблеманың аты = [[Эрзя туы]]
|қазіргі = [[Боляень Сыресь]]
|тағайындалған = 13 шілде 2019 жылдан бастап
|портреті = Boläeń Syreś.jpg
|портреттің ені =
|портреттің тақырыбы =
|басшылық етеді =
|басқару түрі = [[эрзялар]] көсемі
|резиденция =
|бағынады =
|ұсынылады =
|мүше =
|тағайындалды = 18 ақсақал сайланады<ref name="obrany" />
|өкілеттігінің мерзімі =
|айлығы =
|орынбасары =
|ізашары =
|пайда болды =
|таратылды =
|ізбасары =
|біріншісі = [[Пургаз]]
|соңғысы =
|сайты = {{URL|http://inyazoro.info/}}
}}
'''Инязор''' ({{lang-myv|инязор}}) — [[мордва тілдері]]нде билеушіні білдіретін әлеуметтік лауазым.
[[Эрзялар]]да инязор — бас ақсақал, халықтың басты өкілі. [[Кшуманцянь Пиргуж]] инязор ретінде эрзя халқы үшін активист, эрзялардың өкілі болған. -->
<!-- {{Тұлға
|Есімі = Наурызбай Тағанұлы Өтпенов
|Шынайы есімі =
|Сурет = Nawrızbay qajı Tağanulı (2023-10-30).jpg
|ені = 230px
|Сурет атауы = Өтпенов, 2023 жыл
|Туған кездегі есімі =
|Толық есімі =
|Туған күні = 13.3.1977
|Туған жері = {{туғанжері|Шымкент облысы|Түркістан облысында}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы =
|Ұлты =
|Мансабы =
|Белсенді жылдары =
|Білімі = {{Ublist
|[[Ташкент ислам институты]]
|[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
|[[Нұр-Мүбарак Мысыр ислам мәдениеті университеті]]
}}
|Мамандығы =
|Не үшін белгілі =
|Партиясы =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Серігі = <!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда -->
|Балалары = 4
|Отбасы = <!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз -->
|Марапаттары = {{қатар
|{{Құрмет ордені}}
|{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}
|{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}}
}}
|Қолтаңбасы =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons = Nauryzbai Ötpenov
}}
[[Қажы]] '''Наурызбай Тағанұлы Өтпенов''' ([[13 наурыз]] [[1977]],<ref name="muftyat">{{Cite web|url=https://www.muftyat.kz/kk/kmdb/thinkers/otpenov-nauryzbai-taganuly/ |title=Наурызбай Тағанұлы Өтпенов |language=kk |publisher=[[ҚМДБ]] ресми сайты |accessdate=2026-04-25}}</ref> [[Шымкент облысы]]) — [[қазақстан]]дық діни қайраткер, 2020 жылғы 7 ақпаннан бергі [[Қазақстан бас мүфтиі]].
== Мансабы ==
2024 жылғы 26 желтоқсанда Өтпенов лауазымына қайта сайланды.<ref>{{Cite web|url=https://www.muftyat.kz/kk/kmdb/thinkers/otpenov-nauryzbai-taganuly/ |title=Наурызбай Тағанұлы Өтпенов |language=kk |publisher=[[ҚМДБ]] ресми сайты |accessdate=2026-04-25}}</ref>
== Жеке өмірі ==
Өтпенов отбасылы, төрт баласы бар.<ref name="muftyat" />
== Марапаттары ==
Өтпеновтің марапаттары мен атақтары қатарында:<ref name="muftyat" />
*[[Құрмет ордені]];
*[[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі|Қазақстан тәуелсіздігіне 20 жыл медалі]];
*[[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл медалі|Қазақстан тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]];
*[[Аягөз ауданы]]ның құрметті азаматы бар.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{DEFAULTSORT:Өтпенов, Наурызбай Тағанұлы}} -->
mizjgwynpq1wl2353q96y8a92u8ob87
Әндіжансай
0
696381
3591662
3270194
2026-04-25T12:10:52Z
Сқақ Зере
179730
3591662
wikitext
text/x-wiki
{{Канал
|Атауы = Әндіжансай
|Төл атауы = uz/Andijonsoy
|Сурет = Andijan Say.jpg
|Сурет тақырыбы = [[Әндіжан]] қаласындағы Әндіжансай
|Ұзындығы = 76,7
|Тереңдігі =
|Су шығыны = 45
|Өлшеу орны =
|Бастауы = Қарадария
|Бастауының орны = Кемпірабат бөгені
|Бастауының биіктігі = шам. 800
|Бастауының координаттары = 40/45/48/N/73/2/47/E
|Сағасы = [[Үлкен Ферғана арнасы]]
|Сағасының орны = Қарадария жолының басына жақын жерде
|Сағасының биіктігі = шам. 460
|Сағасының координаттары = 40.8433/72.3139
|Каналдың еңістігі =
|Ел = Өзбекстан
|Аймақ = Әндіжан облысы
|Ортаққордағы санаты = Andijan Say
}}
'''Әндіжансай''' ({{lang-uz|Andijonsoy/Андижонсой}}) — [[Өзбекстан|Өзбекстандағы]] [[Әндіжан облысы|Әндіжан облысының]] [[Қорғантепе ауданы|Қорғантепе]], [[Жалаңқұдық ауданы|Жалаңқұдық]] және [[Әндіжан ауданы|Әндіжан]] аудандарындағы арна<ref>{{кітап |авторы =|бөлімі = |бөлім сілтемесі = |тақырыбы = Әндіжан облысы. Анықтамалық саяси-әкімшілік карта. Масштаб 1: 200 000|шынайы атауы = |сілтеме = |уикитека = |жауапты = |басылым = |орны = Ташкент|баспасы = Госкомгеодезкадастр|жыл = 2007|томы = |беттері =|барлық беті = |сериясы = |isbn = 978-9943-15-054-6|тиражы = }}</ref>. Көбінесе өзен деп аталады, географ А.Л.Рингард Әндіжансайды ([[Шаһрихансай|Шаһрихансаймен]] бірге) оған арналған арнаның жасалуына байланысты жасанды түрде пайда болған өзен ретінде сипаттайды<ref>{{мақала | авторы = Рыжков О. А.| тақырыбы = Ферғанадағы соңғы және заманауи тектоникалық қозғалыстар|шынайы атауы = | сілтеме = | тілі = | жауапты =| баспа авторы = | басылым = Труды комиссии по изучению четвертичного периода| түрі = | орны = Мәскеу| баспасы = Издательство АН СССР| жыл = 1957| томы = XIII| нөмірі = | беттері =218| isbn = | issn =}}</ref>.
[[Қарадария]] өзенінің суымен қоректенеді.
== Гидрографиялық сипаттамасы ==
Әндіжансайдың жалпы ұзындығы 76,7 км, өткізу қабілеті 45,0 м³/с. Әндіжан-Оңтүстік теміржол вокзалы аймағындағы ағыс жылдамдығы 0,5 м/с.
Әндіжансай — көне арна, оның салынуы [[Б.з.б. 2 мыңжылдық|б.з.б. II мыңжылдыққа]] жатады. Әндіжан адырларын көлденеңнен кесіп өтетін аңғар арқылы өтеді. С.Богатырев арналар атауындағы ''-сай'' түбірінің ескі өзендердің және құрғақ өзен арналарының негізінде құрылысты білдіретінін көрсетеді<ref>{{мақала | авторы = Мурзаев Э. М.| тақырыбы = Таңдамалы түркі географиялық лексикасы|шынайы атауы = | сілтеме = | тілі = | жауапты =''Мурзаев Э. М.'' және т.б.| баспа авторы = | басылым = Ономастика Востока| түрі = | орны = | баспасы = Издательство «Наука». Главная редакция восточной литературы| жыл = 1980| томы = | нөмірі = | беттері =81| isbn = | issn =}}</ref>. Қазіргі Әндіжансай алқабының аумағы арқылы бұрын табиғи Ақбура өзені ағып өтетін, кейін өзен арнасы Әндіжансайға қосыла бастаған (қазіргі уақытта Ақбура ағыстан жоғары қарай сарқылуда). Су ағыны болған кездегі [[Тектоника|тектоникалық]] көтеріліске байланысты Әндіжансайда үш [[Өзен террасалары|террасалы]] алқап игерілді.
Сағаға дейінгі аумақта Әндіжансай [[Қарадария|Қарадарияға]] кішкене ғана тәуелді дербес өзенге айналады. Мұнда Әндіжансай негізгі құрылыстың шлюзі жабық болса да құрғамайды және ешқашан қатпайды (Қарадарияның өзінде жағалауда қысқа мерзімді мұз түзілуі мүмкін).
== Арна ағысы ==
Әндіжансай шамамен 800 м биіктікте [[Кемпірабат бөгені|Әндіжан суқоймасының]] пайда болуымен Қарадария өзенін бөгеп тұратын Кемпірабат бөгенінен бастау алады.
Арна жалпы батыс бағытта ағады, [[Әндіжан]] қаласынан жоғары солтүстік-батысқа бұрылып, одан әрі солтүстік бағытта қала аумағы арқылы өтеді. Қаладан төменірек қайтадан батысқа бағытталады, арнада қалған су көп ұзамай [[Үлкен Ферғана арнасы|Үлкен Ферғана арнасына]], шамамен 460 м биіктікте құйылады.
== Шаруашылықта пайдалану ==
Әндіжансай [[Әндіжан облысы|Әндіжан облысының]] [[Қорғантепе ауданы|Қорғантепе]], [[Жалаңқұдық ауданы|Жалаңқұдық]], [[Әндіжан ауданы|Әндіжан]] және [[Алтынкөл ауданы|Алтынкөл]] аудандарындағы егінді сумен қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, Әндіжан қаласында арнаның суы Әндіжан биохимиялық зауытының қажеттіліктеріне және гүлзарларды суаруға пайдаланылады.
Салыстырмалы түрде Әндіжансайдан 10-ға жуық ірі арналар Ишқал, Жұрабай, Диқан, Жаңақұтарма, Қатартал, Көккүмбез, Хотан, Қосарық, Деривационный және 30-ға жуық шағын арналар басталады. Ағыс бойымен 6 ірі суүлестіргіш нысан салынды, оның үшеуі [[Телемеханика|телемеханикалық]] жүйемен жабдықталған. Егінді суару үшін, соның ішінде Әндіжан қаласының аумағында (Жаманадыр жиымы) су алуға бірқатар сорғылар жұмыс істейді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Өзбекстан өзендері]]
80pxe1w89idusc48wfsc8l0hpkpay8l
3591821
3591662
2026-04-25T19:10:19Z
Kasymov
10777
[[Special:Contributions/Сқақ Зере|Сқақ Зере]] ([[User talk:Сқақ Зере|т]]) өңдемелерінен [[User:Сәуір 1|Сәуір 1]] соңғы нұсқасына қайтарды
3270194
wikitext
text/x-wiki
{{Канал
|Атауы = Әндіжансай
|Төл атауы = uz/Andijonsoy
|Сурет = Andijan Say.jpg
|Сурет тақырыбы = [[Әндіжан]] қаласындағы Әндіжансай
|Ұзындығы = 76,7
|Тереңдігі =
|Су шығыны = 45
|Өлшеу орны =
|Бастауы = Қарадария
|Бастауының орны = Кемпірабат бөгені
|Бастауының биіктігі = шам. 800
|Бастауының координаттары = 40/45/48/N/73/2/47/E
|Сағасы = [[Үлкен Ферғана арнасы]]
|Сағасының орны = Қарадария жолының басына жақын жерде
|Сағасының биіктігі = шам. 460
|Сағасының координаттары = 40.8433/72.3139
|Каналдың еңістігі =
|Ел = Өзбекстан
|Аймақ = Әндіжан облысы
|Ортаққордағы санаты = Andijan Say
}}
'''Әндіжансай''' ({{lang-uz|Andijonsoy/Андижонсой}}) — [[Өзбекстан|Өзбекстандағы]] [[Әндіжан облысы|Әндіжан облысының]] [[Қорғантепе ауданы|Қорғантепе]], [[Жалаңқұдық ауданы|Жалаңқұдық]] және [[Әндіжан ауданы|Әндіжан]] аудандарындағы арна<ref>{{кітап |авторы =|бөлімі = |бөлім сілтемесі = |тақырыбы = Әндіжан облысы. Анықтамалық саяси-әкімшілік карта. Масштаб 1: 200 000|шынайы атауы = |сілтеме = |уикитека = |жауапты = |басылым = |орны = Ташкент|баспасы = Госкомгеодезкадастр|жыл = 2007|томы = |беттері =|барлық беті = |сериясы = |isbn = 978-9943-15-054-6|тиражы = }}</ref>. Көбінесе өзен деп аталады, географ А.Л.Рингард Әндіжансайды ([[Шаһрихансай|Шаһрихансаймен]] бірге) оған арналған арнаның жасалуына байланысты жасанды түрде пайда болған өзен ретінде сипаттайды<ref>{{мақала | авторы = Рыжков О. А.| тақырыбы = Ферғанадағы соңғы және заманауи тектоникалық қозғалыстар|шынайы атауы = | сілтеме = | тілі = | жауапты =| баспа авторы = | басылым = Труды комиссии по изучению четвертичного периода| түрі = | орны = Мәскеу| баспасы = Издательство АН СССР| жыл = 1957| томы = XIII| нөмірі = | беттері =218| isbn = | issn =}}</ref>.
[[Қарадария]] өзенінің суымен қоректенеді.
== Гидрографиялық сипаттамасы ==
Әндіжансайдың жалпы ұзындығы 76,7 км, өткізу қабілеті 45,0 м³/с. Әндіжан-Оңтүстік теміржол вокзалы аймағындағы ағыс жылдамдығы 0,5 м/с.
Әндіжансай — көне арна, оның салынуы [[Б.з.б. 2 мыңжылдық|б.з.б. II мыңжылдыққа]] жатады. Әндіжан адырларын көлденеңнен кесіп өтетін аңғар арқылы өтеді. С.Богатырев арналар атауындағы ''-сай'' түбірінің ескі өзендердің және құрғақ өзен арналарының негізінде құрылысты білдіретінін көрсетеді<ref>{{мақала | авторы = Мурзаев Э. М.| тақырыбы = Таңдамалы түркі географиялық лексикасы|шынайы атауы = | сілтеме = | тілі = | жауапты =''Мурзаев Э. М.'' және т.б.| баспа авторы = | басылым = Ономастика Востока| түрі = | орны = | баспасы = Издательство «Наука». Главная редакция восточной литературы| жыл = 1980| томы = | нөмірі = | беттері =81| isbn = | issn =}}</ref>. Қазіргі Әндіжансай алқабының аумағы арқылы бұрын табиғи Ақбура өзені ағып өтетін, кейін өзен арнасы Әндіжансайға қосыла бастаған (қазіргі уақытта Ақбура ағыстан жоғары қарай сарқылуда). Су ағыны болған кездегі [[Тектоника|тектоникалық]] көтеріліске байланысты Әндіжансайда үш [[Өзен террасалары|террасалы]] алқап игерілді.
Сағаға дейінгі аумақта Әндіжансай Қарадарияға кішкене ғана тәуелді дербес өзенге айналады. Мұнда Әндіжансай негізгі құрылыстың шлюзі жабық болса да құрғамайды және ешқашан қатпайды (Қарадарияның өзінде жағалауда қысқа мерзімді мұз түзілуі мүмкін).
== Арна ағысы ==
Әндіжансай шамамен 800 м биіктікте [[Кемпірабат бөгені|Әндіжан суқоймасының]] пайда болуымен Қарадария өзенін бөгеп тұратын Кемпірабат бөгенінен бастау алады.
Арна жалпы батыс бағытта ағады, [[Әндіжан]] қаласынан жоғары солтүстік-батысқа бұрылып, одан әрі солтүстік бағытта қала аумағы арқылы өтеді. Қаладан төменірек қайтадан батысқа бағытталады, арнада қалған су көп ұзамай [[Үлкен Ферғана арнасы|Үлкен Ферғана арнасына]], шамамен 460 м биіктікте құйылады.
== Шаруашылықта пайдалану ==
Әндіжансай [[Әндіжан облысы|Әндіжан облысының]] [[Қорғантепе ауданы|Қорғантепе]], [[Жалаңқұдық ауданы|Жалаңқұдық]], [[Әндіжан ауданы|Әндіжан]] және [[Алтынкөл ауданы|Алтынкөл]] аудандарындағы егінді сумен қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, Әндіжан қаласында арнаның суы Әндіжан биохимиялық зауытының қажеттіліктеріне және гүлзарларды суаруға пайдаланылады.
Салыстырмалы түрде Әндіжансайдан 10-ға жуық ірі арналар Ишқал, Жұрабай, Диқан, Жаңақұтарма, Қатартал, Көккүмбез, Хотан, Қосарық, Деривационный және 30-ға жуық шағын арналар басталады. Ағыс бойымен 6 ірі суүлестіргіш нысан салынды, оның үшеуі [[Телемеханика|телемеханикалық]] жүйемен жабдықталған. Егінді суару үшін, соның ішінде Әндіжан қаласының аумағында (Жаманадыр жиымы) су алуға бірқатар сорғылар жұмыс істейді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Өзбекстан өзендері]]
fwmmnhkztstucldmjb54nk30c8i086u
Үздік актер үшін Оскар сыйлығы
0
701310
3591764
3587436
2026-04-25T15:26:26Z
TalgatSnow
143530
3591764
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Үздік актер үшін Оскар сыйлығы
| суреті = [[Сурет:Michael B Jordan - Sinners (cropped).jpg|270px]]
| сурет атауы = 2026 жылғы жеңімпаз:[[Майкл Б. Джордан]]
| фон түсі =
| шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Actor}}
| мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
| түрі =
| үшін марапатталады = ер адамның басты рөлін керемет орындау
| жағдайы =
| негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]
| негізделді = 1929
| алғашқы иегері = Эмиль Яннингс
| соңғы иегері = [[Майкл Б. Джордан]]
| барынша ұсынылған =
| жоғары марапаты =
| төменгі марапаты =
| сайты = {{URL|oscars.org www.oscars.org}}
| Commons = Winners of Academy Award for Best Actor
}}
'''Үздік актер үшін Оскар сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Actor}}, ресми. {{lang-en|Performance by an Actor in a Leading Role}}<ref name="rule1">{{cite web|url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/85/rule01.html|title=Rule One: Awards Definitions|publisher=The Academy of Motion Picture Arts and Sciences|accessdate=2013-07-14|archive-date=2014-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223045820/http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/85/rule01.html|deadlink=no}}</ref>) — Америкалық [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның [[1929 жыл]]дан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы.
Номинация тарихында тоғыз адам екі «Оскардан» жеңіп алған еді, ал [[Дэниел Дэй-Льюис]] үш рет жеңімпаз атанды.
== Лауреаттар және номинанттар тізімі ==
{{swatch-inline|#EEDD82|'''Лауреаттар''' осы түспен белгіленген.}}
=== 1929—1930 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=4|<center>'''[[Оскар (1929)|1-ші (1929)]]'''
| rowspan=4 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Emil_Jannings_Bundesarchiv_cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=18|солға=5|жақтау=жоқ}}
|height=56 rowspan=2 style="background:#EEDD82"|• '''[[Эмиль Яннингс]] ||height=25 style="background:#EEDD82"| '''[[Соңғы бұйрық]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ұлы кінәз Сергей Александрович'''''
|-
|height=25 style="background:#EEDD82"|'''[[Әр тәнге түсер несібе]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Август Шиллинг'''''
|-
|height=56 rowspan=2 |• [[Ричард Бартелмесс]] ||height=25| [[Тұзақ (фильм, 1928)|Тұзақ]]||''Никки Элкинс''
|-
|height=25|[[Былғары қолғаптағы жауынгер]] || ''Былғары қолғаптағы жауынгер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1930, сәуір)|2-ші (1930-I)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Warner Baxter promo.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=11|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уорнер Бакстер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ескі Аризонада]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Сиско Кид'''''
|-
|• [[Джордж Банкрофт]] ||Thunderbolt ||''Джим Ланг''
|-
|• [[Честер Моррис]] ||[[Алиби (фильм, 1929)|Алиби]] ||''Чик Уильямс''
|-
|• [[Пол Муни]] ||[[Айбынды (фильм, 1926)|Айбынды]] ||''Джеймс Дайк''
|-
|• [[Льюис Стоун]] ||[[Патриот (фильм, 1928)|Патриот]] ||''граф [[Пётр Пален]]''
|-
| rowspan=8|<center>'''[[Оскар (1930, қараша)|3-ші (1930-II)]]'''
| rowspan=8 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=George Arliss 01.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=140|жоғары=|оңға=|төмен=5|солға=23|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Арлисс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дизраэли (фильм)|Дизраэли]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Бенджамин Дизраэли]]'''''
|-
|• [[Джордж Арлисс]] ||[[Жасыл құдай әйел]] ||''Раджа Рух''
|-
|• [[Уоллес Бири]] ||[[Үлкен үй (фильм, 1930)|Үлкен үй]] ||''Бутч Шмидт''
|-
| rowspan=2|• [[Рональд Колман]] ||[[Бульдог Драммонд]] ||''капитан Хью Драммонд''
|-
|[[Сотталған (фильм, 1929)|Сотталған]] ||''Мишель''
|-
|• [[Лоуренс Тиббетт]] ||[[Қарақшының әні]] ||''Егор''
|-
| rowspan=2|• [[Морис Шевалье]] ||[[Үлкен тоған]] ||''Пьер Миранде''
|-
|[[Махаббат парады (фильм)|Махаббат парады]] ||''граф Альфред Рене''
|}
=== 1931—1940 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1931)|4-ші (1931)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Lionel Barrymore.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=41|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Лайонел Берримор]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Еркін жан (фильм)|Еркін жан]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Стивен Эш'''''
|-
|• [[Ричард Дикс]] ||[[Симаррон (фильм, 1931)|Симаррон]] ||''Янси Крават''
|-
|• [[Джеки Купер]] ||[[Скиппи (фильм, 1931)|Скиппи]] ||''Скиппи Скиннер''
|-
|• [[Фредрик Марч]] ||[[Бродвейдің патшалық жанұясы]] ||''Тони Кавендиш''
|-
|• [[Адольф Менжу]] ||[[Алдыңғы беті]] ||''Уолтер Бёрнс''
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1932)|5-ші (1932)]]'''
| rowspan=3 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=March Beery.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=105|жоғары=14|оңға=|төмен=9|солға=5|жақтау=жоқ}}
|height=36 style="background:#EEDD82"|• '''[[Фредрик Марч]]''' <sup>{{comment|ескерту|Уоллес Бириге тек бір ғана дауыс кем берілгендіктен, сол кездегі ережелерге сәйкес сыйлық екеуіне де табысталды}}</sup>||style="background:#EEDD82"|'''[[Доктор Джекилл мен мистер Хайд (фильм, 1931)|Доктор Джекилл мен мистер Хайд]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''дәрігер Генри Джекилл / мистер Хайд'''''
|-
|height=36 style="background:#EEDD82"|'''[[Уоллес Бири]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Чемпион (фильм, 1931)|Чемпион]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Энди Перселл'''''
|-
|height=36 |• [[Альфред Лант]] ||[[Гвардия адамы (фильм)|Гвардия адамы]] ||''Актёр''
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1934)|6-шы (1934)]]'''
| rowspan=3 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Charles Laughton01.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=120|жоғары=|оңға=|төмен=35|солға=15|жақтау=жоқ}}
|height=36 style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарльз Лоутон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Генрих VIII-ң жеке өмірі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''патша [[Генрих VIII]]'''''
|-
|height=36 |• [[Лесли Говард]] ||[[Беркли-сквер (фильм)|Беркли-сквер]] ||''Питер Стэндиш''
|-
|height=36 |• [[Пол Муни]] ||[[Мен кісеннен босап шыққанмын]] ||''Джеймс Аллен''
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1935)|7-ші (1935)]]'''
| rowspan=3 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gable, Clark 01.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=7|солға=|жақтау=жоқ}}
|height=36 style="background:#EEDD82"|• '''[[Кларк Гейбл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бір түнде болған оқиға]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Питер Варн'''''
|-
|height=36 |• [[Фрэнк Морган]] ||[[Челлинидің қатынастары]] ||''герцог Алессандро''
|-
|height=36 |• [[Уильям Пауэлл]] ||[[Жұқа адам]] ||''Ник Чарльз''
|-
| rowspan=4|<center>'''[[Оскар (1936)|8-ші (1936)]]'''
| rowspan=4 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Victor McLaglen-Margot Grahame in The Informer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=210|жоғары=30|оңға=|төмен=131|солға=15|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Виктор Маклаглен]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ақпарат беруші (фильм, 1935)|Ақпарат беруші]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джипо Нолан'''''
|-
|• [[Кларк Гейбл]] ||rowspan=3|[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1935)|Баунтидегі бүлік]] ||''лейтенант Флетчер Кристиан''
|-
|• [[Чарльз Лоутон]] || ''Уильям Блай''
|-
|• [[Франшо Тоун]] || ''Роджер Байам''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1937)|9-шы (1937)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Paul Muni - Zola - 1936.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=11|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Муни]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Луи Пастердің тарихы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Луи Пастер]]'''''
|-
|• [[Гэри Купер]] ||[[Мистер Дидс қалаға барады]] ||''Лонгфеллоу Дидс''
|-
|• [[Уильям Пауэлл]] ||[[Қызметшім Годфри]] ||''Годфри Парк''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] ||[[Сан-Франциско (фильм)|Сан-Франциско]] ||''әке Тим Маллин''
|-
|• [[Уолтер Хьюстон]] ||[[Додсворт]] ||''Сэм Додсворт''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1938)|10-шы (1938)]]'''
| rowspan=10 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Spencer tracy sea of grass.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=165|жоғары=|оңға=|төмен=19|солға=39|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Спенсер Трейси]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Батыл капитандар]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Мануэль Фиделло'''''
|-
|• [[Шарль Буайе]] ||[[Мария Валевская (фильм)|Мария Валевская]] ||''[[Наполеон I]]''
|-
|• [[Фредрик Марч]] ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 1937)|Жұлдыз туыпты]] ||''Норман Мэйн''
|-
|• [[Роберт Монтгомери (актёр)|Роберт Монтгомери]] ||[[Түн түсер]] ||''Дэнни''
|-
|• [[Пол Муни]] ||[[Эмиль Золя өмірі]] ||''[[Эмиль Золя]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1939)|11-ші (1939)]]'''
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Спенсер Трейси]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ұлдардың шаһары]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''әке Флэнаган'''''
|-
|• [[Шарль Буайе]] ||[[Алжир (фильм)|Алжир]] ||''Пепе ле Мокко''
|-
|• [[Лесли Говард]] ||[[Пигмалион (фильм, 1938)|Пигмалион]] ||''профессор Генри Хиггинс''
|-
|• [[Роберт Донат]] ||[[Цитадель (фильм, 1938)|Цитадель]] ||''дәрігер Эндрю Мэнсон''
|-
|• [[Джеймс Кэгни]] ||[[Беттері кір болған періштелер]] ||''Рокки Салливан''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1940)|12-ші (1940)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=GoodbyeMrChipsTrailer1.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=240|жоғары=|оңға=|төмен=67|солға=80|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Донат]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қош бол, мистер Чипс (фильм, 1939)|Қош бол, мистер Чипс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Чарльз Эдвард Чиппинг'''''
|-
|• [[Кларк Гейбл]] ||[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]] ||''Ретт Батлер''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Найзағайлы асу (фильм, 1939)|Найзағайлы асу]] ||''Хитклифф''
|-
|• [[Микки Руни]] ||[[Қаруланған балалар]] ||''Микки Моран''
|-
|• [[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||[[Мистер Смит Вашингтонға бара жатыр]] ||''Джефферсон Смит''
|}
=== 1941—1950 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1941)|13-ші (1941)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Brig. Gen. James M. Stewart.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=160|жоғары=|оңға=|төмен=93|солға=35|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Филадельфия хикаясы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Макколи Коннор'''''
|-
|• [[Рэймонд Мэсси]] ||[[Иллинойстағы Линкольн]] ||''[[Авраам Линкольн]]''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]] ||''Джордж Фортескью Максимилиан де Винтер''
|-
|• [[Генри Фонда]] ||[[Ыза шоғы (фильм)|Ыза шоғы]] ||''Том Джоуд''
|-
|• [[Чарли Чаплин]] ||[[Ұлы диктатор]] ||''Аденоид Хинкель / еврейлік шаш алушы''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1942)|14-ші (1942)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gary cooper promo image.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=20|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Гэри Купер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Элвин К. Йорк'''''
|-
|• [[Кэри Грант]] ||[[Бір тиындық серенада]] ||''Роджер Адамс''
|-
|• [[Роберт Монтгомери (актёр)|Роберт Монтгомери]] ||[[Мистер Джордан келе жатыр]] ||''Джо Пендлтон''
|-
|• [[Орсон Уэллс]] ||[[Азамат Кейн]] ||''Чарльз Фостер Кейн''
|-
|• [[Уолтер Хьюстон]] ||[[Ібіліс және Дэниэл Уэбстер]] ||''мистер Скрэтч''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1943)|15-ші (1943)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=James cagney promo photo.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=20|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Кэгни]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Янки Дудл Денди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джордж М. Коэн'''''
|-
|• [[Монти Вулли]] ||[[Егеуқұйрық ұстағыш (фильм)|Егеуқұйрық ұстағыш]] ||''Говард''
|-
|• [[Рональд Колман]] ||[[Кездейсоқ орақ]] ||''Чарльз Рэйньер''
|-
|• [[Гэри Купер]] ||[[Янкилердің мақтанышы]] ||''[[Лу Гериг]]''
|-
|• [[Уолтер Пиджон]] ||[[Миссис Минивер]] ||''Клем Минивер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1944)|16-шы (1944)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Paul Lukas in The Casino Murder Case trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=25|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Лукас]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Рейндегі шолғын]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Курт Мюллер'''''
|-
|• [[Хамфри Богарт]] ||[[Касабланка (фильм)|Касабланка]] ||''Рик Блейн''
|-
|• [[Гэри Купер]] ||[[Қоңырау кімді шақырып тұр (фильм)|Қоңырау кімді шақырып тұр]] ||''Роберт Джордан''
|-
|• [[Уолтер Пиджон]] ||[[Мадам Кюри]] ||''[[Пьер Кюри]]''
|-
|• [[Микки Руни]] ||[[Адами комедия (фильм)|Адами комедия]] ||''Гомер Макколи''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1945)|17-ші (1945)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Bing Crosby Allan Warren.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=33|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Бинг Кросби]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өз жолымен жүрем]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''әке Чак О’Молли'''''
|-
|• [[Шарль Буайе]] ||[[Газлайт]] ||''Грегори Антон''
|-
|• [[Кэри Грант]] ||[[Жалғызсыраған жүректер ғана]] ||''Эрни Мотт''
|-
|• [[Александер Нокс]] ||[[Вильсон (фильм)|Вильсон]] ||''[[Вудро Вильсон]]''
|-
|• [[Барри Фицджеральд]] ||[[Өз жолымен жүрем]] ||''әке Фицгиббон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1946)|18-ші (1946)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ray Milland Markham 1959.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=140|жоғары=|оңға=|төмен=62|солға=25|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Рэй Милланд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жоғалған уикэнд]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дон Бирнам'''''
|-
|• [[Джин Келли]] ||[[Зәкірлерді көтеріңдер]] ||''Джозеф Брэди''
|-
|• [[Бинг Кросби]] ||[[Әулие Марияның қоңыраулары]] ||''әке Чак О’Молли''
|-
|• [[Грегори Пек]] ||[[Көктегі патшалықтың кілттері]] ||''әке Фрэнсис Чисхолм''
|-
|• [[Корнел Уайлд]] ||[[Есте сақтарлық ән]] ||''[[Фредерик Шопен]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1947)|19-шы (1947)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Fredric March in Best Years of Our Lives trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=170|жоғары=|оңға=|төмен=23|солға=45|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Фредрик Марч]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өміріміздің үздік жылдары]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эл Стивенсон'''''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Генрих V (фильм, 1944)|Генрих V]] ||''патша [[Генрих V (Ұлыбритания патшасы)|Генрих V]]''
|-
|• [[Ларри Паркс]] ||[[Джолсонның хикаясы]] ||''[[Эл Джолсон]]''
|-
|• [[Грегори Пек]] ||[[Бұғы бұзауы (фильм, 1946)|Бұғы бұзауы]] ||''Эзра «Пенни» Бакстер''
|-
|• [[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||[[Бұл ғажайып өмір]] ||''Джордж Бэйли''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1948)|20-шы (1948)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ronald Colman - publicity.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=7|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Рональд Колман]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қос өмір (фильм, 1947)|Қос өмір]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Энтони Джон'''''
|-
|• [[Джон Гарфилд]] ||[[Тән мен жан]] ||''Чарли Дэвис''
|-
|• [[Уильям Пауэлл]] ||[[Әкемен өмір сүру]] ||''Клэрэнс Дэй-үлкен''
|-
|• [[Грегори Пек]] ||[[Джентльмендік келісім]] ||''Филип Шуйлер Грин''
|-
|• [[Майкл Редгрейв]] ||[[Электраға қара жамылған жарасады]] ||''Орин Мэннон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1949)|21-ші (1949)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Laurence Olivier - portrait.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=3|төмен=16|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Лоуренс Оливье]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Гамлет]], Дания ханзадасы'''''
|-
|• [[Дэн Дэйли]] ||[[Жаным маған жымиып қарағанда]] ||''«Скид» Джонсон''
|-
|• [[Монтгомери Клифт]] ||[[Іздеу (фильм, 1948)|Іздеу]] ||''Ральф «Стив» Стивенсон''
|-
|• [[Клифтон Уэбб]] ||[[Жақсы орналысыпты]] ||''Линн Алоизий Бельведер''
|-
|• [[Лью Эйрс]] ||[[Джонни Белинда]] ||''дәрігер Роберт Ричардсон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1950)|22-ші (1950)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Broderick Crawford 1970.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=14|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Бродерик Кроуфорд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Патшаның бүкіл жасағы (фильм, 1949)|Патшаның бүкіл жасағы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Вилли Старк'''''
|-
|• [[Кирк Дуглас]] ||[[Чемпион (фильм, 1949)|Чемпион]] ||''Майкл «Мидж» Келли''
|-
|• [[Грегори Пек]] ||[[Самғаған бомбалаушы]] ||''генерал Сэвидж''
|-
|• [[Ричард Тодд]] ||[[Қызба қанды жүрек]] ||''капрал Лэклан «Лэчи» Маклэклан''
|-
|• [[Джон Уэйн]] ||[[Иводзима құмдары]] ||''сержант Джон М. Страйкер''
|}
=== 1951—1960 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1951)|23-ші (1951)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jose Ferrer face.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=23|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хосе Феррер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сирано де Бержерак (фильм, 1950)|Сирано де Бержерак]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Сирано де Бержерак]]'''''
|-
|• [[Луи Кэлхерн]] ||[[Тамаша янки]] ||''[[Оливер Уэнделл Холмс-кіші]]''
|-
|• [[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||[[Харви (фильм)|Харви]] ||''Элвуд Дауд''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] ||[[Қалыңдықтың әкесі (фильм, 1950)|Қалыңдықтың әкесі]] ||''Стэнли Бэнкс''
|-
|• [[Уильям Холден]] ||[[Сансет бульвары]] ||''Джо Гиллис''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1952)|24-ші (1952)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Humphrey Bogart publicity.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=5|оңға=|төмен=20|солға=7|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хамфри Богарт]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Африкалық патшайым]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Чарли Оллнат'''''
|-
|• [[Марлон Брандо]] ||[[Құштарлық трамвайы (фильм, 1951)|Құштарлық трамвайы]] ||''Стэнли Ковальски''
|-
|• [[Артур Кеннеди]] ||[[Жарқын жеңіс (фильм)|Жарқын жеңіс]] ||''Ларри Невинс''
|-
|• [[Монтгомери Клифт]] ||[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]] ||''Джордж Истмен''
|-
|• [[Фредрик Марч]] ||[[Коммивояжердің өлімі]] ||''Вилли Ломен''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1953)|25-ші (1953)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Eiganotomo-garycooper-nov1952.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=4|оңға=|төмен=25|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Гэри Купер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тапа-тал түсте]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Уилл Кейн'''''
|-
|• [[Марлон Брандо]] ||[[Вива Сапата!]] ||''[[Эмилиано Сапата]]''
|-
|• [[Алек Гиннесс]] ||[[Лавендер Хилл бандысы]] ||''Генри «Датч» Холланд''
|-
|• [[Кирк Дуглас]] ||[[Зұлым және әдемі адамдар]] ||''Джонатан Шилдс''
|-
|• [[Хосе Феррер]] ||[[Мулен Руж (фильм, 1952)|Мулен Руж]] ||''[[Анри де Тулуз-Лотрек]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1954)|26-шы (1954)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Holden-portrait.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Холден]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Соғыс тұтқындарына арналған № 17 лагерь]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дж. Дж. Сефтон'''''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||The Robe ||''Марцелл Галлион''
|-
|• [[Марлон Брандо]] ||[[Юлий Цезарь (фильм, 1953)|Юлий Цезарь]] ||''[[Марк Антоний]]''
|-
|• [[Монтгомери Клифт]] ||rowspan="2"|[[Қазірден бастап мәңгілікке шейін]] ||''қатардағы жауынгер Роберт Ли Прюитт''
|-
|• [[Берт Ланкастер]] || ''бірінші сержант Мильтон Уорден''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1955)|27-ші (1955)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Marlon Brando 1948.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=20|оңға=|төмен=52|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Марлон Брандо]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Портта]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Терри Маллой'''''
|-
|• [[Хамфри Богарт]] ||[[«Кейндегі» бүлікшілік]] ||''лейтенант-коммандер Филип Фрэнсис Квиг''
|-
|• [[Бинг Кросби]] ||The Country Girl ||''Фрэнк Элджин''
|-
|• [[Джеймс Мейсон]] ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 1954)|Жұлдыз туыпты]] ||''Норман Мэйн''
|-
|• [[Дан О’Херлихи]] ||[[Робинзон Крузо (фильм, 1954)|Робинзон Крузо]] ||''Робинзон Крузо''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1956)|28-ші (1956)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ernest Borgnine McHale McHale's Navy 1962.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=10|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Эрнест Боргнайн]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Марти (фильм)|Марти]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Марти Пилетти'''''
|-
|• [[Джеймс Дин]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Жұмақтан шығысқа қарай (фильм)|Жұмақтан шығысқа қарай]] ||''Кэл Траск''
|-
|• [[Джеймс Кэгни]] ||[[Мені сүй не әрі кет]] ||''Мартин Снайдер''
|-
|• [[Фрэнк Синатра]] ||[[Алтын қолы бар адам]] ||''Фрэнки Макине''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] ||[[Блэк Роктағы жаман күн]] ||''Джон Дж. Макриди''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1957)|29-шы (1957)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Yul Brynner Port of New York 04.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=101|төмен=15|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Юл Бриннер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Патша және мен]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Монгкут'''''
|-
|• [[Джеймс Дин]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Гигант (фильм)|Гигант]] ||''Джетт Ринк''
|-
|• [[Кирк Дуглас]] ||[[Өмірге құштарлық (фильм)|Өмірге құштарлық]] ||''[[Винсент ван Гог]]''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Ричард III (фильм, 1955)|Ричард III]] ||''патша [[Ричард III]]''
|-
|• [[Рок Хадсон]] ||[[Гигант (фильм)|Гигант]] ||''Джордан «Бик» Бенедикт''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1958)|30-шы (1958)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Alec Guinness 6 Allan Warren.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|төмен=36|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Алек Гиннесс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Квай өзеніндегі көпір]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''полковник Николсон'''''
|-
|• [[Марлон Брандо]] ||[[Сайонара (фильм)|Сайонара]] ||''майор Ллойд «Ас» Грувер''
|-
|• [[Энтони Куинн]] ||[[Жабайы жел]] ||''Джино''
|-
|• [[Чарльз Лоутон]] ||[[Айыптау куәгері]] ||''сэр Уилфрид Робартс''
|-
|• [[Энтони Франчоза]] ||[[Жаңбыр суына толған баскиім]] ||''Поло Поуп''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1959)|31-ші (1959)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=David Niven in The Toast of New Orleans trailer cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=13|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэвид Нивен]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бөлек үстелдер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дэвид Ангус Поллок'''''
|-
|• [[Тони Кёртис]] ||[[Мойынсұнбағандар]] ||''Джон «Джокер» Джексон''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Қызған шатырдағы мысық]] ||''Брик Поллит''
|-
|• [[Сидни Пуатье]] ||[[Мойынсұнбағандар]] ||''Ноа Каллен''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] ||[[Шал және теңіз (фильм)|Шал және теңіз]] ||''шал / баяндаушы''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1960)|32-ші (1960)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Charlton Heston Civil Rights March 1963.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=13|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарлтон Хестон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Иуда Бен-Гур'''''
|-
|• [[Джек Леммон]] ||[[Джазда тек қана қыздар]] ||''Джерри / Дафна''
|-
|• [[Пол Муни]] ||[[Соңғы ашулы адам]] ||''дәрігер Сэм Абельман''
|-
|• [[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||[[Адам өлтіру анатомиясы]] ||''Пол Биглер''
|-
|• [[Лоуренс Харви]] ||[[Жоғарыға жол]] ||''Джо Лэмптон''
|}
=== 1961—1970 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1961)|33-ші (1961)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Judgment at Nuremberg-Burt Lancaster 2.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=12|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Берт Ланкастер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Элмер Гантри (фильм)|Элмер Гантри]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Элмер Гантри'''''
|-
|• [[Джек Леммон]] ||[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]] ||''Си Си «Бад» Бакстер''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Комедиант (фильм)|Комедиант]] ||''Арчи Райс''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] ||[[Дауылды орарсың (фильм, 1960)|Дауылды орарсың]] ||''адвокат Генри Драммонд''
|-
|• [[Тревор Ховард]] ||Sons and Lovers ||''көмір қазушы Уолтер Морел''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1962)|34-ші (1962)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Judgment at Nuremberg-Maximilian Schell2 cropped.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=19|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Максимилиан Шелл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ганс Рольф'''''
|-
|• [[Шарль Буайе]] ||[[Фанни (фильм, 1961)|Фанни]] ||''Сезар''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Алаяқ (фильм)|Алаяқ]] ||''Эдди Фелсон''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] ||[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]] ||''аға сот Дэн Хейвуд''
|-
|• [[Стюарт Уитман]] ||[[Ентаңба (фильм)|Ентаңба]] ||''Джим Фуллер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1963)|35-ші (1963)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gregory Peck 1948.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=13|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Грегори Пек]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Аттикус Финч'''''
|-
|• [[Берт Ланкастер]] ||[[Алькатрастың құсшысы]] ||''Роберт Франклин Страуд''
|-
|• [[Джек Леммон]] ||[[Шарап пен раушандар күндері]] ||''Джо Клэй''
|-
|• [[Марчелло Мастроянни]] ||[[Италиялықша ажырасу]] ||''Фердинандо Чефалу''
|-
|• [[Питер О’Тул]] || [[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]] ||''[[Томас Эдвард Лоуренс]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1964)|36-шы (1964)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Civil Rights March on Washington, D.C. (Actors Sidney Poitier, Harry Belafonte, and Charlton Heston.) - NARA - 542061.tif|позиция=center|ені=95|жалпы=250|жоғары=150|оңға=|төмен=87|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Сидни Пуатье]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дала лалагүлдері]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гомер Смит'''''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Хад]] ||''Хад Бэннон''
|-
|• [[Альберт Финни]] ||[[Том Джонс (фильм)|Том Джонс]] ||''Том Джонс''
|-
|• [[Ричард Харрис]] ||[[Осы спорт өмірі]] ||''Фрэнк Мэчин''
|-
|• [[Рекс Харрисон]] ||[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]] ||''[[Гай Юлий Цезарь|Юлий Цезарь]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1965)|37-ші (1965)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Rex Harrison face.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=28|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Рекс Харрисон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Менің сұлу леди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''профессор Генри Хиггинс'''''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||[[Беккет]] ||''[[Томас Беккет]]''
|-
|• [[Энтони Куинн]] ||[[Грек Зорба]] ||''Зорба''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Беккет]] ||''патша [[Генрих II Плантагенет|Генрих II]]''
|-
|• [[Питер Селлерс]] ||[[Доктор Стрейнджлав]] ||''доктор Стрейнджлав / президент Мёркин Маффли / капитан Лайонел Мандрейк ''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1966)|38-ші (1966)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Lee marvin 1971.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=14|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Ли Марвин]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кэт Баллу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Кид Шелин / Тим Строн'''''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||[[Суық жақтан келген тыңшы]] ||''Алек Лимас''
|-
|• [[Оскар Вернер]] ||[[Ақымақтар кемесі]] ||''дәрігер Шуман''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Отелло (фильм, 1965)|Отелло]] ||''Отелло''
|-
|• [[Род Стайгер]] ||[[Өсімқор (фильм)|Өсімқор]] ||''Сол Назерман''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1967)|39-шы (1967)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Paul Scofield Allan Warren.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=135|төмен=29|солға=19|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Скофилд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Барлық заманның адамы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Томас Мор]]'''''
|-
|• [[Алан Аркин]] ||[[Орыстар келе жатыр! Орыстар келе жатыр!]] ||''лейтенант Розанов''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]] ||''Джордж''
|-
|• [[Майкл Кейн]] ||[[Элфи (фильм, 1966)|Элфи]] ||''Альфред «Элфи» Элкинс''
|-
|• [[Стив Маккуин]] ||[[Құмды малтатас]] ||''Джейк Холман''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1968)|40-шы (1968)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Rod Steiger 1964.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=21|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Род Стайгер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Түннің ыстығында]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''полиция бастығы Билл Гиллеспи'''''
|-
|• [[Уоррен Битти]] ||[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]] ||''[[Бонни және Клайд|Клайд Бэрроу]]''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Суыққанды Люк]] ||''Люк Джексон''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Түскі асқа кім келетінін тауып көр]] ||''Мэтт Дрейтон''
|-
|• [[Дастин Хоффман]] ||[[Түлек (фильм)|Түлек]] ||''Бен Брэддок''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1969)|41-ші (1969)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Cliff Robertson (november 1981) cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=8|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Клифф Робертсон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Чарли (фильм, 1968)|Чарли]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Чарли Гордон'''''
|-
|• [[Алан Аркин]] ||[[Жүрек — жалғыз жүрген аңшы]] ||''Джон Сингер''
|-
|• [[Алан Бейтс]] ||The Fixer ||''Яков Бок''
|-
|• [[Рон Муди]] ||[[Оливер!]] ||''Феджин''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Қыстағы арыстан]] ||''патша [[Генрих II Плантагенет|Генрих II]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1970)|42-ші (1970)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=John Wayne - still portrait.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=25|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Уэйн]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шынайы ержүректілік]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Рубен Дж. Когберн'''''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||[[Аннаның мың күні]] ||''патша [[Генрих VIII]]''
|-
|• [[Джон Войт]] ||[[Жарым түннің ковбойы]] ||''Джо Бак''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Қош бол, мистер Чипс (фильм, 1969)|Қош бол, мистер Чипс]] ||''Артур Чиппинг''
|-
|• [[Дастин Хоффман]] ||[[Жарым түннің ковбойы]] ||''Энрико Сальваторе «Ратсо» Риццо''
|}
=== 1971—1980 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1971)|43-ші (1971)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=George C. Scott - publicity.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=9|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Кэмпбелл Скотт]]''' <sup>{{comment|ескерту|сыйлықтан бас тартты}}</sup>||style="background:#EEDD82"|'''[[Паттон (фильм)|Паттон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''генерал [[Джордж Cмит Паттон]]'''''
|-
|• [[Джеймс Эрл Джонс]] ||[[Үлкен жарқын үміт]] ||''Джек Джефферсон''
|-
|• [[Мелвин Дуглас]] ||[[Әкеме ән айтпаушы ем]] ||''Том Гаррисон''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Бес жеңіл пьеса]] ||''Роберт Дюпи''
|-
|• [[Райан О’Нил]] ||[[Махаббат хикаясы (фильм, 1970)|Махаббат хикаясы]] ||''Оливер Барретт IV''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1972)|44-ші (1972)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gene Hackman - 1972.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|төмен=38|солға=12|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джин Хэкмен]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Француз байланысшысы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''детектив Джимми «Попай» Дойл'''''
|-
|• [[Уолтер Маттау]] ||[[Котч]] ||''Джозеф П. Котчер''
|-
|• [[Джордж Кэмпбелл Скотт]] ||[[Аурухана (фильм)|Аурухана]] ||''доктор Герберт Бок''
|-
|• [[Хаим Тополь]] ||[[Шатырдағы скрипкашы (фильм)|Шатырдағы скрипкашы]] ||''Тевье''
|-
|• [[Питер Финч]] ||[[Жексенбі, қарғыс соққан жексенбі]] ||''доктор Дэниел Хёрш''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1973)|45-ші (1973)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Brando Civil Rights March cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=35|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Марлон Брандо]]''' <sup>{{comment|ескерту|сыйлықтан бас тартты}}</sup>||style="background:#EEDD82"|'''[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Вито Корлеоне'''''
|-
|• [[Майкл Кейн]] ||rowspan="2"|[[Ізші (фильм, 1972)|Ізші]] ||''Майло Тиндл''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||''Эндрю Уайк''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Билейтін тап (фильм)|Билейтін тап]] ||''Джек Гурней''
|-
|• [[Пол Уинфилд]] ||[[Саундер (фильм)|Саундер]] ||''Натан Ли Морган''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1974)|46-шы (1974)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Chaplin oscar.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=300|жоғары=15|оңға=|төмен=119|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Леммон]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Жолбарысты құтқарыңдар]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гарри Стонер'''''
|-
|• [[Марлон Брандо]] ||[[Париждегі соңғы танго]] ||''Пол''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Соңғы күзет]] ||''Билли''
|-
|• [[Аль Пачино]] ||[[Серпико]] ||''[[Фрэнк Серпико]]''
|-
|• [[Роберт Редфорд]] ||[[Афера (фильм, 1973)|Афера]] ||''Джонни «Келли» Хукер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1975)|47-ші (1975)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Walter Matthau Art Carney The Odd Couple Broadway 1965.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=320|жоғары=30|оңға=|төмен=110|солға=200|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Арт Карни]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Гарри және Тонто]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гарри Кумбс'''''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]] ||''Джейк Гиттс''
|-
|• [[Аль Пачино]] ||[[Өкіл әке 2]] ||''[[Майкл Корлеоне]]''
|-
|• [[Альберт Финни]] ||[[«Шығыс экспрессіндегі» қаза]] ||''[[Эркюль Пуаро]]''
|-
|• [[Дастин Хоффман]] ||[[Ленни (фильм)|Ленни]] ||''[[Ленни Брюс]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1976)|48-ші (1976)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jack Nicholson - 1976 (new).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=97|төмен=30|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Николсон]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Рэндл Патрик Макмёрфи'''''
|-
|• [[Уолтер Маттау]] ||[[Жарқыраған бозбалалар]] ||''Вилли Кларк''
|-
|• [[Аль Пачино]] ||[[Ит талтүс]] ||''Сонни Вортзик''
|-
|• [[Джеймс Уитмор]] ||[[Жандарын шығар, Гарри!]] ||''[[Гарри Трумэн]]''
|-
|• [[Максимилиан Шелл]] ||[[Шыны үйшіктегі адам]] ||''Артур Голдман''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1977)|49-шы (1977)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Peter Finch in I Thank a Fool trailer cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=18|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Питер Финч]]''' {{comment|†|өлімнен кейінгі жеңіс}}||style="background:#EEDD82"|'''[[Тележелі (фильм)|Тележелі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Говард Бил'''''
|-
|• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Такси айдаушы (фильм)|Такси айдаушы]] ||''Трэвис Бикл''
|-
|• [[Джанкарло Джаннини]] ||[[Жеті сұлу (фильм)|Жеті сұлу]] ||''Паскуалино Фрафузо''
|-
|• [[Сильвестр Сталлоне]] ||[[Рокки]] ||''[[Рокки Бальбоа]]''
|-
|• [[Уильям Холден]] ||[[Тележелі (фильм)|Тележелі]] ||''Макс Шумахер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1978)|50-ші (1978)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Richard Dreyfuss.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=7|оңға=|төмен=11|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Ричард Дрейфус]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Сау бол, қызым]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эллиот Гарфилд'''''
|-
|• [[Вуди Аллен]] ||[[Энни Холл]] ||''Элви Сингер''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||[[Эквус (фильм)|Эквус]] ||''Мартин Дайсарт''
|-
|• [[Марчелло Мастроянни]] ||[[Ерекше күн]] ||''Габриэле''
|-
|• [[Джон Траволта]] ||[[Сенбілік кештің безгегі]] ||''Тони Манеро''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1979)|51-ші (1979)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jon Voight 1988.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|төмен=74|солға=22|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Войт]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Үйге оралу (фильм, 1978)|Үйге оралу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Люк Мартин'''''
|-
|• [[Уоррен Битти]] ||[[Жұмақ күте тұрады (фильм, 1978)|Жұмақ күте тұрады]] ||''Джо Пендлтон''
|-
|• [[Гэри Бьюзи]] ||[[Бадди Холли хикаясы]] ||''[[Бадди Холли]]''
|-
|• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Киіктерді қуған аңшы]] ||''Михаил Вронский''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Бразилияның ұлдары]] ||''Эзра Либерман''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1980)|52-ші (1980)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Dustin Hoffman on set of "Lenny" 1974.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=11|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дастин Хоффман]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Крамер Крамерге қарсы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Тед Крамер'''''
|-
|• [[Джек Леммон]] ||[[Қытайлық синдром (фильм)|Қытайлық синдром]] ||''Джек Годел''
|-
|• [[Аль Пачино]] ||[[Және бәріне бірдей әділеттілік]] ||''Артур Кёркланд''
|-
|• [[Питер Селлерс]] ||[[О жақта болған]] ||''бағбан Чэнс''
|-
|• [[Рой Шайдер]] ||[[All That Jazz]] ||''Джо Гидеон''
|}
=== 1981—1990 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1981)|53-ші (1981)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=RobertdeNiro26.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=150|жоғары=|оңға=|төмен=100|солға=29|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Де Ниро]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Долы бұқа]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Джейк Ламотта]]'''''
|-
|• [[Роберт Дюваль]] ||[[Ұлы Сантини]] ||''подполковник Уилбур «Бык» Мичум''
|-
|• [[Джек Леммон]] ||[[Қошемет (фильм)|Қошемет]] ||''Скотти Темплтон''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Каскадёр (фильм)|Каскадёр]] ||''режиссёр Элай Кросс''
|-
|• [[Джон Хёрт]] ||[[Піл-адам]] ||''[[Джон Меррик]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1982)|54-ші (1982)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Janet Blair Henry Fonda Smith Family 1970.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=180|жоғары=|оңға=|төмен=117|солға=82|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Генри Фонда]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Алтын көлде]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Норман Тэйер-кіші'''''
|-
|• [[Уоррен Битти]] ||[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]] ||''[[Рид, Джон|Джон Рид]]''
|-
|• [[Берт Ланкастер]] ||[[Атлантик-Сити (фильм)|Атлантик-сити]] ||''Лу Паскаль''
|-
|• [[Дадли Мур]] ||[[Артур (фильм)|Артур]] ||''Артур Бах''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Еш жаман пиғылсыз]] ||''Майкл Коллин Галлахер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1983)|55-ші (1983)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ben Kingsley.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=6|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Бен Кингсли]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ганди (фильм)|Ганди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Махатма Ганди]]'''''
|-
|• [[Джек Леммон]] ||[[Жоғалған (фильм, 1981)|Жоғалған]] ||''Эд Хорман''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Үкім (фильм, 1982)|Үкім]] ||''Фрэнк Гэлвин''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Менің ең жақсы көретін жылым]] ||''Алан Суонн''
|-
|• [[Дастин Хоффман]] ||[[Тутси (фильм)|Тутси]] ||''Майкл Дорси / Дороти Майклз''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1984)|56-шы (1984)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Robert Duvall Diane Lane 1989.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=230|жоғары=7|оңға=65|төмен=245|солға=49|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Дюваль]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Нәзік мархабат]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Мак Следж'''''
|-
|• [[Майкл Кейн]] ||[[Ританы оқыту]] ||''профессор Фрэнк Брайант''
|-
|• [[Том Конти]] ||[[Рубен, Рубен]] ||''Гоэн Мак-Глэнд''
|-
|• [[Том Кортни]] ||rowspan="2"|[[Костюмер (фильм)|Костюмер]] ||''Норман''
|-
|• [[Альберт Финни]] ||''«Сэр»''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1985)|57-ші (1985)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=F Murray.Abraham cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=5|оңға=|төмен=30|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Ф. Мюррей Абрахам]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Амадей (фильм)|Амадей]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Антонио Сальери]]'''''
|-
|• [[Джефф Бриджес]] ||[[Стармэн]] ||''Стармэн''
|-
|• [[Сэм Уотерстон]] ||[[Өлім жазықтары]] ||''Сидней Шенберг''
|-
|• [[Альберт Финни]] ||[[Жанартаудың баурайында]] ||''Джеффри Фирмин''
|-
|• [[Том Халс]] ||[[Амадей (фильм)|Амадей]] ||''[[Волфганг Амадей Моцарт]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1986)|58-ші (1986)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=William Hurt (2005) crop.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=26|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Хёрт]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өрмекші-әйелдің сүйісі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Луис Молина'''''
|-
|• [[Джон Войт]] ||[[Қашқан пойыз]] ||''Мэнни''
|-
|• [[Джеймс Гарнер]] ||[[Мёрфи махаббаты]] ||''Мёрфи Джонс''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Прицци отбасының абыройы]] ||''Чарли Партанна''
|-
|• [[Харрисон Форд]] ||[[Куәгер (фильм, 1985)|Куәгер]] ||''Джон Бук''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1987)|59-шы (1987)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Paul Newman Once Upon a Wheel 1971.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=140|жоғары=5|оңға=15|төмен=90|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Ньюман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ақшаның түсі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эдди Фелсон'''''
|-
|• [[Джеймс Вудс]] ||[[Сальвадор (фильм, 1986)|Сальвадор]] ||''Ричард Бойл''
|-
|• [[Декстер Гордон]] ||[[Жарым түнге қарай]] ||''Дейл Тернер''
|-
|• [[Уильям Хёрт]] ||[[Кіші құдайдың балалары]] ||''Джон Лидс''
|-
|• [[Боб Хоскинс]] ||[[Мона Лиза (фильм)|Мона Лиза]] ||''Джордж''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1988)|60-шы (1988)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Douglas Michael.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=170|жоғары=|оңға=75|төмен=162|солға=88|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Дуглас]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Уолл-стрит (фильм)|Уолл-стрит]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гордон Гекко'''''
|-
|• [[Марчелло Мастроянни]] ||[[Қаралау көздер]] ||''сәулетші Романо Патрое''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Түйетікен (фильм)|Түйетікен]] ||''Фрэнсис Фелан''
|-
|• [[Робин Уильямс]] ||[[Қайырлы таң, Вьетнам]] ||''радиожүргізуші Эдриан Кронауэр''
|-
|• [[Уильям Хёрт]] ||[[Broadcast News]] ||''Том Груник''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1989)|61-ші (1989)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Dustin Hoffman cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=7|оңға=|төмен=29|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дастин Хоффман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жаңбыр адамы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Рэймонд Бэббит'''''
|-
|• [[Эдвард Джеймс Олмос]] ||[[Төзу және тындыру]] ||''Хайме Эскаланте''
|-
|• [[Макс фон Сюдов]] ||[[Пелле-жаулаушы]] ||''Лассе''
|-
|• [[Джин Хэкмен]] ||[[Өртке оранған Миссисипи]] ||''агент Руперт Андерсон''
|-
|• [[Том Хэнкс]] ||[[Үлкен (фильм, 1988)|Үлкен]] ||''Джош Баскин (үлкен)''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1990)|62-ші (1990)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Daniel Day Lewis.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=310|жоғары=155|оңға=105|төмен=200|солға=94|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэниел Дэй-Льюис]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Менің сол аяғым]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Кристи Браун]]'''''
|-
|• [[Кеннет Брана]] ||[[Генрих V (фильм, 1989)|Генрих V]] ||''патша [[Генрих V (Англия королі)|Генрих V]]''
|-
|• [[Том Круз]] ||[[Төртінші шілдеде туылған]] ||''[[Рон Ковик]]''
|-
|• [[Робин Уильямс]] ||[[Өлі ақындар қоғамы]] ||''Джон Китинг''
|-
|• [[Морган Фримен]] ||[[Мисс Дэйзидің шопыры]] ||''Хоук Колберн''
|}
=== 1991—2000 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1991)|63-ші (1991)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jeremy Irons cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=6|оңға=|төмен=25|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джереми Айронс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тағдырдың теріс жағы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Клаус фон Бюлов]]'''''
|-
|• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Оянулар]] ||''Леонард Лоу''
|-
|• [[Жерар Депардьё]] ||[[Сирано де Бержерак (фильм, 1990)|Сирано де Бержерак]] ||''[[Сирано де Бержерак]]''
|-
|• [[Кевин Костнер]] ||[[Қасқырлармен бірге билеу]] ||''Джон Данбар''
|-
|• [[Ричард Харрис]] ||[[Алаң (фильм, 1990)|Алаң]] ||''«Бұқа» Мак-Кейб''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1992)|64-ші (1992)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=AnthonyHopkins2.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=7|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Энтони Хопкинс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ганнибал Лектер'''''
|-
|• [[Уоррен Битти]] ||[[Багси]] ||''[[Багси Сигел]]''
|-
|• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Кейп-Фир (фильм, 1991)|Кейп-Фир]] ||''Макс Кейди''
|-
|• [[Ник Нолти]] ||[[Су көтерілуінің ханзадасы]] ||''Том Уинго''
|-
|• [[Робин Уильямс]] ||[[Балықшы патша]] ||''Пэрри''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1993)|65-ші (1993)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Al Pacino Cannes 1996.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=10|оңға=|төмен=33|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Аль Пачино]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әйелдің иісі (фильм, 1992)|Әйелдің иісі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''подполковник Фрэнк Слэйд'''''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Малкольм Икс (фильм)|Малкольм Икс]] ||''[[Малколм Икс]]''
|-
|• [[Роберт Дауни-кіші]] ||[[Чаплин (фильм)|Чаплин]] ||''[[Чарли Чаплин]]''
|-
|• [[Клинт Иствуд]] ||[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]] ||''Уильям Манни''
|-
|• [[Стивен Ри]] ||[[Қатыгез ойын]] ||''Фергюс''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1994)|66-шы (1994)]]'''
| rowspan=10 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=TomHanksForrestGump94.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=160|жоғары=|оңға=75|төмен=103|солға=115|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Том Хэнкс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Филадельфия (фильм)|Филадельфия]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эндрю Бекет'''''
|-
|• [[Дэниел Дэй-Льюис]] ||[[Әкенің аты үшін]] ||''Джерри Конлон''
|-
|• [[Лиам Нисон]] ||[[Шиндлердің тізімі]] ||''[[Оскар Шиндлер]]''
|-
|• [[Лоренс Фишберн]] ||[[Махаббат бұған қайтпек]] ||''[[Айк Тёрнер]]''
|-
|• [[Энтони Хопкинс]] ||[[Күннің қалдықтары]] ||''Джеймс Стивенс''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1995)|67-ші (1995)]]'''
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Том Хэнкс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Форрест Гамп]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Форрест Гамп'''''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Ешкімнің есуасы]] ||''Дональд «Салли» Салливан''
|-
|• [[Джон Траволта]] ||[[Қойыртпақ шығарма]] ||''Винсент Вега''
|-
|• [[Морган Фримен]] ||[[Шоушенктен қашу]] ||''Эллис Бойд «Рэд» Рэддинг''
|-
|• [[Найджел Хоторн]] ||[[Георг патшаның есінен адасуы]] ||''патша [[Георг III (Ұлыбритания патшасы)|Георг III]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1996)|68-ші (1996)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=NicolasCage.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=1|оңға=|төмен=4|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Николас Кейдж]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Лас-Вегасты артта қалдырғанда]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Бен Сандерсон'''''
|-
|• [[Ричард Дрейфус]] ||[[Мистер Холландтың туындысы]] ||''Гленн Холланд''
|-
|• [[Шон Пенн]] ||[[Өлік келе жатыр]] ||''Мэтью Понселет''
|-
|• [[Массимо Троизи]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Пошташы (фильм, 1994)|Пошташы]] ||''Марио Руопполо''
|-
|• [[Энтони Хопкинс]] ||[[Никсон (фильм)|Никсон]] ||''[[Ричард Никсон]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1997)|69-шы (1997)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=GeoffreyRush08TIFF.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=13|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеффри Раш]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жалтыр (фильм)|Жалтыр]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Дэвид Хельфготт]] (ересек)'''''
|-
|• [[Том Круз]] ||[[Джерри Магуайер]] ||''Джерри Магуайер''
|-
|• [[Билли Боб Торнтон]] ||[[Қайралған жүз]] ||''Карл Чайлдерс''
|-
|• [[Рэйф Файнс]] ||[[Ағылшын пациенті]] ||''граф [[Ласло Алмаши]]''
|-
|• [[Вуди Харрельсон]] ||[[Халық Ларри Флинтке қарсы]] ||''[[Ларри Флинт]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1998)|70-ші (1998)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jack Nicholson 2002.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=1|оңға=|төмен=61|солға=15|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Николсон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тап-тамаша]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Мелвин Юделл'''''
|-
|• [[Мэтт Деймон]] ||[[Ақылды Уилл Хантинг]] ||''Уилл Хантинг''
|-
|• [[Роберт Дюваль]] ||[[Апостол (фильм, 1997)|Апостол]] ||''Юлисс Дьюи''
|-
|• [[Питер Фонда]] ||[[Ули алтыны]] ||''Улисс Джексон''
|-
|• [[Дастин Хоффман]] ||[[Итті серуендету]] ||''Стэнли Мотсс''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1999)|71-ші (1999)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Roberto Benigni (1998) cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=7|оңға=|төмен=14|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберто Бениньи]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Көркем тіршілік]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гвидо Орефиче'''''
|-
|• [[Иэн Маккеллен]] ||[[Құдайлар мен құбыжықтар]] ||''[[Джеймс Уэйл]]''
|-
|• [[Ник Нолти]] ||[[Қайғы (фильм)|Қайғы]] ||''Уэйд Уайтхаус''
|-
|• [[Эдвард Нортон]] ||[[Америкалық Икс-тарих]] ||''Дерек Виньярд''
|-
|• [[Том Хэнкс]] ||[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]] ||''Джон Миллер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2000)|72-ші (2000)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Kevin Spacey @ San Diego Comic-Con 2008 - b.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=38|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кевин Спейси]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Америкалық сұлу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Лестер Бёрнэм'''''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Дауыл (фильм, 1999)|Дауыл]] ||''Рубин «Ураган» Картер''
|-
|• [[Рассел Кроу]] ||[[Инсайдер (фильм)|Инсайдер]] ||''Джеффри С. Уайганд''
|-
|• [[Шон Пенн]] ||[[Тәтті һәм жиренішті]] ||''Эммет Рэй''
|-
|• [[Ричард Фарнсуорт]] ||[[Стрейттің хикаясы]] ||''Элвин Стрейт''
|}
=== 2001—2010 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2001)|73-ші (2001)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=RussellCroweOct05.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=118|жоғары=6|оңға=10|төмен=21|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Рассел Кроу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Максимус'''''
|-
|• [[Хавьер Бардем]] ||[[Түн батқанша]] ||''[[Рейнальдо Аренас]]''
|-
|• [[Джеффри Раш]] ||[[Қауырсындар (фильм)|Қауырсындар]] ||''[[Маркиз де Сад]]''
|-
|• [[Эд Харрис]] ||[[Поллок (фильм)|Поллок]] ||''[[Джексон Поллок]]''
|-
|• [[Том Хэнкс]] ||[[Аласталған (фильм, 2000)|Аласталған]] ||''Чак Ноланд''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2002)|74-ші (2002)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Denzel Washington.jpeg|позиция=center|ені=95|жалпы=125|жоғары=34|оңға=|төмен=39|солға=19|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дензел Вашингтон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жаттығу күні]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''детектив Алонзо Харрис'''''
|-
|• [[Рассел Кроу]] ||[[Тамаша ақыл]] ||''[[Джон Форбс Нэш]]''
|-
|• [[Шон Пенн]] ||[[Мен — Сэм]] ||''Сэм Доусон''
|-
|• [[Уилл Смит]] ||[[Али (фильм)|Али]] ||''[[Мұхаммед Әли]]''
|-
|• [[Том Уилкинсон]] ||[[Жатын бөлмеде]] ||''Мэтт Фоулер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2003)|75-ші (2003)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Adrien Brody Cannes 2008.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=15|оңға=|төмен=11|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Эдриен Броуди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Пианист (фильм)|Пианист]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Владислав Шпильман]]'''''
|-
|• [[Дэниел Дэй-Льюис]] ||[[Нью-Йорк бандылары]] ||''Билл Каттинг''
|-
|• [[Николас Кейдж]] ||[[Адаптация (фильм)|Адаптация]] ||''Чарли Кауфман / Дональд Кауфман''
|-
|• [[Майкл Кейн]] ||[[Тыныш америкалық (фильм, 2002)|Тыныш америкалық]] ||''Томас Фаулер''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Шмидт туралы]] ||''Уоррен Шмидт''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2004)|76-шы (2004)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Sean Penn, 2006.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=120|жоғары=|оңға=25|төмен=95|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Шон Пенн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сырлы өзен]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джимми Маркум'''''
|-
|• [[Джонни Депп]] ||[[Кариб теңізінің қарақшылары: «Қара Маржан» қарғысы]] ||''капитан Джек Торғай''
|-
|• [[Бен Кингсли]] ||[[Құм мен тұман үйі]] ||''Масуд Амир Бехрани''
|-
|• [[Джуд Лоу]] ||[[Суық тау]] ||''Инман''
|-
|• [[Билл Мюррей]] ||[[Аударудың қиыншылықтары]] ||''Боб Харрис''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2005)|77-ші (2005)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jamie Foxx face.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=15|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джейми Фокс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Рэй (фильм)|Рэй]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Рэй Чарльз]]'''''
|-
|• [[Джонни Депп]] ||[[Қияли мекен (фильм)|Қияли мекен]] ||''[[Джеймс Мэтью Барри]]''
|-
|• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Авиатор (фильм)|Авиатор]] ||''[[Говард Хьюз]]''
|-
|• [[Клинт Иствуд]] ||[[Миллион долларлық ботам]] ||''Фрэнки Данн''
|-
|• [[Дон Чидл]] ||[[Отель «Руанда»]] ||''[[Пол Русесабагина]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2006)|78-ші (2006)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=PhilipSeymourHoffmanSept2010 cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=9|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Филип Сеймур Хоффман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Капоте (фильм)|Капоте]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Трумен Капоте]]'''''
|-
|• [[Хит Леджер]] ||[[Күдіс тау]] ||''Эннис Дел Мар''
|-
|• [[Дэвид Стрэтэйрн]] ||[[Қайырлы түн және іске сәт]] ||''[[Эдвард Мэроу]]''
|-
|• [[Хоакин Феникс]] ||[[Сызықтан басып өту (фильм)|Сызықтан басып өту]] ||''[[Джонни Кэш]]''
|-
|• [[Терренс Ховард]] ||[[Әбігерлік пен ағын]] ||''Диджей''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2007)|79-шы (2007)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Forest Whitaker.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=38|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Форест Уитакер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шотландияның соңғы патшасы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Иди Амин]]'''''
|-
|• [[Райан Гослинг]] ||[[Жарты-Нельсон]] ||''Дэн Данн''
|-
|• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Қанды алмаз]] ||''Дэнни Арчер''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Венера (фильм)|Венера]] ||''Морис''
|-
|• [[Уилл Смит]] ||[[Бақытты қуу]] ||''[[Крис Гарднер]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2008)|80-ші (2008)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Daniel Day-Lewis 2007 (cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=30|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэниел Дэй-Льюис]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мұнай (фильм)|Мұнай]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дэниел Плэйнвью'''''
|-
|• [[Джонни Депп]] ||[[Суини Тодд, Флит-стриттің жынды шаш алушысы]] ||''Суини Тодд''
|-
|• [[Томми Ли Джонс]] ||[[Эла алқабында]] ||''Хэнк Дирфилд''
|-
|• [[Джордж Клуни]] ||[[Майкл Клейтон]] ||''Майкл Клейтон''
|-
|• [[Вигго Мортенсен]] ||[[Шығыс уәделері]] ||''Николай Лужин''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2009)|81-ші (2009)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=SeanPennAAFeb09.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=43|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Шон Пенн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Харви Милк (фильм)|Харви Милк]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Харви Милк]]'''''
|-
|• [[Ричард Дженкинс]] ||[[Келуші (фильм)|Келуші]] ||''Уолтер Вэйл''
|-
|• [[Фрэнк Ланджелла]] ||[[Фрост Никсонға қарсы]] ||''[[Ричард Никсон]]''
|-
|• [[Брэд Питт]] ||[[Бенджамин Баттонның сырлы хикаясы]] ||''Бенджамин Баттон''
|-
|• [[Микки Рурк]] ||[[Рестлер (фильм)|Рестлер]] ||''Рэнди Робинсон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2010)|82-ші (2010)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jeff Bridges cropped 2010.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=11|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джефф Бриджес]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ессіз жүрек]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Отис «Бэд» Блэйк'''''
|-
|• [[Джордж Клуни]] ||[[Аспанға ғой]] ||''Райан Бингэм''
|-
|• [[Джереми Реннер]] ||[[Боранның қожайыны]] ||''сержант Уильям Джеймс''
|-
|• [[Колин Ферт]] ||[[Жалғыз басты ер (фильм)|Жалғыз басты ер]] ||''Джордж Фальконер''
|-
|• [[Морган Фримен]] ||[[Invictus]] ||''[[Нельсон Мандела]]''
|}
=== 2011—2020 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2011)|83-ші (2011)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Flickr - nicogenin - 66ème Festival de Venise (Mostra) (56) Colin Firth.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=19|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Колин Ферт]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Патша сөйлейді!]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''патша [[Георг VI]]'''''
|-
|• [[Джесси Айзенберг]] ||[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]] ||''[[Марк Цукерберг]]''
|-
|• [[Хавьер Бардем]] ||[[Бьютифул]] ||''Узбаль''
|-
|• [[Джефф Бриджес]] ||[[Шынайы қаттылық]] ||''Рубен Когберн''
|-
|• [[Джеймс Франко]] ||[[127 сағат]] ||''Арон Ралстон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2012)|84-ші (2012)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jean Dujardin Cannes 2011.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=27|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Жан Дюжарден]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әртіс (фильм)|Әртіс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джордж Валентин'''''
|-
|• [[Демиан Бичир]] ||[[Жақсырақ өмір]] ||''Карлос Галиндо''
|-
|• [[Джордж Клуни]] ||[[Ұрпақтар]] ||''Мэтт Кинг''
|-
|• [[Гэри Олдман]] ||[[Тыңшы, шық әрі!]] ||''Джордж Смайли''
|-
|• [[Брэд Питт]] ||[[Бәрін өзгерткен адам]] ||''Билли Бин''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2013)|85-ші (2013)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Daniel Day-Lewis2 Berlinale 2008 (2).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=15|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэниел Дэй-Льюис]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Авраам Линкольн]]'''''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Экипаж (фильм, 2012)|Экипаж]] ||''капитан Уильям «Уип» Уитакер''
|-
|• [[Хью Джекман]] ||[[Аласталғандар (фильм, 2012)|Аласталғандар]] ||''Жан Вальжан''
|-
|• [[Брэдли Купер]] ||[[Менің жігітім — есуас]] ||''Пэт Солитано''
|-
|• [[Хоакин Феникс]] ||[[Шебер (фильм, 2012)|Шебер]] ||''Фредди Куэлл''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2014)|86-шы (2014)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Matthew McConaughey 2011 AA.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=3|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Мэттью Макконахи]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Далластық сатып алушылар клубы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Рон Вудруф]]'''''
|-
|• [[Кристиан Бейл]] ||[[Америкаша алаяқтық]] ||''Ирвинг Розенфельд''
|-
|• [[Брюс Дерн]] ||[[Небраска (фильм)|Небраска]] ||''Вуди Грант''
|-
|• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Уолл-стрит қасқыры]] ||''[[Джордан Белфорт]]''
|-
|• [[Чиветел Эджиофор]] ||[[12 жылдық құлдық]] ||''[[Соломон Нортап]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2015)|87-ші (2015)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Eddie Redmayne at TIFF 2014.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=135|жоғары=3|оңға=|төмен=37|солға=20|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Эдди Редмэйн]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бәрін қамтитын теория]] ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Стивен Хокинг]]
|-
|• [[Стив Карелл]] ||[[Түлкі аңшысы]] ||''[[Джон Дюпон]]''
|-
|• [[Брэдли Купер]] ||[[Америкалық мерген]] ||''Крис Кайл''
|-
|• [[Бенедикт Камбербэтч]] ||[[Имитациямен ойнау]] ||''[[Алан Тьюринг]]''
|-
|• [[Майкл Китон]] ||[[Бёрдмэн]] ||''Ригган Томсон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2016)|88-ші (2016)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Leonardo DiCaprio 2014.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=35|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82" |• '''[[Леонардо Ди Каприо]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Аман қалған (фильм)|Аман қалған]] ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Хью Гласс]]''
|-
|• [[Брайан Крэнстон]] ||[[Трамбо (фильм, 2015)|Трамбо]] ||''[[Далтон Трамбо]]''
|-
|• [[Мэтт Деймон]] ||[[Марстық (фильм)|Марстық]] ||''Марк Уотни''
|-
|• [[Майкл Фассбендер]] ||[[Стив Джобс (фильм)|Стив Джобс]] ||''[[Стив Джобс]]''
|-
|• [[Эдди Редмэйн]] ||[[Даниялық қыз]] ||''Эйнар Вегенер / Лили Эльбе''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2017)|89-шы (2017)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Casey_Affleck_at_the_Manchester_by_the_Sea_premiere_(30199719155)_(cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=3|оңға=|төмен=17|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кейси Аффлек]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Теңізге жақын Манчестер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ли Чендлер'''''
|-
|• [[Эндрю Гарфилд]] ||[[Хэксо Ридж]] ||''[[Десмонд Досс]]''
|-
|• [[Райан Гослинг]] ||[[Ла-Ла Ленд]] ||''Себастьян Уайлдер''
|-
|• [[Вигго Мортенсен]] ||[[Капитан Фантастик]] ||''Бен Кэш''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Қоршаулар (фильм)|Қоршаулар]] ||''Трой Максон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2018)|90-шы (2018)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gary Oldman by Gage Skidmore.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=115|төмен=43|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Гэри Олдман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қараңғы кезеңдер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Уинстон Черчилль]]'''''
|-
|• [[Тимоти Шаламе]] ||[[Өз есіміңмен мені ата]] ||''Элио Перлман''
|-
|• [[Дэниел Дэй-Льюис]] ||[[Елес жіп]] ||''Рейнольдс Джеремайя Вудкок''
|-
|• [[Дэниел Калуя]] ||[[Әрірек]] ||''Крис Вашингтон''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Роман Израэл, Esq.]] ||''Роман Дж. Израэл''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2019)|91-ші (2019)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Rami Malek in 2015 (2) (cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=115|төмен=35|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Рами Малек]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Богемиялық рапсодия (фильм)|Богемиялық рапсодия]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Фредди Меркьюри]]'''''
|-
|• [[Кристиан Бейл]] ||[[Билік (фильм, 2018)|Билік]] ||''[[Дик Чейни]]
|-
|• [[Брэдли Купер]] ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 2018)|Жұлдыз туыпты]] ||''Джексон Мэйн
|-
|• [[Уиллем Дефо]] ||[[Ван Гог. Мәңгіліктің табалдырығы]] ||''[[Винсент ван Гог]]
|-
|• [[Вигго Мортенсен]] ||[[Жасыл кітап (фильм)|Жасыл кітап]] ||''[[Тони Лип]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2020)|92-ші (2020)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Joaquin Phoenix at the 2018 Berlin Film Festival.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=95|жоғары=3|оңға=|төмен=12|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хоакин Феникс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]] ||style="background:#EEDD82"|'''''Артур Флек / Джокер
|-
|• [[Антонио Бандерас]] ||[[Ауырсыну және даңқ]] ||''Сальвадор Майо
|-
|• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Голливудта болған оқиға]] ||''Рик Далтон
|-
|• [[Адам Драйвер]] ||[[Бір отау]] ||''Чарли Барбер
|-
|• [[Джонатан Прайс]] ||[[Екі Папа]] ||''[[Франциск (рим папасы)|кардинал Хорхе Марио Бергольо]]
|-
|}
=== 2021—2030 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2021)|93-ші (2021)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=AnthonyHopkins10TIFF.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=5|оңға=|төмен=20|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Энтони Хопкинс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әке (фильм, 2020)|Әке]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Энтони'''''
|-
|• [[Риз Ахмед]] ||[[Металл дыбысы]] ||''Рубен Стоун''
|-
|• [[Чедвик Боузман]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Ма Рейни: блюздің анасы]] ||''Ливи Грин''
|-
|• [[Стивен Ён]] ||[[Минари (фильм)|Минари]] ||''Джейкоб Ли''
|-
|• [[Гэри Олдман]] ||[[Манк (фильм)|Манк]] ||''[[Херман Манкевич]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2022)|94-ші (2022)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=TechCrunch Disrupt 2019 (48834434641) (cropped).jpg|100px|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=35|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Уилл Смит]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Патша Ричард]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ричард Уильямс'''''
|-
|• [[Хавьер Бардем]] ||[[Рикардо болу]] ||''[[Деси Арнас]]''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Макбет (фильм, 2021)|Макбет]] ||''[[Макбет|лорд Макбет]]''
|-
|• [[Эндрю Гарфилд]] ||[[Тик-так, бум!]] ||''[[Джонатан Ларсон]]''
|-
|• [[Бенедикт Камбербэтч]] ||[[Төбет билігі]] ||''Фил Бербэнк''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2023)|95-ші (2023)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Brendan Fraser October 2022.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=27|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Брендан Фрейзер]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Кит (фильм, 2022)|Кит]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Чарли'''''
|-
|• [[Остин Батлер]] ||[[Элвис (фильм)|Элвис]] ||''[[Элвис Пресли]]''
|-
|• [[Пол Мескал]] ||[[Күнім менің (фильм)|Күнім менің]] ||''Калум Патерсон''
|-
|• [[Билл Найи]] ||[[Өмір сүру (фильм, 2022)|Өмір сүру]] ||''Родни Уильямс''
|-
|• [[Колин Фаррелл]] ||[[Инишерин баншилері]] ||''Патрик Салливан''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2024)|96-ші (2024)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Cillian Murphy-2014.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=27|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Киллиан Мёрфи]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''«[[Оппенхеймер (фильм)|Оппенхеймер]]»''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Роберт Оппенгеймер]]'''''
|-
|• [[Брэдли Купер]] || «[[Маэстро (фильм)|Маэстро]]» || ''[[Леонард Бернстайн]]''
|-
|• [[Колман Доминго]] || «[[Растин (фильм)|Растин]]» || ''[[Байард Растин]]''
|-
|• [[Джеффри Райт]] || «[[Америкалық шығарма]]» || ''Телониус Эллисон''
|-
|• [[Пол Джаматти]] || «[[Қалғандар (фильм)|Қалғандар]]» || ''Пол Ханэм''
|-
| rowspan="5" | <center>'''[[Оскар (2025)|97-ші (2025)]]'''
| rowspan="5" align="center" | {{сурет бөлігі|сур=Adrien_Brody-61584.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=10|оңға=|төмен=38|солға=5|жақтау=жоқ}}
| style="background:#FAEB86" | ★ '''[[Эдриен Броуди]]''' || style="background:#FAEB86" | '''«[[Бруталист]]»''' || style="background:#FAEB86" | '''''Ласло Тот'''''
|-
| • [[Тимоти Шаламе]] || «[[Боб Дилан: Ешкім білмейтін]]» || ''[[Боб Дилан]]''
|-
| • [[Колман Доминго]] || «[[Синг-Синг (фильм, 2023)|Синг-Синг]]» || ''Джон «Дивайн Джи» Уитфилд''
|-
| • [[Рэйф Файнс]] || «[[Конклав (фильм)|Конклав]]» || ''кардинал Томас Лоуренс''
|-
| • [[Себастиан Стэн]] || «[[Шәкірт: Трамптың өрлеуі]]» || ''[[Дональд Трамп]]''
|-
| rowspan="5" | <center>'''[[Оскар (2026)|98-ші (2026)]]'''
| rowspan="5" align="center" | {{сурет бөлігі|сур=Michael B Jordan - Sinners.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=5|оңға=|төмен=20|солға=5|жақтау=жоқ}}
| style="background:#FAEB86" | ★ '''[[Майкл Б. Джордан]]''' || style="background:#FAEB86" | '''«[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]»''' || style="background:#FAEB86" | '''''Элайджа «Түтін» Мур / Элиас «Күл» Мур'''''
|-
| • [[Тимоти Шаламе]] || «[[Марти Суприм]]» || ''Марти Маузер''
|-
| • [[Леонардо Ди Каприо]] || «[[Шайқас артынан шайқас]]» || ''Боб «Геттолық Пэт» Фергюсон''
|-
| • [[Итан Хоук]] || «[[Көгілдір ай (фильм, 2025)|Көгілдір ай]]» || ''Лоренц Харт''
|-
| • [[Вагнер Моура]] || «[[Құпия агент (фильм, 2025)|Құпия агент]]» || ''Арманду Солимойнс / Фернанду Солимойнс''
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Үздік актер үшін Оскар сыйлығы}}
{{Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Оскар сыйлығы]]
80hgz2su83bkyyb4unyqz9jaaem12aw
3592162
3591764
2026-04-26T11:39:11Z
TalgatSnow
143530
/* 2001—2010 */
3592162
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Үздік актер үшін Оскар сыйлығы
| суреті = [[Сурет:Michael B Jordan - Sinners (cropped).jpg|270px]]
| сурет атауы = 2026 жылғы жеңімпаз:[[Майкл Б. Джордан]]
| фон түсі =
| шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Actor}}
| мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
| түрі =
| үшін марапатталады = ер адамның басты рөлін керемет орындау
| жағдайы =
| негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]
| негізделді = 1929
| алғашқы иегері = Эмиль Яннингс
| соңғы иегері = [[Майкл Б. Джордан]]
| барынша ұсынылған =
| жоғары марапаты =
| төменгі марапаты =
| сайты = {{URL|oscars.org www.oscars.org}}
| Commons = Winners of Academy Award for Best Actor
}}
'''Үздік актер үшін Оскар сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Actor}}, ресми. {{lang-en|Performance by an Actor in a Leading Role}}<ref name="rule1">{{cite web|url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/85/rule01.html|title=Rule One: Awards Definitions|publisher=The Academy of Motion Picture Arts and Sciences|accessdate=2013-07-14|archive-date=2014-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223045820/http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/85/rule01.html|deadlink=no}}</ref>) — Америкалық [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның [[1929 жыл]]дан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы.
Номинация тарихында тоғыз адам екі «Оскардан» жеңіп алған еді, ал [[Дэниел Дэй-Льюис]] үш рет жеңімпаз атанды.
== Лауреаттар және номинанттар тізімі ==
{{swatch-inline|#EEDD82|'''Лауреаттар''' осы түспен белгіленген.}}
=== 1929—1930 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=4|<center>'''[[Оскар (1929)|1-ші (1929)]]'''
| rowspan=4 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Emil_Jannings_Bundesarchiv_cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=18|солға=5|жақтау=жоқ}}
|height=56 rowspan=2 style="background:#EEDD82"|• '''[[Эмиль Яннингс]] ||height=25 style="background:#EEDD82"| '''[[Соңғы бұйрық]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ұлы кінәз Сергей Александрович'''''
|-
|height=25 style="background:#EEDD82"|'''[[Әр тәнге түсер несібе]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Август Шиллинг'''''
|-
|height=56 rowspan=2 |• [[Ричард Бартелмесс]] ||height=25| [[Тұзақ (фильм, 1928)|Тұзақ]]||''Никки Элкинс''
|-
|height=25|[[Былғары қолғаптағы жауынгер]] || ''Былғары қолғаптағы жауынгер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1930, сәуір)|2-ші (1930-I)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Warner Baxter promo.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=11|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уорнер Бакстер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ескі Аризонада]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Сиско Кид'''''
|-
|• [[Джордж Банкрофт]] ||Thunderbolt ||''Джим Ланг''
|-
|• [[Честер Моррис]] ||[[Алиби (фильм, 1929)|Алиби]] ||''Чик Уильямс''
|-
|• [[Пол Муни]] ||[[Айбынды (фильм, 1926)|Айбынды]] ||''Джеймс Дайк''
|-
|• [[Льюис Стоун]] ||[[Патриот (фильм, 1928)|Патриот]] ||''граф [[Пётр Пален]]''
|-
| rowspan=8|<center>'''[[Оскар (1930, қараша)|3-ші (1930-II)]]'''
| rowspan=8 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=George Arliss 01.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=140|жоғары=|оңға=|төмен=5|солға=23|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Арлисс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дизраэли (фильм)|Дизраэли]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Бенджамин Дизраэли]]'''''
|-
|• [[Джордж Арлисс]] ||[[Жасыл құдай әйел]] ||''Раджа Рух''
|-
|• [[Уоллес Бири]] ||[[Үлкен үй (фильм, 1930)|Үлкен үй]] ||''Бутч Шмидт''
|-
| rowspan=2|• [[Рональд Колман]] ||[[Бульдог Драммонд]] ||''капитан Хью Драммонд''
|-
|[[Сотталған (фильм, 1929)|Сотталған]] ||''Мишель''
|-
|• [[Лоуренс Тиббетт]] ||[[Қарақшының әні]] ||''Егор''
|-
| rowspan=2|• [[Морис Шевалье]] ||[[Үлкен тоған]] ||''Пьер Миранде''
|-
|[[Махаббат парады (фильм)|Махаббат парады]] ||''граф Альфред Рене''
|}
=== 1931—1940 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1931)|4-ші (1931)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Lionel Barrymore.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=41|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Лайонел Берримор]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Еркін жан (фильм)|Еркін жан]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Стивен Эш'''''
|-
|• [[Ричард Дикс]] ||[[Симаррон (фильм, 1931)|Симаррон]] ||''Янси Крават''
|-
|• [[Джеки Купер]] ||[[Скиппи (фильм, 1931)|Скиппи]] ||''Скиппи Скиннер''
|-
|• [[Фредрик Марч]] ||[[Бродвейдің патшалық жанұясы]] ||''Тони Кавендиш''
|-
|• [[Адольф Менжу]] ||[[Алдыңғы беті]] ||''Уолтер Бёрнс''
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1932)|5-ші (1932)]]'''
| rowspan=3 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=March Beery.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=105|жоғары=14|оңға=|төмен=9|солға=5|жақтау=жоқ}}
|height=36 style="background:#EEDD82"|• '''[[Фредрик Марч]]''' <sup>{{comment|ескерту|Уоллес Бириге тек бір ғана дауыс кем берілгендіктен, сол кездегі ережелерге сәйкес сыйлық екеуіне де табысталды}}</sup>||style="background:#EEDD82"|'''[[Доктор Джекилл мен мистер Хайд (фильм, 1931)|Доктор Джекилл мен мистер Хайд]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''дәрігер Генри Джекилл / мистер Хайд'''''
|-
|height=36 style="background:#EEDD82"|'''[[Уоллес Бири]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Чемпион (фильм, 1931)|Чемпион]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Энди Перселл'''''
|-
|height=36 |• [[Альфред Лант]] ||[[Гвардия адамы (фильм)|Гвардия адамы]] ||''Актёр''
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1934)|6-шы (1934)]]'''
| rowspan=3 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Charles Laughton01.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=120|жоғары=|оңға=|төмен=35|солға=15|жақтау=жоқ}}
|height=36 style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарльз Лоутон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Генрих VIII-ң жеке өмірі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''патша [[Генрих VIII]]'''''
|-
|height=36 |• [[Лесли Говард]] ||[[Беркли-сквер (фильм)|Беркли-сквер]] ||''Питер Стэндиш''
|-
|height=36 |• [[Пол Муни]] ||[[Мен кісеннен босап шыққанмын]] ||''Джеймс Аллен''
|-
| rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1935)|7-ші (1935)]]'''
| rowspan=3 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gable, Clark 01.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=7|солға=|жақтау=жоқ}}
|height=36 style="background:#EEDD82"|• '''[[Кларк Гейбл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бір түнде болған оқиға]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Питер Варн'''''
|-
|height=36 |• [[Фрэнк Морган]] ||[[Челлинидің қатынастары]] ||''герцог Алессандро''
|-
|height=36 |• [[Уильям Пауэлл]] ||[[Жұқа адам]] ||''Ник Чарльз''
|-
| rowspan=4|<center>'''[[Оскар (1936)|8-ші (1936)]]'''
| rowspan=4 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Victor McLaglen-Margot Grahame in The Informer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=210|жоғары=30|оңға=|төмен=131|солға=15|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Виктор Маклаглен]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ақпарат беруші (фильм, 1935)|Ақпарат беруші]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джипо Нолан'''''
|-
|• [[Кларк Гейбл]] ||rowspan=3|[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1935)|Баунтидегі бүлік]] ||''лейтенант Флетчер Кристиан''
|-
|• [[Чарльз Лоутон]] || ''Уильям Блай''
|-
|• [[Франшо Тоун]] || ''Роджер Байам''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1937)|9-шы (1937)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Paul Muni - Zola - 1936.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=11|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Муни]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Луи Пастердің тарихы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Луи Пастер]]'''''
|-
|• [[Гэри Купер]] ||[[Мистер Дидс қалаға барады]] ||''Лонгфеллоу Дидс''
|-
|• [[Уильям Пауэлл]] ||[[Қызметшім Годфри]] ||''Годфри Парк''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] ||[[Сан-Франциско (фильм)|Сан-Франциско]] ||''әке Тим Маллин''
|-
|• [[Уолтер Хьюстон]] ||[[Додсворт]] ||''Сэм Додсворт''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1938)|10-шы (1938)]]'''
| rowspan=10 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Spencer tracy sea of grass.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=165|жоғары=|оңға=|төмен=19|солға=39|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Спенсер Трейси]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Батыл капитандар]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Мануэль Фиделло'''''
|-
|• [[Шарль Буайе]] ||[[Мария Валевская (фильм)|Мария Валевская]] ||''[[Наполеон I]]''
|-
|• [[Фредрик Марч]] ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 1937)|Жұлдыз туыпты]] ||''Норман Мэйн''
|-
|• [[Роберт Монтгомери (актёр)|Роберт Монтгомери]] ||[[Түн түсер]] ||''Дэнни''
|-
|• [[Пол Муни]] ||[[Эмиль Золя өмірі]] ||''[[Эмиль Золя]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1939)|11-ші (1939)]]'''
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Спенсер Трейси]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ұлдардың шаһары]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''әке Флэнаган'''''
|-
|• [[Шарль Буайе]] ||[[Алжир (фильм)|Алжир]] ||''Пепе ле Мокко''
|-
|• [[Лесли Говард]] ||[[Пигмалион (фильм, 1938)|Пигмалион]] ||''профессор Генри Хиггинс''
|-
|• [[Роберт Донат]] ||[[Цитадель (фильм, 1938)|Цитадель]] ||''дәрігер Эндрю Мэнсон''
|-
|• [[Джеймс Кэгни]] ||[[Беттері кір болған періштелер]] ||''Рокки Салливан''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1940)|12-ші (1940)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=GoodbyeMrChipsTrailer1.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=240|жоғары=|оңға=|төмен=67|солға=80|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Донат]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қош бол, мистер Чипс (фильм, 1939)|Қош бол, мистер Чипс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Чарльз Эдвард Чиппинг'''''
|-
|• [[Кларк Гейбл]] ||[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]] ||''Ретт Батлер''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Найзағайлы асу (фильм, 1939)|Найзағайлы асу]] ||''Хитклифф''
|-
|• [[Микки Руни]] ||[[Қаруланған балалар]] ||''Микки Моран''
|-
|• [[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||[[Мистер Смит Вашингтонға бара жатыр]] ||''Джефферсон Смит''
|}
=== 1941—1950 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1941)|13-ші (1941)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Brig. Gen. James M. Stewart.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=160|жоғары=|оңға=|төмен=93|солға=35|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Филадельфия хикаясы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Макколи Коннор'''''
|-
|• [[Рэймонд Мэсси]] ||[[Иллинойстағы Линкольн]] ||''[[Авраам Линкольн]]''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]] ||''Джордж Фортескью Максимилиан де Винтер''
|-
|• [[Генри Фонда]] ||[[Ыза шоғы (фильм)|Ыза шоғы]] ||''Том Джоуд''
|-
|• [[Чарли Чаплин]] ||[[Ұлы диктатор]] ||''Аденоид Хинкель / еврейлік шаш алушы''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1942)|14-ші (1942)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gary cooper promo image.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=20|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Гэри Купер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Элвин К. Йорк'''''
|-
|• [[Кэри Грант]] ||[[Бір тиындық серенада]] ||''Роджер Адамс''
|-
|• [[Роберт Монтгомери (актёр)|Роберт Монтгомери]] ||[[Мистер Джордан келе жатыр]] ||''Джо Пендлтон''
|-
|• [[Орсон Уэллс]] ||[[Азамат Кейн]] ||''Чарльз Фостер Кейн''
|-
|• [[Уолтер Хьюстон]] ||[[Ібіліс және Дэниэл Уэбстер]] ||''мистер Скрэтч''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1943)|15-ші (1943)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=James cagney promo photo.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=20|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Кэгни]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Янки Дудл Денди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джордж М. Коэн'''''
|-
|• [[Монти Вулли]] ||[[Егеуқұйрық ұстағыш (фильм)|Егеуқұйрық ұстағыш]] ||''Говард''
|-
|• [[Рональд Колман]] ||[[Кездейсоқ орақ]] ||''Чарльз Рэйньер''
|-
|• [[Гэри Купер]] ||[[Янкилердің мақтанышы]] ||''[[Лу Гериг]]''
|-
|• [[Уолтер Пиджон]] ||[[Миссис Минивер]] ||''Клем Минивер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1944)|16-шы (1944)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Paul Lukas in The Casino Murder Case trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=25|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Лукас]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Рейндегі шолғын]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Курт Мюллер'''''
|-
|• [[Хамфри Богарт]] ||[[Касабланка (фильм)|Касабланка]] ||''Рик Блейн''
|-
|• [[Гэри Купер]] ||[[Қоңырау кімді шақырып тұр (фильм)|Қоңырау кімді шақырып тұр]] ||''Роберт Джордан''
|-
|• [[Уолтер Пиджон]] ||[[Мадам Кюри]] ||''[[Пьер Кюри]]''
|-
|• [[Микки Руни]] ||[[Адами комедия (фильм)|Адами комедия]] ||''Гомер Макколи''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1945)|17-ші (1945)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Bing Crosby Allan Warren.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=33|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Бинг Кросби]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өз жолымен жүрем]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''әке Чак О’Молли'''''
|-
|• [[Шарль Буайе]] ||[[Газлайт]] ||''Грегори Антон''
|-
|• [[Кэри Грант]] ||[[Жалғызсыраған жүректер ғана]] ||''Эрни Мотт''
|-
|• [[Александер Нокс]] ||[[Вильсон (фильм)|Вильсон]] ||''[[Вудро Вильсон]]''
|-
|• [[Барри Фицджеральд]] ||[[Өз жолымен жүрем]] ||''әке Фицгиббон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1946)|18-ші (1946)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ray Milland Markham 1959.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=140|жоғары=|оңға=|төмен=62|солға=25|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Рэй Милланд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жоғалған уикэнд]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дон Бирнам'''''
|-
|• [[Джин Келли]] ||[[Зәкірлерді көтеріңдер]] ||''Джозеф Брэди''
|-
|• [[Бинг Кросби]] ||[[Әулие Марияның қоңыраулары]] ||''әке Чак О’Молли''
|-
|• [[Грегори Пек]] ||[[Көктегі патшалықтың кілттері]] ||''әке Фрэнсис Чисхолм''
|-
|• [[Корнел Уайлд]] ||[[Есте сақтарлық ән]] ||''[[Фредерик Шопен]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1947)|19-шы (1947)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Fredric March in Best Years of Our Lives trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=170|жоғары=|оңға=|төмен=23|солға=45|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Фредрик Марч]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өміріміздің үздік жылдары]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эл Стивенсон'''''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Генрих V (фильм, 1944)|Генрих V]] ||''патша [[Генрих V (Ұлыбритания патшасы)|Генрих V]]''
|-
|• [[Ларри Паркс]] ||[[Джолсонның хикаясы]] ||''[[Эл Джолсон]]''
|-
|• [[Грегори Пек]] ||[[Бұғы бұзауы (фильм, 1946)|Бұғы бұзауы]] ||''Эзра «Пенни» Бакстер''
|-
|• [[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||[[Бұл ғажайып өмір]] ||''Джордж Бэйли''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1948)|20-шы (1948)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ronald Colman - publicity.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=7|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Рональд Колман]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қос өмір (фильм, 1947)|Қос өмір]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Энтони Джон'''''
|-
|• [[Джон Гарфилд]] ||[[Тән мен жан]] ||''Чарли Дэвис''
|-
|• [[Уильям Пауэлл]] ||[[Әкемен өмір сүру]] ||''Клэрэнс Дэй-үлкен''
|-
|• [[Грегори Пек]] ||[[Джентльмендік келісім]] ||''Филип Шуйлер Грин''
|-
|• [[Майкл Редгрейв]] ||[[Электраға қара жамылған жарасады]] ||''Орин Мэннон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1949)|21-ші (1949)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Laurence Olivier - portrait.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=3|төмен=16|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Лоуренс Оливье]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Гамлет]], Дания ханзадасы'''''
|-
|• [[Дэн Дэйли]] ||[[Жаным маған жымиып қарағанда]] ||''«Скид» Джонсон''
|-
|• [[Монтгомери Клифт]] ||[[Іздеу (фильм, 1948)|Іздеу]] ||''Ральф «Стив» Стивенсон''
|-
|• [[Клифтон Уэбб]] ||[[Жақсы орналысыпты]] ||''Линн Алоизий Бельведер''
|-
|• [[Лью Эйрс]] ||[[Джонни Белинда]] ||''дәрігер Роберт Ричардсон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1950)|22-ші (1950)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Broderick Crawford 1970.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=14|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Бродерик Кроуфорд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Патшаның бүкіл жасағы (фильм, 1949)|Патшаның бүкіл жасағы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Вилли Старк'''''
|-
|• [[Кирк Дуглас]] ||[[Чемпион (фильм, 1949)|Чемпион]] ||''Майкл «Мидж» Келли''
|-
|• [[Грегори Пек]] ||[[Самғаған бомбалаушы]] ||''генерал Сэвидж''
|-
|• [[Ричард Тодд]] ||[[Қызба қанды жүрек]] ||''капрал Лэклан «Лэчи» Маклэклан''
|-
|• [[Джон Уэйн]] ||[[Иводзима құмдары]] ||''сержант Джон М. Страйкер''
|}
=== 1951—1960 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1951)|23-ші (1951)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jose Ferrer face.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=23|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хосе Феррер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сирано де Бержерак (фильм, 1950)|Сирано де Бержерак]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Сирано де Бержерак]]'''''
|-
|• [[Луи Кэлхерн]] ||[[Тамаша янки]] ||''[[Оливер Уэнделл Холмс-кіші]]''
|-
|• [[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||[[Харви (фильм)|Харви]] ||''Элвуд Дауд''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] ||[[Қалыңдықтың әкесі (фильм, 1950)|Қалыңдықтың әкесі]] ||''Стэнли Бэнкс''
|-
|• [[Уильям Холден]] ||[[Сансет бульвары]] ||''Джо Гиллис''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1952)|24-ші (1952)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Humphrey Bogart publicity.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=5|оңға=|төмен=20|солға=7|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хамфри Богарт]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Африкалық патшайым]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Чарли Оллнат'''''
|-
|• [[Марлон Брандо]] ||[[Құштарлық трамвайы (фильм, 1951)|Құштарлық трамвайы]] ||''Стэнли Ковальски''
|-
|• [[Артур Кеннеди]] ||[[Жарқын жеңіс (фильм)|Жарқын жеңіс]] ||''Ларри Невинс''
|-
|• [[Монтгомери Клифт]] ||[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]] ||''Джордж Истмен''
|-
|• [[Фредрик Марч]] ||[[Коммивояжердің өлімі]] ||''Вилли Ломен''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1953)|25-ші (1953)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Eiganotomo-garycooper-nov1952.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=4|оңға=|төмен=25|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Гэри Купер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тапа-тал түсте]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Уилл Кейн'''''
|-
|• [[Марлон Брандо]] ||[[Вива Сапата!]] ||''[[Эмилиано Сапата]]''
|-
|• [[Алек Гиннесс]] ||[[Лавендер Хилл бандысы]] ||''Генри «Датч» Холланд''
|-
|• [[Кирк Дуглас]] ||[[Зұлым және әдемі адамдар]] ||''Джонатан Шилдс''
|-
|• [[Хосе Феррер]] ||[[Мулен Руж (фильм, 1952)|Мулен Руж]] ||''[[Анри де Тулуз-Лотрек]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1954)|26-шы (1954)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Holden-portrait.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Холден]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Соғыс тұтқындарына арналған № 17 лагерь]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дж. Дж. Сефтон'''''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||The Robe ||''Марцелл Галлион''
|-
|• [[Марлон Брандо]] ||[[Юлий Цезарь (фильм, 1953)|Юлий Цезарь]] ||''[[Марк Антоний]]''
|-
|• [[Монтгомери Клифт]] ||rowspan="2"|[[Қазірден бастап мәңгілікке шейін]] ||''қатардағы жауынгер Роберт Ли Прюитт''
|-
|• [[Берт Ланкастер]] || ''бірінші сержант Мильтон Уорден''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1955)|27-ші (1955)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Marlon Brando 1948.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=20|оңға=|төмен=52|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Марлон Брандо]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Портта]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Терри Маллой'''''
|-
|• [[Хамфри Богарт]] ||[[«Кейндегі» бүлікшілік]] ||''лейтенант-коммандер Филип Фрэнсис Квиг''
|-
|• [[Бинг Кросби]] ||The Country Girl ||''Фрэнк Элджин''
|-
|• [[Джеймс Мейсон]] ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 1954)|Жұлдыз туыпты]] ||''Норман Мэйн''
|-
|• [[Дан О’Херлихи]] ||[[Робинзон Крузо (фильм, 1954)|Робинзон Крузо]] ||''Робинзон Крузо''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1956)|28-ші (1956)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ernest Borgnine McHale McHale's Navy 1962.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=10|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Эрнест Боргнайн]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Марти (фильм)|Марти]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Марти Пилетти'''''
|-
|• [[Джеймс Дин]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Жұмақтан шығысқа қарай (фильм)|Жұмақтан шығысқа қарай]] ||''Кэл Траск''
|-
|• [[Джеймс Кэгни]] ||[[Мені сүй не әрі кет]] ||''Мартин Снайдер''
|-
|• [[Фрэнк Синатра]] ||[[Алтын қолы бар адам]] ||''Фрэнки Макине''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] ||[[Блэк Роктағы жаман күн]] ||''Джон Дж. Макриди''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1957)|29-шы (1957)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Yul Brynner Port of New York 04.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=101|төмен=15|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Юл Бриннер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Патша және мен]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Монгкут'''''
|-
|• [[Джеймс Дин]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Гигант (фильм)|Гигант]] ||''Джетт Ринк''
|-
|• [[Кирк Дуглас]] ||[[Өмірге құштарлық (фильм)|Өмірге құштарлық]] ||''[[Винсент ван Гог]]''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Ричард III (фильм, 1955)|Ричард III]] ||''патша [[Ричард III]]''
|-
|• [[Рок Хадсон]] ||[[Гигант (фильм)|Гигант]] ||''Джордан «Бик» Бенедикт''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1958)|30-шы (1958)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Alec Guinness 6 Allan Warren.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|төмен=36|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Алек Гиннесс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Квай өзеніндегі көпір]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''полковник Николсон'''''
|-
|• [[Марлон Брандо]] ||[[Сайонара (фильм)|Сайонара]] ||''майор Ллойд «Ас» Грувер''
|-
|• [[Энтони Куинн]] ||[[Жабайы жел]] ||''Джино''
|-
|• [[Чарльз Лоутон]] ||[[Айыптау куәгері]] ||''сэр Уилфрид Робартс''
|-
|• [[Энтони Франчоза]] ||[[Жаңбыр суына толған баскиім]] ||''Поло Поуп''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1959)|31-ші (1959)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=David Niven in The Toast of New Orleans trailer cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=13|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэвид Нивен]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бөлек үстелдер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дэвид Ангус Поллок'''''
|-
|• [[Тони Кёртис]] ||[[Мойынсұнбағандар]] ||''Джон «Джокер» Джексон''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Қызған шатырдағы мысық]] ||''Брик Поллит''
|-
|• [[Сидни Пуатье]] ||[[Мойынсұнбағандар]] ||''Ноа Каллен''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] ||[[Шал және теңіз (фильм)|Шал және теңіз]] ||''шал / баяндаушы''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1960)|32-ші (1960)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Charlton Heston Civil Rights March 1963.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=13|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарлтон Хестон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Иуда Бен-Гур'''''
|-
|• [[Джек Леммон]] ||[[Джазда тек қана қыздар]] ||''Джерри / Дафна''
|-
|• [[Пол Муни]] ||[[Соңғы ашулы адам]] ||''дәрігер Сэм Абельман''
|-
|• [[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||[[Адам өлтіру анатомиясы]] ||''Пол Биглер''
|-
|• [[Лоуренс Харви]] ||[[Жоғарыға жол]] ||''Джо Лэмптон''
|}
=== 1961—1970 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1961)|33-ші (1961)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Judgment at Nuremberg-Burt Lancaster 2.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=12|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Берт Ланкастер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Элмер Гантри (фильм)|Элмер Гантри]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Элмер Гантри'''''
|-
|• [[Джек Леммон]] ||[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]] ||''Си Си «Бад» Бакстер''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Комедиант (фильм)|Комедиант]] ||''Арчи Райс''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] ||[[Дауылды орарсың (фильм, 1960)|Дауылды орарсың]] ||''адвокат Генри Драммонд''
|-
|• [[Тревор Ховард]] ||Sons and Lovers ||''көмір қазушы Уолтер Морел''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1962)|34-ші (1962)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Judgment at Nuremberg-Maximilian Schell2 cropped.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=19|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Максимилиан Шелл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ганс Рольф'''''
|-
|• [[Шарль Буайе]] ||[[Фанни (фильм, 1961)|Фанни]] ||''Сезар''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Алаяқ (фильм)|Алаяқ]] ||''Эдди Фелсон''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] ||[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]] ||''аға сот Дэн Хейвуд''
|-
|• [[Стюарт Уитман]] ||[[Ентаңба (фильм)|Ентаңба]] ||''Джим Фуллер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1963)|35-ші (1963)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gregory Peck 1948.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=13|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Грегори Пек]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Аттикус Финч'''''
|-
|• [[Берт Ланкастер]] ||[[Алькатрастың құсшысы]] ||''Роберт Франклин Страуд''
|-
|• [[Джек Леммон]] ||[[Шарап пен раушандар күндері]] ||''Джо Клэй''
|-
|• [[Марчелло Мастроянни]] ||[[Италиялықша ажырасу]] ||''Фердинандо Чефалу''
|-
|• [[Питер О’Тул]] || [[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]] ||''[[Томас Эдвард Лоуренс]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1964)|36-шы (1964)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Civil Rights March on Washington, D.C. (Actors Sidney Poitier, Harry Belafonte, and Charlton Heston.) - NARA - 542061.tif|позиция=center|ені=95|жалпы=250|жоғары=150|оңға=|төмен=87|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Сидни Пуатье]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дала лалагүлдері]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гомер Смит'''''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Хад]] ||''Хад Бэннон''
|-
|• [[Альберт Финни]] ||[[Том Джонс (фильм)|Том Джонс]] ||''Том Джонс''
|-
|• [[Ричард Харрис]] ||[[Осы спорт өмірі]] ||''Фрэнк Мэчин''
|-
|• [[Рекс Харрисон]] ||[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]] ||''[[Гай Юлий Цезарь|Юлий Цезарь]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1965)|37-ші (1965)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Rex Harrison face.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=28|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Рекс Харрисон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Менің сұлу леди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''профессор Генри Хиггинс'''''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||[[Беккет]] ||''[[Томас Беккет]]''
|-
|• [[Энтони Куинн]] ||[[Грек Зорба]] ||''Зорба''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Беккет]] ||''патша [[Генрих II Плантагенет|Генрих II]]''
|-
|• [[Питер Селлерс]] ||[[Доктор Стрейнджлав]] ||''доктор Стрейнджлав / президент Мёркин Маффли / капитан Лайонел Мандрейк ''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1966)|38-ші (1966)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Lee marvin 1971.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=14|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Ли Марвин]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кэт Баллу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Кид Шелин / Тим Строн'''''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||[[Суық жақтан келген тыңшы]] ||''Алек Лимас''
|-
|• [[Оскар Вернер]] ||[[Ақымақтар кемесі]] ||''дәрігер Шуман''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Отелло (фильм, 1965)|Отелло]] ||''Отелло''
|-
|• [[Род Стайгер]] ||[[Өсімқор (фильм)|Өсімқор]] ||''Сол Назерман''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1967)|39-шы (1967)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Paul Scofield Allan Warren.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=135|төмен=29|солға=19|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Скофилд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Барлық заманның адамы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Томас Мор]]'''''
|-
|• [[Алан Аркин]] ||[[Орыстар келе жатыр! Орыстар келе жатыр!]] ||''лейтенант Розанов''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]] ||''Джордж''
|-
|• [[Майкл Кейн]] ||[[Элфи (фильм, 1966)|Элфи]] ||''Альфред «Элфи» Элкинс''
|-
|• [[Стив Маккуин]] ||[[Құмды малтатас]] ||''Джейк Холман''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1968)|40-шы (1968)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Rod Steiger 1964.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=21|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Род Стайгер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Түннің ыстығында]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''полиция бастығы Билл Гиллеспи'''''
|-
|• [[Уоррен Битти]] ||[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]] ||''[[Бонни және Клайд|Клайд Бэрроу]]''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Суыққанды Люк]] ||''Люк Джексон''
|-
|• [[Спенсер Трейси]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Түскі асқа кім келетінін тауып көр]] ||''Мэтт Дрейтон''
|-
|• [[Дастин Хоффман]] ||[[Түлек (фильм)|Түлек]] ||''Бен Брэддок''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1969)|41-ші (1969)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Cliff Robertson (november 1981) cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=8|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Клифф Робертсон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Чарли (фильм, 1968)|Чарли]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Чарли Гордон'''''
|-
|• [[Алан Аркин]] ||[[Жүрек — жалғыз жүрген аңшы]] ||''Джон Сингер''
|-
|• [[Алан Бейтс]] ||The Fixer ||''Яков Бок''
|-
|• [[Рон Муди]] ||[[Оливер!]] ||''Феджин''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Қыстағы арыстан]] ||''патша [[Генрих II Плантагенет|Генрих II]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1970)|42-ші (1970)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=John Wayne - still portrait.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=25|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Уэйн]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шынайы ержүректілік]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Рубен Дж. Когберн'''''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||[[Аннаның мың күні]] ||''патша [[Генрих VIII]]''
|-
|• [[Джон Войт]] ||[[Жарым түннің ковбойы]] ||''Джо Бак''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Қош бол, мистер Чипс (фильм, 1969)|Қош бол, мистер Чипс]] ||''Артур Чиппинг''
|-
|• [[Дастин Хоффман]] ||[[Жарым түннің ковбойы]] ||''Энрико Сальваторе «Ратсо» Риццо''
|}
=== 1971—1980 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1971)|43-ші (1971)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=George C. Scott - publicity.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=9|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Кэмпбелл Скотт]]''' <sup>{{comment|ескерту|сыйлықтан бас тартты}}</sup>||style="background:#EEDD82"|'''[[Паттон (фильм)|Паттон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''генерал [[Джордж Cмит Паттон]]'''''
|-
|• [[Джеймс Эрл Джонс]] ||[[Үлкен жарқын үміт]] ||''Джек Джефферсон''
|-
|• [[Мелвин Дуглас]] ||[[Әкеме ән айтпаушы ем]] ||''Том Гаррисон''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Бес жеңіл пьеса]] ||''Роберт Дюпи''
|-
|• [[Райан О’Нил]] ||[[Махаббат хикаясы (фильм, 1970)|Махаббат хикаясы]] ||''Оливер Барретт IV''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1972)|44-ші (1972)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gene Hackman - 1972.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|төмен=38|солға=12|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джин Хэкмен]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Француз байланысшысы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''детектив Джимми «Попай» Дойл'''''
|-
|• [[Уолтер Маттау]] ||[[Котч]] ||''Джозеф П. Котчер''
|-
|• [[Джордж Кэмпбелл Скотт]] ||[[Аурухана (фильм)|Аурухана]] ||''доктор Герберт Бок''
|-
|• [[Хаим Тополь]] ||[[Шатырдағы скрипкашы (фильм)|Шатырдағы скрипкашы]] ||''Тевье''
|-
|• [[Питер Финч]] ||[[Жексенбі, қарғыс соққан жексенбі]] ||''доктор Дэниел Хёрш''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1973)|45-ші (1973)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Brando Civil Rights March cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=35|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Марлон Брандо]]''' <sup>{{comment|ескерту|сыйлықтан бас тартты}}</sup>||style="background:#EEDD82"|'''[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Вито Корлеоне'''''
|-
|• [[Майкл Кейн]] ||rowspan="2"|[[Ізші (фильм, 1972)|Ізші]] ||''Майло Тиндл''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||''Эндрю Уайк''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Билейтін тап (фильм)|Билейтін тап]] ||''Джек Гурней''
|-
|• [[Пол Уинфилд]] ||[[Саундер (фильм)|Саундер]] ||''Натан Ли Морган''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1974)|46-шы (1974)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Chaplin oscar.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=300|жоғары=15|оңға=|төмен=119|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Леммон]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Жолбарысты құтқарыңдар]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гарри Стонер'''''
|-
|• [[Марлон Брандо]] ||[[Париждегі соңғы танго]] ||''Пол''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Соңғы күзет]] ||''Билли''
|-
|• [[Аль Пачино]] ||[[Серпико]] ||''[[Фрэнк Серпико]]''
|-
|• [[Роберт Редфорд]] ||[[Афера (фильм, 1973)|Афера]] ||''Джонни «Келли» Хукер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1975)|47-ші (1975)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Walter Matthau Art Carney The Odd Couple Broadway 1965.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=320|жоғары=30|оңға=|төмен=110|солға=200|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Арт Карни]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Гарри және Тонто]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гарри Кумбс'''''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]] ||''Джейк Гиттс''
|-
|• [[Аль Пачино]] ||[[Өкіл әке 2]] ||''[[Майкл Корлеоне]]''
|-
|• [[Альберт Финни]] ||[[«Шығыс экспрессіндегі» қаза]] ||''[[Эркюль Пуаро]]''
|-
|• [[Дастин Хоффман]] ||[[Ленни (фильм)|Ленни]] ||''[[Ленни Брюс]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1976)|48-ші (1976)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jack Nicholson - 1976 (new).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=97|төмен=30|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Николсон]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Рэндл Патрик Макмёрфи'''''
|-
|• [[Уолтер Маттау]] ||[[Жарқыраған бозбалалар]] ||''Вилли Кларк''
|-
|• [[Аль Пачино]] ||[[Ит талтүс]] ||''Сонни Вортзик''
|-
|• [[Джеймс Уитмор]] ||[[Жандарын шығар, Гарри!]] ||''[[Гарри Трумэн]]''
|-
|• [[Максимилиан Шелл]] ||[[Шыны үйшіктегі адам]] ||''Артур Голдман''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1977)|49-шы (1977)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Peter Finch in I Thank a Fool trailer cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=18|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Питер Финч]]''' {{comment|†|өлімнен кейінгі жеңіс}}||style="background:#EEDD82"|'''[[Тележелі (фильм)|Тележелі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Говард Бил'''''
|-
|• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Такси айдаушы (фильм)|Такси айдаушы]] ||''Трэвис Бикл''
|-
|• [[Джанкарло Джаннини]] ||[[Жеті сұлу (фильм)|Жеті сұлу]] ||''Паскуалино Фрафузо''
|-
|• [[Сильвестр Сталлоне]] ||[[Рокки]] ||''[[Рокки Бальбоа]]''
|-
|• [[Уильям Холден]] ||[[Тележелі (фильм)|Тележелі]] ||''Макс Шумахер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1978)|50-ші (1978)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Richard Dreyfuss.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=7|оңға=|төмен=11|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Ричард Дрейфус]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Сау бол, қызым]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эллиот Гарфилд'''''
|-
|• [[Вуди Аллен]] ||[[Энни Холл]] ||''Элви Сингер''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||[[Эквус (фильм)|Эквус]] ||''Мартин Дайсарт''
|-
|• [[Марчелло Мастроянни]] ||[[Ерекше күн]] ||''Габриэле''
|-
|• [[Джон Траволта]] ||[[Сенбілік кештің безгегі]] ||''Тони Манеро''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1979)|51-ші (1979)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jon Voight 1988.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|төмен=74|солға=22|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Войт]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Үйге оралу (фильм, 1978)|Үйге оралу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Люк Мартин'''''
|-
|• [[Уоррен Битти]] ||[[Жұмақ күте тұрады (фильм, 1978)|Жұмақ күте тұрады]] ||''Джо Пендлтон''
|-
|• [[Гэри Бьюзи]] ||[[Бадди Холли хикаясы]] ||''[[Бадди Холли]]''
|-
|• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Киіктерді қуған аңшы]] ||''Михаил Вронский''
|-
|• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Бразилияның ұлдары]] ||''Эзра Либерман''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1980)|52-ші (1980)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Dustin Hoffman on set of "Lenny" 1974.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=11|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дастин Хоффман]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Крамер Крамерге қарсы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Тед Крамер'''''
|-
|• [[Джек Леммон]] ||[[Қытайлық синдром (фильм)|Қытайлық синдром]] ||''Джек Годел''
|-
|• [[Аль Пачино]] ||[[Және бәріне бірдей әділеттілік]] ||''Артур Кёркланд''
|-
|• [[Питер Селлерс]] ||[[О жақта болған]] ||''бағбан Чэнс''
|-
|• [[Рой Шайдер]] ||[[All That Jazz]] ||''Джо Гидеон''
|}
=== 1981—1990 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1981)|53-ші (1981)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=RobertdeNiro26.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=150|жоғары=|оңға=|төмен=100|солға=29|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Де Ниро]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Долы бұқа]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Джейк Ламотта]]'''''
|-
|• [[Роберт Дюваль]] ||[[Ұлы Сантини]] ||''подполковник Уилбур «Бык» Мичум''
|-
|• [[Джек Леммон]] ||[[Қошемет (фильм)|Қошемет]] ||''Скотти Темплтон''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Каскадёр (фильм)|Каскадёр]] ||''режиссёр Элай Кросс''
|-
|• [[Джон Хёрт]] ||[[Піл-адам]] ||''[[Джон Меррик]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1982)|54-ші (1982)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Janet Blair Henry Fonda Smith Family 1970.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=180|жоғары=|оңға=|төмен=117|солға=82|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Генри Фонда]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Алтын көлде]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Норман Тэйер-кіші'''''
|-
|• [[Уоррен Битти]] ||[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]] ||''[[Рид, Джон|Джон Рид]]''
|-
|• [[Берт Ланкастер]] ||[[Атлантик-Сити (фильм)|Атлантик-сити]] ||''Лу Паскаль''
|-
|• [[Дадли Мур]] ||[[Артур (фильм)|Артур]] ||''Артур Бах''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Еш жаман пиғылсыз]] ||''Майкл Коллин Галлахер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1983)|55-ші (1983)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ben Kingsley.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=6|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Бен Кингсли]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ганди (фильм)|Ганди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Махатма Ганди]]'''''
|-
|• [[Джек Леммон]] ||[[Жоғалған (фильм, 1981)|Жоғалған]] ||''Эд Хорман''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Үкім (фильм, 1982)|Үкім]] ||''Фрэнк Гэлвин''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Менің ең жақсы көретін жылым]] ||''Алан Суонн''
|-
|• [[Дастин Хоффман]] ||[[Тутси (фильм)|Тутси]] ||''Майкл Дорси / Дороти Майклз''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1984)|56-шы (1984)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Robert Duvall Diane Lane 1989.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=230|жоғары=7|оңға=65|төмен=245|солға=49|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Дюваль]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Нәзік мархабат]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Мак Следж'''''
|-
|• [[Майкл Кейн]] ||[[Ританы оқыту]] ||''профессор Фрэнк Брайант''
|-
|• [[Том Конти]] ||[[Рубен, Рубен]] ||''Гоэн Мак-Глэнд''
|-
|• [[Том Кортни]] ||rowspan="2"|[[Костюмер (фильм)|Костюмер]] ||''Норман''
|-
|• [[Альберт Финни]] ||''«Сэр»''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1985)|57-ші (1985)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=F Murray.Abraham cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=5|оңға=|төмен=30|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Ф. Мюррей Абрахам]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Амадей (фильм)|Амадей]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Антонио Сальери]]'''''
|-
|• [[Джефф Бриджес]] ||[[Стармэн]] ||''Стармэн''
|-
|• [[Сэм Уотерстон]] ||[[Өлім жазықтары]] ||''Сидней Шенберг''
|-
|• [[Альберт Финни]] ||[[Жанартаудың баурайында]] ||''Джеффри Фирмин''
|-
|• [[Том Халс]] ||[[Амадей (фильм)|Амадей]] ||''[[Волфганг Амадей Моцарт]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1986)|58-ші (1986)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=William Hurt (2005) crop.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=26|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Хёрт]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өрмекші-әйелдің сүйісі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Луис Молина'''''
|-
|• [[Джон Войт]] ||[[Қашқан пойыз]] ||''Мэнни''
|-
|• [[Джеймс Гарнер]] ||[[Мёрфи махаббаты]] ||''Мёрфи Джонс''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Прицци отбасының абыройы]] ||''Чарли Партанна''
|-
|• [[Харрисон Форд]] ||[[Куәгер (фильм, 1985)|Куәгер]] ||''Джон Бук''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1987)|59-шы (1987)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Paul Newman Once Upon a Wheel 1971.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=140|жоғары=5|оңға=15|төмен=90|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Ньюман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ақшаның түсі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эдди Фелсон'''''
|-
|• [[Джеймс Вудс]] ||[[Сальвадор (фильм, 1986)|Сальвадор]] ||''Ричард Бойл''
|-
|• [[Декстер Гордон]] ||[[Жарым түнге қарай]] ||''Дейл Тернер''
|-
|• [[Уильям Хёрт]] ||[[Кіші құдайдың балалары]] ||''Джон Лидс''
|-
|• [[Боб Хоскинс]] ||[[Мона Лиза (фильм)|Мона Лиза]] ||''Джордж''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1988)|60-шы (1988)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Douglas Michael.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=170|жоғары=|оңға=75|төмен=162|солға=88|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Дуглас]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Уолл-стрит (фильм)|Уолл-стрит]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гордон Гекко'''''
|-
|• [[Марчелло Мастроянни]] ||[[Қаралау көздер]] ||''сәулетші Романо Патрое''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Түйетікен (фильм)|Түйетікен]] ||''Фрэнсис Фелан''
|-
|• [[Робин Уильямс]] ||[[Қайырлы таң, Вьетнам]] ||''радиожүргізуші Эдриан Кронауэр''
|-
|• [[Уильям Хёрт]] ||[[Broadcast News]] ||''Том Груник''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1989)|61-ші (1989)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Dustin Hoffman cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=7|оңға=|төмен=29|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дастин Хоффман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жаңбыр адамы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Рэймонд Бэббит'''''
|-
|• [[Эдвард Джеймс Олмос]] ||[[Төзу және тындыру]] ||''Хайме Эскаланте''
|-
|• [[Макс фон Сюдов]] ||[[Пелле-жаулаушы]] ||''Лассе''
|-
|• [[Джин Хэкмен]] ||[[Өртке оранған Миссисипи]] ||''агент Руперт Андерсон''
|-
|• [[Том Хэнкс]] ||[[Үлкен (фильм, 1988)|Үлкен]] ||''Джош Баскин (үлкен)''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1990)|62-ші (1990)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Daniel Day Lewis.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=310|жоғары=155|оңға=105|төмен=200|солға=94|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэниел Дэй-Льюис]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Менің сол аяғым]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Кристи Браун]]'''''
|-
|• [[Кеннет Брана]] ||[[Генрих V (фильм, 1989)|Генрих V]] ||''патша [[Генрих V (Англия королі)|Генрих V]]''
|-
|• [[Том Круз]] ||[[Төртінші шілдеде туылған]] ||''[[Рон Ковик]]''
|-
|• [[Робин Уильямс]] ||[[Өлі ақындар қоғамы]] ||''Джон Китинг''
|-
|• [[Морган Фримен]] ||[[Мисс Дэйзидің шопыры]] ||''Хоук Колберн''
|}
=== 1991—2000 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1991)|63-ші (1991)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jeremy Irons cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=6|оңға=|төмен=25|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джереми Айронс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тағдырдың теріс жағы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Клаус фон Бюлов]]'''''
|-
|• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Оянулар]] ||''Леонард Лоу''
|-
|• [[Жерар Депардьё]] ||[[Сирано де Бержерак (фильм, 1990)|Сирано де Бержерак]] ||''[[Сирано де Бержерак]]''
|-
|• [[Кевин Костнер]] ||[[Қасқырлармен бірге билеу]] ||''Джон Данбар''
|-
|• [[Ричард Харрис]] ||[[Алаң (фильм, 1990)|Алаң]] ||''«Бұқа» Мак-Кейб''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1992)|64-ші (1992)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=AnthonyHopkins2.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=7|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Энтони Хопкинс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ганнибал Лектер'''''
|-
|• [[Уоррен Битти]] ||[[Багси]] ||''[[Багси Сигел]]''
|-
|• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Кейп-Фир (фильм, 1991)|Кейп-Фир]] ||''Макс Кейди''
|-
|• [[Ник Нолти]] ||[[Су көтерілуінің ханзадасы]] ||''Том Уинго''
|-
|• [[Робин Уильямс]] ||[[Балықшы патша]] ||''Пэрри''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1993)|65-ші (1993)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Al Pacino Cannes 1996.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=10|оңға=|төмен=33|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Аль Пачино]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әйелдің иісі (фильм, 1992)|Әйелдің иісі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''подполковник Фрэнк Слэйд'''''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Малкольм Икс (фильм)|Малкольм Икс]] ||''[[Малколм Икс]]''
|-
|• [[Роберт Дауни-кіші]] ||[[Чаплин (фильм)|Чаплин]] ||''[[Чарли Чаплин]]''
|-
|• [[Клинт Иствуд]] ||[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]] ||''Уильям Манни''
|-
|• [[Стивен Ри]] ||[[Қатыгез ойын]] ||''Фергюс''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1994)|66-шы (1994)]]'''
| rowspan=10 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=TomHanksForrestGump94.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=160|жоғары=|оңға=75|төмен=103|солға=115|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Том Хэнкс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Филадельфия (фильм)|Филадельфия]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эндрю Бекет'''''
|-
|• [[Дэниел Дэй-Льюис]] ||[[Әкенің аты үшін]] ||''Джерри Конлон''
|-
|• [[Лиам Нисон]] ||[[Шиндлердің тізімі]] ||''[[Оскар Шиндлер]]''
|-
|• [[Лоренс Фишберн]] ||[[Махаббат бұған қайтпек]] ||''[[Айк Тёрнер]]''
|-
|• [[Энтони Хопкинс]] ||[[Күннің қалдықтары]] ||''Джеймс Стивенс''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1995)|67-ші (1995)]]'''
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Том Хэнкс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Форрест Гамп]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Форрест Гамп'''''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Ешкімнің есуасы]] ||''Дональд «Салли» Салливан''
|-
|• [[Джон Траволта]] ||[[Қойыртпақ шығарма]] ||''Винсент Вега''
|-
|• [[Морган Фримен]] ||[[Шоушенктен қашу]] ||''Эллис Бойд «Рэд» Рэддинг''
|-
|• [[Найджел Хоторн]] ||[[Георг патшаның есінен адасуы]] ||''патша [[Георг III (Ұлыбритания патшасы)|Георг III]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1996)|68-ші (1996)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=NicolasCage.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=1|оңға=|төмен=4|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Николас Кейдж]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Лас-Вегасты артта қалдырғанда]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Бен Сандерсон'''''
|-
|• [[Ричард Дрейфус]] ||[[Мистер Холландтың туындысы]] ||''Гленн Холланд''
|-
|• [[Шон Пенн]] ||[[Өлік келе жатыр]] ||''Мэтью Понселет''
|-
|• [[Массимо Троизи]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Пошташы (фильм, 1994)|Пошташы]] ||''Марио Руопполо''
|-
|• [[Энтони Хопкинс]] ||[[Никсон (фильм)|Никсон]] ||''[[Ричард Никсон]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1997)|69-шы (1997)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=GeoffreyRush08TIFF.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=13|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеффри Раш]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жалтыр (фильм)|Жалтыр]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Дэвид Хельфготт]] (ересек)'''''
|-
|• [[Том Круз]] ||[[Джерри Магуайер]] ||''Джерри Магуайер''
|-
|• [[Билли Боб Торнтон]] ||[[Қайралған жүз]] ||''Карл Чайлдерс''
|-
|• [[Рэйф Файнс]] ||[[Ағылшын пациенті]] ||''граф [[Ласло Алмаши]]''
|-
|• [[Вуди Харрельсон]] ||[[Халық Ларри Флинтке қарсы]] ||''[[Ларри Флинт]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1998)|70-ші (1998)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jack Nicholson 2002.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=1|оңға=|төмен=61|солға=15|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Николсон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тап-тамаша]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Мелвин Юделл'''''
|-
|• [[Мэтт Деймон]] ||[[Ақылды Уилл Хантинг]] ||''Уилл Хантинг''
|-
|• [[Роберт Дюваль]] ||[[Апостол (фильм, 1997)|Апостол]] ||''Юлисс Дьюи''
|-
|• [[Питер Фонда]] ||[[Ули алтыны]] ||''Улисс Джексон''
|-
|• [[Дастин Хоффман]] ||[[Итті серуендету]] ||''Стэнли Мотсс''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1999)|71-ші (1999)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Roberto Benigni (1998) cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=7|оңға=|төмен=14|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберто Бениньи]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Көркем тіршілік]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гвидо Орефиче'''''
|-
|• [[Иэн Маккеллен]] ||[[Құдайлар мен құбыжықтар]] ||''[[Джеймс Уэйл]]''
|-
|• [[Ник Нолти]] ||[[Қайғы (фильм)|Қайғы]] ||''Уэйд Уайтхаус''
|-
|• [[Эдвард Нортон]] ||[[Америкалық Икс-тарих]] ||''Дерек Виньярд''
|-
|• [[Том Хэнкс]] ||[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]] ||''Джон Миллер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2000)|72-ші (2000)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Kevin Spacey @ San Diego Comic-Con 2008 - b.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=38|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кевин Спейси]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Америкалық сұлу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Лестер Бёрнэм'''''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Дауыл (фильм, 1999)|Дауыл]] ||''Рубин «Ураган» Картер''
|-
|• [[Рассел Кроу]] ||[[Инсайдер (фильм)|Инсайдер]] ||''Джеффри С. Уайганд''
|-
|• [[Шон Пенн]] ||[[Тәтті һәм жиренішті]] ||''Эммет Рэй''
|-
|• [[Ричард Фарнсуорт]] ||[[Стрейттің хикаясы]] ||''Элвин Стрейт''
|}
=== 2001—2010 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2001)|73-ші (2001)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=RussellCroweOct05.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=118|жоғары=6|оңға=10|төмен=21|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Рассел Кроу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Максимус'''''
|-
|• [[Хавьер Бардем]] ||[[Түн батқанша]] ||''[[Рейнальдо Аренас]]''
|-
|• [[Джеффри Раш]] ||[[Қауырсындар (фильм)|Қауырсындар]] ||''[[Маркиз де Сад]]''
|-
|• [[Эд Харрис]] ||[[Поллок (фильм)|Поллок]] ||''[[Джексон Поллок]]''
|-
|• [[Том Хэнкс]] ||[[Аласталған (фильм, 2000)|Аласталған]] ||''Чак Ноланд''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2002)|74-ші (2002)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Denzel Washington.jpeg|позиция=center|ені=95|жалпы=125|жоғары=34|оңға=|төмен=39|солға=19|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дензел Вашингтон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жаттығу күні]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''детектив Алонзо Харрис'''''
|-
|• [[Рассел Кроу]] ||[[Тамаша ақыл]] ||''[[Джон Форбс Нэш]]''
|-
|• [[Шон Пенн]] ||[[Мен — Сэм]] ||''Сэм Доусон''
|-
|• [[Уилл Смит]] ||[[Али (фильм)|Али]] ||''[[Мұхаммед Әли]]''
|-
|• [[Том Уилкинсон]] ||[[Жатын бөлмеде]] ||''Мэтт Фоулер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2003)|75-ші (2003)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Adrien Brody Cannes 2008.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=15|оңға=|төмен=11|солға=4|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Эдриен Броуди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Пианист (фильм)|Пианист]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Владислав Шпильман]]'''''
|-
|• [[Дэниел Дэй-Льюис]] ||[[Нью-Йорк бандылары]] ||''Билл Каттинг''
|-
|• [[Николас Кейдж]] ||[[Адаптация (фильм)|Адаптация]] ||''Чарли Кауфман / Дональд Кауфман''
|-
|• [[Майкл Кейн]] ||[[Тыныш америкалық (фильм, 2002)|Тыныш америкалық]] ||''Томас Фаулер''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Шмидт туралы]] ||''Уоррен Шмидт''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2004)|76-шы (2004)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Sean Penn, 2006.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=120|жоғары=|оңға=25|төмен=95|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Шон Пенн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сырлы өзен]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джимми Маркум'''''
|-
|• [[Джонни Депп]] ||[[Кариб теңізінің қарақшылары: «Қара Маржан» қарғысы]] ||''капитан Джек Торғай''
|-
|• [[Бен Кингсли]] ||[[Құм мен тұман үйі]] ||''Масуд Амир Бехрани''
|-
|• [[Джуд Лоу]] ||[[Суық тау]] ||''Инман''
|-
|• [[Билл Мюррей]] ||[[Аударудың қиыншылықтары]] ||''Боб Харрис''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2005)|77-ші (2005)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jamie Foxx face.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=15|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джейми Фокс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Рэй (фильм)|Рэй]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Рэй Чарльз]]'''''
|-
|• [[Джонни Депп]] ||[[Қияли мекен (фильм)|Қияли мекен]] ||''[[Джеймс Мэтью Барри]]''
|-
|• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Авиатор (фильм)|Авиатор]] ||''[[Говард Хьюз]]''
|-
|• [[Клинт Иствуд]] ||[[Миллион долларлық ботам]] ||''Фрэнки Данн''
|-
|• [[Дон Чидл]] ||[[Отель «Руанда»]] ||''[[Пол Русесабагина]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2006)|78-ші (2006)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=PhilipSeymourHoffmanSept2010 cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=9|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Филип Сеймур Хоффман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Капоте (фильм)|Капоте]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Трумен Капоте]]'''''
|-
|• [[Хит Леджер]] ||[[Күдіс тау]] ||''Эннис Дел Мар''
|-
|• [[Дэвид Стрэтэйрн]] ||[[Қайырлы түн және іске сәт]] ||''[[Эдвард Мэроу]]''
|-
|• [[Хоакин Феникс]] ||[[Сызықтан басып өту (фильм)|Сызықтан басып өту]] ||''[[Джонни Кэш]]''
|-
|• [[Терренс Ховард]] ||[[Әбігерлік пен ағын]] ||''Диджей''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2007)|79-шы (2007)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Forest Whitaker.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=38|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Форест Уитакер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шотландияның соңғы патшасы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Иди Амин]]'''''
|-
|• [[Райан Гослинг]] ||[[Жарты-Нельсон]] ||''Дэн Данн''
|-
|• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Қанды алмаз]] ||''Дэнни Арчер''
|-
|• [[Питер О’Тул]] ||[[Венера (фильм)|Венера]] ||''Морис''
|-
|• [[Уилл Смит]] ||[[Бақытты қуу]] ||''[[Крис Гарднер]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2008)|80-ші (2008)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Daniel Day-Lewis 2007 (cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=30|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэниел Дэй-Льюис]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мұнай (фильм)|Мұнай]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дэниел Плэйнвью'''''
|-
|• [[Джонни Депп]] ||[[Суини Тодд, Флит-стриттің жынды шаш алушысы]] ||''Суини Тодд''
|-
|• [[Томми Ли Джонс]] ||[[Эла алқабында]] ||''Хэнк Дирфилд''
|-
|• [[Джордж Клуни]] ||[[Майкл Клейтон]] ||''Майкл Клейтон''
|-
|• [[Вигго Мортенсен]] ||[[Шығыс уәделері]] ||''Николай Лужин''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2009)|81-ші (2009)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=SeanPennAAFeb09.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=43|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Шон Пенн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Харви Милк (фильм)|Харви Милк]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Харви Милк]]'''''
|-
|• [[Ричард Дженкинс]] ||[[Келуші (фильм)|Келуші]] ||''Уолтер Вэйл''
|-
|• [[Фрэнк Ланджелла]] ||[[Фрост Никсонға қарсы]] ||''[[Ричард Никсон]]''
|-
|• [[Брэд Питт]] ||[[Бенджамин Баттонның сырлы хикаясы]] ||''Бенджамин Баттон''
|-
|• [[Микки Рурк]] ||[[Рестлер (фильм)|Рестлер]] ||''Рэнди Робинсон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2010)|82-ші (2010)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jeff Bridges cropped 2010.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=11|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джефф Бриджес]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ессіз жүрек]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Отис «Бэд» Блэйк'''''
|-
|• [[Джордж Клуни]] ||[[Аспанға ғой]] ||''Райан Бингэм''
|-
|• [[Джереми Реннер]] ||[[Дауыл билеушісі]] ||''сержант Уильям Джеймс''
|-
|• [[Колин Ферт]] ||[[Жалғыз басты ер (фильм)|Жалғыз басты ер]] ||''Джордж Фальконер''
|-
|• [[Морган Фримен]] ||[[Invictus]] ||''[[Нельсон Мандела]]''
|}
=== 2011—2020 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2011)|83-ші (2011)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Flickr - nicogenin - 66ème Festival de Venise (Mostra) (56) Colin Firth.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=19|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Колин Ферт]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Патша сөйлейді!]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''патша [[Георг VI]]'''''
|-
|• [[Джесси Айзенберг]] ||[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]] ||''[[Марк Цукерберг]]''
|-
|• [[Хавьер Бардем]] ||[[Бьютифул]] ||''Узбаль''
|-
|• [[Джефф Бриджес]] ||[[Шынайы қаттылық]] ||''Рубен Когберн''
|-
|• [[Джеймс Франко]] ||[[127 сағат]] ||''Арон Ралстон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2012)|84-ші (2012)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jean Dujardin Cannes 2011.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=27|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Жан Дюжарден]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әртіс (фильм)|Әртіс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джордж Валентин'''''
|-
|• [[Демиан Бичир]] ||[[Жақсырақ өмір]] ||''Карлос Галиндо''
|-
|• [[Джордж Клуни]] ||[[Ұрпақтар]] ||''Мэтт Кинг''
|-
|• [[Гэри Олдман]] ||[[Тыңшы, шық әрі!]] ||''Джордж Смайли''
|-
|• [[Брэд Питт]] ||[[Бәрін өзгерткен адам]] ||''Билли Бин''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2013)|85-ші (2013)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Daniel Day-Lewis2 Berlinale 2008 (2).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=15|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэниел Дэй-Льюис]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Авраам Линкольн]]'''''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Экипаж (фильм, 2012)|Экипаж]] ||''капитан Уильям «Уип» Уитакер''
|-
|• [[Хью Джекман]] ||[[Аласталғандар (фильм, 2012)|Аласталғандар]] ||''Жан Вальжан''
|-
|• [[Брэдли Купер]] ||[[Менің жігітім — есуас]] ||''Пэт Солитано''
|-
|• [[Хоакин Феникс]] ||[[Шебер (фильм, 2012)|Шебер]] ||''Фредди Куэлл''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2014)|86-шы (2014)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Matthew McConaughey 2011 AA.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=3|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Мэттью Макконахи]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Далластық сатып алушылар клубы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Рон Вудруф]]'''''
|-
|• [[Кристиан Бейл]] ||[[Америкаша алаяқтық]] ||''Ирвинг Розенфельд''
|-
|• [[Брюс Дерн]] ||[[Небраска (фильм)|Небраска]] ||''Вуди Грант''
|-
|• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Уолл-стрит қасқыры]] ||''[[Джордан Белфорт]]''
|-
|• [[Чиветел Эджиофор]] ||[[12 жылдық құлдық]] ||''[[Соломон Нортап]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2015)|87-ші (2015)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Eddie Redmayne at TIFF 2014.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=135|жоғары=3|оңға=|төмен=37|солға=20|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Эдди Редмэйн]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бәрін қамтитын теория]] ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Стивен Хокинг]]
|-
|• [[Стив Карелл]] ||[[Түлкі аңшысы]] ||''[[Джон Дюпон]]''
|-
|• [[Брэдли Купер]] ||[[Америкалық мерген]] ||''Крис Кайл''
|-
|• [[Бенедикт Камбербэтч]] ||[[Имитациямен ойнау]] ||''[[Алан Тьюринг]]''
|-
|• [[Майкл Китон]] ||[[Бёрдмэн]] ||''Ригган Томсон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2016)|88-ші (2016)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Leonardo DiCaprio 2014.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=35|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82" |• '''[[Леонардо Ди Каприо]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Аман қалған (фильм)|Аман қалған]] ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Хью Гласс]]''
|-
|• [[Брайан Крэнстон]] ||[[Трамбо (фильм, 2015)|Трамбо]] ||''[[Далтон Трамбо]]''
|-
|• [[Мэтт Деймон]] ||[[Марстық (фильм)|Марстық]] ||''Марк Уотни''
|-
|• [[Майкл Фассбендер]] ||[[Стив Джобс (фильм)|Стив Джобс]] ||''[[Стив Джобс]]''
|-
|• [[Эдди Редмэйн]] ||[[Даниялық қыз]] ||''Эйнар Вегенер / Лили Эльбе''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2017)|89-шы (2017)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Casey_Affleck_at_the_Manchester_by_the_Sea_premiere_(30199719155)_(cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=3|оңға=|төмен=17|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кейси Аффлек]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Теңізге жақын Манчестер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ли Чендлер'''''
|-
|• [[Эндрю Гарфилд]] ||[[Хэксо Ридж]] ||''[[Десмонд Досс]]''
|-
|• [[Райан Гослинг]] ||[[Ла-Ла Ленд]] ||''Себастьян Уайлдер''
|-
|• [[Вигго Мортенсен]] ||[[Капитан Фантастик]] ||''Бен Кэш''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Қоршаулар (фильм)|Қоршаулар]] ||''Трой Максон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2018)|90-шы (2018)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gary Oldman by Gage Skidmore.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=115|төмен=43|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Гэри Олдман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қараңғы кезеңдер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Уинстон Черчилль]]'''''
|-
|• [[Тимоти Шаламе]] ||[[Өз есіміңмен мені ата]] ||''Элио Перлман''
|-
|• [[Дэниел Дэй-Льюис]] ||[[Елес жіп]] ||''Рейнольдс Джеремайя Вудкок''
|-
|• [[Дэниел Калуя]] ||[[Әрірек]] ||''Крис Вашингтон''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Роман Израэл, Esq.]] ||''Роман Дж. Израэл''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2019)|91-ші (2019)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Rami Malek in 2015 (2) (cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=115|төмен=35|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Рами Малек]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Богемиялық рапсодия (фильм)|Богемиялық рапсодия]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Фредди Меркьюри]]'''''
|-
|• [[Кристиан Бейл]] ||[[Билік (фильм, 2018)|Билік]] ||''[[Дик Чейни]]
|-
|• [[Брэдли Купер]] ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 2018)|Жұлдыз туыпты]] ||''Джексон Мэйн
|-
|• [[Уиллем Дефо]] ||[[Ван Гог. Мәңгіліктің табалдырығы]] ||''[[Винсент ван Гог]]
|-
|• [[Вигго Мортенсен]] ||[[Жасыл кітап (фильм)|Жасыл кітап]] ||''[[Тони Лип]]
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2020)|92-ші (2020)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Joaquin Phoenix at the 2018 Berlin Film Festival.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=95|жоғары=3|оңға=|төмен=12|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хоакин Феникс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]] ||style="background:#EEDD82"|'''''Артур Флек / Джокер
|-
|• [[Антонио Бандерас]] ||[[Ауырсыну және даңқ]] ||''Сальвадор Майо
|-
|• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Голливудта болған оқиға]] ||''Рик Далтон
|-
|• [[Адам Драйвер]] ||[[Бір отау]] ||''Чарли Барбер
|-
|• [[Джонатан Прайс]] ||[[Екі Папа]] ||''[[Франциск (рим папасы)|кардинал Хорхе Марио Бергольо]]
|-
|}
=== 2021—2030 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2021)|93-ші (2021)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=AnthonyHopkins10TIFF.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=5|оңға=|төмен=20|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Энтони Хопкинс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әке (фильм, 2020)|Әке]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Энтони'''''
|-
|• [[Риз Ахмед]] ||[[Металл дыбысы]] ||''Рубен Стоун''
|-
|• [[Чедвик Боузман]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Ма Рейни: блюздің анасы]] ||''Ливи Грин''
|-
|• [[Стивен Ён]] ||[[Минари (фильм)|Минари]] ||''Джейкоб Ли''
|-
|• [[Гэри Олдман]] ||[[Манк (фильм)|Манк]] ||''[[Херман Манкевич]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2022)|94-ші (2022)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=TechCrunch Disrupt 2019 (48834434641) (cropped).jpg|100px|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=35|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Уилл Смит]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Патша Ричард]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ричард Уильямс'''''
|-
|• [[Хавьер Бардем]] ||[[Рикардо болу]] ||''[[Деси Арнас]]''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Макбет (фильм, 2021)|Макбет]] ||''[[Макбет|лорд Макбет]]''
|-
|• [[Эндрю Гарфилд]] ||[[Тик-так, бум!]] ||''[[Джонатан Ларсон]]''
|-
|• [[Бенедикт Камбербэтч]] ||[[Төбет билігі]] ||''Фил Бербэнк''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2023)|95-ші (2023)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Brendan Fraser October 2022.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=27|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Брендан Фрейзер]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Кит (фильм, 2022)|Кит]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Чарли'''''
|-
|• [[Остин Батлер]] ||[[Элвис (фильм)|Элвис]] ||''[[Элвис Пресли]]''
|-
|• [[Пол Мескал]] ||[[Күнім менің (фильм)|Күнім менің]] ||''Калум Патерсон''
|-
|• [[Билл Найи]] ||[[Өмір сүру (фильм, 2022)|Өмір сүру]] ||''Родни Уильямс''
|-
|• [[Колин Фаррелл]] ||[[Инишерин баншилері]] ||''Патрик Салливан''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2024)|96-ші (2024)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Cillian Murphy-2014.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=27|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Киллиан Мёрфи]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''«[[Оппенхеймер (фильм)|Оппенхеймер]]»''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Роберт Оппенгеймер]]'''''
|-
|• [[Брэдли Купер]] || «[[Маэстро (фильм)|Маэстро]]» || ''[[Леонард Бернстайн]]''
|-
|• [[Колман Доминго]] || «[[Растин (фильм)|Растин]]» || ''[[Байард Растин]]''
|-
|• [[Джеффри Райт]] || «[[Америкалық шығарма]]» || ''Телониус Эллисон''
|-
|• [[Пол Джаматти]] || «[[Қалғандар (фильм)|Қалғандар]]» || ''Пол Ханэм''
|-
| rowspan="5" | <center>'''[[Оскар (2025)|97-ші (2025)]]'''
| rowspan="5" align="center" | {{сурет бөлігі|сур=Adrien_Brody-61584.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=10|оңға=|төмен=38|солға=5|жақтау=жоқ}}
| style="background:#FAEB86" | ★ '''[[Эдриен Броуди]]''' || style="background:#FAEB86" | '''«[[Бруталист]]»''' || style="background:#FAEB86" | '''''Ласло Тот'''''
|-
| • [[Тимоти Шаламе]] || «[[Боб Дилан: Ешкім білмейтін]]» || ''[[Боб Дилан]]''
|-
| • [[Колман Доминго]] || «[[Синг-Синг (фильм, 2023)|Синг-Синг]]» || ''Джон «Дивайн Джи» Уитфилд''
|-
| • [[Рэйф Файнс]] || «[[Конклав (фильм)|Конклав]]» || ''кардинал Томас Лоуренс''
|-
| • [[Себастиан Стэн]] || «[[Шәкірт: Трамптың өрлеуі]]» || ''[[Дональд Трамп]]''
|-
| rowspan="5" | <center>'''[[Оскар (2026)|98-ші (2026)]]'''
| rowspan="5" align="center" | {{сурет бөлігі|сур=Michael B Jordan - Sinners.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=5|оңға=|төмен=20|солға=5|жақтау=жоқ}}
| style="background:#FAEB86" | ★ '''[[Майкл Б. Джордан]]''' || style="background:#FAEB86" | '''«[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]»''' || style="background:#FAEB86" | '''''Элайджа «Түтін» Мур / Элиас «Күл» Мур'''''
|-
| • [[Тимоти Шаламе]] || «[[Марти Суприм]]» || ''Марти Маузер''
|-
| • [[Леонардо Ди Каприо]] || «[[Шайқас артынан шайқас]]» || ''Боб «Геттолық Пэт» Фергюсон''
|-
| • [[Итан Хоук]] || «[[Көгілдір ай (фильм, 2025)|Көгілдір ай]]» || ''Лоренц Харт''
|-
| • [[Вагнер Моура]] || «[[Құпия агент (фильм, 2025)|Құпия агент]]» || ''Арманду Солимойнс / Фернанду Солимойнс''
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Үздік актер үшін Оскар сыйлығы}}
{{Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Оскар сыйлығы]]
ruert4nu8qtikwiri3cbh5z8322k3hd
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі
0
701911
3591656
3591636
2026-04-25T12:07:06Z
Aldogarov
95591
/* Тарихы */
3591656
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік орган
|атауы = Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі
|қысқартылған атауы =
|шынайы атауы =
|шынайы атауы1 =
|шынайы атауы2 =
|құзыреті = {{KAZ}}
|құзерет_тақырып_мәтіні = Мемлекет
|эмблема = Emblem of Kazakhstan latin.svg
|эмблеманың ені = 100px
|эмблеманың тақырыбы =
|мөрі =
|мөрдің ені =
|мөрдің тақырыбы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет тақырыбы =
|құрылған жылы = [[18 қыркүйек]] [[1998 жыл|1998]] (алғаш құрылды) <br/>[[13 маусым]] [[2019 жыл|2019]] (қайта құрылды)
|ізашары1 = Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі (2014-2015, 2016-2019)
|ізашары2 =
|таратылған жылы =
|ізбасары =
|бағынады = [[Қазақстан Республикасының Президенті]]
|штаб-пәтері = 010000, [[Астана]] қаласы, Абай даңғылы, 33А
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|region_code =
|қызметкерлер =
|бюджет =
|министрдің есімі1 =
|министрдің міндеті1 =
|министрдің есімі2 =
|министрдің міндеті2 =
|басшылықтың есімі1 = [[Дархан Медеғалиұлы Жазықбай|Дархан Жазықбай]]
|басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы
|басшылықтың есімі2 =
|басшылықтың лауазымы2 =
|жоғарыда тұрған мекеме =
|бір мекемеге қарасты орган1 =
|бір мекемеге қарасты орган2 =
|құжат1 =
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/qyzmet?lang=kk gov.kz/memleket/entities/qyzmet
|түсініктемелер =
|карта =
|карта ені =
|картаның тақырыбы =
}}
'''Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі''' — [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентіне]] тікелей бағынатын және есеп беретін, [[мемлекеттік қызмет]] саласында басшылықты және мемлекеттік қызметтер көрсету сапасының сақталуын бақылауды, Қазақстан Республикасының [[Қазақстандағы жемқорлық|сыбайлас қорлыққа]] қарсы саясатын қалыптастыру мен іске асыруды, [[Қазақстандағы жемқорлық|сыбайлас қорлыққа]] қарсы іс-қимыл саласындағы үйлестіруді, [[сыбайлас жемқорлық]] құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды барынша азайтуды, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруды жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік орган<ref>{{Cite news|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1900000074|title=Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі туралы ЕРЕЖЕ}}</ref>.
== Тарихы ==
1998 жылы 18 қыркүйекте Агенттік Президенттің Жарлығымен құрылды.
2014 жылы агенттік ҚР Экономикалық және сыбайлас жемқорлық қылмысқа қарсы күрес жөніндегі агенттiгімен (Қаржы полициясы) біріктіріліп, ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі болып құрылды.
2015 жылы 11 желтоқсанда ҚР Мемлекеттік қызмет істері министрлігі құрылды<ref>{{Cite news|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1500000128|title=Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері министрлігін құру туралы}}</ref>.
2016 жылы министрліктің орнына ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі қайта құрылды.
2019 жылы ол ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігі болып өзгертілді.
2025 жылы сыбайлас жемқорлықа қарсы агенствасі ҰКК құрамына қосылды, сонымен қатар сыбайлас жемқорлықа қарсы агенстванның профилактиқалық функциялары Мемлекеттік қызмет істер агенствасына жіктелді.
== Қызметтің негізгі бағыттары ==
* Мемлекеттік қызмет
* Мемлекеттік қызмет саласындағы бақылау
* Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер
* Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу
* Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат
== Құрылымы ==
=== Департаменттері ===
* Трансформация және цифрландыру департаменті
* Мемлекеттік қызметке іріктеу департаменті
* Қоғаммен байланыс жөніндегі департаменті
* Персоналды басқару департаменті
* Мемлекеттік қызметті өткеру департаменті
* Мемлекеттік аппаратты бюрократиядан арылту, мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасын бағалау және бақылау департаменті
* Әкімшілік департаменті
* Стратегиялық жоспарлау және талдау департаменті
* Заң департаменті
* Мемлекеттік қызмет саласындағы бақылау департаменті
=== Басқармалары ===
* Мемлекеттік құпияларды қорғау және ақпараттық қауіпсіздік басқармасы
* Ішкі аудит қызметі
=== Бағынысты ұйымдар ===
* «Мемлекеттік басқару академиясы» РМҚК
* Агенттіктің облыстар мен Алматы, Астана, Шымкент қалалары бойынша департаменттері
== Функциялары ==
* Мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат салаларында Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарын әзірлеу және іске асыру
* Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік қызмет, мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасын бағалау, мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасын мемлекеттік бақылау, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты қалыптастыру және іске асыру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы үйлестіру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды барынша азайту, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру салаларында нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу және қабылдау
* Мемлекеттік саяси қызметшілердің қызметін бағалауды жүзеге асыратын уәкілетті адамдардың тізбесін әзірлеу;
* Агенттіктің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша мемлекеттік қызметшілерге және азаматтарға консультация беру;
* мемлекеттік органдарда персоналды басқару тиімділігін және мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасын бағалауды жүзеге асыру;
* мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат мәселелері бойынша халықаралық шарттардың жобаларын дайындауға қатысу, мемлекеттік қызмет, мемлекеттік қызметтер көрсету, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат мәселелері бойынша шет мемлекеттердің тиісті органдарымен өзара іс-қимыл жасау, өз өкілеттіктері шегінде халықаралық ұйымдардың қызметіне қатысу;
* мемлекеттік қызмет, мемлекеттік қызметтер көрсету, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат салаларында басқа мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасау;
* мемлекеттік қызметшілердің еңбегіне ақы төлеу, әлеуметтік-құқықтық қорғалу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстарды әзірлеу;
* мемлекеттік қызмет персоналы жөніндегі автоматтандырылған бірыңғай дерекқорды (ақпараттық жүйені) қалыптастыру бойынша жалпы үйлестіруді қоса алғанда, мемлекеттік саяси және әкімшілік қызметшілердің, сондай-ақ мемлекеттік қызметтің мемлекеттік саяси және әкімшілік лауазымдарының кадр құрамы жай-күйінің мониторингін жүргізу;
* Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне сыртқы талдауды жүзеге асыру
* Сыбайлас жемқорлыққа қарсы оқу-ағартуды ұйымдастыру
* қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған шаралар кешенін ұйымдастыру
* Мемлекеттік органдар мен ұйымдардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орындау жөніндегі қызметін үйлестіру
* Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру саласында білім беру бағдарламаларын жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды тұжырымдау
* Сыбайлас жемқорлыққа қарсы білім беру мен тәрбиелеу, ақпараттық және түсіндіру қызметі, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орындау бойынша білім беру бағдарламаларын іске асыруда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілеріне жәрдемдесу және әдістемелік көмек көрсету
* сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша азаматтық қоғам институттарымен өзара іс-қимыл жасау
* декларацияларда көрсетілген, жариялануға жататын мәліметтер тізбесін айқындау
== Басшылығы ==
# Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Төрағасы — [[Дархан Медеғалиұлы Жазықбай|Жазықбай Дархан Медеғалиұлы]]
# Төрағасының орынбасары — Мүксімов Салауат Сыйлыбайұлы
# Төрағасының орынбасары — Ахмедьяр Әлібек Ғазизұлы
# Төрағасының орынбасары — Бекіш Ұлан Абдилкаилұлы
# Агенттік аппаратының басшысы — Имашев Данияр Муратович
=== Басшыларының тізімі ===
{| border 1| | width="50%"| class="standard"
|width="2%"|'''№'''
|width="16%"|'''Аты-жөні<ref>{{Cite news|title=Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің басшылары туралы мәлімет|author=|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/qyzmet/documents/details/1095?lang=kk|website=gov.kz|date= |accessdate=2022-01-11|archivedate= |archiveurl=}}</ref>'''
|width="16%"|'''Қызмет атқарған кезеңдері'''
|width="16%"|'''Лауазымы'''
|-
|width="2%"|м.а.
|width="15%"|[[Александр Сергеевич Судьин|Судьин Александр Сергеевич]]
|width="20%"|қазан 1998 — ақпан 1999
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|1
|width="15%"|[[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Бәйменов Әлихан Мұхамедияұлы]]
|width="20%"|ақпан 1999 — тамыз 2000
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|2
|width="15%"|[[Зауытбек Қауысбекұлы Тұрысбеков|Тұрысбеков Зауытбек Қауысбекұлы]]
|width="20%"|тамыз 2000 — 12 қыркүйек 2003
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|3
|width="15%"|[[Ғабидолла Рахметоллаұлы Әбдірахымов|Әбдірахымов Ғабидолла Рахметоллаұлы]]
|width="20%"|24 қараша 2003 — 14 қазан 2005
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|4
|width="15%"|[[Зауытбек Қауысбекұлы Тұрысбеков|Тұрысбеков Зауытбек Қауысбекұлы]]
|width="20%"|14 қазан 2005 — 14 қараша 2007
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|5
|width="15%"|[[Ғабидолла Рахметоллаұлы Әбдірахымов|Әбдірахымов Ғабидолла Рахметоллаұлы]]
|width="20%"|14 қаңтар 2008 — 13 қазан 2008
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|—
|width="15%"|[[Арын Амангелдіұлы Орсариев|Орсариев Арын Амангелдіұлы]] м.а.
|width="20%"|13 қазан 2008 — 25 тамыз 2009
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|6
|width="15%"|[[Қайрат Айтмұхамбетұлы Нұрпейісов|Нұрпейісов Қайрат Айтмұхамбетұлы]]
|width="20%"|25 тамыз 2009 — 1 шілде 2011
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|7
|width="15%"|[[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Бәйменов Әлихан Мұхамедияұлы]]<ref>{{Cite web |url=http://www.kyzmet.kz/?lang=kz&type=blog |title=Блог Председателя Агентства Республики Казахстан по делам государственной службы Кайрата Нурпеисова |accessdate=2011-08-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120228183823/http://www.kyzmet.kz/?lang=kz&type=blog |archivedate=2012-02-28 |deadlink=yes }}</ref>
|width="20%"|1 шілде 2011 — 6 тамыз 2014
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|8
|width="15%"|[[Қайрат Пернешұлы Қожамжаров|Қожамжаров Қайрат Пернешұлы]]
|width="20%"|6 тамыз 2014 — 11 желтоқсан 2015
|Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|9
|width="15%"|[[Талғат Советбекұлы Донақов|Донақов Талғат Советбекұлы]]
|width="20%"|11 желтоқсан 2015 — 13 қыркүйек 2016
|Мемлекеттік қызмет істері министрі
|-
|width="2%"|10
|width="15%"|[[Қайрат Пернешұлы Қожамжаров|Қожамжаров Қайрат Пернешұлы]]
|width="20%"|13 қыркүйек 2016 — 11 желтоқсан 2017
|Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|11
|width="15%"|[[Алик Жатқамбайұлы Шпекбаев|Шпекбаев Алик Жатқамбайұлы]]
|width="20%"|11 желтоқсан 2017 — 14 маусым 2019
|Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|12
|width="15%"|[[Анар Нұрәліқызы Жайылғанова|Жайылғанова Анар Нұрәліқызы]]
|width="20%"|14 маусым 2019 — 11 қаңтар 2022
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|13
|width="15%"|[[Дархан Медеғалиұлы Жазықбай|Жазықбай Дархан Медеғалиұлы]]<ref>{{Cite news|title=Мемлекеттік қызмет істері агенттігін Дархан Жазықбаев басқарады|author=Рабига Дюсенгулова|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/darhan-jazyikbaev-vozglavil-agentstvo-po-delam-gosslujbyi-458880/|website=tengrinews.kz|date=11.01.2022|accessdate=2022-01-11|archivedate=2022-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220111144322/https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/darhan-jazyikbaev-vozglavil-agentstvo-po-delam-gosslujbyi-458880/}}</ref>
|width="20%"|11 қаңтар 2022 — бүгінгі күнге дейін
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан Республикасы агенттіктері|М]]
124618as2fcgmspskpcw1n61hn9nft8
3591759
3591656
2026-04-25T15:07:03Z
Aldogarov
95591
Ақпарат жаңартылды
3591759
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік орган
|атауы = Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі
|қысқартылған атауы =
|шынайы атауы =
|шынайы атауы1 =
|шынайы атауы2 =
|құзыреті = {{KAZ}}
|құзерет_тақырып_мәтіні = Мемлекет
|эмблема = Emblem of Kazakhstan latin.svg
|эмблеманың ені = 100px
|эмблеманың тақырыбы =
|мөрі =
|мөрдің ені =
|мөрдің тақырыбы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет тақырыбы =
|құрылған жылы = [[18 қыркүйек]] [[1998 жыл|1998]] (алғаш құрылды) <br/>[[13 маусым]] [[2019 жыл|2019]] (қайта құрылды)
|ізашары1 = Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі (2014-2015, 2016-2019)
|ізашары2 =
|таратылған жылы =
|ізбасары =
|бағынады = [[Қазақстан Республикасының Президенті]]
|штаб-пәтері = 010000, [[Астана]] қаласы, Абай даңғылы, 33А
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|region_code =
|қызметкерлер =
|бюджет =
|министрдің есімі1 =
|министрдің міндеті1 =
|министрдің есімі2 =
|министрдің міндеті2 =
|басшылықтың есімі1 = [[Дархан Медеғалиұлы Жазықбай|Дархан Жазықбай]]
|басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы
|басшылықтың есімі2 =
|басшылықтың лауазымы2 =
|жоғарыда тұрған мекеме =
|бір мекемеге қарасты орган1 =
|бір мекемеге қарасты орган2 =
|құжат1 =
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/qyzmet?lang=kk gov.kz/memleket/entities/qyzmet
|түсініктемелер =
|карта =
|карта ені =
|картаның тақырыбы =
}}
'''Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі''' — Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік орган. Агенттік мемлекеттік қызмет саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясатты іске асыруды, мемлекеттік қызметтердің сапасына бақылауды, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты қалыптастыру мен үйлестіруді жүзеге асырады.
<ref>{{Citenews|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1900000074|title=Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі туралы ЕРЕЖЕ}}</ref>.
== Тарихы ==
1998 жылы 18 қыркүйекте Агенттік Президенттің Жарлығымен құрылды.
2014 жылы агенттік ҚР Экономикалық және сыбайлас жемқорлық қылмысқа қарсы күрес жөніндегі агенттiгімен (Қаржы полициясы) біріктіріліп, ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі болып құрылды.
2015 жылы 11 желтоқсанда ҚР Мемлекеттік қызмет істері министрлігі құрылды<ref>{{Cite news|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1500000128|title=Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері министрлігін құру туралы}}</ref>.
2016 жылы министрліктің орнына ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі қайта құрылды.
2019 жылы ол ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігі болып өзгертілді.
2025 жылы сыбайлас жемқорлықа қарсы агенствасі ҰКК құрамына қосылды, сонымен қатар сыбайлас жемқорлықа қарсы агенстванның профилактиқалық функциялары Мемлекеттік қызмет істер агенствасына жіктелді.
== Қызметтің негізгі бағыттары ==
* мемлекеттік қызмет саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру және іске асыру;
* мемлекеттік қызметшілерді іріктеу және қызмет өткеру жүйесін жетілдіру;
* мемлекеттік қызметтердің сапасын бақылау;
* сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты қалыптастыру және іске асыру;
* сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оның себептері мен жағдайларын жою;
== Құрылымы ==
=== Департаменттері ===
* Трансформация және цифрландыру департаменті
* Мемлекеттік қызметке іріктеу департаменті
* Қоғаммен байланыс жөніндегі департаменті
* Персоналды басқару департаменті
* Мемлекеттік қызметті өткеру департаменті
* Мемлекеттік аппаратты бюрократиядан арылту, мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасын бағалау және бақылау департаменті
* Әкімшілік департаменті
* Стратегиялық жоспарлау және талдау департаменті
* Заң департаменті
* Мемлекеттік қызмет саласындағы бақылау департаменті
=== Басқармалары ===
* Мемлекеттік құпияларды қорғау және ақпараттық қауіпсіздік басқармасы
* Ішкі аудит қызметі
=== Бағынысты ұйымдар ===
* «Мемлекеттік басқару академиясы» РМҚК
* Агенттіктің облыстар мен Алматы, Астана, Шымкент қалалары бойынша департаменттері
== Функциялары ==
* Мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат салаларында Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарын әзірлеу және іске асыру
* Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік қызмет, мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасын бағалау, мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасын мемлекеттік бақылау, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты қалыптастыру және іске асыру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы үйлестіру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды барынша азайту, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру салаларында нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу және қабылдау
* Мемлекеттік саяси қызметшілердің қызметін бағалауды жүзеге асыратын уәкілетті адамдардың тізбесін әзірлеу;
* Агенттіктің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша мемлекеттік қызметшілерге және азаматтарға консультация беру;
* мемлекеттік органдарда персоналды басқару тиімділігін және мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасын бағалауды жүзеге асыру;
* мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат мәселелері бойынша халықаралық шарттардың жобаларын дайындауға қатысу, мемлекеттік қызмет, мемлекеттік қызметтер көрсету, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат мәселелері бойынша шет мемлекеттердің тиісті органдарымен өзара іс-қимыл жасау, өз өкілеттіктері шегінде халықаралық ұйымдардың қызметіне қатысу;
* мемлекеттік қызмет, мемлекеттік қызметтер көрсету, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат салаларында басқа мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасау;
* мемлекеттік қызметшілердің еңбегіне ақы төлеу, әлеуметтік-құқықтық қорғалу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстарды әзірлеу;
* мемлекеттік қызмет персоналы жөніндегі автоматтандырылған бірыңғай дерекқорды (ақпараттық жүйені) қалыптастыру бойынша жалпы үйлестіруді қоса алғанда, мемлекеттік саяси және әкімшілік қызметшілердің, сондай-ақ мемлекеттік қызметтің мемлекеттік саяси және әкімшілік лауазымдарының кадр құрамы жай-күйінің мониторингін жүргізу;
* Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне сыртқы талдауды жүзеге асыру
* Сыбайлас жемқорлыққа қарсы оқу-ағартуды ұйымдастыру
* қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған шаралар кешенін ұйымдастыру
* Мемлекеттік органдар мен ұйымдардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орындау жөніндегі қызметін үйлестіру
* Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру саласында білім беру бағдарламаларын жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды тұжырымдау
* Сыбайлас жемқорлыққа қарсы білім беру мен тәрбиелеу, ақпараттық және түсіндіру қызметі, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орындау бойынша білім беру бағдарламаларын іске асыруда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілеріне жәрдемдесу және әдістемелік көмек көрсету
* сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша азаматтық қоғам институттарымен өзара іс-қимыл жасау
* декларацияларда көрсетілген, жариялануға жататын мәліметтер тізбесін айқындау
== Басшылығы ==
Агенттіктің төрағасын Қазақстан Республикасының Президенті қызметке тағайындайды және қызметтен босатады.
# Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Төрағасы — [[Дархан Медеғалиұлы Жазықбай|Жазықбай Дархан Медеғалиұлы]]
# Төрағасының орынбасары — Мүксімов Салауат Сыйлыбайұлы
# Төрағасының орынбасары — Ахмедьяр Әлібек Ғазизұлы
# Төрағасының орынбасары — Бекіш Ұлан Абдилкаилұлы
# Агенттік аппаратының басшысы — Имашев Данияр Муратович
== Басшыларының тізімі ==
{| border 1| | width="50%"| class="standard"
|width="2%"|'''№'''
|width="16%"|'''Аты-жөні<ref>{{Cite news|title=Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің басшылары туралы мәлімет|author=|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/qyzmet/documents/details/1095?lang=kk|website=gov.kz|date= |accessdate=2022-01-11|archivedate= |archiveurl=}}</ref>'''
|width="16%"|'''Қызмет атқарған кезеңдері'''
|width="16%"|'''Лауазымы'''
|-
|width="2%"|м.а.
|width="15%"|[[Александр Сергеевич Судьин|Судьин Александр Сергеевич]]
|width="20%"|қазан 1998 — ақпан 1999
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|1
|width="15%"|[[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Бәйменов Әлихан Мұхамедияұлы]]
|width="20%"|ақпан 1999 — тамыз 2000
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|2
|width="15%"|[[Зауытбек Қауысбекұлы Тұрысбеков|Тұрысбеков Зауытбек Қауысбекұлы]]
|width="20%"|тамыз 2000 — 12 қыркүйек 2003
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|3
|width="15%"|[[Ғабидолла Рахметоллаұлы Әбдірахымов|Әбдірахымов Ғабидолла Рахметоллаұлы]]
|width="20%"|24 қараша 2003 — 14 қазан 2005
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|4
|width="15%"|[[Зауытбек Қауысбекұлы Тұрысбеков|Тұрысбеков Зауытбек Қауысбекұлы]]
|width="20%"|14 қазан 2005 — 14 қараша 2007
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|5
|width="15%"|[[Ғабидолла Рахметоллаұлы Әбдірахымов|Әбдірахымов Ғабидолла Рахметоллаұлы]]
|width="20%"|14 қаңтар 2008 — 13 қазан 2008
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|—
|width="15%"|[[Арын Амангелдіұлы Орсариев|Орсариев Арын Амангелдіұлы]] м.а.
|width="20%"|13 қазан 2008 — 25 тамыз 2009
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|6
|width="15%"|[[Қайрат Айтмұхамбетұлы Нұрпейісов|Нұрпейісов Қайрат Айтмұхамбетұлы]]
|width="20%"|25 тамыз 2009 — 1 шілде 2011
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|7
|width="15%"|[[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Бәйменов Әлихан Мұхамедияұлы]]<ref>{{Cite web |url=http://www.kyzmet.kz/?lang=kz&type=blog |title=Блог Председателя Агентства Республики Казахстан по делам государственной службы Кайрата Нурпеисова |accessdate=2011-08-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120228183823/http://www.kyzmet.kz/?lang=kz&type=blog |archivedate=2012-02-28 |deadlink=yes }}</ref>
|width="20%"|1 шілде 2011 — 6 тамыз 2014
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|8
|width="15%"|[[Қайрат Пернешұлы Қожамжаров|Қожамжаров Қайрат Пернешұлы]]
|width="20%"|6 тамыз 2014 — 11 желтоқсан 2015
|Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|9
|width="15%"|[[Талғат Советбекұлы Донақов|Донақов Талғат Советбекұлы]]
|width="20%"|11 желтоқсан 2015 — 13 қыркүйек 2016
|Мемлекеттік қызмет істері министрі
|-
|width="2%"|10
|width="15%"|[[Қайрат Пернешұлы Қожамжаров|Қожамжаров Қайрат Пернешұлы]]
|width="20%"|13 қыркүйек 2016 — 11 желтоқсан 2017
|Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|11
|width="15%"|[[Алик Жатқамбайұлы Шпекбаев|Шпекбаев Алик Жатқамбайұлы]]
|width="20%"|11 желтоқсан 2017 — 14 маусым 2019
|Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|12
|width="15%"|[[Анар Нұрәліқызы Жайылғанова|Жайылғанова Анар Нұрәліқызы]]
|width="20%"|14 маусым 2019 — 11 қаңтар 2022
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|13
|width="15%"|[[Дархан Медеғалиұлы Жазықбай|Жазықбай Дархан Медеғалиұлы]]<ref>{{Cite news|title=Мемлекеттік қызмет істері агенттігін Дархан Жазықбаев басқарады|author=Рабига Дюсенгулова|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/darhan-jazyikbaev-vozglavil-agentstvo-po-delam-gosslujbyi-458880/|website=tengrinews.kz|date=11.01.2022|accessdate=2022-01-11|archivedate=2022-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220111144322/https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/darhan-jazyikbaev-vozglavil-agentstvo-po-delam-gosslujbyi-458880/}}</ref>
|width="20%"|11 қаңтар 2022 — бүгінгі күнге дейін
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан Республикасы агенттіктері|М]]
52fynfis3z2hjhumckegmroms983dkf
3591761
3591759
2026-04-25T15:16:26Z
Aldogarov
95591
Ақпарат жаңартылды
3591761
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік орган
|атауы = Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі
|қысқартылған атауы =
|шынайы атауы =
|шынайы атауы1 =
|шынайы атауы2 =
|құзыреті = {{KAZ}}
|құзерет_тақырып_мәтіні = Мемлекет
|эмблема = Emblem of Kazakhstan latin.svg
|эмблеманың ені = 100px
|эмблеманың тақырыбы =
|мөрі =
|мөрдің ені =
|мөрдің тақырыбы =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет тақырыбы =
|құрылған жылы = [[18 қыркүйек]] [[1998 жыл|1998]] (алғаш құрылды) <br/>[[13 маусым]] [[2019 жыл|2019]] (қайта құрылды)
|ізашары1 = Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі (2014-2015, 2016-2019)
|ізашары2 =
|таратылған жылы =
|ізбасары =
|бағынады = [[Қазақстан Республикасының Президенті]]
|штаб-пәтері = 010000, [[Астана]] қаласы, Абай даңғылы, 33А
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|region_code =
|қызметкерлер =
|бюджет =
|министрдің есімі1 =
|министрдің міндеті1 =
|министрдің есімі2 =
|министрдің міндеті2 =
|басшылықтың есімі1 = [[Дархан Медеғалиұлы Жазықбай|Дархан Жазықбай]]
|басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы
|басшылықтың есімі2 =
|басшылықтың лауазымы2 =
|жоғарыда тұрған мекеме =
|бір мекемеге қарасты орган1 =
|бір мекемеге қарасты орган2 =
|құжат1 =
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/qyzmet?lang=kk gov.kz/memleket/entities/qyzmet
|түсініктемелер =
|карта =
|карта ені =
|картаның тақырыбы =
}}
'''Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі''' — [[Қазақстан Республикасы|Қазақстан Республикасының]] [[Президент|Президентіне]] тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік орган. Агенттік [[мемлекеттік қызмет]] саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясатты іске асыруды, мемлекеттік қызметтердің сапасына бақылауды, сондай-ақ [[сыбайлас жемқорлық|сыбайлас жемқорлыққа]] қарсы саясатты қалыптастыру мен үйлестіруді жүзеге асырады.
== Тарихы ==
1998 жылы 18 қыркүйекте Агенттік Президенттің Жарлығымен құрылды.
2014 жылы агенттік ҚР Экономикалық және сыбайлас жемқорлық қылмысқа қарсы күрес жөніндегі агенттiгімен (Қаржы полициясы) біріктіріліп, ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі болып құрылды.
2015 жылы 11 желтоқсанда ҚР Мемлекеттік қызмет істері министрлігі құрылды<ref>{{Cite news|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1500000128|title=Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері министрлігін құру туралы}}</ref>.
2016 жылы министрліктің орнына ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі қайта құрылды.
2019 жылы ол ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігі болып өзгертілді.
2025 жылы сыбайлас жемқорлықа қарсы агенствасі ҰКК құрамына қосылды, сонымен қатар сыбайлас жемқорлықа қарсы агенстванның профилактиқалық функциялары Мемлекеттік қызмет істер агенствасына жіктелді.
== Қызметтің негізгі бағыттары ==
* мемлекеттік қызмет саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру және іске асыру;
* мемлекеттік қызметшілерді іріктеу және қызмет өткеру жүйесін жетілдіру;
* мемлекеттік қызметтердің сапасын бақылау;
* сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты қалыптастыру және іске асыру;
* сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оның себептері мен жағдайларын жою;
== Құрылымы ==
=== Департаменттері ===
* Трансформация және цифрландыру департаменті
* Мемлекеттік қызметке іріктеу департаменті
* Қоғаммен байланыс жөніндегі департаменті
* Персоналды басқару департаменті
* Мемлекеттік қызметті өткеру департаменті
* Мемлекеттік аппаратты бюрократиядан арылту, мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасын бағалау және бақылау департаменті
* Әкімшілік департаменті
* Стратегиялық жоспарлау және талдау департаменті
* Заң департаменті
* Мемлекеттік қызмет саласындағы бақылау департаменті
=== Басқармалары ===
* Мемлекеттік құпияларды қорғау және ақпараттық қауіпсіздік басқармасы
* Ішкі аудит қызметі
=== Бағынысты ұйымдар ===
* «Мемлекеттік басқару академиясы» РМҚК
* Агенттіктің облыстар мен Алматы, Астана, Шымкент қалалары бойынша департаменттері
== Функциялары ==
* Мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат салаларында Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарын әзірлеу және іске асыру
* Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік қызмет, мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасын бағалау, мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасын мемлекеттік бақылау, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты қалыптастыру және іске асыру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы үйлестіру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды барынша азайту, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру салаларында нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу және қабылдау
* Мемлекеттік саяси қызметшілердің қызметін бағалауды жүзеге асыратын уәкілетті адамдардың тізбесін әзірлеу;
* Агенттіктің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша мемлекеттік қызметшілерге және азаматтарға консультация беру;
* мемлекеттік органдарда персоналды басқару тиімділігін және мемлекеттік қызметтердің көрсетілу сапасын бағалауды жүзеге асыру;
* мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат мәселелері бойынша халықаралық шарттардың жобаларын дайындауға қатысу, мемлекеттік қызмет, мемлекеттік қызметтер көрсету, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат мәселелері бойынша шет мемлекеттердің тиісті органдарымен өзара іс-қимыл жасау, өз өкілеттіктері шегінде халықаралық ұйымдардың қызметіне қатысу;
* мемлекеттік қызмет, мемлекеттік қызметтер көрсету, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат салаларында басқа мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасау;
* мемлекеттік қызметшілердің еңбегіне ақы төлеу, әлеуметтік-құқықтық қорғалу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстарды әзірлеу;
* мемлекеттік қызмет персоналы жөніндегі автоматтандырылған бірыңғай дерекқорды (ақпараттық жүйені) қалыптастыру бойынша жалпы үйлестіруді қоса алғанда, мемлекеттік саяси және әкімшілік қызметшілердің, сондай-ақ мемлекеттік қызметтің мемлекеттік саяси және әкімшілік лауазымдарының кадр құрамы жай-күйінің мониторингін жүргізу;
* Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне сыртқы талдауды жүзеге асыру
* Сыбайлас жемқорлыққа қарсы оқу-ағартуды ұйымдастыру
* қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған шаралар кешенін ұйымдастыру
* Мемлекеттік органдар мен ұйымдардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орындау жөніндегі қызметін үйлестіру
* Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру саласында білім беру бағдарламаларын жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды тұжырымдау
* Сыбайлас жемқорлыққа қарсы білім беру мен тәрбиелеу, ақпараттық және түсіндіру қызметі, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орындау бойынша білім беру бағдарламаларын іске асыруда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілеріне жәрдемдесу және әдістемелік көмек көрсету
* сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша азаматтық қоғам институттарымен өзара іс-қимыл жасау
* декларацияларда көрсетілген, жариялануға жататын мәліметтер тізбесін айқындау
== Басшылығы ==
Агенттіктің төрағасын Қазақстан Республикасының Президенті қызметке тағайындайды және қызметтен босатады.
# Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Төрағасы — [[Дархан Медеғалиұлы Жазықбай|Жазықбай Дархан Медеғалиұлы]]
# Төрағасының орынбасары — Мүксімов Салауат Сыйлыбайұлы
# Төрағасының орынбасары — Ахмедьяр Әлібек Ғазизұлы
# Төрағасының орынбасары — Бекіш Ұлан Абдилкаилұлы
# Агенттік аппаратының басшысы — Имашев Данияр Муратович
== Басшыларының тізімі ==
{| border 1| | width="50%"| class="standard"
|width="2%"|'''№'''
|width="16%"|'''Аты-жөні<ref>{{Cite news|title=Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің басшылары туралы мәлімет|author=|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/qyzmet/documents/details/1095?lang=kk|website=gov.kz|date= |accessdate=2022-01-11|archivedate= |archiveurl=}}</ref>'''
|width="16%"|'''Қызмет атқарған кезеңдері'''
|width="16%"|'''Лауазымы'''
|-
|width="2%"|м.а.
|width="15%"|[[Александр Сергеевич Судьин|Судьин Александр Сергеевич]]
|width="20%"|қазан 1998 — ақпан 1999
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|1
|width="15%"|[[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Бәйменов Әлихан Мұхамедияұлы]]
|width="20%"|ақпан 1999 — тамыз 2000
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|2
|width="15%"|[[Зауытбек Қауысбекұлы Тұрысбеков|Тұрысбеков Зауытбек Қауысбекұлы]]
|width="20%"|тамыз 2000 — 12 қыркүйек 2003
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|3
|width="15%"|[[Ғабидолла Рахметоллаұлы Әбдірахымов|Әбдірахымов Ғабидолла Рахметоллаұлы]]
|width="20%"|24 қараша 2003 — 14 қазан 2005
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|4
|width="15%"|[[Зауытбек Қауысбекұлы Тұрысбеков|Тұрысбеков Зауытбек Қауысбекұлы]]
|width="20%"|14 қазан 2005 — 14 қараша 2007
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|5
|width="15%"|[[Ғабидолла Рахметоллаұлы Әбдірахымов|Әбдірахымов Ғабидолла Рахметоллаұлы]]
|width="20%"|14 қаңтар 2008 — 13 қазан 2008
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|—
|width="15%"|[[Арын Амангелдіұлы Орсариев|Орсариев Арын Амангелдіұлы]] м.а.
|width="20%"|13 қазан 2008 — 25 тамыз 2009
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|6
|width="15%"|[[Қайрат Айтмұхамбетұлы Нұрпейісов|Нұрпейісов Қайрат Айтмұхамбетұлы]]
|width="20%"|25 тамыз 2009 — 1 шілде 2011
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|7
|width="15%"|[[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Бәйменов Әлихан Мұхамедияұлы]]<ref>{{Cite web |url=http://www.kyzmet.kz/?lang=kz&type=blog |title=Блог Председателя Агентства Республики Казахстан по делам государственной службы Кайрата Нурпеисова |accessdate=2011-08-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120228183823/http://www.kyzmet.kz/?lang=kz&type=blog |archivedate=2012-02-28 |deadlink=yes }}</ref>
|width="20%"|1 шілде 2011 — 6 тамыз 2014
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|8
|width="15%"|[[Қайрат Пернешұлы Қожамжаров|Қожамжаров Қайрат Пернешұлы]]
|width="20%"|6 тамыз 2014 — 11 желтоқсан 2015
|Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|9
|width="15%"|[[Талғат Советбекұлы Донақов|Донақов Талғат Советбекұлы]]
|width="20%"|11 желтоқсан 2015 — 13 қыркүйек 2016
|Мемлекеттік қызмет істері министрі
|-
|width="2%"|10
|width="15%"|[[Қайрат Пернешұлы Қожамжаров|Қожамжаров Қайрат Пернешұлы]]
|width="20%"|13 қыркүйек 2016 — 11 желтоқсан 2017
|Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|11
|width="15%"|[[Алик Жатқамбайұлы Шпекбаев|Шпекбаев Алик Жатқамбайұлы]]
|width="20%"|11 желтоқсан 2017 — 14 маусым 2019
|Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|12
|width="15%"|[[Анар Нұрәліқызы Жайылғанова|Жайылғанова Анар Нұрәліқызы]]
|width="20%"|14 маусым 2019 — 11 қаңтар 2022
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|-
|width="2%"|13
|width="15%"|[[Дархан Медеғалиұлы Жазықбай|Жазықбай Дархан Медеғалиұлы]]<ref>{{Cite news|title=Мемлекеттік қызмет істері агенттігін Дархан Жазықбаев басқарады|author=Рабига Дюсенгулова|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/darhan-jazyikbaev-vozglavil-agentstvo-po-delam-gosslujbyi-458880/|website=tengrinews.kz|date=11.01.2022|accessdate=2022-01-11|archivedate=2022-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220111144322/https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/darhan-jazyikbaev-vozglavil-agentstvo-po-delam-gosslujbyi-458880/}}</ref>
|width="20%"|11 қаңтар 2022 — бүгінгі күнге дейін
|Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан Республикасы агенттіктері|М]]
8d4rr3e4jiffy0u2cfo7o94n42hye85
Лози
0
703490
3592014
3429407
2026-04-26T04:00:21Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3592014
wikitext
text/x-wiki
{{Этникалық топ
|атауы = Лози
|төл атауы = балози, баротсе
|сурет = Limulunga.jpg
|сурет тақырыбы =
|саны = 860 000
|аймақ =
|аймақ1 = {{Байрақ|Замбия}}
|саны1 = 850 000
|түсініктемелер1 =
|аймақ2 = {{Байрақ|Ботсвана}}
|саны2 = 10 000
|түсініктемелер2 =
|аймақ3 =
|саны3 =
|түсініктемелер3 =
|аймақ4 =
|саны4 =
|түсініктемелер4 =
|аймақ5 =
|саны5 =
|түсініктемелер5 =
|аймақ6 =
|саны6 =
|түсініктемелер6 =
|аймақ7 =
|саны7 =
|түсініктемелер7 =
|аймақ8 =
|саны8 =
|түсініктемелер8 =
|аймақ9 =
|саны9 =
|түсініктемелер9 =
|аймақ10 =
|саны10 =
|түсініктемелер10 =
|аймақ11 =
|саны11 =
|түсініктемелер11 =
|аймақ12 =
|саны12 =
|түсініктемелер12 =
|аймақ13 =
|саны13 =
|түсініктемелер13 =
|тілдері = [[лози тілі]]
|діні = дәстүрлі наным-сенімдер
|этникалық топтары =
|ескертпелер =
}}
'''Лози''' (''балози'', ''баротсе'' ) — [[Замбия]]ның Баротселенд аймағында тұратын халық.<ref>Лози https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/309885</ref>
Жалпы саны 860 мың адам, негізінен Замбия аумағында тұрады (850 мың адам). Басқа қоныстанған елдер: [[Ботсвана]] - 10 мың адам.<ref>Современная Энциклопедия http://www.aggregateria.com/L/lozi.html{{Deadlink|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Тілі ==
Олар [[лози тілі]]нде сөйлейді, немесе ротси (сикололо).<ref>ЭНЦИКЛОПЕДИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ https://sanstv.ru/dict/%D0%BB%D0%BE%D0%B7%D0%B8</ref>
== Діні ==
Олар дәстүрлі наным-сенімдерді ұстанады, [[Христиандық|христиандар]], синкретикалық культтерді ұстанушылар бар.<ref>Значение слова ЛОЗИ в Большом энциклопедическом словаре https://slovar.cc/enc/bolshoy/2097783.html</ref>
== Тарихы ==
Лози тайпасының құрылуы - олар қазіргі Конго Демократиялық Республикасындағы Лунда Корольдігінен шыққан және Батыс Замбияға XVII-XVIII ғасырлар арасында Мбуивамвамба есімді лунда ханшайымы әкелген. Бұл Бемба сияқты Замбияның басқа тайпалары да Замбияға көшкен Банту көші-қоны кезінде болды.
Тарихи деректерге сәйкес, лозилер бастапқыда «Луи» («шетелдік» дегенді білдіреді) деп аталды және силуяна деп аталатын тілде сөйледі. Олар Жоғарғы Замбезидегі Булози жазығында тұрды.
1830 жылы луи халқын Себетване бастаған макололо тайпасы жаулап алды. Макололо Луидің атын "лози" деп өзгертті, ол "қарапайым"деп аударылады. 1864 жылы макололо құлатылғанымен, Луи өзінің жаңа есімін сақтап қалды.<ref>Знакомство с народом лози Замбии https://ru.shinshu-navi.com/an-introduction-to-zambias-lozi-people-4684{{Deadlink|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Кәсібі ==
Дәстүрлі кәсіптері тропикалық [[егіншілік]] (жүгері, құмай, маниок, тәтті қамыс), мал шаруашылығы және [[балық аулау]] болып табылады. Қолөнерден – тоқу, ағаштан мүсін жасау, музыкалық аспаптар, керамика, тері өңдеу дамыған.<ref>Народы и культуры Лози https://travel-journal.ru/ethno/39/917/{{Deadlink|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Өмір салты ==
Ауыл қауымдары туыстық топтарға негізделген. Туыстық есеп екі жақты, ертеде – матрилиналдық болды.
Өлгеннен кейін марқұмның үйі мен мүлкі жойылады. Ерлер басын шығысқа, әйелдер батысқа қаратып жерленген.
Дәстүрлі тұрғын үйлері - шатыры сабанмен жабылған дөңгелек үй.
Баростеландтың (Лози патшалығы) ер адамдары сизиба киеді - қызыл, қара және ақ белдемше, хитенг (мақтадан басылған мата, әдетте қалың өрнекті). Олар кеудеше мен лишушу деп аталатын қызыл бөрік киеді. Әйелдер мусинси деп аталатын киім киеді, ол екі белдемшеден тұрады, жоғарғы бөлігі баки деп аталады және чали деп аталатын кішкентай шапаннан тұрады.
Лози тайпасының әйелдері мен ерлері кейде піл сүйегінен жасалған білезіктерді тағады, олар өмірдің әртүрлі кезеңдерінде сыйлық ретінде беріледі.
Дәстүрлі тағамдары – жүгері бәліштері, көкөністер, балық, тары сырасы. Лозидің таңдаулы жемістері - экзотикалық жемістер. Жақсы дәмі үшін таңдалған мумболе және намуломо сияқты жергілікті жемістерден басқа, лози халқы ең жақсы көретін жергілікті жемістерге маненде деп аталатын шелпек және сусын жасау үшін қолданылатын мубула сияқты жемістер жатады. Жаңғақтар жержаңғаққа балама ретінде қосылады. Музаули дәмдеуіштерге жержаңғаққа балама немесе өсімдік майының көзі ретінде қосылады, ал мукувадан сусын жасауға болады.<ref>Большая российская энциклопедия 2004–2017 https://old.bigenc.ru/ethnology/text/2182104</ref><ref>народы мира / Лози http://www.etnolog.ru/people.php?id=LOZI</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Африка халықтары}}
[[Санат:Замбия халықтары]]
[[Санат:Намибия халықтары]]
[[Санат:Ботсвана халықтары]]
qngvnx19uk9h651g4ww844t3rstnfhh
Лучази
0
703856
3592117
3375215
2026-04-26T09:32:55Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3592117
wikitext
text/x-wiki
{{Этникалық топ
|атауы = Лучази
|төл атауы = валучази, болоджаш, луксаге, макангала
|сурет =
|сурет тақырыбы =
|саны = 400 000
|аймақ =
|аймақ1 = {{Байрақ|Ангола}}
|саны1 = 220000
|түсініктемелер1 =
|аймақ2 = {{Байрақ|Конго Демократиялық Республикасы}}
|саны2 = 150000
|түсініктемелер2 =
|аймақ3 = {{Байрақ|Замбия}}
|саны3 = 25 000
|түсініктемелер3 =
|аймақ4 =
|саны4 =
|түсініктемелер4 =
|аймақ5 =
|саны5 =
|түсініктемелер5 =
|аймақ6 =
|саны6 =
|түсініктемелер6 =
|аймақ7 =
|саны7 =
|түсініктемелер7 =
|аймақ8 =
|саны8 =
|түсініктемелер8 =
|аймақ9 =
|саны9 =
|түсініктемелер9 =
|аймақ10 =
|саны10 =
|түсініктемелер10 =
|аймақ11 =
|саны11 =
|түсініктемелер11 =
|аймақ12 =
|саны12 =
|түсініктемелер12 =
|аймақ13 =
|саны13 =
|түсініктемелер13 =
|тілдері = [[лучази тілі]]
|діні = дәстүрлі сенімдер
|этникалық топтары =
|ескертпелер =
}}
'''Лучази''' (''валучази'', ''болоджаш'', ''луксаге'', ''макангала'')<ref>Значение слова ЛУЧАЗИ в Современном энциклопедическом словаре https://slovar.cc/enc/sovremenniy/1841535.html</ref> — [[Ангола]]дағы, [[Конго Демократиялық Республикасы]] мен [[Замбия]]дағы (Кванго мен Лунгвебунгу өзендерінің аралығында, Кабомпо өзенінің орта ағысында) банту тобының халқы. Анголада лучази саны 220 мың адам, Конго Демократиялық Республикасында 150 мың адам, Замбияда 25 мың адам.<ref>Современная энциклопедия - лучази http://www.terminy.info/literature/modern-encyclopedia/luchazi</ref>
Лучазиге луимбе (валуимби), мбунду (амбунду) жақын. Португалша жалпы атауы - нгангуела (вангангуела).
== Тілі ==
Тілі - [[лучази тілі]].<ref>Современная энциклопедия ЛУЧАЗИ https://rus-modern-enc.slovaronline.com/6346-%D0%9B%D0%A3%D0%A7%D0%90%D0%97%D0%98</ref>
== Діні ==
Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі сенімдер.<ref>ЛУЧАЗИ http://www.aggregateria.com/L/luchazi.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230713095824/http://www.aggregateria.com/L/luchazi.html |date=2023-07-13 }}</ref>
== Кәсібі ==
Негізгі кәсібі – тропиктік қолмен атқарылатын [[егіншілік]] (тары, құмай, жержаңғақ, жүгері, көкөністер), [[мал шаруашылығы]] (ірі қара және ұсақ мал, шошқа), аңшылық және [[балық аулау]]. Ағаштан көркем ою (адамдар мен жануарлардың мүсіндері, ғұрыптық маскалар), геометриялық ою-өрнектермен төсеніш тоқу, металл өңдеу жақсы дамыған.<ref>Народы и культуры Лучази https://travel-journal.ru/ethno/39/932/{{Deadlink|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Өмір салты ==
Дәстүрлі әлеуметтік ұйымның негізін бірнеше үлкен отбасылық қауымдастықтарды қамтитын ауыл қауымдастықтары құрайды. Патрилиндік рулық топтарға бөліну сақталған.
Елді мекендері орталығында коммуналдық «мәжіліс үйі» бар шеңбер тәрізді болып орналсақан. Тұрғын үйлері төртбұрышты, кейде дөңгелек, қабырғалары қаңқалы, шыбықтармен өрілген және балшықпен сыланған қадалардан жасалған, кейде геометриялық өрнектермен боялған, шатыры сабанмен жабылған.
Астық қоймалары сабанмен жабылған, төбесі конустық болып тіректерде орналасады.
Тағамдары өсімдік тектес (жарма және ащы дәмдеуіштері бар бұқтырылған тағамдар), кейде шошқа еті мен сүт.
Ата-бабалар культі және табиғаттың жанды күштері, магия, бақсылық ұстанады. Музыкалық фольклор дамыған.<ref>народы мира / Лучази http://www.etnolog.ru/people.php?id=LUCH</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Африка халықтары}}
[[Санат:Ангола халықтары]]
[[Санат:Конго Демократиялық Республикасы халықтары]]
[[Санат:Замбия халықтары]]
p8cpb6x0dwniqixh5zue9bmctx2l2h5
Портал:Сәулет/Таңдаулы сурет
100
717569
3591695
3521909
2026-04-25T13:34:03Z
Ерден Карсыбеков
3744
3591695
wikitext
text/x-wiki
{{#switch: {{#expr: {{#time:s}} mod 7}}
|0=
[[Сурет:Кызылорда, ТЦ Жайна.jpg|center|450px]]
<center>Қызылордадағы сауда орталығы</center>
|1=
[[Сурет:Nur-Sultan - 190217 DSC 3418.jpg|center|450px]]
<center>Астана орталығы</center>
|2=
[[Сурет:Nurly Tau (AP4M2448 1PS) (28456673904).jpg|center|450px|]]
<center>«Нұрлытау» кешені, Алматы</center>
|3=
[[Сурет:Almaty Airport ATC.jpg|center|450px]]
<center>Әуежай ғимараттары</center>
|4=
[[Сурет:Russian-Drama-Theater-Shymkent-Kazakhstan.jpg|center|450px]]
<center>[[Шымкент қалалық өзбек драма театры]]</center>
|5=
[[Сурет:Kazakhstan P9200598 053 (40152014871).jpg|center|450px]]
<center>Алматыдағы [[Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры|Қазақ академиялық драма театры]]</center>
|6=
[[Сурет:Библиотека - panoramio (10).jpg|center|450px]]
<center>[[Қазақстан Республикасының Ұлттық академиялық кітапханасы]]</center>
}}
s0xwzyxlbghtmisdm9pmr2mzvxxt8n7
Портал:Сәулет/Таңдаулы тұлға
100
717571
3591721
3244089
2026-04-25T13:45:41Z
Ерден Карсыбеков
3744
3591721
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Norman Foster 2008.jpg|thumb|right|160px|]]
'''Шота Уәлиханов''' (1932—2021) — қазақ [[сәулетші]]сі.
Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген сәулетшісі (1978), профессор, Шығыс елдері Халықаралық сәулетші академиясының академигі (2001).
Ол [[Алматы]] қаласы бас сәулетшісінің орынбасары болған.
Қазақстанның тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғауға зор үлес қосқан. Өзі 20 монумент пен мемориалдың авторы болған.
[[Шот-Аман Ыдырысұлы Уәлихан|'''''(толығырақ...)''''']]
<div class="realisation_lien" style="text-align:right; margin-right:.5em; font-size:80%;">'''[[Портал:Сәулет/Таңдаулы тұлға|Қарау]] | [[Портал:Сәулет/Таңдаулы тұлға/Үміткерлер|Үміткерлер]] | [[Портал:Сәулет/Таңдаулы тұлға/Мұрағат|Мұрағат]]'''</div>
c4rvk8ki7b9fxwbyrpepg7ragpjoh19
3591722
3591721
2026-04-25T13:45:54Z
Ерден Карсыбеков
3744
3591722
wikitext
text/x-wiki
'''Шота Уәлиханов''' (1932—2021) — қазақ [[сәулетші]]сі.
Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген сәулетшісі (1978), профессор, Шығыс елдері Халықаралық сәулетші академиясының академигі (2001).
Ол [[Алматы]] қаласы бас сәулетшісінің орынбасары болған.
Қазақстанның тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғауға зор үлес қосқан. Өзі 20 монумент пен мемориалдың авторы болған.
[[Шот-Аман Ыдырысұлы Уәлихан|'''''(толығырақ...)''''']]
<div class="realisation_lien" style="text-align:right; margin-right:.5em; font-size:80%;">'''[[Портал:Сәулет/Таңдаулы тұлға|Қарау]] | [[Портал:Сәулет/Таңдаулы тұлға/Үміткерлер|Үміткерлер]] | [[Портал:Сәулет/Таңдаулы тұлға/Мұрағат|Мұрағат]]'''</div>
jgsjrznw0drlkmugpbpb5q37d8j5xjn
Сарай әміршісі
0
722447
3591843
3591474
2026-04-25T19:29:34Z
Kasymov
10777
/* Анықтамалар */
3591843
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = Ли Бен-хун
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Жин мен Хан Жи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Ли Сан. Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы Чонджо (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін қуылып кетеді. Атасы Ёнджо Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Дэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Noron faction (Норон тобы) тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан/ [[Чонджо|Кинг Чонджо]]''' ( Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
rapphagxr8i1ze80e8t3v9fty7f6tk0
3591905
3591843
2026-04-25T21:00:04Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591905
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Жин мен Хан Жи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Ли Сан. Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы Чонджо (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін қуылып кетеді. Атасы Ёнджо Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Дэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Noron faction (Норон тобы) тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан/ [[Чонджо|Кинг Чонджо]]''' ( Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
9zno6pxyrrrjdqoexcec0ove42iixsz
3591907
3591905
2026-04-25T21:06:57Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591907
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Жин мен Хан Жи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Ли Сан. Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы Чонджо (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін қуылып кетеді. Атасы Ёнджо Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Дэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Noron faction (Норон тобы) тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан/ [[Чонджо|Кинг Чонджо]]''' ( Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
qejbabe5217vzf780fugn7ymbzfc7i1
3591908
3591907
2026-04-25T21:07:37Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591908
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Жин мен Хан Жи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Ли Сан. Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы Чонджо (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін қуылып кетеді. Атасы Ёнджо Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Дэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Noron faction (Норон тобы) тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан/ [[Чонджо|Кинг Чонджо]]''' ( Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
db9liwxo1sbwlisqedjzfbqphrvrj9i
3591909
3591908
2026-04-25T21:07:58Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591909
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Жин мен Хан Жи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Ли Сан. Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы Чонджо (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін қуылып кетеді. Атасы Ёнджо Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Дэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Noron faction (Норон тобы) тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан/ [[Чонджо|Кинг Чонджо]]''' ( Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
fv85wtoht0anl4s5afqfo4xtk5gm9pm
3591910
3591909
2026-04-25T21:08:45Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591910
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Ли Сан. Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы Чонджо (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін қуылып кетеді. Атасы Ёнджо Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Дэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Noron faction (Норон тобы) тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан/ [[Чонджо|Кинг Чонджо]]''' ( Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
0ys5uh4t6fw42bnlka0td996yj47ojz
3591911
3591910
2026-04-25T21:09:11Z
Sagzhan
29953
/* Синопсис */
3591911
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы Чонджо (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін қуылып кетеді. Атасы Ёнджо Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Дэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Noron faction (Норон тобы) тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан/ [[Чонджо|Кинг Чонджо]]''' ( Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
h8fmnoa0pj4qvnqwewr0s2bb3y004vp
3591912
3591911
2026-04-25T21:11:25Z
Sagzhan
29953
/* Синопсис */
3591912
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы Чонджо (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы Ёнджо Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан/ [[Чонджо|Кинг Чонджо]]''' ( Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
2yxwfc19zhrlyk76iykoaum2rnhmwc8
3591913
3591912
2026-04-25T21:11:48Z
Sagzhan
29953
/* Синопсис */
3591913
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы Ёнджо Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан/ [[Чонджо|Кинг Чонджо]]''' ( Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
3qm6c6169d4a6wckb7c2i3unqs6lv7n
3591914
3591913
2026-04-25T21:12:13Z
Sagzhan
29953
/* Синопсис */
3591914
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан/ [[Чонджо|Кинг Чонджо]]''' ( Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
8ztse7622a2js1e9j6oq6ug9ikmtblx
3591915
3591914
2026-04-25T21:12:52Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі */
3591915
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан/ [[Чонджо|Чонджо ван]]''' ( Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
061k9asft1bup85rjkfqa1crxmzzyk3
3591916
3591915
2026-04-25T21:13:09Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі */
3591916
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан/ [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
7kdrivax7h48wu8sfnzgka0l9rqvuhe
3591917
3591916
2026-04-25T21:13:25Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі */
3591917
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Дэ-су
** Квон Чон-мин — жас Дэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы Ёнджо: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас евнухы.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
hgbhzu82u023t3xfyjvaw345zlfgrqo
3591918
3591917
2026-04-25T21:14:57Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі */
3591918
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар =
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
3e6n34qogp93enzhg9v8zm2tivgn6xz
3591919
3591918
2026-04-25T21:15:38Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591919
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы =
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
13uv0m2ygyrdjjr2jdqtvm3pwcculde
3591920
3591919
2026-04-25T21:16:01Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591920
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан Оңтүстік Кореялық тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
dc1siqp3rwubuafj3gmyop3f9hsg3pc
3591921
3591920
2026-04-25T21:16:45Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591921
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері Ли Бен Хун болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
9zd0hwobxp1yx333a7q8w192e0w1n6t
3591923
3591921
2026-04-25T21:17:31Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591923
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері [[Ли Бён Хун]] болды, ол сонымен бірге Де Джан Гюм сыйлығымен марапатталған телехикаясын жасады. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
14hbrmur8xe6t9pq9r3ybuvvltgl2rk
3591924
3591923
2026-04-25T21:21:16Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591924
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері [[Ли Бён Хун]] болды, көп марапаттарға ие болған «Тэ Чан Гым» телехикаясын жасаған. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
47qqjdgbtajlxy4iydobyrwl9dajw4c
3591925
3591924
2026-04-25T21:21:45Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591925
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері [[Ли Бён Хун]] болды, ол көп марапаттарға ие болған «Тэ Чан Гым» телехикаясын жасаған. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«Сарай әміршісі» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
3vfyaiopfbr9rtxkph41g7wcr6efr9m
3591926
3591925
2026-04-25T21:22:31Z
Sagzhan
29953
/* Синопсис */
3591926
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері [[Ли Бён Хун]] болды, ол көп марапаттарға ие болған «Тэ Чан Гым» телехикаясын жасаған. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«’’Сарай әміршісі’’» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
ckv35739t4xnlutqwdhdo56gqeuhygo
3591927
3591926
2026-04-25T21:22:53Z
Sagzhan
29953
/* Синопсис */
3591927
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері [[Ли Бён Хун]] болды, ол көп марапаттарға ие болған «Тэ Чан Гым» телехикаясын жасаған. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«’’’Сарай әміршісі’’’» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
1u046e2rxlwod50esz0x5ebqyzw8rts
3591928
3591927
2026-04-25T21:23:17Z
Sagzhan
29953
/* Синопсис */
3591928
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері [[Ли Бён Хун]] болды, ол көп марапаттарға ие болған «Тэ Чан Гым» телехикаясын жасаған. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«''Сарай әміршісі''» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
80edn97manm8x14a0gesj7vfla9efkh
3591929
3591928
2026-04-25T21:23:52Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591929
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері [[Ли Бён Хун]] болды, ол көп марапаттарға ие болған «''Тэ Чан Гым''» телехикаясын жасаған. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«''Сарай әміршісі''» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
dgos7ibm1nupu2ak7fdvb6i3besqt8i
3591930
3591929
2026-04-25T21:24:53Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591930
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері [[Ли Бён Хун]] болды, ол көп марапаттарға ие болған «''Тэ Чан Гым''» телехикаясын және Тәуіп Хо Жун, Дон И телезикаяларын жасаған. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«''Сарай әміршісі''» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
048vs1nyyu44nkkz28h2eokbgj75yhg
3591931
3591930
2026-04-25T21:25:26Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591931
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері [[Ли Бён Хун]] болды, ол көп марапаттарға ие болған «''Тэ Чан Гым''» телехикаясын және «''Тәуіп Хо Жун''», Дон И телезикаяларын жасаған. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«''Сарай әміршісі''» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
2v5icfi6f9q698r8py6mefoysjyakil
3591932
3591931
2026-04-25T21:26:15Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591932
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері [[Ли Бён Хун]] болды, ол көп марапаттарға ие болған «''Тэ Чан Гым''» телехикаясын және «''Тәуіп Хо Жун''», «''Дон И''» телезикаяларын жасаған. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«''Сарай әміршісі''» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
cz541paqjzunb2ke677d35npbts74nn
3591933
3591932
2026-04-25T21:27:01Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591933
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері [[Ли Бён Хун]] болды, ол көп марапаттарға ие болған «''Тэ Чан Гым''» телехикаясын және «''[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]''», «''Дон И''» телезикаяларын жасаған. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«''Сарай әміршісі''» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
kzrfbp3ljclke0ej8a8arn9xoi5l2vp
3591934
3591933
2026-04-25T21:27:27Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591934
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы =
| Шынайы атауы = {{Lang-ko|이산|李祘}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = [[тарихи фильм|тарихи]]
| формат =
| авторы = Ким И Ён
| желісі =
| өндіріс =
| рөлдерде = Ли Со-джин
Хан Джи-мин
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы = Лим Се-хён
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей тілі
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 77
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері = Пак Чан-шик
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы =
| сценарист =
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 70 минут
| студия = Kim Jong-hak Production
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 16 қыркүйек 2007
| соңғы рет көрсетілді = 2 шілде 2008
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''''Сарай әміршісі''''' ({{Lang-ko|이산|李祘}}) '''''Ли Сан, Ханзада''''' деген атпен белгілі <ref>{{Cite web|url=http://content.mbc.co.kr/program/drama/2604332_64285.html#|title=Lee San, Wind of the Palace|work=[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC Global Media]]|accessdate=2016-11-10}}</ref> — [[2007 жыл]]ы шыққан [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореялық]] тарихи драма, басты рөлдерде Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин. <ref name="kore_King">{{Cite web|title=King Jeongjo an idol of Korean modern media|author=Kim Hee-eun|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=14 May 2014|accessdate=2016-03-11|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2989082}}</ref> Ол [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында 2007 жылдың 17 қыркүйегінен 2008 жылдың 16 маусымына дейін дүйсенбі және сейсенбі күндері сағат 21:55-те көрсетілді. <ref>{{Cite web|title=TV Falls in Love with Epic Dramas|author=Lee Hyo-won|work=[[The Korea Times]]|date=18 September 2007|accessdate=2016-03-11|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/201_10395.html}}</ref> Сериал режиссері [[Ли Бён Хун]] болды, ол көп марапаттарға ие болған «''Тэ Чан Гым''» телехикаясын және «''[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]''», «''Дон И''» телехикаяларын жасаған. <ref>{{Cite web|title=′Horse Doctor′ to Air in Japan and Other Asian Countries|author=Jeon Su-mi|work=enewsWorld|date=8 March 2013|accessdate=2016-03-11|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/30941/horse-doctor-has-already-sold-airing-rights-to-countries-across-asia|publisher=[[CJ E&M]]}}</ref>
Ли Сон Джин мен Хан Джи Мин MBC Drama Awards марапатында өнерлері үшін алғысқа ие болды.
== Синопсис ==
«''Сарай әміршісі''» сериалы Корея патшасы [[Чонджо]] (Чосон әулетінің 22-билеушісі) өмірін баяндайды. Чонджо – сарайда өскеніне қарамастан, қарапайым халыққа жанашыр болған патша.
Оқиға оның бала кезінен басталады. Сол кезде ол сарайда жұмыс істейтін екі баламен достасады, бірақ олар кейін сарайдан қуылады. Атасы [[Ёнджо]] Санның әкесі — тақ мұрагері Садо ханзада бүлік жасайды деп қорқып, оны күріш сандығына қамап қояды (тамақ пен сусыз). Сан әкесін құтқарғысы келіп, достары Сон Сон Ён мен Пак Тэ Су көмегімен атасынан оны кешіруді сұрайды.
Кейін оқиға оның есейген шағына ауысады. Ол бұрынғы достарымен қайта кездеседі, бірақ сарай ішіндегі интригалар оның тақ мұрагері ретіндегі орнын үнемі қауіпке тігеді. Сан бала күнгі досы Сон Сон Ёнға ғашық болады. Оның әкесі сарай суретшісі болған, бірақ ерте қайтыс болған. Оқиға ары қарай Санның билікке келуін, патша болуын және Норон тобы тарапынан болатын сарай ішіндегі қастандықтармен күресін көрсетеді.
Сериал кей жерлерде тарихи деректерден ауытқыса да, Чосон дәуіріндегі сарай өмірін шынайы көрсетуге тырысқан.
== Рөлдерде ==
=== Негізгі ===
* '''И Сан / [[Чонджо|Чонджо ван]]''' (Ли Сон Джин мен Пак Джибин ойнаған) <ref>{{Cite web|url=http://m.hani.co.kr/arti/culture/entertainment/251057.html#cb|title=이서진 "'이산'의 이산은 나니까 어깨 무거워"|date=November 19, 2007}}</ref>: Сериалдағы басты кейіпкер. Ол мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы. Өте мейірімді және жомарт.
** Пак Джи-бин — жас Сан: Сериалдың басты кейіпкері. Ол — мұрагер ханзада Садо мен Хегён ханымның жалғыз ұлы.
* Хан Джи-мин — Сон Сон-ён / Ыйбин Сон
** Ли Хан-на — жас Сон-ён Чонджо патшаның сүйіктісі. Ол сарай суретшісінің қызы, сондықтан өнерге ерекше қызығушылығы бар.
* Ли Чон-су — Пак Тэ-су
** Квон Чон-мин — жас Тэ-су: Чонджо патшаның ең сенімді әскери қызметкері.
* Кён Ми-ри — Хегён ханым: Чонджоның анасы.
* Пак Ын-хе — Хёуи ханшайым: Чонджо патшаның негізгі жұбайы, Чхонпун Ким әулетінен шыққан.
* Ли Сун-джэ — Чосон патшасы [[Ёнджо]]: Чонджоның атасы. Сан таққа отырғанға дейін Чосонның 21-патшасы болған.
* Ким Ё-джин — Чонсун ханшайым: Ёнджо патшаның екінші жұбайы.
* Сон Хён-а — Хваван ханшайым: Ёнджоның сүйікті қызы.
* Чо Ён-у — Чон Ху-гём: Хваван ханшайымның асырап алған ұлы.
* Хан Сан-джин — Хон Гук-ён: Чонджо патшаның ең сенімді адамы, әрі анасы Хегён ханымның алыс туысы.
* Сон Чхан-ый — Чон Як-ён: Конфуций академиясының ғалымы және «Намин» фракциясының мүшесі.
* Ли Ип-сэ — Ян Чо-би: Сурет басқармасындағы дамо (әйел қызметкер).
* Пак Ён-джи — Ким Гви-джу: Чонсун ханшайымның ағасы және «Норон» фракциясының мүшесі.
* Мэн Сан-хун — Нам Си-чо: Санның бас әтегі.
* Хан Ин-су — Чхэ Дже-гон: Санның әкімшілік көмекшісі және сот министрі.
* Джи Сан-рёль — И Чхон / Ли Чун: Сурет басқармасындағы сарай суретшісі.
* Ю Мин-хёк — Так Джи-су: Сурет басқармасындағы тағы бір сарай суретшісі.
* Ча Дже-доль — Мұнхё мұрагер ханзада: Чонджо патша мен Ыйбин Сонның сәби ұлы, төрт жасында қайтыс болған.
=== Қосалқы рөлдер ===
'''Басқа кейіпкерлер''' (ойдан шығарылған)
* Ю Чон-сук — Сон Сон-ук: Сон-ённың інісі
* Чон Хо-гын — Мин Джу-шик
* Сон Иль-квон — О Чон-хо
* Кён Ин-сон — Мак-сон
* Ли Чон-ён — Син-гом
* Пэк Мин — Ый-и
* Хван Иль-чун
* Мэн Бон-хак
* Чо Дже-юн — Как Чон-и
* Ли Чон-сон
'''Қонақ рөлдер (Special appearance)'''
* Ли Чхан-хун — мұрагер ханзада Садо: Чонджоның әкесі және Ёнджоның ұлы
* Хван Гым-хи (Ji Sung-won атымен көрсетілген) — Вонбин Хон
* Кан Сан — Ынчжон ханзада
* Чхве Чон-у — Садоның евнухы
* Ю Дже-сок
* Пак Мён-су
* Чон Джун-ха
* Чон Хён-дон
* Но Хон-чхоль
* Им Хён-сик
==Марапаттар мен номинациялар==
{| class="wikitable"
!Жылы
!Марапат
!Санат
!Иегері
!Нәтиже
!Дереккөз
|-
|rowspan=8|2007
|rowspan=8|2007 MBC Drama Awards
| Үздік актер (жоғары деңгей) || Ли Со Джин || Жеңді ||rowspan="8" |
|-
| Үздік актриса (жоғары деңгей) || Хан Джи Мин || Жеңді
|-
| Үздік жас актер || [[Пак Джи Бин]] || Жеңді
|-
| Үздік сценарист || Ким И Яң || Жеңді
|-
| Көрермендер таңдауы бойынша жылдың ең үздік драмасы || Lee San, Wind of the Palace || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актер || [[Ли Со Джин]] || Номинация
|-
| Танымалдық жүлдесі, актриса || [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
| Үздік жұп жүлдесі || [[Ли Со Джин]] және [[Хан Джи Мин]] || Номинация
|-
|rowspan=3|2008
|rowspan=3|2008 Baeksang Arts Awards
| Үздік режиссер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Жеңді || rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.kdramapal.com/awards/baeksang-arts-awards-2008/|title = Baeksang Arts Awards 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|title=Winners of the 44th Baeksang Art Awards (제44회 백상예술대상, 4/24/2008)|date=April 25, 2008|access-date=April 8, 2021|archive-date=March 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310112036/https://www.soompi.com/article/359099wpp/winners-of-the-44th-baeksang-art-awards-44-4242008|url-status=live}}</ref>
|-
|| Үздік актер (ТВ) || Ли Бёң Хун || Номинация
|-
|| Үздік жаңа актер (ТВ) || Хан Саң Джин || Номинация
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
992t40dg9zidoe6cws928q1vmbi36tl
Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы
0
724876
3591681
3591002
2026-04-25T12:58:50Z
TalgatSnow
143530
3591681
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Үздік фильм үшін «Оскар» сыйлығы
| суреті = [[Сурет:Шайқас артынан шайқас.webp|250px]]
| сурет атауы = 2026 жылғы жеңімпаз:«[[Шайқас артынан шайқас]]»
| фон түсі =
| шынайы атауы = {{Lang-en|Academy Award for Best Picture}}
| мемлекет = {{USA}}
| түрі =
| үшін марапатталған = жылдың үздік фильмі
| негіз =
| жағдайы =
| тапсырушы = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]
| негізделді = 1929
| алғашқы иегері = «[[Қанаттар (фильм, 1927)|Қанаттар]]» (1929)
| соңғы иегері = «[[Шайқас артынан шайқас]]» (2026)
| барынша ұсынылған =
| жоғары марапаты =
| төменгі марапаты =
| сайты = [http://www.oscars.org www.oscars.org]
| Commons = Best Picture Academy Award winners
}}
'''Үздік фильм үшін «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Picture}}) — Америкалық [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның [[1929 жыл]]дан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы.
Бұл номинация ең беделді болып саналады, ол фильмнің продюсеріне немесе продюсерлеріне беріледі. Оның жеңімпазы, әдетте, марапаттау рәсімінің соңында жарияланады.
[[1999 жыл]]дан бастап марапатталушылар саны өндірістік студияны ұсынатын үш негізгі продюсермен шектелді. Бұл ереже «Ғашық Шекспир» фильмі үшін марапатты бес продюсер алғаннан кейін енгізілді. Алайда кейіннен академия бұл ережеден шегінді.
[[2009 жыл]]дан бастап бұл сыйлыққа өткен жылдардағы әдеттегі 5 фильмнің орнына 8-10 фильм үміткер болды. Бұл өте үлкен кассасы бар блокбастерлік фильмдерді де атап өту және сол арқылы марапаттау рәсіміне көбірек көрермендерді тарту үшін жасалады.<ref>{{cite web|title=«Оскар»-2010: 10 номинантов в категории «Лучший фильм»|publisher=film.ru|url=http://www.film.ru/newsitem.asp?id=8023|accessdate=2010-26-02|archiveurl=https://archive.today/20120801175353/http://www.film.ru/newsitem.asp?id=8023|archivedate=2012-08-01|deadlink=yes}}</ref>
Үздік фильм сыйлығына әдетте [[ағылшын тілі]]нде 40 минут немесе одан да көп уақытқа созылатын көркем фильмдер ұсынылады. Дегенмен, басқа тілдердегі он төрт фильм негізгі сыйлыққа ұсынылды (оның ішінде тек «[[Паразиттер (фильм)|Паразиттер]]» фильмі жеңіске жетті)
[[2023 жыл]]ы жаңа талап енгізілді — [[2025 жыл]]дан бастап «Үздік фильм» номинациясында «Оскар» жүлдесіне үміткер болу үшін үміткер фильмдер жеті күннен астам прокатта болуы керек.<ref>{{cite web|url=https://lenta.ru/news/2023/06/22/oscar_ffilm/|title=Киноакадемия США изменит требования для выдвижения на «Оскар» с 2025 года|description=новость|publisher=Лента.ру|lang=ru|accessdate=2023-06-23|archive-date=2023-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623023640/https://lenta.ru/news/2023/06/22/oscar_ffilm/|deadlink=no}}</ref>
== Лауреаттар және номинанттар тізімі ==
{{swatch-inline|#EEDD82|• '''Лауреаттар''' арнайы түсте.}}
=== 1929—1930 ===
{| class="wikitable" style="width:100%;"
|- style="background:#bebebe"
! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім
! style="width:27%;"|Фильм
! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар)
! style="width:31%;"|Продюсер(лер)
! style="width:5%;"|Дереккөздер
|-style="background:#dcdcdc;text-align:center;"
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 3 |<big>'''[[1929]]'''<br></big> ([[Оскар (1929)|1-ші]])
|★ '''«[[Қанаттар (фильм, 1927)|Қанаттар]]»'''
| '''[[Paramount Pictures]]'''
| '''Люсьен Хаббард'''
| style="background:#fff" align="center" rowspan=3|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1601&BSFromYear=1|title=The Academy Award for ''Outsanding Picture'' - 1927/28|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HV4zqZ?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=DD71A1898F6EEC81CE1D78C6AC0D9BF1?curTime=1338629959364|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Рэкет (фильм, 1928)|Рэкет]]»
| Paramount Pictures
| [[Говард Хьюз]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Жетінші аспан (фильм, 1927)|Жетінші аспан]]»
| [[20th Century Studios|Fox Film Corporation]]
| Уильям Фокс
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1930]]'''<br></big> ([[Оскар (1930, сәуір)|2-ші]])
| ★ '''«[[Бродвей мелодиясы]]»'''
| '''[[Metro-Goldwyn-Mayer]]'''
| '''Ирвинг Талберг, Лоуренс Уэйнгартен'''
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1601&BSFromYear=2|title=The Academy Award for ''Outsanding Picture'' - 1928/29|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HVd4VS?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=13972A73A96FE388E546ED4B9C28D644?curTime=1338629967377|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Алиби (фильм, 1929)|Алиби]]»
| [[United Artists]]
| Роланд Уэст
|- style="background:#eee;"
| «[[1929 жылғы Голливуд ревю]]»
| Metro-Goldwyn-Mayer
| Гарри Рапф
|-
| «[[Ескі Аризонада]]»
| Fox Film Corporation
| Уинфилд Шихэн
|- style="background:#eee;"
| «[[Патриот (фильм, 1928)|Патриот]]»
| Paramount Pictures
| Эрнст Любич
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1930]]'''<br></big> ([[Оскар (1930, қараша)|3-ші]])
|★ '''«[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]»'''
| '''[[Universal Pictures]]'''
| '''Карл Леммле-кіші'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=3|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1929/30|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HW5t8n?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=1C1178A5F5EF8112803A5B0E04552D3B?curTime=1338629974255|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Үлкен үй (фильм, 1930)|Үлкен үй]]»
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
| Ирвинг Талберг
|- style="background:#eee;"
| «[[Дизраэли (фильм)|Дизраэли]]»
| [[Warner Bros.]]
| Джек Уорнер, Дэррил Фрэнсис Занук
|-
| «[[Махаббат шеруі]]»
|[[Paramount Pictures]]
|Эрнст Любич
|- style="background:#eee;"
| «[[Ажырасу (фильм, 1930)|Ажырасу]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Роберт Леонард
|- style="background:#FAEB86"
|}
=== 1931—1940 ===
{| class="wikitable" style="width:100%;"
|- style="background:#bebebe"
! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім
! style="width:27%;"|Фильм
! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар)
! style="width:31%;"|Продюсер(лер)
! style="width:5%;"|Дереккөздер
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1931]]'''<br></big> ([[Оскар (1931)|4-ші]])
| ★ '''«[[Симаррон (фильм, 1931)|Симаррон]]»'''
| '''[[RKO Radio Pictures]]'''
| '''Уильям Лебарон'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=4|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1930/31|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HWYQ61?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B5314E1B0A7FFC3E14884CAE7B5E0865?curTime=1338629981063|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Ист Линн (фильм)|Ист Линн]]»
| [[20th Century Studios|Fox Film Corporation]]
| Уинфилд Шихэн
|- style="background:#eee;"
| «[[Бірінші бетте (фильм, 1931)|Бірінші бетте]]»
| [[United Artists]]
| [[Говард Хьюз]]
|-
| «[[Скиппи (фильм, 1931)|Скиппи]]»
| Paramount Pictures
| Адольф Цукор
|- style="background:#eee;"
| «[[Саудагер Хорн]]»
| Metro-Goldwyn-Mayer
| Ирвинг Талберг
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 8 |<big>'''[[1932]]'''<br></big> ([[Оскар (1932)|5-ші]])
| ★ '''«[[Гранд Отель (фильм)|Гранд Отель]]»'''
| '''Metro-Goldwyn-Mayer'''
| '''Ирвинг Тальберг'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 8|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=5|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1931/32|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HX0jXH?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B07962570EB197707C7B2BD6ABDB52F7?curTime=1338629987819|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Эрроусмит]]»
| United Artists
| Сэмюэл Голдвин
|- style="background:#eee;"
| «[[Жаман қыз (фильм, 1931)|Жаман қыз]]»
| Fox Film Corporation
| Уинфилд Шихэн
|-
| «[[Чемпион (фильм, 1931)|Чемпион]]»
| Metro-Goldwyn-Mayer
| Кинг Видор
|- style="background:#eee;"
| «[[Бес жұлдызды финал]]»
| [[First National Pictures]]
| Хэл Б. Уоллис
|-
| «[[Сенімен бір сағат]]»
|Paramount Pictures
|Эрнст Любич
|- style="background:#eee;"
| «[[Шанхай экспресс (фильм, 1932)|Шанхай экспресс]]»
|Paramount Pictures
|Адольф Цукор
|-
| «[[Күлімсіреген лейтенант]]»
|Paramount Pictures
|Эрнст Любич
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1934]]'''<br></big> ([[Оскар (1934)|6-ші]])
| ★ '''«[[Кавалькада (фильм)|Кавалькада]]»'''
| '''Fox Film Corporation'''
| '''Уинфилд Шихэн'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=6|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1932/33|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HXT9D5?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=319C2978EC92D3B9626BD806B7A7B3FF?curTime=1338629994612|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Қош бол, майдан! (фильм, 1932)|Қош бол, майдан!]]»
| Paramount Pictures
| Адольф Цукор
|- style="background:#eee;"
| «[[42-ші көше (фильм)|42-ші көше]]»
| Warner Bros.
| Дэррил Фрэнсис Занук
|-
| «[[Мен қашқынымын]]»
| Warner Bros.
| Хэл Б. Уоллис
|- style="background:#eee;"
| «[[Бір күндік ханым]]»
| [[Columbia Pictures]]
| [[Фрэнк Капра]]
|-
| «[[Кішкентай әйелдер (фильм, 1933)|Кішкентай әйелдер]]»
|RKO Radio Pictures
|Мериан К. Купер, Кеннет Макгауэн
|- style="background:#eee;"
| «[[VIII Генрихтың жеке өмірі]]»
|United Artists
|Александр Корда
|-
| «[[Ол оған әділетсіздік жасады]]»
|Paramount Pictures
|Уильям Лебарон
|- style="background:#eee;"
| «[[Smilin' Through]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Ирвинг Тальберг
|-
| «[[Штат жәрмеңкесі (фильм, 1933)|Штат жәрмеңкесі]]»
|Fox Film Corporation
|Уинфилд Шихэн
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 12 |<big>'''[[1935]]'''<br></big> ([[Оскар (1935)|7-ші]])
| ★ '''«[[Бір түнде болған оқиға]]»'''
| '''Columbia Pictures'''
| '''[[Фрэнк Капра]], Гарри Кон'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 12|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=7|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1934|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HXw9Xm?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=188CF012CDEEF3585C92F329F3532E6C?curTime=1338630001546|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Уимпоул-стриттегі Барреттер]]»
| Metro-Goldwyn-Mayer
| Ирвинг Тальберг
|- style="background:#eee;"
| «[[Клеопатра (фильм, 1934)|Клеопатра]]»
| Paramount Pictures
| Сесил Блаунт Демилль
|-
| «[[Қылымсу жолы]]»
| First National Pictures
| Джек Уорнер, Хэл Б. Уоллис, Роберт Лорд
|- style="background:#eee;"
| «[[Көңілді ажырасу]]»
| Warner Bros.
| Лу Эдельман
|-
| «[[Міне, Әскери-теңіз күштері]]»
|RKO Radio Pictures
|Мериан К. Купер, Кеннет Макгауэн
|- style="background:#eee;"
| «[[Ротшильд әулеті]]»
|Twentieh Century Pictures, United Artists
|Дэррил Фрэнсис Занук, Уильям Гетц, Рэймонд Гриффит
|-
| «[[Өмірге еліктеу (фильм, 1934)|Өмірге еліктеу]]»
|Universal Pictures
|Джон М. Стал
|- style="background:#eee;"
| «[[Арық адам (фильм)|Арық адам]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Хант Стромберг
|-
| «[[Махаббаттың бір түні]]»
|Columbia Pictures
|Гарри Кон, Эверетт Рискин
|- style="background:#eee;"
| «[[Жасасын Вилья!]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Дэвид Селзник
|-
| «[[Ақ шеру (фильм)|Ақ шеру]]»
|Fox Film Corporation
|Джесси Ласки
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 12 |<big>'''[[1936]]'''<br></big> ([[Оскар (1936)|8-ші]])
| ★ '''«[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1935)|Баунтидегі бүлік]]»'''
| '''Metro-Goldwyn-Mayer'''
| '''Ирвинг Тальберг, Альберт Левин'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 12|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=8|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1935|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HYOsCL?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=A37F5AFAA27FE1452E38378670D6DBB9?curTime=1338630008326|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Элис Адамс (фильм)|Элис Адамс]]»
| RKO Radio Pictures
| Пендро С. Берман
|- style="background:#eee;"
| «[[1936 жылғы Бродвей әуені]]»
| Metro-Goldwyn-Mayer
| Джон В. Консидайн-кіші
|-
| «[[Капитан Блад (фильм, 1935)|Капитан Блад]]»
| Warner Bros.
| Гарри Джо Браун, Хэл Б. Уоллис, Гордон Холлингшед
|- style="background:#eee;"
| «[[Дэвид Копперфильд (фильм, 1935)|Дэвид Копперфильд]]»
| Metro-Goldwyn-Mayer
| [[Дэвид Селзник]]
|-
| «[[Мәлімдеуші (фильм, 1935)|Мәлімдеуші]]»
|RKO Radio Pictures
|[[Джон Форд]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Бенгал ұланының өмірі]]»
|Paramount Pictures
|Луис Д. Лайтон
|-
| «[[Жазғы түндегі арман]]»
|Warner Bros.
|Хенри Блэнк
|- style="background:#eee;"
| «[[Аласталғандар (фильм, 1935)|Аласталғандар]]»
|Twentieth Century Pictures, United Artists
|Дэррил Фрэнсис Занук
|-
| «[[Шәлкез мінезді Мариетта]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Хант Стромберг
|- style="background:#eee;"
| «[[Ruggles of Red Gap]]»
|Paramount Pictures
|Артур Хорнблоу-кіші
|-
| «[[Цилиндр (фильм)|Цилиндр]]»
|RKO Radio Pictures
|Пендро С. Берман
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1937]]'''<br></big> ([[Оскар (1937)|9-ші]])
| ★ '''«[[Ұлы Зигфилд]]»'''
| '''Metro-Goldwyn-Mayer'''
| '''Хант Стромберг'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=9|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1936|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HYrWAm?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=D908832445FE562FB9C5822C2B050F50?curTime=1338630015193|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Энтони Эдверс]]»
|Warner Bros.
|Хенри Блэнк
|- style="background:#eee;"
| «[[Додсворт]]»
|United Artists
|Сэмюэл Голдвин, Мерритт Халберт
|-
| «[[Жала жабылған ханым]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Лоуренс Уайнгартен
|- style="background:#eee;"
| «[[Мистер Дидс қалаға кетеді]]»
|Columbia Pictures
|[[Фрэнк Капра]]
|-
| «[[Ромео және Джульетта (фильм, 1936)|Ромео және Джульетта]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Ирвинг Тальберг
|- style="background:#eee;"
| «[[Сан-Франциско (фильм)|Сан-Франциско]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Джон Эмерсон, Бернард Х. Химэн
|-
| «[[Луи Пастердің хикаясыы]]»
|Warner Bros.
|Хенри Блэнк
|- style="background:#eee;"
| «[[Екі қала туралы ертегі (фильм)|Екі қала туралы ертегі]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Дэвид Селзник
|-
| «[[Үш ақылды қыз]]»
|Universal Pictures
|Джо Пастернак, Чарльз Р. Роджерс
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1938]]'''<br></big> ([[Оскар (1938)|10-ші]])
| ★ '''«[[Эмиль Золя өмірі]]»'''
| '''Warner Bros.'''
| '''Хенри Блэнк'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=10|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1937|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HZKUgY?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=F1A3EB6911D23B4E36315F958C6D3101?curTime=1338630022101|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Қорқынышты шындық]]»
|Columbia Pictures
|[[Лео Маккэри]], Эверетт Рискин
|- style="background:#eee;"
| «[[Батыл капитандар]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Луис Д. Лайтон
|-
| «[[Тұйық (фильм, 1937)|Тұйық]]»
| United Artists
|Сэмюэл Голдвин, Мерритт Халберт
|- style="background:#eee;"
| «[[Берекелі жер]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Ирвинг Тальберг, Альберт Левин
|-
| «[[Ескі Чикагода]]»
|20th Century Fox
|Дэррил Фрэнсис Занук, Кеннет Макгауэн
|- style="background:#eee;"
| «[[Жоғалған көкжиек (фильм, 1937)|Жоғалған көкжиек]]»
|Columbia Pictures
|[[Фрэнк Капра]]
|-
| «[[Жүз ер адам және қыз]]»
|Universal Pictures
|Джо Пастернак, Чарльз Р. Роджерс
|- style="background:#eee;"
| «[[Сахнаға есік]]»
|RKO Radio Pictures
|Пендро С. Берман
|-
| «[[Жұлдыз туылды (фильм, 1937)|Жұлдыз туылды]]»
|United Artists
|Дэвид Селзник
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1939]]'''<br></big> ([[Оскар (1939)|11-ші]])
| ★ '''«[[Өзіңмен бірге ала алмайсын]]»'''
| '''Columbia Pictures'''
| '''[[Фрэнк Капра]]'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=11|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1938|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HZnP2g?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=DED71F2BE59C4B1A97378B14B825E5E8?curTime=1338630028997|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Робин Гудтың шытырман оқиғалары]]»
|Warner Bros.
|Хэл Б. Уоллис, Хенри Блэнк
|- style="background:#eee;"
| «[[Александрдың рагтайм тобы]]»
|20th Century Fox
|Дэррил Фрэнсис Занук, Гарри Джо Браун
|-
| «[[Ұлдар қаласы]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Джон В. Консидайн-кіші
|- style="background:#eee;"
| «[[Цитадель (фильм, 1938)|Цитадель]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Виктор Сэвилл
|-
| «[[Төрт қыз]]»
|Warner Bros.
|Хенри Блэнк, Хэл Б. Уоллис
|- style="background:#eee;"
| «[[Ұлы елес]]»
|World Pictures
|Альберт Пинкович, Фрэнк Роллмер
|-
| «[[Езабел (фильм)|Езабел]]»
|Warner Bros.
|Хенри Блэнк, Хэл Б. Уоллис
|- style="background:#eee;"
| «[[Пигмалион (фильм, 1938)|Пигмалион]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Габриэль Паскаль
|-
| «[[Сынақ ұшқышы (фильм)|Сынақ ұшқышы]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Луис Д. Лайтон
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1940]]'''<br></big> ([[Оскар (1940)|12-ші]])
| ★ '''«[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]»'''
| '''Metro-Goldwyn-Mayer'''
| '''Дэвид Селзник'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=12|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1939|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HaG7xd?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=2984B8102D19B13BA5F4727D2349F236?curTime=1338630035828|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Қараңғы жеңіс]]»
|Warner Bros.
|Дэвид Льюис
|- style="background:#eee;"
| «[[Қош бол, мистер Чипс]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Виктор Сэвилл
|-
| «[[Махаббат романы (фильм)|Махаббат романы]]»
|RKO Radio Pictures
|[[Лео Маккэри]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Мистер Смит Вашингтонға бара жатыр]]»
|Columbia Pictures
|[[Фрэнк Капра]]
|-
| «[[Ниночка]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Сидни Фрэнклин
|- style="background:#eee;"
| «[[Тышқандар мен адамдар туралы (фильм, 1939)|Тышқандар мен адамдар туралы]]»
|United Artists
|[[Льюис Майлстоун]]
|-
| «[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]]»
|United Artists
|Уолтер Уэнджер
|- style="background:#eee;"
| «[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Мервин Лерой
|-
| «[[Найзағайлы асу (фильм, 1939)|Найзағайлы асу]]»
|United Artists
|Сэмюэл Голдвин
|}
=== 1941—1950 ===
{| class="wikitable" style="width:100%;"
|- style="background:#bebebe"
! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім
! style="width:27%;"|Фильм
! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар)
! style="width:31%;"|Продюсер(лер)
! style="width:5%;"|Дереккөздер
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1941]]'''<br></big> ([[Оскар (1941)|13-ші]])
|★ '''«[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]]»'''
| '''[[United Artists]]'''
| '''Дэвид Селзник'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=13|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1940|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HaisQp?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B7766E8892E9907746B9675E687A9087?curTime=1338630042696|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Мұның бәрі және аспан]]»
|[[Warner Bros.]]
|Джек Уорнер, Хэл Б. Уоллис, Дэвид Льюис
|- style="background:#eee;"
| «[[Шетелдік корреспондент (фильм)|Шетелдік корреспондент]]»
|United Artists
|Уолтер Уэнджер
|-
| «[[Ыза шоғы (фильм)|Ыза шоғы]]»
|[[20th Century Fox]]
|Дэррил Фрэнсис Занук, Наннэлли Джонсон
|- style="background:#eee;"
| «[[Ұлы диктатор]]»
|United Artists
|[[Чарли Чаплин]]
|-
| «[[Китти Фойл]]»
|RKO Radio Pictures
|Дэвид Хемпстид
|- style="background:#eee;"
| «[[Хат (фильм, 1940)|Хат]]»
|Warner Bros.
|Хэл Б. Уоллис
|-
| «[[Үйге ұзақ сапар]]»
|United Artists
|[[Джон Форд]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Біздің қала]]»
|United Artists
|Сол Лессер
|-
| «[[Филадельфия хикаясы]]»
|[[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|[[Джозеф Лео Манкевич]]
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1942]]'''<br></big> ([[Оскар (1942)|14-ші]])
|★ '''«[[Аңғарым қандай жасыл еді]]»'''
| '''20th Century Fox'''
| '''Дэррил Фрэнсис Занук'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1603&BSFromYear=14|title=The Academy Award for ''Outsanding Motion Picture'' - 1941|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HbBeT4?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=14F600028A99E6F244A74792EC7C47B3?curTime=1338630049547|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Шаңда гүлдейді]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Ирвинг Эшер
|- style="background:#eee;"
| «[[Азамат Кейн]]»
|RKO Radio Pictures
|[[Орсон Уэллс]]
|-
| «[[Міне, Джордан мырза]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Эверетт Рискин
|- style="background:#eee;"
| «[[Таңды кешіктіріңіз]]»
|[[Paramount Pictures]]
|Артур Хорнблоу-кіші
|-
| «[[Кішкентай түлкілер]]»
|RKO Radio Pictures
|Сэмюэл Голдвин
|- style="background:#eee;"
| «[[Мальта сұңқары (фильм, 1941)|Мальта сұңқары]]»
|Warner Bros.
|Хэл Б. Уоллис
|-
| «[[Бір аяғы аспанда]]»
|Warner Bros.
|Хэл Б. Уоллис
|- style="background:#eee;"
| «[[Сержант Йорк]]»
|Warner Bros.
|Хэл Б. Уоллис, Джесси Ласки
|-
| «[[Күдік (фильм, 1941)|Күдік]]»
|RKO Radio Pictures
|[[Альфред Хичкок]]
|- style="background:#FAEB86"
| rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[1943]]'''<br></big> ([[Оскар (1943)|15-ші]])
|★ '''«[[Миссис Минивер]]»'''
| '''Metro-Goldwyn-Mayer'''
| '''Сидни Фрэнклин'''
| rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1603&BSFromYear=15|title=The Academy Award for ''Outsanding Motion Picture'' - 1942|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hbepyy?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=8DEF2C226469CDD053A00FBE84133419?curTime=1338630056491|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[49-ші параллель (фильм)|49-ші параллель]]»
|Columbia Pictures
|Майкл Пауэлл
|- style="background:#eee;"
| «[[Кингс Роу (фильм)|Кингс Роу]]»
|Warner Bros.
||Хэл Б. Уоллис
|-
| «[[Керемет Эмберсондар]]»
|RKO Radio Pictures
|[[Орсон Уэллс]]
|- style="background:#eee;"
| «[[The Pied Piper]]»
|20th Century Fox
|Наннэлли Джонсон
|-
| «[[Янки мақтанышы]]»
|RKO Radio Pictures
|Сэмюэл Голдвин
|- style="background:#eee;"
| «[[Кездейсоқ егін жинау]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Сидни Фрэнклин
|-
| «[[Қаладағы әңгімелер]]»
|Columbia Pictures
|[[Джордж Стивенс]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Уэйк аралы (фильм)|Уэйк аралы]]»
|Paramount Pictures
|Джозеф Систром
|-
| «[[Янки Дудл Денди]]»
|Warner Bros.
|Джек Уорнер, Хэл Б. Уоллис, Уильям Кэгни
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1944]]'''<br></big> ([[Оскар (1944)|16-ші]])
|★ '''«[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]»'''
| '''Warner Bros.'''
| '''Хэл Б. Уоллис'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1603&BSFromYear=16|title=The Academy Award for ''Outsanding Motion Picture'' - 1943|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hc7KrB?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=35F7D8B19E027FFD92F4DA5EA6B22354?curTime=1338630063305|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Қоңырау кімге соғылады (фильм)|Қоңырау кімге соғылады]]»
|Paramount Pictures
|Сэм Вуд
|- style="background:#eee;"
| «[[Жұмақ күте тұрады (фильм, 1943)|Жұмақ күте тұрады]]»
|20th Century Fox
|Эрнст Любич
|-
| «[[Адам комедиясы]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Кларенс Браун
|- style="background:#eee;"
| «[[Біз қызмет ететін жерде]]»
|United Artists
|Ноэл Кауард
|-
| «[[Мадам Кюри (фильм)|Мадам Кюри]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Сидни Фрэнклин
|- style="background:#eee;"
| «[[Неғұрлым көп болса, соғұрлым көңілді]]»
|Columbia Pictures
|[[Джордж Стивенс]]
|-
| «[[Окс-Боу оқиғасы]]»
|20th Century Fox
|Ламар Тротти
|- style="background:#eee;"
| «[[Бернадетт әні (фильм)|Бернадетт әні]]»
|20th Century Fox
|Уильям Перлберг
|-
| «[[Рейндегі күзет]]»
|Warner Bros.
|Хэл Б. Уоллис
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1945]]'''<br></big> ([[Оскар (1945)|17-ші]])
|★ '''«[[Өз жолымен жүру]]»'''
| '''Paramount Pictures'''
| '''[[Лео Маккэри]]'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=17|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1944|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hca8S1?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=DB172D5A5197A9ADF0DB989FFFCCA0F0?curTime=1338630070107|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Қосарлы өтемақы]]»
|Paramount Pictures
|жозеф Систром
|- style="background:#eee;"
| «[[Газлайт (фильм, 1944)|Газлайт]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Артур Хорнблоу-кіші
|-
| «[[Сен кеткеннен бері]]»
|United Artists
|[[Дэвид Селзник]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Вильсон (фильм)|Вильсон]]»
|20th Century Fox
|Дэррил Фрэнсис Занук
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1946]]'''<br></big> ([[Оскар (1946)|18-ші]])
|★ '''«[[Жоғалған уикэнд (фильм)|Жоғалған уикэнд]]»'''
| '''Paramount Pictures'''
| '''Чарльз Брэкетт'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=18|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1945|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hd35PH?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=E3CB9DC0BCED92A18B0A78C4D61D5D8A?curTime=1338630076998|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Зәкірді көтеріңдер]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Джо Пастернак
|- style="background:#eee;"
| «[[Әулие Марияның қоңыраулары]]»
|RKO Radio Pictures
|[[Лео Маккэри]]
|-
| «[[Милдред Пирс (фильм)|Милдред Пирс]]»
|Warner Bros.
|Джерри Уолд
|- style="background:#eee;"|
| «[[Дуаланған]]»
|United Artists
|Дэвид Селзник
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1947]]'''<br></big> ([[Оскар (1947)|19-ші]])
|★ '''«[[Өміріміздің үздік жылдары]]»'''
| '''RKO Radio Pictures'''
| '''Сэмюэл Голдвин'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=19|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1946|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HdVUYx?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=C57FD157333D9388AA0C632CA092969D?curTime=1338630083768|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[V Генрих (фильм, 1944)|V Генрих]]»
|United Artists
|[[Лоуренс Оливье]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Бұл ғажайып өмір]]»
|RKO Radio Pictures
|[[Фрэнк Капра]]
|-
| «[[Ұстара жүзі бойынша]]»
|20th Century Fox
|Дэррил Фрэнсис Занук
|- style="background:#eee;"
| «[[The Yearling]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Сидни Фрэнклин
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1948]]'''<br></big> ([[Оскар (1948)|20-ші]])
|★ '''«[[Джентльмендік келісім (фильм)|Джентльмендік келісім]]»'''
| '''20th Century Fox'''
| '''Дэррил Фрэнсис Занук'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=20|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1947|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hdy9Jj?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=0012DA97EBD4542777A1E65F7504955C?curTime=1338630090612|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Епископтың әйелі]]»
|RKO Radio Pictures
|Сэмюэл Голдвин
|- style="background:#eee;"
| «[[Айқаспалы атыс (фильм, 1947)|Айқаспалы атыс]]»
|RKO Radio Pictures
|Адриан Скотт
|-
| «[[Үміт құшағында (фильм, 1946)|Үміт құшағында]]»
|General Film Distributors
|Рональд Ним
|- style="background:#eee;"
| «[[34-ші көшедегі ғажайып (фильм, 1947)|34-ші көшедегі ғажайып]]»
|20th Century Fox
|Уильям Перлберг
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1949]]'''<br></big> ([[Оскар (1949)|21-ші]])
|★ '''«[[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]]»'''
| '''[[Rank Organisation]]'''
| '''[[Лоуренс Оливье]]'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=21|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1948|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HeQupj?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=58236B0E01412A002D7B047FEDD8FC4E?curTime=1338630097452|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Джонни Белинда]]»
|Warner Bros.
|Джерри Уолд
|- style="background:#eee;"
| «[[Қызыл аяқ киім]]»
|Eagle-Lion Films
|Майкл Пауэлл, Эмерих Прессбургер
|-
| «[[Жылан шұңқыры]]»
|20th Century Fox
|Анатоль Литвак, Роберт Басслер
|- style="background:#eee;"
| «[[Сьерра-Мадре қазынасы (фильм)|Сьерра-Мадре қазынасы]]»
|Warner Bros.
|Хенри Блэнк
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1950]]'''<br></big> ([[Оскар (1950)|22-ші]])
|★ '''«[[Патшаның бүкіл жасағы (фильм, 1949)|Патшаның бүкіл жасағы]]»'''
| '''Columbia Pictures'''
| '''Роберт Россен'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=22|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1949|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HetGs5?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=452BC5CA55CEA00A31C719F25AD3F2CF?curTime=1338630104352|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Соғыс алаңы (фильм)|Соғыс алаңы]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Дори Скэри
|- style="background:#eee;"
| «[[Мұрагер (фильм)|Мұрагер]]»
|Paramount Pictures
| [[Уильям Уайлер]]
|-
| «[[Үш әйелге хат]]»
|20th Century Fox
|Сол Сигел
|- style="background:#eee;"
| «[[Сағат 12, жоғарғы]]»
|20th Century Fox
|Дэррил Фрэнсис Занук
|}
=== 1951—1960 ===
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім
! style="width:27%;"|Фильм
! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар)
! style="width:31%;"|Продюсер(лер)
! style="width:5%;"|Дереккөздер
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1951]]'''<br></big> ([[Оскар (1951)|23-ші]])
|★ '''«[[Барлығы Ева туралы]]»'''
| '''[[20th Century Fox]]'''
| '''Дэррил Фрэнсис Занук'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=23|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1950|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HfNEkK?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=860782DC096DEE9AD952971CCBA1EECC?curTime=1338630111289|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Кеше туған]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Сильвен Саймон
|- style="background:#eee;"
| «[[Қалыңдықтың әкесі (фильм, 1950)|Қалыңдықтың әкесі]]»
|[[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|Сэм Зимбалист
|-
| «[[Сүлеймен патшаның кеніші (фильм, 1950)|Сүлеймен патшаның кеніші]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Сэм Зимбалист
|- style="background:#eee;"
| «[[Сансет Бульвары (фильм)|Сансет Бульвары]]»
|[[Paramount Pictures]]
|Чарльз Брэкетт
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1952]]'''<br></big> ([[Оскар (1952)|24-ші]])
|★ '''«[[Париждегі америкалық (фильм)|Париждегі америкалық]]»'''
| '''Metro-Goldwyn-Mayer'''
| '''Артур Фрид'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=24|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1951|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HfpRgD?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=5F0B8060BE9AFB4377136FF4609EC07C?curTime=1338630118077|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Таң атқанша шешім]]»
|20th Century Fox
|Анатоль Литвак, Фрэнк МакКерти
|- style="background:#eee;"
| «[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]]»
|Paramount Pictures
|[[Джордж Стивенс]]
|-
| «[[Камо грядеши (фильм, 1951)|Камо грядеши]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Сэм Зимбалист
|- style="background:#eee;"
| «[[«Тілек» трамвайы (фильм, 1951)|„Тілек“ трамвайы]]»
|[[Warner Bros.]]
|Чарлз К. Фелдмэн
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1953]]'''<br></big> ([[Оскар (1953)|25-ші]])
|★ '''«[[Әлемдегі ең керемет шоу]]»'''
| '''Paramount Pictures'''
| '''Сесил Блаунт Демилль'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=25|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1952|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HgHayP?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=1194DBBEA16473667DD61DD0B15FAFE0?curTime=1338630124783|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Тапа-талтүс (фильм)|Тапа-талтүс]]»
|[[United Artists]]
|[[Стэнли Крамер]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Айвенго (фильм, 1952)|Айвенго]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Пендро С. Берман
|-
| «[[Мулен Руж (фильм, 1952)|Мулен Руж]]»
|United Artists
|[[Джон Хьюстон]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Тыныш адам]]»
|[[Republic Pictures]]
|[[Джон Форд]], Мериан К. Купер
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1954]]'''<br></big> ([[Оскар (1954)|26-ші]])
|★ '''«[[Осыдан кейін мәңгілікке (фильм)|Осыдан кейін мәңгілікке]]»'''
| '''Columbia Pictures'''
| '''Бадди Адлер'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=26|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1953|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HgjttF?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=2C813649454EA232C5902AC0B4810871?curTime=1338630131533|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Юлий Цезарь (фильм, 1953)|Юлий Цезарь]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Джон Хаусман
|- style="background:#eee;"
| «[[The Robe]]»
|20th Century Fox
|Фрэнк Росс
|-
| «[[Рим демалысы]]»
|Paramount Pictures
|[[Уильям Уайлер]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Шейн (фильм)|Шейн]]»
|Paramount Pictures
|[[Джордж Стивенс]]
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1955]]'''<br></big> ([[Оскар (1955)|27-ші]])
|★ '''«[[Портта]]»'''
| '''Columbia Pictures'''
| '''Сэм Шпигель'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=27|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1954|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HhCDKN?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=66F86A2A62409591ED0B492326DB3005?curTime=1338630138270|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Кейн көтерілісі]]»
|Columbia Pictures
|[[Стэнли Крамер]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Ауыл қызы]]»
|Paramount Pictures
|Уильям Перлберг
|-
| «[[Жеті ағайынды үшін жеті қалыңдық]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Джек Каммингс
|- style="background:#eee;"
| «[[Фонтандағы үш тиін]]»
|20th Century Fox
|Сол Сигел
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1956]]'''<br></big> ([[Оскар (1956)|28-ші]])
|★ '''«[[Марти (фильм)|Марти]]»'''
| '''United Artists'''
| '''Гарольд Хехт'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=28|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1955|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HheSM6?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=548917E7223A6B8059E5B3551DE16E0A?curTime=1338630145006|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Махаббат — бұл керемет нәрсе]]»
|20th Century Fox
|Бадди Адлер
|- style="background:#eee;"
| «[[Мистер Робертс (фильм)|Мистер Робертс]]»
|Warner Bros.
|Лилэнд Хэйуорд
|-
| «[[Пикник (фильм)|Пикник]]»
|Columbia Pictures
|Фред Колмар
|- style="background:#eee;"
| «[[The Rose Tattoo]]»
|Paramount Pictures
|Хэл Б. Уоллис
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1957]]'''<br></big> ([[Оскар (1957)|29-ші]])
|★ '''«[[Әлемді 80 күн ішінде шарлау (фильм, 1956)|Әлемді 80 күн ішінде шарлау]]»'''
| '''United Artists'''
| '''Майкл Тодд'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=29|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1956|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hi7ADd?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=3FDAF3553BB3A4D8EC33832AD11A83F2?curTime=1338630151839|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Достық сендіру]]»
|Allied Artists, Metro-Goldwyn-Mayer
|[[Уильям Уайлер]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Гигант (фильм)|Гигант]]»
|Warner Bros.
|[[Джордж Стивенс]], Генри Гинсберг
|-
| «[[Патша және мен]]»
|20th Century Fox
|Чарльз Брэкетт
|- style="background:#eee;"
| «[[Он өсиет (фильм, 1956)|Он өсиет]]»
|Paramount Pictures
|Сесил Блаунт Демилль
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1958]]'''<br></big> ([[Оскар (1958)|30-ші]])
|★ '''«[[Квай өзеніндегі көпір]]»'''
| '''Columbia Pictures'''
| '''Сэм Шпигель'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=30|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1957|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HicLE1?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=DC40EFAEAE2C138B3A9091149C5312DF?curTime=1338630159271|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Пейтон-плейс (фильм)|Пейтон-плейс]]»
|20th Century Fox
|Джерри Уолд
|- style="background:#eee;"
| «[[Сайонара (фильм)|Сайонара]]»
|Warner Bros.
|Уильям Гетц
|-
| «[[12 ашулы кісі (фильм, 1957)|12 ашулы кісі]]»
|United Artists
|Генри Фонда, Реджинальд Роуз
|- style="background:#eee;"
| «[[Айыптау куәгері]]»
|United Artists
|Артур Хорнблоу-кіші
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1959]]'''<br></big> ([[Оскар (1959)|31-ші]])
|★ '''«[[Жижи (фильм, 1958)|Жижи]]»'''
| '''Metro-Goldwyn-Mayer'''
| '''Артур Фрид'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=31|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1958|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hj4yQc?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=CFAE949580B98D68EB670807A8A17653?curTime=1338630166114|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Мэйм апай]]»
|Warner Bros.
|Джек Уорнер
|- style="background:#eee;"
| «[[Ыстық қаңылтыр шатырдағы мысық (фильм, 1958)|Ыстық қаңылтыр шатырдағы мысық]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Лоуренс Уайнгартен
|-
| «[[Бағынбайтындар]]»
|United Artists
|[[Стэнли Крамер]]
|- style="background:#eee;"
| «[[Жеке үстелдер]]»
|United Artists
|Гарольд Хехт
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1960]]'''<br></big> ([[Оскар (1960)|32-ші]])
|★ '''«[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]»'''
| '''Metro-Goldwyn-Mayer'''
| '''Сэм Цимбалист'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=32|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1959|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HjXNpy?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=571C69DEF1D297248D451818A2AB0496?curTime=1338630172871|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Өлтіру анатомиясы]]»
|Columbia Pictures
|Отто Премингер
|- style="background:#eee;"
| «[[Анна Франк күнделігі (фильм)|Анна Франк күнделігі]]»
|20th Century Fox
|[[Джордж Стивенс]]
|-
| «[[Монах әйел тарихы]]»
|Warner Bros.
|Хенри Блэнк
|- style="background:#eee;"
| «[[Шыңдағы орын (фильм)|Шыңдағы орын]]»
|British Lion Films
|Джеймс Вульф, Джон Вульф
|}
=== 1961—1970 ===
{| class="wikitable" style="width:100%;"
|- style="background:#bebebe"
! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім
! style="width:27%;"|Фильм
! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар)
! style="width:31%;"|Продюсер(лер)
! style="width:5%;"|Дереккөздер
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1961]]'''<br></big> ([[Оскар (1961)|33-ші]])
|★ '''«[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]]»'''
| '''[[United Artists]]'''
| '''[[Билли Уайлдер]]'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=33|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1960|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hk095m?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=6927553B7B30A0782B97787DEABD4816?curTime=1338630179740|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Форт Аламо (фильм, 1960)|Форт Аламо]]»
|United Artists
|[[Джон Уэйн]]
|- style="background:#eee"
| «[[Элмер Гантри (фильм)|Элмер Гантри]]»
|United Artists
|Бернард Смит
|-
| «[[Sons and Lovers]]»
|[[20th Century Fox]]
|Джерри Уолд
|- style="background:#eee"
| «[[Күн иелері (фильм, 1960)|Күн иелері]]»
|[[Warner Bros.]]
|[[Фред Циннеман]]
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1962]]'''<br></big> ([[Оскар (1962)|34-ші]])
|★ '''«[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]»'''
| '''United Artists'''
| '''[[Роберт Уайз]]'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=34|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1961|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HkSdBp?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=F330F36AEBE3899B21ADDB12D9A2E10B?curTime=1338630186507|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Фанни (фильм)|Фанни]]»
|Warner Bros.
|Джошуа Логан
|- style="background:#eee"
| «[[Навароне зеңбіректері]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Карл Форман
|-
| «[[Алаяқ (фильм)|Алаяқ]]»
|20th Century Fox
|Роберт Россен
|- style="background:#eee"
| «[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]]»
|United Artists
|[[Стэнли Крамер]]
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1963]]'''<br></big> ([[Оскар (1963)|35-ші]])
|★ '''«[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]»'''
| '''Columbia Pictures'''
| '''Сэм Шпигель'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=35|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1962|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HkuySR?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B808923EEE286A050048BE1B5C479247?curTime=1338630193274|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Ең ұзақ күн (фильм)|Ең ұзақ күн]]»
|20th Century Fox
|Дэррил Фрэнсис Занук
|- style="background:#eee"
| «[[Музыкант (фильм, 1962)|Музыкант]]»
|Warner Bros.
|Мортон Дакоста
|-
| «[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1962)|Баунтидегі бүлік]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Аарон Розенберг
|- style="background:#eee"
| «[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]»
|Universal Pictures
|[[Алан Пакула]]
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1964]]'''<br></big> ([[Оскар (1964)|36-ші]])
|★ '''«[[Том Джонс (фильм)|Том Джонс]]»'''
| '''United Artists'''
| '''Тони Ричардсон'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=36|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1963|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HlNPgB?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=93EFD8E17D8A564227539E596D019E00?curTime=1338630200037|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Америка, Америка]]»
|Warner Bros.
|[[Элиа Казан]]
|- style="background:#eee"
| «[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]]»
|20th Century Fox
|Уолтер Уэнджер
|-
| «[[Батыс қалай жаулап алынды]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Бернард Смит
|- style="background:#eee"
| «[[Дала лалагүлдері (фильм, 1963)|Дала лалагүлдері]]»
|United Artists
|Ральф Нельсон
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1965]]'''<br></big> ([[Оскар (1965)|37-ші]])
|★ '''«[[Менің әдемі ханым (фильм, 1964)|Менің әдемі ханым]]»'''
| '''Warner Bros.'''
| '''Джек Уорнер'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=37|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1964|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HlpmUq?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=45700BFF359DA10C1CBD3E9129248126?curTime=1338630206813|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Бекет (фильм)|Бекет]]»
|[[Paramount Pictures]]
|Хэл Б. Уоллис
|- style="background:#eee"
| «[[Доктор Стрейнджлав]]»
|Columbia Pictures
|[[Стэнли Кубрик]]
|-
| «[[Мэри Поппинс (фильм)|Мэри Поппинс]]»
|[[Walt Disney Pictures]]
|[[Уолт Дисней]], Билл Уолш
|- style="background:#eee"
| «[[Зорба Грек]]»
|20th Century Fox
|Михалис Какояннис
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1966]]'''<br></big> ([[Оскар (1966)|38-ші]])
|★ '''«[[Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары]]»'''
| '''20th Century Fox'''
| '''[[Роберт Уайз]]'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=38|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1965|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HmIKEd?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=6EF4476D71ABFB33BAD194147ED577AD?curTime=1338630213602|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Қымбаттым (фильм)|Қымбаттым]]»
|Anglo-Amalgamated
|[[Джон Шлезингер]]
|- style="background:#eee"
| «[[Доктор Живаго (фильм, 1965)|Доктор Живаго]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Карло Понти
|-
| «[[Ақымақтар кемесі (фильм)|Ақымақтар кемесі]]»
|Columbia Pictures
|[[Стэнли Крамер]]
|- style="background:#eee"
| «[[Мың клоундар]]»
|United Artists
|Фред Коу
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1967]]'''<br></big> ([[Оскар (1967)|39-ші]])
|★ '''«[[Барлық заманның адамы]]»'''
| '''Columbia Pictures'''
| '''[[Фред Циннеман]]'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=39|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1966|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HmkljJ?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=7AD04F6E4FB26191DF564BF6C868E507?curTime=1338630220385|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Элфи]]»
|Paramount Pictures
|Льюис Гилберт
|- style="background:#eee"
| «[[Орыстар келе жатыр, Орыстар келе жатыр]]»
|United Artists
|Норман Джуисон
|-
| «[[Құмды тастар]]»
|20th Century Fox
|[[Роберт Уайз]]
|- style="background:#eee"
| «[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады? (фильм)|Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]»
|Warner Bros.
|Эрнест Леман
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1968]]'''<br></big> ([[Оскар (1968)|40-ші]])
|★ '''«[[Түннің ыстығында]]»'''
| '''United Artists'''
| '''Уолтер Мириш'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=40|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1967|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HnDBfE?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=1714B023B47FD230DA560DCA74E5EAF7?curTime=1338630227157|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]]»
|Warner Bros.
|[[Уоррен Битти]]
|- style="background:#eee"
| «[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]]»
|20th Century Fox
|Артур Джейкобс
|-
| «[[Түлек (фильм)|Түлек]]»
|Embassy Pictures
|Лоуренс Турман
|- style="background:#eee"
| «[[Түскі асқа кім келетінін тауып көр]]»
|Columbia Pictures
|[[Стэнли Крамер]]
|- style="background:#FAEB86"
| rowspan="5" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[1969]]'''<br></big> ([[Оскар (1969)|41-ші]])
|★ '''«[[Оливер!]]»'''
| '''Columbia Pictures'''
| '''Джон Вулф'''
| rowspan="5" style="background:#fff" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=41|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1968|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hnfise?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=FB5DBFD688CF007A9A122E81EDA0944D?curTime=1338630233952|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Көңілді қыз]]»
|Columbia Pictures
|Рэй Старк
|- style="background:#eee"
| «[[Қыс кезінде арыстан (фильм, 1968)|Қыс кезінде арыстан]]»
|Embassy Pictures
|Мартин Полл
|-
| «[[Рейчел, Рейчел]]»
|Warner Bros.
|[[Пол Ньюман]]
|- style="background:#eee"
| «[[Ромео мен Джульетта (фильм, 1968)|Ромео мен Джульетта]]»
|Paramount Pictures
|Энтони Хейвлок-Аллан, Джон Брабурн
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1970]]'''<br></big> ([[Оскар (1970)|42-ші]])
|★ '''«[[Жарым түннің ковбойы]]»'''
| '''United Artists'''
| '''Джером Хеллман'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=42|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1969|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Ho7vYg?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B1FC5B47A07C512BC408A6CB44295D0B?curTime=1338630240677|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Мың күндік Анна]]»
|[[Universal Pictures]]
|Хэл Б. Уоллис
|- style="background:#eee"
| «[[Бутч Кэссиди және Санденс Кид]]»
|20th Century Fox
|Джон Формен
|-
| «[[Сәлем Долли! (фильм)|Сәлем Долли!]]»
|20th Century Fox
|Эрнест Леман
|- style="background:#eee"
| «[[Дзета (фильм)|Дзета]]»
|Cinema V
|Жак Перрен, Ахмед Рашеди
|}
=== 1971—1980 ===
{| class="wikitable" style="width:100%;"
|- style="background:#bebebe"
! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім
! style="width:27%;"|Фильм
! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар)
! style="width:31%;"|Продюсер(лер)
! style="width:5%;"|Дереккөздер
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1971]]'''<br></big> ([[Оскар (1971)|43-ші]])
|★ '''«[[Паттон (фильм)|Паттон]]»'''
| '''[[20th Century Fox]]'''
| '''Фрэнк Маккерти'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=43|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1970|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HoacOS?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=C87C7D822EA33A0799CAEC5D4698D70C?curTime=1338630247521|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Әуежай (фильм, 1970)|Әуежай]]»
|[[Universal Pictures]]
|Росс Хантер
|- style="background:#eee"
| «[[Бес жеңіл пьеса]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Боб Рейфелсон, Ричард Уэкслер
|-
| «[[Махаббат хикаясы (фильм, 1970)|Махаббат хикаясы]]»
|[[Paramount Pictures]]
|Ховард Дж. Мински
|- style="background:#eee"
| «[[MASH]]»
|20th Century Fox
|Инго Премингер
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1972]]'''<br></big> ([[Оскар (1972)|44-ші]])
|★ '''«[[Француз байланысы]]»'''
| '''20th Century Fox'''
| '''Филип Д’Антони'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=44|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1971|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hp3AeI?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B09D08C7817CC361DB46C4F1CDFD26F5?curTime=1338630254325|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[A Clockwork Orange]]»
|[[Warner Bros.]]
|[[Стэнли Кубрик]]
|- style="background:#eee"
| «[[Шатырдағы скрипкашы (фильм)|Шатырдағы скрипкашы]]»
|[[United Artists]]
|Норман Джуисон
|-
| «[[Соңғы киносеанс]]»
|Columbia Pictures
|Стивен Дж. Фридман
|- style="background:#eee"
| «[[Николай және Александра]]»
|Columbia Pictures
|Сэм Шпигель
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1973]]'''<br></big> ([[Оскар (1973)|45-ші]])
|★ '''«[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]»'''
| '''Paramount Pictures'''
| '''Альберт С. Радди'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=45|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1972|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HpVgIr?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=12658B023D230980A71CE6F263D721FC?curTime=1338630261122|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Кабаре (фильм)|Кабаре]]»
|Allied Artists
|Сай Фойер
|- style="background:#eee"
| «[[Құтылу (фильм)|Құтылу]]»
|Warner Bros.
|Джон Бурмен
|-
| «[[Эмигранттар (фильм)|Эмигранттар]]»
|Warner Bros.
|Бенгт Форслунд
|- style="background:#eee"
| «[[Саундер (фильм)|Саундер]]»
|20th Century Fox
|Роберт Б. Радниц
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1974]]'''<br></big> ([[Оскар (1974)|46-ші]])
|★ '''«[[Афера]]»'''
| '''Universal Pictures'''
| '''Тони Билл, Майкл Филлипс, Джулия Филлипс'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=46|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1973|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HpypUG?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=1CB9214527CFF2A2694D44B1B642C01D?curTime=1338630268060|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Американдық граффити]]»
|Universal Pictures
|[[Фрэнсис Форд Коппола]], Гари Кёртц
|- style="background:#eee"
| «[[Сыбырлау және айқай]]»
|New World Pictures
|[[Ингмар Бергман]]
|-
| «[[Экзорцист (фильм)|Экзорцист]]»
|Warner Bros.
|Уильям Питер Блэтти
|- style="background:#eee"
| «[[A Touch of Class]]»
|Embassy Pictures
|Мелвин Фрэнк
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1975]]'''<br></big> ([[Оскар (1975)|47-ші]])
|★ '''«[[Өкіл әке 2]]»'''
| '''Paramount Pictures'''
| '''[[Фрэнсис Форд Коппола]], Грэй Фредериксон, Фред Рус'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=47|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1974|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HqRIH5?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=D312BBC834E6D2375540EFC60C39D47C?curTime=1338630274844|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]]»
|Paramount Pictures
|Роберт Эванс
|- style="background:#eee"
| «[[Әңгіме (фильм)|Әңгіме]]»
|Paramount Pictures
|[[Фрэнсис Форд Коппола]]
|-
| «[[Ленни (фильм)|Ленни]]»
|United Artists
|Марвин Ворф
|- style="background:#eee"
| «[[Мұнарлы тозақ]]»
|20th Century Fox, Warner Bros.
|Ирвин Аллен
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1976]]'''<br></big> ([[Оскар (1976)|48-ші]])
|★ '''«[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]»'''
| '''United Artists'''
| '''Саул Зейнц, [[Майкл Дуглас]]'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=48|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1975|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hqtq0c?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=AFFCFB25C7CBEA09D9F60C0B5F47F503?curTime=1338630281641|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Барри Линдон]]»
|Warner Bros.
|[[Стэнли Кубрик]]
|- style="background:#eee"
| «[[Шілденің ыстық талтүсі]]»
|Warner Bros.
|Мартин Брегман, Мартин Элфэнд
|-
| «[[Jaws]]»
|Universal Pictures
|Ричард Дэррил Занук, Дэвид Браун
|- style="background:#eee"
| «[[Нэшвилл (фильм)|Нэшвилл]]»
|Paramount Pictures
|[[Роберт Олтмен]]
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1977]]'''<br></big> ([[Оскар (1977)|49-ші]])
|★ '''«[[Рокки]]»'''
| '''United Artists'''
| '''Ирвин Уинклер, Роберт Чартофф'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=49|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1976|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HrMlvL?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=9972EAC909C9A3102FE940166F87335D?curTime=1338630288533|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Президенттің бүкіл жасағы]]»
|Warner Bros.
|Уолтер Кобленц
|- style="background:#eee"
| «[[Даңққа ұмтылу]]»
|United Artists
|Роберт Ф. Блюмоф, Харольд Левенталь
|-
| «[[Тележелі]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer, United Artists
|Ховард Готтфрид
|- style="background:#eee"
| «[[Такси жүргізушісі (фильм, 1976)|Такси жүргізушісі]]»
|Columbia Pictures
|Майкл Филлипс, Джулия Филлипс
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1978]]'''<br></big> ([[Оскар (1978)|50-ші]])
|★ '''«[[Энни Холл]]»'''
| '''United Artists'''
| '''Чарльз Йоффе'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=50|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1977|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hrpn2U?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=F95CC643560E6E7D2457A72EB0CCEA3A?curTime=1338630295458|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Қоштасу қызы]]»
|Warner Bros.
|Рэй Старк
|- style="background:#eee"
| «[[Джулия (фильм, 1977)|Джулия]]»
|20th Century Fox
|Ричард Рот
|-
| «[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]»
|20th Century Fox
|Гари Кёртц
|- style="background:#eee"
| «[[Бұрылыс нүктесі]]»
|20th Century Fox
|Герберт Росс, Артур Лорентс
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1979]]'''<br></big> ([[Оскар (1979)|51-ші]])
|★ '''«[[Бұғы аңшысы]]»'''
| '''Universal Pictures'''
| '''Барри Спайкингс, Майкл Дили, [[Майкл Чимино]], Джон Певерэлл'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=51|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1978|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HsIJUJ?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=C92448F47A9DE7ECA76EC08029D3888C?curTime=1338630302254|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Үйге қайту (фильм, 1978)|Үйге қайту]]»
|United Artists
|Джером Хеллман
|- style="background:#eee"
| «[[Аспан күте алады (фильм, 1978)|Аспан күте алады]]»
|Paramount Pictures
|[[Уоррен Битти]]
|-
| «[[Жарым түн экспрессі]]»
|Columbia Pictures
|Алан Маршалл
|- style="background:#eee"
| «[[Үйленбеген әйел]]»
|20th Century Fox
|Пол Мазурски, Тони Рэй
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1980]]'''<br></big> ([[Оскар (1980)|52-ші]])
|★ '''«[[Крамер Крамерге қарсы]]»'''
| '''Columbia Pictures'''
| '''Стэнли Р. Джаффе'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=52|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1979|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HslNi3?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=5DCC4829703B866E59E7C6BE603DB4B3?curTime=1338630309187|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Бұл джаздың бәрі]]»
|20th Century Fox
|Роберт Алан Артур
|- style="background:#eee"
| «[[Апокалипсис қазір]]»
|United Artists
|[[Фрэнсис Форд Коппола]], Фред Рус, Грэй Фредериксон, Том Штернберг
|-
| «[[Breaking Away]]»
|20th Century Fox
|Питер Йетс
|- style="background:#eee"
| «[[Норма Рэй]]»
|20th Century Fox
|Тамара Ассеев, Александра Роуз
|}
=== 1981—1990 ===
{| class="wikitable" style="width:100%;"
|- style="background:#bebebe"
! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім
! style="width:27%;"|Фильм
! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар)
! style="width:31%;"|Продюсер(лер)
! style="width:5%;"|Дереккөздер
|- style="background:#FAEB86"
| rowspan="5" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[1981]]'''<br></big> ([[Оскар (1981)|53-ші]])
|★ '''«[[Қарапайым адамдар]]»'''
| '''[[Paramount Pictures]]'''
| '''Рональд Л. Швари'''
| rowspan="5" style="background:#fff" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=53|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1980|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HtDmLR?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=45A1674E105DE0CFB976EE0EFE690F12?curTime=1338630315947|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Кеншінің қызы]]»
|[[Universal Pictures]]
|Бернард Шварц
|- style="background:#eee"
| «[[Піл Адам]]»
|Paramount Pictures
|Джонатан Сэнгер
|-
| «[[Құтырған бұқа]]»
|[[United Artists]]
|Ирвин Уинклер, Роберт Чартофф
|- style="background:#eee"
| «[[Тэсс]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Клод Берри, Тимоти Баррилл
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1982]]'''<br></big> ([[Оскар (1982)|54-ші]])
|★ '''«[[Отты арбалар]]»'''
| '''[[Warner Bros.]]'''
| '''Дэвид Паттнэм'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=54|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1981|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HtgZA3?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=9293ED8667D41A97E95113C5E190857E?curTime=1338630322752|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Атлантик-Сити (фильм)|Атлантик-Сити]]»
|Paramount Pictures
|Дени Эру, Джон Кемени
|- style="background:#eee"
| «[[Алтын тоғанда]]»
|Universal Pictures
|Брюс Гилберт
|-
| «[[Индиана Джонс: Жоғалған ковчегті іздеу]]»
|Paramount Pictures
|Фрэнк Маршалл
|- style="background:#eee"
| «[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]]»
|Paramount Pictures
|[[Уоррен Битти]]
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1983]]'''<br></big> ([[Оскар (1983)|55-ші]])
|★ '''«[[Ганди (фильм)|Ганди]]»'''
| '''Columbia Pictures'''
| '''[[Ричард Аттенборо]]'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=55|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1982|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hu8bBD?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=A0F215E9B667E519C2E5B4B8D6F2A119?curTime=1338630329494|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Жатпланеталық]]»
|Universal Pictures
|[[Стивен Спилберг]], Кэтлин Кеннеди
|- style="background:#eee"
| «[[Жоғалған (фильм, 1982)|Жоғалған]]»
|Universal Pictures
|Эдвард Льюис, Милдред Льюис
|-
| «[[Тутси (фильм)|Тутси]]»
|Columbia Pictures
|[[Сидни Поллак]], Дик Ричардс
|- style="background:#eee"
| «[[Үкім (фильм, 1982)|Үкім]]»
|[[20th Century Fox]]
|Ричард Дэррил Занук, Дэвид Браун
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1984]]'''<br></big> ([[Оскар (1984)|56-ші]])
|★ '''«[[Сүйіспеншілік шарттары]]»'''
| '''Paramount Pictures'''
| '''Джеймс Л. Брукс'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=56|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1983|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HubEN4?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=90FDE3B9690DFA519A2D09419A8E2F97?curTime=1338630336315|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Үлкен салқындату]]»
|Columbia Pictures
|Майкл Шамберг
|- style="background:#eee"
| «[[Костюмер (фильм)|Костюмер]]»
|Columbia Pictures
|Питер Йетс
|-
| «[[Дұрыс жігіттер]]»
|Warner Bros.
|Ирвин Уинклер, Роберт Чартофф
|- style="background:#eee"
| «[[Нәзік мейірімділік]]»
|Universal Pictures
|Филип Хобел
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1985]]'''<br></big> ([[Оскар (1985)|57-ші]])
|★ '''«[[Амадей (фильм)|Амадей]]»'''
| '''[[Orion Pictures]]'''
| '''Саул Зейнц'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=57|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1984|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hv3qGf?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=A44C22C4820367EA724250B8F7785E47?curTime=1338630343135|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Өлім жазықтары]]»
|Warner Bros.
|Дэвид Паттнэм
|- style="background:#eee"
| «[[Үндістанға өту]]»
|Columbia Pictures
|Джон Брабурне, Ричард Гудвин
|-
| «[[Жүректегі орындар]]»
|[[TriStar Pictures]]
|Арлин Донован
|- style="background:#eee"
| «[[Сарбаз оқиғасы]]»
|Columbia Pictures
|Норман Джуисон, Рональд Л. Швари, Патрик Дж. Палмер
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1986]]'''<br></big> ([[Оскар (1986)|58-ші]])
|★ '''«[[Африкадан]]»'''
| '''Universal Pictures'''
| '''[[Сидни Поллак]]'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=58|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1985|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HvWtzO?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=70C0434329D0FD841E673FC59F535EB3?curTime=1338630350064|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Күлгін түс (фильм, 1985)|Күлгін түс]]»
|Warner Bros.
|[[Стивен Спилберг]], Кэтлин Кеннеди, Фрэнк Маршалл, Куинси Джонс
|- style="background:#eee"
| «[[Өрмекші әйелдің сүйісі]]»
|Island Alive, Embrafilme
|Дэвид Уайсмен
|-
| «[[Прицци абыройы]]»
|20th Century Fox
|Джон Формен
|- style="background:#eee"
| «[[Куәгер (фильм, 1985)|Куәгер]]»
|Paramount Pictures
|Эдвард С. Фельдман
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1987]]'''<br></big> ([[Оскар (1987)|59-ші]])
|★ '''«[[Взвод (фильм)|Взвод]]»'''
| '''Orion Pictures'''
| '''Арнольд Копельсон'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=59|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1986|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HvzWv2?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=0D00E9D63FE7D79CD9ADCA1C5F1A098C?curTime=1338630356883|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Кіші құдайдың балалары]]»
|Paramount Pictures
|Бёрт Шугарман, Патрик Дж. Палмер
|- style="background:#eee"
| «[[Ханна және оның әпкелері]]»
|Orion Pictures
|Роберт Гринхат
|-
| «[[Миссия (фильм, 1986)|Миссия]]»
|Warner Bros.
|Фернандо Гиа, Дэвид Паттнэм
|- style="background:#eee"
| «[[Көрінісі бар бөлме (фильм, 1985)|Көрінісі бар бөлме]]»
|Curzon Film, Metro-Goldwyn-Mayer
|Исмаил Мерчант
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1988]]'''<br></big> ([[Оскар (1988)|60-ші]])
|★ '''«[[Соңғы император]]»'''
| '''Columbia Pictures'''
| '''Джереми Томас'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=60|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1987|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HwRyPi?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=151DB363AE7E6D15DE87AD1396034428?curTime=1338630363662|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Хабар тарату жаңалықтары]]»
|20th Century Fox
|Джеймс Л. Брукс
|- style="background:#eee"
| «[[Қатерлі құштарлық]]»
|Paramount Pictures
|Стэнли Р. Джаффе, Шерри Лэнсинг
|-
| «[[Үміт пен даңқ]]»
|Columbia Pictures
|Джон Бурмен
|- style="background:#eee"
| «[[Айдың күші]]»
|Metro-Goldwyn-Mayer
|Патрик Дж. Палмер, Норман Джуисон
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1989]]'''<br></big> ([[Оскар (1989)|61-ші]])
|★ '''«[[Жаңбыр адамы]]»'''
| '''United Artists'''
| '''Марк Джонсон'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=61|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1988|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hwv6Y6?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=625178491693A74B9BD201AF01FD9B37?curTime=1338630370616|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Кездейсоқ турист]]»
|Warner Bros.
|Лоуренс Кэздан, Чарльз Окун, Майкл Грилло
|- style="background:#eee"
| «[[Қауіпті байланыстар (фильм, 1988)|Қауіпті байланыстар]]»
|Warner Bros.
|Норма Хеймэн, Хэнк Мунджин
|-
| «[[Өртке оранған Миссисипи]]»
|Orion Pictures
|Фредерик Золло, Роберт Ф. Коулсберри
|- style="background:#eee"
| «[[Жұмысшы қыз]]»
|20th Century Fox
|Дуглас Уик
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1990]]'''<br></big> ([[Оскар (1990)|62-ші]])
|★ '''«[[Мисс Дэйзидің шопыры]]»'''
| '''Warner Bros.'''
| '''Ричард Дэррил Занук, Лили Фини Занук'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=62|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1989|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HxO1QK?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=1A2EA97236EA803E16B3DB2AEED150BA?curTime=1338630377491|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Төртінші шілдеде туылған]]»
|Universal Pictures
|А. Китман Хо, [[Оливер Стоун]]
|- style="background:#eee"
| «[[Өлі ақындар қоғамы]]»
|[[Touchstone Pictures]]
|Стивен Хафт, Пол Юнгер Уитт, Тони Томас
|-
| «[[Арман алаңы]]»
|Universal Pictures
|Лоуренс Гордон, Чарльз Гордон
|- style="background:#eee"
| «[[Менің сол аяғым]]»
|Palace Pictures, [[Miramax Films]]
|Ноэль Пирсон
|}
=== 1991—2000 ===
{| class="wikitable" style="width:100%;"
|- style="background:#bebebe"
! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім
! style="width:27%;"|Фильм
! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар)
! style="width:31%;"|Продюсер(лер)
! style="width:5%;"|Дереккөздер
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1991]]'''<br></big> ([[Оскар (1991)|63-ші]])
|★ '''«[[Қасқырлармен билеу]]»'''
| '''Orion Pictures'''
| '''Джим Уилсон, [[Кевин Костнер]]'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=63|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1990|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HxqPnc?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=63888AB50589657694BD48B5ADFD014A?curTime=1338630384257|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Оянулар]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Уолтер Ф. Паркс, Лоуренс Ласкер
|- style="background:#eee"
| «[[Елес (фильм, 1990)|Елес]]»
|[[Paramount Pictures]]
|Лиза Вайнштейн
|-
| «[[Өкіл әке 3]]»
|Paramount Pictures
|[[Фрэнсис Форд Коппола]]
|- style="background:#eee"
| «[[Жақсы жігіттер]]»
|[[Warner Bros.]]
|Ирвин Уинклер
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1992]]'''<br></big> ([[Оскар (1992)|64-ші]])
|★ '''«[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]»'''
| '''Orion Pictures'''
| '''Эдвард Саксон, Кеннет Атт, Рональд Бозман'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=64|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1991|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HyJA19?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=35486E349E1983E1EB8EF4AC02F5E6F6?curTime=1338630391108|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Сұлу мен құбыжық (мультфильм, 1991)|Сұлу мен құбыжық]]»
|[[Walt Disney Pictures]]
|Дон Хан
|- style="background:#eee"
| «[[Багси]]»
|[[TriStar Pictures]]
|[[Барри Левинсон]], [[Уоррен Битти]], Марк Джонсон
|-
| «[[JFK]]»
|[[Warner Bros.]]
|А. Китман Хо, [[Оливер Стоун]]
|- style="background:#eee"
| «[[Толқындардың ханзадасы]]»
|[[Columbia Pictures]]
|[[Барбра Стрейзанд]], Эндрю С. Карш
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1993]]'''<br></big> ([[Оскар (1993)|65-ші]])
|★ '''«[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]»'''
| '''Warner Bros.'''
| '''[[Клинт Иствуд]]'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=65|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1992|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hylf9J?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=9532CB7859D4F424DE234BE541DDF7F1?curTime=1338630397941|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Қатыгез ойын]]»
|Palace Pictures, [[Miramax Films]]
|Стивен Вулли
|- style="background:#eee"
| «[[Бірнеше жақсы адам]]»
|[[Columbia Pictures]]
|[[Роб Райнер]], Эндрю Шайнмен, Дэвид Браун
|-
| «[[Говардс-Энд (фильм)|Говардс-Энд]]»
|Sony Pictures Classics
|Исмаил Мерчант
|- style="background:#eee"
| «[[Әйелдің иісі]]»
|[[Universal Pictures]]
|Мартин Брест
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1994]]'''<br></big> ([[Оскар (1994)|66-ші]])
|★ '''«[[Шиндлердің тізімі]]»'''
| '''Universal Pictures'''
| '''[[Стивен Спилберг]], Джеральд Молен, Бранко Лустиг'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=66|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1994|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HzEVra?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=DB54CADEAF7334334C2B0E5783EE8AE2?curTime=1338630404905|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]»
|[[Warner Bros.]]
|Арнольд Копелсон
|- style="background:#eee"
| «[[Әкесінің атынан]]»
|[[Universal Pictures]]
|[[Джим Шеридан]]
|-
| «[[Пианино (фильм)|Пианино]]»
|BAC Films, [[Miramax Films]]
|[[Джейн Кэмпион]]
|- style="background:#eee"
| «[[Күннің қалдықтары (фильм)|Күннің қалдықтары]]»
|[[Columbia Pictures]]
|[[Майк Николс]], Исмаил Мерчант, Джон Кэлли
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1995]]'''<br></big> ([[Оскар (1995)|67-ші]])
|★ '''«[[Форрест Гамп]]»'''
| '''Paramount Pictures'''
| '''Венди Финерман, Стив Тиш, Стив Старки'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=67|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1994|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hzhig6?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=D08ECBB499D2DCB14F971A1392690F29?curTime=1338630411741|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Төрт үйлену тойы және жерлеу]]»
|PolyGram Filmed Entertainment, Gramercy Pictures
|Дункан Кенворси
|- style="background:#eee"
| «[[Қойыртпақ шығарма]]»
|[[Miramax Films]]
|[[Лоуренс Бендер]]
|-
| «[[Телевикторина (фильм)|Телевикторина]]»
|[[Hollywood Pictures]]
|[[Роберт Редфорд]], Майкл Нозик, Джулиан Крэйнин, Майкл Джейкобс
|- style="background:#eee"
| «[[Шоушенктен қашу]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Ники Марвин
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1996]]'''<br></big> ([[Оскар (1996)|68-ші]])
|★ '''«[[Ер жүрек]]»'''
| '''Paramount Pictures, 20th Century Fox'''
| '''[[Мел Гибсон]], Алан Лэдд-кіші, Брюс Дэйви'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=68|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1995|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I0AJH5?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=E24651DC56FE1604520BD2947B0FC75B?curTime=1338630418546|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Аполлон 13 (фильм)|Аполлон 13]]»
|[[Universal Pictures]]
|Брайан Грейзер
|- style="background:#eee"
| «[[Бэйб]]»
|[[Universal Pictures]]
|Билл Миллер, [[Джордж Миллер]], Даг Митчелл
|-
| «[[Пошташы (фильм, 1994)|Пошташы]]»
|[[Miramax Films]]
|Марио Чекки Гори, Витторио Чекки Гори, Гаэтано Даниэль
|- style="background:#eee"
| «[[Ес пен сезімдер]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Линдси Доран
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1997]]'''<br></big> ([[Оскар (1997)|69-ші]])
|★ '''«[[Ағылшын пациенті]]»'''
| '''Miramax Films'''
| '''Саул Зейнц'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=69|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1996|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I0dsBb?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=D00958A76C7AC7817D1C3DD8EF0AF05D?curTime=1338630425593|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Фарго (фильм)|Фарго]]»
|PolyGram Filmed Entertainment, Gramercy Pictures
|[[Ағайынды Коэн|Итан Коэн]]
|- style="background:#eee"
| «[[Джерри Магуайер]]»
|TriStar Pictures
|Джеймс Л. Брукс, [[Кэмерон Кроу]], Лоуренс Марк, Ричард Сакай
|-
| «[[Құпиялар мен өтірік]]»
|Film4 Productions, Ciby 2000, [[October Films]]
|Саймон Чэннинг-Уильямс
|- style="background:#eee"
| «[[Жылтыр (фильм, 1996)|Жылтыр]]»
|Fine Line Features
|Джейн Скотт
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1998]]'''<br></big> ([[Оскар (1998)|70-ші]])
|★ '''«[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]»'''
| '''Paramount Pictures, 20th Century Fox'''
| '''[[Джеймс Кэмерон]], Джон Ландау'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=70|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1997|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I16aqJ?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B246B19E2AF21CBCEFA3DDB9035CE0B2?curTime=1338630432443|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Жақсырақ болуы мүмкін емес]]»
|TriStar Pictures
|Джеймс Л. Брукс, Бриджит Джонсон, Кристи Зи
|- style="background:#eee"
| «[[Толық Монти]]»
|[[Fox Searchlight Pictures]]
|Умберто Пасолини
|-
| «[[Ақылды Уилл Хантинг]]»
|[[Miramax Films]]
|[[Лоуренс Бендер]]
|- style="background:#eee"
| «[[Лос-Анджелес сырлары]]»
|[[Warner Bros.]]
|Кёртис Хэнсон, Арнон Милчэн, Майкл Дж. Натансон
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1999]]'''<br></big> ([[Оскар (1999)|71-ші]])
|★ '''«[[Ғашық болған Шекспир]]»'''
| '''Miramax Films, Universal Pictures'''
| '''Дэвид Парфитт, Донна Джильотти, [[Харви Вайнштейн]], Эдвард Цвик, Марк Норман'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=71|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1998|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I1ZCjt?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=1C0F02CFB23E48619759D3D8E44AFE66?curTime=1338630439266|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Елизавета (фильм)|Елизавета]]»
|PolyGram Filmed Entertainment, Gramercy Pictures
|Элисон Оуэн, Эрик Феллнер, Тим Беван
|- style="background:#eee"
| «[[Көркем тіршілік]]»
|Cecchi Gori Group, [[Miramax Films]]
|Эльда Ферри, Джанлуиджи Браски
|-
| «[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]»
|[[DreamWorks Pictures]], [[Paramount Pictures]]
|[[Стивен Спилберг]], Йен Брайс, Марк Гордон, Гари Левинсон
|- style="background:#eee"
| «[[Жіңішке қызыл сызық (фильм, 1998)|Жіңішке қызыл сызық]]»
|20th Century Fox
|Роберт Майкл Гейслер, Грант Хилл, Джон Робердью
|- style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[2000]]'''<br></big> ([[Оскар (2000)|72-ші]])
|★ '''«[[Америкалық сұлу]]»'''
| '''DreamWorks Pictures'''
| '''Брюс Коэн, Дэн Джинкс'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=72|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1999|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I21tJd?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=979ABF97BDA0FA8D7455EEC92C4F9F45?curTime=1338630446116|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Сидр үйінің ережелері]]»
|[[Miramax Films]]
|Ричард Н. Глэдстайн
|- style="background:#eee"
| «[[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]]»
|[[Warner Bros.]]
|[[Фрэнк Дарабонт]], Дэвид Вальдес
|-
| «[[Инсайдер (фильм)|Инсайдер]]»
|[[Touchstone Pictures]]
|Питер Жан Брюгге, [[Майкл Манн]]
|- style="background:#eee"
| «[[Алтыншы сезім (фильм)|Алтыншы сезім]]»
|[[Hollywood Pictures]]
|Кэтлин Кеннеди, Фрэнк Маршалл, Бэрри Мендел, [[М. Найт Шьямалан]]
|}
=== 2001—2010 ===
{| class="wikitable" style="width:100%;"
|-style="background:#bebebe"
!style="width:5%;"| Жыл/Рәсім
!style="width:27%;"| Фильм
!style="width:27%;"| Кинокомпания(лар)
!style="width:31%;"| Продюсер(лер)
!style="width:5%;"| Дереккөздер
|-style="background:#FAEB86"
|style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2001]]'''<br></big> ([[Оскар (2001)|73-ші]])
|★ '''«[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]»'''
| '''[[DreamWorks Pictures]], [[Universal Pictures]]'''
| '''Дуглас Уик, Дэвид Францони, Бранко Лустиг'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=73|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2000|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I2f6CQ?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=4373BF657B9DE95426B83CFA6013906D?curTime=1338630455509|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Шоколад (фильм, 2000)|Шоколад]]»
| [[Miramax Films]]
| Дэвид Браун, Кит Голден, Лесли Холлеран
|-style="background:#eee"
| «[[Жасырынып келе жатқан жолбарыс, тасада күтіп отырған айдаһар]]»
| Sony Pictures Classics
| Уильям Конг, Сю Ли Конг, [[Энг Ли]]
|-
| «[[Эрин Брокович (фильм)|Эрин Брокович]]»
| [[Universal Pictures]], [[Columbia Pictures]]
| [[Дэнни Де Вито]], Майкл Шэмберг, Стейси Шер
|-style="background:#eee"
| «[[Траффик (фильм)|Траффик]]»
| [[USA Films]]
| Эдвард Цвик, Маршалл Херсковиц, Лора Бикфорд
|-style="background:#FAEB86"
| style="background:#eee" align="center" rowspan="5"|<big>'''[[2002]]'''<br></big> ([[Оскар (2002)|74-ші]])
| ★ '''«[[Сана ойындары]]»'''
| '''[[Universal Pictures]], [[DreamWorks Pictures|DreamWorks]]'''
| '''Брайан Грейзер, [[Рон Ховард]]'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=74|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2001|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I37uJW?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=49B14162C5B05C6B5345170F05C6A8C0?curTime=1338630462324|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Госфорд-парк]]»
| [[USA Films]]
| [[Роберт Олтмен]], Боб Балабан, Дэвид Леви
|-style="background:#eee"
| «[[Жатын бөлмеде]]»
| [[Miramax Films]]
| Росс Катц, [[Тодд Филд]], Грэхэм Лидер
|-
| «[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]»
| [[New Line Cinema]]
| [[Питер Джексон]], Фрэн Уолш, Барри М. Осборн
|-style="background:#eee"
| «[[Мулен Руж!]]»
| [[20th Century Fox]]
| Мартин Браун, [[Баз Лурман]], Фрэд Барон
|-style="background:#FAEB86"
|style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2003]]'''<br></big> ([[Оскар (2003)|75-ші]])
| ★ '''«[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]]»'''
| '''[[Miramax Films]]'''
| '''Мартин Ричардс'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan="5"|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=75|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2002|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I3ayoN?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=C6F772969A1D4E492127045CD4725150?curTime=1338630469239|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Нью-Йорк бандылары]]»
| [[Miramax Films]]
| [[Харви Вайнштейн]], Альберто Гримальди
|-style="background:#eee"
| «[[Сағаттар (фильм)|Сағаттар]]»
| [[Paramount Pictures]], [[Miramax]]
| Роберт Фокс, Скотт Рудин
|-
| «[[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]]»
| [[New Line Cinema]]
| [[Питер Джексон]], Фрэн Уолш, Барри М. Осборн
|-style="background:#eee"
| «[[Пианист (фильм)|Пианист]]»
| [[Focus Features]]
| [[Роман Полански]], Ален Сард, Роберт Бенмусса
|-style="background:#FAEB86"
|style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2004]]'''<br></big> ([[Оскар (2004)|76-ші]])
| ★ '''«[[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]]»'''
| '''[[New Line Cinema]]'''
| '''[[Питер Джексон]], Фрэн Уолш, Барри М. Осборн'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=76|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2003|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I4BVYm?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=4ED6E6530D5BE0D91326798A3B95FF64?curTime=1338630477933|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Аударма кезінде жоғалған]]»
| [[Focus Features]]
| Росс Катц
|-style="background:#eee"
| «[[Теңіздер қожайыны: Жердің қырында]]»
| [[20th Century Fox]], [[Miramax Films]], [[Universal Pictures]]
| Сэмюэл Голдвин-кіші, [[Питер Уир]], Дункан Хендерсон
|-
| «[[Мистикалық өзен]]»
| [[Warner Bros.]]
| Роберт Лоренц, [[Клинт Иствуд]], Джуди Хойт
|-style="background:#eee"
| «[[Seabiscuit]]»
| [[Universal Pictures]], [[DreamWorks Pictures]]
| Кэтлин Кеннеди, Фрэнк Маршалл, Гэри Росс
|-style="background:#FAEB86"
|style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2005]]'''<br></big> ([[Оскар (2005)|77-ші]])
| ★ '''«[[Миллион долларлық ару]]»'''
| '''[[Warner Bros.]]'''
| '''[[Клинт Иствуд]], Альберт С. Радди, Том Розенберг'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=77|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2004|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Meu9QP?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=76547CA4E6B72337C7F668B637366B59?curTime=1338634686822|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Авиатор (фильм, 2004)|Авиатор]]»
| [[Miramax Films]], [[Warner Bros.]]
| [[Майкл Манн]], Грэм Кинг
|-style="background:#eee"
| «[[Неверлендті іздеу]]»
| [[Miramax Films]]
| Ричард Н. Глэдстайн, Нелли Беллфлауэр
|-
| «[[Рэй (фильм)|Рэй]]»
| [[Universal Pictures]]
| Тэйлор Хэкфорд, Стюарт Бенджамин, Ховард Болдуин
|-style="background:#eee"
| «[[Жол жиегінде]]»
| [[Fox Searchlight Pictures]]
| Майкл Лондон
|-style="background:#FAEB86"
|style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2006]]'''<br></big> ([[Оскар (2006)|78-ші]])
| ★ '''«[[Апат (фильм, 2004)|Апат]]»'''
| '''[[Lionsgate]]'''
| '''Пол Хаггис, Кэти Шульман'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=78|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2005|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688MfT1zh?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=D194A527F0061E29EAC0C37C943EC540?curTime=1338634695014|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Өркешті тау]]»
| [[Focus Features]]
| Дайана Оссана, Джеймс Шамус, Ларри Макмёрти
|-style="background:#eee"
| «[[Капоте (фильм)|Капоте]]»
| Sony Pictures Classics
| Уильям Винс, Майкл Охоувен, Кэролайн Барон
|-
| «[[Қайырлы түн және сәттілік]]»
| [[Warner Bros.]]
| Грант Хеслов
|-style="background:#eee"
| «[[Мюнхен (фильм)|Мюнхен]]»
| [[DreamWorks Pictures]], [[Universal Pictures]]
| [[Стивен Спилберг]], Кэтлин Кеннеди, Барри Мендель
|-style="background:#FAEB86"
|style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2007]]'''<br></big> ([[Оскар (2007)|79-ші]])
| ★ '''«[[Кеткен]]»'''
| '''[[Warner Bros.]]'''
| '''Грэм Кинг'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=79|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2006|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688MfxPrg?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=E18F00E42CB89AF512BCEDA541154A1F?curTime=1338634702263|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Вавилон (фильм, 2006)|Вавилон]]»
| [[Paramount Vantage]]
| [[Алехандро Гонсалес Иньярриту]], Стив Голин, Джон Килик
|-style="background:#eee"
| «[[Иводзимадан хаттар]]»
| [[Warner Bros.]]
| [[Клинт Иствуд]], [[Стивен Спилберг]], Роберт Лоренц
|-
| «[[Кішкентай күн аруы]]»
| [[Fox Searchlight Pictures]]
| Дэвид Френдли, Питер Сараф, Марк Тёртлтауб
|-style="background:#eee"
| «[[Патшайым (фильм)|Патшайым]]»
| Pathé, [[Miramax Films]]
| Энди Харрис, Кристин Ланган, Трэйси Сиуорд
|-style="background:#FAEB86"
|style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2008]]'''<br></big> ([[Оскар (2008)|80-ші]])
| ★ '''«[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]»'''
| '''[[Miramax Films]], [[Paramount Vantage]]'''
| '''Скотт Рудин, [[Ағайынды Коэн]]'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=80|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2007|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688MgRfPn?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=998D1C325B54FAD321DBDA2C08A6225B?curTime=1338634709468|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Өтеу (фильм)|Өтеу]]»
| [[Focus Features]]
| Тим Беван, Эрик Феллнер, Пол Уэбстер
|-style="background:#eee"
| «[[Джуно (фильм)|Джуно]]»
| [[Fox Searchlight Pictures]]
| Лианна Хэлфон, Мэйсон Новик, Рассел Смит, [[Джон Малкович]]
|-
| «[[Майкл Клейтон]]»
| [[Warner Bros.]]
| Дженнифер Фокс, [[Сидни Поллак]], Орент, Керри
|-style="background:#eee"
| «[[Онда қан төгіледі]]»
| [[Paramount Vantage]], [[Miramax Films]]
| [[Пол Томас Андерсон]], Дэниэл Лупи, ДжоЭнн Селлар
|-style="background:#FAEB86"
|style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2009]]'''<br></big> ([[Оскар (2009)|81-ші]]
| ★ '''«[[Лашықтан шыққан миллионер]]»'''
| '''Pathé, [[Fox Searchlight]], [[Warner Bros.]]'''
| '''Кристиан Колсон'''
|style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=81|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2008|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Mgvpld?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=26247D46CD5E721241D5D2D3A323C33A?curTime=1338634716645|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Бенджамин Батоннын жұмбақ оқиғасы (фильм)|Бенджамин Батоннын жұмбақ оқиғасы]]»
| [[Paramount Pictures]], [[Warner Bros.]]
| Кэтлин Кеннеди, Фрэнк Маршалл, Син Чэффин
|-style="background:#eee"
| «[[Фрост - Никсон]]»
| [[Universal Pictures]]
| [[Рон Ховард]], Брайан Грейзер, Эрик Феллнер
|-
| «[[Милк]]»
| [[Focus Features]]
| Брюс Коэн, Дэн Джинкс
|-style="background:#eee"
| «[[Оқырман (фильм)|Оқырман]]»
| [[The Weinstein Company]]
| [[Энтони Мингелла]], [[Сидни Поллак]], Донна Джильотти, Редмонд Моррис
|-style="background:#FAEB86"
|style="background:#eee" align="center" rowspan="10"| <big>'''[[2010]]'''<br></big> ([[Оскар (2010)|82-ші]])
| ★ '''«[[Дауыл билеушісі]]»'''
| '''[[Summit Entertainment]]'''
| '''[[Кэтрин Бигелоу]], Марк Боал, Николас Шартье, Грег Шапиро'''
|style="background:#eee" align="center" rowspan="10"|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=82|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2009|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688MhSfD5?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=32DC76A8B2D5F83172065403475ED477?curTime=1338634724594|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]»
| [[20th Century Fox]]
| [[Джеймс Кэмерон]], Джон Ландау
|-style="background:#eee"
| «[[Соқыр жағы]]»
| [[Warner Bros.]]
| Джил Неттер, Эндрю Косов, Бродерик Джонсон
|-
| «[[Аудан № 9]]»
| [[TriStar Pictures]]
| [[Питер Джексон]], Кэролинн Каннингем
|-style="background:#eee"
| «[[Білім алу (фильм)|Білім алу]]»
| Sony Pictures Classics
| Финола Двайер, Аманда Поузи
|-
| «[[Атақсыз шаталар]]»
| [[The Weinstein Company]], [[Universal Pictures]]
| [[Лоуренс Бендер]]
|-style="background:#eee"
| «[[Асыл (фильм, 2009)|Асыл]]»
| [[Lionsgate]]
| Ли Дэниелс, Сара Сигел-Магнесс, Гари Магнесс
|-
| «[[Байсалды адам]]»
| [[Focus Features]]
| [[Ағайынды Коэн]]
|-style="background:#eee"
| «[[Жоғары]]»
| [[Walt Disney Pictures]]
| Джонас Ривера
|-
| «[[Ауада жоғары]]»
| [[Paramount Pictures]]
| Дэниэл Дубицки, Айван Райтман, Джейсон Райтман
|}
=== 2011—2020 ===
{| class="wikitable" style="width:100%;"
|+
|- style="background:#dcdcdc;background:#bebebe"
! style="width:5%;" |Жыл/Рәсім
! style="width:27%;" |Фильм
! style="width:27%;" |Кинокомпания(лар)
! style="width:31%;" |Продюсер(лер)
! style="width:5%;" |Дереккөздер
|- style="background:#dcdcdc;text-align:center;"
|- style="background:#FAEB86"
| rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2011]]'''</big> <br>([[Оскар (2011)|83-ші]])
|★ '''«[[Патша сөзі]]»'''
|'''[[The Weinstein Company]]'''
|'''Эмиль Шерман, Йен Каннинг, Гарет Анвин'''
| rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=83|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2010|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Mhwrtu?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=0EC303A1FFB4ABFA72C3D31633D958DD?curTime=1338634731733|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Қара аққу (фильм, 2010)|Қара аққу]]»
|[[Fox Searchlight Pictures]]
| Скотт Фрэнклин, Майк Медавой, Брайан Оливер
|- style="background:#eee"
| «[[Күрескер (фильм, 2010)|Күрескер]]»
|[[Paramount Pictures]]
|Дэвид Хоберман, Тодд Либерман, [[Марк Уолберг]]
|-
| «[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]]»
|[[Warner Bros.]]
|[[Кристофер Нолан]], Эмма Томас
|- style="background:#eee"
| «[[Балалармен бәрі жақсы]]»
|[[Focus Features]]
|Гари Гилберт, Джеффри Леви-Хайнт, Селин Рэттрэй
|-
| «[[127 сағат]]»
|[[Fox Searchlight Pictures]]
|[[Дэнни Бойл]], Джон Смитсон, Кристиан Колсон
|- style="background:#eee"
| «[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Дана Брунетти, Шон Чаффин, Скотт Рудин, Майкл Де Лука
|-
| «[[Ойыншықтар хикаясы 3]]»
|[[Walt Disney Pictures]]
|Дарла Андерсон
|- style="background:#eee"
| «[[Шынайы байсалдылық]]»
|[[Paramount Pictures]]
|[[Ағайынды Коэн]], Скотт Рудин
|-
| «[[Қысқы сүйек]]»
|Roadside Attractions
|Аликс Мэдиган, Энн Роселлини
|- style="background:#FAEB86"
| rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |<big>'''[[2012]]'''</big> <br>([[Оскар (2012)|84-ші]])
|★ '''«[[Әртіс (фильм)|Әртіс]]»'''
|'''[[The Weinstein Company]]'''
|'''Тома Лангманн'''
| rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=84|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2011|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688MiR7yF?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=427AC68A0850B1EEF252D50E9401EB26?curTime=1338634738926|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref>
|-
| «[[Ұрпақтар]]»
|[[Fox Searchlight Pictures]]
|Джим Берк, [[Александр Пэйн]], Джим Тейлор
|- style="background:#eee"
| «[[Extremely loud and incredibly close]]»
|[[Warner Bros.]]
|Скотт Рудин
|-
| «[[Көмек (фильм)|Көмек]]»
|[[Touchstone Pictures]]
|Брюнсон Грин, [[Крис Коламбус]], Майкл Барнатан
|- style="background:#eee"
| «[[Хьюго (фильм)|Хьюго]]»
|[[Paramount Pictures]]
|Грэм Кинг, [[Мартин Скорсезе]]
|-
| «[[Париж түн ортасында]]»
|Sony Pictures Classics
|Летти Аронсон, Стивен Тененбаум
|- style="background:#eee"
| «[[Манейбол]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Майкл Де Лука, [[Брэд Питт]], Рэйчел Хоровитц
|-
| «[[Өмір ағашы]]»
|[[Fox Searchlight Pictures]]
|Сара Грин, Билл Полад, Деде Гарднер, Грант Хилл
|- style="background:#eee"
| «[[Жауынгерлік ат]]»
|[[Touchstone Pictures]]
|[[Стивен Спилберг]], Кэтлин Кеннеди
|-
| rowspan="9" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2013]]'''</big> <br>([[Оскар (2013)|85-ші]])
| style="background:#FAEB86" |★ '''«[[Арго (фильм)|Арго]]»'''
| style="background:#FAEB86" |'''[[Warner Bros.]]'''
| style="background:#FAEB86" |'''Грант Хеслов, [[Бен Аффлек]], [[Джордж Клуни]]'''
| rowspan="9" style="background:#fff" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=https://oscar.go.com/nominees|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2012|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6E2mPh31O?url=https://oscar.go.com/nominees|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2014-01-18|archivedate=2013-01-29|deadlink=no}}</ref>
|-
|«[[Махаббат (фильм, 2012)|Махаббат]]»
|Les Films du Losange, X Filme Creative Pool, Wega Film Production, Sony Pictures Classics
|Маргарет Менегоз, Штефан Арндт, Файт Хайдушка, Михаэль Кац
|- style="background:#eee"
|«[[Жабайы Оңтүстіктің аңдары]]»
|[[Fox Searchlight Pictures]]
|Дэн Джанви, Джош Пенн, Майкл Готтвальд
|-
|«[[Азат етілген Джанго]]»
|[[The Weinstein Company]], [[Columbia Pictures]]
|[Стейси Шер, Реджинальд Хадлин, Пилар Савон
|- style="background:#eee"
|«[[Аласталғандар (фильм, 2012)|Аласталғандар]]»
|[[Universal Studios]]
|Тим Беван, Эрик Феллнер, Дебра Хэйуорд, Камерон Макинтош
|-
|«[[Пи өмірі]]»
|[[20th Century Fox]]
|Джил Неттер, Энг Ли, Дэвид Уомарк
|- style="background:#eee"
|«[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]»
|[[Touchstone Pictures]], [[20th Century Fox]]
|[[Стивен Спилберг]], Кэтлин Кеннеди
|-
|«[[«Күміс төсемдер» пьесалар жинағы]]»
|[[The Weinstein Company]]
|Донна Джильотти, Брюс Коэн, Джонатан Гордон
|- style="background:#eee"
|«[[Zero Dark Thirty]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Марк Боал, [[Кэтрин Бигелоу]], Меган Эллисон
|- style="background:#eee"
| rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |<big>'''[[2014]]'''</big> <br>([[Оскар (2014)|86-ші]])
| style="background:#FAEB86" |★ '''«[[12 жылдық құлдық]]»'''
| style="background:#FAEB86" |'''[[Fox Searchlight Pictures]]'''
| style="background:#FAEB86" |'''[[Брэд Питт]], Деде Гарднер, Джереми Клейнер, Стив Маккуин, Энтони Катагас'''
| rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=https://oscar.go.com/nominees|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2013|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6E2mPh31O?url=https://oscar.go.com/nominees|archivedate=2013-01-29|accessdate=2013-01-13|deadlink=no}}</ref>
|-
|«[[Америкалық қарбалас]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Чарльз Ровен, Ричард Сакл, Меган Эллисон, Джонатан Гордон
|- style="background:#eee"
|«[[Капитан Филлипс]]»
|[[Columbia Pictures]]
|Скотт Рудин, Дэна Брунетти, Майкл Де Лука
|-
|«[[Даллас сатып алушылар клубы]]»
|[[Focus Features]]
|Робби Бреннер, Рэйчел Винтер
|- style="background:#eee"
|«[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]»
|[[Warner Bros.]]
|[[Альфонсо Куарон]], Дэвид Хейман
|-
|«[[Ол (фильм, 2013)|Ол]]»
|[[Warner Bros.]]
|Меган Эллисон, Спайк Джонз, Винсент Ландэй
|- style="background:#eee"
|«[[Небраска (фильм)|Небраска]]»
|[[Paramount Vantage]]
|Альберт Бергер, Рон Йеркса
|-
|«[[Филомена]]»
|[[The Weinstein Company]]
|Габриэлла Тана, Стив Куган, Трэйси Сиуорд
|- style="background:#eee"
|«[[Уолл-стрит қасқыры]]»
|[[Paramount Pictures]]
|[[Леонардо Ди Каприо]], [[Мартин Скорсезе]], Риза Азиз
|-
| rowspan="8" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2015]]'''</big> <br>([[Оскар (2015)|87-ші]])
| style="background:#FAEB86" |★ '''«[[Бёрдмэн]]»'''
| style="background:#FAEB86" |'''Fox Searchlight Pictures'''
| style="background:#FAEB86" |'''[[Алехандро Гонсалес Иньярриту]], Джон Лешер, Джеймс В. Скотчдопоул'''
| rowspan="8" style="background:#fff" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=87|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2014|lang=en|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2015-02-23|deadlink=yes}}</ref>
|-
|«[[Америкалық мерген]]»
|[[Warner Bros.]]
|[[Клинт Иствуд]], Роберт Лоренц, Эндрю Лазар, [[Брэдли Купер]], Питер Морган
|- style="background:#eee"
|«[[Жасөспірім (фильм)|Жасөспірім]]»
|IFC Films
|[[Ричард Линклейтер]], Кэтлин Сазерленд
|-
|«[[Гранд Будапешт қонақ үйі]]»
|[[Fox Searchlight Pictures]]
|[[Уэс Андерсон]], Скотт Рудин, Стивен Рэйлс, Джереми Доусон
|- style="background:#eee"
|«[[Имитациялық ойын]]»
|[[The Weinstein Company]]
|Нора Гроссман, Идо Островски, Тедди Шварцман
|-
|«[[Сельма (фильм)|Сельма]]»
|[[Paramount Pictures]]
|Кристиан Колсон, [[Опра Уинфри]], Деде Гарднер, Джереми Клейнер
|- style="background:#eee"
|«[[Бар нәрсенің теориясы]]»
|Universal Pictures
|Тим Беван, Эрик Фелнер, Лиза Брюс, Энтони Маккартен
|-
|«[[Шабыт (фильм)|Шабыт]]»
|Sony Pictures Classics
| Джейсон Блум, Хелен Эстрабрук, Дэвид Ланкастер
|-
| rowspan="8" style="background:#eee" align="center" |<big>'''[[2016]]'''</big> <br>([[Оскар (2016)|88-ші]])
| style="background:#FAEB86 " |★ '''«[[Басты назарда (фильм)|Басты назарда]]»'''
| style="background:#FAEB86 " |'''Open Road Films'''
| style="background:#FAEB86 " |'''Майкл Шуга, Стив Голин, Николь Роклин, Блай Пэгон Фауст'''
| rowspan="8" style="background:#eee" align="center" |
|-
|«[[Үлкен Қысқа]]»
|[[Paramount Pictures]]
|[[Брэд Питт]], Деде Гарднер, Джереми Клейнер
|- style="background:#eee"
|«[[Тыңшылар көпірі]]»
|[[Touchstone Pictures]], [[20th Century Fox]]
|[[Стивен Спилберг]], Марк Э. Платт, Кристи Макоско Кригер
|-
|«[[Бруклин (фильм)|Бруклин]]»
|[[Fox Searchlight Pictures]]
|Финола Двайер и Аманда Пози
|- style="background:#eee"
|«[[Ессіз Макс: Қаһарлы жол]]»
|[[Warner Bros.]]
|Даг Митчелл, [[Джордж Миллер]]
|-
|«[[Марстық (фильм)|Марстық]]»
|[[20th Century Fox]]
|Саймон Кинберг, [[Ридли Скотт]], Майкл Шефер, Марк Хаффам
|- style="background:#eee"
|«[[Тірі қалған]]»
|[[20th Century Fox]]
|Арнон Милчен, Стив Голин, [[Алехандро Гонсалес Иньярриту]], Мэри Пэрент, Кит Рэдмон
|-
|«[[Бөлме (фильм, 2015)|Бөлме]]»
|A24
|Эд Гини
|-
| rowspan="9" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2017]]'''</big> <br>([[Оскар (2017)|89-ші]])
| style="background:#FAEB86 " |★ «'''[[Айдың жарығы]]'''»
| style="background:#FAEB86 " |'''A24'''
| style="background:#FAEB86 " |'''Адель Романски, Деде Гарднер, Джереми Клейнер'''
| rowspan="9" style="background:#fff" align="center" |
|-
|«[[Келу (фильм, 2016)|Келу]]»
|[[Paramount Pictures]]
|Шон Леви, Дэн Ливайн, Аарон Райдер, Дэвид Линд
|- style="background:#eee"
|«[[Қоршаулар (фильм)|Қоршаулар]]»
|[[Paramount Pictures]]
|Скотт Рудин, [[Дензел Вашингтон]], Тодд Блэк
|-
|«[[Ара жотасы]]»
|[[Lionsgate]]
|Билл Микэник, Дэвид Пермут
|- style="background:#eee"
|«[[Тозақ немесе су тасқыны]]»
|[[Lionsgate]]
|Карла Хэкен, Джули Йорн
|-
|«[[Жасырын фигуралар]]»
|[[20th Century Fox]]
|Донна Джильотти, Питер Чернин, Дженно Топпинг, [[Фаррелл Уильямс]] и Тед Мелфи
|- style="background:#eee"
|«[[Ла-Ла Ленд]]»
|[[Lionsgate]]
|Фред Бергер, Джордан Хоровиц, Марк Платт
|-
|«[[Арыстан (фильм, 2016)|Арыстан]]»
|[[The Weinstein Company]]
|Эмиль Шерман, Иэн Каннинг, Энджи Филдер
|- style="background:#eee"
|«[[Теңіз жағасындағы Манчестер]]»
|Roadside Attractions
|[[Мэтт Деймон]], Кимберли Стюард, Крис Мур, Лорен Бек, Кевин Дж. Уолш
|-
| rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |<big>'''[[2018]]'''</big> <br>([[Оскар (2018)|90-ші]])
| style="background:#FAEB86" |★ «'''[[Су кейпі]]'''»
| style="background:#FAEB86" |'''[[Fox Searchlight Pictures]]'''
| style="background:#FAEB86" |'''[[Гильермо дель Торо]], Дж. Майлз Дэйл'''
| rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |
|-
|«[[Өз есіміңмен мені ата]]»
|Sony Pictures Classics
|Питер Спирс, Лука Гуаданьино, Эмили Жорж, Марко Морабито
|- style="background:#eee"
|«[[Ең қараңғы сағат]]»
|[[Focus Features]]
|Тим Беван, Эрик Феллнер, Лиза Брюс, Энтони Маккартен, Дуглас Урбански
|-
|«[[Дюнкерк (фильм, 2017)|Дюнкерк]]»
|[[Warner Bros.]]
|Эмма Томас, [[Кристофер Нолан]]
|- style="background:#eee"
|«[[Әрі кет]]»
|[[Universal Pictures]]
|Шон Маккиттрик, Джейсон Блум, Эдвард Х. Хэмм-мл., [[Джордан Пил]]
|-
|«[[Леди Бёрд (фильм)|Леди Бёрд]]»
|A24
|Скотт Рудин, Эли Буш, Эвелин О’Нилл
|- style="background:#eee"
|«[[Елес жіп]]»
|Focus Features
|Джоэнн Селлар, [[Пол Томас Андерсон]], Меган Эллисон, Дэниел Лупи
|-
|«[[Пост (фильм)|Пост]]»
|[[20th Century Fox]], Universal Pictures
|Эми Паскаль, [[Стивен Спилберг]], Кристи Макоско Кригер
|- style="background:#eee"
|«[[Миссури, Эббинг шекарасындағы үш билборд]]»
|Fox Searchlight Pictures
|Грэм Бродбент, Пит Чернин, [[Мартин Макдонах]]
|-
| rowspan="8" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2019]]'''</big> <br>([[Оскар (2019)|91-ші]])
| style="background:#FAEB86 " |★ «'''[[Жасыл кітап (фильм)|Жасыл кітап]]'''»
| style="background:#FAEB86" | '''Universal Pictures'''
| style="background:#FAEB86" |'''Джим Берк, Чарльз Б. Весслер, Брайан Карри, Питер Фаррелли, Ник Валлелонга'''
| rowspan="8" style="background:#fff" align="center" |
|-
|«[[Қара қабылан (фильм, 2018)|Қара қабылан]]»
|Walt Disney Studios Motion Pictures
|[[Кевин Файги]]
|- style="background:#eee"
|«[[Қара кланшы]]»
|Focus Features
|Шон Маккиттрик, Джейсон Блум, Рэймонд Мэнсфилд, [[Джордан Пил]], [[Спайк Ли]]
|-
|«[[Богемиялық рапсодия (фильм)|Богемиялық рапсодия]]»
|20th Century Fox
|Грэм Кинг
|- style="background:#eee"
|«[[Фаворит (фильм, 2018)|Фаворит]]»
|Fox Searchlight Pictures
|Сеси Демпси, Эд Гини, Ли Магидэй, [[Йоргос Лантимос]]
|-
|«[[Рома (фильм)|Рома]]»
|Espectáculos Fílmicos El Coyúl, [[Netflix]]
|Габриела Родригес, [[Альфонсо Куарон]]
|- style="background:#eee"
|«[[Жұлдыз туды (фильм, 2018)|Жұлдыз туды]]»
|Warner Bros.
|Билл Гербер, [[Брэдли Купер]], Линетт Хауэлл Тейлор
|-
|«[[Кесір]]»
|Annapurna Pictures
|Деде Гарднер, Джереми Клейнер, [[Адам Маккей]], Кевин Дж. Мессик
|-
| rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |<big>'''[[2020]]'''</big> <br>([[Оскар (2020)|92-ші]])
| style="background:#FAEB86 " |★ '''«[[Паразиттер (фильм)|Паразиттер]]'''»
| style="background:#FAEB86" |'''CJ Entertainment, Neon'''
| style="background:#FAEB86" |'''Квак Щин-э и [[Пон Джун Хо]]
| rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |
|-
|«[[Форд Феррариге қарсы]]»
|20th Century Fox
|Питер Чернин, Дженно Топпинг, [[Джеймс Мэнголд]]
|-style="background:#eee"
|«[[Ирландиялық (фильм, 2019)|Ирландиялық]]»
|Netflix
|[[Мартин Скорсезе]], [[Роберт Де Ниро]], Джейн Розенталь, Эмма Тиллинджер Коскофф
|-
|«[[Қоян Джоджо]]»
|Fox Searchlight Pictures
|Кэртхью Нил, [[Тайка Вайтити]]
|-style="background:#eee"
|«[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]»
|Warner Bros.
|[[Тодд Филлипс]], [[Брэдли Купер]], Эмма Тиллинджер Коскофф
|-
|«[[Кішкентай әйелдер (фильм, 2019)|Кішкентай әйелдер]]»
|Columbia Pictures
|Эми Паскаль
|-style="background:#eee"
|«[[Неке тарихы]]»
|[[Netflix]]
|[[Ноа Баумбах]], Дэвид Хейман
|-
|«[[1917 (фильм)|1917]]»
|Universal Pictures, Entertainment One
|[[Сэм Мендес]], Пиппа Харрис, Джейн‑Энн Тенггрен, Каллум Макдугалл
|-style="background:#eee"
|«[[Голливудта болған оқиға]]»
|Columbia Pictures
|Дэвид Хейман, Шеннон Макинтош, [[Квентин Тарантино]]
|-
|}
=== 2021—2030 ===
{| class="wikitable" style="width:100%;"
|+
|- style="background:#dcdcdc;background:#bebebe"
! style="width:5%;" |Жыл/Рәсім
! style="width:27%;" |Фильм
! style="width:27%;" |Кинокомпания(лар)
! style="width:31%;" |Продюсер(лер)
! style="width:5%;" |Дереккөздер
|- style="background:#dcdcdc;text-align:center;"
|- style="background:#FAEB86"
| rowspan="8" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2021 жыл|2021]]'''</big> <br>([[Оскар (2021)|93-ші]])
| style="background:#FAEB86 " |★ '''«[[Көшпенділер жері]]'''»
| style="background:#FAEB86" |'''Searchlight Pictures'''
| style="background:#FAEB86" |'''[[Фрэнсис Макдорманд]], Питер Спирс, Молли Эшер, Дэн Джэнви, [[Хлоя Чжао]]
| rowspan="8" style="background:#fff" align="center" |
|-
|«[[Үміт артатын қыз]]»
|Focus Features
|Бен Браунинг, Эшли Фокс, Эмеральд Феннел, Джози Макнамара
|-style="background:#eee"
|«[[Металл дыбысы]]»
|Amazon Studios
|Берт Хамелинк, Саша Бен Харрош
|-
|«[[Яһуда және қара Мәсіх]]»
|Warner Bros.
|Чарльз Д. Кинг, Шака Кинг, Райан Куглер
|-
|«[[Манк (фильм)|Манк]]»
|Netflix
|Сиан Чаффин, Эрик Рот, Дуглас Урбански
|-style="background:#eee"
|«[[Минари]]»
|A24
|Кристина О
|-
|«[[Әке (фильм, 2020)|Әке]]»
|UGC Distribution, Lionsgate, Sony Pictures Classics
| Дэвид Парфитт, Жан-Луи Ливи, Филипп Каркассон
|-style="background:#eee"
|«[[Чикаго жетісі бойынша сот]]»
|Netflix
|Стюарт М. Бессер и Марк Платт
|-
| rowspan="10" style="background:#eee" align="center" |<big>'''[[2022 жыл|2022]]'''</big> <br>([[Оскар (2022)|94-ші]])
|style="background:#FAEB86" | ★ '''«[[Кода (фильм, 2021)|Кода]]»'''
|style="background:#FAEB86" | '''Apple TV+'''
|style="background:#FAEB86" | '''Фабрис Джанферми, Филипп Руссле, Джером Сейду, Патрик Вахсбергер'''
| rowspan="10" style="background:#eee" align="center" |
|-
|«[[Қорқыныш саяжолы (фильм, 2021)|Қорқыныш саяжолы]]»
|Searchlight Pictures
|[[Брэдли Купер]], Гильермо дель Торо, Дж. Майлз Дейл
|-style="background:#eee"
|«[[Белфаст (фильм)|Белфаст]]»
|Focus Features, Universal Pictures
|Лора Бервик, [[Кеннет Брана]], Бекка Ковачик, Тамар Томас
|-
|«[[Төбет билігі]]»
|Transmission Films, Netflix
|[[Джейн Кэмпион]], Йен Каннинг, Роджер Фраппье, Таня Сегачян, Эмиль Шерман
|-style="background:#eee"
|«[[Вестсайд хикаясы (фильм, 2021)|Вестсайд хикаясы]]»
|20th Century Studios
|Кристи Макоско Кригер, [[Стивен Спилберг]]
|-
|«[[Дөң (фильм, 2021)|Дюна]]»
|Warner Bros.
|Кейл Бойтер, Джо Карачиоло-мл., Мэри Пэрент, [[Дени Вильнёв]]
|-style="background:#eee"
|«[[Ричард патша]]»
|Warner Bros.
|[[Уилл Смит]], Тим Уайт, Тревор Уайт
|-
|«[[Қызылмия пиццасы]]»
|United Artists Releasing, Universal Features
|[[Пол Томас Андерсон]], Сара Мёрфи, Адам Сомнер
|-style="background:#eee"
|«[[Жоғарыға қарамаңыз]]»
|Netflix
|[[Адам Маккей]], Кевин Мессик
|-
|«[[Менің көлігімді жүргіз]]»
|Bitters End, [[Janus Films]]
|Цуёси Горо, Мисаки Кавамура, Осаму Кубота, Сашио Матцушита, Йошито Накабе, Кэйдзи Окумура, Джин Сузуки, Акихиса Ямамото
|-style="background:#eee"
|rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2023 жыл|2023]]'''</big><br>([[Оскар (2023)|95-ші]])
| style="background:#FAEB86 " |★ '''«[[Барлығы бір уақытта, барлық жерде]]'''»
| style="background:#FAEB86" |''' A24'''
| style="background:#FAEB86" |'''[[Дэниелдер|Дэн Кван, Дэниел Шайнерт]], Джонатан Ванг'''
|rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |
|-
| «[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 2022)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]»
| Netflix
| Мальте Грюнерт
|-
|«[[Аватар: Су жолы]]»
| 20th Century Studios
|[[Джеймс Кэмерон]], Джон Ландау
|-style="background:#eee;"
|«[[Инишерин баншилері]]»
| Searchlight Pictures
| Грэм Бродбент, Питер Чернин, [[Мартин Макдонах]]
|-
|«[[Элвис (фильм, 2022)|Элвис]]»
| Warner Bros.
| [[Баз Лурман]], Гейл Берман, Кэтрин Мартин, Патрик Маккормик, Шулер Уайсс
|-
|«[[Фабельмандар]]»
| Universal Pictures
| [[Стивен Спилберг]], Тони Кушнер, Кристи Макоско Кригер
|-style="background:#eee;"
|«[[Тар (фильм)|Тар]]»
| Focus Features
| Тодд Филд, Александра Милчан, Скотт Ламберт
|-
|«[[Топ Ган: Мэверик]]»
| Paramount Pictures
|[[Том Круз]], Кристофер Маккуорри, Дэвид Эллисон, Джерри Брукхаймер
|-style="background:#eee;"
|«[[Қайғы үшбұрышы]]»
|SF Studios, Alamode Filmverleih, BAC Films, Lionsgate, Neon
| Эрик Геммендорф, Филипп Бобер
|-
|«[[Сөйлесетін әйелдер]]»
|United Artists Releasing
| Деде Гарднер, Джереми Клейнер, [[Фрэнсис Макдорманд]]
|-
|-style="background:#eee"
| rowspan="10" style="text-align:center"|<big>'''[[2024 жыл|2024]]'''</big><br>([[Оскар (2024)|96-ші]])
|style="background:#FAEB86" | ★ '''«[[Оппенхеймер (фильм)|Оппенхеймер]]»'''
|style="background:#FAEB86" |'''Universal Pictures
|style="background:#FAEB86" |'''Эмма Томас, Чарльз Ровен, [[Кристофер Нолан]]
| rowspan="10" style="background:#eee" align="center" |
|- rowspan="10" style="background:#fff"
|«[[Құлау анатомиясы]]»
|Le Pacte, Neon
|Мари-Анж Люсьяни, Давид Тион
|-style="background:#eee"
|«[[Барби (фильм)|Барби]]»
|[[Warner Bros.]]
|Дэвид Хейман, [[Марго Робби]], Том Акерли, Робби Бреннер
|-
| «[[Қалғандар (фильм)|Қалғандар]]»
|Miramax, Focus Features
|Марк Джонсон
|-style="background:#eee"
|«[[Гүлді айын өлтіргендер]]»
|Apple TV+, Paramount Pictures
|Дэн Фридкин, Брэдли Томас, [[Мартин Скорсезе]], Дэниел Лупи
|-
|«[[Маэстро (фильм)|Маэстро]]»
|[[Netflix]]
|[[Брэдли Купер]], [[Стивен Спилберг]], Фред Бернер, Эми Дернинг, Кристи Макоско Кригер
|-style="background:#eee;"
|«[[Америкалық шығарма]]»
|Orion Pictures, Amazon MGM Studios
|Бен Леклер, Никос Карамигиос, Корд Джефферсон, Джермейн Джонсон
|-
|«[[Өткен өмірлер]]»
|A24
|Дэвид Инохоса, Кристин Вашон, Памела Коффлер
|-style="background:#eee;"
|«[[Байғұс жандар]]»
|Searchlight Pictures
|Эд Гини, Эндрю Лоу, [[Йоргос Лантимос]], [[Эмма Стоун]]
|-
|«[[Қызығушылық аймағы]]»
|A24
|Джеймс Уилсон
|-
|- style="background:#FAEB86"
| rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2025 жыл|2025]]'''</big> <br>([[Оскар (2025)|97-ші]])
| style="background:#FAEB86" | ★ '''«[[Анора]]»'''
| style="background:#FAEB86" | '''Neon'''
| style="background:#FAEB86" | '''Алекс Коко, Саманта Кван, Шон Бейкер'''
| rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |
|-
|«[[Бруталист]]»
|A24
|Ник Гордон, Брайан Янг, Эндрю Моррисон, Д. Дж. Гугенхайм, Брэди Корбет
|-style="background:#eee"
|«[[Боб Дилан: Белгісіз|Боб Дилан: Белгісіз]]»
|Searchlight Pictures
|Фред Бергер, Джеймс Мэнголд, Алекс Хейнеман
|-
|«[[Конклав (фильм)|Конклав]]»
|Focus Features
|Тесса Росс, Джулиет Хауэлл, Майкл А. Джекман
|-style="background:#eee"
|«[[Дөң: Екінші бөлім]]»
|Warner Bros.
|Мэри Пэрент, Кейл Бойтер, Таня Лапуант, Дени Вильнёв
|-
|«[[Эмилия Перес]]»
|Netflix / Pathé
|Паскаль Кочето, Жак Одиар
|-style="background:#eee"
|«[[Мен әлі осындамын (фильм, 2024)|Мен әлі осындамын]]»
|Sony Pictures Classics
|Мария Карлота Бруно, Родриго Тейшейра
|-
|«[[Никель ұлдары (фильм)|Никель ұлдары]]»
|Amazon MGM Studios
|Деде Гарднер, Джереми Клейнер, Джослин Барнс
|-style="background:#eee"
|«[[Субстанция (фильм)|Субстанция]]»
|Mubi
|Корали Фаржа, Тим Беван, Эрик Феллнер
|-
|«[[Зұлым (фильм)|Зұлым]]»
|Universal Pictures
|Марк Платт
|-
| rowspan="11" style="text-align:center"|<big>'''[[2026 жыл|2026]]'''</big><br>([[Оскар (2026)|98-ші]])
| style="background:#FAEB86" | ★ '''«[[Шайқас артынан шайқас]]»'''
| style="background:#FAEB86" | '''[[Warner Bros. Pictures]]'''
| style="background:#FAEB86" | '''Адам Сомнер (қайтыс болғаннан кейін), Сара Мерфи және [[Пол Томас Андерсон]]'''
| rowspan="11" style="background:#eee" align="center" |<ref group="#">{{cite web |url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2026 |title=The 98th Academy Awards - 2026 |lang=en |publisher=Oscars.org |accessdate=2026-03-20 |url-status=live }}</ref>
|-
|«[[Бугония (фильм)|Бугония]]»
|[[Focus Features]], [[CJ E&M|CJ Entertainment]]
|Эд Гини, Эндрю Лоу, [[Йоргос Лантимос]], [[Эмма Стоун]] және Ларс Кнудсен
|-style="background:#eee"
|«[[F1 (фильм)|F1]]»
|[[Apple TV+]], Warner Bros. Pictures
|Чад Оман, [[Брэд Питт]], Деде Гарднер, Джереми Клейнер, Джозеф Косински және Джерри Брукхаймер
|-
|«[[Франкенштейн (фильм, 2025)|Франкенштейн]]»
|[[Netflix]]
|[[Гильермо дель Торо]], Дж. Майлз Дэйл және Скотт Стубер
|-style="background:#eee"
|«[[Хамнет (фильм)|Хамнет]]»
|Focus Features, [[Universal Pictures]]
|Лиза Маршалл, Пиппа Харрис, Николас Гонда, [[Стивен Спилберг]] және [[Сэм Мендес]]
|-
|«[[Марти Суприм]] »
|[[A24]]
|Илай Буш, Рональд Бронштейн, [[Джош Сафди]], Энтони Катагас және [[Тимоти Шаламе]]
|-style="background:#eee"
|«[[Құпия агент (фильм, 2025)|Құпия агент]]»
|Vitrine Films, Lemming Film, Arte
|Эмили Лекло
|-
|«[[Сентименталды құндылық]]»
|Nordisk Film, [[Neon (компания)|Neon]]
|Мария Экерховд және Андреа Берентсен Оттмар
|-style="background:#eee"
|«[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]»
|Warner Bros. Pictures
|Зинзи Куглер, Сев Оганян және [[Райан Куглер]]
|-
|«[[Пойыз түстері (фильм)|Пойыз түстері]]»
|Netflix
|Марисса Макмэн, Тедди Шварцман, Уилл Яновиц, Эшли Шлейфер және Майкл Хеймлер
|}
== Дереккөздер 1 ==
{{reflist|group="#"|3}}
== Дереккөздер 2 ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* {{cite web
|url = http://www.oscars.org/
|title = «Оскар» сыйлығы ресми сайты
|accessdate =
|lang = en
|description =
|archiveurl = https://www.webcitation.org/65UmRf3J6?url=http://www.oscars.org/
|archivedate = 2012-02-16
|dead-url = no
}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
{{Оскар сыйлығы}}
{{Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Оскар сыйлығы]]
qfvpzi9kttku5rcbl6shnqv2bqc1ff6
Қатысушы:1nter pares/зертхана
2
725520
3591814
3589699
2026-04-25T19:00:08Z
1nter pares
146705
/* Тізім (кейін) */
3591814
wikitext
text/x-wiki
== Тізім (кейін) ==
* [[Леонор (Астурия ханшайымы)]], [[София, Испания инфантасы]], [[VI Филипп (Испания патшасы)]], [[Летисия (Испания патшайымы)]], [[София Грекиялық (Испания патшайымы)]]
== Жоспар ==
* Хиуа хандары:
** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын
*** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын
* Бұхара хандары:
** Өзбек-Шайбани хандары — ?
*** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын
* Қоқан хандары:
** Өзбек-Мың хандары — Дайын
== Үлгі ==
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі =
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы =
| Ту =
| Ту2 =
| Басқара бастады =
| Басқаруын аяқтады =
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі =
| Туған күні =
| Туған жері =
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы =
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
{{Мемлекеттік қызмет
|қызметі =
|шынайы атауы =
|ел =
|эмблема =
|эмблема ені =
|эмблеманың аты =
|қазіргі =
|тағайындалған =
|портреті =
|портреттің ені =
|портреттің тақырыбы =
|басшылық етеді =
|басқару түрі =
|резиденция =
|бағынады =
|ұсынылады =
|мүше =
|тағайындалды =
|өкілеттігінің мерзімі =
|айлығы =
|орынбасары =
|ізашары =
|пайда болды =
|таратылды =
|ізбасары =
|біріншісі =
|соңғысы =
|сайты =
}}
== Талқылау // Толықтыру ==
* [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]].
== WG ==
! [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]] !
* [[World of Tanks Blitz]]
* ?
== Толықтыру ==
* [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]]
* [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]]
* [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]]
* [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]]
== Белсенді ==
=== Қақтығыстар ===
# [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір)
# [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір)
# [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір)
# [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]]
# [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір)
# [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр)
# [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]]
== Орыс-түрік соғыстары // Жоспар ==
# [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]]
# [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]]
# Орыс-түрік соғысы 3
# Орыс-түрік соғысы 4
# Орыс-түрік соғысы 5
# Орыс-түрік соғысы 6
# Орыс-түрік соғысы 7
# Орыс-түрік соғысы 8
# Орыс-түрік соғысы 9
# Орыс-түрік соғысы 10
# Орыс-түрік соғысы 11
# Орыс-түрік соғысы 12
ji8y0ckf6k8xvnjjsu91r3hcr8ialbd
The Way We Were
0
727056
3592160
3353000
2026-04-26T11:35:43Z
Тұрысбек Жанеля 7д
174521
сөзді дұрыс жаздым және фильм атауы тырнақшада жазылуы тиіс
3592160
wikitext
text/x-wiki
'''«The Way We Were»''' — «[[Осындай болып едік]]» фильмінде [[Барбра Стрейзанд]] орындайтын ән. Ол 1974 жылдың [[Үздік фильм әні үшін Оскар сыйлығы]]н, [[Алтын глобус]]ты және 1975 жылдың «[[Грэмми]]» сыйлығын жеңіп алған. Музыкасын [[Марвин Хэмлиш]], әнін [[Алан және Мэрилин Бергмандар]] жазған.
Сингл 1973 жылдың 27 қыркүйегінде сол аттас альбом құрамында шықты. Бұл Стрейзандтың 15-ші альбомы болған. Әншінің кейінгі жинақ альбомдарына да және концерттік альбомдарға да бұл ән енген.
АҚШ-та сингл платиналық сертификатқа,<ref>[https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=Barbra+Streisand&ti=The+Way+We+Were&format=Single&type=#search_section American single certifications – Barbra Streisand – The Way We Were]</ref> ал Аустралияда алтын сертификатқа ие болған.<ref>[https://www.dropbox.com/sh/k9o2q7p7o4awhqx/AACYpASOFmdjCugztW02I_kpa/Accreditations%202021.pdf ARIA Charts – Accreditations – 2021 Singles]</ref>
Америкалық [[Billboard Hot 100]] чартында ән бірінші орынға көтерілді және жыл қорытындысы бойынша осы чарттың лидері болды.<ref>[http://longboredsurfer.com/charts/1974 Top 100 Hits for 1974]</ref>
Әнде фильмнің екі бас кейіпкерінің арасындағы қарым-қатынастарының жарқын сәттерін еске түсіру кезінде пайда болатын меланхолия һәм ностальгия сезімдері жайлы айтылады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* {{YouTube|jT0IXTXAnmo|Barbra Streisand - The Way We Were}}
[[Санат:Алфавит бойынша әндер]]
[[Санат:Оскар сыйлығын алған әндер]]
[[Санат:Жыл әні үшін Грэмми сыйлығы]]
cgzahqe3l2xajs9uevs9u2c5uea8f7z
G1-фаза
0
732331
3591693
3591038
2026-04-25T13:29:42Z
TrueNomadEditor
173948
3591693
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Animal cell cycle-en.svg|нобай|250px|Цикл бағыты сағат тіліне қарсы етіп көрсетілген]]
'''G<sub>1</sub>-фаза''' ({{lang-en|Gap 1 phase}}) — [[интерфаза]]дағы үш кезеңнің бірі, [[жасушаның тіршілік циклі]]ндегі фаза.
Бұл [[жасуша]]дағы [[ДНҚ]] синтезіне дайындық кезеңі. Бұл кезеңде жасушадан [[РНҚ]] мен Нәруыздардың синтезі жедел түрде жүріп, ДНҚ биосинтезіне қатысушы ферменттердің белсенділігі жоғарылайды. G<sub>1</sub> аяқталған соң, жасушада ДНҚ синтезі жүреді.
[[Омыртқалылар]] жасушаларында G<sub>1</sub>-фаза үш сағатқа дейін созылуы мүмкін, кейін рестрикция нүктесі қойылып, жасуша не [[S-фаза]]ға өтеді, не екіге бөлінуін тоқтатады.<ref>{{cite journal | vauthors = Foster DA, Yellen P, Xu L, Saqcena M | title = Regulation of G1 Cell Cycle Progression: Distinguishing the Restriction Point from a Nutrient-Sensing Cell Growth Checkpoint(s) | journal = Genes & Cancer | volume = 1 | issue = 11 | pages = 1124–31 | date = November 2010 | pmid = 21779436 | pmc = 3092273 | doi = 10.1177/1947601910392989 }}</ref>
== Негізгі реттелу механизмдері ==
G1 фазасындағы реттелу бірнеше өзара байланысты механизмдер арқылы жүзеге асады:
* Циклиндер мен CDK жүйесі — циклин D және CDK4/6 кешені жасушаның G1 фазасында ілгерілеуін қамтамасыз етеді;
* Rb ақуызы — транскрипциялық факторларды тежеп, жасушаның S фазасына өтуін бақылайды;
* CDK ингибиторлары — p21, p27 сияқты ақуыздар CDK белсенділігін тежейді;
* Өсу факторлары — сыртқы сигналдар жасушаның бөлінуге дайын екендігін көрсетеді;
* Метаболикалық бақылау — энергия мен қоректік заттардың жеткіліктілігі тексеріледі.
== Бақылау нүктесі ==
G1 фазасының соңында орналасқан G1/S бақылау нүктесі жасушалық циклдің шешуші кезеңі болып табылады.
Бұл нүктеде:
* ДНҚ-ның зақымдануы тексеріледі;
* жасуша өлшемі мен ішкі ресурстары бағаланады;
* сыртқы сигналдардың жеткіліктілігі анықталады.
Егер ақаулар анықталса, жасуша циклді тоқтатады немесе G0 фазасына өтеді.
== p53 ақуызының рөлі ==
[[p53]] — G1 фазасындағы негізгі реттеуші [[ақуыз]]дардың бірі. Ол ДНҚ зақымданған жағдайда:
* CDK ингибиторларын белсендіреді;
* жасушалық циклді уақытша тоқтатады;
* қажет болған жағдайда апоптозды іске қосады.
p53 қызметінің бұзылуы қатерлі ісік дамуына алып келуі мүмкін.
== Биологиялық маңызы==
G1 фазасындағы реттелу механизмдері:
* генетикалық тұрақтылықты сақтауға;
* бақылаусыз жасуша бөлінуінің алдын алуға;
* тіндердің қалыпты жаңаруын қамтамасыз етуге;
* ағзаның дамуы мен өсуін реттеуге ықпал етеді.
== Медицинадағы маңызы ==
G1 фазасындағы реттелу бұзылыстары көптеген аурулардың, әсіресе онкологиялық патологиялардың негізінде жатады. Қазіргі медицинада CDK4/6 ингибиторлары қатерлі ісікті емдеуде кеңінен қолданылады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Жасушаның тіршілік циклі}}
[[Санат:Жасушаның тіршілік циклі]]
ammomfz620bnvaton7bsyc822nlh4fg
Үлгі:Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы
10
736247
3591675
3584748
2026-04-25T12:33:48Z
TalgatSnow
143530
3591675
wikitext
text/x-wiki
{{Навигациялық кесте
| аты = Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы
| тақырып = [[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы]]
| тақырып_стиль = background:#EEDD82
| бөлім_стиль = background:#EEDD82
| state = {{{state|collapsed}}}
| bodyclass = hlist
| nowrapitems = yes
| бөлім1 = 1928—1951
| тізім1 =
* [[Қанаттар (фильм, 1927)|Қанаттар]] (1929)
* [[Бродвей мелодиясы]] (1930-I)
* [[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]] (1930-II)
* [[Симаррон (фильм, 1931)|Симаррон]] (1931)
* [[Гранд Отель (фильм)|Гранд Отель]] (1932)
* [[Кавалькада (фильм)|Кавалькада]] (1934)
* [[Бір түнде болған оқиға]] (1935)
* [[Баунтидегі бүлік (фильм, 1935)|Баунтидегі бүлік]] (1936)
* [[Ұлы Зигфилд]] (1937)
* [[Эмиль Золя өмірі]] (1938)
* [[Өзіңмен бірге ала алмайсын]] (1939)
* [[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]] (1940)
* [[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]] (1941)
* [[Аңғарым қандай жасыл еді]] (1942)
* [[Миссис Минивер]] (1943)
* [[Касабланка (фильм)|Касабланка]] (1944)
* [[Өз жолымен жүру]] (1945)
* [[Жоғалған уикэнд (фильм)|Жоғалған уикэнд]] (1946)
* [[Өміріміздің үздік жылдары]] (1947)
* [[Джентльмендік келісім (фильм)|Джентльмендік келісім]] (1948)
* [[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]] (1949)
* [[Патшаның бүкіл жасағы (фильм, 1949)|Патшаның бүкіл жасағы]] (1950)
* [[Барлығы Ева туралы]] (1951)
|бөлім2 = 1952—1976
|тізім2 =
* [[Париждегі америкалық (фильм)|Париждегі америкалық]] (1952)
* [[Әлемдегі ең керемет шоу]] (1953)
* [[Осыдан кейін мәңгілікке]] (1954)
* [[Портта]] (1955)
* [[Марти (фильм)|Марти]] (1956)
* [[Әлемді 80 күн ішінде шарлау (фильм, 1956)|Әлемді 80 күн ішінде шарлау]] (1957)
* [[Квай өзеніндегі көпір]] (1958)
* [[Жижи (фильм, 1958)|Жижи]] (1959)
* [[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]] (1960)
* [[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]] (1961)
* [[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]] (1962)
* [[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]] (1963)
* [[Том Джонс (фильм)|Том Джонс]] (1964)
* [[Менің әдемі ханым (фильм, 1964)|Менің әдемі ханым]] (1965)
* [[Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары]] (1966)
* [[Барлық заманның адамы]] (1967)
* [[Түннің ыстығында]] (1968)
* [[Оливер! (фильм)|Оливер!]] (1969)
* [[Жарым түннің ковбойы]] (1970)
* [[Паттон (фильм)|Паттон]] (1971)
* [[Француз байланысы]] (1972)
* [[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]] (1973)
* [[Афера]] (1974)
* [[Өкіл әке 2]] (1975)
* [[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]] (1976)
|бөлім3 = 1977—2001
|тізім3 =
* [[Рокки]] (1977)
* [[Энни Холл]] (1978)
* [[Бұғы аңшысы]] (1979)
* [[Крамер Крамерге қарсы]] (1980)
* [[Қарапайым адамдар]] (1981)
* [[Отты арбалар]] (1982)
* [[Ганди (фильм)|Ганди]] (1983)
* [[Сүйіспеншілік шарттары]] (1984)
* [[Амадей (фильм)|Амадей]] (1985)
* [[Африкадан]] (1986)
* [[Взвод (фильм)|Взвод]] (1987)
* [[Соңғы император]] (1988)
* [[Жаңбыр адамы]] (1989)
* [[Мисс Дэйзидің шопыры]] (1990)
* [[Қасқырлармен билеу]] (1991)
* [[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]] (1992)
* [[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]] (1993)
* [[Шиндлердің тізімі]] (1994)
* [[Форрест Гамп]] (1995)
* [[Ер жүрек]] (1996)
* [[Ағылшын пациенті]] (1997)
* [[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]] (1998)
* [[Ғашық болған Шекспир]] (1999)
* [[Америкалық сұлу]] (2000)
* [[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]] (2001)
|бөлім4 = 2002—қазіргі уақыт
|тізім4 =
* [[Сана ойындары]] (2002)
* [[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]] (2003)
* [[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]] (2004)
* [[Миллион долларлық ару]] (2005)
* [[Соқтығыс (фильм, 2004)|Соқтығыс]] (2006)
* [[Жолдан жаңылғандар]] (2007)
* [[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]] (2008)
* [[Лашықтан шыққан миллионер]] (2009)
* [[Дауыл билеушісі]] (2010)
* [[Патша сөзі]] (2011)
* [[Әртіс (фильм)|Әртіс]] (2012)
* [[Арго (фильм)|Арго]] (2013)
* [[12 жылдық құлдық]] (2014)
* [[Бёрдмэн]] (2015)
* [[Басты назарда]] (2016)
* [[Айдың жарығы]] (2017)
* [[Су кейпі]] (2018)
* [[Жасыл кітап (фильм)|Жасыл кітап]] (2019)
* [[Паразиттер (фильм)|Паразиттер]] (2020)
* [[Көшпенділер жері]] (2021)
* [[Кода (фильм, 2021)|Кода]] (2022)
* [[Барлығы бір уақытта, барлық жерде]] (2023)
* [[Оппенхеймер (фильм)|Оппенхеймер]] (2024)
* [[Анора]] (2025)
* [[Шайқас артынан шайқас]] (2026)
}}<noinclude>
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Оскар]]
</noinclude>
jo1e2m1wfpktz84h9o8x1dryo7h0zqf
Көкектің ұясы (фильм)
0
736819
3592132
3583601
2026-04-26T10:09:17Z
TalgatSnow
143530
3592132
wikitext
text/x-wiki
{{Кино
|Қазақша атауы = Көкектің ұясы
|Шынайы атауы = {{lang-en|One Flew Over the Cuckoo’s Nest}}
|Суреті = Көкектің ұясы (фильм).jpg
|Сурет ені = 240px
|Сурет атауы =
|Жанры = [[драма]]
|Режиссёрі = [[Милош Форман]]
|Продюсері = [[Сол Зэнц]]<br>[[Майкл Дуглас]]
|Сценарист = Лоуренс Хабен<br>Бо Голдман<br>[[Кен Кизи]] <small>(роман)</small>
|Актерлер = [[Джек Николсон]]<br>[[Луиза Флетчер]]<br>[[Брэд Дуриф]]
|Операторы = Хаскелл Уэкслер
|Композиторы = Джек Ницше
|Хореографы =
|Компания = Fantasy Films
|Дистрибьютор = [[United Artists]]
|Ұзақтығы = 133 мин.
|Бюджеті = 4,4 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name=BOM>{{Cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=oneflewoverthecuckoosnest.htm|website=[[Box Office Mojo]]|title=One Flew Over the Cuckoo's Nest (1975)|access-date=December 1, 2019|archive-date=July 14, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190714112524/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=oneflewoverthecuckoosnest.htm|url-status=live}}</ref>
|Түсім = 112 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0073486/ One Flew Over the Cuckoo's Nest (1975)]. [[Internet Movie Database|IMDb]]</ref>
|Мемлекет = {{байрақ|АҚШ}}
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Жыл = 1975
|Алдыңғы фильм =
|Келесі фильм =
|imdb_id = 0073486
|Сайты =
}}
'''Көкектің ұясы'''<ref>[https://www.foliantbooks.com/product/kokektin-uyasy?ysclid=lv8dja6a7q807738057 Фильмге негіз болған кітаптың «Фолиант» баспасының қазақша аудармасы]</ref> ({{lang-en|One Flew Over the Cuckoo’s Nest}}, сөзбе-сөз — «'''Біреуі көкектің ұясынан ұшып өтті'''») — 1975 жылы [[Кен Кизи]] [[Көкектің ұясы (роман)|аттас]] [[психологиялық роман]] негізінде режиссер [[Милош Форман]] түсірген америкалық көркем фильм. Фильмде [[Джек Николсон]] психиатриялық аурухананың жаңа пациенті, ал [[Луиза Флетчер]] садист медбике рөлін сомдайды. Көмекші рөлдерде Уилл Сэмпсон, Дэнни Де Вито, Сидни Лэссик, Уильям Редфилд және Кристофер Ллойд пен Брэд Дурифтің кинодағы дебюттері.
Фильмнің премьерасы 1975 жылы 19 қарашада [[Чикаго кинофестивалі]]нде өтті. Фильм ең беделді бес номинация («[[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]», «[[Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығы|Үздік режиссер]]», «[[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік актер]]», «[[Үздік актриса үшін Оскар сыйлығы|Үздік актриса]]» және «[[Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік бейімделген сценарий]]») бойынша «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» жүлдесін алған әлемдік кино тарихындағы екінші фильм болды, бұған дейін тек «[[Бір түнде болған оқиға]]» (1934) ғана бұл жетістікке қол жеткізген болатын.
Сол "үлкен бестікті" ол [[Алтын глобус|Алтын Глобус]]та да жеңіп алды (кино тарихында бірінші рет).
Психиатриялық ауруханадағы драма оқиғасын баяндайтын фильм толығымен дерлік [[Орегон]] штатының ауруханасының психиатрия бөлімінде түсірілген. Көрермендер фильмді өте жылы қабылдады. Фильм АҚШ прокатында 100 миллион доллардан астам табыс тапты. Сыншылар режиссура мен актерлік шеберлікті жоғары бағалап, фильмді 1970 жылдардағы америкалық кинематографияның «жаңа толқынының» маңызды оқиғаларының бірі ретінде мойындады.
1993 жылы «Көкектің ұясы» [[Конгресс кітапханасы]] ''мәдени, тарихи және эстетикалық құндылығы бар фильм'' ретінде [[АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі]]не енгізді.
== Сюжеті ==
1963 жылы қылмыскер Рэндл Патрик Макмёрфи ([[Джек Николсон]]) сараптамадан өту үшін түрмеден психиатриялық клиникаға ауыстырылады. Оның артында көптеген төбелестер мен кәмелетке толмаған қызды азғыру фактісі бар. Ауруханаға түскен кезде дәрігермен әңгімелесу барысында Рэндл оның үлкен балық ұстап тұрған суретіне назар аударады.
Бөлімшеде бас медбике Милдред Рэтчед ([[Луиза Флетчер]]) орнатқан қатал тәртіп орнаған. Ол мұндай тәртіп емделушілерге көмектеседі деп есептейді. Топтық терапия сеанстары кезінде медсестра науқастарға жеке және сексуалдық өміріне қатысты сезімдерін талқылауды ұсынады. Рэндл дәрі ішуден бас тартып, медицина қызметкерлерімен үнемі ерегісіп жүреді. Ол бөлімше ішінде құмар ойындар ұйымдастырып, тіпті бейсболдан «Әлемдік серияны» тамашалау үшін науқастар арасында дауыс беру өткізеді, бірақ бас медбике бұған рұқсат бермейді. Макмёрфи өзге емделушілермен медбикені арбап аламын және душтағы ауыр мәрмәр бағананы жұлып алып, терезені қиратып қашамын деп бәстеседі. Бұл ісі оңбай сәтсіздікке ұшыраса да, ол: «Мен ең болмаса тырысып көрдім», — деп рухын түсірмейді. Осы арада ол өзін саңырау-мылқау ретінде көрсетіп жүрген «Көсем» есімді алып үндіспен достасады. Көп ұзамай Макмёрфи науқастарды ертіп, ауруханадан қашып шығады. Олар автобус пен катерді ұрлап әкетіп, теңізде үлкен балық аулап қайтады.
Дәрігерлер консилиум барысында Макмёрфидің қоғамға қауіпті екенін растағанымен, оның психикалық дертке шалдыққанына күмән келтіреді. Олар Рэндлды түрмеге қайтаруды ұсынғанымен, бас медбике Рэтчед оны бөлімшеде қалдырып, емдеуді жалғастыруды талап етеді. Кейінірек бассейнде санитар Вашингтонмен жанжалдасып қалған Рэндл маңызды жайтты ұғады: оның ауруханадан шығу мерзімі заңмен емес, тек дәрігерлердің еркімен ғана шешіледі, демек ол мұнда өмір бойы қалып қоюы мүмкін.
Кезекті топтық терапия кезінде Макмёрфи науқастардың басым бөлігі мұнда өз еркімен жатқанын біліп, таңғалысын жасыра алмайды. Осы сәтте Чесвик өзіне тиесілі темекіні талап етіп, айқай шығарады. Оған көмектеспек болған Макмёрфи терезе әйнегін сындырып, темекіні алып береді. Бұл оқиға жаппай төбелеске ұласып, нәтижесінде Макмёрфи, Көсем және Чесвик азапты электрошок терапиясына жіберіледі. Процедура алдында Рэндл Көсемнің шын мәнінде саңырау-мылқау емес екенін, оның бәрін естіп, сөйлей алатынын біледі.
Енді созбалақтауға болмайтынын түсінген Макмёрфи Көсемге бірге қашуды ұсынады. Ол түнгі ауысымдағы санитарды сатып алып, бөлімшеге таныс қыздарын шақырады да, нағыз қоштасу кешін ұйымдастырады. Алайда қашатын сәтте Билли Биббит есімді жас науқас қыздардың бірімен оңаша қалғысы келетінін айтады. Досына көмектеспек болған Рэндл уақыттың қалай өткенін және ішімдіктің әсерін байқамай қалып, бүкіл бөлімшемен бірге ұйықтап кетеді. Осылайша, оның мұқият жоспарлаған қашу жоспары іске аспай қалады.
Таңертең медбике Рэтчед бөлімшедегі бүлікті және пәктігінен айырылған Биллиді көріп, қаталдық танытады. Ол Биллиді болған жайтты анасына (Рэтчедтің жақын құрбысына) айтамын деп қорқытады. Зәресі ұшқан Билли қатты соққы алып, кінәні Макмёрфиге аударады, кейін шарасыздықтан өз-өзіне қол жұмсап (ұйқы артериясын қиып), көз жұмады. Жас Биллидің өліміне Рэтчедті кінәлаған Макмёрфи ашуға булығып, медбикеге тап береді де, оны буындыра бастайды. Алайда санитарлар оны соңғы сәтте әрең тоқтатып, Макмёрфиді алып кетеді.
Біраз уақыт өткен соң, Көсем санитарлардың Макмёрфиді бөлімшеге қайта алып келе жатқанын көреді. Досының оралғанына қуанған ол қашуға дайын екенін айтады, бірақ Рэндл ешқандай реакция білдірмейді. Жақын келіп қарағанда, Көсем оның маңдайындағы тыртықтарды көріп, досына [[лоботомия]] жасалғанын — оның санасыз «тірі өлікке» айналғанын түсінеді. Көсем Макмёрфиді мұндай мүшкіл халде қалдырғысы келмей: «Кеттік», — деп сыбырлайды да, оны жастықпен тұншықтырып өлтіреді. Содан соң ол кезінде Макмёрфидің қолынан келмеген ерлікті жасап, душтағы ауыр мәрмәр бағананы жұлып алады да, торлы терезені қиратып, еркіндікке жол тартады.
== Рөлдерде ==
{{РөлдердеҮсті}}
{{Рөлдерде|[[Джек Николсон]]||Рэндл Патрик Макмёрфи}}
{{Рөлдерде|[[Луиза Флетчер]]|медбике|Милдред Рэтчед}}
{{Рөлдерде|[[Уильям Редфилд]]||Дэйл Хардинг}}
{{Рөлдерде|[[Уилл Сэмпсон]]||«Көсем» Бромден}}
{{Рөлдерде|[[Брэд Дуриф]]||Билли Биббит}}
{{Рөлдерде|[[Сидни Лэссик]]||Чарли Чесвик}}
{{Рөлдерде|[[Питер Брокко]]|полковник|Маттерсон}}
{{Рөлдерде|[[Дэнни Де Вито]]||Мартини}}
{{Рөлдерде|[[Кристофер Ллойд]]||Макс Тэйбер}}
{{Рөлдерде|[[Дин Р. Брукс]]|дәрігер|Джон Спиви}}
{{Рөлдерде|[[Уильям Дуэлл]]||Джим Сифелт}}
{{Рөлдерде|[[Винсент Скьявелли]]||Фредриксен}}
{{Рөлдерде|[[Делос В. Смит]]||Скэнлон}}
{{Рөлдерде|[[Майкл Берриман]]||Эллис}}
{{Рөлдерде|[[Нейтан Джордж]]|санитар|Вашингтон}}
{{Рөлдерде|[[Мими Саркисян]]|медбике|Пилбоу}}
{{Рөлдерде|[[Скэтмэн Крозерс]]|түнгі санитар|Тёркл}}
{{Рөлдерде|[[Иосип Элик]]||Банчини}}
{{РөлдердеАсты}}
== Марапаттары мен номинациялары ==
{| class="wikitable" style="float:left; margin-right:1.4em; clear:left;"
|-
! Санат
!Номинант(тар)
!Нәтиже
|-
! colspan="3" | [[Оскар сыйлығы|«Оскар»]]
|-
| [[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік актер]]
| [[Джек Николсон]]
|{{won}}
|-
| [[Үздік актриса үшін Оскар сыйлығы|Үздік актриса]]
| [[Луиза Флетчер]]
|{{won}}
|-
| [[Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығы|Үздік режиссура]]
| [[Милош Форман]]
|{{won}}
|-
| [[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]
| [[Майкл Дуглас]], [[Саул Зейнц]]
|{{won}}
|-
| [[Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік бейімделген сценарий]]
| Лоуренс Хобен, Бо Голдман
|{{won}}
|-
| [[Үздік көмекші актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік көмекші актер]]
| Брэд Дуриф
|{{Nom}}
|-
| [[Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығы|Үздік саундтрек]]
| Джек Ницше
|{{Nom}}
|-
| [[Үздік монтаж үшін Оскар сыйлығы|Үздік монтаж]]
| Шелдон Канн, Линзи Кингман
|{{Nom}}
|-
| [[Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік операторлық жұмыс]]
| Хаскелл Уэкслер, Билл Батлер
|{{Nom}}
|-
! colspan="3" | [[BAFTA]]
|-
| Үздік актер
| Джек Николсон
|{{won}}
|-
| Үздік актриса
| Луиза Флетчер
|{{won}}
|-
| Үздік режиссура
| Милош Форман
|{{won}}
|-
| Үздік фильм
| Милош Форман
|{{won}}
|-
| Үздік монтаж
| Шелдон Канн, Линзи Кингман
|{{won}}
|-
| Үздік көмекші актер
| Брэд Дуриф
|{{won}}
|-
| Үздік бейімделген сценарий
| Лоуренс Хаубен, Бо Голдман
|{{Nom}}
|-
| Үздік операторлық жұмыс
| Хаскелл Уэкслер, Билл Батлер
|{{Nom}}
|-
| Үздік саундтрек
| Джек Ницше
|{{Nom}}
|-
| Үздік дыбыс
|
|{{Nom}}
|}
{| class="wikitable" style="float:left;"
|-
! Санат
!Номинант(тар)
!Нәтиже
|-
! colspan="3" | «[[Алтын глобус]]»
|-
| Үздік актер
| Джек Николсон
|{{won}}
|-
| Үздік актриса
| Луиза Флетчер
|{{won}}
|-
| Үздік режиссура
| Милош Форман
|{{won}}
|-
| Үздік фильм
| Милош Форман
|{{won}}
|-
| Үздік бейімделген сценарий
| Хаубен, Голдман
|{{won}}
|-
| Үздік актер дебюті
| Брэд Дуриф
|{{won}}
|-
! colspan="3" | «[[Бодиль]]»
|-
| Үздік еуропалық емес фильм
|
|{{won}}
|-
! colspan="3" | «[[Сезар (киножүлде)|Сезар]]»
|-
| Үздік шетелдік фильм
| Милош Форман
|{{Nom}}
|-
! colspan="3" | «[[Грэмми]]»
|-
| Фильм саундтрегіне негізделген үздік альбом
| Джек Ницше
|{{Nom}}
|-
! colspan="3" | [[Ұлттық киносыншылар кеңесі|АҚШ ұлттық киносыншылар кеңесі]]
|-
| Үздік актер
| Джек Николсон
|{{won}}
|-
! colspan="3" | [[Америка сценарийшілер гильдиясының сыйлығы|АҚШ сценарийшілер гильдиясының сыйлығы]]
|-
| Үздік драмалық бейімделген сценарий
|
|{{won}}
|-
! colspan="3" | «[[Давид ди Донателло]]»
|-
| Шетелдік фильмнің үздік режиссері
| Милош Форман
|{{won}}
|-
| Шетелдік фильмнің үздік актері
| Джек Николсон
|{{won}}
|-
! colspan="3" | «[[People's Choice Awards]]»
|-
| Үздік фильм
| Милош Форман
|{{won}}
|}<div style="clear:both;"></div>
=== Кейінгі тану ===
[[Америка кино институты]] (AFI) «Көкектің ұясы» фильмін келесі рейтингтерге енгізді:
* [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм|100 жыл… 100 фильм]]: № 20 (1998 тізімі), № 33 (2007 тізімі)
* [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік қаһарман мен зұлым|100 жыл… 100 қаһарман мен зұлым]] (2003): медбике Ратчед кино зұлымдарының тізімінде 5-ші орынға ие болды
* [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік шабыттандыратын фильм|100 жыл… 100 шабыттандыратын фильм]] (2006): № 17
* [[АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі]] (1993)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
{{Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Милош Форман фильмдері]]
[[Санат:АҚШ драма-фильмдері]]
[[Санат:1975 жылғы АҚШ фильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]]
[[Санат:Үздік фильм үшін Оскар сыйлығының иегерлері (фильмдер)]]
[[Санат:United Artists фильмдері]]
[[Санат:АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі]]
[[Санат:АҚШ романдарының экрандаулары]]
0eojk7g2dnx9lukrz5mjz9y9z715j2u
Ұлттық пантеон
0
742247
3591963
3569087
2026-04-25T22:12:10Z
Nurken
111493
/* Жерленгендер тізімі және фотосуреттері */
3591963
wikitext
text/x-wiki
'''Ұлттық пантеон''' — аса көрнекті мемлекет, ғылым, мәдениет қайраткерлерін, сондай-ақ [[Қазақстан]]ның дамуына үлес қосқан адамдарды мәңгі есте сақтау мақсатында салынған, мемориалдық маңызы бар сәулет объектісі болып табылатын, қайтыс болған (қаза тапқан) адамдарды жерлеуге арналған орын. Пантеон [[Ақмола облысы]], [[Целиноград ауданы]], [[Қабанбай батыр ауылы|Қабанбай батыр]] ауылы маңында, [[Астана]] қаласынан оңтүстікке қарай 17 шақырым жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Пантеон [[Қабанбай батыр]] кесенесінің айналасында құрылған. Пантеон құру туралы шешім 2014 жылы қабылданған, ал құрылыс 2015 жылы басталды. Пантеон ресми 2020 жылғы маусым айынан бастап жұмыс істей бастады. Оның қызметін [[Астана қаласы]] [[Есіл ауданы (Астана)|Есіл ауданының]] әкімшілігі реттейді.<ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://newtimes.kz/obshchestvo/125238-kladbishche-dlia-izbrannykh-skolko-kazakhstantsev-zakhoroneno-v-panteone|title=Кладбище для избранных: Сколько казахстанцев захоронено в пантеоне|work=Newtimes.kz|date=2021-02-24|accessdate=2023-07-23|archivedate=2023-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723182812/https://newtimes.kz/obshchestvo/125238-kladbishche-dlia-izbrannykh-skolko-kazakhstantsev-zakhoroneno-v-panteone|deadlink=no}}</ref>
== Ережесі ==
Пантеонға келесі санаттарға кіретін қайтыс болған адамдар жерлене алады:
* [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президенттері]];
* Қазақстан [[Қазақстан премьер-министрі|премьер-министрлері]] мен орынбасарлары; [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Парламент палаталарының]] төрағалары мен орынбасарлары; мемлекеттік кеңесшілер; [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігінің]] басшылары; [[Қазақстан Конституциялық Соты|Конституциялық соттың]], [[Қазақстан Жоғарғы Соты|Жоғарғы Соттың]] және [[Қазақстан Ұлттық банкі|Ұлттық Банктің]] төрағалары;
* Қазақстан Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік орган басшылары; министрлер; республикалық маңызы бар қала, елорда және облыс әкімдері;
* Қазақстанның [[Халық қаһарманы]] мен [[Қазақстанның Еңбек Ері Алтын жұлдызы|Еңбек ері]] атағына ие болған тұлғалар;
* [[Алтын Қыран ордені|"Алтын қыран"]] ордені, [[Отан ордені]], [[Еңбек Даңқы ордені|"Еңбек Даңқы" орденінің]] үш дәрежесімен марапатталған азаматтар;
* [[Кеңес Одағының Батыры|"Кеңес Одағының Батыры"]], [[Социалистік еңбек ері|"Социалистік Еңбек Ері"]] атақтарына ие болған азаматтар;
* [[Қазақстанның ғарышкер-ұшқышы|"Қазақстанның ғарышкер-ұшқышы"]] құрметті атағына ие болған азаматтар;
* Қазақстан Президентінің жеке шешімі бойынша басқа да азаматтар<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://tengrinews.kz/article/kak-vyiglyadit-natsionalnyiy-panteon-seychas-1992/|title=Как выглядит Национальный пантеон сейчас|last=tengrinews.kz|work=Главные новости Казахстана - Tengrinews.kz|date=2023-03-30|accessdate=2023-07-23|archivedate=2023-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723182446/https://tengrinews.kz/article/kak-vyiglyadit-natsionalnyiy-panteon-seychas-1992/|deadlink=no}}</ref>.
== Ерекшеліктері ==
Барлық құлпытастар бірдей жасалған. Кәдімгі дәстүрлі қазақ зираттарынан айырмашылығы - пантеондағы зиратта қайтыс болғанның [[Қазақ рулары|руы]] жазылмайды.
== Жерленгендер тізімі ==
Билік пантеон құру туралы хабарды жарияламас бұрын бұл жерде бірнеше зират болған.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://informburo.kz/stati/v-nur-sultane-zavershili-stroitelstvo-nacionalnogo-panteona-chto-on-soboy-predstavlyaet.html|title=В Нур-Султане завершили строительство Национального пантеона. Что он собой представляет?|work=informburo.kz|accessdate=2023-07-23|archivedate=2023-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723182958/https://informburo.kz/stati/v-nur-sultane-zavershili-stroitelstvo-nacionalnogo-panteona-chto-on-soboy-predstavlyaet.html|deadlink=no}}</ref> 2025 жылғы 22 қазандағы тізім:
# [[Әбіш Кекілбайұлы|Әбіш Кекілбаев]] (6 желтоқсан 1939 – 11 желтоқсан 2015) — қазақстандық қоғам және саяси қайраткер, [[Қазақстанның Еңбек Ері Алтын жұлдызы|Қазақстанның Еңбек Ері]] (2009), [[Қазақстанның халық жазушысы|Қазақстанның Халық жазушысы]] (1992), Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995), Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, [[Филология|филолог]].
# [[Фариза Оңғарсынова]] (25 желтоқсан 1939 – 23 Қаңтар 2014) — ақын, [[Қазақстанның халық жазушысы|Қазақстанның Халық жазушысы]] (1996), [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Абай атындағы Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының]] лауреаты (1979), қоғам қайраткері, бірқатар поэтикалық кітаптар мен жарияланымдардың авторы;
# [[Орал Байғонысұлы Мұхамеджанов|Орал Мұхамеджанов]] (11 қараша 1948 – 15 Қазан 2013) — Парламент Мәжілісінің бұрынғы спикері;
# [[Мақсұт Сұлтанұлы Нәрікбаев|Мақсұт Нәрікбаев]] (30 наурыз 1940 –12 Қазан 2015) — Жоғарғы Соттың бұрынғы төрағасы;
# [[Қонысбай Әбіл]] (21 мамыр 1954 – 3 желтоқсан 2022) — Қазақстанның халық ақыны, айтыскер және сатирик;
# Қосман Айтмұхаметов (29 тамыз 1963 – 15 шілде 2020) — Мемлекет және қоғам қайраткері, Түркістан облысы әкімінің бірінші орынбасары;
# Гүлбану Алтынбаева (1946–2016) — бұрынғы Қорғаныс министрі, армия генералы [[Мұхтар Қапашұлы Алтынбаев|Мұхтар Алтынбаев]]тың әйелі;
# [[Кенжеғали Әбенұлы Сағадиев|Кенжеғали Сағадиев]] (18 ақпан 1938 – 25 шілде 2020) — мемлекет және қоғам қайраткері, [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|Қазақстан Ұлттық Ғылым Академиясы]]ның академигі;
# Клара Жұмабаева (1941–2020) — халық жазушысы [[Әбіш Кекілбайұлы]]ның жұбайы;
# Саяхат Қонақай (3 маусым 1955 – 21 қыркүйек 2014) — [[Сара Алпысқызы Назарбаева|Сара Назарбаева]]ның ағасы;
# [[Сергей Александрович Дьяченко|Сергей Дьяченко]] (18 қыркүйек 1952 – 26 қазан 2016) — [[Ақмола облысы]]ның бұрынғы әкімі;
# Қозы-Көрпеш Жаңбыршин (2 шілде 1960 – 12 ақпан 2017) — Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің бұрынғы төрағасы;
# [[Зейнолла Мұхаметжанұлы Шайдаров|Зейнолла Шайдаров]] (14 қараша 1933 – 25 маусым 2020) — қоғам қайраткері;
# [[Ибрагим Дәуітұлы Жанғоразов|Ибрагим Жанғоразов]] (19 шілде 1937 – 15 қаңтар 2020) — ауыл шаруашылығы қайраткері, Социалистік Еңбек Ері (1981 жыл);
# [[Әнес Төлендіұлы Сарай|Әнес Сарай]] (21 қараша 1937 – 2 ақпан 2021) — қазақ жазушысы, драматург, журналист, Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]];
# Баян Сисенқызы Жақыпова (18 желтоқсан 1949 – 24 сәуір 2021) — Парламент Мәжілісінің бұрынғы спикері [[Қабиболла Қабенұлы Жақыпов|Қабиболла Жақыпов]]тың әйелі;
# [[Серік Смайылұлы Қирабаев]] (23 наурыз 1927 – 26 қазан 2021) — кеңестік, қазақстандық көрнекті әдебиеттанушы ғалымдардың бірі, сыншы, филология ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒА академигі, Қазақ КСР мен Қырғызстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері, КСРО Педагогика Ғылымдары Академиясының корреспондент-мүшесі;
# [[Қажахмет Балахметов]] (26 маусым 1926 – 6 қараша 2021) — Еңбек ардагері және Қазақ КСР бұрынғы Білім министрі;
# Мнаура Әбиқызы Сағындықова (Қорғұлова; 28 қаңтар 1951 – 19 маусым 2022) — Ақтөбе облысының бұрынғы әкімі [[Елеусін Наурызбайұлы Сағындықов|Елеусін Сағындықов]]тың жұбайы;
# [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов|Қажымұрат Нағыманов]] (1 маусым 1948 – 2 шілде 2022) — мемлекет қайраткері, 2002–2005 жылдары Қазақстанның көлік және коммуникация министрі;
# Мария Ғабдуллина (15 шілде 1938 – шілде 2022) — мемлекет және қоғам қайраткері [[Мырзатай Жолдасбеков]]тың әйелі;<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/zakanchivayutsya-mesta-kto-pohoronen-v-natsionalnom-panteone-505366/|title=Заканчиваются места. Кто похоронен в Национальном пантеоне|last=tengrinews.kz|work=Главные новости Казахстана - Tengrinews.kz|date=2023-07-21|accessdate=2023-07-23|archivedate=2023-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723183513/https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/zakanchivayutsya-mesta-kto-pohoronen-v-natsionalnom-panteone-505366/|deadlink=no}}</ref>
# Клара Қайсарқызы Бази (24 шілде 1939 – 15 сәуір 2023) – Ибрагим Байгораздың әйелі;
# [[Несіпбек Тұрысбекұлы Айт|Несіпбек Айт]] (22 қыркүйек 1950 – 16 қазан 2023) — ақын, аудармашы, журналист;
# [[Анар Нұрәліқызы Жайылғанова|Анар Жайылғанова]] (10 шілде 1969 – 12 ақпан 2024) — мемлекеттік, саяси қайраткер;
# Сейдахмет Рысқожаұлы Құттықадам (9 мамыр 1946 – 2 наурыз 2024) — саясаттанушы, публицист, қоғам қайраткері;
# [[Өмірбек Бәйгелді]] (15 сәуір 1939 – 3 сәуір 2024) — Қазақстан Сенатының бұрынғы төрағасы;<ref>{{Cite web|url=https://orda.kz/kak-v-nacionalnom-panteone-horonili-pervogo-glavu-senata-omirbeka-bajgeldi-384686/|title=Как в Национальном пантеоне хоронили первого главу Сената Омирбека Байгелди|lang=ru|first=Раяна|last=Батыр|work=orda.kz|date=2024-04-05|accessdate=2024-04-05|archivedate=2024-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240405120639/https://orda.kz/kak-v-nacionalnom-panteone-horonili-pervogo-glavu-senata-omirbeka-bajgeldi-384686/}}</ref>
# [[Әкім Үртайұлы Әшімов]] (9 қыркүйек 1933 – 22 сәуір 2025) — жазушы, киносценарист, Қазақстанның Еңбек Ері (2021).
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]
[[Санат:Зираттар]]
47tcczve4l0xi1d6opf78g7qpntwk2u
Никол Воваевич Пашинян
0
754595
3591667
3496489
2026-04-25T12:15:52Z
Aldogarov
95591
3591667
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
|Шынайы есімі = {{lang-hy|Նիկոլ Վովայի Փաշինյան}}
|Есімі = Никол Пашинян
|Қазақша есімі =
|Сурет ені = 250
|Суреті = Nikol Pashinyan 2025 (cropped).jpg
|Титулы = [[Армения]]ның 16-шы [[Арменияның премьер-министрі|Премьер-министрі]]
|Ту = Coat of arms of Armenia.svg
|Ту2 = Flag of Armenia.svg
|Басқара бастады = 8 мамыр 2018 жылдан бастап
|Басқаруын аяқтады =
|Президент = [[Саркисян, Армен Варданович|Армен Саркисян]] (2018-2022)<br>[[Ален Симонян]] (2022 м.а.)<br>[[Ваагн Хачатурян]] (2022 жылдан бастап)
|Ізашары =
|Титулы_2 = Еуразиялық Экономикалық Одақдың төрағасы
|Ту_2 = Emblem of the Eurasian Economic Union.svg
|Ту2_2 = Flag of the Eurasian Economic Union.svg
|Басқара бастады_2 = 2024
|Басқаруын аяқтады_2 =
|Президент_2 =
|Ізашары_2 = [[Владимир Путин]]
|Ізбасары_2 = [[Александр Лукашенко]]
| Басқара бастады_3 = 2019
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 = [[Владимир Путин]]
| Ізбасары_3 = [[Александр Лукашенко]]
|Титулы_4 = ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің төрағасы
|Ту_4 = Emblem of the Collective Security Treaty Organization.svg
|Ту2_4 = Flag of the Collective Security Treaty Organization.svg
|Басқара бастады_4 = 2021
|Басқаруын аяқтады_4 = 2022
|Титулы_5 = Армения Республикасы Ұлттық жиналысының депутаты
|Ту_5 = Logo parliament of Armenia.png
|Ту2_5 = Flag_of_Armenia.svg
|Басқара бастады_5 = 6 мамыр 2012
|Басқаруын аяқтады_5 = 9 мамыр 2018
|Діні = Армян христиан діні
|Партиясы = Азаматтық келсімшарт
| Білімі = Ереван мемлекеттік университеті
|Балалары = Мариам, Шушанну, Арпине, Ашота
|Анасы = Светлана Пашинян
|Жұбайы = Анна Акопян
|Әкесі = Вова Пашинян
|Туған күні = 1.06.1975
|Туған жері = Иджеван
|Сайты = [https://www.primeminister.am/ru/ primeminister.am] {{ref-ru}}
|Марапаттары =
|Қолтаңба ені =
|Қолтаңбасы = Signature of Nikol Pashinyan.svg
|Commons =
}}
'''Никол Воваевич Пашинян''' ({{lang-hy|Նիկոլ Վովայի Փաշինյան}}) — [[Армения|Арменияның]] мемлекеттік қайраткері және саясаткер. [[Армения|Арменияның]] Премьер-министрі.<ref>{{Cite web|url=https://kaz.tengrinews.kz/world_news/nikol-pashinyan-armeniyanyin-premer-ministr-bolyip-325469/|title=Никол Пашинян Арменияның премьер-министрі болып тағайындалды}}</ref>
Армениядағы барқыт революциясының көшбасшысы. Армения Ұлттық жиналысының депутаты. «Елк» фракциясының жетекшісі.
== Өмірбаяны<ref>{{Cite web|url=https://www.primeminister.am/ru/pm-pashinyan/|title=Никол Пашинян Арменияның өмірбаяны}}</ref>==
1975 жылы 1 маусымда Ижеван қаласында дүниеге келген. Ол 1943 жылы Кавказ майданында, Ұлы Отан соғысы жылдарында қаза тапқан әке атасының, Қызыл Армия жауынгерінің атымен аталды.
Пашинян орта білімін Ижеван мектебінде алды. 1991 жылы мектепті бітіргеннен кейін Никол Ереван мемлекеттік университетінің филология факультетінің журналистика кафедрасына түседі.
2012 жылы Армения Ұлттық жиналысының депутаты болып сайланды. Сыртқы байланыстар және аумақтық басқару және жергілікті өзін-өзі басқару мәселелері жөніндегі парламенттік тұрақты комитеттердің мүшесі болды.
2015 жылы «Азаматтық шарт» партиясының негізін қалаушылардың бірі болды.
2018 жылдың 13 сәуірінде Ол Серж Саркисянның Премьер-Министр болып сайлануына наразылық акцияларын ұйымдастырды.
2018 жылы 8 мамырда Арменияның премьер-министрі болып сайланды. 2019 жылы 14 қаңтарда Арменияның премьер-министрі болып қайта тағайындалды. 2021 жылдың 2 тамызында Армения Президенті Тағы да Пашинянды Премьер-Министр етіп тағайындау туралы жарлыққа қол қойды.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Армения премьер-министрлері]]
a6hbqq6i805xnvhp0qteyaodtvjhaui
3591670
3591667
2026-04-25T12:17:50Z
Aldogarov
95591
3591670
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
|Шынайы есімі = {{lang-hy|Նիկոլ Վովայի Փաշինյան}}
|Есімі = Никол Пашинян
|Қазақша есімі =
|Сурет ені = 250
|Суреті = Nikol Pashinyan 2025 (cropped).jpg
|Титулы = [[Армения]]ның 16-шы [[Арменияның премьер-министрі|Премьер-министрі]]
|Ту = Coat of arms of Armenia.svg
|Ту2 = Flag of Armenia.svg
|Басқара бастады = 8 мамыр 2018 жылдан бастап
|Басқаруын аяқтады =
|Президент = [[Саркисян, Армен Варданович|Армен Саркисян]] (2018-2022)<br>[[Ален Симонян]] (2022 м.а.)<br>[[Ваагн Хачатурян]] (2022 жылдан бастап)
|Ізашары =
|Титулы_2 = Еуразиялық Экономикалық Одақдың төрағасы
|Ту_2 = Emblem of the Eurasian Economic Union.svg
|Ту2_2 = Flag of the Eurasian Economic Union.svg
|Басқара бастады_2 = 2024
|Басқаруын аяқтады_2 =
|Президент_2 =
|Ізашары_2 = [[Владимир Путин]]
|Ізбасары_2 = [[Александр Лукашенко]]
| Басқара бастады_3 = 2019
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 = [[Владимир Путин]]
| Ізбасары_3 = [[Александр Лукашенко]]
|Титулы_4 = ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің төрағасы
|Ту_4 = Emblem of the Collective Security Treaty Organization.svg
|Ту2_4 = Flag of the Collective Security Treaty Organization.svg
|Басқара бастады_4 = 2021
|Басқаруын аяқтады_4 = 2022
|Титулы_5 = Армения Республикасы Ұлттық жиналысының депутаты
|Ту_5 = Logo parliament of Armenia.png
|Ту2_5 = Flag_of_Armenia.svg
|Басқара бастады_5 = 6 мамыр 2012
|Басқаруын аяқтады_5 = 9 мамыр 2018
|Діні = Армян христиан діні
|Партиясы = Азаматтық келсімшарт
| Білімі = Ереван мемлекеттік университеті
|Балалары = Мариам, Шушанну, Арпине, Ашота
|Анасы = Светлана Пашинян
|Жұбайы = Анна Акопян
|Әкесі = Вова Пашинян
|Туған күні = 1.06.1975
|Туған жері = Иджеван
|Сайты = [https://www.primeminister.am/ru/ primeminister.am] {{ref-ru}}
|Марапаттары =
|Қолтаңба ені =
|Қолтаңбасы = Signature of Nikol Pashinyan.svg
|Commons =
}}
'''Никол Воваевич Пашинян''' ({{lang-hy|Նիկոլ Վովայի Փաշինյան}}) — [[Армения|Арменияның]] мемлекеттік қайраткері және саясаткер. [[Армения|Арменияның]] Премьер-министрі.<ref>{{Cite web|url=https://kaz.tengrinews.kz/world_news/nikol-pashinyan-armeniyanyin-premer-ministr-bolyip-325469/|title=Никол Пашинян Арменияның премьер-министрі болып тағайындалды}}</ref>
Армениядағы барқыт революциясының көшбасшысы. Армения Ұлттық жиналысының депутаты. «Елк» фракциясының жетекшісі.
== Өмірбаяны<ref>{{Cite web|url=https://www.primeminister.am/ru/pm-pashinyan/|title=Никол Пашинян Арменияның өмірбаяны}}</ref>==
1975 жылы 1 маусымда Ижеван қаласында дүниеге келген. Ол 1943 жылы Кавказ майданында, Ұлы Отан соғысы жылдарында қаза тапқан әке атасының, Қызыл Армия жауынгерінің атымен аталды.
Пашинян орта білімін Ижеван мектебінде алды. 1991 жылы мектепті бітіргеннен кейін Никол Ереван мемлекеттік университетінің филология факультетінің журналистика кафедрасына түседі.
2012 жылы Армения Ұлттық жиналысының депутаты болып сайланды. Сыртқы байланыстар және аумақтық басқару және жергілікті өзін-өзі басқару мәселелері жөніндегі парламенттік тұрақты комитеттердің мүшесі болды.
2015 жылы «Азаматтық шарт» партиясының негізін қалаушылардың бірі болды.
2018 жылдың 13 сәуірінде Ол Серж Саркисянның Премьер-Министр болып сайлануына наразылық акцияларын ұйымдастырды.
2018 жылы 8 мамырда Арменияның премьер-министрі болып сайланды. 2019 жылы 14 қаңтарда Арменияның премьер-министрі болып қайта тағайындалды.
2021 жылдың 2 тамызында Армения Президенті Тағы да Пашинянды Премьер-Министр етіп тағайындау туралы жарлыққа қол қойды.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Армения премьер-министрлері]]
aealif2phprftf0eyovob3k7pzuhhjm
Тәуіп Хо Жун (телехикая)
0
757412
3591935
3463463
2026-04-25T21:28:31Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591935
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = Ли Бён Хун
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = Че Ван Гю
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері Ли Бён Хун түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы Таиландтың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, Сонджо патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады.
Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның инсульт алған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді.
Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның көңілдесінің ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Джун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді.
Патша қайтыс болғанда, жаңа патша Кванхэгун заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – Хо Жун
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
oj8azrmbfoutd75ujz2xmyfi6lhnvao
3591936
3591935
2026-04-25T21:29:02Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591936
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = Че Ван Гю
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері Ли Бён Хун түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы Таиландтың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, Сонджо патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады.
Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның инсульт алған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді.
Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның көңілдесінің ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Джун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді.
Патша қайтыс болғанда, жаңа патша Кванхэгун заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – Хо Жун
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
ga594mkkdzfw6095jesomi62k8sz21a
3591937
3591936
2026-04-25T21:29:28Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591937
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = Че Ван Гю
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері [[Ли Бён Хун]] түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы Таиландтың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, Сонджо патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады.
Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның инсульт алған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді.
Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның көңілдесінің ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Джун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді.
Патша қайтыс болғанда, жаңа патша Кванхэгун заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – Хо Жун
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
1zewuakcr6fod15o260qc6jxkej7ltv
3591938
3591937
2026-04-25T21:29:55Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591938
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = Че Ван Гю
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері [[Ли Бён Хун]] түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы [[Тайланд]]тың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, Сонджо патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады.
Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның инсульт алған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді.
Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның көңілдесінің ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Джун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді.
Патша қайтыс болғанда, жаңа патша Кванхэгун заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – Хо Жун
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
1u5sm1o9wty0xgi39zqw8s2awjsus80
3591939
3591938
2026-04-25T21:31:37Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591939
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = Че Ван Гю
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері [[Ли Бён Хун]] түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы [[Тайланд]]тың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>. 2009 жылы [[Қазақстан]]да Қазақстан ұлттық телеарнасында көрсетілді.
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, Сонджо патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады.
Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның инсульт алған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді.
Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның көңілдесінің ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Джун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді.
Патша қайтыс болғанда, жаңа патша Кванхэгун заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – Хо Жун
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
8ikrkjj8w3mtbfgvccy52i2hixbsmj3
3591940
3591939
2026-04-25T21:33:21Z
Sagzhan
29953
/* Басты рөлдерде */
3591940
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = Че Ван Гю
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері [[Ли Бён Хун]] түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы [[Тайланд]]тың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>. 2009 жылы [[Қазақстан]]да Қазақстан ұлттық телеарнасында көрсетілді.
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, Сонджо патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады.
Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның инсульт алған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді.
Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның көңілдесінің ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Джун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді.
Патша қайтыс болғанда, жаңа патша Кванхэгун заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – [[Хо Жун]]
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
9hjyuns1lhr1cn5kuivpci5bnd4xxsu
3591941
3591940
2026-04-25T21:35:41Z
Sagzhan
29953
/* Мазмұны */
3591941
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = Че Ван Гю
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері [[Ли Бён Хун]] түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы [[Тайланд]]тың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>. 2009 жылы [[Қазақстан]]да Қазақстан ұлттық телеарнасында көрсетілді.
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, [[Сонджо]] патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады.
Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның инсульт алған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді.
Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның көңілдесінің ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Джун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді.
Патша қайтыс болғанда, жаңа патша Кванхэгун заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – [[Хо Жун]]
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
3lwn43o640yqkw53ir7c5i12t5vup4x
3591944
3591941
2026-04-25T21:36:37Z
Sagzhan
29953
/* Мазмұны */
3591944
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = Че Ван Гю
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері [[Ли Бён Хун]] түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы [[Тайланд]]тың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>. 2009 жылы [[Қазақстан]]да Қазақстан ұлттық телеарнасында көрсетілді.
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, [[Сонджо]] патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады.
Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның қояншықпен ауырған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді.
Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның көңілдесінің ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Джун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді.
Патша қайтыс болғанда, жаңа патша Кванхэгун заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – [[Хо Жун]]
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
r9z9f6qns94u0wbtrymb5byt7prildm
3591945
3591944
2026-04-25T21:40:00Z
Sagzhan
29953
/* Мазмұны */
3591945
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = Че Ван Гю
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері [[Ли Бён Хун]] түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы [[Тайланд]]тың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>. 2009 жылы [[Қазақстан]]да Қазақстан ұлттық телеарнасында көрсетілді.
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, [[Сонджо]] патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады. Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның қояншықпен ауырған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді. Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және оың бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның тоқалының ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Жун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді. Патша қайтыс болғанда, жаңа патша [[Кванхэгун]] заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – [[Хо Жун]]
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
athbd6zm9ty2bnpp6iniolnwhmvnq5y
3591946
3591945
2026-04-25T21:40:25Z
Sagzhan
29953
/* Мазмұны */
3591946
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = Че Ван Гю
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері [[Ли Бён Хун]] түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы [[Тайланд]]тың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>. 2009 жылы [[Қазақстан]]да Қазақстан ұлттық телеарнасында көрсетілді.
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, [[Сонджо]] патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады. Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның қояншықпен ауырған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді. Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және оың бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның тоқалының ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Жун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді. Патша қайтыс болғанда, жаңа патша [[Кванхэгун ван]] заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – [[Хо Жун]]
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
acnqoqhe0i442h891sdxtyf1lwtguit
3591947
3591946
2026-04-25T21:40:48Z
Sagzhan
29953
/* Мазмұны */
3591947
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = Че Ван Гю
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері [[Ли Бён Хун]] түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы [[Тайланд]]тың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>. 2009 жылы [[Қазақстан]]да Қазақстан ұлттық телеарнасында көрсетілді.
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, [[Сонджо]] патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады. Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның қояншықпен ауырған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді. Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және оың бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның тоқалының ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Жун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді. Патша қайтыс болғанда, жаңа патша [[Кванхегун ван]] заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – [[Хо Жун]]
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
fgbfaxp24idopzc07hnd0rxsjanjtnh
3591948
3591947
2026-04-25T21:42:34Z
Sagzhan
29953
/* Мазмұны */
3591948
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = Че Ван Гю
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері [[Ли Бён Хун]] түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы [[Тайланд]]тың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>. 2009 жылы [[Қазақстан]]да Қазақстан ұлттық телеарнасында көрсетілді.
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, Сонджо патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады. Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның қояншықпен ауырған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді. Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және оың бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның тоқалының ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Жун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді. Патша қайтыс болғанда, жаңа патша [[Кванхе гун ван]] заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – [[Хо Жун]]
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
ru57exrmil6kdtdoyn1n481dqgwf7p6
3592004
3591948
2026-04-25T23:01:54Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592004
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = [[Че Ван Гю]]
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері [[Ли Бён Хун]] түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы [[Тайланд]]тың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>. 2009 жылы [[Қазақстан]]да Қазақстан ұлттық телеарнасында көрсетілді.
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, Сонджо патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады. Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның қояншықпен ауырған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді. Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және оың бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның тоқалының ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Жун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді. Патша қайтыс болғанда, жаңа патша [[Кванхе гун ван]] заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – [[Хо Жун]]
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
8mbnz6wz6xgyxdfm8ovmdgjmddrsri4
3592005
3592004
2026-04-25T23:02:13Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592005
wikitext
text/x-wiki
{{Телесериал
| Қазақша атауы = Тәуіп Хо Жун
| Шынайы атауы = {{lang-ko|허준}}
| суреті =
| тақырыбы =
| сурет ені =
| жанры = тарихи драма
| формат =
| авторы =
| желісі =
| өндіріс = MBC Self production
| рөлдерде = Чон Кван Рёл<br />Хван Су Жон<br />Ли Сон-же
| баяндаушы =
| бет басы =
| композиторы =
| мемлекет = {{KOR}}
| тілі = корей
| маусымдар = 1
| сериялар саны = 64
| сериялардың тізімі =
| атқарушы продюсері =
| продюсері =
| режиссёрі = [[Ли Бён Хун]]
| операторы = Ким Ёң Чуль
| сценарист = [[Чхве Ван Гю]]
| түсірілім орны =
| ұзақтығы = 60 мин.
| студия =
| статусы = аяқталған
| телеарна = MBC TV
| бейне форматы =
| дыбыс форматы =
| көрсете бастады = 22 қараша, 1999
| соңғы рет көрсетілді = 27 маусым, 2000
| алдыңғы =
| келесі =
| байланысты =
| imdb_id =
| tv_com_id =
| сайт =
}}
'''Тәуіп Хо Жун''' ({{lang-ko|허준}}) — [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуіріндегі дәрігер [[Хо Жун]]ның өмірі туралы баяндайтын [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] телехикаясы. Бұл драма [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] арнасында [[1999 жыл]]дың [[22 қараша]]сынан 2000 жылдың 27 маусымына дейін көрсетілді және 64%-дық рекордтық көрермен рейтингтеріне жетті. <ref>{{cite web|language=Thai|title=Huh Joon – คนดีที่โลกรอ หมอโฮจุน|url=http://www.blike.net/kseries/HuhJoon|work=blike.net|accessdate=|date=September 5, 2015}}</ref>
Халықаралық деңгейде бұл телехикая: 2002 жылы [[Қытай Республикасы|Тайвань]] телевидениесінде,
2005 жылы [[Гонконг]]тың TVB арнасында (ол кезде дәл осы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясының режиссері [[Ли Бён Хун]] түсірген «Тхэ Чан Гым» сериалынан кейін) көрсетілді. Екі телехикаяның басты кейіпкерлері ұқсас болғандықтан, «Тәуіп Хо Жун» жиі «ерлерге арналған Тхэ Чан Гым» деп аталады.
Сонымен қатар, бұл телехикая 2006 жылы [[Тайланд]]тың Channel 3 арнасында көрсетілді. <ref>{{cite web|last=Lee|first=Sang-min|title=Historical Drama and Future|url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|work=KOFICE WebZine|accessdate=March 24, 2014|date=February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp|archivedate=March 24, 2014}}</ref>. 2009 жылы [[Қазақстан]]да Қазақстан ұлттық телеарнасында көрсетілді.
== Мазмұны ==
Оқиға [[Чосон әулеті|Чосон]] дәуірінде, Сонджо патшаның билік құрған кезеңінде, Чан Гым қайтыс болғаннан кейін 50 жыл өткен соң өрбиді (Чан Гым – Чосондағы алғашқы әйел дәрігер деп есептеледі).
Хо Жун төменгі таптан шыққан, яғни «қол тимейтін» (тұқымы лас) анадан туған. Анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты, сол кездегі Чосон заңына сай, ол да санном (төменгі таптың адамы) деп есептелген. Ал әкесі – билеуші таптың өкілі әрі жергілікті әкім болған. Осы әлеуметтік теңсіздік Хо Жунға қатты әсер етіп, өмірден өз орнын таба алмай, бір кездері контрабандаға араласады. Осы кезде ол қуғындалған асыл текті әйел Тахи есімді қызбен танысады. Оның әкесі опасыз деп танылып, жер аударылып өлген. Хо Жун оған жанашырлық танытып, әкесінің жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Кейін Хо Жунның контрабандалық әрекеттері әшкереленіп, әкесі оны, анасын және Тахиді құтқарып, оларды басқа қалаға жасырын алып кетеді. Осыдан кейін Хо Жун мен Тахи үйленіп, Кёнсан аймағындағы Саным қаласына қоныс аударады. Бір күні анасы қатты ауырып қалады. Хо Жун әйгілі дәрігер Ю Ыйтэ-ге жүгінеді. Осылайша ол медицинаға қызығушылық танытып, Ю Ыйтэнің шәкірті болады. Зерек әрі еңбекқор Хо Жун жылдам дамиды. Оған дәрілік өсімдіктерді қолдануды үйреткен жетім қыз Йе Джин де көмек көрсетеді.
Уақыт өте келе Хо Жун шебер дәрігерге айналады. Бірінші науқасы – өз-өзіне қол жұмсамақ болған қызды тірілтуі еді. Ол ем үшін ақы алмай, бұл туралы хабар ел арасына тарап кетеді. Көп ұзамай ол кедей науқастарды тегін емдей бастайды. Басында Ю Ыйтэ ашуланса да, Хо Жунның диагноздары мен емін тексеріп, оның шын мәнінде білікті дәрігер екенін мойындайды. Кейін ол Хо Жунға дәріхананы сеніп тапсырады.
Бірде Хо Жун жоғары лауазымды адамның қояншықпен ауырған әйелін емдеп, оны толық айықтырады. Бұл жетістігі оған Императорлық госпитальге жолдама әкеледі. Бірақ ұстазы Ю Ыйтэ бұны этикаға қайшы деп қабылдап, ренжиді.
Хо Жун медициналық емтиханға қатысу үшін Ханянға (қазіргі Сеул) келеді. Бірақ ол ауыр науқас адамды емдеу үшін емтиханға қатыспай қояды. Бұл шешімі оны ел ішінде танымал етеді. Керісінше, Ю Ыйтэнің ұлы – Ю До-джи бірінші орынды иеленгенімен, әкесінен сын естиді.
Көп ұзамай Ю Ыйтэ асқазан обырына шалдығып, өзін Хо Жунға анатомиялық зерттеу үшін қалдырып, өз-өзіне қол салады. Осы зерттеудің арқасында Хо Джун адам денесінің құрылымын дәл сыза білген алғашқы дәрігер болады. Бұл білім оны Императорлық госпитальге емтихан арқылы бірінші орынмен кіргізеді. Алайда, ол жақта Ю Ыйтэнің ұлы Ю До-джимен және оың бұрынғы қарсыласы, бас дәрігер Ёнмен кездеседі. Ён оны төмен қызметке тағайындайды. Бірақ бірде патшаның тоқалының ағасы ауыр науқастанып қалады. Барлық дәрігерлер емдей алмаған соң, Хо Жун оны бес күн ішінде емдеп жазады. Осыдан кейін Ённің шектеулері алынады.
Сонджо патшаның билігінің 22-жылдығында эпидемия басталады. Хо Жун ауруға ем іздеп, ақыры табады. Бірақ бұрынғы қылмысы үшін айдалады. Кейін патшаның көңілдесі Ким Гон бин ауыр науқастанғанда, Хо Жун қайта шақырылып, емдеп шығарады. Патша оны кешіріп, сарай дәрігері етеді. Патша қайтыс болғанда, жаңа патша [[Кванхе гун ван]] заң бойынша Хо Жунды сатқын деп тануға мәжбүр болады, бірақ оның еңбектерін ескеріп, тек оңтүстікке жер аударады. Сол жақта Хо Жун «Тонъый богам» (Шығыс медицинасындағы айна) атты әйгілі медициналық еңбегін жазады.
1611 жылы Кванхэгун Хо Жунды кешіріп, сарайға қайтармақ болады. Бірақ Хо Жун бас тартып, ел аралап, халықты емдеумен айналысады. 1615 жылы елде оба тараған кезде, Хо Жун қайта шақырылып, ем табады, бірақ өзі де ауруға шалдығып, қайтыс болады. Телехикая оның қабіріне келіп, "көріскенше" дейтін Йе Джиннің сөздерімен аяқталады.
== Басты рөлдерде ==
*Чон Кван Рёль – [[Хо Жун]]
*Хван Су Чжон – Леди Йе-джин
*Ли Сун Чжэ – Ю Ыйтэ (Хо Жунның ұстазы)
*Ким Бён Сэ – Ю До Джи (Ю Ыйтэнің ұлы)
*Чон Ук – Ким Мин Сэ
*Чон Хе Сон – Сон ханым (Хо Жунның анасы)
*Хон Чун Мин – Ли Да Хи (Хо Жунның әйелі)
*Чу Хён – Хо Рён (Хо Жунның әкесі)
*Чо Кён Хван – Ян Е Су
*Пак Чан Хван – Сонджо патша
*Чан Со Хи – Ким Ин бин (патшаның көңілдесі)
*Пак Чжу Ми – Ким Гон бин (патшаның басқа көңілдесі)
*Ким Сын Су – Гванхэгүн ханзада
Қосымша кейіпкерлер:
*Им Хён Сик – Им О Гын (Ю Ыйтэнің хатшысы)
*Пак Чжон Су – О ханым (Ю Ыйтэнің әйелі)
*Сон Хён А – дәріханашы Со Хён
*Ли Хи До – Ку Иль Со
*Чхве Ран – Хон Чун
*Хан Ин Су – Ан Кван Ик
*Ким Ын Су – Со Би
*Им Дэ Хо – Ян Тэ
*Им Хо – Ли Чжон Мён
*Ё Хён Су – Ким Сан Хва
*Квак Чжон Ук – бала Сан Хва
*Мэн Сан Хун – Ким Ман Кён
*Пён Хи Бон – Сон Ин Чхоль
*Пак Ён Чжи – Чон Сон Пиль
*Ли Чжэ По – Пак Ман Чжу
*Ким Хэ Сук – Хам Анның әйелі
*Чха Кван Су – Сон Мён Хун
*Ом Ю Син – Док Кым
*Ли Хён Кён – Се Хи
*Ли Чжу Хи – Чхэ Сон
*О Тхэ Кён – Хо Гём
*Чхве Ын Чжу – Он Нён И
*Ли Сук – Ха Донның әйелі
*Квон Ён У – Су Ён
*Чжон Хо Гын – Чон Тэ Ын
*Чжон Мён Хван – Бэ Чун Су
*Чо Хён Сук – Сук Чжон
*Чжу Мин Чжун – Ким Бён Чжо
*Пак Чон Кван – Чжон Чжак
*Мун Хи Вон – Сон Хак Гю
*Чжон Сын Хо – Чан Хак До
*Ли Ён Хо – Гон биннің інісі
*Ким Чжу Ён – сарай күзетшісі
*Ким Ён Мин – Бён Джа
*Ли Ю Ри – сарай күтушілерінің бірі
== Қабылдануы ==
[[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]дағы көрсетілім кезінде «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы үлкен коммерциялық табысқа жетті. TVB арнасы «Тәуіп Хо Жун» хикаясын сатып алғанда, бұл жобаға үлкен үміт артты. Себебі ол «Чан Гымнің асханасы» телехикаясының соңғы бөлімінен кейін бірден эфирге шықты, ал ол өз кезегінде аса танымал болған еді. Алайда көрермендердің «Тәуіп Хо Жунға» деген қызығушылығы төмен болды, рейтингтері «Чан Гымнің асханасынан» әлдеқайда төмен болды. Бұл жағдай корей толқыны (Korean Wave) әлсірей бастады деген алаңдаушылық тудырды. Көпшілік көрермендер «Тәуіп Хо Жунның» сюжеті баяу, әрі қызықсыз деп сын айтты. Сонымен қатар, «Чан Гымнің асханасында» ойнаған актерлер «Хо Жунда» мүлде басқа рөлдерде көрінді (мысалы, император – құқық қорғаушы, Чан Гымнің тәлімгері – сарай аспазы ретінде). Бұл жағдай, әсіресе, «Хо Жунның» «Чан Гымнен» бұрын түсірілгенін білмеген Оңтүстік Кореядан тыс көрермендердің теріс пікірлеріне себеп болды.
[[2012 жыл]]ы «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы [[Ирак]]тың [[Күрдістан]] аймағында 90%-дан астам көрілім жинады деген хабар тарады.
Басты рөлді сомдаған актер Чон Кван Рёль Ирактың бірінші ханымы Херо Ибрахим Ахмедтің арнайы шақыртуымен Сүлеймания қаласына ресми сапармен шақырылды.<ref name="Kwon Jungyun">{{Cite web |surname=Kwon |given=Jungyun |date=July 13, 2012 |title=Korean Wave Finds Welcome in Iraq |url=http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033544/http://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=101264 |archive-date=October 12, 2012 |website=[[Korea.net]] |publisher=[[Korean Culture and Information Service]]}}</ref>
== Ремейк ==
2013 жылы бұл хикаяның "Хо Жун: Бастапқы тарих" (корейше: 구암 허준 Guam Heo Jun) деп аталатын ремейкі түсірілді. Бұл нұсқа күнделікті көрсетілім форматында эфирге шықты. Басты рөлде марқұм актер Ким Джу Хёк ойнады. Айта кетерлігі, оның әкесі, Ким Му Сэн, 1975 жылғы нұсқада дәл осы рөлді сомдаған болатын. <ref>{{cite web|last=Kang |first=Hyo-jin |title=Kim Joo Hyuk seeks to bring his new interpretation of Heo Jun in ''Gu Am Heo Jun'' |url=http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |work=Korea Star Daily via [[Yahoo!]] |accessdate=March 20, 2013 |date=March 6, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801074712/http://omg.yahoo.com/news/kim-joo-hyuk-seeks-to-bring-his-new-015900188.html |archivedate=August 1, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|title=''Hur Jun, the Original Story'' script reading of MBC's new drama series|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/2183746_56318.html|work=MBC Global Media|accessdate=March 20, 2013|date=March 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Oh|first=Jean|title=Period piece overload? Spring drama lineup goes heavy on historical settings|url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|work=[[The Korea Herald]]|accessdate=March 20, 2013|date=March 13, 2013|archive-date=March 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231248/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20130313000887|url-status=dead}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20010208094742/http://www.imbc.com/drama/hurjun/html/home.html ''Тәуіп Хо Жун'' ресми MBC вебсайты]
* [https://web.archive.org/web/20080409234725/http://tvcity.tvb.com/drama/hur_jun/ ''Тәуіп Хо Жун''] [[TVB]]-да
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
b328rwmnyexm8hh5xud05w84f5avkxj
Үлгі:Қазақша Уикипедия статистикасы/Кеше.json
10
764845
3591815
3591279
2026-04-25T19:01:10Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Кешегі деректерді жаңарту
3591815
json
application/json
{
"articles": 243458,
"pages": 666075,
"edits": 3588096,
"users": 176884,
"activeusers": 511,
"admins": 15,
"files": 8682
}
amkigswk967q8v9xw1mwxyu9w1at81a
Нұрмұхамбет Қожахметов
0
769026
3592032
3591056
2026-04-26T06:21:04Z
RaiymbekZh
170385
3592032
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға|Есімі=Нұрмұхамбет Қожахметов|Шынайы есімі=Қожахметұлы Нұрмұхамбет|Сурет=Nurmukhambet_Kozh1.jpg|Сурет атауы=1952 жылы жасалған Нұрмұхамбет суреті|Туған күні=24.06.1930|Қайтыс болған күні=12.02.1962|Туған жері=Майлан, Ақмола облысы|Қайтыс болған жері=Ақмола, Қазақ КСР|Азаматтығы={{байрақ|КСРО}}|Ұлты=Қазақ|Мамандығы=Милиция қызметкері, кіші-сержант|Не үшін белгілі=Ақмолалық апат кезінде ондаған адамның өмірін құтқарған (1959)|Жұбайы=София Қожахметова|Марапаттары={{Қызыл жұлдыз ордені}} {{!}}
Қазақ КСР ІІМ құрмет кітабына енген;
Атына [[Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі (Астана)|көше]] берілген}}
'''Нұрмұхамбет Қожахметов''' ([[24 маусым]] [[1930 жыл|1930]], [[Майлан (ауыл)|Майлан]] – [[12 ақпан]] [[1962 жыл|1962]], [[Ақмола]]) — милиция кіші-сержанты, Ақмола батыры, «Қызыл Жұлдыз» орденінің иегері. [[1959 жыл|1959 жылы]] [[Есіл|Есіл өзенінің]] үстіндегі [[Ақмола апаты (1959)|көпірдің құлаған]] кезде кезекшілікте болған жалғыз милиция қызметкерлері.<ref>[https://bilim-all.kz/article/25541-astanadagy-en-en-kosheler Астанадағы ең-ең көшелер] — ЖАНТАЕВ Р.</ref><ref>[https://kaz.tengrinews.kz/article/qupiia-asyldy-astanadagy-kopirdin-qulauy-1794/ 1959 ЖЫЛҒЫ АҚМОЛА АПАТЫНЫҢ ҚҰПИЯСЫ АШЫЛДЫ]</ref>
== Биография ==
1930 жылы, [[Ақмола облысы|Ақмола облысының]], [[Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданының]], [[Майлан (ауыл)|Майлан ауылында]] дүниеге келген. 1952 жылдан бастап Милиция қызметкері. 1958 жылы София атты қызға үйленді. [[1959 жыл|1959 жылғы]] [[Ақмола апаты (1959)|Ақмолалық апат]] кезінде, көпір опырылып құлаған кезде ондаған адамның өмірін сақтап қалған.<ref>[https://biography.wikireading.ru/5223 ҚОЖАХМЕТОВ ТУРАЛЫ БІР ЕСТЕЛІК.]</ref>
== Өлімі ==
{{Quote|text=''1962 жылдың 12 ақпан күні Нұрмұхамбет үйден шығып, Қазақсельмаш зауытына жіберілді. Бірақ сол күні ол жерге жеткен жоқ. Енді ғана автобусқа мініп келе жатса, алдынан бір кісінің айғалаған дауысы естілді:
- Дүкен қасында адамдар төбелесіп тұр! Құтқарыңдаршы!
''Нұрмұхамбет кенеттен автобустан жүгіріп, дүкенге ұмтыла бастады. Келсе, бір кісі жігітті соққыға жығып жатыр. Аппақ бет, қанмен толды. Нұрмұхамбет кісіні бірден таныды. Ол милицияға танымал қылмыскер болды, аты - Мүкішкев. "Жолама! Өлтірем!" - деген дауыстар естілді. Нұрмұхамбет Мүкішкевпен төбелеске кірді. Мүкішкев қазір мас, қолында қаруы бар. Ал Нұрмұхамбетте ештеңе болған жоқ. Бірақ Нұрмұхамбет өз қаһарлығын көрсетіп, Мүкішкевты ұстап алды. Тобырдан тағы бір дауыс естіліп қалды: "Әй, жібер жігітті!" - деді біреу. Нұрмұхамбет білді - бұл Мүкішкевтың бір досы-ау. Түрін де таныды - ол Алмағашев болды. Қарағандыда бір қызды зорлап, өлтірген. Кенеттен бір әйелдің айғайы естілді: "Милиция келді!". Нұрмұхамбеттің әріптестері, Қонақбаев және Құтжанов келді. Бірге Мүкішкев пен Алмағашевті көлікке отырғызды. Қожахметов пен Қонақбаев бүліктап жатқан Мүкішкевты тыныштандырып жатқан кезде, Алмағашев пышақты алып, Нұрмұхамбетке 6 ауыр соққы тигізді. Нұрмұхамбет соңғы күшін жинап, Алмағашевті атып тастады. Өзі де, сол жерде қайтыс болды.''<ref>[https://litlife.club/books/253004/read?page=21 Көк шинель] — Жантаев Р., Шәуіл А., Кузнецов Ю.; 1967 жыл (2025 жылы қазақ тілге аударылған); 21-24 беттер</ref>|sign=Кузнецов Ю.}}
== Марапаттары ==
* [[Қызыл жұлдыз ордені]] — [[21 қаңтар]] [[1961 жыл|1961]]
[[Сурет:Kozhakhmetov list.jpg|230px|оңға]]
== Естелік ==
Астана қаласының бір көшесі — [[Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі (Астана)|Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі]] атына ие.<ref>[https://2gis.kz/astana/geo/70030076411653518/71.387990,51.188789 Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі]</ref>
== Фильмография ==
Нұрмұхамбет Қожахметовты фильм-сериалдарда келесі актёрлер ойнаған:
* «Апатты тергеулер» сериалы, 3-ші хикая: «Ақмола көпірі» (2023) («Расследование катастроф») — ойнаған [[Жантаев Райымбек|Дауренбекулы Р.]]<ref>Апатты тергеулер телехикаясы (2023) — Жолдасбеков Д.Б.</ref>
* «Қожахметов ерлігі» фильмі (2025) — ойнаған [[Махметов Азамат|Махметов А.]]<ref>Қожахметов ерлігі (2025) — Жантаева А.</ref>[[Махметов Азамат|<br />]]
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
=== Құжаттар ===
[[Сурет:Reply Zhantayev about Kozhakhmetov.jpg|thumb|ҚР ұлттық архивтің Қожахметов туралы Жантаевқа жауабы]]
[[Санат:Ерейментау ауданында туғандар]]
bgcwq9mf63cwtutoetwpsdk276cmz52
Үздік көмекші актер үшін Оскар сыйлығы
0
771993
3591771
3569849
2026-04-25T15:44:54Z
TalgatSnow
143530
3591771
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Үздік көмекші актер үшін Оскар сыйлығы
| суреті = [[Сурет:Superpower (2023)-60523 (cropped).jpg|250px]]
| сурет атауы = 2026 жылғы жеңімпаз: [[Шон Пенн]]
| фон түсі =
| шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Supporting Actor}}
| мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
| түрі =
| үшін марапатталады = ер адамның көмекші рөлін керемет орындау
| жағдайы = белсенді
| негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]
| негізделді = 1937
| алғашқы иегері = Уолтер Бреннан
| соңғы иегері = [[Шон Пенн]]
| барынша ұсынылған =
| жоғары марапаты =
| төменгі марапаты =
| сайты = {{URL|https://www.oscars.org/}}
| Commons = Winners of Academy Award for Best Supporting Actor
}}
'''Үздік көмекші актер үшін Оскар сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Supporting Actor}}, ресми. {{lang-en|Performance by an Actor in a Supporting Role}}<ref name="rule1">{{cite web|url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/85/rule01.html|title=Rule One: Awards Definitions|publisher=The Academy of Motion Picture Arts and Sciences|accessdate=2013-07-14|archive-date=2014-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223045820/http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/85/rule01.html|deadlink=no}}</ref>) — америкалық [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның [[1937 жыл]]дан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Марапат өткен жылдағы фильмде көмекші актер рөлін керемет орындап шыққан актерлерге беріледі.
Номинация тарихында [[Уолтер Бреннан]] үш рет жеңіске жетіп (1937, 1939, 1941), рекорд орнатқан. Сонымен қатар, жеті актер бұл марапатты екі реттен иеленді: [[Энтони Куинн]], [[Мелвин Дуглас]], [[Майкл Кейн]], [[Питер Устинов]], [[Джейсон Робардс]], [[Кристоф Вальц]] және [[Махершала Әли]]. [[Джейсон Робардс]] — бұл сыйлықты екі жыл қатарынан (1977, 1978) алған жалғыз актер.
Қазіргі таңда бұл номинация бойынша соңғы жеңімпаз — [[Шон Пенн]], ол бұл марапатты [[2026 жыл]]ғы [[Оскар (2026)|98-ші марапаттау рәсімі]]нде «[[Шайқас артынан шайқас]]» фильміндегі рөлі үшін иеленді.
== Рекордтар ==
* '''Ең көп жеңіс:''' [[Уолтер Бреннан]] — 3 марапат.
* '''Ең көп номинация:''' [[Уолтер Бреннан]], [[Джефф Бриджес]], [[Роберт Дюваль]], [[Артур Кеннеди]], [[Джек Николсон]], [[Аль Пачино]] және [[Клод Рейнс]] — 4 номинациядан.
* '''Ең егде жеңімпаз:''' [[Кристофер Пламмер]] (82 жасында «Жаңа бастағандар» фильмі үшін).
* '''Ең жас жеңімпаз:''' [[Тимоти Хаттон]] (20 жасында «Қарапайым адамдар» фильмі үшін).
== Жеңімпаздар және номинанттар тізімі ==
{{swatch-inline|#EEDD82|'''Лауреаттар''' осы түспен белгіленген.}}
=== 1937—1940 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1937)|9-шы (1937)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Walter brennan affairs of cappy ricks ss1.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=350|жоғары=|оңға=|төмен=149|солға=160|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уолтер Бреннан]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кел де иелік ет]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Свен Бостром'''''
|-
|• [[Миша Ауэр]] ||[[Менің қызметшім Годфри]] ||''Карло''
|-
|• [[Бэзил Рэтбоун]] ||[[Ромео мен Джульетта (фильм, 1936)|Ромео мен Джульетта]] ||''[[Тибальт]]''
|-
|• [[Аким Тамиров]] ||[[Генералдың таң алдындағы өлімі]] ||''генерал Енг''
|-
|• [[Стюарт Эрвин]] ||[[Былғары шеру]] ||''Эймос Додд''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1938)|10-шы (1938)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Bundesarchiv Bild 102-13226, Josef Schildkraut und Maria Olszewska.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=330|жоғары=5|оңға=|төмен=343|солға=115|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Шильдкраут]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Эмиль Золя өмірі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''капитан [[Альфред Дрейфус]]'''''
|-
|• [[Ральф Беллами]] ||[[Сұмдық шындық]] ||''Дэниэль Лисон''
|-
|• [[Томас Митчелл (актер)|Томас Митчелл]] ||[[Дауыл (фильм, 1937)|Дауыл]] ||''доктор Кёрсэйнт''
|-
|• [[Генри Байрон Уорнер]] ||[[Жоғалған көкжиек (фильм, 1937)|Жоғалған көкжиек]] ||''Чанг''
|-
|• [[Роланд Янг]] ||[[Топпер (фильм)|Топпер]] ||''Космо Топпер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1939)|11-ші (1939)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Walter Brennan in Meet John Doe trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=295|жоғары=|оңға=|төмен=110|солға=85|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уолтер Бреннан]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кентукки (фильм)|Кентукки]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Питер Гудвин'''''
|-
|• [[Джон Гарфилд]] ||[[Төрт қыз]] ||''Микки Борден''
|-
|• [[Джин Локхарт]] ||[[Алжир (фильм)|Алжир]] ||''Регис''
|-
|• [[Роберт Морли]] ||[[Мария-Антуанетта (фильм, 1938)|Мария-Антуанетта]] ||''король [[Людовик XVI]]''
|-
|• [[Бэзил Рэтбоун]] ||[[Егер мен патша болсам]] ||''король [[Людовик XI]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1940)|12-ші (1940)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Thomas Mitchell in Stagecoach cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=25|оңға=|төмен=11|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Томас Митчелл (актер)|Томас Митчелл]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''доктор Джозиа Бун'''''
|-
|• [[Брайан Ахерн]] ||[[Хуарес (фильм)|Хуарес]] ||''император [[I Максимилиан]]''
|-
|• [[Брайан Донлеви]] ||[[Ақкөңіл Жест]] ||''сержант Маркофф''
|-
|• [[Гарри Кэри]] ||[[Мистер Смит Вашингтонға барады]] ||''[[АҚШ Сенаты|Сенат]] төрағасы''
|-
|• [[Клод Рейнс]] ||[[Мистер Смит Вашингтонға барады]] ||''сенатор Джозеф Пейн''
|}
=== 1941—1950 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1941)|13-ші (1941)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Walter_brennan_affairs_of_cappy_ricks_ss3.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=280|жоғары=10|оңға=|төмен=86|солға=48|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уолтер Бреннан]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Батыстан келген адам (фильм, 1940)|Батыстан келген адам]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''төреші Рой Бин'''''
|-
|• [[Альберт Бассерманн]] ||[[Шетелдік тілші (фильм)|Шетелдік тілші]] ||''Ван Мейер''
|-
|• [[Уильям Гарган]] ||[[Олар не қалайтындарын білді]] ||''Джо''
|-
|• [[Джек Оуки]] ||[[Ұлы диктатор]] ||''Напалони''
|-
|• [[Джеймс Стивенсон]] ||[[Хат (фильм, 1940)|Хат]] ||''Говард Джойс''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1942)|14-ші (1942)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Donald Crisp in Shining Victory trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=230|жоғары=15|оңға=|төмен=48|солға=70|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дональд Крисп]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Аңғарым қандай жасыл еді]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''мистер Морган'''''
|-
|• [[Уолтер Бреннан]] ||[[Сержант Йорк]] ||''пастор Росьер Пиле''
|-
|• [[Джеймс Глисон]] ||[[Міне, мистер Джордан келді]] ||''Макс Коркл''
|-
|• [[Сидни Гринстрит]] ||[[Мальта сұңқары (фильм, 1941)|Мальта сұңқары]] ||''Каспар Гутман''
|-
|• [[Чарльз Коберн]] ||[[Ібіліс және мисс Джонс]] ||''Джон П. Меррик''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1943)|15-ші (1943)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Van Heflin - 1941.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=|оңға=|төмен=52|солға=20|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Ван Хефлин]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Джонни Игер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джефф Хартнетт'''''
|-
|• [[Уильям Бендикс]] ||[[Уэйк атоллы (фильм)|Уэйк атоллы]] ||''Смэкси Рэндэлл''
|-
|• [[Фрэнк Морган]] ||[[Тортилья-Флэт кварталы]] ||''Қарақшы''
|-
|• [[Генри Трэверс]] ||[[Миссис Минивер]] ||''мистер Баллард''
|-
|• [[Уолтер Хьюстон]] ||[[Янки Дудл Денди]] ||''Джерри Коэн''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1944)|16-шы (1944)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Charles Coburn in Rhapsody in Blue trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=240|жоғары=|оңға=|төмен=93|солға=72|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарльз Коберн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Неғұрлым көп болса, соғұрлым көңілді]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Бенджамин Дингл'''''
|-
|• [[Чарльз Бикфорд]] ||[[Бернадетт әні (фильм)|Бернадетт әні]] ||''әке Пейрамаль''
|-
|• [[Дж. Кэррол Нэш]] ||[[Сахара (фильм, 1943)|Сахара]] ||''Джузеппе''
|-
|• [[Клод Рейнс]] ||[[Касабланка (фильм)|Касабланка]] ||''капитан Луи Рено''
|-
|• [[Аким Тамиров]] ||[[Қоңырау кімге соғылады (фильм)|Қоңырау кімге соғылады]] ||''Пабло''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1945)|17-ші (1945)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Barry Fitzgerald in Going My Way cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=10|оңға=|төмен=26|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Барри Фицджеральд]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өз жолыңмен жүру]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''әке Фицгиббон'''''
|-
|• [[Монти Вулли]] ||[[Сіз кеткеннен бері]] ||''полковник Смоллетт''
|-
|• [[Хьюм Кронин]] ||[[Жетінші крест]] ||''Пол Родер''
|-
|• [[Клод Рейнс]] ||[[Мистер Скеффингтон]] ||''Джоб Скеффингтон''
|-
|• [[Клифтон Уэбб]] ||[[Лора (фильм, 1944)|Лора]] ||''Уолдо Лайдеккер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1946)|18-ші (1946)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=James Dunn.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=20|солға=3|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Данн (актер)|Джеймс Данн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бруклинде ағаш өседі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джонни Нолан'''''
|-
|• [[Джон Долл]] ||[[Жасыл жүгері]] ||''Морган Эванс''
|-
|• [[Роберт Митчем]] ||[[Қатардағы жауынгер Джоның хикаясы]] ||''лейтенант Уокер''
|-
|• [[Дж. Кэррол Нэш]] ||[[Бенниге арналған орден]] ||''Чарли Мартин''
|-
|• [[Михаил Чехов]] ||[[Арбау (фильм, 1945)|Арбау]] ||''Алекс Брюлов''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1947)|19-шы (1947)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Harold Russell still.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=185|жоғары=10|оңға=|төмен=85|солға=52|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Гарольд Рассел]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өміріміздің үздік жылдары]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гомер Пэрриш'''''
|-
|• [[Уильям Демарест]] ||[[Джолсон хикаясы]] ||''Стив Мартин''
|-
|• [[Чарльз Коберн]] ||[[Жас жылдар (фильм)|Жас жылдар]] ||''Александр Гоу''
|-
|• [[Клод Рейнс]] ||[[Атақсыз (фильм, 1946)|Атақсыз]] ||''Александр Себастьян''
|-
|• [[Клифтон Уэбб]] ||[[Ұстараның жүзі (фильм, 1946)|Ұстараның жүзі]] ||''Эллиотт Темплтон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1948)|20-ші (1948)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Edmund Gwenn in Pride and Prejudice.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=319|жоғары=20|оңға=|төмен=103|солға=100|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Эдмунд Гвенн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[34-ші көшедегі ғажайып (фильм, 1947)|34-ші көшедегі ғажайып]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Крис Крингл'''''
|-
|• [[Чарльз Бикфорд]] ||[[Фермердің қызы]] ||''Клэнси''
|-
|• [[Томас Гомес]] ||[[Қызғылт ат]] ||''Панчо''
|-
|• [[Роберт Райан]] ||[[Айқасқан от (фильм, 1947)|Айқасқан от]] ||''Монтгомери''
|-
|• [[Ричард Уидмарк]] ||[[Өлім сүйісі (фильм, 1947)|Өлім сүйісі]] ||''Томми Удо''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1949)|21-ші (1949)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Walter Huston in The Treasure of the Sierra Madre.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=10|оңға=|төмен=26|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уолтер Хьюстон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сьерра-Мадре қазынасы (фильм)|Сьерра-Мадре қазынасы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Говард'''''
|-
|• [[Чарльз Бикфорд]] ||[[Джонни Белинда]] ||''Блэк Макдональд''
|-
|• [[Сесил Келлауэй]] ||[[Ирландтық бақыты]] ||''Хорас''
|-
|• [[Хосе Феррер]] ||[[Жанна д’Арк (фильм, 1948)|Жанна д’Арк]] ||''король [[Карл VII]]''
|-
|• [[Оскар Хомолка]] ||[[Мен анамды есімде сақтаймын]] ||''Крис ағай''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1950)|22-ші (1950)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Dean Jagger in Dangerous Number trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=317|жоғары=5|оңға=|төмен=119|солға=114|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дин Джаггер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тік ұшу (фильм)|Тік ұшу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Харви Стовелл'''''
|-
|• [[Джон Айрленд (актер)|Джон Айрленд]] ||[[Патшаның бүкіл жасағы (фильм, 1949)|Патшаның бүкіл жасағы]] ||''Джек Бёрден''
|-
|• [[Артур Кеннеди (актер)|Артур Кеннеди]] ||[[Чемпион (фильм, 1949)|Чемпион]] ||''Конни Келли''
|-
|• [[Ральф Ричардсон]] ||[[Мұрагер әйел (фильм)|Мұрагер әйел]] ||''доктор Остин Слопер''
|-
|• [[Джеймс Уитмор]] ||[[Шайқас алаңы (фильм)|Шайқас алаңы]] ||''Кинни''
|}
=== 1951—1960 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1951)|23-ші (1951)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=George Sanders in Ghost and Mrs Muir trailer crop.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=250|жоғары=15|оңға=|төмен=45|солға=80|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Сандерс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Барлығы Ева туралы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эддисон Де Витт'''''
|-
|• [[Джефф Чандлер]] ||[[Сынған жебе (фильм, 1950)|Сынған жебе]] ||''Кочайз''
|-
|• [[Эдмунд Гвенн]] ||[[Мистер 880]] ||''Скиппер Миллер''
|-
|• [[Сэм Джаффе]] ||[[Асфальтты джунгли]] ||''доктор Эрвин Риденшнайдер''
|-
|• [[Эрих фон Штрогейм]] ||[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]] ||''Макс фон Майерлинг''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1952)|24-ші (1952)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Karl Malden in I Confess trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=190|жоғары=10|оңға=|төмен=43|солға=57|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Карл Молден]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Құштарлық трамвайы (фильм, 1951)|Құштарлық трамвайы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Митч'''''
|-
|• [[Лео Генн]] ||[[Камо грядеши (фильм, 1951)|Камо грядеши]] ||''[[Петроний]]''
|-
|• [[Кевин Маккарти (актер)|Кевин Маккарти]] ||[[Коммивояжердің өлімі (фильм, 1951)|Коммивояжердің өлімі]] ||''Бифф Ломан''
|-
|• [[Питер Устинов]] ||[[Камо грядеши (фильм, 1951)|Камо грядеши]] ||''[[Нерон]]''
|-
|• [[Гиг Янг]] ||[[Тағы құйыңыз]] ||''Бойд Коупленд''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1953)|25-ші (1953)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Anthony Quinn signed.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=16|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Энтони Куинн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Вива Сапата!]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Эуфемио Сапата]]'''''
|-
|• [[Ричард Бёртон]] ||[[Менің немере апам Рэйчел]] ||''Филип Эшли''
|-
|• [[Артур Ханникатт]] ||[[Шексіз аспан (фильм)|Шексіз аспан]] ||''Зеб Кэллоуэй''
|-
|• [[Виктор Маклаглен]] ||[[Тыныш адам]] ||''Уилл Данахер''
|-
|• [[Джек Пэланс]] ||[[Кенеттен пайда болған қорқыныш]] ||''Лестер Блейн''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1954)|26-шы (1954)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Frank Sinatra laughing.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=120|жоғары=|оңға=|төмен=40|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Фрэнк Синатра]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Осыдан кейін мәңгілікке]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Анжело Маджо'''''
|-
|• [[Эдди Альберт]] ||[[Рим демалысы]] ||''Ирвинг Радович''
|-
|• [[Брэндон Де Уайльд]] ||[[Шейн (фильм)|Шейн]] ||''Джоуи Стэррэтт''
|-
|• [[Джек Пэланс]] ||[[Шейн (фильм)|Шейн]] ||''Джек Уилсон''
|-
|• [[Роберт Штраусс]] ||[[№ 17 әскери тұтқындар лагері]] ||''Станислав Казава''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1955)|27-ші (1955)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=EdmondOBrien.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=160|жоғары=32|оңға=|төмен=100|солға=50|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Эдмонд О’Брайен]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жалаң аяқ графиня]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Оскар Малдун'''''
|-
|• [[Ли Джей Кобб]] ||[[Портта (фильм)|Портта]] ||''Джонни Френдли''
|-
|• [[Карл Молден]] ||[[Портта (фильм)|Портта]] ||''әке Барри''
|-
|• [[Род Стайгер]] ||[[Портта (фильм)|Портта]] ||''Джек Уилсон''
|-
|• [[Том Талли]] ||[[«Кейндегі» бүлік]] ||''капитан Де Фрисс''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1956)|28-ші (1956)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jack Lemmon in Mister Roberts.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=384|жоғары=2|оңға=|төмен=48|солға=205|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Леммон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мистер Робертс (фильм)|Мистер Робертс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''лейтенант Палвер'''''
|-
|• [[Артур Кеннеди (актер)|Артур Кеннеди]] ||[[Процесс (фильм, 1955)|Процесс]] ||''Барни Касл''
|-
|• [[Джо Мэнтелл]] ||[[Марти (фильм)|Марти]] ||''Энжи''
|-
|• [[Сэл Минео]] ||[[Себепсіз бүлікші]] ||''Джон Кроуфорд''
|-
|• [[Артур О’Коннелл]] ||[[Пикник (фильм)|Пикник]] ||''Ховард Биванс''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1957)|29-шы (1957)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Anthony Quinn c1970s.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=220|жоғары=31|оңға=|төмен=130|солға=52|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Энтони Куинн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өмірге құштарлық (фильм, 1956)|Өмірге құштарлық]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Поль Гоген]]'''''
|-
|• [[Дон Мюррей]] ||[[Автобус аялдамасы (фильм)|Автобус аялдамасы]] ||''Бо''
|-
|• [[Энтони Перкинс]] ||[[Достық үгіт-насихаты]] ||''Джош Бёрдуэлл''
|-
|• [[Микки Руни]] ||[[Өжет және батыл]] ||''Дули''
|-
|• [[Роберт Стэк]] ||[[Желге жазылған сөздер]] ||''Кайл Хэдли''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1958)|30-шы (1958)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Red Buttons Double Life of Henry Phyfe 1965.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=220|жоғары=22|оңға=|төмен=148|солға=52|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Рэд Баттонс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сайонара (фильм)|Сайонара]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джо Келли'''''
|-
|• [[Витторио Де Сика]] ||[[Қош бол, қару! (фильм, 1957)|Қош бол, қару!]] ||''майор Алессандро Ринальди''
|-
|• [[Сэссю Хаякава]] ||[[Квай өзені арқылы өтетін көпір (фильм)|Квай өзені арқылы өтетін көпір]] ||''полковник Саито''
|-
|• [[Артур Кеннеди (актер)|Артур Кеннеди]] ||[[Пейтон Плейс]] ||''Лукас Кросс''
|-
|• [[Расс Тэмблин]] ||[[Пейтон Плейс]] ||''Норман Пейдж''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1959)|31-ші (1959)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Burl Ives (Cat on a Hot Tin Roof) 1958.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=10|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Бёрл Айвз]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Үлкен ел (фильм)|Үлкен ел]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Руфус Хэннесси'''''
|-
|• [[Теодор Байкель]] ||[[Бас имегендер]] ||''шериф Макс Маллер''
|-
|• [[Ли Джей Кобб]] ||[[Ағайынды Карамазовтар (фильм, 1958)|Ағайынды Карамазовтар]] ||''Фёдор Карамазов''
|-
|• [[Артур Кеннеди (актер)|Артур Кеннеди]] ||[[Және олар жүгіріп келді]] ||''Фрэнк Хёрш''
|-
|• [[Гиг Янг]] ||[[Мұғалімнің сүйіктісі]] ||''доктор Хьюго Пайн''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1960)|32-ші (1960)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Hugh griffith publicity photo.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=9|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хью Гриффит]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''шейх Ильдерим'''''
|-
|• [[Роберт Вон]] ||[[Жас филадельфиялықтар]] ||''Честер Гуинн''
|-
|• [[Артур О’Коннелл]] ||[[Кісі өлтіру анатомиясы]] ||''Парнелл Эмметт Маккарти''
|-
|• [[Джордж К. Скотт]] ||[[Кісі өлтіру анатомиясы]] ||''Клод Дансер''
|-
|• [[Эд Уинн]] ||[[Анна Франктың күнделігі (фильм)|Анна Франктың күнделігі]] ||''Альберт Дюссель''
|}
=== 1961—1970 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1961)|33-ші (1961)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Peter Ustinov in The Sundowners.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=230|жоғары=35|оңға=|төмен=22|солға=69|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Питер Устинов]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Спартак (фильм, 1960)|Спартак]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Лентул Батиат]]'''''
|-
|• [[Джек Крашен]] ||[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]] ||''доктор Дрейфус''
|-
|• [[Сэл Минео]] ||[[Шығу (фильм, 1960)|Шығу]] ||''Дов Ландау''
|-
|• [[Чилл Уиллс]] ||[[Форт Аламо (фильм, 1960)|Форт Аламо]] ||''ара өсіруші''
|-
|• [[Питер Фальк]] ||[[«Кісі өлтіру» корпорациясы]] ||''Эйб Релес''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1962)|34-ші (1962)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=George Chakiris in West Side Story.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=406|жоғары=19|оңға=|төмен=190|солға=135|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Чакирис]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Бернардо'''''
|-
|• [[Джеки Глисон]] ||[[Алаяқ (фильм, 1961)|Алаяқ]] ||''Минесотта Фэтс''
|-
|• [[Монтгомери Клифт]] ||[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]] ||''Рудольф Петерсон''
|-
|• [[Джордж К. Скотт]] ||[[Алаяқ (фильм, 1961)|Алаяқ]] ||''Берт Гордон''
|-
|• [[Питер Фальк]] ||[[Бір уыс кереметтер]] ||''Джой Бой''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1963)|35-ші (1963)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Monte Markham Ed Begley 1969.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=250|жоғары=45|оңға=|төмен=35|солға=130|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Эд Бегли]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жастықтың тәтті дауысты құсы (фильм, 1962)|Жастықтың тәтті дауысты құсы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Том «Босс» Финли'''''
|-
|• [[Виктор Буоно]] ||[[Бэби Джейнмен не болды?]] ||''Эдвин Флэгг''
|-
|• [[Телли Савалас]] ||[[Алькатрастан келген құс әуесқойы]] ||''Фето Гомес''
|-
|• [[Теренс Стэмп]] ||[[Билли Бадд (фильм)|Билли Бадд]] ||''Билли Бадд''
|-
|• [[Омар Шариф]] ||[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]] ||''Шериф Али ибн эль Кариш''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1964)|36-шы (1964)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Melvyn Douglas in My Forbidden Past trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=239|жоғары=20|оңға=|төмен=45|солға=35|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Мелвин Дуглас]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Хад (фильм)|Хад]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гомер Бэннон'''''
|-
|• [[Ник Адамс]] ||[[Намыс іңірі]] ||''Бен Браун''
|-
|• [[Хью Гриффит]] ||[[Том Джонс (фильм)|Том Джонс]] ||''сквайр Уэстерн''
|-
|• [[Бобби Дарин]] ||[[Капитан Ньюмэн, медицина докторы]] ||''Джим Томпкинс''
|-
|• [[Джон Хьюстон]] ||[[Кардинал (фильм)|Кардинал]] ||''кардинал Гленнон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1965)|37-ші (1965)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Peter Ustinov in Topkapi.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=345|жоғары=11|оңға=|төмен=134|солға=53|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Питер Устинов]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Топкапи (фильм)|Топкапи]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Артур Симпсон'''''
|-
|• [[Джон Гилгуд]] ||[[Бекет (фильм)|Бекет]] ||''король [[VII Луи]]''
|-
|• [[Эдмонд О’Брайен]] ||[[Мамырдағы жеті күн]] ||''Рэймонд Кларк''
|-
|• [[Ли Трейси]] ||[[Ең лайықты (фильм)|Ең лайықты]] ||''президент Арт Хокстадер''
|-
|• [[Стэнли Холлоуэй]] ||[[Менің сұлу ледиім (фильм, 1964)|Менің сұлу ледиім]] ||''Альфред П. Дулиттл''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1966)|38-ші (1966)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Martin Balsam in Ada trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=170|жоғары=|оңға=|төмен=99|солға=55|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Мартин Болсам]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мың сайқымазақ (фильм)|Мың сайқымазақ]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Арнольд Бёрнс'''''
|-
|• [[Иэн Бэннен]] ||[[Феникстің ұшуы (фильм, 1965)|Феникстің ұшуы]] ||''Кроу''
|-
|• [[Майкл Данн]] ||[[Ақымақтар кемесі (фильм)|Ақымақтар кемесі]] ||''сенатор Глоккен''
|-
|• [[Том Кортни]] ||[[Доктор Живаго (фильм, 1965)|Доктор Живаго]] ||''Паша Антипов / Стрельников''
|-
|• [[Фрэнк Финлей]] ||[[Отелло (фильм, 1965)|Отелло]] ||''Яго''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1967)|39-шы (1967)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Walter Matthau Charade.png|позиция=center|ені=95|жалпы=335|жоғары=20|оңға=|төмен=52|солға=105|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Уолтер Маттау]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сәттілік құмарлығы (фильм)|Сәттілік құмарлығы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Уилли Гингрич'''''
|-
|• [[Мако (актер)|Мако]] ||[[Құмды малтатас (фильм)|Құмды малтатас]] ||''По-Ан''
|-
|• [[Джеймс Мейсон]] ||[[Джорджи есімді бойжеткен]] ||''Джеймс Лимингтон''
|-
|• [[Джордж Сигал]] ||[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]] ||''Ник''
|-
|• [[Роберт Шоу]] ||[[Барлық уақыттың адамы]] ||''король [[VIII Генрих]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1968)|40-шы (1968)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=George Kennedy in Charade.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=150|жоғары=10|оңға=|төмен=37|солға=30|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Кеннеди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Салқанқанды Люк]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Драглайн'''''
|-
|• [[Джон Кассаветис]] ||[[Лас дюжина]] ||''Виктор Франко''
|-
|• [[Сесил Келлауэй]] ||[[Түскі асқа кім келетінін тап?]] ||''Майк Райан''
|-
|• [[Майкл Дж. Поллард]] ||[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]] ||''С. В. Мосс''
|-
|• [[Джин Хэкмен]] ||[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]] ||''Бак Бэрроу''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1969)|41-ші (1969)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jack Albertson 1971.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=7|оңға=|төмен=15|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Альбертсон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Егер раушандар болмаса]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джон Клирли'''''
|-
|• [[Сеймур Кэссел]] ||[[Бет-бейнелер (фильм, 1968)|Бет-бейнелер]] ||''Чет''
|-
|• [[Дэниел Мэсси]] ||[[Жұлдыз!]] ||''[[Ноэл Кауард]]''
|-
|• [[Джек Уайлд]] ||[[Оливер!]] ||''Артфул Доджер''
|-
|• [[Джин Уайлдер]] ||[[Продюсерлер (фильм, 1968)|Продюсерлер]] ||''Лео Блум''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1970)|42-ші (1970)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gig Young cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=19|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Гиг Янг]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Болдырған аттарды атып тастайды, солай емес пе?]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Рокки'''''
|-
|• [[Эллиотт Гулд]] ||[[Боб пен Кэрол, Тед пен Элис]] ||''Тед Хендерсон''
|-
|• [[Руперт Кросс]] ||[[Ұрылар (фильм)|Ұрылар]] ||''Нед Маккэслин''
|-
|• [[Энтони Куэйл]] ||[[Аннаның мың күні]] ||''кардинал [[Томас Уолси]]''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Қамсыз шабандоз]] ||''Джордж Хэнсон''
|}
=== 1971—1980 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1971)|43-ші (1971)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Sim-mills-mitchell-escapade.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=495|жоғары=50|оңға=|төмен=222|солға=225|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Миллс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Райанның қызы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Майкл'''''
|-
|• [[Дэн Джордж]] ||[[Кішкентай үлкен адам]] ||''Ескі былғары шатыр''
|-
|• [[Ричард Кастеллано]] ||[[Ғашықтар және басқа да бейтаныстар]] ||''Фрэнк Веккьо''
|-
|• [[Джон Марли]] ||[[Махаббат хикаясы (фильм, 1970)|Махаббат хикаясы]] ||''Фил Кавиллери''
|-
|• [[Джин Хэкмен]] ||[[Мен ешқашан әкеме ән айтқан емеспін]] ||''Джин Гэррисон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1972)|44-ші (1972)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ben Johnson The Wild Bunch publicity photo.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=15|оңға=|төмен=22|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Бен Джонсон (актер)|Бен Джонсон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Соңғы киносеанс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Сэм'''''
|-
|• [[Джефф Бриджес]] ||[[Соңғы киносеанс]] ||''Дуэйн Джексон''
|-
|• [[Ричард Джекел]] ||[[Кейде төзгісіз келеді...]] ||''Джо Бен Стэмпер''
|-
|• [[Леонард Фрей]] ||[[Шатырдағы скрипкашы]] ||''Мотл''
|-
|• [[Рой Шайдер]] ||[[Француз байланысы (фильм)|Француз байланысы]] ||''Бадди Руссо''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1973)|45-ші (1973)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Joel Grey (285968318).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=320|жоғары=22|оңға=|төмен=82|солға=63|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джоэл Грей]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кабаре (фильм)|Кабаре]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''конферансье'''''
|-
|• [[Эдди Альберт]] ||[[Жүректерді жаралаушы]] ||''мистер Коркоран''
|-
|• [[Роберт Дюваль]] ||[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]] ||''Том Хэген''
|-
|• [[Джеймс Каан]] ||[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]] ||''Сонни Корлеоне''
|-
|• [[Аль Пачино]] ||[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]] ||''[[Майкл Корлеоне]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1974)|46-шы (1974)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=John Houseman.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=180|жоғары=|оңға=|төмен=147|солға=45|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Хаусман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қағаз соңындағы қуу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''профессор Кингсфилд'''''
|-
|• [[Винсент Гардения]] ||[[Барабанды жаймен ұр]] ||''Датч Шнелл''
|-
|• [[Джек Гилфорд]] ||[[Жолбарысты сақтаңыз]] ||''Фил Грин''
|-
|• [[Рэнди Куэйд]] ||[[Соңғы наряд]] ||''Ларри Мидоус''
|-
|• [[Джейсон Миллер (актер)|Джейсон Миллер]] ||[[Ібілісті қуушы]] ||''әке Дэмиэн Каррас''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1975)|47-ші (1975)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=RobertdeNiro26.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=150|жоғары=5|оңға=|төмен=92|солға=28|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Де Ниро]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өкіл әке 2]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Вито Корлеоне]]'''''
|-
|• [[Фред Астер]] ||[[Аспан астындағы тозақ]] ||''Харли Клэйборн''
|-
|• [[Джефф Бриджес]] ||[[Найзағай мен Желаяқ]] ||''Желаяқ''
|-
|• [[Майкл В. Гаццо]] ||[[Өкіл әке 2]] ||''Фрэнки Пентанжели''
|-
|• [[Ли Страсберг]] ||[[Өкіл әке 2]] ||''Хаймен Рот''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1976)|48-ші (1976)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=George Burns 2 Allan Warren.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=7|оңға=|төмен=75|солға=25|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Бёрнс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Күн шуақты балалар]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эл Льюис'''''
|-
|• [[Брэд Дуриф]] ||[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]] ||''Билли Биббит''
|-
|• [[Бёрджесс Мередит]] ||[[Шегіртке күні]] ||''Гарри''
|-
|• [[Крис Сарандон]] ||[[Ит түскі уақыты]] ||''Леон''
|-
|• [[Джек Уорден]] ||[[Шампунь (фильм)|Шампунь]] ||''Лестер Карр''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1977)|49-шы (1977)]]'''
| rowspan=10 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=JasonRobards-1.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=430|жоғары=30|оңға=|төмен=277|солға=120|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джейсон Робардс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Президенттің бүкіл жасағы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Бен Брэдли]]'''''
|-
|• [[Нед Битти]] ||[[Тележелі (фильм)|Тележелі]] ||''Артур Дженсен''
|-
|• [[Бёрджесс Мередит]] ||[[Рокки]] ||''Микки''
|-
|• [[Лоренс Оливье]] ||[[Марафоншы (фильм)|Марафоншы]] ||''доктор Кристиан Шелл''
|-
|• [[Берт Янг]] ||[[Рокки]] ||''Поли''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1978)|50-ші (1978)]]'''
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джейсон Робардс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Джулия (фильм, 1977)|Джулия]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Дэшил Хэммет]]'''''
|-
|• [[Михаил Барышников]] ||[[Бұрылыс нүктесі]] ||''Юрий Копейкин''
|-
|• [[Алек Гиннесс]] || [[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт|Жұлдызды соғыстар]] ||''[[Оби-Ван Кеноби]]''
|-
|• [[Питер Ферт]] ||[[Эквус (фильм)|Эквус]] ||''Алан Стрэнг''
|-
|• [[Максимилиан Шелл]] ||[[Джулия (фильм, 1977)|Джулия]] ||''Джоэнн''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1979)|51-ші (1979)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Christopher Walken - 1984.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=380|жоғары=8|оңға=|төмен=173|солға=185|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кристофер Уокен]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бұғы аңшысы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Никанор «Ник» Чеботаревич'''''
|-
|• [[Брюс Дерн]] ||[[Үйге оралу (фильм, 1978)|Үйге оралу]] ||''капитан Боб Хайд''
|-
|• [[Ричард Фарнсуорт]] ||[[Салт атты келе жатыр]] ||''Доджер''
|-
|• [[Джон Хёрт]] ||[[Түн ортасындағы экспресс]] ||''Макс''
|-
|• [[Джек Уорден]] ||[[Аспан күте тұрады]] ||''Макс Коркл''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1980)|52-ші (1980)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Hud - Brandon deWilde, Melvyn Douglas, Paul Newman.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=300|жоғары=17|оңға=|төмен=24|солға=115|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Мелвин Дуглас]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сол жерде болу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Бенджамин Рэнд'''''
|-
|• [[Роберт Дюваль]] ||[[Қазіргі заманның ақырзаманы]] ||''подполковник Килгор''
|-
|• [[Фредерик Форрест]] ||[[Роза (фильм)|Роза]] ||''Дайер''
|-
|• [[Джастин Генри]] ||[[Крамер Крамерге қарсы]] ||''Билли Крамер''
|-
|• [[Микки Руни]] ||[[Қара айғыр (фильм)|Қара айғыр]] ||''Генри Дейли''
|-
|}
=== 1981—1990 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1981)|53-ші (1981)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Flickr - Siebbi - Timothy Hutton.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=170|жоғары=13|оңға=|төмен=127|солға=18|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Тимоти Хаттон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қарапайым адамдар (фильм, 1980)|Қарапайым адамдар]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Конрад Джарретт'''''
|-
|• [[Джадд Хирш]] ||[[Қарапайым адамдар (фильм, 1980)|Қарапайым адамдар]] ||''доктор Бергер''
|-
|• [[Майкл О’Киф]] ||[[Ұлы Сантини]] ||''Бен Мичум''
|-
|• [[Джо Пеши]] ||[[Құтырған бұқа]] ||''Джоуи Ламотта''
|-
|• [[Джейсон Робардс]] ||[[Мелвин және Ховард]] ||''[[Говард Хьюз]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1982)|54-ші (1982)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=John Gielgud Allan Warren.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=300|жоғары=10|оңға=|төмен=299|солға=20|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Гилгуд]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Артур (фильм, 1981)|Артур]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Хобсон'''''
|-
|• [[Джеймс Коко]] ||[[Мен күлгенде ғана]] ||''Джимми Перри''
|-
|• [[Иэн Холм]] ||[[Отты арбалар]] ||''Сэм Муссабини''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]] ||''[[Юджин О’Нил]]''
|-
|• [[Говард Роллинз]] ||[[Рэгтайм (фильм)|Рэгтайм]] ||''Джон Колхаус Уокер-кіші''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1983)|55-ші (1983)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=ClintEastwoodReagan.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=500|жоғары=43|оңға=|төмен=174|солға=110|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Луис Госсетт-кіші]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Офицер және джентльмен]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''сержант Эмиль Фоули'''''
|-
|• [[Чарльз Дёрнинг]] ||[[Техастағы ең жақсы жезөкшелер үйі]] ||''губернатор''
|-
|• [[Джон Литгоу]] ||[[Гарп бойынша әлем (фильм)|Гарп бойынша әлем]] ||''Роберта Малдун''
|-
|• [[Джеймс Мейсон]] ||[[Үкім (фильм, 1982)|Үкім]] ||''Эдвард Конкэннон''
|-
|• [[Роберт Престон (актер)|Роберт Престон]] ||[[Виктор/Виктория]] ||''Тодди''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1984)|56-шы (1984)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=DennisHopperJackNicholson.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=220|жоғары=10|оңға=|төмен=149|солға=115|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Николсон]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Нәзіктік тілі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гарретт Бридлав'''''
|-
|• [[Чарльз Дёрнинг]] ||[[Болу не болмау (фильм, 1983)|Болу не болмау]] ||''полковник Эрхардт''
|-
|• [[Джон Литгоу]] ||[[Нәзіктік тілі]] ||''Сэм Бёрнс''
|-
|• [[Сэм Шепард]] ||[[Дұрыс жігіттер]] ||''[[Чак Йегер]]''
|-
|• [[Рип Торн]] ||[[Кросс-Крик]] ||''Марш Тёрнер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1985)|57-ші (1985)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Haing S. Ngor, 1986.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=10|оңға=|төмен=10|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хенг С. Нгор]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Өлім алқабы (фильм)|Өлім алқабы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дит Пран'''''
|-
|• [[Адольф Сизар]] ||[[Сарбаз хикаясы]] ||''сержант Уэйтерс''
|-
|• [[Джон Малкович]] ||[[Жүректегі орындар]] ||''мистер Уилл''
|-
|• [[Пат Морита]] ||[[Каратэші бала]] ||''мистер Мияги''
|-
|• [[Ральф Ричардсон]] ||[[Грейстоук: Тарзан туралы аңыз]] ||''Грейстоук графы''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1986)|58-ші (1986)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Don Ameche 1964.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=18|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дон Амичи]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Пырақ (фильм, 1985)|Пырақ]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Арт Селвин'''''
|-
|• [[Клаус Мария Брандауэр]] ||[[Африкадан (фильм)|Африкадан]] ||''барон Брор фон Бликсен''
|-
|• [[Уильям Хикки]] ||[[Прицци отбасының абыройы]] ||''Дон Соррадо Прицци''
|-
|• [[Роберт Лоджа]] ||[[Тісті жүз (фильм)|Тісті жүз]] ||''Сэм Рэнсом''
|-
|• [[Эрик Робертс]] ||[[Қашқын пойыз]] ||''Бак''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1987)|59-шы (1987)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Get-carter-trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=325|жоғары=|оңға=|төмен=80|солға=100|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Кейн]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Ханна және оның әпкелері]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эллиотт'''''
|-
|• [[Том Беренджер]] ||[[Взвод (фильм)|Взвод]] ||''сержант Барнс''
|-
|• [[Уиллем Дефо]] ||[[Взвод (фильм)|Взвод]] ||''сержант Элайас''
|-
|• [[Денхолм Эллиотт]] ||[[Көрінісі бар бөлме (фильм)|Көрінісі бар бөлме]] ||''мистер Эмерсон''
|-
|• [[Деннис Хоппер]] ||[[Индианадан келген жігіттер]] ||''Уилбур «Стрелок» Флэтч''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1988)|60-шы (1988)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Sean Connery 1980 Crop.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=160|жоғары=|оңға=|төмен=46|солға=30|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Шон Коннери]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Қол сұғылмайтындар (фильм, 1987)|Қол сұғылмайтындар]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джим Мэлоун'''''
|-
|• [[Альберт Брукс]] ||[[Телехабар (фильм)|Телехабар]] ||''Аарон Алтман''
|-
|• [[Морган Фриман]] ||[[Көше жігіті (фильм)|Көше жігіті]] ||''Фаст Блэк''
|-
|• [[Винсент Гардения]] ||[[Айдың билігі]] ||''Космо Касторини''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Бостандық зары]] ||''[[Стив Бико]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1989)|61-ші (1989)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Kevin Kline.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=145|жоғары=25|оңға=|төмен=32|солға=30|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кевин Клайн]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Ванда есімді балық (фильм)|Ванда есімді балық]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Отто'''''
|-
|• [[Алек Гиннесс]] ||[[Кішкентай Доррит (фильм)|Кішкентай Доррит]] ||''Уильям Доррит''
|-
|• [[Мартин Ландау]] ||[[Такер: Адам және оның арманы]] ||''Эйб Карац''
|-
|• [[Ривер Феникс]] ||[[Босқа жүгіру (фильм)|Босқа жүгіру]] ||''Дэнни Поуп / Майкл Менфилд''
|-
|• [[Дин Стокуэлл]] ||[[Мафиямен некелескен]] ||''Тони «Тигр» Руссо''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1990)|62-ші (1990)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Denzel Washington.jpeg|позиция=center|ені=95|жалпы=125|жоғары=34|оңға=|төмен=38|солға=17|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дензел Вашингтон]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Даңқ (фильм, 1989)|Даңқ]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''қатардағы жауынгер Трип'''''
|-
|• [[Дэнни Айелло]] ||[[Дұрыс істе (фильм)|Дұрыс істе]] ||''Сэл''
|-
|• [[Дэн Эйкройд]] ||[[Мисс Дэйзидің жүргізушісі]] ||''Були Уэртан''
|-
|• [[Марлон Брандо]] ||[[Құрғақ ақ маусым]] ||''Иэн Маккензи''
|-
|• [[Мартин Ландау]] ||[[Қылмыс пен теріс қылықтар]] ||''Джуда Розенталь''
|-
|}
=== 1991—2000 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1991)|63-ші (1991)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=JoePesci-2009.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=11|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джо Пеши]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жақсы жігіттер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Томми Де Вито'''''
|-
|• [[Брюс Дэвисон]] ||[[Жақын дос]] ||''Дэвид''
|-
|• [[Энди Гарсиа]] ||[[Өкіл әке 3]] ||''Винсент Манчини''
|-
|• [[Грэм Грин (актер)|Грэм Грин]] ||[[Қасқырлармен билеу]] ||''Бьющаяся Птица''
|-
|• [[Аль Пачино]] ||[[Дик Трейси]] ||''Альфонс Каприз''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1992)|64-ші (1992)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Palance, Jack (VA).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=200|жоғары=|оңға=|төмен=115|солға=60|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Пэланс]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Қалалық сәнділер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Кёрли'''''
|-
|• [[Томми Ли Джонс]] ||[[JFK]] ||''Клэй Шоу''
|-
|• [[Харви Кейтель]] ||[[Багси]] ||''[[Микки Коэн]]''
|-
|• [[Бен Кингсли]] ||[[Багси]] ||''[[Меер Лански]]''
|-
|• [[Майкл Лернер]] ||[[Бартон Финк]] ||''Джек Липник''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1993)|65-ші (1993)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gene Hackman 1987.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=13|оңға=|төмен=37|солға=15|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джин Хэкмен]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Билл Дэджет-кіші'''''
|-
|• [[Джей Дэвидсон]] ||[[Қатыгез ойын]] ||''Дил''
|-
|• [[Джек Николсон]] ||[[Бірнеше жақсы жігіттер]] ||''Натан Р. Джессеп''
|-
|• [[Аль Пачино]] ||[[Америкалықтар (фильм)|Америкалықтар]] ||''Рикки Рома''
|-
|• [[Дэвид Пеймер]] ||[[Сенбі кешінің мырзасы]] ||''Стэн''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1994)|66-шы (1994)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Tommy Lee Jones Cannes.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=170|жоғары=20|оңға=|төмен=83|солға=35|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Томми Ли Джонс]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Сэмюэл Джерард'''''
|-
|• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Гилберт Грэйпті не мазалайды?]] ||''Эрни Грэйп''
|-
|• [[Рэйф Файнс]] ||[[Шиндлердің тізімі]] ||''[[Амон Гёт]]''
|-
|• [[Джон Малкович]] ||[[От астында]] ||''Митч О’Лири''
|-
|• [[Пит Послтуэйт]] ||[[Әкенің атымен]] ||''Джузеппе Конлон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1995)|67-ші (1995)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Martin Landau nineties.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=150|жоғары=15|оңға=|төмен=70|солға=27|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Мартин Ландау]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Эд Вуд (фильм)|Эд Вуд]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Бела Лугоши]]'''''
|-
|• [[Сэмюэл Л. Джексон]] ||[[Қылмыстық оқиға (фильм)|Қылмыстық оқиға]] ||''Джулс Уиннфилд''
|-
|• [[Чезз Палминтери]] ||[[Бродвей үстіндегі оқтар]] ||''Чич''
|-
|• [[Пол Скофилд]] ||[[Телевикторина (фильм)|Телевикторина]] ||''Марк Ван Дорен''
|-
|• [[Гэри Синиз]] ||[[Форрест Гамп]] ||''лейтенант Дэн''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1996)|68-ші (1996)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Kevin Spacey.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=150|жоғары=29|оңға=|төмен=14|солға=25|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кевин Спейси]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Күдікті жандар]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Роджер «Болтун» Кинт'''''
|-
|• [[Джеймс Кромвелл]] ||[[Бэйб: Төрт аяқты сәби]] ||''Артур Хоггетт''
|-
|• [[Эд Харрис]] ||[[Аполлон 13 (фильм)|Аполлон 13]] ||''[[Джин Кранц]]''
|-
|• [[Брэд Питт]] ||[[12 маймыл (фильм)|12 маймыл]] ||''Джеффри Гойнс''
|-
|• [[Тим Рот]] ||[[Роб Рой (фильм)|Роб Рой]] ||''Арчибальд Каннингем''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1997)|69-шы (1997)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Actor_Cuba_Gooding_Jr._by_Kozaryn_ (cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=120|жоғары=20|оңға=|төмен=10|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кьюба Гудинг-кіші]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Джерри Магуайер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Род Тидуэлл'''''
|-
|• [[Уильям Х. Мэйси]] ||[[Фарго (фильм)|Фарго]] ||''Джерри Лундегаард''
|-
|• [[Армин Мюллер-Шталь]] ||[[Жарқырау (фильм, 1996)|Жарқырау]] ||''Питер Хельфготт''
|-
|• [[Эдвард Нортон]] ||[[Алғашқы үрей (фильм, 1996)|Алғашқы үрей]] ||''Аарон Стэмплер''
|-
|• [[Джеймс Вудс]] ||[[Миссисипи елестері]] ||''[[Байрон де ла Беквит]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1998)|70-ші (1998)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Robin Williams 1.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=10|оңға=|төмен=|солға=|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Робин Уильямс]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Ақылды Уилл Хантинг]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Шон Магуайр'''''
|-
|• [[Роберт Форстер]] ||[[Джеки Браун]] ||''Макс Черри''
|-
|• [[Энтони Хопкинс]] ||[[Амистад (фильм)|Амистад]] ||''[[Джон Куинси Адамс]]''
|-
|• [[Грег Киннир]] ||[[Бұдан артық болмайды]] ||''Саймон Бишоп''
|-
|• [[Бёрт Рейнольдс]] ||[[Буги стиліндегі түндер]] ||''Джек Хорнер''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1999)|71-ші (1999)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Bob Bondurant James Coburn 1972.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=280|жоғары=50|оңға=|төмен=50|солға=23|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Коберн]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Қайғы (фильм)|Қайғы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Глен Уайтхауc'''''
|-
|• [[Роберт Дюваль]] ||[[Азаматтық талап (фильм)|Азаматтық талап]] ||''Джером Фэчер''
|-
|• [[Эд Харрис]] ||[[Труман шоуы]] ||''Кристоф''
|-
|• [[Джеффри Раш]] ||[[Ғашық болған Шекспир]] ||''Филип Хенслоу''
|-
|• [[Билли Боб Торнтон]] ||[[Қарапайым жоспар (фильм)|Қарапайым жоспар]] ||''Джейкоб Митчелл''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2000)|72-ші (2000)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Michael Caine (Nobel Peace Prize Concert 2008) cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=26|солға=8|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Кейн]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Виноделдер ережесі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''доктор Уилбер Ларч'''''
|-
|• [[Том Круз]] ||[[Магнолия (фильм)|Магнолия]] ||''Фрэнк Мэки''
|-
|• [[Майкл Кларк Дункан]] ||[[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]] ||''Джон Коффи''
|-
|• [[Джуд Лоу]] ||[[Талантты мистер Рипли]] ||''Дикки Гринлиф''
|-
|• [[Хэйли Джоэл Осмент]] ||[[Алтыншы сезім (фильм, 1999)|Алтыншы сезім]] ||''Коул Сиэр''
|-
|}
=== 2001—2010 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2001)|73-ші (2001)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Benicio del Toro2.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=|оңға=|төмен=68|солға=8|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Бенисио дель Торо]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Траффик (фильм)|Траффик]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Хавьер Родригес'''''
|-
|• [[Джефф Бриджес]] ||[[Үміткер (фильм, 2000)|Үміткер]] ||''президент Джексон Эванс''
|-
|• [[Уиллем Дефо]] ||[[Вампирдің көлеңкесі]] ||''[[Макс Шрек]]''
|-
|• [[Альберт Финни]] ||[[Эрин Брокович (фильм)|Эрин Брокович]] ||''Эдвард Л. Мэзри''
|-
|• [[Хоакин Феникс]] ||[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]] ||''[[Коммод]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2002)|74-ші (2002)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=JimBroadbent07TIFF cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=150|жоғары=5|оңға=|төмен=46|солға=20|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джим Бродбент]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Айрис (фильм)|Айрис]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Джон Бейли]]'''''
|-
|• [[Итан Хоук]] ||[[Жаттығу күні]] ||''офицер Джейк Хойт''
|-
|• [[Бен Кингсли]] ||[[Сексуалды хайуан]] ||''Дон Логан''
|-
|• [[Иэн Маккеллен]] ||[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]] ||''[[Гэндальф]]''
|-
|• [[Джон Войт]] ||[[Әли (фильм)|Әли]] ||''Говард Коселл''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2003)|75-ші (2003)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Chris Cooper.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=10|оңға=|төмен=42|солға=20|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Крис Купер]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Адаптация (фильм)|Адаптация]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Джон Ларош]]'''''
|-
|• [[Эд Харрис]] ||[[Сағаттар (фильм)|Сағаттар]] ||''Ричард Браун''
|-
|• [[Пол Ньюман]] ||[[Қарғыс атқан жол]] ||''Джон Руни''
|-
|• [[Джон Райли (актер)|Джон К. Райли]] ||[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]] ||''Эмос Харт''
|-
|• [[Кристофер Уокен]] ||[[Қолыңнан келсе, ұстап ал]] ||''Фрэнк Эбигнейл-үлкен''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2004)|76-шы (2004)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Tim Robbins close up Tiff 08 (2).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=120|жоғары=5|оңға=|төмен=39|солға=12|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Тим Роббинс]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Жұмбақ өзен]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дэйв Бойл'''''
|-
|• [[Алек Болдуин]] ||[[Тежегіш (фильм)|Тежегіш]] ||''Шелли Кэплоу''
|-
|• [[Бенисио дель Торо]] ||[[21 грамм]] ||''Джек Джордан''
|-
|• [[Джимон Хонсу]] ||[[Америкада (фильм)|Америкада]] ||''Матео''
|-
|• [[Кен Ватанабе]] ||[[Соңғы самурай]] ||''лорд Кацумото''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2005)|77-ші (2005)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Morgan Freeman Cannes.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=210|жоғары=15|оңға=|төмен=125|солға=60|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Морган Фриман]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Миллион долларлық бала]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эдди «Темірдей» Дюпри'''''
|-
|• [[Алан Алда]] ||[[Авиатор (фильм, 2004)|Авиатор]] ||''сенатор [[Оуэн Брюстер]]''
|-
|• [[Томас Хейден Чёрч]] ||[[Жол жиегінде]] ||''Джек Коул''
|-
|• [[Джейми Фокс]] ||[[Сыбайлас (фильм, 2004)|Сыбайлас]] ||''Макс Дуроше''
|-
|• [[Клайв Оуэн]] ||[[Жақындық (фильм, 2004)|Жақындық]] ||''Ларри Грей''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2006)|78-ші (2006)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Clooneycropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=30|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Клуни]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Сириана]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Боб Барнс'''''
|-
|• [[Мэтт Диллон]] ||[[Соқтығыс (фильм, 2004)|Соқтығыс]] ||''офицер Джон Райан''
|-
|• [[Пол Джаматти]] ||[[Нокдаун (фильм)|Нокдаун]] ||''[[Джо Гулд]]''
|-
|• [[Джейк Джилленхол]] ||[[Айырық тау]] ||''Джек Твист''
|-
|• [[Уильям Херт]] ||[[Зорлық-зомбылық тарихы]] ||''Ричи Кьюсак''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2007)|79-шы (2007)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=AlanArkinTIFFSept2012.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=185|жоғары=|оңға=|төмен=105|солға=15|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Алан Аркин]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Кішкентай күн сәулесі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эдвин Гувер'''''
|-
|• [[Джеки Эрл Хейли]] ||[[Кішкентай балалар (фильм)|Кішкентай балалар]] ||''Рональд Джеймс Макгорви''
|-
|• [[Джимон Хонсу]] ||[[Қанды алмас]] ||''Соломон Ванди''
|-
|• [[Эдди Мёрфи]] ||[[Армандағы қыздар (фильм)|Армандағы қыздар]] ||''Джеймс «Тайндер» Эрли''
|-
|• [[Марк Уолберг]] ||[[Мүрделер (фильм, 2006)|Мүрделер]] ||''сержант Шон Дигнам''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2008)|80-ші (2008)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Javier Bardem (Berlin Film Festival 2007).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=5|оңға=|төмен=39|солға=15|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хавьер Бардем]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Антон Чигур]]'''''
|-
|• [[Кейси Аффлек]] ||[[Джесси Джеймсті қорқақ Роберт Фордтың қалай өлтіргені туралы]] ||''[[Роберт Форд]]''
|-
|• [[Филип Сеймур Хоффман]] ||[[Чарли Уилсонның соғысы]] ||''[[Гаст Авракотос]]''
|-
|• [[Хэл Холбрук]] ||[[Жабайы табиғатқа]] ||''Рон Франц''
|-
|• [[Том Уилкинсон]] ||[[Майкл Клейтон]] ||''Артур Эденс''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2009)|81-ші (2009)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Heath Ledger (Berlin Film Festival 2006) revised.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=160|жоғары=8|оңға=|төмен=90|солға=48|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Хит Леджер]] ''' {{comment|†}} ||style="background:#EEDD82"| '''[[Қара сері]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Джокер (DC Comics)|Джокер]]'''''
|-
|• [[Джош Бролин]] ||[[Харви Милк (фильм)|Харви Милк]] ||''[[Дэн Уайт]]''
|-
|• [[Роберт Дауни (кіші)]] ||[[Сәтсіздік сарбаздары]] ||''Кирк Лазарус''
|-
|• [[Филип Сеймур Хоффман]] ||[[Күмән (фильм, 2008)|Күмән]] ||''әке Брендан Флинн''
|-
|• [[Майкл Шеннон]] ||[[Өзгерістер жолы]] ||''Джон Гивингс''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2010)|82-ші (2010)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=ChristophWaltz82AAMar10.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=|оңға=|төмен=87|солға=22|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кристоф Вальц]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Атақсыз шаталар]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Ганс Ланда|штандартенфюрер Ганс Ланда]]'''''
|-
|• [[Мэтт Деймон]] ||[[Жеңілмейтін (фильм, 2009)|Жеңілмейтін]] ||''[[Франсуа Пинар]]''
|-
|• [[Вуди Харрельсон]] ||[[Шабарман (фильм, 2009)|Шабарман]] ||''капитан Тони Стоун''
|-
|• [[Кристофер Пламмер]] ||[[Соңғы жексенбі]] ||''[[Лев Толстой]]''
|-
|• [[Стэнли Туччи]] ||[[Сүйікті сүйектер (фильм)|Сүйікті сүйектер]] ||''Джордж Харви''
|-
|}
=== 2011—2020 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2011)|83-ші (2011)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Christian Bale 2009.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=120|жоғары=5|оңға=|төмен=47|солға=7|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кристиан Бейл]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жауынгер (фильм, 2010)|Жауынгер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дикки Эклунд'''''
|-
|• [[Джеффри Раш]] ||[[Патша сөйлейді!]] ||''[[Лайонел Лог]]''
|-
|• [[Джереми Реннер]] ||[[Ұрылар қаласы]] ||''Джеймс «Джем» Кафлин''
|-
|• [[Марк Руффало]] ||[[Балалардың бәрі дұрыс]] ||''Пол Хэтфилд''
|-
|• [[Джон Хоукс]] ||[[Қысқы сүйек]] ||''Тирдроп Долли''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2012)|84-ші (2012)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=ChristopherPlummer09TIFF.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=120|жоғары=|оңға=|төмен=68|солға=18|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кристофер Пламмер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жаңа бастаушылар]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Хэл'''''
|-
|• [[Кеннет Брана]] ||[[Мэрилинмен өткен 7 күн мен түн]] ||''[[Лоренс Оливье]]''
|-
|• [[Джона Хилл]] ||[[Бәрін өзгерткен адам]] ||''Питер Бренд''
|-
|• [[Макс фон Сюдов]] ||[[Өте қатты және шектен тыс жақын]] ||''Томас Шелл-үлкені''
|-
|• [[Ник Нолти]] ||[[Жауынгер (фильм, 2011)|Жауынгер]] ||''Пэдди Конлон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2013)|85-ші (2013)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Christoph Waltz 2013 Django avp.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=5|оңға=|төмен=36|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Кристоф Вальц]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Азат етілген Джанго]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''доктор Кинг Шульц'''''
|-
|• [[Алан Аркин]] ||[[Арго (фильм)|Арго]] ||''продюсер Лестер Сигел''
|-
|• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Менің жігітім — ессіз]] ||''Пэт Солитано-үлкені''
|-
|• [[Филип Сеймур Хоффман]] ||[[Шебер (фильм, 2012)|Шебер]] ||''Ланкастер Додд''
|-
|• [[Томми Ли Джонс]] ||[[Линкольн (фильм)|Линкольн]] ||''[[Тадеуш Стивенс]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2014)|86-шы (2014)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Flickr - nicogenin - 66ème Festival de Venise (Mostra) - Jared Leto (8).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=|оңға=|төмен=82|солға=17|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Джаред Лето]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Даллас сатып алушылар клубы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Рэйон'''''
|-
|• [[Бархад Абди]] ||[[Капитан Филлипс]] ||''[[Абдували Мусэ]]''
|-
|• [[Брэдли Купер]] ||[[Америкалық алаяқтық]] ||''Ричи Димацо''
|-
|• [[Майкл Фассбендер]] ||[[12 жылдық құлдық]] ||''Эдвин Эппс''
|-
|• [[Джона Хилл]] ||[[Уолл-стрит қасқыры]] ||''Донни Азофф''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2015)|87-ші (2015)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=JKSimmons07TIFF (cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=5|солға=7|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Дж. К. Симмонс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шабыт (фильм)|Шабыт]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Теренс Флетчер'''''
|-
|• [[Роберт Дюваль]] ||[[Төреші (фильм, 2014)|Төреші]] ||''судья Джозеф Палмер''
|-
|• [[Итан Хоук]] ||[[Бозбала шақ (фильм)|Бозбала шақ]] ||''Мейсон Эванс-үлкені''
|-
|• [[Эдвард Нортон]] ||[[Бёрдмэн]] ||''Майк Шайнер''
|-
|• [[Марк Руффало]] ||[[Түлкі аулаушы]] ||''[[Дейв Шульц]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2016)|88-ші (2016)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Mark Rylance (cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=135|жоғары=5|оңға=|төмен=49|солға=14|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Марк Райлэнс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тыңшылар көпірі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Рудольф Абель]]'''''
|-
|• [[Кристиан Бейл]] ||[[Төмендеу ойыны (фильм)|Төмендеу ойыны]] ||''[[Майкл Бьюрри]]''
|-
|• [[Том Харди]] ||[[Тірі қалған (фильм, 2015)|Тірі қалған]] ||''Джон Фицджеральд''
|-
|• [[Марк Руффало]] ||[[Басты назарда]] ||''Майкл Резендес''
|-
|• [[Сильвестр Сталлоне]] ||[[Крид: Рокки мұрасы]] ||''[[Рокки Бальбоа]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2017)|89-шы (2017)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Mahershala Ali (29953410761).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=8|оңға=|төмен=23|солға=15|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Махершала Әли]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ай сәулесі (фильм, 2016)|Ай сәулесі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Хуан'''''
|-
|• [[Джефф Бриджес]] ||[[Қалай болса да (фильм, 2016)|Қалай болса да]] ||''техас рейнджері Маркус Гамильтон''
|-
|• [[Лукас Хеджес]] ||[[Манчестер теңіз жағасында]] ||''Патрик Чандлер''
|-
|• [[Дев Патель]] ||[[Арыстан (фильм, 2016)|Арыстан]] ||''Сару Брайерли''
|-
|• [[Майкл Шеннон]] ||[[Түн жамылғысы астында]] ||''детектив Бобби Андес''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2018)|90-шы (2018)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Sam Rockwell (8279227257).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=125|жоғары=5|оңға=|төмен=47|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Сэм Рокуэлл]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Миссури, Эббинг шекарасындағы үш билборд]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джейсон Диксон'''''
|-
|• [[Уиллем Дефо]] ||[[Флорида жобасы]] ||''Бобби Хикс''
|-
|• [[Вуди Харрельсон]] ||[[Миссури, Эббинг шекарасындағы үш билборд]] ||''шериф Билл Уиллоуби''
|-
|• [[Ричард Дженкинс]] ||[[Су пішіні]] ||''Джайлс''
|-
|• [[Кристофер Пламмер]] ||[[Әлемдегі барлық ақша]] ||''[[Дж. Пол Гетти]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2019)|91-ші (2019)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Mahershala Ali by Gage Skidmore (cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=125|жоғары=5|оңға=|төмен=47|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Махершала Әли]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жасыл кітап (фильм)|Жасыл кітап]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дон Ширли'''''
|-
|• [[Адам Драйвер]] ||[[Қара кланшы]] ||''Флип Циммерман''
|-
|• [[Сэм Эллиотт]] ||[[Жұлдыз туды (фильм, 2018)|Жұлдыз туды]] ||''Бобби Мэйн''
|-
|• [[Ричард Э. Грант]] ||[[Мені кешіре аласыз ба?]] ||''Джек Хок''
|-
|• [[Сэм Рокуэлл]] ||[[Билік (фильм, 2018)|Билік]] ||''[[Джордж Уокер Буш]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2020)|92-ші (2020)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Brad Pitt 2019 by Glenn Francis.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=105|жоғары=8|оңға=|төмен=37|солға=7|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|• '''[[Брэд Питт]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Голливудта болған оқиға]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Клифф Бут'''''
|-
|• [[Том Хэнкс]] ||[[Көршілес тамаша күн]] ||''[[Фред Роджерс]]''
|-
|• [[Энтони Хопкинс]] ||[[Екі Папа]] ||''[[Бенедикт XVI]]''
|-
|• [[Аль Пачино]] ||[[Ирландық (фильм, 2019)|Ирландық]] ||''[[Джимми Хоффа]]''
|-
|• [[Джо Пеши]] ||[[Ирландық (фильм, 2019)|Ирландық]] ||''[[Рассел Буфалино]]''
|}
=== 2021—2030 ===
{| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0"
|-
! width="5%" | Рәсім
! width="10%" | Сурет
! width="25%" | Актёр
! width="25%" | Фильм
! width="25%" | Рөлі
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2021)|93-ші (2021)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Daniel Kaluuya by Gage Skidmore.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=5|оңға=|төмен=20|солға=5|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Дэниэл Калуя]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Иуда және қара мәсіх]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Фред Хэмптон]]'''''
|-
|• [[Саша Барон Коэн]] ||[[Чикаго жетілігінің соты]] ||''[[Эбби Хоффман]]''
|-
|• [[Лесли Одом-кіші]] ||[[Майамидегі бір түн]] ||''[[Сэм Кук]]''
|-
|• [[Пол Раджи]] ||[[Металл дыбысы]] ||''Джо''
|-
|• [[Лакит Стэнфилд]] ||[[Иуда және қара мәсіх]] ||''[[Уильям О’Нил]]''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2022)|94-ші (2022)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Troy kotsur 2022 1.jpg|100px|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=35|солға=2|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Трой Коцур]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Кода (фильм, 2021)|Кода]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Фрэнк Росси'''''
|-
|• [[Киаран Хайндс]] ||[[Белфаст (фильм)|Белфаст]] ||''«Поп»''
|-
|• [[Джесси Племонс]] ||[[Төбет билігі]] ||''Джордж Бербэнк''
|-
|• [[Джей-Кей Симмонс]] ||[[Рикардо болу]] ||''[[Уильям Фроули]]''
|-
|• [[Коди Смит-Макфи]] ||[[Төбет билігі]] ||''Питер Гордон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2023)|95-ші (2023)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ke Huy Quan (43865682592).jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=27|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Ке Хюи Кван]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Барлығы бір уақытта, барлық жерде]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Вэймонд Вонг'''''
|-
|• [[Брендан Глисон]] ||[[Инишерин баншилері]] ||''Колм Сонниуэйл''
|-
|• [[Барри Кеоган]] ||[[Инишерин баншилері]] ||''Доминик Кирни''
|-
|• [[Джадд Хирш]] ||[[Фабельмандар]] ||''Борис Шилдкраут''
|-
|• [[Брайан Тайри Генри]] ||[[Көпір (фильм, 2022)|Көпір]] ||''Джеймс''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2024)|96-ші (2024)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Robert Downey Jr 2014 Comic Con (cropped).jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=27|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Роберт Дауни (кіші)]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Оппенгеймер (фильм)|Оппенгеймер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Льюис Штраус]]'''''
|-
|• [[Райан Гослинг]] ||[[Барби (фильм)|Барби]] ||''[[Кен (қуыршақ)|Кен]]''
|-
|• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Гүлді айын өлтіргендер]] ||''[[Уильям Хэйл]]''
|-
|• [[Марк Руффало]] ||[[Байғұс жандар]] ||''Дункан Веддерберн''
|-
|• [[Стерлинг К. Браун]] ||[[Америкалық шығарма]] ||''Клиффорд «Клифф» Эллисон''
|-
| rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2025)|97-ші (2025)]]'''
| rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=ARealPainBFILFF131024 (123 of 138) (54063994682) (cropped).jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=27|солға=10|жақтау=жоқ}}
|style="background:#EEDD82"|★ '''[[Киран Калкин]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Нағыз қайғы (фильм, 2024)|Нағыз қайғы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Бенджи Каплан'''''
|-
|• [[Юра Борисов]] ||[[Анора]] ||''Игорь''
|-
|• [[Гай Пирс]] ||[[Бруталист]] ||''Харрисон Ли Ван Бюрен''
|-
|• [[Эдвард Нортон]] ||[[Толық белгісіз]] ||''[[Пит Сигер]]''
|-
|• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Гладиатор 2]] ||''Макрин''
|-
| rowspan="5" style="text-align: center; vertical-align: middle;" | <center>'''[[Оскар (2026)|98-ші (2026)]]'''
| rowspan="5" style="text-align: center; vertical-align: middle;" | {{сурет бөлігі|сур=Superpower (2023)-60523 (cropped).jpg|100px|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=5|оңға=|төмен=17|солға=|жақтау=жоқ}}
| style="background:#FAEB86" |★ '''[[Шон Пенн]]''' || style="background:#FAEB86" | '''«[[Шайқас артынан шайқас]]»''' || style="background:#FAEB86" | '''''Стивен Локджо'''''
|-
| • [[Бенисио дель Торо]] || «[[Шайқас артынан шайқас]]» || ''Серхио Сен-Карлос''
|-
| • [[Джейкоб Элорди]] || «[[Франкенштейн (фильм, 2025)|Франкенштейн]]» || ''[[Франкенштейн құбыжығы|Құбыжық]]''
|-
| • [[Делрой Линдо]] || «[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]» || ''Делта Слим''
|-
| • [[Стеллан Скарсгард]] || «[[Сентименталды құндылық]]» || ''Густав Борг''
|-
|}
== Тағы қараңыз ==
* [[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы]]
* [[Үздік актриса үшін Оскар сыйлығы]]
* [[Үздік көмекші актриса үшін Оскар сыйлығы]]
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Үздік көмекші актер үшін Оскар сыйлығы}}
{{Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Оскар сыйлығы]]
ba2qkw2qrm3eob9jpjy7av21s8wdoni
Үздік дыбыс үшін Оскар сыйлығы
0
772051
3591783
3584754
2026-04-25T16:02:42Z
TalgatSnow
143530
3591783
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Үздік дыбыс үшін Оскар сыйлығы
| суреті =
| сурет атауы =
| фон түсі =
| шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Sound}}
| мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
| түрі =
| үшін марапатталады = фильмдегі үздік дыбыс сапасы және дыбыстық эффектілер
| жағдайы = белсенді
| негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]
| негізделді = 1930
| алғашқы иегері =
| соңғы иегері = Гарет Джон, Эл Нельсон, Гвендолин Йейтс Уиттл, Гэри А. Риццо и Хуан Перальта («[[F1 (фильм)|F1]]»)
| барынша ұсынылған =
| сайты = {{URL|https://www.oscars.org/}}
}}
'''Үздік дыбыс үшін [[Оскар сыйлығы|Оскар]] сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Sound}}) — [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның 1930 жылдан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Марапат фильмнің дыбыс сапасы, дыбыстың үйлесімділігі және акустикалық атмосферасын жасаудағы үздік жетістіктері үшін беріледі.
1969 жылы ереже өзгергенге дейін марапат студиялардың дыбыс бөлімдеріне беріліп келді. Осы өзгерістен кейін жүлде нақты техник мамандарға табыстала бастады, ал оның алғашқы иегерлері — «Сәлем, Долли!» (''Hello, Dolly!'') фильмі үшін Мюррей Спивак пен Джек Соломон болды.<ref>{{cite magazine|magazine=Variety|date=May 8, 1999|title=Pros play favorites|last=Koehler|first=Robert}}</ref> Әдетте марапат жеңімпаз фильмнің дыбыс операторларына (''production sound mixers''), дыбысты қайта жазу миксерлеріне (''re-recording mixers'') және жетекші дыбыс редакторларына (''supervising sound editors'') беріледі. 1963–1967 және 1982–2019 жылдар аралығында дыбыс үшін марапаттар екі бөлек санатта табысталды: '''«Үздік дыбыс»''' (Sound Mixing)және '''«Үздік дыбыс монтажы»''' (Sound Editing).<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2020/04/oscars-major-changes-academy-awards-coronavirus-1202919950/ |title=Oscars Keeping Show Date But Make Big News As Academy Lightens Eligibility Rules, Combines Sound Categories, Ends DVD Screeners and More |last=Hammond |first=Pete |date=April 28, 2020 |website=[[Deadline Hollywood]] }}</ref> Алайда 93-ші марапаттау рәсімінен бастап олар бір ортақ номинацияға біріктірілді.
== Жеңімпаздар және номинанттар тізімі ==
{{swatch-inline|#EEDD82|'''Лауреаттар''' осы түспен белгіленген.}}
=== 1930—1940 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:45%;"| Фильм
! style="width:45%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1930, қараша)|1930/II]]<br />{{small|(3-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Үлкен үй (фильм, 1930)|Үлкен үй]]» (The Big House)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Сержант Гришаның ісі (фильм)|Сержант Гришаның ісі]]» (The Case of Sergeant Grischa)
| • Джон Трибби (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Махаббат шеруі]]» (The Love Parade)
| • Франклин Б. Хансен (Paramount Famous Lasky Studio Sound Department)
|-
| «[[Раффлс (фильм, 1930)|Раффлс]]» (Raffles)
| • Оскар Лагерстром (United Artists Studio Sound Department)
|-
| «[[Жалындаған ән]]» (Song of the Flame)
| • Джордж Гроувз (First National Studio Sound Department)
|-
! rowspan="4" style="text-align:center" | [[Оскар (1931)|1931]]<br />{{small|(4-ші)}}
| rowspan="8" style="text-align:center; vertical-align:middle;" | 1931 және 1932 жылдары үздік дыбыс жазу номинациялары мен марапаттары <br>нақты фильмдерге байланыстырылмаған болатын.
| style="background:#FAEB86" | • '''Paramount Publix Studio Sound Department'''
|-
| • Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department
|-
| • RKO Radio Studio Sound Department
|-
| • Samuel Goldwyn-United Artists Studio Sound Department
|-
! rowspan="4" style="text-align:center" | [[Оскар (1932)|1932]]<br />{{small|(5-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | • '''Paramount Publix Studio Sound Department'''
|-
| • Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department
|-
| • RKO Radio Studio Sound Department
|-
| • Warner Bros.-First National Studio Sound Department
|-
! rowspan="4" style="text-align:center" | [[Оскар (1934)|1934]]<br />{{small|(6-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Қош бол, қару! (фильм, 1932)|Қош бол, қару!]]» (A Farewell to Arms)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Франклин Б. Хансен (Paramount Studio Sound Department)'''
|-
| «[[42-ші көше (фильм)|42-ші көше]]» (42nd Street)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
| «[[1933 жылғы алтын іздеушілер]]» (Gold Diggers of 1933)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
| «[[Мен қашқынмын]]» (I Am a Fugitive from a Chain Gang)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1935)|1935]]<br />{{small|(7-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Бір түндегі махаббат]]» (One Night of Love)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Челлинидің істері]]» (The Affairs of Cellini)
| • Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department)
|-
| «[[Клеопатра (фильм, 1934)|Клеопатра]]» (Cleopatra)
| • Франклин Б. Хансен (Paramount Studio Sound Department)
|-
| «[[Флирт шеруі]]» (Flirtation Walk)
| • Натан Левинсон (Warner Bros.-First National Studio Sound Department)
|-
| «[[Көңілді ажырасқан әйел]]» (The Gay Divorcee)
| • Карл Дрехер (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Өмірге еліктеу (фильм, 1934)|Өмірге еліктеу]]» (Imitation of Life)
| • Теодор Содерберг (Universal Studio Sound Department)
|-
| «[[Вива Вилья!]]» (Viva Villa!)
| • Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)
|-
| «[[Ақ шеру]]» (The White Parade)
| • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department)
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1936)|1936]]<br />{{small|(8-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Тентек Мариетта (фильм)|Тентек Мариетта]]» (Naughty Marietta)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Минутына 1000 доллар]]» ($1,000 a Minute)
| • Republic Studio Sound Department
|-
| «[[Франкенштейннің қалыңдығы]]» (Bride of Frankenstein)
| • Гилберт Курланд (Universal Studio Sound Department)
|-
| «[[Капитан Блад (фильм, 1935)|Капитан Блад]]» (Captain Blood)
| • Натан Левинсон (Warner Bros.-First National Studio Sound Department)
|-
| «[[Қара періште (фильм, 1935)|Қара періште]]» (The Dark Angel)
| • Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department)
|-
| «[[Мен тым көп армандаймын]]» (I Dream Too Much)
| • Карл Дрехер (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Бенгал лансерінің өмірі]]» (The Lives of a Bengal Lancer)
| • Франклин Б. Хансен (Paramount Studio Sound Department)
|-
| «[[Мені мәңгілікке сүй]]» (Love Me Forever)
| • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)
|-
| «[[Мың алғыс]]» (Thanks a Million)
| • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department)
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1937)|1937]]<br />{{small|(9-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Сан-Франциско (фильм, 1936)|Сан-Франциско]]» (San Francisco)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Тіземдегі банджо]]» (Banjo on My Knee)
| • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department)
|-
| «[[Жеңіл кавалерияның шабуылы (фильм, 1936)|Жеңіл кавалерияның шабуылы]]» (The Charge of the Light Brigade)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
| «[[Додсворт (фильм)|Додсворт]]» (Dodsworth)
| • Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department)
|-
| «[[Генерал Спэнки]]» (General Spanky)
| • Элмер Рагузе (Hal Roach Studio Sound Department)
|-
| «[[Мистер Дидс қалаға көшеді]]» (Mr. Deeds Goes to Town)
| • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)
|-
| «[[Техас рейнджерлері (фильм, 1936)|Техас рейнджерлері]]» (The Texas Rangers)
| • Франклин Б. Хансен (Paramount Studio Sound Department)
|-
| «[[Париждік қыз]]» (That Girl from Paris)
| • Джон Олберг (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Үш ақылды қыз]]» (Three Smart Girls)
| • Хомер Г. Таскер (Universal Studio Sound Department)
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1938)|1938]]<br />{{small|(10-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Дауыл (фильм, 1937)|Дауыл]]» (The Hurricane)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Қыз «Жоқ» деді]]» (The Girl Said No)
| • А. Э. Кей (Grand National Studio Sound Department)
|-
| «[[Жаңа биікке жету]]» (Hitting a New High)
| • Джон О. Олберг (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Ескі Чикагода]]» (In Old Chicago)
| • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department)
|-
| «[[Эмиль Золя өмірі]]» (The Life of Emile Zola)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
| «[[Жоғалған көкжиек (фильм, 1937)|Жоғалған көкжиек]]» (Lost Horizon)
| • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)
|-
| «[[Май айы (фильм, 1937)|Май айы]]» (Maytime)
| • Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)
|-
| «[[Жүз еркек және бір қыз]]» (One Hundred Men and a Girl)
| • Хомер Г. Таскер (Universal Studio Sound Department)
|-
| «[[Топпер (фильм)|Топпер]]» (Topper)
| • Элмер Рагузе (Hal Roach Studio Sound Department)
|-
| «[[Уэллс Фарго (фильм)|Уэллс Фарго]]» (Wells Fargo)
| • Лорен Л. Райдер (Paramount Studio Sound Department)
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1939)|1939]]<br />{{small|(11-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Ковбой және ханым]]» (The Cowboy and the Lady)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Әскери қыз]]» (Army Girl)
| • Чарльз Л. Лутенс (Republic Studio Sound Department)
|-
| «[[Төрт қыз (фильм, 1938)|Төрт қыз]]» (Four Daughters)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
| «[[Егер мен патша болсам]]» (If I Were King)
| • Лорен Л. Райдер (Paramount Studio Sound Department)
|-
| «[[Көңілді өмір сүреміз]]» (Merrily We Live)
| • Элмер Рагузе (Hal Roach Studio Sound Department)
|-
| «[[Суэц (фильм)|Суэц]]» (Suez)
| • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department)
|-
| «[[Ғашықтар (фильм, 1938)|Ғашықтар]]» (Sweethearts)
| • Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)
|-
| «[[Белгілі бір жас]]» (That Certain Age)
| • Бернард Б. Браун (Universal Studio Sound Department)
|-
| «[[Жанды ханым]]» (Vivacious Lady)
| • Джон О. Олберг (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Өзіңмен бірге ала алмайсың]]» (You Can't Take It with You)
| • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)
|-
! rowspan="11" style="text-align:center" | [[Оскар (1940)|1940]]<br />{{small|(12-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Ертең келгенде]]» (When Tomorrow Comes)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Бернард Б. Браун (Universal Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Балалайка (фильм)|Балалайка]]» (Balalaika)
| • Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)
|-
| «[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]» (Gone with the Wind)
| • Томас Т. Моултон (Samuel Goldwyn Studio Sound Department)
|-
| «[[Қош бол, мистер Чипс (фильм, 1939)|Қош бол, мистер Чипс]]» (Goodbye, Mr. Chips)
| • А. У. Уоткинс (Denham Studio Sound Department)
|-
| «[[Ұлы Виктор Херберт]]» (The Great Victor Herbert)
| • Лорен Л. Райдер (Paramount Studio Sound Department)
|-
| «[[Нотр-Дам бүкірі (фильм, 1939)|Нотр-Дам бүкірі]]» (The Hunchback of Notre Dame)
| • Джон О. Олберг (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Жеңіс адамы]]» (Man of Conquest)
| • Чарльз Л. Лутенс (Republic Studio Sound Department)
|-
| «[[Мистер Смит Вашингтонға барады]]» (Mr. Smith Goes to Washington)
| • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)
|-
| «[[Тышқандар мен адамдар туралы (фильм, 1939)|Тышқандар мен адамдар туралы]]» (Of Mice and Men)
| • Элмер Рагузе (Hal Roach Studio Sound Department)
|-
| «[[Элизабет пен Эссекстің жеке өмірі]]» (The Private Lives of Elizabeth and Essex)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
| «[[Жаңбыр келді]]» (The Rains Came)
| • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department)
|}
=== 1941—1950 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="11" style="text-align:center" | [[Оскар (1941)|1941]]<br />{{small|(13-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Оркестр ойнасын (фильм)|Оркестр ойнасын]]''''' (Strike Up the Band)
| style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер'''
|-
|''[[Жаңалықтардың артында]]'' (Behind the News)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Чарльз Л. Лутенс
|-
|''[[Капитан Абайла]]'' (Captain Caution)
|Hal Roach Studio дыбыс департаменті, Элмер Рагузе
|-
|''[[Ыза шоғыры (фильм)|Ыза шоғыры]]'' (The Grapes of Wrath)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен
|-
|''[[Вирджиниялық Ховардтар]]'' (The Howards of Virginia)
|General Service дыбыс департаменті, Джек Уитни
|-
|''[[Китти Фойл (фильм)|Китти Фойл]]'' (Kitty Foyle)
|RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг
|-
|''[[Солтүстік-батыс атты полициясы]]'' (North West Mounted Police)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Біздің қалашық (фильм, 1940)|Біздің қалашық]]'' (Our Town)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
|''[[Теңіз қаршығасы (фильм, 1940)|Теңіз қаршығасы]]'' (The Sea Hawk)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
|''[[Көктемгі шеру]]'' (Spring Parade)
|Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун
|-
|''[[Күйеулер тым көп]]'' (Too Many Husbands)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
! rowspan="11" style="text-align:center" | [[Оскар (1942)|1942]]<br />{{small|(14-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Гамильтон ханым (фильм)|Гамильтон ханым]]''''' (That Hamilton Woman)
| style="background:#FAEB86" | '''General Service дыбыс департаменті, Джек Уитни'''
|-
|''[[Махаббатқа кездесу]]'' (Appointment for Love)
|Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун
|-
|''[[Отты шар (фильм, 1941)|Отты шар]]'' (Ball of Fire)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
|''[[Шоколадты солдат (фильм)|Шоколадты солдат]]'' (The Chocolate Soldier)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер
|-
|''[[Азамат Кейн]]'' (Citizen Kane)
|RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг
|-
|''[[Ібіліс өтейді]]'' (The Devil Pays Off)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Чарльз Л. Лутенс
|-
|''[[Аңғарым қандай жасыл еді (фильм)|Аңғарым қандай жасыл еді]]'' (How Green Was My Valley)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен
|-
|''[[Оның өміріндегі еркектер]]'' (The Men in Her Life)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]]'' (Sergeant York)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
|''[[Бозторғай (фильм, 1941)|Бозторғай]]'' (Skylark)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Топпер оралады]]'' (Topper Returns)
|Hal Roach Studio дыбыс департаменті, Элмер Рагузе
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (1943)|1943]]<br />{{small|(15-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Янки Дудл Денди]]''''' (Yankee Doodle Dandy)
| style="background:#FAEB86" | '''Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон'''
|-
|''[[Мың бір түн (фильм, 1942)|Мың бір түн]]'' (Arabian Nights)
|Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун
|-
|''[[Бэмби (мультфильм)|Бэмби]]'' (Bambi)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Сэм Слайфилд
|-
|''[[Ұшатын жолбарыстар (фильм)|Ұшатын жолбарыстар]]'' (Flying Tigers)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|-
|''[[Дос жаулар (фильм, 1942)|Дос жаулар]]'' (Friendly Enemies)
|Sound Service, Inc., Джек Уитни
|-
|''[[Алтын безгегі (фильм)|Алтын безгегі]]'' (The Gold Rush)
|RCA Sound, Джеймс Л. Филдс
|-
|''[[Миссис Минивер (фильм)|Миссис Минивер]]'' (Mrs. Miniver)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер
|-
|''[[Бал айы басталғанда]]'' (Once Upon a Honeymoon)
|RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Стивен Данн
|-
|''[[Янкилер мақтанышы]]'' (The Pride of the Yankees)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
|''[[Мароккоға жол]]'' (Road to Morocco)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Бәрінен де жоғары]]'' (This Above All)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен
|-
|''[[Сен ешқашан сүйкімді болған емессің]]'' (You Were Never Lovelier)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (1944)|1944]]<br />{{small|(16-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Бұл жер менікі (фильм)|Бұл жер менікі]]''''' (This Land Is Mine)
| style="background:#FAEB86" | '''RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Стивен Данн'''
|-
|''[[Жендеттер де өледі!]]'' (Hangmen Also Die!)
|Sound Service, Inc., Джек Уитни
|-
|''[[Ескі Оклахомада]]'' (In Old Oklahoma)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|-
|''[[Мадам Кюри (фильм)|Мадам Кюри]]'' (Madame Curie)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер
|-
|''[[Солтүстік жұлдызы (фильм, 1943)|Солтүстік жұлдызы]]'' (The North Star)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
|''[[Опера елесі (фильм, 1943)|Опера елесі]]'' (Phantom of the Opera)
|Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун
|-
|''[[Биік белес]]'' (Riding High)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Сахара (фильм, 1943)|Сахара]]'' (Sahara)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Сәлем, достар! (мультфильм)|Сәлем, достар!]]'' (Saludos Amigos)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Сэм Слайфилд
|-
|''[[Сонымен, бұл Вашингтон]]'' (So This Is Washington)
|RCA Sound, Джеймс Л. Филдс
|-
|''[[Бернадетт жыры (фильм)|Бернадетт жыры]]'' (The Song of Bernadette)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен
|-
|''[[Бұл — армия]]'' (This Is the Army)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
! rowspan="11" style="text-align:center" | [[Оскар (1945)|1945]]<br />{{small|(17-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Уилсон (фильм)|Уилсон]]''''' (Wilson)
| style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен'''
|-
|''[[Бразилия (фильм, 1944)|Бразилия]]'' (Brazil)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|-
|''[[Казанова Браун]]'' (Casanova Brown)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
|''[[Мұқабадағы қыз]]'' (Cover Girl)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Қос сақтандыру (фильм)|Қос сақтандыру]]'' (Double Indemnity)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Оның малайының қарындасы]]'' (His Butler's Sister)
|Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун
|-
|''[[Голливудтық асхана (фильм)|Голливудтық асхана]]'' (Hollywood Canteen)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
|''[[Бұл ертең болды]]'' (It Happened Tomorrow)
|Sound Service, Inc., Джек Уитни
|-
|''[[Қисмет (фильм, 1944)|Қисмет]]'' (Kismet)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер
|-
|''[[Манхэттендегі музыка]]'' (Music in Manhattan)
|RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Стивен Данн
|-
|''[[Желдегі дауыс]]'' (Voice in the Wind)
|RCA Sound, Мак Дэлглиш
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (1946)|1946]]<br />{{small|(18-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Әулие Мэри қоңыраулары]]''''' (The Bells of St. Mary's)
| style="background:#FAEB86" | '''RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Стивен Данн'''
|-
|''[[Барбарий жағалауының жалыны]]'' (Flame of Barbary Coast)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|-
|''[[Пойыздағы ханым]]'' (Lady on a Train)
|Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун
|-
|''[[Оны аспанға қалдыр]]'' (Leave Her to Heaven)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
|''[[Көгілдір рапсодия (фильм)|Көгілдір рапсодия]]'' (Rhapsody in Blue)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
|''[[Естен кетпес ән]]'' (A Song to Remember)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Оңтүстіктік (фильм, 1945)|Оңтүстіктік]]'' (The Southerner)
|General Service Studios, Джек Уитни
|-
|''[[Олар шығынға ұшырады]]'' (They Were Expendable)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер
|-
|''[[Үш кабальеро (мультфильм)|Үш кабальеро]]'' (The Three Caballeros)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Сэм Слайфилд
|-
|''[[Үшеуі — бір отбасы]]'' (Three Is a Family)
|RCA Sound, У. В. Вулф
|-
|''[[Көрінбейтін (фильм, 1945)|Көрінбейтін]]'' (The Unseen)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Ғажайып адам (фильм, 1945)|Ғажайып адам]]'' (Wonder Man)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
! rowspan="3" style="text-align:center" | [[Оскар (1947)|1947]]<br />{{small|(19-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Джолсон хикаясы]]''''' (The Jolson Story)
| style="background:#FAEB86" | '''Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари'''
|-
|''[[Өміріміздің үздік жылдары]]'' (The Best Years of Our Lives)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Бұл ғажайып өмір]]'' (It's a Wonderful Life)
|RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг
|-
! rowspan="3" style="text-align:center" | [[Оскар (1948)|1948]]<br />{{small|(20-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Епископтың әйелі]]''''' (The Bishop's Wife)
| style="background:#FAEB86" | '''Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер'''
|-
|''[[Жасыл дельфин көшесі]]'' (Green Dolphin Street)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер
|-
|''[[Т-адамдар]]'' (T-Men)
|Sound Service, Inc., Джек Уитни
|-
! rowspan="3" style="text-align:center" | [[Оскар (1949)|1949]]<br />{{small|(21-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Жыландар шұңқыры (фильм)|Жыландар шұңқыры]]''''' (The Snake Pit)
| style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон'''
|-
|''[[Джонни Белинда (фильм, 1948)|Джонни Белинда]]'' (Johnny Belinda)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
|''[[Айдың шығуы (фильм)|Айдың шығуы]]'' (Moonrise)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|-
! rowspan="3" style="text-align:center" | [[Оскар (1950)|1950]]<br />{{small|(22-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Тікелей аспанда]]''''' (Twelve O'Clock High)
| style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон'''
|-
|''[[Тағы бір рет, жаным]]'' (Once More, My Darling)
|Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри
|-
|''[[Иводзима құмдары]]'' (Sands of Iwo Jima)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|}
=== 1951—1960 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1951)|1951]]<br />{{small|(23-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Барлығы Ева туралы]]''''' (All About Eve)
| style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон'''
|-
|''[[Золушка (мультфильм, 1950)|Золушка]]'' (Cinderella)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Сэм Слайфилд
|-
|''[[Луиза (фильм, 1950)|Луиза]]'' (Louisa)
|Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри
|-
|''[[Өзіміздің адамымыз]]'' (Our Very Own)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Трио (фильм, 1950)|Трио]]'' (Trio)
|Pinewood Studio дыбыс департаменті, Сирил Кроухерст
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1952)|1952]]<br />{{small|(24-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Ұлы Карузо]]''''' (The Great Caruso)
| style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер'''
|-
|''[[Жарқын жеңіс]]'' (Bright Victory)
|Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри
|-
|''[[Сен керексің (фильм, 1951)|Сен керексің]]'' (I Want You)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[«Тілек» трамвайы (фильм, 1951)|«Тілек» трамвайы]]'' (A Streetcar Named Desire)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
|''[[Бродвейге екі билет]]'' (Two Tickets to Broadway)
|RKO Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1953)|1953]]<br />{{small|(25-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Дыбыстық кедергі (фильм)|Дыбыстық кедергі]]''''' (The Sound Barrier)
| style="background:#FAEB86" | '''London Film дыбыс департаменті'''
|-
|''[[Ганс Христиан Андерсен (фильм)|Ганс Христиан Андерсен]]'' (Hans Christian Andersen)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Карта (фильм, 1952)|Карта]]'' (The Card)
|Pinewood Studio дыбыс департаменті
|-
|''[[Тындырымды адам (фильм, 1952)|Тындырымды адам]]'' (The Quiet Man)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|-
|''[[Жүрегімдегі әнмен]]'' (With a Song in My Heart)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1954)|1954]]<br />{{small|(26-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Осыдан мәңгілікке дейін]]''''' (From Here to Eternity)
| style="background:#FAEB86" | '''Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари'''
|-
|''[[Апатты Джейн (фильм)|Апатты Джейн]]'' (Calamity Jane)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Уильям А. Мюллер
|-
|''[[Дөңгелек үстел рыцарлары (фильм)|Дөңгелек үстел рыцарлары]]'' (Knights of the Round Table)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, А. У. Уоткинс
|-
|''[[Миссисипи ойыншысы (фильм)|Миссисипи ойыншысы]]'' (The Mississippi Gambler)
|Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри
|-
|''[[Әлемдер соғысы (фильм, 1953)|Әлемдер соғысы]]'' (The War of the Worlds)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1955)|1955]]<br />{{small|(27-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Гленн Миллер хикаясы]]''''' (The Glenn Miller Story)
| style="background:#FAEB86" | '''Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри'''
|-
|''[[Бригадун (фильм)|Бригадун]]'' (Brigadoon)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Уэсли С. Миллер
|-
|''[[«Кейндегі» бүлік (фильм)|«Кейндегі» бүлік]]'' (The Caine Mutiny)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Аулаға қараған терезе (фильм, 1954)|Аулаға қараған терезе]]'' (Rear Window)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Сьюзан мұнда ұйықтады]]'' (Susan Slept Here)
|RKO Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1956)|1956]]<br />{{small|(28-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Оклахома! (фильм, 1955)|Оклахома!]]''''' (Oklahoma!)
| style="background:#FAEB86" | '''Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс'''
|-
|''[[Махаббат — ең тамаша нәрсе]]'' (Love Is a Many-Splendored Thing)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Карлтон У. Фолкнер
|-
|''[[Мені сүй немесе таста]]'' (Love Me or Leave Me)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Уэсли С. Миллер
|-
|''[[Мистер Робертс (фильм, 1955)|Мистер Робертс]]'' (Mister Roberts)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Уильям А. Мюллер
|-
|''[[Батпандап кірген ауру]]'' (Not as a Stranger)
|Radio Corporation of America дыбыс департаменті, Уотсон Джонс
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1957)|1957]]<br />{{small|(29-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Патша мен мен (фильм, 1956)|Патша мен мен]]''''' (The King and I)
| style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Карлтон У. Фолкнер'''
|-
|''[[Батыл адам (фильм, 1956)|Батыл адам]]'' (The Brave One)
|King Bros. Productions дыбыс департаменті, Бадди Майерс
|-
|''[[Эдди Дучин хикаясы]]'' (The Eddy Duchin Story)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Достық үгіт-насихаты]]'' (Friendly Persuasion)
|Westrex Sound Services, Гордон Р. Гленнан; Samuel Goldwyn Studio, Гордон Сойер
|-
|''[[Он өсиет (фильм, 1956)|Он өсиет]]'' (The Ten Commandments)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1958)|1958]]<br />{{small|(30-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Саёнара (фильм)|Саёнара]]''''' (Sayonara)
| style="background:#FAEB86" | '''Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз'''
|-
|''[[О.К. Корральдағы атыс (фильм)|О.К. Корральдағы атыс]]'' (Gunfight at the O.K. Corral)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Джордж Даттон
|-
|''[[Қыздар (фильм, 1957)|Қыздар]]'' (Les Girls)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Уэсли С. Миллер
|-
|''[[Пал Джои (фильм)|Пал Джои]]'' (Pal Joey)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Айыптау куәгері (фильм, 1957)|Айыптау куәгері]]'' (Witness for the Prosecution)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1959)|1959]]<br />{{small|(31-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Тынық мұхитының оңтүстігі (фильм)|Тынық мұхитының оңтүстігі]]''''' (South Pacific)
| style="background:#FAEB86" | '''Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс'''
|-
|''[[Өмір сүргім келеді!]]'' (I Want to Live!)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Сүюдің де, өлудің де уақыты бар]]'' (A Time to Love and a Time to Die)
|Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри
|-
|''[[Бас айналу (фильм, 1958)|Бас айналу]]'' (Vertigo)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Джордж Даттон
|-
|''[[Жас арыстандар (фильм, 1958)|Жас арыстандар]]'' (The Young Lions)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Карлтон У. Фолкнер
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1960)|1960]]<br />{{small|(32-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]''''' (Ben-Hur)
| style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон'''
|-
|''[[Жер ортасына саяхат (фильм, 1959)|Жер ортасына саяхат]]'' (Journey to the Center of the Earth)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Карлтон У. Фолкнер
|-
|''[[Жала (фильм, 1959)|Жала]]'' (Libel)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, А. У. Уоткинс
|-
|''[[Монахиня хикаясы (фильм)|Монахиня хикаясы]]'' (The Nun's Story)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз
|-
|''[[Порги мен Бесс (фильм)|Порги мен Бесс]]'' (Porgy and Bess)
|Samuel Goldwyn Studio, Гордон Сойер; Todd-AO, Фред Хайнс
|}
=== 1961—1970 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1961)|1961]]<br />{{small|(33-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Аламо (фильм, 1960)|Аламо]]''''' (The Alamo)
| style="background:#FAEB86" | '''Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс; Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер'''
|-
|''[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]]'' (The Apartment)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Симаррон (фильм, 1960)|Симаррон]]'' (Cimarron)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон
|-
|''[[Пепе (фильм, 1960)|Пепе]]'' (Pepe)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Чарльз Райс
|-
|''[[Кампобеллодағы күннің шығуы]]'' (Sunrise at Campobello)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1962)|1962]]<br />{{small|(34-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]''''' (West Side Story)
| style="background:#FAEB86" | '''Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс; Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер'''
|-
|''[[Балалар сағаты (фильм)|Балалар сағаты]]'' (The Children's Hour)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Гүлді барабан жыры (фильм)|Гүлді барабан жыры]]'' (Flower Drum Song)
|Revue Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон
|-
|''[[Наварон аралының зеңбіректері (фильм)|Наварон аралының зеңбіректері]]'' (The Guns of Navarone)
|Shepperton Studio дыбыс департаменті, Джон Кокс
|-
|''[[Ата-аналарға арналған тұзақ (фильм, 1961)|Ата-аналарға арналған тұзақ]]'' (The Parent Trap)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Роберт Кук
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1963)|1963]]<br />{{small|(35-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]''''' (Lawrence of Arabia)
| style="background:#FAEB86" | '''Shepperton Studio дыбыс департаменті, Джон Кокс'''
|-
|''[[Қайырлы сапар! (фильм, 1962)|Қайырлы сапар!]]'' (Bon Voyage!)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Роберт Кук
|-
|''[[Музыка адамы (фильм, 1962)|Музыка адамы]]'' (The Music Man)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз
|-
|''[[Бұлғынның жанасуы (фильм)|Бұлғынның жанасуы]]'' (That Touch of Mink)
|Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон
|-
|''[[Бэби Джейнмен не болды? (фильм)|Бэби Джейнмен не болды?]]'' (What Ever Happened to Baby Jane?)
|Glen Glenn Sound дыбыс департаменті, Джозеф Келли
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1964)|1964]]<br />{{small|(36-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Батыс қалай жаулап алынды (фильм)|Батыс қалай жаулап алынды]]''''' (How the West Was Won)
| style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон'''
|-
|''[[Қош бол, Берди (фильм)|Қош бол, Берди]]'' (Bye Bye Birdie)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Чарльз Райс
|-
|''[[Капитан Ньюмен, медицина докторы]]'' (Captain Newman, M.D.)
|Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон
|-
|''[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]]'' (Cleopatra)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Джеймс Коркоран; Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс
|-
|''[[Бұл есі ауысқан, есі ауысқан, есі ауысқан әлем]]'' (It's a Mad, Mad, Mad, Mad World)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Бұл есі ауысқан, есі ауысқан, есі ауысқан әлем]]''''' (It's a Mad, Mad, Mad, Mad World)
| style="background:#FAEB86" | '''Уолтер Эллиотт'''
|-
|''[[Бүркіттер жиыны (фильм)|Бүркіттер жиыны]]'' (A Gathering of Eagles)
|Роберт Браттон
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1965)|1965]]<br />{{small|(37-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Менің сұлу ханымым (фильм)|Менің сұлу ханымым]]''''' (My Fair Lady)
| style="background:#FAEB86" | '''Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз'''
|-
|''[[Бекет (фильм, 1964)|Бекет]]'' (Becket)
|Shepperton Studio дыбыс департаменті, Джон Кокс
|-
|''[[Әкетай қаз (фильм)|Әкетай қаз]]'' (Father Goose)
|Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон
|-
|''[[Мэри Поппинс (фильм)|Мэри Поппинс]]'' (Mary Poppins)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Роберт Кук
|-
|''[[Батып кетпейтін Молли Браун]]'' (The Unsinkable Molly Brown)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Голдфингер (фильм)|Голдфингер]]''''' (Goldfinger)
| style="background:#FAEB86" | '''Норман Уансталл'''
|-
|''[[Жанды жиынтық]]'' (The Lively Set)
|Роберт Браттон
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1966)|1966]]<br />{{small|(38-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Музыка дыбысы (фильм)|Музыка дыбысы]]''''' (The Sound of Music)
| style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Джеймс Коркоран; Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс'''
|-
|''[[Азап пен рақат (фильм)|Азап пен рақат]]'' (The Agony and the Ecstasy)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Джеймс Коркоран
|-
|''[[Доктор Живаго (фильм)|Доктор Живаго]]'' (Doctor Zhivago)
|MGM British Studio дыбыс департаменті, А. У. Уоткинс; MGM Studio дыбыс департаменті, Франклин Милтон
|-
|''[[Үлкен бәйге (фильм, 1965)|Үлкен бәйге]]'' (The Great Race)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз
|-
|''[[Шенандоа (фильм)|Шенандоа]]'' (Shenandoah)
|Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Үлкен бәйге (фильм, 1965)|Үлкен бәйге]]''''' (The Great Race)
| style="background:#FAEB86" | '''Трег Браун'''
|-
|''[[Фон Райан экспресі (фильм)|Фон Райан экспресі]]'' (Von Ryan's Express)
|Уолтер Росси
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1967)|1967]]<br />{{small|(39-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Гран-при (фильм, 1966)|Гран-при]]''''' (Grand Prix)
| style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон'''
|-
|''[[Гамбит (фильм, 1966)|Гамбит]]'' (Gambit)
|Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон
|-
|''[[Гавайи (фильм, 1966)|Гавайи]]'' (Hawaii)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Құмды малтатастар (фильм)|Құмды малтатастар]]'' (The Sand Pebbles)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Джеймс Коркоран
|-
|''[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]'' (Who's Afraid of Virginia Woolf?)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Гран-при (фильм, 1966)|Гран-при]]''''' (Grand Prix)
| style="background:#FAEB86" | '''Гордон Дэниэл'''
|-
|''[[Фантастикалық саяхат (фильм)|Фантастикалық саяхат]]'' (Fantastic Voyage)
|Уолтер Росси
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1968)|1968]]<br />{{small|(40-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Түн ішінде (фильм, 1967)|Түн ішінде]]''''' (In the Heat of the Night)
| style="background:#FAEB86" | '''Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті'''
|-
|''[[Камелот (фильм)|Камелот]]'' (Camelot)
|Warner Bros.-Seven Arts Studio дыбыс департаменті
|-
|''[[Жалдамалы өлтірушілер (фильм, 1967)|Жалдамалы өлтірушілер]]'' (The Dirty Dozen)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті
|-
|''[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]]'' (Doctor Dolittle)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті
|-
|''[[Мүлдем заманауи Милли]]'' (Thoroughly Modern Millie)
|Universal City Studio дыбыс департаменті
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Жалдамалы өлтірушілер (фильм, 1967)|Жалдамалы өлтірушілер]]''''' (The Dirty Dozen)
| style="background:#FAEB86" | '''Джон Пойнер'''
|-
|''[[Түн ішінде (фильм, 1967)|Түн ішінде]]'' (In the Heat of the Night)
|Джеймс Ричард
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1969)|1969]]<br />{{small|(41-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Оливер! (фильм)|Оливер!]]''''' (Oliver!)
| style="background:#FAEB86" | '''Shepperton Studio дыбыс департаменті'''
|-
|''[[Буллитт (фильм)|Буллитт]]'' (Bullitt)
|Warner Bros.-Seven Arts Studio дыбыс департаменті
|-
|''[[Финиан кемпірқосағы (фильм)|Финиан кемпірқосағы]]'' (Finian's Rainbow)
|Warner Bros.-Seven Arts Studio дыбыс департаменті
|-
|''[[Күлкілі қыз (фильм)|Күлкілі қыз]]'' (Funny Girl)
|Columbia Studio дыбыс департаменті
|-
|''[[Жұлдыз! (фильм)|Жұлдыз!]]'' (Star!)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1970)|1970]]<br />{{small|(42-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Сәлем, Долли! (фильм)|Сәлем, Долли!]]''''' (Hello, Dolly!)
| style="background:#FAEB86" | '''Джек Соломон және Мюррей Спивак'''
|-
|''[[Мың күндік Анна (фильм)|Мың күндік Анна]]'' (Anne of the Thousand Days)
|Джон Олдред
|-
|''[[Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид]]'' (Butch Cassidy and the Sundance Kid)
|Уильям Эдмондсон және Дэвид Докендорф
|-
|''[[Көңілді, көңілді (фильм)|Көңілді, көңілді]]'' (Gaily, Gaily)
|Роберт Мартин және Клем Портман
|-
|''[[Айдалада қалғандар (фильм, 1969)|Айдалада қалғандар]]'' (Marooned)
|Лес Фрешольц және Артур Пиантадоси
|}
=== 1971—1980 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1971)|1971]]<br />{{small|(43-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Паттон (фильм)|Паттон]]''''' (Patton)
| style="background:#FAEB86" | '''Дуглас Уильямс және Дон Бассман'''
|-
|''[[Әуежай (фильм, 1970)|Әуежай]]'' (Airport)
|Рональд Пирс және Дэвид Х. Мориарти
|-
|''[[Райанның қызы (фильм)|Райанның қызы]]'' (Ryan's Daughter)
|Гордон Маккаллум және Джон Брамалл
|-
|''[[Тора! Тора! Тора!]]'' (Tora! Tora! Tora!)
|Мюррей Спивак және Герман Льюис
|-
|''[[Вудсток (фильм)|Вудсток]]'' (Woodstock)
|Дэн Уоллин және Ларри Джонсон
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1972)|1972]]<br />{{small|(44-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Төбедегі скрипкашы (фильм)|Төбедегі скрипкашы]]''''' (Fiddler on the Roof)
| style="background:#FAEB86" | '''Гордон Маккаллум және Дэвид Хилдьярд'''
|-
|''[[Гауһар тастар мәңгілікке (фильм)|Гауһар тастар мәңгілікке]]'' (Diamonds Are Forever)
|Гордон Маккаллум, Джон У. Митчелл және Эл Овертон
|-
|''[[Француз байланысшысы (фильм)|Француз байланысшысы]]'' (The French Connection)
|Теодор Содерберг және Кристофер Ньюман
|-
|''[[Котч (фильм)|Котч]]'' (Kotch)
|Ричард Портман және Джек Соломон
|-
|''[[Мария — Шотландия патшайымы (фильм, 1971)|Мария — Шотландия патшайымы]]'' (Mary, Queen of Scots)
|Боб Джонс және Джон Олдред
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1973)|1973]]<br />{{small|(45-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Кабаре (фильм, 1972)|Кабаре]]''''' (Cabaret)
| style="background:#FAEB86" | '''Роберт Кнудсон және Дэвид Хилдьярд'''
|-
|''[[Көбелектер еркіндікте (фильм)|Көбелектер еркіндікте]]'' (Butterflies Are Free)
|Артур Пиантадоси және Чарльз Т. Найт
|-
|''[[Үміткер (фильм, 1972)|Үміткер]]'' (The Candidate)
|Ричард Портман және Джин Кантамесса
|-
|''[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]'' (The Godfather)
|Чарльз Гренцбах, Ричард Портман және Кристофер Ньюман
|-
|''[[«Посейдон» бастан кешкендері (фильм, 1972)|«Посейдон» бастан кешкендері]]'' (The Poseidon Adventure)
|Теодор Содерберг және Герман Льюис
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1974)|1974]]<br />{{small|(46-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Жын қуушы (фильм)|Жын қуушы]]''''' (The Exorcist)
| style="background:#FAEB86" | '''Роберт Кнудсон және Кристофер Ньюман'''
|-
|''[[Дельфин күні (фильм)|Дельфин күні]]'' (The Day of the Dolphin)
|Ричард Портман және Ларри Йост
|-
|''[[Қағаз соңынан қуу (фильм)|Қағаз соңынан қуу]]'' (The Paper Chase)
|Дональд О. Митчелл және Ларри Йост
|-
|''[[Қағаз ай (фильм)|Қағаз ай]]'' (Paper Moon)
|Ричард Портман және Лес Фрешольц
|-
|''[[Афера]]'' (The Sting)
|Рональд Пирс және Роберт Р. Бертранд
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1975)|1975]]<br />{{small|(47-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Жер сілкінісі (фильм, 1974)|Жер сілкінісі]]''''' (Earthquake)
| style="background:#FAEB86" | '''Рональд Пирс және Мелвин Меткалф үлкен'''
|-
|''[[Қытай кварталы (фильм, 1974)|Қытай кварталы]]'' (Chinatown)
|Чарльз Гренцбах және Ларри Йост
|-
|''[[Әңгіме (фильм, 1974)|Әңгіме]]'' (The Conversation)
|Уолтер Мерч және Арт Рочестер
|-
|''[[Аспанмен таласқан тозақ (фильм)|Аспанмен таласқан тозақ]]'' (The Towering Inferno)
|Теодор Содерберг және Герман Льюис
|-
|''[[Жас Франкенштейн]]'' (Young Frankenstein)
|Ричард Портман және Джин Кантамесса
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1976)|1976]]<br />{{small|(48-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Жақ (фильм)|Жақ]]''''' (Jaws)
| style="background:#FAEB86" |'''Роберт Хойт, Роджер Хеман кіші, Эрл Мэдери және Джон Картер'''
|-
|''[[Оқтан қорықпа (фильм)|Оқтан қорықпа]]'' (Bite the Bullet)
|Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Ричард Тайлер және Эл Овертон кіші
|-
|''[[Күлкілі ханым (фильм)|Күлкілі ханым]]'' (Funny Lady)
|Ричард Портман, Дон Макдугалл, Керли Тирлвелл және Джек Соломон
|-
|''[[«Гинденбург» (фильм)|«Гинденбург»]]'' (The Hindenburg)
|Леонард Петерсон, Джон А. Болджер кіші, Джон Л. Мак және Дон Шарплесс
|-
|''[[Жел және Арыстан (фильм)|Жел және Арыстан]]'' (The Wind and the Lion)
|Гарри У. Тетрик, Аарон Рочин, Уильям Маккоги және Рой Чарман
|-
! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілері)
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[«Гинденбург» (фильм)|«Гинденбург»]]''''' (The Hindenburg)
| style="background:#FAEB86" |'''Питер Беркос'''
|-
! rowspan="6" style="text-align:center" | [[Оскар (1977)|1977]]<br />{{small|(49-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Президенттің бүкіл жасағы (фильм)|Президенттің бүкіл жасағы]]''''' (All the President's Men)
| style="background:#FAEB86" |'''Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Дик Александр және Джим Уэбб'''
|-
|''[[Кинг-Конг (фильм, 1976)|Кинг-Конг]]'' (King Kong)
|Гарри У. Тетрик (өлгеннен кейін), Уильям Маккоги, Аарон Рочин және Джек Соломон
|-
|''[[Рокки]]'' (Rocky)
|Гарри У. Тетрик (өлгеннен кейін), Уильям Маккоги, Лайл Дж. Бербридж және Бад Алпер
|-
|''[[Күміс жебе (фильм)|Күміс жебе]]'' (Silver Streak)
|Дональд О. Митчелл, Дуглас Уильямс, Ричард Тайлер және Гарольд М. Этерингтон
|-
|''[[Жұлдыз туды (фильм, 1976)|Жұлдыз туды]]'' (A Star Is Born)
|Роберт Кнудсон, Дэн Уоллин, Роберт Гласс және Том Овертон
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1978)|1978]]<br />{{small|(50-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]''''' (Star Wars)
| style="background:#FAEB86" |'''Дон Макдугалл, Рэй Вест, Боб Минклер және Дерек Болл'''
|-
|''[[Үшінші деңгейдегі жақын байланыстар]]'' (Close Encounters of the Third Kind)
|Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Дон Макдугалл және Джин Кантамесса
|-
|''[[Тұңғиық (фильм, 1977)|Тұңғиық]]'' (The Deep)
|Уолтер Госс, Дик Александр, Том Бекерт және Робин Грегори
|-
|''[[Қолбасшы (фильм)|Қолбасшы]]'' (Sorcerer)
|Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Ричард Тайлер және Жан-Луи Дюкарм
|-
|''[[Бұрылыс кезеңі (фильм)|Бұрылыс кезеңі]]'' (The Turning Point)
|Теодор Содерберг, Пол Уэллс, Дуглас Уильямс және Джерри Йост
|-
! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілерін өңдеу)
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Үшінші деңгейдегі жақын байланыстар]]''''' (Close Encounters of the Third Kind)
| style="background:#FAEB86" |'''Фрэнк Е. Уорнер'''
|-
! rowspan="6" style="text-align:center" | [[Оскар (1979)|1979]]<br />{{small|(51-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Киік аулаушы (фильм)|Киік аулаушы]]''''' (The Deer Hunter)
| style="background:#FAEB86" |'''Ричард Портман, Уильям Маккоги, Аарон Рочин және Дарин Найт'''
|-
|''[[Бадди Холли хикаясы (фильм)|Бадди Холли хикаясы]]'' (The Buddy Holly Story)
|Текс Рудлофф, Джоэл Фейн, Керли Тирлвелл және Уилли Д. Бертон
|-
|''[[Жұмақ күндері (фильм)|Жұмақ күндері]]'' (Days of Heaven)
|Джон Уилкинсон, Роберт У. Гласс кіші, Джон Т. Рейтц және Барри Томас
|-
|''[[Хупер (фильм)|Хупер]]'' (Hooper)
|Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Дон Макдугалл және Джек Соломон
|-
|''[[Супермен (фильм, 1978)|Супермен]]'' (Superman)
|Гордон Маккаллум, Грэм В. Хартстоун, Николас Ле Мессурье және Рой Чарман
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1980)|1980]]<br />{{small|(52-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Бүгінгі заманның ақырет күні]]''''' (Apocalypse Now)
| style="background:#FAEB86" |'''Уолтер Мерч, Марк Бергер, Ричард Беггс және Нат Боксер'''
|-
|''[[Электрлі шабандоз (фильм)|Электрлі шабандоз]]'' (The Electric Horseman)
|Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Майкл Минклер және Эл Овертон кіші
|-
|''[[Метеор (фильм)|Метеор]]'' (Meteor)
|Уильям Маккоги, Аарон Рочин, Майкл Дж. Кохут және Джек Соломон
|-
|''[[1941 (фильм)|1941]]'' (1941)
|Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Дон Макдугалл және Джин Кантамесса
|-
|''[[Роза (фильм, 1979)|Роза]]'' (The Rose)
|Теодор Содерберг, Дуглас Уильямс, Пол Уэллс және Джим Уэбб
|-
! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс өңдеу)
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Қара тұлпар (фильм, 1979)|Қара тұлпар]]''''' (The Black Stallion)
| style="background:#FAEB86" |'''Алан Сплет'''
|}
=== 1981—1990 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1981)|1981]]<br />{{small|(53-ші)}}
|'''''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод V - Империяның кері соққысы]]''''' (The Empire Strikes Back)
|'''Билл Варни, Стив Маслоу, Грегг Ландакер және Питер Саттон'''
|-
|''[[Басқа күйлер (фильм)|Басқа күйлер]]'' (Altered States)
|Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Майкл Минклер және Уилли Д. Бертон
|-
|''[[Көміршінің қызы (фильм)|Көміршінің қызы]]'' (Coal Miner's Daughter)
|Ричард Портман, Роджер Хеман кіші және Джеймс Р. Александр
|-
|''[[Даңқ (фильм, 1980)|Даңқ]]'' (Fame)
|Майкл Дж. Кохут, Аарон Рочин, Джей М. Хардинг және Кристофер Ньюман
|-
|''[[Құтырған бұқа (фильм)|Құтырған бұқа]]'' (Raging Bull)
|Дональд О. Митчелл, Билл Николсон, Дэвид Дж. Кимболл және Лес Лазаровиц
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1982)|1982]]<br />{{small|(54-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Индиана Джонс: Жоғалған сандықты іздеу]]''''' (Raiders of the Lost Ark)
|'''Билл Варни, Стив Маслоу, Грегг Ландакер және Рой Чарман'''
|-
|''[[Алтын көлде (фильм, 1981)|Алтын көлде]]'' (On Golden Pond)
|Ричард Портман және Дэвид М. Ронн
|-
|''[[Шалғайдағы мекен (фильм)|Шалғайдағы мекен]]'' (Outland)
|Джон Уилкинсон, Роберт У. Гласс кіші, Роберт Тирлвелл және Робин Грегори
|-
|''[[Көктен жауған тиындар (фильм, 1981)|Көктен жауған тиындар]]'' (Pennies from Heaven)
|Майкл Дж. Кохут, Джей М. Хардинг, Ричард Тайлер және Эл Овертон кіші
|-
|''[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]]'' (Reds)
|Дик Ворисек, Том Флейшман және Саймон Кэй
|-
! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілерін өңдеу)
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Индиана Джонс: Жоғалған сандықты іздеу]]''''' (Raiders of the Lost Ark)
|'''Бен Бертт және Ричард Л. Андерсон'''
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1983)|1983]]<br />{{small|(55-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Жат планеталық (фильм)|Жат планеталық]]''''' (E.T. the Extra-Terrestrial)
|'''Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Дон Диджироламо және Джин Кантамесса'''
|-
|''[[Сүңгуір қайық (фильм, 1981)|Сүңгуір қайық]]'' (Das Boot)
|Милан Бор, Тревор Пайк және Майк Ле Мар
|-
|''[[Ганди (фильм)|Ганди]]'' (Gandhi)
|Джерри Хамфрис, Робин О'Донохью, Джонатан Бейтс және Саймон Кэй
|-
|''[[Тутси (фильм)|Тутси]]'' (Tootsie)
|Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Дик Александр және Лес Лазаровиц
|-
|''[[Трон]]'' (Tron)
|Майкл Минклер, Боб Минклер, Ли Минклер және Джеймс ЛаРу
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Жат планеталық (фильм)|Жат планеталық]]''''' (E.T. the Extra-Terrestrial)
|'''Чарльз Л. Кэмпбелл және Бен Бертт'''
|-
|''[[Сүңгуір қайық (фильм, 1981)|Сүңгуір қайық]]'' (Das Boot)
|Майк Ле Мар
|-
|''[[Полтергейст (фильм, 1982)|Полтергейст]]'' (Poltergeist)
|Стивен Хантер Флик және Ричард Л. Андерсон
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1984)|1984]]<br />{{small|(56-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Нағыз жігіттер (фильм)|Нағыз жігіттер]]''''' (The Right Stuff)
|'''Рэнди Том, Марк Бергер, Том Скотт және Дэвид Макмиллан'''
|-
|''[[Қасқырдың соңынан ерме (фильм)|Қасқырдың соңынан ерме]]'' (Never Cry Wolf)
|Рэнди Том, Дэвид Паркер, Тодд Бокелхайд және Алан Сплет
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Джедайдың оралуы]]'' (Return of the Jedi)
|Бен Бертт, Рэнди Том, Гэри Саммерс және Тони Доу
|-
|''[[Нәзіктік тілі (фильм)|Нәзіктік тілі]]'' (Terms of Endearment)
|Дональд О. Митчелл, Рик Клайн, Кевин О'Коннелл және Джеймс Р. Александр
|-
|''[[Тартыс (фильм, 1983)|Тартыс]]'' (WarGames)
|Майкл Дж. Кохут, Карлос Делариос, Аарон Рочин және Уилли Д. Бертон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Нағыз жігіттер (фильм)|Нағыз жігіттер]]''''' (The Right Stuff)
|'''Джей Бокелхайд'''
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Джедайдың оралуы]]'' (Return of the Jedi)
|Бен Бертт
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1985)|1985]]<br />{{small|(57-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Амадей (фильм)|Амадей]]''''' (Amadeus)
|'''Марк Бергер, Том Скотт, Тодд Бокелхайд және Кристофер Ньюман'''
|-
|''[[Дюна (фильм, 1984)|Дюна]]'' (Dune)
|Билл Варни, Стив Маслоу, Кевин О'Коннелл және Нельсон Столл
|-
|''[[Үндістанға сапар (фильм)|Үндістанға сапар]]'' (A Passage to India)
|Грэм В. Хартстоун, Николас Ле Мессурье, Майкл А. Картер және Джон У. Митчелл
|-
|''[[Өзен (фильм, 1984)|Өзен]]'' (The River)
|Ник Алфин, Роберт Тирлвелл, Ричард Портман және Дэвид М. Ронн
|-
|''[[2010: Байланыс жылы]]'' (2010: The Year We Make Contact)
|Майкл Дж. Кохут, Аарон Рочин, Карлос Делариос және Джин Кантамесса
|-
! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілерін өңдеу)
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Өзен (фильм, 1984)|Өзен]]''''' (The River)
|'''Кэй Роуз'''
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1986)|1986]]<br />{{small|(58-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Африкадан (фильм)|Африкадан]]''''' (Out of Africa)
|'''Крис Дженкинс, Гэри Александр, Ларри Стенсволд және Питер Хэндфорд'''
|-
|''[[Болашаққа оралу]]'' (Back to the Future)
|Билл Варни, Б. Теннисон Себастьян II, Роберт Тирлвелл және Уильям Б. Каплан
|-
|''[[Кордебалет (фильм)|Кордебалет]]'' (A Chorus Line)
|Дональд О. Митчелл, Майкл Минклер, Джерри Хамфрис және Кристофер Ньюман
|-
|''[[Леди-қаршыға (фильм)|Леди-қаршыға]]'' (Ladyhawke)
|Лес Фрешольц, Дик Александр, Верн Пур және Бад Алпер
|-
|''[[Сильверадо (фильм)|Сильверадо]]'' (Silverado)
|Дональд О. Митчелл, Рик Клайн, Кевин О'Коннелл және Дэвид М. Ронн
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Болашаққа оралу]]''''' (Back to the Future)
|'''Чарльз Л. Кэмпбелл және Роберт Ратледж'''
|-
|''[[Леди-қаршыға (фильм)|Леди-қаршыға]]'' (Ladyhawke)
|Роберт Дж. Хендерсон және Алан Роберт Мюррей
|-
|''[[Рэмбо: Алғашқы қан II бөлім]]'' (Rambo: First Blood Part II)
|Фредерик Браун
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1987)|1987]]<br />{{small|(59-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Взвод (фильм)|Взвод]]''''' (Platoon)
|'''Джон Уилкинсон, Ричард Роджерс, Чарльз Гренцбах және Саймон Кэй'''
|-
|''[[Бөтендер (фильм, 1986)|Бөтендер]]'' (Aliens)
|Грэм В. Хартстоун, Николас Ле Мессурье, Майкл А. Картер және Рой Чарман
|-
|''[[Бұзылған тағдырлар соқпағы (фильм)|Бұзылған тағдырлар соқпағы]]'' (Heartbreak Ridge)
|Лес Фрешольц, Дик Александр, Верн Пур және Билл Нельсон
|-
|''[[Жұлдызды жол IV: Үйге саяхат]]'' (Star Trek IV: The Voyage Home)
|Терри Портер, Дэвид Дж. Хадсон, Мел Меткалф және Джин Кантамесса
|-
|''[[Үздік атқыш (фильм)|Үздік атқыш]]'' (Top Gun)
|Кевин О'Коннелл, Дональд О. Митчелл, Рик Клайн және Уильям Б. Каплан
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Бөтендер (фильм, 1986)|Бөтендер]]''''' (Aliens)
|'''Дон Шарп'''
|-
|''[[Жұлдызды жол IV: Үйге саяхат]]'' (Star Trek IV: The Voyage Home)
|Марк Манджини
|-
|''[[Үздік атқыш (фильм)|Үздік атқыш]]'' (Top Gun)
|Джордж Уоттерс II және Сесилия Холл
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1988)|1988]]<br />{{small|(60-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Соңғы император (фильм)|Соңғы император]]''''' (The Last Emperor)
|'''Билл Роу және Айван Шаррок'''
|-
|''[[Күн империясы (фильм)|Күн империясы]]'' (Empire of the Sun)
|Роберт Кнудсон, Дон Диджироламо, Джон Бойд және Тони Доу
|-
|''[[Өлім қаруы (фильм, 1987)|Өлім қаруы]]'' (Lethal Weapon)
|Лес Фрешольц, Дик Александр, Верн Пур және Билл Нельсон
|-
|''[[Робокоп (фильм, 1987)|Робокоп]]'' (RoboCop)
|Майкл Дж. Кохут, Карлос Делариос, Аарон Рочин және Роберт Уолд
|-
|''[[Иствиктік мыстандар (фильм)|Иствиктік мыстандар]]'' (The Witches of Eastwick)
|Уэйн Артман, Том Бекерт, Том Е. Даль және Арт Рочестер
|-
! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілерін өңдеу)
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Робокоп (фильм, 1987)|Робокоп]]''''' (RoboCop)
|'''Стивен Хантер Флик және Джон Посписил'''
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1989)|1989]]<br />{{small|(61-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Құс(фильм, 1988)|Құс]]''''' (Bird)
|'''Лес Фрешольц, Дик Александр, Верн Пур және Уилли Д. Бертон'''
|-
|''[[Қатты жаңғақ (фильм, 1988)|Қатты жаңғақ]]'' (Die Hard)
|Дон Дж. Бассман, Кевин Ф. Клири, Ричард Овертон және Эл Овертон кіші
|-
|''[[Тұмандағы гориллалар (фильм)|Тұмандағы гориллалар]]'' (Gorillas in the Mist)
|Энди Нельсон, Брайан Сондерс және Питер Хэндфорд
|-
|''[[Миссисипи от ішінде (фильм)|Миссисипи от ішінде]]'' (Mississippi Burning)
|Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Рик Клайн және Дэнни Майкл
|-
|''[[Роджер қоянды кім тұзаққа түсірді?]]'' (Who Framed Roger Rabbit)
|Роберт Кнудсон, Джон Бойд, Дон Диджироламо және Тони Доу
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Қоян Роджерге ор қазған кім]]''''' (Who Framed Roger Rabbit)
|'''Чарльз Л. Кэмпбелл және Луис Эдеманн'''
|-
|''[[Қатты жаңғақ (фильм, 1988)|Қатты жаңғақ]]'' (Die Hard)
|Стивен Хантер Флик және Ричард Шорр
|-
|''[[Уиллоу (фильм)|Уиллоу]]'' (Willow)
|Бен Бертт және Ричард Химнс
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1990)|1990]]<br />{{small|(62-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Даңқ (фильм, 1989)|Даңқ]]''''' (Glory)
|'''Дональд О. Митчелл, Грегг Рудлофф, Эллиот Тайсон және Расселл Уильямс II'''
|-
|''[[Тұңғиық (фильм, 1989)|Тұңғиық]]'' (The Abyss)
|Дон Дж. Бассман, Кевин Ф. Клири, Ричард Овертон және Ли Орлофф
|-
|''[[Қара жаңбыр (фильм, 1989)|Қара жаңбыр]]'' (Black Rain)
|Дональд О. Митчелл, Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Кит А. Вестер
|-
|''[[Төртінші шілдеде туғандар (фильм)|Төртінші шілдеде туғандар]]'' (Born on the Fourth of July)
|Майкл Минклер, Грегори Х. Уоткинс, Уайли Стейтман және Тод А. Мейтленд
|-
|''[[Индиана Джонс және соңғы крест жорығы]]'' (Indiana Jones and the Last Crusade)
|Бен Бертт, Гэри Саммерс, Шон Мерфи және Тони Доу
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Индиана Джонс және соңғы крест жорығы]]''''' (Indiana Jones and the Last Crusade)
|'''Бен Бертт және Ричард Химнс'''
|-
|''[[Қара жаңбыр (фильм, 1989)|Қара жаңбыр]]'' (Black Rain)
|Милтон Берроу және Уильям Мангер
|-
|''[[Өлім қаруы 2 (фильм)|Өлім қаруы 2]]'' (Lethal Weapon 2)
|Роберт Дж. Хендерсон және Алан Роберт Мюррей
|}
=== 1991—2000 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1991)|1991]]<br />{{small|(63-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Қасқырлармен билеу]]''''' (Dances With Wolves)
|'''Джеффри Перкинс, Билл У. Бентон, Грегори Х. Уоткинс және Расселл Уильямс II'''
|-
|''[[Күн күркіреген күндер]]'' (Days of Thunder)
|Кевин О'Коннелл, Дональд О. Митчелл, Рик Клайн және Чарльз М. Уилборн
|-
|''[[Дик Трейси (фильм, 1990)|Дик Трейси]]'' (Dick Tracy)
|Крис Дженкинс, Дэвид Е. Кэмпбелл, Дуг Хемпхилл және Томас Кози
|-
|''[[«Қызыл қазан» үшін аңшылық (фильм)|«Қызыл қазан» үшін аңшылық]]'' (The Hunt for Red October)
|Дон Дж. Бассман, Ричард Овертон, Кевин Ф. Клири және Ричард Брайс Гудман
|-
|''[[Бәрін еске түсіру (фильм, 1990)|Бәрін еске түсіру]]'' (Total Recall)
|Майкл Дж. Кохут, Карлос Делариос, Аарон Рочин және Нельсон Столл
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[«Қызыл қазан» үшін аңшылық (фильм)|«Қызыл қазан» үшін аңшылық]]''''' (The Hunt for Red October)
|'''Джордж Уоттерс II және Сесилия Холл'''
|-
|''[[Өліммен бетпе-бет (фильм, 1990)|Өліммен бетпе-бет]]'' (Flatliners)
|Чарльз Л. Кэмпбелл және Ричард С. Франклин
|-
|''[[Бәрін еске түсіру (фильм, 1990)|Бәрін еске түсіру]]'' (Total Recall)
|Стивен Хантер Флик
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1992)|1992]]<br />{{small|(64-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Терминатор 2: Ғарасат күні]]''''' (Terminator 2: Judgment Day)
|'''Гэри Райдстром, Том Джонсон, Гэри Саммерс және Ли Орлофф'''
|-
|''[[Кері тарту (фильм)|Кері тарту]]'' (Backdraft)
|Гэри Райдстром, Рэнди Том, Гэри Саммерс және Гленн Уильямс
|-
|''[[Сұлу мен Құбыжық (мультфильм, 1991)|Сұлу мен Құбыжық]]'' (Beauty and the Beast)
|Терри Портер, Мел Меткалф, Дэвид Дж. Хадсон және Док Кейн
|-
|''[[JFK]]'' (JFK)
|Майкл Минклер, Грегг Ландакер және Тод А. Мейтленд
|-
|''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]'' (The Silence of the Lambs)
|Том Флейшман және Кристофер Ньюман
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Терминатор 2: Ғарасат күні]]''''' (Terminator 2: Judgment Day)
|'''Гэри Райдстром және Глория С. Бордерс'''
|-
|''[[Кері тарту (фильм)|Кері тарту]]'' (Backdraft)
|Гэри Райдстром және Ричард Химнс
|-
|''[[Жұлдызды жол VI: Ашылмаған өлке]]'' (Star Trek VI: The Undiscovered Country)
|Джордж Уоттерс II және Ф. Хадсон Миллер
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1993)|1993]]<br />{{small|(65-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Могикандардың соңғысы (фильм, 1992)|Могикандардың соңғысы]]''''' (The Last of the Mohicans)
|'''Крис Дженкинс, Дуг Хемпхилл, Марк Смит және Саймон Кэй'''
|-
|''[[Аладдин (мультфильм, 1992)|Аладдин]]'' (Aladdin)
|Терри Портер, Мел Меткалф, Дэвид Дж. Хадсон және Док Кейн
|-
|''[[Бірнеше жақсы жігіт]]'' (A Few Good Men)
|Кевин О'Коннелл, Рик Клайн және Роберт Эбер
|-
|''[[Қоршауда (фильм, 1992)|Қоршауда]]'' (Under Siege)
|Дональд О. Митчелл, Фрэнк А. Монтаньо, Рик Харт және Скотт Д. Смит
|-
|''[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]'' (Unforgiven)
|Лес Фрешольц, Верн Пур, Дик Александр және Роб Янг
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Брэм Стокердің Дракуласы (фильм, 1992)|Брэм Стокердің Дракуласы]]''''' (Bram Stoker's Dracula)
|'''Том Маккарти және Дэвид Е. Стоун'''
|-
|''[[Аладдин (мультфильм, 1992)|Аладдин]]'' (Aladdin)
|Марк Манджини
|-
|''[[Қоршауда (фильм, 1992)|Қоршауда]]'' (Under Siege)
|Джон Левек және Брюс Стамблер
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1994)|1994]]<br />{{small|(66-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Юра кезеңінің саябағы (фильм)|Юра кезеңінің саябағы]]''''' (Jurassic Park)
|'''Гэри Райдстром, Гэри Саммерс, Шон Мерфи және Рон Джадкинс'''
|-
|''[[Жар үстінде (фильм, 1993)|Жар үстінде]]'' (Cliffhanger)
|Майкл Минклер, Боб Бимер және Тим Куни
|-
|''[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]'' (The Fugitive)
|Дональд О. Митчелл, Майкл Хербик, Фрэнк А. Монтаньо және Скотт Д. Смит
|-
|''[[Джеронимо: Америка аңызы]]'' (Geronimo: An American Legend)
|Крис Карпентер, Дуг Хемпхилл, Билл У. Бентон және Ли Орлофф
|-
|''[[Шиндлердің тізімі]]'' (Schindler's List)
|Энди Нельсон, Стив Педерсон, Скотт Миллан және Рон Джадкинс
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Юра кезеңінің саябағы (фильм)|Юра кезеңінің саябағы]]''''' (Jurassic Park)
|'''Гэри Райдстром және Ричард Химнс'''
|-
|''[[Жар үстінде (фильм, 1993)|Жар үстінде]]'' (Cliffhanger)
|Уайли Стейтман және Грегг Бакстер
|-
|''[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]'' (The Fugitive)
|Джон Левек және Брюс Стамблер
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1995)|1995]]<br />{{small|(67-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Жылдамдық (фильм, 1994)|Жылдамдық]]''''' (Speed)
|'''Грегг Ландакер, Стив Маслоу, Боб Бимер және Дэвид Макмиллан'''
|-
|''[[Тікелей және нақты қауіп (фильм)|Тікелей және нақты қауіп]]'' (Clear and Present Danger)
|Дональд О. Митчелл, Майкл Хербик, Фрэнк А. Монтаньо және Арт Рочестер
|-
|''[[Форрест Гамп]]'' (Forrest Gump)
|Рэнди Том, Том Джонсон, Деннис С. Сэндс және Уильям Б. Каплан
|-
|''[[Күзгі аңыздар]]'' (Legends of the Fall)
|Пол Мэсси, Дэвид Е. Кэмпбелл, Крис Дэвид және Дуглас Гантон
|-
|''[[Шоушенктен қашу]]'' (The Shawshank Redemption)
|Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Майкл Хербик және Уилли Д. Бертон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Жылдамдық (фильм, 1994)|Жылдамдық]]''''' (Speed)
|'''Стивен Хантер Флик'''
|-
|''[[Тікелей және нақты қауіп (фильм)|Тікелей және нақты қауіп]]'' (Clear and Present Danger)
|Брюс Стамблер және Джон Левек
|-
|''[[Форрест Гамп]]'' (Forrest Gump)
|Рэнди Том және Глория С. Бордерс
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1996)|1996]]<br />{{small|(68-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Аполлон-13 (фильм)|Аполлон-13]]''''' (Apollo 13)
|'''Рик Диор, Стив Педерсон, Скотт Миллан және Дэвид Макмиллан'''
|-
|''[[Бэтмен мәңгілік]]'' (Batman Forever)
|Дональд О. Митчелл, Фрэнк А. Монтаньо, Майкл Хербик және Петур Хлиддал
|-
|''[[Ер жүрек]]'' (Braveheart)
|Энди Нельсон, Скотт Миллан, Анна Белмер және Брайан Симмонс
|-
|''[[Қызыл толқын (фильм)|Қызыл толқын]]'' (Crimson Tide)
|Кевин О'Коннелл, Рик Клайн, Грегори Х. Уоткинс және Уильям Б. Каплан
|-
|''[[Су әлемі (фильм, 1995)|Су әлемі]]'' (Waterworld)
|Стив Маслоу, Грегг Ландакер және Кит А. Вестер
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Ер жүрек]]''''' (Braveheart)
|'''Лон Бендер және Пер Халлберг'''
|-
|''[[Бэтмен мәңгілік]]'' (Batman Forever)
|Джон Левек және Брюс Стамблер
|-
|''[[Қызыл толқын (фильм)|Қызыл толқын]]'' (Crimson Tide)
|Джордж Уоттерс II
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1997)|1997]]<br />{{small|(69-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Ағылшын пациенті (фильм)|Ағылшын пациенті]]''''' (The English Patient)
|'''Уолтер Мерч, Марк Бергер, Дэвид Паркер және Кристофер Ньюман'''
|-
|''[[Эвита (фильм, 1996)|Эвита]]'' (Evita)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Кен Уэстон
|-
|''[[Тәуелсіздік күні (фильм, 1996)|Тәуелсіздік күні]]'' (Independence Day)
|Крис Карпентер, Билл У. Бентон, Боб Бимер және Джефф Векслер
|-
|''[[Құз (фильм)|Құз]]'' (The Rock)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Кит А. Вестер
|-
|''[[Құйын (фильм, 1996)|Құйын]]'' (Twister)
|Кевин О'Коннелл, Грегг Ландакер, Стив Маслоу және Джеффри Паттерсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Елес пен Түнек]]''''' (The Ghost and the Darkness)
|'''Брюс Стамблер'''
|-
|''[[Күндізгі жарық (фильм)|Күндізгі жарық]]'' (Daylight)
|Ричард Л. Андерсон және Дэвид А. Уиттакер
|-
|''[[Өшіргіш (фильм, 1996)|Өшіргіш]]'' (Eraser)
|Алан Роберт Мюррей және Баб Асман
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1998)|1998]]<br />{{small|(70-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]''''' (Titanic)
|'''Гэри Райдстром, Том Джонсон, Гэри Саммерс және Марк Улано'''
|-
|''[[Президент борты (фильм)|Президент борты]]'' (Air Force One)
|Пол Мэсси, Рик Клайн, Дуг Хемпхилл және Кит А. Вестер
|-
|''[[Әуе түрмесі (фильм)|Әуе түрмесі]]'' (Con Air)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Арт Рочестер
|-
|''[[Байланыс (фильм, 1997)|Байланыс]]'' (Contact)
|Рэнди Том, Том Джонсон, Деннис С. Сэндс және Уильям Б. Каплан
|-
|''[[Лос-Анджелес құпиялары (фильм)|Лос-Анджелес құпиялары]]'' (L.A. Confidential)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Кирк Фрэнсис
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]''''' (Titanic)
|'''Кристофер Бойс және Том Беллфорт'''
|-
|''[[Бетперде (фильм, 1997)|Бетперде]]'' (Face/Off)
|Марк П. Стокингер және Пер Халлберг
|-
|''[[Бесінші элемент (фильм)|Бесінші элемент]]'' (The Fifth Element)
|Марк Манджини
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1999)|1999]]<br />{{small|(71-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]''''' (Saving Private Ryan)
|'''Гэри Райдстром, Гэри Саммерс, Энди Нельсон және Рон Джадкинс'''
|-
|''[[Армагеддон (фильм, 1998)|Армагеддон]]'' (Armageddon)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Кит А. Вестер
|-
|''[[Зорроның бетпердесі (фильм, 1998)|Зорроның бетпердесі]]'' (The Mask of Zorro)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Пуд Кусак
|-
|''[[Ғашық болған Шекспир]]'' (Shakespeare in Love)
|Робин О'Донохью, Доминик Лестер және Питер Глоссоп
|-
|''[[Жіңішке қызыл сызық (фильм, 1998)|Жіңішке қызыл сызық]]'' (The Thin Red Line)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Пол Бринкат
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]''''' (Saving Private Ryan)
|'''Гэри Райдстром және Ричард Химнс'''
|-
|''[[Армагеддон (фильм, 1998)|Армагеддон]]'' (Armageddon)
|Джордж Уоттерс II
|-
|''[[Зорроның бетпердесі (фильм, 1998)|Зорроның бетпердесі]]'' (The Mask of Zorro)
|Дэйв Макмойлер
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2000)|2000]]<br />{{small|(72-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Матрица (фильм)|Матрица]]''''' (The Matrix)
|'''Джон Т. Рейтц, Грегг Рудлофф, Дэвид Е. Кэмпбелл және Дэвид Ли'''
|-
|''[[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]]'' (The Green Mile)
|Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Майкл Хербик және Уилли Д. Бертон
|-
|''[[Өз адамы (фильм, 1999)|Өз адамы]]'' (The Insider)
|Энди Нельсон, Дуг Хемпхилл және Ли Орлофф
|-
|''[[Мумия (фильм, 1999)|Мумия]]'' (The Mummy)
|Лесли Шатц, Крис Карпентер, Рик Клайн және Крис Манро
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод I - Жасырын қауіп]]'' (Star Wars: Episode I – The Phantom Menace)
|Гэри Райдстром, Том Джонсон, Шон Мерфи және Джон Миджли
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Матрица (фильм)|Матрица]]''''' (The Matrix)
|'''Дейн А. Дэвис'''
|-
|''[[Төбелес клубы]]'' (Fight Club)
|Рен Клайс және Ричард Химнс
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод I - Жасырын қауіп]]'' (Star Wars: Episode I – The Phantom Menace)
|Бен Бертт және Том Беллфорт
|}
=== 2001—2010 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (2001)|2001]]<br />{{small|(73-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]''''' (Gladiator)
|'''Скотт Миллан, Боб Бимер және Кен Уэстон'''
|-
|''[[Аралда қалу (фильм)|Аралда қалу]]'' (Cast Away)
|Рэнди Том, Том Джонсон, Деннис С. Сэндс және Уильям Б. Каплан
|-
|''[[Патриот (фильм, 2000)|Патриот]]'' (The Patriot)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Ли Орлофф
|-
|''[[Мінсіз дауыл (фильм)|Мінсіз дауыл]]'' (The Perfect Storm)
|Джон Т. Рейтц, Грегг Рудлофф, Дэвид Е. Кэмпбелл және Кит А. Вестер
|-
|''[[U-571 (фильм)|U-571]]'' (U-571)
|Стив Маслоу, Грегг Ландакер, Рик Клайн және Айван Шаррок
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[U-571 (фильм)|U-571]]''''' (U-571)
|'''Джон Джонсон'''
|-
|''[[Ғарыш ковбойлары (фильм)|Ғарыш ковбойлары]]'' (Space Cowboys)
|Баб Асман және Алан Роберт Мюррей
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (2002)|2002]]<br />{{small|(74-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Қара қаршығаның құлауы (фильм)|Қара қаршығаның құлауы]]''''' (Black Hawk Down)
|'''Майкл Минклер, Майрон Неттинга және Крис Манро'''
|-
|''[[Амели (фильм)|Амели]]'' (Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain)
|Винсент Арнарди, Гийом Лериш және Жан Уманский
|-
|''[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]'' (The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring)
|Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Гетин Криг және Хэммонд Пик
|-
|''[[Мулен Руж! (фильм, 2001)|Мулен Руж!]]'' (Moulin Rouge!)
|Энди Нельсон, Анна Белмер, Роджер Сэвидж және Гунтис Сикс
|-
|''[[Перл-Харбор (фильм)|Перл-Харбор]]'' (Pearl Harbor)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Питер Дж. Девлин
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Перл-Харбор (фильм)|Перл-Харбор]]''''' (Pearl Harbor)
|'''Джордж Уоттерс II және Кристофер Бойс'''
|-
|''[[Монстрлар корпорациясы]]'' (Monsters, Inc.)
|Гэри Райдстром және Майкл Силверс
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2003)|2003]]<br />{{small|(75-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]]''''' (Chicago)
|'''Майкл Минклер, Доминик Тавелла және Дэвид Ли'''
|-
|''[[Нью-Йорк бандалары]]'' (Gangs of New York)
|Том Флейшман, Юджин Гирти және Айван Шаррок
|-
|''[[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]]'' (The Lord of the Rings: The Two Towers)
|Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Майкл Хеджес және Хэммонд Пик
|-
|''[[Қарғыс атқан жол (фильм)|Қарғыс атқан жол]]'' (Road to Perdition)
|Скотт Миллан, Боб Бимер және Джон Притчетт
|-
|''[[Өрмекші-адам (фильм, 2002)|Өрмекші-адам]]'' (Spider-Man)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Эд Новик
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]]''''' (The Lord of the Rings: The Two Towers)
|'''Итан Ван дер Рин және Майк Хопкинс'''
|-
|''[[Ерекше пікір (фильм)|Ерекше пікір]]'' (Minority Report)
|Гэри Райдстром және Ричард Химнс
|-
|''[[Қарғыс атқан жол (фильм)|Қарғыс атқан жол]]'' (Road to Perdition)
|Скотт А. Хекер
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2004)|2004]]<br />{{small|(76-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]]''''' (The Lord of the Rings: The Return of the King)
|'''Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Майкл Хеджес және Хэммонд Пик'''
|-
|''[[Соңғы самурай]]'' (The Last Samurai)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Джефф Векслер
|-
|''[[Теңіздер қожайыны: Дүниенің шетінде]]'' (Master and Commander: The Far Side of the World)
|Пол Мэсси, Дуг Хемпхилл және Арт Рочестер
|-
|''[[Кариб теңізінің қарақшылары: «Қара Маржан» қарғысы]]'' (Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl)
|Кристофер Бойс, Дэвид Паркер, Дэвид Е. Кэмпбелл және Ли Орлофф
|-
|''[[Фаворит (фильм, 2003)|Фаворит]]'' (Seabiscuit)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Тод А. Мейтленд
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Теңіздер қожайыны: Дүниенің шетінде]]''''' (Master and Commander: The Far Side of the World)
|'''Ричард Кинг'''
|-
|''[[Немоны іздеу]]'' (Finding Nemo)
|Гэри Райдстром және Майкл Силверс
|-
|''[[Кариб теңізінің қарақшылары: «Қара маржан» қарғысы]]'' (Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl)
|Кристофер Бойс және Джордж Уоттерс II
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2005)|2005]]<br />{{small|(77-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Рэй (фильм)|Рэй]]''''' (Ray)
|'''Скотт Миллан, Грег Орлофф, Боб Бимер және Стив Кантамесса'''
|-
|''[[Авиатор (фильм, 2004)|Авиатор]]'' (The Aviator)
|Том Флейшман және Петур Хлиддал
|-
|''[[Суперотбасы]]'' (The Incredibles)
|Рэнди Том, Гэри А. Риццо және Док Кейн
|-
|''[[Полярлық экспресс]]'' (The Polar Express)
|Рэнди Том, Том Джонсон, Деннис С. Сэндс және Уильям Б. Каплан
|-
|''[[Өрмекші-адам 2]]'' (Spider-Man 2)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл, Джеффри Дж. Хабуш және Джозеф Гейсингер
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Супер отбасы]]''''' (The Incredibles)
|'''Рэнди Том және Майкл Силверс'''
|-
|''[[Полярлық экспресс]]'' (The Polar Express)
|Рэнди Том және Деннис Леонард
|-
|''[[Өрмекші-адам 2]]'' (Spider-Man 2)
|Пол Н. Дж. Оттоссон
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2006)|2006]]<br />{{small|(78-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Кинг-Конг (фильм, 2005)|Кинг-Конг]]''''' (King Kong)
|'''Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Майкл Хеджес және Хэммонд Пик'''
|-
|''[[Нарния хроникасы: Арыстан, мыстан және сиқырлы шкаф]]'' (The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe)
|Терри Портер, Дин А. Зупанчич және Тони Джонсон
|-
|''[[Гейшаның естеліктері (фильм)|Гейшаның естеліктері]]'' (Memoirs of a Geisha)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл, Рик Клайн және Джон Притчетт
|-
|''[[Сызықтан аттау (фильм)|Сызықтан аттау]]'' (Walk the Line)
|Пол Мэсси, Дуг Хемпхилл және Питер Курланд
|-
|''[[Әлемдер соғысы (фильм, 2005)|Әлемдер соғысы]]'' (War of the Worlds)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Рон Джадкинс
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Кинг-Конг (фильм, 2005)|Кинг-Конг]]''''' (King Kong)
|'''Майк Хопкинс және Итан Ван дер Рин'''
|-
|''[[Гейшаның естеліктері (фильм)|Гейшаның естеліктері]]'' (Memoirs of a Geisha)
|Уайли Стейтман
|-
|''[[Әлемдер соғысы (фильм, 2005)|Әлемдер соғысы]]'' (War of the Worlds)
|Ричард Кинг
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2007)|2007]]<br />{{small|(79-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Арман қыздары (фильм)|Арман қыздары]]''''' (Dreamgirls)
|'''Майкл Минклер, Боб Бимер және Уилли Д. Бертон'''
|-
|''[[Апокалипсис (фильм)|Апокалипсис]]'' (Apocalypto)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Фернандо Камара
|-
|''[[Қанды алмас (фильм)|Қанды алмас]]'' (Blood Diamond)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Айван Шаррок
|-
|''[[Әкелеріміздің тулары (фильм)|Әкелеріміздің тулары]]'' (Flags of Our Fathers)
|Джон Т. Рейтц, Дэвид Е. Кэмпбелл, Грегг Рудлофф және Уолт Мартин
|-
|''[[Кариб теңізінің қарақшылары: Өлген адамның сандығы]]'' (Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest)
|Пол Мэсси, Кристофер Бойс және Ли Орлофф
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Иводзимадан хаттар]]''''' (Letters from Iwo Jima)
|'''Алан Роберт Мюррей және Баб Асман'''
|-
|''[[Апокалипсис (фильм)|Апокалипсис]]'' (Apocalypto)
|Шон Маккормак және Ками Асгар
|-
|''[[Қанды алмас (фильм)|Қанды алмас]]'' (Blood Diamond)
|Лон Бендер
|-
|''[[Әкелеріміздің тулары (фильм)|Әкелеріміздің тулары]]'' (Flags of Our Fathers)
|Алан Роберт Мюррей және Баб Асман
|-
|''[[Кариб теңізінің қарақшылары: Өлген адамның сандығы]]'' (Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest)
|Кристофер Бойс және Джордж Уоттерс II
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2008)|2008]]<br />{{small|(80-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Борн ультиматумы (фильм)|Борн ультиматумы]]''''' (The Bourne Ultimatum)
|'''Скотт Миллан, Дэвид Паркер және Кирк Фрэнсис'''
|-
|''[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]'' (No Country for Old Men)
|Скип Ливсей, Крейг Берки, Грег Орлофф және Питер Курланд
|-
|''[[Рататуй (мультфильм)|Рататуй]]'' (Ratatouille)
|Рэнди Том, Майкл Семаник және Док Кейн
|-
|''[[Юмаға поезд (фильм, 2007)|Юмаға поезд]]'' (3:10 to Yuma)
|Пол Мэсси, Дэвид Джаммарко және Джим Стубе
|-
|''[[Трансформерлер (фильм)|Трансформерлер]]'' (Transformers)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Питер Дж. Девлин
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Борн ультиматумы (фильм)|Борн ультиматумы]]''''' (The Bourne Ultimatum)
|'''Карен Бейкер Ландерс және Пер Халлберг'''
|-
|''[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]'' (No Country for Old Men)
|Скип Ливсей
|-
|''[[Рататуй (мультфильм)|Рататуй]]'' (Ratatouille)
|Рэнди Том және Майкл Силверс
|-
|''[[Мұнай (фильм)|Мұнай]]'' (There Will Be Blood)
|Кристофер Скарабозио және Мэттью Вуд
|-
|''[[Трансформерлер (фильм)|Трансформерлер]]'' (Transformers)
|Итан Ван дер Рин және Майк Хопкинс
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2009)|2009]]<br />{{small|(81-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Тілсіз үйінділердегі миллионер]]''''' (Slumdog Millionaire)
|'''Иан Тапп, Ричард Прайк және Ресул Пукутти'''
|-
|''[[Бенджамин Баттонның таңғажайып хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның таңғажайып хикаясы]]'' (The Curious Case of Benjamin Button)
|Рен Клайс, Майкл Семаник, Дэвид Паркер және Марк Уайнгартен
|-
|''[[Қара сері]]'' (The Dark Knight)
|Лора Хиршберг, Гэри А. Риццо және Эд Новик
|-
|''[[ВАЛЛ-И]]'' (WALL-E)
|Том Майерс, Майкл Семаник және Бен Бертт
|-
|''[[Ерекше қауіпті (фильм, 2008)|Ерекше қауіпті]]'' (Wanted)
|Крис Дженкинс, Фрэнк А. Монтаньо және Петр Форейт
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Қара сері]]''''' (The Dark Knight)
|'''Ричард Кинг'''
|-
|''[[Темір адам (фильм, 2008)|Темір адам]]'' (Iron Man)
|Кристофер Бойс және Фрэнк Э. Юлнер
|-
|''[[Тілсіз үйінділердегі миллионер]]'' (Slumdog Millionaire)
|Гленн Фримантл және Том Сэйерс
|-
|''[[ВАЛЛ-И]]'' (WALL-E)
|Ben Burtt және Мэттью Вуд
|-
|''[[Ерекше қауіпті (фильм, 2008)|Ерекше қауіпті]]'' (Wanted)
|Уайли Стейтман
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2010)|2010]]<br />{{small|(82-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Боран билеушісі]]''''' (The Hurt Locker)
|'''Пол Н. Дж. Оттоссон және Рэй Беккет'''
|-
|''[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]'' (Avatar)
|Кристофер Бойс, Гэри Саммерс, Энди Нельсон және Тони Джонсон
|-
|''[[Атақсыз шаталар]]'' (Inglourious Basterds)
|Майкл Минклер, Тони Ламберти және Марк Улано
|-
|''[[Жұлдызды жол (фильм, 2009)|Жұлдызды жол]]'' (Star Trek)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Питер Дж. Девлин
|-
|''[[Трансформерлер: Кек]]'' (Transformers: Revenge of the Fallen)
|Грег П. Расселл, Гэри Саммерс және Джеффри Паттерсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Боран билеушісі]]''''' (The Hurt Locker)
|'''Пол Н. Дж. Оттоссон'''
|-
|''[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]'' (Avatar)
|Кристофер Бойс және Гвендолин Йейтс Уиттл
|-
|''[[Атақсыз шаталар]]'' (Inglourious Basterds)
|Уайли Стейтман
|-
|''[[Жұлдызды жол (фильм, 2009)|Жұлдызды жол]]'' (Star Trek)
|Марк П. Стокингер және Алан Ранкин
|-
|''[[Жоғары (мультфильм)|Жоғары]]'' (Up)
|Том Майерс және Майкл Силверс
|}
=== 2011—2020 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2011)|2011]]<br />{{small|(83-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]]''''' (Inception)
|'''Лора Хиршберг, Гэри А. Риццо және Эд Новик'''
|-
|''[[Патша сөйлейді!]]'' (The King's Speech)
|Пол Хамблин, Мартин Йенсен және Джон Миджли
|-
|''[[Солт (фильм)|Солт]]'' (Salt)
|Джеффри Дж. Хабуш, Грег П. Расселл, Скотт Миллан және Уильям Сарокин
|-
|''[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]]'' (The Social Network)
|Рен Клайс, Дэвид Паркер, Майкл Семаник және Марк Уайнгартен
|-
|''[[Төзімділік (фильм, 2010)|Төзімділік]]'' (True Grit)
|Скип Ливсей, Крейг Берки, Грег Орлофф және Питер Курланд
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]]''''' (Inception)
|'''Ричард Кинг'''
|-
|''[[Ойыншықтар хикаясы 3]]'' (Toy Story 3)
|Том Майерс және Майкл Силверс
|-
|''[[Трон: Мұра]]'' (Tron: Legacy)
|Гвендолин Йейтс Уиттл және Эддисон Тиг
|-
|''[[Төзімділік (фильм, 2010)|Төзімділік]]'' (True Grit)
|Скип Ливсей және Крейг Берки
|-
|''[[Тоқтаусыз (фильм, 2010)|Тоқтаусыз]]'' (Unstoppable)
|Марк П. Стокингер
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2012)|2012]]<br />{{small|(84-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Хьюго (фильм)|Хьюго]]''''' (Hugo)
|'''Том Флейшман және Джон Миджли'''
|-
|''[[Айдаһар татуировкасы бар қыз (фильм, 2011)|Айдаһар татуировкасы бар қыз]]'' (The Girl with the Dragon Tattoo)
|Рен Клайс, Майкл Семаник, Дэвид Паркер және Бо Перссон
|-
|''[[Ақша алқабы (фильм)|Ақша алқабы]]'' (Moneyball)
|Деб Адэр, Рон Бочар, Дэйв Джаммарко және Эд Новик
|-
|''[[Трансформерлер: Айдың қараңғы жағы]]'' (Transformers: Dark of the Moon)
|Грег П. Расселл, Гэри Саммерс, Джеффри Дж. Хабуш және Питер Дж. Девлин
|-
|''[[Жорық аты (фильм)|Жорық аты]]'' (War Horse)
|Гэри Райдстром, Том Джонсон, Энди Нельсон және Стюарт Уилсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Хьюго (фильм)|Хьюго]]''''' (Hugo)
|'''Филип Стоктон және Юджин Гирти'''
|-
|''[[Драйв (фильм, 2011)|Драйв]]'' (Drive)
|Лон Бендер және Виктор Рэй Эннис
|-
|''[[Айдаһар татуировкасы бар қыз (фильм, 2011)|Айдаһар татуировкасы бар қыз]]'' (The Girl with the Dragon Tattoo)
|Рен Клайс
|-
|''[[Трансформерлер: Айдың қараңғы жағы]]'' (Transformers: Dark of the Moon)
|Итан Ван дер Рин және Эрик Аадаль
|-
|''[[Жорық аты (фильм)|Жорық аты]]'' (War Horse)
|Гэри Райдстром және Ричард Химнс
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2013)|2013]]<br />{{small|(85-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Аласталғандар (фильм, 2012)|Аласталғандар]]''''' (Les Misérables)
|'''Энди Нельсон, Марк Патерсон және Саймон Хейз'''
|-
|''[[Арго (фильм)|Арго]]'' (Argo)
|Джон Т. Рейтц, Грегг Рудлофф және Хосе Антонио Гарсия
|-
|''[[Пи өмірі]]'' (Life of Pi)
|Рон Бартлетт, Д. М. Хемпхилл және Дрю Кунин
|-
|''[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]'' (Lincoln)
|Гэри Райдстром, Энди Нельсон және Рон Джадкинс
|-
|''[[Скайфолл]]'' (Skyfall)
|Скотт Миллан, Грег П. Расселл және Стюарт Уилсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Скайфолл]]''''' (Skyfall) <small>(ТЕҢ ТҮСТІ)</small>
|'''Пер Халлберг және Карен Бейкер Ландерс'''
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Нөмірі бірінші мақсат]]''''' (Zero Dark Thirty) <small>(ТЕҢ ТҮСТІ)</small>
|'''Пол Н. Дж. Оттоссон'''
|-
|''[[Арго (фильм)|Арго]]'' (Argo)
|Эрик Аадаль және Итан Ван дер Рин
|-
|''[[Азат етілген Джанго]]'' (Django Unchained)
|Уайли Стейтман
|-
|''[[Пи өмірі]]'' (Life of Pi)
|Юджин Гирти және Филип Стоктон
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2014)|2014]]<br />{{small|(86-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]''''' (Gravity)
|'''Скип Ливсей, Нив Адири, Кристофер Бенстед және Крис Манро'''
|-
|''[[Капитан Филлипс (фильм)|Капитан Филлипс]]'' (Captain Phillips)
|Крис Бердон, Марк Тейлор, Майк Прествуд Смит және Крис Манро
|-
|''[[Хоббит: Смаугтың тақыры|Хоббит: Смаугтың тақыры]]'' (The Hobbit: The Desolation of Smaug)
|Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Майкл Хеджес және Тони Джонсон
|-
|''[[Льюин Дэвистің ішінде]]'' (Inside Llewyn Davis)
|Скип Ливсей, Грег Орлофф және Питер Курланд
|-
|''[[Тірі қалған (фильм, 2013)|Тірі қалған]]'' (Lone Survivor)
|Энди Кояма, Бо Бордерс және Дэвид Браунлоу
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]''''' (Gravity)
|'''Гленн Фримантл'''
|-
|''[[Барлығы жоғалды]]'' (All Is Lost)
|Стив Боеддекер және Ричард Химнс
|-
|''[[Капитан Филлипс (фильм)|Капитан Филлипс]]'' (Captain Phillips)
|Оливер Тарни
|-
|''[[Хоббит: Смаугтың тақыры|Хоббит: Смаугтың тақыры]]'' (The Hobbit: The Desolation of Smaug)
|Брент Бердж және Крис Уорд
|-
|''[[Тірі қалған (фильм, 2013)|Тірі қалған]]'' (Lone Survivor)
|Уайли Стейтман
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2015)|2015]]<br />{{small|(87-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Шабыт (фильм)|Шабыт]]''''' (Whiplash)
|'''Крейг Манн, Бен Уилкинс және Томас Керли'''
|-
|''[[Америкалық мерген]]'' (American Sniper)
|Джон Т. Рейтц, Грегг Рудлофф және Уолт Мартин
|-
|''[[Бёрдмэн]]'' (Birdman)
|Джон Тейлор, Фрэнк А. Монтаньо және Томас Варга
|-
|''[[Интерстеллар (фильм)|Интерстеллар]]'' (Interstellar)
|Гэри А. Риццо, Грегг Ландакер және Марк Уайнгартен
|-
|''[[Сынбаған (фильм)|Сынбаған]]'' (Unbroken)
|Джон Тейлор, Фрэнк А. Монтаньо және Дэвид Ли
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Америкалық мерген]]''''' (American Sniper)
|'''Алан Роберт Мюррей және Баб Асман'''
|-
|''[[Бёрдмэн]]'' (Birdman)
|Мартин Эрнандес және Аарон Гласкок
|-
|''[[Хоббит: Бес әскердің шайқасы]]'' (The Hobbit: The Battle of the Five Armies)
|Брент Бердж және Джейсон Кановас
|-
|''[[Интерстеллар (фильм)|Интерстеллар]]'' (Interstellar)
|Ричард Кинг
|-
|''[[Сынбаған (фильм)|Сынбаған]]'' (Unbroken)
|Бекки Салливан және Эндрю ДеКристофаро
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2016)|2016]]<br />{{small|(88-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Ессіз Макс: Қаһарлы жол]]''''' (Mad Max: Fury Road)
|'''Крис Дженкинс, Грегг Рудлофф және Бен Осмо'''
|-
|''[[Тыңшылар көпірі (фильм)|Тыңшылар көпірі]]'' (Bridge of Spies)
|Гэри Райдстром, Энди Нельсон және Дрю Кунин
|-
|''[[Марстық (фильм)|Марстық]]'' (The Martian)
|Пол Мэсси, Марк Тейлор және Мак Рут
|-
|''[[Тірі қалған (фильм, 2015)|Аман қалған]]'' (The Revenant)
|Рэнди Том, Джон Тейлор, Фрэнк А. Монтаньо және Крис Дюстердик
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Күштің оянуы]]'' (Star Wars: The Force Awakens)
|Кристофер Скарабозио, Энди Нельсон және Стюарт Уилсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Құтырған Макс: Қаһарлы жол]]''''' (Mad Max: Fury Road)
|'''Марк Манджини және Дэвид Уайт'''
|-
|''[[Марстық (фильм)|Марстық]]'' (The Martian)
|Оливер Тарни
|-
|''[[Тірі қалған (фильм, 2015)|Аман қалған]]'' (The Revenant)
|Лон Бендер және Мартин Эрнандес
|-
|''[[Сикарио (фильм)|Сикарио]]'' (Sicario)
|Алан Роберт Мюррей
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Күштің оянуы]]'' (Star Wars: The Force Awakens)
|Дэвид Акорд және Мэттью Вуд
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2017)|2017]]<br />{{small|(89-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Ар-ұждан азабы (фильм)|Ар-ұждан азабы]]''''' (Hacksaw Ridge)
|'''Кевин O'Коннелл, Энди Райт, Роберт Маккензи және Питер Грейс'''
|-
|''[[Келу (фильм, 2016)|Келу]]'' (Arrival)
|Бернар Гарипи Стробл және Клод Ла Хэй
|-
|''[[Ла-Ла Ленд]]'' (La La Land)
|Энди Нельсон, Ай-Линг Ли және Стивен А. Морроу
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Жалғыз]]'' (Rogue One: A Star Wars Story)
|Кристофер Скарабозио, Дэвид Паркер және Стюарт Уилсон
|-
|''[[13 сағат: Бенгазидің жасырын сарбаздары]]'' (13 Hours)
|Гэри Саммерс, Джеффри Дж. Хабуш және Мак Рут
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Келу (фильм, 2016)|Келу]]''''' (Arrival)
|'''Сильвен Белльмар'''
|-
|''[[Терең су көкжиегі (фильм)|Терең су көкжиегі]]'' (Deepwater Horizon)
|Уайли Стейтман және Рене Тонделли
|-
|''[[Ар-ұждан азабы (фильм)|Ар-ұждан азабы]]'' (Hacksaw Ridge)
|Роберт Маккензи және Энди Райт
|-
|''[[Ла-Ла Ленд]]'' (La La Land)
|Ай-Линг Ли және Милдред Иатру Морган
|-
|''[[Салли (фильм)|Салли]]'' (Sully)
|Алан Роберт Мюррей және Баб Асман
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2018)|2018]]<br />{{small|(90-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Дюнкерк (фильм, 2017)|Дюнкерк]]''''' (Dunkirk)
|'''Грегг Ландакер, Гэри А. Риццо және Марк Уайнгартен'''
|-
|''[[Драйвтағы бала]]'' (Baby Driver)
|Джулиан Слейтер, Тим Кавагин және Мэри Х. Эллис
|-
|''[[Қылыш жүзімен жүгіруші 2049]]'' (Blade Runner 2049)
|Рон Бартлетт, Дуг Хемпхилл және Мак Рут
|-
|''[[Су пішіні (фильм)|Су пішіні]]'' (The Shape of Water)
|Кристиан Кук, Брэд Зоерн және Глен Готье
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Соңғы джедайлар]]'' (Star Wars: The Last Jedi)
|Дэвид Паркер, Майкл Семаник, Рен Клайс және Стюарт Уилсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Дюнкерк (фильм, 2017)|Дюнкерк]]''''' (Dunkirk)
|'''Ричард Кинг және Алекс Гибсон'''
|-
|''[[Драйвтағы бала]]'' (Baby Driver)
|Джулиан Слейтер
|-
|''[[Ұстараның жүзімен жүгіруші 2049]]'' (Blade Runner 2049)
|Марк Манджини және Тео Грин
|-
|''[[Су пішіні (фильм)|Су пішіні]]'' (The Shape of Water)
|Натан Робитайл және Нельсон Феррейра
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Соңғы джедайлар]]'' (Star Wars: The Last Jedi)
|Рен Клайс және Мэттью Вуд
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2019)|2019]]<br />{{small|(91-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Богемдық рапсодия (фильм)|Богемдық рапсодия]]''''' (Bohemian Rhapsody)
|'''Пол Мэсси, Тим Кавагин және Джон Касали'''
|-
|''[[Қара қабылан (фильм, 2018)|Қара қабылан]]'' (Black Panther)
|Стив Боеддекер, Брэндон Проктор және Питер Дж. Девлин
|-
|''[[Бірінші адам (фильм)|Бірінші адам]]'' (First Man)
|Джон Тейлор, Фрэнк А. Монтаньо, Ай-Линг Ли және Мэри Х. Эллис
|-
|''[[Рома (фильм, 2018)|Рома]]'' (Roma)
|Скип Ливсей, Крейг Хениган және Хосе Антонио Гарсия
|-
|''[[Жұлдыз туды (фильм, 2018)|Жұлдыз туды]]'' (A Star Is Born)
|Том Озанич, Дин Зупанчич, Джейсон Рудер және Стив А. Морроу
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Богемдық рапсодия (фильм)|Богемдық рапсодия]]''''' (Bohemian Rhapsody)
| '''Джон Уорхерст және Нина Хартстоун'''
|-
| ''[[Қара қабылан (фильм, 2018)|Қара қабылан]]'' (Black Panther)
| Стив Боеддекер және Бенджамин А. Бертт
|-
| ''[[Бірінші адам (фильм)|Бірінші адам]]'' (First Man)
| Ай-Линг Ли және Милдред Иатру Морган
|-
| ''[[Тыныш жер (фильм)|Тыныш жер]]'' (A Quiet Place)
| Итан Ван дер Рин және Эрик Аадаль
|-
| ''[[Рома (фильм, 2018)|Рома]]'' (Roma)
| Скип Ливсей және Серхио Диас
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2020)|2020]]<br />{{small|(92-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[1917 (фильм)|1917]]''''' (1917)
|'''Марк Тейлор және Стюарт Уилсон'''
|-
|''[[Жұлдыздарға (фильм)|Жұлдыздарға]]'' (Ad Astra)
|Гэри Райдстром, Том Джонсон және Марк Улано
|-
|''[[Ford v Ferrari (фильм)|Ford v Ferrari]]'' (Ford v Ferrari)
|Пол Мэсси, Дэвид Джаммарко және Стивен А. Морроу
|-
|''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]'' (Joker)
|Том Озанич, Дин Зупанчич және Тод А. Мейтленд
|-
|''[[Голливудта болған оқиға]]'' (Once Upon a Time in Hollywood)
|Майкл Минклер, Кристиан П. Минклер және Марк Улано
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Ford v Ferrari (фильм)|Ford v Ferrari]]''''' (Ford v Ferrari)
| '''Дональд Сильвестр'''
|-
| ''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]'' (Joker)
| Алан Роберт Мюррей
|-
| ''[[1917 (фильм)|1917]]'' (1917)
| Оливер Тарни және Рэйчел Тейт
|-
| ''[[Голливудта болған оқиға]]'' (Once Upon a Time in Hollywood)
| Уайли Стейтман
|-
| ''[[Жұлдызды соғыстар: Скайуокер. Өрлеу]]'' (Star Wars: The Rise of Skywalker)
| Мэттью Вуд және Дэвид Акорд
|}
=== 2021—2030 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="55%" | Номинант(тар)
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2021)|2021]]<br />{{small|(93-ші)}}
| '''''[[Металл дыбысы]]''''' (''Sound of Metal'')
| '''Николас Беккер, Хайме Бакшт, Мишель Куттоленк, Карлос Кортес және Филип Блад'''
|-
| ''[[Грейхаунд (фильм)|Грейхаунд]]'' (''Greyhound'')
| Уоррен Шоу, Майкл Минклер, Бо Бордерс және Дэвид Уайман
|-
| ''[[Манк (фильм)|Манк]]'' (''Mank'')
| Рен Клайс, Джереми Молод, Дэвид Паркер, Натан Нэнс және Дрю Кунин
|-
| ''[[Әлем жаңалықтары (фильм)|Әлем жаңалықтары]]'' (''News of the World'')
| Оливер Тарни, Майк Прествуд Смит, Уильям Миллер және Джон Притчетт
|-
| ''[[Жан (мультфильм, 2020)|Жан]]'' (''Soul'')
| Рен Клайс, Койя Эллиотт және Дэвид Паркер
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2022)|2022]]<br />{{small|(94-ші)}}
| '''''[[Дөң (фильм, 2021)|Дөң]]''''' (''Dune'')
| '''Мак Рут, Марк Манджини, Тео Грин, Даг Хемфилл және Рон Бартлетт'''
|-
| ''[[Белфаст (фильм)|Белфаст]]'' (''Belfast'')
| Дениз Ярд, Саймон Чейз, Джеймс Мазер және Нив Адири
|-
| ''[[Өлуге уақыт жоқ]]'' (''No Time to Die'')
| Саймон Хейс, Оливер Тарни, Джеймс Харрисон, Пол Мэсси және Марк Тейлор
|-
| ''[[Иттің билігі]]'' (''The Power of the Dog'')
| Ричард Флинн, Роберт Маккензи және Тара Уэбб
|-
| ''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 2021)|Вестсайд хикаясы]]'' (''West Side Story'')
| Тодд А. Мейтленд, Гэри Ридстром, Брайан Чамни, Энди Нельсон және Шон Мерфи
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2023)|2023]]<br />{{small|(95-ші)}}
| '''''[[Топ Ган: Мэверик]]''''' (''Top Gun: Maverick'')
| '''Марк Уайнгартен, Джеймс Х. Мазер, Эл Нельсон, Крис Бердон және Марк Тейлор'''
|-
| ''[[Батыс майданда еш өзгеріссіз (фильм, 2022)|Батыс майданда еш өзгеріссіз]]'' (''All Quiet on the Western Front'')
| Виктор Прашил, Франк Крузе, Маркус Стемлер, Ларс Гинзель және Стефан Корте
|-
| ''[[Аватар: Су жолы]]'' (''Avatar: The Way of Water'')
| Джулиан Ховарт, Гвендолин Йейтс Уиттл, Дик Бернстайн, Кристофер Бойс, Гэри Саммерс және Майкл Хеджес
|-
| ''[[Бэтмен (фильм, 2022)|Бэтмен]]'' (''The Batman'')
| Стюарт Уилсон, Уильям Файлс, Дуглас Мюррей және Энди Нельсон
|-
| ''[[Элвис (фильм, 2022)|Элвис]]'' (''Elvis'')
| Дэвид Ли, Уэйн Пашли, Энди Нельсон және Майкл Келлер
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2024)|2024]]<br />{{small|(96-шы)}}
| '''''[[Қызығушылық аймағы]]''''' (''The Zone of Interest'')
| '''Тарн Уиллерс және Джонни Берн'''
|-
| ''[[Жаратушы (фильм)|Жаратушы]]'' (''The Creator'')
| Ян Фойгт, Эрик Аадаль, Итан Ван дер Рин, Том Озанич және Дин Зупанчич
|-
| ''[[Маэстро (фильм)|Маэстро]]'' (''Maestro'')
| Стивен А. Морроу, Ричард Кинг, Джейсон Радер, Том Озанич және Дин Зупанчич
|-
| ''[[Миссия мүмкін емес: Өлім жазасы. Бірінші бөлім]]'' (''Mission: Impossible – Dead Reckoning Part One'')
| Крис Мунро, Джеймс Х. Мазер, Крис Бердон және Марк Тейлор
|-
| ''[[Оппенгеймер (фильм)|Оппенгеймер]]'' (''Oppenheimer'')
| Уилли Бертон, Ричард Кинг, Гэри А. Риццо және Кевин О’Коннелл
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2025)|2025]]<br />{{small|(97-ші)}}
| '''''[[Дөң: Екінші бөлім]]''''' (''Dune: Part Two'')
| '''Гарет Джонс, Ричард Кинг, Рон Бартлетт және Даг Хемфилл'''
|-
| ''[[Толықтай беймәлім]]'' (''A Complete Unknown'')
| Тодд А. Мейтленд, Дональд Сильвестр, Тед Каплан, Пол Мэсси және Дэвид Джаммарко
|-
| ''[[Эмилия Перес]]'' (''Emilia Pérez'')
| Эрван Керзанет, Эмерик Девольдер, Максенс Дюссер, Сирил Хольц және Нильс Барлетта
|-
| ''[[Уикед]]'' (''Wicked'')
| Саймон Хейс, Нэнси Наджент Тайтл, Джек Долман, Энди Нельсон және Джон Маркис
|-
| ''[[Жабайы робот]]'' (''The Wild Robot'')
| Рэнди Том, Брайан Чамни, Гэри А. Риццо және Лефф Леффертс
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2026)|2026]]<br />{{small|(98-ші)}}
| '''''[[F1 (фильм)|F1]]''''' (''F1'')
| '''Эл Нельсон, Гвендолин Йейтс Уиттл, Гэри Риццо, Хуан Перальта және Гарет Джон'''
|-
| ''[[Франкенштейн (фильм, 2025)|Франкенштейн]]'' (''Frankenstein'')
| Грег Чапман, Натан Робитайл, Нельсон Феррейра, Кристиан Кук және Брэд Зорн
|-
| ''[[Шайқас артынан шайқас]]'' (''One Battle After Another'')
| Хосе Антонио Гарсия, Кристофер Скарабозио және Тони Виллафлор
|-
| ''[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]'' (''Sinners'')
| Крис Уэлкер, Бенджамин А. Бертт, Фелипе Пачеко, Брэндон Проктор және Стив Боддекер
|-
| ''[[Сират (фильм)|Сират]]'' (''Sirāt'')
| Аманда Виллавьеха, Лайя Касановас және Ясмина Прадерас
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Оскар сыйлығы]]
k2d21hwkj3wq5b4h15a5iw10vtap9wn
3592161
3591783
2026-04-26T11:38:23Z
TalgatSnow
143530
/* 2001—2010 */
3592161
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Үздік дыбыс үшін Оскар сыйлығы
| суреті =
| сурет атауы =
| фон түсі =
| шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Sound}}
| мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
| түрі =
| үшін марапатталады = фильмдегі үздік дыбыс сапасы және дыбыстық эффектілер
| жағдайы = белсенді
| негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]
| негізделді = 1930
| алғашқы иегері =
| соңғы иегері = Гарет Джон, Эл Нельсон, Гвендолин Йейтс Уиттл, Гэри А. Риццо и Хуан Перальта («[[F1 (фильм)|F1]]»)
| барынша ұсынылған =
| сайты = {{URL|https://www.oscars.org/}}
}}
'''Үздік дыбыс үшін [[Оскар сыйлығы|Оскар]] сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Sound}}) — [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның 1930 жылдан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Марапат фильмнің дыбыс сапасы, дыбыстың үйлесімділігі және акустикалық атмосферасын жасаудағы үздік жетістіктері үшін беріледі.
1969 жылы ереже өзгергенге дейін марапат студиялардың дыбыс бөлімдеріне беріліп келді. Осы өзгерістен кейін жүлде нақты техник мамандарға табыстала бастады, ал оның алғашқы иегерлері — «Сәлем, Долли!» (''Hello, Dolly!'') фильмі үшін Мюррей Спивак пен Джек Соломон болды.<ref>{{cite magazine|magazine=Variety|date=May 8, 1999|title=Pros play favorites|last=Koehler|first=Robert}}</ref> Әдетте марапат жеңімпаз фильмнің дыбыс операторларына (''production sound mixers''), дыбысты қайта жазу миксерлеріне (''re-recording mixers'') және жетекші дыбыс редакторларына (''supervising sound editors'') беріледі. 1963–1967 және 1982–2019 жылдар аралығында дыбыс үшін марапаттар екі бөлек санатта табысталды: '''«Үздік дыбыс»''' (Sound Mixing)және '''«Үздік дыбыс монтажы»''' (Sound Editing).<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2020/04/oscars-major-changes-academy-awards-coronavirus-1202919950/ |title=Oscars Keeping Show Date But Make Big News As Academy Lightens Eligibility Rules, Combines Sound Categories, Ends DVD Screeners and More |last=Hammond |first=Pete |date=April 28, 2020 |website=[[Deadline Hollywood]] }}</ref> Алайда 93-ші марапаттау рәсімінен бастап олар бір ортақ номинацияға біріктірілді.
== Жеңімпаздар және номинанттар тізімі ==
{{swatch-inline|#EEDD82|'''Лауреаттар''' осы түспен белгіленген.}}
=== 1930—1940 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:45%;"| Фильм
! style="width:45%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1930, қараша)|1930/II]]<br />{{small|(3-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Үлкен үй (фильм, 1930)|Үлкен үй]]» (The Big House)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Сержант Гришаның ісі (фильм)|Сержант Гришаның ісі]]» (The Case of Sergeant Grischa)
| • Джон Трибби (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Махаббат шеруі]]» (The Love Parade)
| • Франклин Б. Хансен (Paramount Famous Lasky Studio Sound Department)
|-
| «[[Раффлс (фильм, 1930)|Раффлс]]» (Raffles)
| • Оскар Лагерстром (United Artists Studio Sound Department)
|-
| «[[Жалындаған ән]]» (Song of the Flame)
| • Джордж Гроувз (First National Studio Sound Department)
|-
! rowspan="4" style="text-align:center" | [[Оскар (1931)|1931]]<br />{{small|(4-ші)}}
| rowspan="8" style="text-align:center; vertical-align:middle;" | 1931 және 1932 жылдары үздік дыбыс жазу номинациялары мен марапаттары <br>нақты фильмдерге байланыстырылмаған болатын.
| style="background:#FAEB86" | • '''Paramount Publix Studio Sound Department'''
|-
| • Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department
|-
| • RKO Radio Studio Sound Department
|-
| • Samuel Goldwyn-United Artists Studio Sound Department
|-
! rowspan="4" style="text-align:center" | [[Оскар (1932)|1932]]<br />{{small|(5-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | • '''Paramount Publix Studio Sound Department'''
|-
| • Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department
|-
| • RKO Radio Studio Sound Department
|-
| • Warner Bros.-First National Studio Sound Department
|-
! rowspan="4" style="text-align:center" | [[Оскар (1934)|1934]]<br />{{small|(6-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Қош бол, қару! (фильм, 1932)|Қош бол, қару!]]» (A Farewell to Arms)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Франклин Б. Хансен (Paramount Studio Sound Department)'''
|-
| «[[42-ші көше (фильм)|42-ші көше]]» (42nd Street)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
| «[[1933 жылғы алтын іздеушілер]]» (Gold Diggers of 1933)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
| «[[Мен қашқынмын]]» (I Am a Fugitive from a Chain Gang)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1935)|1935]]<br />{{small|(7-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Бір түндегі махаббат]]» (One Night of Love)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Челлинидің істері]]» (The Affairs of Cellini)
| • Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department)
|-
| «[[Клеопатра (фильм, 1934)|Клеопатра]]» (Cleopatra)
| • Франклин Б. Хансен (Paramount Studio Sound Department)
|-
| «[[Флирт шеруі]]» (Flirtation Walk)
| • Натан Левинсон (Warner Bros.-First National Studio Sound Department)
|-
| «[[Көңілді ажырасқан әйел]]» (The Gay Divorcee)
| • Карл Дрехер (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Өмірге еліктеу (фильм, 1934)|Өмірге еліктеу]]» (Imitation of Life)
| • Теодор Содерберг (Universal Studio Sound Department)
|-
| «[[Вива Вилья!]]» (Viva Villa!)
| • Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)
|-
| «[[Ақ шеру]]» (The White Parade)
| • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department)
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1936)|1936]]<br />{{small|(8-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Тентек Мариетта (фильм)|Тентек Мариетта]]» (Naughty Marietta)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Минутына 1000 доллар]]» ($1,000 a Minute)
| • Republic Studio Sound Department
|-
| «[[Франкенштейннің қалыңдығы]]» (Bride of Frankenstein)
| • Гилберт Курланд (Universal Studio Sound Department)
|-
| «[[Капитан Блад (фильм, 1935)|Капитан Блад]]» (Captain Blood)
| • Натан Левинсон (Warner Bros.-First National Studio Sound Department)
|-
| «[[Қара періште (фильм, 1935)|Қара періште]]» (The Dark Angel)
| • Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department)
|-
| «[[Мен тым көп армандаймын]]» (I Dream Too Much)
| • Карл Дрехер (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Бенгал лансерінің өмірі]]» (The Lives of a Bengal Lancer)
| • Франклин Б. Хансен (Paramount Studio Sound Department)
|-
| «[[Мені мәңгілікке сүй]]» (Love Me Forever)
| • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)
|-
| «[[Мың алғыс]]» (Thanks a Million)
| • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department)
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1937)|1937]]<br />{{small|(9-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Сан-Франциско (фильм, 1936)|Сан-Франциско]]» (San Francisco)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Тіземдегі банджо]]» (Banjo on My Knee)
| • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department)
|-
| «[[Жеңіл кавалерияның шабуылы (фильм, 1936)|Жеңіл кавалерияның шабуылы]]» (The Charge of the Light Brigade)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
| «[[Додсворт (фильм)|Додсворт]]» (Dodsworth)
| • Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department)
|-
| «[[Генерал Спэнки]]» (General Spanky)
| • Элмер Рагузе (Hal Roach Studio Sound Department)
|-
| «[[Мистер Дидс қалаға көшеді]]» (Mr. Deeds Goes to Town)
| • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)
|-
| «[[Техас рейнджерлері (фильм, 1936)|Техас рейнджерлері]]» (The Texas Rangers)
| • Франклин Б. Хансен (Paramount Studio Sound Department)
|-
| «[[Париждік қыз]]» (That Girl from Paris)
| • Джон Олберг (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Үш ақылды қыз]]» (Three Smart Girls)
| • Хомер Г. Таскер (Universal Studio Sound Department)
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1938)|1938]]<br />{{small|(10-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Дауыл (фильм, 1937)|Дауыл]]» (The Hurricane)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Қыз «Жоқ» деді]]» (The Girl Said No)
| • А. Э. Кей (Grand National Studio Sound Department)
|-
| «[[Жаңа биікке жету]]» (Hitting a New High)
| • Джон О. Олберг (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Ескі Чикагода]]» (In Old Chicago)
| • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department)
|-
| «[[Эмиль Золя өмірі]]» (The Life of Emile Zola)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
| «[[Жоғалған көкжиек (фильм, 1937)|Жоғалған көкжиек]]» (Lost Horizon)
| • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)
|-
| «[[Май айы (фильм, 1937)|Май айы]]» (Maytime)
| • Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)
|-
| «[[Жүз еркек және бір қыз]]» (One Hundred Men and a Girl)
| • Хомер Г. Таскер (Universal Studio Sound Department)
|-
| «[[Топпер (фильм)|Топпер]]» (Topper)
| • Элмер Рагузе (Hal Roach Studio Sound Department)
|-
| «[[Уэллс Фарго (фильм)|Уэллс Фарго]]» (Wells Fargo)
| • Лорен Л. Райдер (Paramount Studio Sound Department)
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1939)|1939]]<br />{{small|(11-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Ковбой және ханым]]» (The Cowboy and the Lady)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Әскери қыз]]» (Army Girl)
| • Чарльз Л. Лутенс (Republic Studio Sound Department)
|-
| «[[Төрт қыз (фильм, 1938)|Төрт қыз]]» (Four Daughters)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
| «[[Егер мен патша болсам]]» (If I Were King)
| • Лорен Л. Райдер (Paramount Studio Sound Department)
|-
| «[[Көңілді өмір сүреміз]]» (Merrily We Live)
| • Элмер Рагузе (Hal Roach Studio Sound Department)
|-
| «[[Суэц (фильм)|Суэц]]» (Suez)
| • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department)
|-
| «[[Ғашықтар (фильм, 1938)|Ғашықтар]]» (Sweethearts)
| • Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)
|-
| «[[Белгілі бір жас]]» (That Certain Age)
| • Бернард Б. Браун (Universal Studio Sound Department)
|-
| «[[Жанды ханым]]» (Vivacious Lady)
| • Джон О. Олберг (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Өзіңмен бірге ала алмайсың]]» (You Can't Take It with You)
| • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)
|-
! rowspan="11" style="text-align:center" | [[Оскар (1940)|1940]]<br />{{small|(12-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''«[[Ертең келгенде]]» (When Tomorrow Comes)'''
| style="background:#FAEB86" | • '''Бернард Б. Браун (Universal Studio Sound Department)'''
|-
| «[[Балалайка (фильм)|Балалайка]]» (Balalaika)
| • Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)
|-
| «[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]» (Gone with the Wind)
| • Томас Т. Моултон (Samuel Goldwyn Studio Sound Department)
|-
| «[[Қош бол, мистер Чипс (фильм, 1939)|Қош бол, мистер Чипс]]» (Goodbye, Mr. Chips)
| • А. У. Уоткинс (Denham Studio Sound Department)
|-
| «[[Ұлы Виктор Херберт]]» (The Great Victor Herbert)
| • Лорен Л. Райдер (Paramount Studio Sound Department)
|-
| «[[Нотр-Дам бүкірі (фильм, 1939)|Нотр-Дам бүкірі]]» (The Hunchback of Notre Dame)
| • Джон О. Олберг (RKO Radio Studio Sound Department)
|-
| «[[Жеңіс адамы]]» (Man of Conquest)
| • Чарльз Л. Лутенс (Republic Studio Sound Department)
|-
| «[[Мистер Смит Вашингтонға барады]]» (Mr. Smith Goes to Washington)
| • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)
|-
| «[[Тышқандар мен адамдар туралы (фильм, 1939)|Тышқандар мен адамдар туралы]]» (Of Mice and Men)
| • Элмер Рагузе (Hal Roach Studio Sound Department)
|-
| «[[Элизабет пен Эссекстің жеке өмірі]]» (The Private Lives of Elizabeth and Essex)
| • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department)
|-
| «[[Жаңбыр келді]]» (The Rains Came)
| • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department)
|}
=== 1941—1950 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="11" style="text-align:center" | [[Оскар (1941)|1941]]<br />{{small|(13-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Оркестр ойнасын (фильм)|Оркестр ойнасын]]''''' (Strike Up the Band)
| style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер'''
|-
|''[[Жаңалықтардың артында]]'' (Behind the News)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Чарльз Л. Лутенс
|-
|''[[Капитан Абайла]]'' (Captain Caution)
|Hal Roach Studio дыбыс департаменті, Элмер Рагузе
|-
|''[[Ыза шоғыры (фильм)|Ыза шоғыры]]'' (The Grapes of Wrath)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен
|-
|''[[Вирджиниялық Ховардтар]]'' (The Howards of Virginia)
|General Service дыбыс департаменті, Джек Уитни
|-
|''[[Китти Фойл (фильм)|Китти Фойл]]'' (Kitty Foyle)
|RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг
|-
|''[[Солтүстік-батыс атты полициясы]]'' (North West Mounted Police)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Біздің қалашық (фильм, 1940)|Біздің қалашық]]'' (Our Town)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
|''[[Теңіз қаршығасы (фильм, 1940)|Теңіз қаршығасы]]'' (The Sea Hawk)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
|''[[Көктемгі шеру]]'' (Spring Parade)
|Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун
|-
|''[[Күйеулер тым көп]]'' (Too Many Husbands)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
! rowspan="11" style="text-align:center" | [[Оскар (1942)|1942]]<br />{{small|(14-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Гамильтон ханым (фильм)|Гамильтон ханым]]''''' (That Hamilton Woman)
| style="background:#FAEB86" | '''General Service дыбыс департаменті, Джек Уитни'''
|-
|''[[Махаббатқа кездесу]]'' (Appointment for Love)
|Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун
|-
|''[[Отты шар (фильм, 1941)|Отты шар]]'' (Ball of Fire)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
|''[[Шоколадты солдат (фильм)|Шоколадты солдат]]'' (The Chocolate Soldier)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер
|-
|''[[Азамат Кейн]]'' (Citizen Kane)
|RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг
|-
|''[[Ібіліс өтейді]]'' (The Devil Pays Off)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Чарльз Л. Лутенс
|-
|''[[Аңғарым қандай жасыл еді (фильм)|Аңғарым қандай жасыл еді]]'' (How Green Was My Valley)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен
|-
|''[[Оның өміріндегі еркектер]]'' (The Men in Her Life)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]]'' (Sergeant York)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
|''[[Бозторғай (фильм, 1941)|Бозторғай]]'' (Skylark)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Топпер оралады]]'' (Topper Returns)
|Hal Roach Studio дыбыс департаменті, Элмер Рагузе
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (1943)|1943]]<br />{{small|(15-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Янки Дудл Денди]]''''' (Yankee Doodle Dandy)
| style="background:#FAEB86" | '''Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон'''
|-
|''[[Мың бір түн (фильм, 1942)|Мың бір түн]]'' (Arabian Nights)
|Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун
|-
|''[[Бэмби (мультфильм)|Бэмби]]'' (Bambi)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Сэм Слайфилд
|-
|''[[Ұшатын жолбарыстар (фильм)|Ұшатын жолбарыстар]]'' (Flying Tigers)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|-
|''[[Дос жаулар (фильм, 1942)|Дос жаулар]]'' (Friendly Enemies)
|Sound Service, Inc., Джек Уитни
|-
|''[[Алтын безгегі (фильм)|Алтын безгегі]]'' (The Gold Rush)
|RCA Sound, Джеймс Л. Филдс
|-
|''[[Миссис Минивер (фильм)|Миссис Минивер]]'' (Mrs. Miniver)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер
|-
|''[[Бал айы басталғанда]]'' (Once Upon a Honeymoon)
|RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Стивен Данн
|-
|''[[Янкилер мақтанышы]]'' (The Pride of the Yankees)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
|''[[Мароккоға жол]]'' (Road to Morocco)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Бәрінен де жоғары]]'' (This Above All)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен
|-
|''[[Сен ешқашан сүйкімді болған емессің]]'' (You Were Never Lovelier)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (1944)|1944]]<br />{{small|(16-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Бұл жер менікі (фильм)|Бұл жер менікі]]''''' (This Land Is Mine)
| style="background:#FAEB86" | '''RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Стивен Данн'''
|-
|''[[Жендеттер де өледі!]]'' (Hangmen Also Die!)
|Sound Service, Inc., Джек Уитни
|-
|''[[Ескі Оклахомада]]'' (In Old Oklahoma)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|-
|''[[Мадам Кюри (фильм)|Мадам Кюри]]'' (Madame Curie)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер
|-
|''[[Солтүстік жұлдызы (фильм, 1943)|Солтүстік жұлдызы]]'' (The North Star)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
|''[[Опера елесі (фильм, 1943)|Опера елесі]]'' (Phantom of the Opera)
|Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун
|-
|''[[Биік белес]]'' (Riding High)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Сахара (фильм, 1943)|Сахара]]'' (Sahara)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Сәлем, достар! (мультфильм)|Сәлем, достар!]]'' (Saludos Amigos)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Сэм Слайфилд
|-
|''[[Сонымен, бұл Вашингтон]]'' (So This Is Washington)
|RCA Sound, Джеймс Л. Филдс
|-
|''[[Бернадетт жыры (фильм)|Бернадетт жыры]]'' (The Song of Bernadette)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен
|-
|''[[Бұл — армия]]'' (This Is the Army)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
! rowspan="11" style="text-align:center" | [[Оскар (1945)|1945]]<br />{{small|(17-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Уилсон (фильм)|Уилсон]]''''' (Wilson)
| style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен'''
|-
|''[[Бразилия (фильм, 1944)|Бразилия]]'' (Brazil)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|-
|''[[Казанова Браун]]'' (Casanova Brown)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
|''[[Мұқабадағы қыз]]'' (Cover Girl)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Қос сақтандыру (фильм)|Қос сақтандыру]]'' (Double Indemnity)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Оның малайының қарындасы]]'' (His Butler's Sister)
|Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун
|-
|''[[Голливудтық асхана (фильм)|Голливудтық асхана]]'' (Hollywood Canteen)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
|''[[Бұл ертең болды]]'' (It Happened Tomorrow)
|Sound Service, Inc., Джек Уитни
|-
|''[[Қисмет (фильм, 1944)|Қисмет]]'' (Kismet)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер
|-
|''[[Манхэттендегі музыка]]'' (Music in Manhattan)
|RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Стивен Данн
|-
|''[[Желдегі дауыс]]'' (Voice in the Wind)
|RCA Sound, Мак Дэлглиш
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (1946)|1946]]<br />{{small|(18-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Әулие Мэри қоңыраулары]]''''' (The Bells of St. Mary's)
| style="background:#FAEB86" | '''RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Стивен Данн'''
|-
|''[[Барбарий жағалауының жалыны]]'' (Flame of Barbary Coast)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|-
|''[[Пойыздағы ханым]]'' (Lady on a Train)
|Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун
|-
|''[[Оны аспанға қалдыр]]'' (Leave Her to Heaven)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
|''[[Көгілдір рапсодия (фильм)|Көгілдір рапсодия]]'' (Rhapsody in Blue)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
|''[[Естен кетпес ән]]'' (A Song to Remember)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Оңтүстіктік (фильм, 1945)|Оңтүстіктік]]'' (The Southerner)
|General Service Studios, Джек Уитни
|-
|''[[Олар шығынға ұшырады]]'' (They Were Expendable)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер
|-
|''[[Үш кабальеро (мультфильм)|Үш кабальеро]]'' (The Three Caballeros)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Сэм Слайфилд
|-
|''[[Үшеуі — бір отбасы]]'' (Three Is a Family)
|RCA Sound, У. В. Вулф
|-
|''[[Көрінбейтін (фильм, 1945)|Көрінбейтін]]'' (The Unseen)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Ғажайып адам (фильм, 1945)|Ғажайып адам]]'' (Wonder Man)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
! rowspan="3" style="text-align:center" | [[Оскар (1947)|1947]]<br />{{small|(19-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Джолсон хикаясы]]''''' (The Jolson Story)
| style="background:#FAEB86" | '''Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари'''
|-
|''[[Өміріміздің үздік жылдары]]'' (The Best Years of Our Lives)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Бұл ғажайып өмір]]'' (It's a Wonderful Life)
|RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг
|-
! rowspan="3" style="text-align:center" | [[Оскар (1948)|1948]]<br />{{small|(20-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Епископтың әйелі]]''''' (The Bishop's Wife)
| style="background:#FAEB86" | '''Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер'''
|-
|''[[Жасыл дельфин көшесі]]'' (Green Dolphin Street)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер
|-
|''[[Т-адамдар]]'' (T-Men)
|Sound Service, Inc., Джек Уитни
|-
! rowspan="3" style="text-align:center" | [[Оскар (1949)|1949]]<br />{{small|(21-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Жыландар шұңқыры (фильм)|Жыландар шұңқыры]]''''' (The Snake Pit)
| style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон'''
|-
|''[[Джонни Белинда (фильм, 1948)|Джонни Белинда]]'' (Johnny Belinda)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
|''[[Айдың шығуы (фильм)|Айдың шығуы]]'' (Moonrise)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|-
! rowspan="3" style="text-align:center" | [[Оскар (1950)|1950]]<br />{{small|(22-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Тікелей аспанда]]''''' (Twelve O'Clock High)
| style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон'''
|-
|''[[Тағы бір рет, жаным]]'' (Once More, My Darling)
|Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри
|-
|''[[Иводзима құмдары]]'' (Sands of Iwo Jima)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|}
=== 1951—1960 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1951)|1951]]<br />{{small|(23-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Барлығы Ева туралы]]''''' (All About Eve)
| style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон'''
|-
|''[[Золушка (мультфильм, 1950)|Золушка]]'' (Cinderella)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Сэм Слайфилд
|-
|''[[Луиза (фильм, 1950)|Луиза]]'' (Louisa)
|Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри
|-
|''[[Өзіміздің адамымыз]]'' (Our Very Own)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Трио (фильм, 1950)|Трио]]'' (Trio)
|Pinewood Studio дыбыс департаменті, Сирил Кроухерст
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1952)|1952]]<br />{{small|(24-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Ұлы Карузо]]''''' (The Great Caruso)
| style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер'''
|-
|''[[Жарқын жеңіс]]'' (Bright Victory)
|Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри
|-
|''[[Сен керексің (фильм, 1951)|Сен керексің]]'' (I Want You)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[«Тілек» трамвайы (фильм, 1951)|«Тілек» трамвайы]]'' (A Streetcar Named Desire)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон
|-
|''[[Бродвейге екі билет]]'' (Two Tickets to Broadway)
|RKO Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1953)|1953]]<br />{{small|(25-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Дыбыстық кедергі (фильм)|Дыбыстық кедергі]]''''' (The Sound Barrier)
| style="background:#FAEB86" | '''London Film дыбыс департаменті'''
|-
|''[[Ганс Христиан Андерсен (фильм)|Ганс Христиан Андерсен]]'' (Hans Christian Andersen)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Карта (фильм, 1952)|Карта]]'' (The Card)
|Pinewood Studio дыбыс департаменті
|-
|''[[Тындырымды адам (фильм, 1952)|Тындырымды адам]]'' (The Quiet Man)
|Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг
|-
|''[[Жүрегімдегі әнмен]]'' (With a Song in My Heart)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1954)|1954]]<br />{{small|(26-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Осыдан мәңгілікке дейін]]''''' (From Here to Eternity)
| style="background:#FAEB86" | '''Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари'''
|-
|''[[Апатты Джейн (фильм)|Апатты Джейн]]'' (Calamity Jane)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Уильям А. Мюллер
|-
|''[[Дөңгелек үстел рыцарлары (фильм)|Дөңгелек үстел рыцарлары]]'' (Knights of the Round Table)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, А. У. Уоткинс
|-
|''[[Миссисипи ойыншысы (фильм)|Миссисипи ойыншысы]]'' (The Mississippi Gambler)
|Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри
|-
|''[[Әлемдер соғысы (фильм, 1953)|Әлемдер соғысы]]'' (The War of the Worlds)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1955)|1955]]<br />{{small|(27-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Гленн Миллер хикаясы]]''''' (The Glenn Miller Story)
| style="background:#FAEB86" | '''Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри'''
|-
|''[[Бригадун (фильм)|Бригадун]]'' (Brigadoon)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Уэсли С. Миллер
|-
|''[[«Кейндегі» бүлік (фильм)|«Кейндегі» бүлік]]'' (The Caine Mutiny)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Аулаға қараған терезе (фильм, 1954)|Аулаға қараған терезе]]'' (Rear Window)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
|''[[Сьюзан мұнда ұйықтады]]'' (Susan Slept Here)
|RKO Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1956)|1956]]<br />{{small|(28-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Оклахома! (фильм, 1955)|Оклахома!]]''''' (Oklahoma!)
| style="background:#FAEB86" | '''Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс'''
|-
|''[[Махаббат — ең тамаша нәрсе]]'' (Love Is a Many-Splendored Thing)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Карлтон У. Фолкнер
|-
|''[[Мені сүй немесе таста]]'' (Love Me or Leave Me)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Уэсли С. Миллер
|-
|''[[Мистер Робертс (фильм, 1955)|Мистер Робертс]]'' (Mister Roberts)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Уильям А. Мюллер
|-
|''[[Батпандап кірген ауру]]'' (Not as a Stranger)
|Radio Corporation of America дыбыс департаменті, Уотсон Джонс
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1957)|1957]]<br />{{small|(29-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Патша мен мен (фильм, 1956)|Патша мен мен]]''''' (The King and I)
| style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Карлтон У. Фолкнер'''
|-
|''[[Батыл адам (фильм, 1956)|Батыл адам]]'' (The Brave One)
|King Bros. Productions дыбыс департаменті, Бадди Майерс
|-
|''[[Эдди Дучин хикаясы]]'' (The Eddy Duchin Story)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Достық үгіт-насихаты]]'' (Friendly Persuasion)
|Westrex Sound Services, Гордон Р. Гленнан; Samuel Goldwyn Studio, Гордон Сойер
|-
|''[[Он өсиет (фильм, 1956)|Он өсиет]]'' (The Ten Commandments)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1958)|1958]]<br />{{small|(30-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Саёнара (фильм)|Саёнара]]''''' (Sayonara)
| style="background:#FAEB86" | '''Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз'''
|-
|''[[О.К. Корральдағы атыс (фильм)|О.К. Корральдағы атыс]]'' (Gunfight at the O.K. Corral)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Джордж Даттон
|-
|''[[Қыздар (фильм, 1957)|Қыздар]]'' (Les Girls)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Уэсли С. Миллер
|-
|''[[Пал Джои (фильм)|Пал Джои]]'' (Pal Joey)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари
|-
|''[[Айыптау куәгері (фильм, 1957)|Айыптау куәгері]]'' (Witness for the Prosecution)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1959)|1959]]<br />{{small|(31-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Тынық мұхитының оңтүстігі (фильм)|Тынық мұхитының оңтүстігі]]''''' (South Pacific)
| style="background:#FAEB86" | '''Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс'''
|-
|''[[Өмір сүргім келеді!]]'' (I Want to Live!)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Сүюдің де, өлудің де уақыты бар]]'' (A Time to Love and a Time to Die)
|Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри
|-
|''[[Бас айналу (фильм, 1958)|Бас айналу]]'' (Vertigo)
|Paramount Studio дыбыс департаменті, Джордж Даттон
|-
|''[[Жас арыстандар (фильм, 1958)|Жас арыстандар]]'' (The Young Lions)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Карлтон У. Фолкнер
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1960)|1960]]<br />{{small|(32-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]''''' (Ben-Hur)
| style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон'''
|-
|''[[Жер ортасына саяхат (фильм, 1959)|Жер ортасына саяхат]]'' (Journey to the Center of the Earth)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Карлтон У. Фолкнер
|-
|''[[Жала (фильм, 1959)|Жала]]'' (Libel)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, А. У. Уоткинс
|-
|''[[Монахиня хикаясы (фильм)|Монахиня хикаясы]]'' (The Nun's Story)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз
|-
|''[[Порги мен Бесс (фильм)|Порги мен Бесс]]'' (Porgy and Bess)
|Samuel Goldwyn Studio, Гордон Сойер; Todd-AO, Фред Хайнс
|}
=== 1961—1970 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1961)|1961]]<br />{{small|(33-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Аламо (фильм, 1960)|Аламо]]''''' (The Alamo)
| style="background:#FAEB86" | '''Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс; Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер'''
|-
|''[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]]'' (The Apartment)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Симаррон (фильм, 1960)|Симаррон]]'' (Cimarron)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон
|-
|''[[Пепе (фильм, 1960)|Пепе]]'' (Pepe)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Чарльз Райс
|-
|''[[Кампобеллодағы күннің шығуы]]'' (Sunrise at Campobello)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1962)|1962]]<br />{{small|(34-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]''''' (West Side Story)
| style="background:#FAEB86" | '''Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс; Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер'''
|-
|''[[Балалар сағаты (фильм)|Балалар сағаты]]'' (The Children's Hour)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Гүлді барабан жыры (фильм)|Гүлді барабан жыры]]'' (Flower Drum Song)
|Revue Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон
|-
|''[[Наварон аралының зеңбіректері (фильм)|Наварон аралының зеңбіректері]]'' (The Guns of Navarone)
|Shepperton Studio дыбыс департаменті, Джон Кокс
|-
|''[[Ата-аналарға арналған тұзақ (фильм, 1961)|Ата-аналарға арналған тұзақ]]'' (The Parent Trap)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Роберт Кук
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1963)|1963]]<br />{{small|(35-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]''''' (Lawrence of Arabia)
| style="background:#FAEB86" | '''Shepperton Studio дыбыс департаменті, Джон Кокс'''
|-
|''[[Қайырлы сапар! (фильм, 1962)|Қайырлы сапар!]]'' (Bon Voyage!)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Роберт Кук
|-
|''[[Музыка адамы (фильм, 1962)|Музыка адамы]]'' (The Music Man)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз
|-
|''[[Бұлғынның жанасуы (фильм)|Бұлғынның жанасуы]]'' (That Touch of Mink)
|Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон
|-
|''[[Бэби Джейнмен не болды? (фильм)|Бэби Джейнмен не болды?]]'' (What Ever Happened to Baby Jane?)
|Glen Glenn Sound дыбыс департаменті, Джозеф Келли
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1964)|1964]]<br />{{small|(36-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Батыс қалай жаулап алынды (фильм)|Батыс қалай жаулап алынды]]''''' (How the West Was Won)
| style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон'''
|-
|''[[Қош бол, Берди (фильм)|Қош бол, Берди]]'' (Bye Bye Birdie)
|Columbia Studio дыбыс департаменті, Чарльз Райс
|-
|''[[Капитан Ньюмен, медицина докторы]]'' (Captain Newman, M.D.)
|Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон
|-
|''[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]]'' (Cleopatra)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Джеймс Коркоран; Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс
|-
|''[[Бұл есі ауысқан, есі ауысқан, есі ауысқан әлем]]'' (It's a Mad, Mad, Mad, Mad World)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Бұл есі ауысқан, есі ауысқан, есі ауысқан әлем]]''''' (It's a Mad, Mad, Mad, Mad World)
| style="background:#FAEB86" | '''Уолтер Эллиотт'''
|-
|''[[Бүркіттер жиыны (фильм)|Бүркіттер жиыны]]'' (A Gathering of Eagles)
|Роберт Браттон
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1965)|1965]]<br />{{small|(37-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Менің сұлу ханымым (фильм)|Менің сұлу ханымым]]''''' (My Fair Lady)
| style="background:#FAEB86" | '''Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз'''
|-
|''[[Бекет (фильм, 1964)|Бекет]]'' (Becket)
|Shepperton Studio дыбыс департаменті, Джон Кокс
|-
|''[[Әкетай қаз (фильм)|Әкетай қаз]]'' (Father Goose)
|Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон
|-
|''[[Мэри Поппинс (фильм)|Мэри Поппинс]]'' (Mary Poppins)
|Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Роберт Кук
|-
|''[[Батып кетпейтін Молли Браун]]'' (The Unsinkable Molly Brown)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Голдфингер (фильм)|Голдфингер]]''''' (Goldfinger)
| style="background:#FAEB86" | '''Норман Уансталл'''
|-
|''[[Жанды жиынтық]]'' (The Lively Set)
|Роберт Браттон
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1966)|1966]]<br />{{small|(38-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Музыка дыбысы (фильм)|Музыка дыбысы]]''''' (The Sound of Music)
| style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Джеймс Коркоран; Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс'''
|-
|''[[Азап пен рақат (фильм)|Азап пен рақат]]'' (The Agony and the Ecstasy)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Джеймс Коркоран
|-
|''[[Доктор Живаго (фильм)|Доктор Живаго]]'' (Doctor Zhivago)
|MGM British Studio дыбыс департаменті, А. У. Уоткинс; MGM Studio дыбыс департаменті, Франклин Милтон
|-
|''[[Үлкен бәйге (фильм, 1965)|Үлкен бәйге]]'' (The Great Race)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз
|-
|''[[Шенандоа (фильм)|Шенандоа]]'' (Shenandoah)
|Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Үлкен бәйге (фильм, 1965)|Үлкен бәйге]]''''' (The Great Race)
| style="background:#FAEB86" | '''Трег Браун'''
|-
|''[[Фон Райан экспресі (фильм)|Фон Райан экспресі]]'' (Von Ryan's Express)
|Уолтер Росси
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1967)|1967]]<br />{{small|(39-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Гран-при (фильм, 1966)|Гран-при]]''''' (Grand Prix)
| style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон'''
|-
|''[[Гамбит (фильм, 1966)|Гамбит]]'' (Gambit)
|Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон
|-
|''[[Гавайи (фильм, 1966)|Гавайи]]'' (Hawaii)
|Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер
|-
|''[[Құмды малтатастар (фильм)|Құмды малтатастар]]'' (The Sand Pebbles)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті, Джеймс Коркоран
|-
|''[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]'' (Who's Afraid of Virginia Woolf?)
|Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Гран-при (фильм, 1966)|Гран-при]]''''' (Grand Prix)
| style="background:#FAEB86" | '''Гордон Дэниэл'''
|-
|''[[Фантастикалық саяхат (фильм)|Фантастикалық саяхат]]'' (Fantastic Voyage)
|Уолтер Росси
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1968)|1968]]<br />{{small|(40-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Түн ішінде (фильм, 1967)|Түн ішінде]]''''' (In the Heat of the Night)
| style="background:#FAEB86" | '''Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті'''
|-
|''[[Камелот (фильм)|Камелот]]'' (Camelot)
|Warner Bros.-Seven Arts Studio дыбыс департаменті
|-
|''[[Жалдамалы өлтірушілер (фильм, 1967)|Жалдамалы өлтірушілер]]'' (The Dirty Dozen)
|Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті
|-
|''[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]]'' (Doctor Dolittle)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті
|-
|''[[Мүлдем заманауи Милли]]'' (Thoroughly Modern Millie)
|Universal City Studio дыбыс департаменті
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер
|-
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Жалдамалы өлтірушілер (фильм, 1967)|Жалдамалы өлтірушілер]]''''' (The Dirty Dozen)
| style="background:#FAEB86" | '''Джон Пойнер'''
|-
|''[[Түн ішінде (фильм, 1967)|Түн ішінде]]'' (In the Heat of the Night)
|Джеймс Ричард
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1969)|1969]]<br />{{small|(41-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Оливер! (фильм)|Оливер!]]''''' (Oliver!)
| style="background:#FAEB86" | '''Shepperton Studio дыбыс департаменті'''
|-
|''[[Буллитт (фильм)|Буллитт]]'' (Bullitt)
|Warner Bros.-Seven Arts Studio дыбыс департаменті
|-
|''[[Финиан кемпірқосағы (фильм)|Финиан кемпірқосағы]]'' (Finian's Rainbow)
|Warner Bros.-Seven Arts Studio дыбыс департаменті
|-
|''[[Күлкілі қыз (фильм)|Күлкілі қыз]]'' (Funny Girl)
|Columbia Studio дыбыс департаменті
|-
|''[[Жұлдыз! (фильм)|Жұлдыз!]]'' (Star!)
|20th Century-Fox дыбыс департаменті
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1970)|1970]]<br />{{small|(42-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Сәлем, Долли! (фильм)|Сәлем, Долли!]]''''' (Hello, Dolly!)
| style="background:#FAEB86" | '''Джек Соломон және Мюррей Спивак'''
|-
|''[[Мың күндік Анна (фильм)|Мың күндік Анна]]'' (Anne of the Thousand Days)
|Джон Олдред
|-
|''[[Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид]]'' (Butch Cassidy and the Sundance Kid)
|Уильям Эдмондсон және Дэвид Докендорф
|-
|''[[Көңілді, көңілді (фильм)|Көңілді, көңілді]]'' (Gaily, Gaily)
|Роберт Мартин және Клем Портман
|-
|''[[Айдалада қалғандар (фильм, 1969)|Айдалада қалғандар]]'' (Marooned)
|Лес Фрешольц және Артур Пиантадоси
|}
=== 1971—1980 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1971)|1971]]<br />{{small|(43-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Паттон (фильм)|Паттон]]''''' (Patton)
| style="background:#FAEB86" | '''Дуглас Уильямс және Дон Бассман'''
|-
|''[[Әуежай (фильм, 1970)|Әуежай]]'' (Airport)
|Рональд Пирс және Дэвид Х. Мориарти
|-
|''[[Райанның қызы (фильм)|Райанның қызы]]'' (Ryan's Daughter)
|Гордон Маккаллум және Джон Брамалл
|-
|''[[Тора! Тора! Тора!]]'' (Tora! Tora! Tora!)
|Мюррей Спивак және Герман Льюис
|-
|''[[Вудсток (фильм)|Вудсток]]'' (Woodstock)
|Дэн Уоллин және Ларри Джонсон
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1972)|1972]]<br />{{small|(44-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Төбедегі скрипкашы (фильм)|Төбедегі скрипкашы]]''''' (Fiddler on the Roof)
| style="background:#FAEB86" | '''Гордон Маккаллум және Дэвид Хилдьярд'''
|-
|''[[Гауһар тастар мәңгілікке (фильм)|Гауһар тастар мәңгілікке]]'' (Diamonds Are Forever)
|Гордон Маккаллум, Джон У. Митчелл және Эл Овертон
|-
|''[[Француз байланысшысы (фильм)|Француз байланысшысы]]'' (The French Connection)
|Теодор Содерберг және Кристофер Ньюман
|-
|''[[Котч (фильм)|Котч]]'' (Kotch)
|Ричард Портман және Джек Соломон
|-
|''[[Мария — Шотландия патшайымы (фильм, 1971)|Мария — Шотландия патшайымы]]'' (Mary, Queen of Scots)
|Боб Джонс және Джон Олдред
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1973)|1973]]<br />{{small|(45-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Кабаре (фильм, 1972)|Кабаре]]''''' (Cabaret)
| style="background:#FAEB86" | '''Роберт Кнудсон және Дэвид Хилдьярд'''
|-
|''[[Көбелектер еркіндікте (фильм)|Көбелектер еркіндікте]]'' (Butterflies Are Free)
|Артур Пиантадоси және Чарльз Т. Найт
|-
|''[[Үміткер (фильм, 1972)|Үміткер]]'' (The Candidate)
|Ричард Портман және Джин Кантамесса
|-
|''[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]'' (The Godfather)
|Чарльз Гренцбах, Ричард Портман және Кристофер Ньюман
|-
|''[[«Посейдон» бастан кешкендері (фильм, 1972)|«Посейдон» бастан кешкендері]]'' (The Poseidon Adventure)
|Теодор Содерберг және Герман Льюис
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1974)|1974]]<br />{{small|(46-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Жын қуушы (фильм)|Жын қуушы]]''''' (The Exorcist)
| style="background:#FAEB86" | '''Роберт Кнудсон және Кристофер Ньюман'''
|-
|''[[Дельфин күні (фильм)|Дельфин күні]]'' (The Day of the Dolphin)
|Ричард Портман және Ларри Йост
|-
|''[[Қағаз соңынан қуу (фильм)|Қағаз соңынан қуу]]'' (The Paper Chase)
|Дональд О. Митчелл және Ларри Йост
|-
|''[[Қағаз ай (фильм)|Қағаз ай]]'' (Paper Moon)
|Ричард Портман және Лес Фрешольц
|-
|''[[Афера]]'' (The Sting)
|Рональд Пирс және Роберт Р. Бертранд
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1975)|1975]]<br />{{small|(47-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Жер сілкінісі (фильм, 1974)|Жер сілкінісі]]''''' (Earthquake)
| style="background:#FAEB86" | '''Рональд Пирс және Мелвин Меткалф үлкен'''
|-
|''[[Қытай кварталы (фильм, 1974)|Қытай кварталы]]'' (Chinatown)
|Чарльз Гренцбах және Ларри Йост
|-
|''[[Әңгіме (фильм, 1974)|Әңгіме]]'' (The Conversation)
|Уолтер Мерч және Арт Рочестер
|-
|''[[Аспанмен таласқан тозақ (фильм)|Аспанмен таласқан тозақ]]'' (The Towering Inferno)
|Теодор Содерберг және Герман Льюис
|-
|''[[Жас Франкенштейн]]'' (Young Frankenstein)
|Ричард Портман және Джин Кантамесса
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1976)|1976]]<br />{{small|(48-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Жақ (фильм)|Жақ]]''''' (Jaws)
| style="background:#FAEB86" |'''Роберт Хойт, Роджер Хеман кіші, Эрл Мэдери және Джон Картер'''
|-
|''[[Оқтан қорықпа (фильм)|Оқтан қорықпа]]'' (Bite the Bullet)
|Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Ричард Тайлер және Эл Овертон кіші
|-
|''[[Күлкілі ханым (фильм)|Күлкілі ханым]]'' (Funny Lady)
|Ричард Портман, Дон Макдугалл, Керли Тирлвелл және Джек Соломон
|-
|''[[«Гинденбург» (фильм)|«Гинденбург»]]'' (The Hindenburg)
|Леонард Петерсон, Джон А. Болджер кіші, Джон Л. Мак және Дон Шарплесс
|-
|''[[Жел және Арыстан (фильм)|Жел және Арыстан]]'' (The Wind and the Lion)
|Гарри У. Тетрик, Аарон Рочин, Уильям Маккоги және Рой Чарман
|-
! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілері)
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[«Гинденбург» (фильм)|«Гинденбург»]]''''' (The Hindenburg)
| style="background:#FAEB86" |'''Питер Беркос'''
|-
! rowspan="6" style="text-align:center" | [[Оскар (1977)|1977]]<br />{{small|(49-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Президенттің бүкіл жасағы (фильм)|Президенттің бүкіл жасағы]]''''' (All the President's Men)
| style="background:#FAEB86" |'''Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Дик Александр және Джим Уэбб'''
|-
|''[[Кинг-Конг (фильм, 1976)|Кинг-Конг]]'' (King Kong)
|Гарри У. Тетрик (өлгеннен кейін), Уильям Маккоги, Аарон Рочин және Джек Соломон
|-
|''[[Рокки]]'' (Rocky)
|Гарри У. Тетрик (өлгеннен кейін), Уильям Маккоги, Лайл Дж. Бербридж және Бад Алпер
|-
|''[[Күміс жебе (фильм)|Күміс жебе]]'' (Silver Streak)
|Дональд О. Митчелл, Дуглас Уильямс, Ричард Тайлер және Гарольд М. Этерингтон
|-
|''[[Жұлдыз туды (фильм, 1976)|Жұлдыз туды]]'' (A Star Is Born)
|Роберт Кнудсон, Дэн Уоллин, Роберт Гласс және Том Овертон
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1978)|1978]]<br />{{small|(50-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]''''' (Star Wars)
| style="background:#FAEB86" |'''Дон Макдугалл, Рэй Вест, Боб Минклер және Дерек Болл'''
|-
|''[[Үшінші деңгейдегі жақын байланыстар]]'' (Close Encounters of the Third Kind)
|Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Дон Макдугалл және Джин Кантамесса
|-
|''[[Тұңғиық (фильм, 1977)|Тұңғиық]]'' (The Deep)
|Уолтер Госс, Дик Александр, Том Бекерт және Робин Грегори
|-
|''[[Қолбасшы (фильм)|Қолбасшы]]'' (Sorcerer)
|Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Ричард Тайлер және Жан-Луи Дюкарм
|-
|''[[Бұрылыс кезеңі (фильм)|Бұрылыс кезеңі]]'' (The Turning Point)
|Теодор Содерберг, Пол Уэллс, Дуглас Уильямс және Джерри Йост
|-
! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілерін өңдеу)
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Үшінші деңгейдегі жақын байланыстар]]''''' (Close Encounters of the Third Kind)
| style="background:#FAEB86" |'''Фрэнк Е. Уорнер'''
|-
! rowspan="6" style="text-align:center" | [[Оскар (1979)|1979]]<br />{{small|(51-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Киік аулаушы (фильм)|Киік аулаушы]]''''' (The Deer Hunter)
| style="background:#FAEB86" |'''Ричард Портман, Уильям Маккоги, Аарон Рочин және Дарин Найт'''
|-
|''[[Бадди Холли хикаясы (фильм)|Бадди Холли хикаясы]]'' (The Buddy Holly Story)
|Текс Рудлофф, Джоэл Фейн, Керли Тирлвелл және Уилли Д. Бертон
|-
|''[[Жұмақ күндері (фильм)|Жұмақ күндері]]'' (Days of Heaven)
|Джон Уилкинсон, Роберт У. Гласс кіші, Джон Т. Рейтц және Барри Томас
|-
|''[[Хупер (фильм)|Хупер]]'' (Hooper)
|Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Дон Макдугалл және Джек Соломон
|-
|''[[Супермен (фильм, 1978)|Супермен]]'' (Superman)
|Гордон Маккаллум, Грэм В. Хартстоун, Николас Ле Мессурье және Рой Чарман
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1980)|1980]]<br />{{small|(52-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Бүгінгі заманның ақырет күні]]''''' (Apocalypse Now)
| style="background:#FAEB86" |'''Уолтер Мерч, Марк Бергер, Ричард Беггс және Нат Боксер'''
|-
|''[[Электрлі шабандоз (фильм)|Электрлі шабандоз]]'' (The Electric Horseman)
|Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Майкл Минклер және Эл Овертон кіші
|-
|''[[Метеор (фильм)|Метеор]]'' (Meteor)
|Уильям Маккоги, Аарон Рочин, Майкл Дж. Кохут және Джек Соломон
|-
|''[[1941 (фильм)|1941]]'' (1941)
|Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Дон Макдугалл және Джин Кантамесса
|-
|''[[Роза (фильм, 1979)|Роза]]'' (The Rose)
|Теодор Содерберг, Дуглас Уильямс, Пол Уэллс және Джим Уэбб
|-
! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс өңдеу)
|-
| style="background:#FAEB86" |'''''[[Қара тұлпар (фильм, 1979)|Қара тұлпар]]''''' (The Black Stallion)
| style="background:#FAEB86" |'''Алан Сплет'''
|}
=== 1981—1990 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1981)|1981]]<br />{{small|(53-ші)}}
|'''''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод V - Империяның кері соққысы]]''''' (The Empire Strikes Back)
|'''Билл Варни, Стив Маслоу, Грегг Ландакер және Питер Саттон'''
|-
|''[[Басқа күйлер (фильм)|Басқа күйлер]]'' (Altered States)
|Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Майкл Минклер және Уилли Д. Бертон
|-
|''[[Көміршінің қызы (фильм)|Көміршінің қызы]]'' (Coal Miner's Daughter)
|Ричард Портман, Роджер Хеман кіші және Джеймс Р. Александр
|-
|''[[Даңқ (фильм, 1980)|Даңқ]]'' (Fame)
|Майкл Дж. Кохут, Аарон Рочин, Джей М. Хардинг және Кристофер Ньюман
|-
|''[[Құтырған бұқа (фильм)|Құтырған бұқа]]'' (Raging Bull)
|Дональд О. Митчелл, Билл Николсон, Дэвид Дж. Кимболл және Лес Лазаровиц
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1982)|1982]]<br />{{small|(54-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Индиана Джонс: Жоғалған сандықты іздеу]]''''' (Raiders of the Lost Ark)
|'''Билл Варни, Стив Маслоу, Грегг Ландакер және Рой Чарман'''
|-
|''[[Алтын көлде (фильм, 1981)|Алтын көлде]]'' (On Golden Pond)
|Ричард Портман және Дэвид М. Ронн
|-
|''[[Шалғайдағы мекен (фильм)|Шалғайдағы мекен]]'' (Outland)
|Джон Уилкинсон, Роберт У. Гласс кіші, Роберт Тирлвелл және Робин Грегори
|-
|''[[Көктен жауған тиындар (фильм, 1981)|Көктен жауған тиындар]]'' (Pennies from Heaven)
|Майкл Дж. Кохут, Джей М. Хардинг, Ричард Тайлер және Эл Овертон кіші
|-
|''[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]]'' (Reds)
|Дик Ворисек, Том Флейшман және Саймон Кэй
|-
! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілерін өңдеу)
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Индиана Джонс: Жоғалған сандықты іздеу]]''''' (Raiders of the Lost Ark)
|'''Бен Бертт және Ричард Л. Андерсон'''
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1983)|1983]]<br />{{small|(55-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Жат планеталық (фильм)|Жат планеталық]]''''' (E.T. the Extra-Terrestrial)
|'''Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Дон Диджироламо және Джин Кантамесса'''
|-
|''[[Сүңгуір қайық (фильм, 1981)|Сүңгуір қайық]]'' (Das Boot)
|Милан Бор, Тревор Пайк және Майк Ле Мар
|-
|''[[Ганди (фильм)|Ганди]]'' (Gandhi)
|Джерри Хамфрис, Робин О'Донохью, Джонатан Бейтс және Саймон Кэй
|-
|''[[Тутси (фильм)|Тутси]]'' (Tootsie)
|Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Дик Александр және Лес Лазаровиц
|-
|''[[Трон]]'' (Tron)
|Майкл Минклер, Боб Минклер, Ли Минклер және Джеймс ЛаРу
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Жат планеталық (фильм)|Жат планеталық]]''''' (E.T. the Extra-Terrestrial)
|'''Чарльз Л. Кэмпбелл және Бен Бертт'''
|-
|''[[Сүңгуір қайық (фильм, 1981)|Сүңгуір қайық]]'' (Das Boot)
|Майк Ле Мар
|-
|''[[Полтергейст (фильм, 1982)|Полтергейст]]'' (Poltergeist)
|Стивен Хантер Флик және Ричард Л. Андерсон
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1984)|1984]]<br />{{small|(56-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Нағыз жігіттер (фильм)|Нағыз жігіттер]]''''' (The Right Stuff)
|'''Рэнди Том, Марк Бергер, Том Скотт және Дэвид Макмиллан'''
|-
|''[[Қасқырдың соңынан ерме (фильм)|Қасқырдың соңынан ерме]]'' (Never Cry Wolf)
|Рэнди Том, Дэвид Паркер, Тодд Бокелхайд және Алан Сплет
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Джедайдың оралуы]]'' (Return of the Jedi)
|Бен Бертт, Рэнди Том, Гэри Саммерс және Тони Доу
|-
|''[[Нәзіктік тілі (фильм)|Нәзіктік тілі]]'' (Terms of Endearment)
|Дональд О. Митчелл, Рик Клайн, Кевин О'Коннелл және Джеймс Р. Александр
|-
|''[[Тартыс (фильм, 1983)|Тартыс]]'' (WarGames)
|Майкл Дж. Кохут, Карлос Делариос, Аарон Рочин және Уилли Д. Бертон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Нағыз жігіттер (фильм)|Нағыз жігіттер]]''''' (The Right Stuff)
|'''Джей Бокелхайд'''
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Джедайдың оралуы]]'' (Return of the Jedi)
|Бен Бертт
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1985)|1985]]<br />{{small|(57-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Амадей (фильм)|Амадей]]''''' (Amadeus)
|'''Марк Бергер, Том Скотт, Тодд Бокелхайд және Кристофер Ньюман'''
|-
|''[[Дюна (фильм, 1984)|Дюна]]'' (Dune)
|Билл Варни, Стив Маслоу, Кевин О'Коннелл және Нельсон Столл
|-
|''[[Үндістанға сапар (фильм)|Үндістанға сапар]]'' (A Passage to India)
|Грэм В. Хартстоун, Николас Ле Мессурье, Майкл А. Картер және Джон У. Митчелл
|-
|''[[Өзен (фильм, 1984)|Өзен]]'' (The River)
|Ник Алфин, Роберт Тирлвелл, Ричард Портман және Дэвид М. Ронн
|-
|''[[2010: Байланыс жылы]]'' (2010: The Year We Make Contact)
|Майкл Дж. Кохут, Аарон Рочин, Карлос Делариос және Джин Кантамесса
|-
! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілерін өңдеу)
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Өзен (фильм, 1984)|Өзен]]''''' (The River)
|'''Кэй Роуз'''
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1986)|1986]]<br />{{small|(58-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Африкадан (фильм)|Африкадан]]''''' (Out of Africa)
|'''Крис Дженкинс, Гэри Александр, Ларри Стенсволд және Питер Хэндфорд'''
|-
|''[[Болашаққа оралу]]'' (Back to the Future)
|Билл Варни, Б. Теннисон Себастьян II, Роберт Тирлвелл және Уильям Б. Каплан
|-
|''[[Кордебалет (фильм)|Кордебалет]]'' (A Chorus Line)
|Дональд О. Митчелл, Майкл Минклер, Джерри Хамфрис және Кристофер Ньюман
|-
|''[[Леди-қаршыға (фильм)|Леди-қаршыға]]'' (Ladyhawke)
|Лес Фрешольц, Дик Александр, Верн Пур және Бад Алпер
|-
|''[[Сильверадо (фильм)|Сильверадо]]'' (Silverado)
|Дональд О. Митчелл, Рик Клайн, Кевин О'Коннелл және Дэвид М. Ронн
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Болашаққа оралу]]''''' (Back to the Future)
|'''Чарльз Л. Кэмпбелл және Роберт Ратледж'''
|-
|''[[Леди-қаршыға (фильм)|Леди-қаршыға]]'' (Ladyhawke)
|Роберт Дж. Хендерсон және Алан Роберт Мюррей
|-
|''[[Рэмбо: Алғашқы қан II бөлім]]'' (Rambo: First Blood Part II)
|Фредерик Браун
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1987)|1987]]<br />{{small|(59-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Взвод (фильм)|Взвод]]''''' (Platoon)
|'''Джон Уилкинсон, Ричард Роджерс, Чарльз Гренцбах және Саймон Кэй'''
|-
|''[[Бөтендер (фильм, 1986)|Бөтендер]]'' (Aliens)
|Грэм В. Хартстоун, Николас Ле Мессурье, Майкл А. Картер және Рой Чарман
|-
|''[[Бұзылған тағдырлар соқпағы (фильм)|Бұзылған тағдырлар соқпағы]]'' (Heartbreak Ridge)
|Лес Фрешольц, Дик Александр, Верн Пур және Билл Нельсон
|-
|''[[Жұлдызды жол IV: Үйге саяхат]]'' (Star Trek IV: The Voyage Home)
|Терри Портер, Дэвид Дж. Хадсон, Мел Меткалф және Джин Кантамесса
|-
|''[[Үздік атқыш (фильм)|Үздік атқыш]]'' (Top Gun)
|Кевин О'Коннелл, Дональд О. Митчелл, Рик Клайн және Уильям Б. Каплан
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Бөтендер (фильм, 1986)|Бөтендер]]''''' (Aliens)
|'''Дон Шарп'''
|-
|''[[Жұлдызды жол IV: Үйге саяхат]]'' (Star Trek IV: The Voyage Home)
|Марк Манджини
|-
|''[[Үздік атқыш (фильм)|Үздік атқыш]]'' (Top Gun)
|Джордж Уоттерс II және Сесилия Холл
|-
! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1988)|1988]]<br />{{small|(60-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Соңғы император (фильм)|Соңғы император]]''''' (The Last Emperor)
|'''Билл Роу және Айван Шаррок'''
|-
|''[[Күн империясы (фильм)|Күн империясы]]'' (Empire of the Sun)
|Роберт Кнудсон, Дон Диджироламо, Джон Бойд және Тони Доу
|-
|''[[Өлім қаруы (фильм, 1987)|Өлім қаруы]]'' (Lethal Weapon)
|Лес Фрешольц, Дик Александр, Верн Пур және Билл Нельсон
|-
|''[[Робокоп (фильм, 1987)|Робокоп]]'' (RoboCop)
|Майкл Дж. Кохут, Карлос Делариос, Аарон Рочин және Роберт Уолд
|-
|''[[Иствиктік мыстандар (фильм)|Иствиктік мыстандар]]'' (The Witches of Eastwick)
|Уэйн Артман, Том Бекерт, Том Е. Даль және Арт Рочестер
|-
! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілерін өңдеу)
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Робокоп (фильм, 1987)|Робокоп]]''''' (RoboCop)
|'''Стивен Хантер Флик және Джон Посписил'''
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1989)|1989]]<br />{{small|(61-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Құс(фильм, 1988)|Құс]]''''' (Bird)
|'''Лес Фрешольц, Дик Александр, Верн Пур және Уилли Д. Бертон'''
|-
|''[[Қатты жаңғақ (фильм, 1988)|Қатты жаңғақ]]'' (Die Hard)
|Дон Дж. Бассман, Кевин Ф. Клири, Ричард Овертон және Эл Овертон кіші
|-
|''[[Тұмандағы гориллалар (фильм)|Тұмандағы гориллалар]]'' (Gorillas in the Mist)
|Энди Нельсон, Брайан Сондерс және Питер Хэндфорд
|-
|''[[Миссисипи от ішінде (фильм)|Миссисипи от ішінде]]'' (Mississippi Burning)
|Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Рик Клайн және Дэнни Майкл
|-
|''[[Роджер қоянды кім тұзаққа түсірді?]]'' (Who Framed Roger Rabbit)
|Роберт Кнудсон, Джон Бойд, Дон Диджироламо және Тони Доу
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Қоян Роджерге ор қазған кім]]''''' (Who Framed Roger Rabbit)
|'''Чарльз Л. Кэмпбелл және Луис Эдеманн'''
|-
|''[[Қатты жаңғақ (фильм, 1988)|Қатты жаңғақ]]'' (Die Hard)
|Стивен Хантер Флик және Ричард Шорр
|-
|''[[Уиллоу (фильм)|Уиллоу]]'' (Willow)
|Бен Бертт және Ричард Химнс
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1990)|1990]]<br />{{small|(62-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Даңқ (фильм, 1989)|Даңқ]]''''' (Glory)
|'''Дональд О. Митчелл, Грегг Рудлофф, Эллиот Тайсон және Расселл Уильямс II'''
|-
|''[[Тұңғиық (фильм, 1989)|Тұңғиық]]'' (The Abyss)
|Дон Дж. Бассман, Кевин Ф. Клири, Ричард Овертон және Ли Орлофф
|-
|''[[Қара жаңбыр (фильм, 1989)|Қара жаңбыр]]'' (Black Rain)
|Дональд О. Митчелл, Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Кит А. Вестер
|-
|''[[Төртінші шілдеде туғандар (фильм)|Төртінші шілдеде туғандар]]'' (Born on the Fourth of July)
|Майкл Минклер, Грегори Х. Уоткинс, Уайли Стейтман және Тод А. Мейтленд
|-
|''[[Индиана Джонс және соңғы крест жорығы]]'' (Indiana Jones and the Last Crusade)
|Бен Бертт, Гэри Саммерс, Шон Мерфи және Тони Доу
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Индиана Джонс және соңғы крест жорығы]]''''' (Indiana Jones and the Last Crusade)
|'''Бен Бертт және Ричард Химнс'''
|-
|''[[Қара жаңбыр (фильм, 1989)|Қара жаңбыр]]'' (Black Rain)
|Милтон Берроу және Уильям Мангер
|-
|''[[Өлім қаруы 2 (фильм)|Өлім қаруы 2]]'' (Lethal Weapon 2)
|Роберт Дж. Хендерсон және Алан Роберт Мюррей
|}
=== 1991—2000 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1991)|1991]]<br />{{small|(63-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Қасқырлармен билеу]]''''' (Dances With Wolves)
|'''Джеффри Перкинс, Билл У. Бентон, Грегори Х. Уоткинс және Расселл Уильямс II'''
|-
|''[[Күн күркіреген күндер]]'' (Days of Thunder)
|Кевин О'Коннелл, Дональд О. Митчелл, Рик Клайн және Чарльз М. Уилборн
|-
|''[[Дик Трейси (фильм, 1990)|Дик Трейси]]'' (Dick Tracy)
|Крис Дженкинс, Дэвид Е. Кэмпбелл, Дуг Хемпхилл және Томас Кози
|-
|''[[«Қызыл қазан» үшін аңшылық (фильм)|«Қызыл қазан» үшін аңшылық]]'' (The Hunt for Red October)
|Дон Дж. Бассман, Ричард Овертон, Кевин Ф. Клири және Ричард Брайс Гудман
|-
|''[[Бәрін еске түсіру (фильм, 1990)|Бәрін еске түсіру]]'' (Total Recall)
|Майкл Дж. Кохут, Карлос Делариос, Аарон Рочин және Нельсон Столл
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[«Қызыл қазан» үшін аңшылық (фильм)|«Қызыл қазан» үшін аңшылық]]''''' (The Hunt for Red October)
|'''Джордж Уоттерс II және Сесилия Холл'''
|-
|''[[Өліммен бетпе-бет (фильм, 1990)|Өліммен бетпе-бет]]'' (Flatliners)
|Чарльз Л. Кэмпбелл және Ричард С. Франклин
|-
|''[[Бәрін еске түсіру (фильм, 1990)|Бәрін еске түсіру]]'' (Total Recall)
|Стивен Хантер Флик
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1992)|1992]]<br />{{small|(64-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Терминатор 2: Ғарасат күні]]''''' (Terminator 2: Judgment Day)
|'''Гэри Райдстром, Том Джонсон, Гэри Саммерс және Ли Орлофф'''
|-
|''[[Кері тарту (фильм)|Кері тарту]]'' (Backdraft)
|Гэри Райдстром, Рэнди Том, Гэри Саммерс және Гленн Уильямс
|-
|''[[Сұлу мен Құбыжық (мультфильм, 1991)|Сұлу мен Құбыжық]]'' (Beauty and the Beast)
|Терри Портер, Мел Меткалф, Дэвид Дж. Хадсон және Док Кейн
|-
|''[[JFK]]'' (JFK)
|Майкл Минклер, Грегг Ландакер және Тод А. Мейтленд
|-
|''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]'' (The Silence of the Lambs)
|Том Флейшман және Кристофер Ньюман
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Терминатор 2: Ғарасат күні]]''''' (Terminator 2: Judgment Day)
|'''Гэри Райдстром және Глория С. Бордерс'''
|-
|''[[Кері тарту (фильм)|Кері тарту]]'' (Backdraft)
|Гэри Райдстром және Ричард Химнс
|-
|''[[Жұлдызды жол VI: Ашылмаған өлке]]'' (Star Trek VI: The Undiscovered Country)
|Джордж Уоттерс II және Ф. Хадсон Миллер
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1993)|1993]]<br />{{small|(65-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Могикандардың соңғысы (фильм, 1992)|Могикандардың соңғысы]]''''' (The Last of the Mohicans)
|'''Крис Дженкинс, Дуг Хемпхилл, Марк Смит және Саймон Кэй'''
|-
|''[[Аладдин (мультфильм, 1992)|Аладдин]]'' (Aladdin)
|Терри Портер, Мел Меткалф, Дэвид Дж. Хадсон және Док Кейн
|-
|''[[Бірнеше жақсы жігіт]]'' (A Few Good Men)
|Кевин О'Коннелл, Рик Клайн және Роберт Эбер
|-
|''[[Қоршауда (фильм, 1992)|Қоршауда]]'' (Under Siege)
|Дональд О. Митчелл, Фрэнк А. Монтаньо, Рик Харт және Скотт Д. Смит
|-
|''[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]'' (Unforgiven)
|Лес Фрешольц, Верн Пур, Дик Александр және Роб Янг
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Брэм Стокердің Дракуласы (фильм, 1992)|Брэм Стокердің Дракуласы]]''''' (Bram Stoker's Dracula)
|'''Том Маккарти және Дэвид Е. Стоун'''
|-
|''[[Аладдин (мультфильм, 1992)|Аладдин]]'' (Aladdin)
|Марк Манджини
|-
|''[[Қоршауда (фильм, 1992)|Қоршауда]]'' (Under Siege)
|Джон Левек және Брюс Стамблер
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1994)|1994]]<br />{{small|(66-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Юра кезеңінің саябағы (фильм)|Юра кезеңінің саябағы]]''''' (Jurassic Park)
|'''Гэри Райдстром, Гэри Саммерс, Шон Мерфи және Рон Джадкинс'''
|-
|''[[Жар үстінде (фильм, 1993)|Жар үстінде]]'' (Cliffhanger)
|Майкл Минклер, Боб Бимер және Тим Куни
|-
|''[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]'' (The Fugitive)
|Дональд О. Митчелл, Майкл Хербик, Фрэнк А. Монтаньо және Скотт Д. Смит
|-
|''[[Джеронимо: Америка аңызы]]'' (Geronimo: An American Legend)
|Крис Карпентер, Дуг Хемпхилл, Билл У. Бентон және Ли Орлофф
|-
|''[[Шиндлердің тізімі]]'' (Schindler's List)
|Энди Нельсон, Стив Педерсон, Скотт Миллан және Рон Джадкинс
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Юра кезеңінің саябағы (фильм)|Юра кезеңінің саябағы]]''''' (Jurassic Park)
|'''Гэри Райдстром және Ричард Химнс'''
|-
|''[[Жар үстінде (фильм, 1993)|Жар үстінде]]'' (Cliffhanger)
|Уайли Стейтман және Грегг Бакстер
|-
|''[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]'' (The Fugitive)
|Джон Левек және Брюс Стамблер
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1995)|1995]]<br />{{small|(67-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Жылдамдық (фильм, 1994)|Жылдамдық]]''''' (Speed)
|'''Грегг Ландакер, Стив Маслоу, Боб Бимер және Дэвид Макмиллан'''
|-
|''[[Тікелей және нақты қауіп (фильм)|Тікелей және нақты қауіп]]'' (Clear and Present Danger)
|Дональд О. Митчелл, Майкл Хербик, Фрэнк А. Монтаньо және Арт Рочестер
|-
|''[[Форрест Гамп]]'' (Forrest Gump)
|Рэнди Том, Том Джонсон, Деннис С. Сэндс және Уильям Б. Каплан
|-
|''[[Күзгі аңыздар]]'' (Legends of the Fall)
|Пол Мэсси, Дэвид Е. Кэмпбелл, Крис Дэвид және Дуглас Гантон
|-
|''[[Шоушенктен қашу]]'' (The Shawshank Redemption)
|Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Майкл Хербик және Уилли Д. Бертон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Жылдамдық (фильм, 1994)|Жылдамдық]]''''' (Speed)
|'''Стивен Хантер Флик'''
|-
|''[[Тікелей және нақты қауіп (фильм)|Тікелей және нақты қауіп]]'' (Clear and Present Danger)
|Брюс Стамблер және Джон Левек
|-
|''[[Форрест Гамп]]'' (Forrest Gump)
|Рэнди Том және Глория С. Бордерс
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1996)|1996]]<br />{{small|(68-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Аполлон-13 (фильм)|Аполлон-13]]''''' (Apollo 13)
|'''Рик Диор, Стив Педерсон, Скотт Миллан және Дэвид Макмиллан'''
|-
|''[[Бэтмен мәңгілік]]'' (Batman Forever)
|Дональд О. Митчелл, Фрэнк А. Монтаньо, Майкл Хербик және Петур Хлиддал
|-
|''[[Ер жүрек]]'' (Braveheart)
|Энди Нельсон, Скотт Миллан, Анна Белмер және Брайан Симмонс
|-
|''[[Қызыл толқын (фильм)|Қызыл толқын]]'' (Crimson Tide)
|Кевин О'Коннелл, Рик Клайн, Грегори Х. Уоткинс және Уильям Б. Каплан
|-
|''[[Су әлемі (фильм, 1995)|Су әлемі]]'' (Waterworld)
|Стив Маслоу, Грегг Ландакер және Кит А. Вестер
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Ер жүрек]]''''' (Braveheart)
|'''Лон Бендер және Пер Халлберг'''
|-
|''[[Бэтмен мәңгілік]]'' (Batman Forever)
|Джон Левек және Брюс Стамблер
|-
|''[[Қызыл толқын (фильм)|Қызыл толқын]]'' (Crimson Tide)
|Джордж Уоттерс II
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1997)|1997]]<br />{{small|(69-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Ағылшын пациенті (фильм)|Ағылшын пациенті]]''''' (The English Patient)
|'''Уолтер Мерч, Марк Бергер, Дэвид Паркер және Кристофер Ньюман'''
|-
|''[[Эвита (фильм, 1996)|Эвита]]'' (Evita)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Кен Уэстон
|-
|''[[Тәуелсіздік күні (фильм, 1996)|Тәуелсіздік күні]]'' (Independence Day)
|Крис Карпентер, Билл У. Бентон, Боб Бимер және Джефф Векслер
|-
|''[[Құз (фильм)|Құз]]'' (The Rock)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Кит А. Вестер
|-
|''[[Құйын (фильм, 1996)|Құйын]]'' (Twister)
|Кевин О'Коннелл, Грегг Ландакер, Стив Маслоу және Джеффри Паттерсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Елес пен Түнек]]''''' (The Ghost and the Darkness)
|'''Брюс Стамблер'''
|-
|''[[Күндізгі жарық (фильм)|Күндізгі жарық]]'' (Daylight)
|Ричард Л. Андерсон және Дэвид А. Уиттакер
|-
|''[[Өшіргіш (фильм, 1996)|Өшіргіш]]'' (Eraser)
|Алан Роберт Мюррей және Баб Асман
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1998)|1998]]<br />{{small|(70-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]''''' (Titanic)
|'''Гэри Райдстром, Том Джонсон, Гэри Саммерс және Марк Улано'''
|-
|''[[Президент борты (фильм)|Президент борты]]'' (Air Force One)
|Пол Мэсси, Рик Клайн, Дуг Хемпхилл және Кит А. Вестер
|-
|''[[Әуе түрмесі (фильм)|Әуе түрмесі]]'' (Con Air)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Арт Рочестер
|-
|''[[Байланыс (фильм, 1997)|Байланыс]]'' (Contact)
|Рэнди Том, Том Джонсон, Деннис С. Сэндс және Уильям Б. Каплан
|-
|''[[Лос-Анджелес құпиялары (фильм)|Лос-Анджелес құпиялары]]'' (L.A. Confidential)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Кирк Фрэнсис
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]''''' (Titanic)
|'''Кристофер Бойс және Том Беллфорт'''
|-
|''[[Бетперде (фильм, 1997)|Бетперде]]'' (Face/Off)
|Марк П. Стокингер және Пер Халлберг
|-
|''[[Бесінші элемент (фильм)|Бесінші элемент]]'' (The Fifth Element)
|Марк Манджини
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1999)|1999]]<br />{{small|(71-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]''''' (Saving Private Ryan)
|'''Гэри Райдстром, Гэри Саммерс, Энди Нельсон және Рон Джадкинс'''
|-
|''[[Армагеддон (фильм, 1998)|Армагеддон]]'' (Armageddon)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Кит А. Вестер
|-
|''[[Зорроның бетпердесі (фильм, 1998)|Зорроның бетпердесі]]'' (The Mask of Zorro)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Пуд Кусак
|-
|''[[Ғашық болған Шекспир]]'' (Shakespeare in Love)
|Робин О'Донохью, Доминик Лестер және Питер Глоссоп
|-
|''[[Жіңішке қызыл сызық (фильм, 1998)|Жіңішке қызыл сызық]]'' (The Thin Red Line)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Пол Бринкат
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]''''' (Saving Private Ryan)
|'''Гэри Райдстром және Ричард Химнс'''
|-
|''[[Армагеддон (фильм, 1998)|Армагеддон]]'' (Armageddon)
|Джордж Уоттерс II
|-
|''[[Зорроның бетпердесі (фильм, 1998)|Зорроның бетпердесі]]'' (The Mask of Zorro)
|Дэйв Макмойлер
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2000)|2000]]<br />{{small|(72-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Матрица (фильм)|Матрица]]''''' (The Matrix)
|'''Джон Т. Рейтц, Грегг Рудлофф, Дэвид Е. Кэмпбелл және Дэвид Ли'''
|-
|''[[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]]'' (The Green Mile)
|Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Майкл Хербик және Уилли Д. Бертон
|-
|''[[Өз адамы (фильм, 1999)|Өз адамы]]'' (The Insider)
|Энди Нельсон, Дуг Хемпхилл және Ли Орлофф
|-
|''[[Мумия (фильм, 1999)|Мумия]]'' (The Mummy)
|Лесли Шатц, Крис Карпентер, Рик Клайн және Крис Манро
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод I - Жасырын қауіп]]'' (Star Wars: Episode I – The Phantom Menace)
|Гэри Райдстром, Том Джонсон, Шон Мерфи және Джон Миджли
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Матрица (фильм)|Матрица]]''''' (The Matrix)
|'''Дейн А. Дэвис'''
|-
|''[[Төбелес клубы]]'' (Fight Club)
|Рен Клайс және Ричард Химнс
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод I - Жасырын қауіп]]'' (Star Wars: Episode I – The Phantom Menace)
|Бен Бертт және Том Беллфорт
|}
=== 2001—2010 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (2001)|2001]]<br />{{small|(73-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]'''''
|'''Скотт Миллан, Боб Бимер және Кен Уэстон'''
|-
|''[[Аралда қалу (фильм)|Аралда қалу]]'' (Cast Away)
|Рэнди Том, Том Джонсон, Деннис С. Сэндс және Уильям Б. Каплан
|-
|''[[Патриот (фильм, 2000)|Патриот]]'' (The Patriot)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Ли Орлофф
|-
|''[[Мінсіз дауыл (фильм)|Мінсіз дауыл]]'' (The Perfect Storm)
|Джон Т. Рейтц, Грегг Рудлофф, Дэвид Е. Кэмпбелл және Кит А. Вестер
|-
|''[[U-571 (фильм)|U-571]]'' (U-571)
|Стив Маслоу, Грегг Ландакер, Рик Клайн және Айван Шаррок
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[U-571 (фильм)|U-571]]''''' (U-571)
|'''Джон Джонсон'''
|-
|''[[Ғарыш ковбойлары (фильм)|Ғарыш ковбойлары]]'' (Space Cowboys)
|Баб Асман және Алан Роберт Мюррей
|-
! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (2002)|2002]]<br />{{small|(74-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Қара қаршығаның құлауы (фильм)|Қара қаршығаның құлауы]]''''' (Black Hawk Down)
|'''Майкл Минклер, Майрон Неттинга және Крис Манро'''
|-
|''[[Амели (фильм)|Амели]]'' (Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain)
|Винсент Арнарди, Гийом Лериш және Жан Уманский
|-
|''[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]''
|Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Гетин Криг және Хэммонд Пик
|-
|''[[Мулен Руж! (фильм, 2001)|Мулен Руж!]]'' (Moulin Rouge!)
|Энди Нельсон, Анна Белмер, Роджер Сэвидж және Гунтис Сикс
|-
|''[[Перл-Харбор (фильм)|Перл-Харбор]]'' (Pearl Harbor)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Питер Дж. Девлин
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Перл-Харбор (фильм)|Перл-Харбор]]''''' (Pearl Harbor)
|'''Джордж Уоттерс II және Кристофер Бойс'''
|-
|''[[Монстрлар корпорациясы]]''
|Гэри Райдстром және Майкл Силверс
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2003)|2003]]<br />{{small|(75-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]]'''''
|'''Майкл Минклер, Доминик Тавелла және Дэвид Ли'''
|-
|''[[Нью-Йорк бандалары]]'' (Gangs of New York)
|Том Флейшман, Юджин Гирти және Айван Шаррок
|-
|''[[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]]''
|Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Майкл Хеджес және Хэммонд Пик
|-
|''[[Қарғыс атқан жол (фильм)|Қарғыс атқан жол]]'' (Road to Perdition)
|Скотт Миллан, Боб Бимер және Джон Притчетт
|-
|''[[Өрмекші-адам (фильм, 2002)|Өрмекші-адам]]''
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Эд Новик
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]]'''''
|'''Итан Ван дер Рин және Майк Хопкинс'''
|-
|''[[Ерекше пікір (фильм)|Ерекше пікір]]'' (Minority Report)
|Гэри Райдстром және Ричард Химнс
|-
|''[[Қарғыс атқан жол (фильм)|Қарғыс атқан жол]]'' (Road to Perdition)
|Скотт А. Хекер
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2004)|2004]]<br />{{small|(76-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]]'''''
|'''Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Майкл Хеджес және Хэммонд Пик'''
|-
|''[[Соңғы самурай]]'' (The Last Samurai)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Джефф Векслер
|-
|''[[Теңіздер қожайыны: Дүниенің шетінде]]'' (Master and Commander: The Far Side of the World)
|Пол Мэсси, Дуг Хемпхилл және Арт Рочестер
|-
|''[[Кариб теңізінің қарақшылары: «Қара Маржан» қарғысы]]''
|Кристофер Бойс, Дэвид Паркер, Дэвид Е. Кэмпбелл және Ли Орлофф
|-
|''[[Фаворит (фильм, 2003)|Фаворит]]'' (Seabiscuit)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Тод А. Мейтленд
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Теңіздер қожайыны: Дүниенің шетінде]]''''' (Master and Commander: The Far Side of the World)
|'''Ричард Кинг'''
|-
|''[[Немоны іздеу]]'' (Finding Nemo)
|Гэри Райдстром және Майкл Силверс
|-
|''[[Кариб теңізінің қарақшылары: «Қара маржан» қарғысы]]''
|Кристофер Бойс және Джордж Уоттерс II
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2005)|2005]]<br />{{small|(77-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Рэй (фильм)|Рэй]]''''' (Ray)
|'''Скотт Миллан, Грег Орлофф, Боб Бимер және Стив Кантамесса'''
|-
|''[[Авиатор (фильм, 2004)|Авиатор]]'' (The Aviator)
|Том Флейшман және Петур Хлиддал
|-
|''[[Суперотбасы]]''
|Рэнди Том, Гэри А. Риццо және Док Кейн
|-
|''[[Полярлық экспресс]]'' (The Polar Express)
|Рэнди Том, Том Джонсон, Деннис С. Сэндс және Уильям Б. Каплан
|-
|''[[Өрмекші-адам 2]]'' (Spider-Man 2)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл, Джеффри Дж. Хабуш және Джозеф Гейсингер
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Суперотбасы]]'''''
|'''Рэнди Том және Майкл Силверс'''
|-
|''[[Полярлық экспресс]]'' (The Polar Express)
|Рэнди Том және Деннис Леонард
|-
|''[[Өрмекші-адам 2]]'' (Spider-Man 2)
|Пол Н. Дж. Оттоссон
|-
! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2006)|2006]]<br />{{small|(78-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Кинг Конг (фильм, 2005)|Кинг Конг]]''''' (King Kong)
|'''Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Майкл Хеджес және Хэммонд Пик'''
|-
|''[[Нарния хроникасы: Арыстан, мыстан және сиқырлы шкаф]]'' (The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe)
|Терри Портер, Дин А. Зупанчич және Тони Джонсон
|-
|''[[Гейшаның естеліктері (фильм)|Гейшаның естеліктері]]'' (Memoirs of a Geisha)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл, Рик Клайн және Джон Притчетт
|-
|''[[Сызықтан аттау (фильм)|Сызықтан аттау]]'' (Walk the Line)
|Пол Мэсси, Дуг Хемпхилл және Питер Курланд
|-
|''[[Әлемдер соғысы (фильм, 2005)|Әлемдер соғысы]]'' (War of the Worlds)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Рон Джадкинс
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Кинг-Конг (фильм, 2005)|Кинг-Конг]]''''' (King Kong)
|'''Майк Хопкинс және Итан Ван дер Рин'''
|-
|''[[Гейшаның естеліктері (фильм)|Гейшаның естеліктері]]'' (Memoirs of a Geisha)
|Уайли Стейтман
|-
|''[[Әлемдер соғысы (фильм, 2005)|Әлемдер соғысы]]'' (War of the Worlds)
|Ричард Кинг
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2007)|2007]]<br />{{small|(79-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Арман қыздары (фильм)|Арман қыздары]]''''' (Dreamgirls)
|'''Майкл Минклер, Боб Бимер және Уилли Д. Бертон'''
|-
|''[[Апокалипсис (фильм)|Апокалипсис]]''
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Фернандо Камара
|-
|''[[Қанды алмас (фильм)|Қанды алмас]]'' (Blood Diamond)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Айван Шаррок
|-
|''[[Әкелеріміздің тулары (фильм)|Әкелеріміздің тулары]]'' (Flags of Our Fathers)
|Джон Т. Рейтц, Дэвид Е. Кэмпбелл, Грегг Рудлофф және Уолт Мартин
|-
|''[[Кариб теңізінің қарақшылары: Өлген адамның сандығы]]'' (Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest)
|Пол Мэсси, Кристофер Бойс және Ли Орлофф
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Иводзимадан хаттар]]''''' (Letters from Iwo Jima)
|'''Алан Роберт Мюррей және Баб Асман'''
|-
|''[[Апокалипсис (фильм)|Апокалипсис]]''
|Шон Маккормак және Ками Асгар
|-
|''[[Қанды алмас (фильм)|Қанды алмас]]'' (Blood Diamond)
|Лон Бендер
|-
|''[[Әкелеріміздің тулары (фильм)|Әкелеріміздің тулары]]'' (Flags of Our Fathers)
|Алан Роберт Мюррей және Баб Асман
|-
|''[[Кариб теңізінің қарақшылары: Өлген адамның сандығы]]'' (Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest)
|Кристофер Бойс және Джордж Уоттерс II
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2008)|2008]]<br />{{small|(80-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Борн ультиматумы (фильм)|Борн ультиматумы]]''''' (The Bourne Ultimatum)
|'''Скотт Миллан, Дэвид Паркер және Кирк Фрэнсис'''
|-
|''[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]''
|Скип Ливсей, Крейг Берки, Грег Орлофф және Питер Курланд
|-
|''[[Рататуй (мультфильм)|Рататуй]]''
|Рэнди Том, Майкл Семаник және Док Кейн
|-
|''[[Юмаға поезд (фильм, 2007)|Юмаға поезд]]'' (3:10 to Yuma)
|Пол Мэсси, Дэвид Джаммарко және Джим Стубе
|-
|''[[Трансформерлер (фильм)|Трансформерлер]]'' (Transformers)
|Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Питер Дж. Девлин
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Борн ультиматумы (фильм)|Борн ультиматумы]]''''' (The Bourne Ultimatum)
|'''Карен Бейкер Ландерс және Пер Халлберг'''
|-
|''[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]''
|Скип Ливсей
|-
|''[[Рататуй (мультфильм)|Рататуй]]''
|Рэнди Том және Майкл Силверс
|-
|''[[Мұнай (фильм)|Мұнай]]'' (There Will Be Blood)
|Кристофер Скарабозио және Мэттью Вуд
|-
|''[[Трансформерлер (фильм)|Трансформерлер]]'' (Transformers)
|Итан Ван дер Рин және Майк Хопкинс
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2009)|2009]]<br />{{small|(81-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Лашықтан шыққан миллионер]]''''' (Slumdog Millionaire)
|'''Иан Тапп, Ричард Прайк және Ресул Пукутти'''
|-
|''[[Бенджамин Баттонның таңғажайып хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның таңғажайып хикаясы]]'' (The Curious Case of Benjamin Button)
|Рен Клайс, Майкл Семаник, Дэвид Паркер және Марк Уайнгартен
|-
|''[[Қара сері]]''
|Лора Хиршберг, Гэри А. Риццо және Эд Новик
|-
|''[[ВАЛЛ-И]]'' (WALL-E)
|Том Майерс, Майкл Семаник және Бен Бертт
|-
|''[[Ерекше қауіпті (фильм, 2008)|Ерекше қауіпті]]'' (Wanted)
|Крис Дженкинс, Фрэнк А. Монтаньо және Петр Форейт
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Қара сері]]'''''
|'''Ричард Кинг'''
|-
|''[[Темір адам (фильм, 2008)|Темір адам]]'' (Iron Man)
|Кристофер Бойс және Фрэнк Э. Юлнер
|-
|''[[Лашықтан шыққан миллионер]]'' (Slumdog Millionaire)
|Гленн Фримантл және Том Сэйерс
|-
|''[[ВАЛЛ-И]]'' (WALL-E)
|Ben Burtt және Мэттью Вуд
|-
|''[[Ерекше қауіпті (фильм, 2008)|Ерекше қауіпті]]'' (Wanted)
|Уайли Стейтман
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2010)|2010]]<br />{{small|(82-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Дауыл билеушісі]]'''''
|'''Пол Н. Дж. Оттоссон және Рэй Беккет'''
|-
|''[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]''
|Кристофер Бойс, Гэри Саммерс, Энди Нельсон және Тони Джонсон
|-
|''[[Атақсыз шаталар]]''
|Майкл Минклер, Тони Ламберти және Марк Улано
|-
|''[[Жұлдызды жол (фильм, 2009)|Жұлдызды жол]]'' (Star Trek)
|Энди Нельсон, Анна Белмер және Питер Дж. Девлин
|-
|''[[Трансформерлер: Кек]]''
|Грег П. Расселл, Гэри Саммерс және Джеффри Паттерсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Дауыл билеушісі]]'''''
|'''Пол Н. Дж. Оттоссон'''
|-
|''[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]''
|Кристофер Бойс және Гвендолин Йейтс Уиттл
|-
|''[[Атақсыз шаталар]]''
|Уайли Стейтман
|-
|''[[Жұлдызды жол (фильм, 2009)|Жұлдызды жол]]'' (Star Trek)
|Марк П. Стокингер және Алан Ранкин
|-
|''[[Жоғары (мультфильм)|Жоғары]]'' (Up)
|Том Майерс және Майкл Силверс
|}
=== 2011—2020 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- style="background:#bebebe;"
! style="width:5%;"| Жыл
! style="width:35%;"| Фильм
! style="width:60%;"| Номинант(тар)
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2011)|2011]]<br />{{small|(83-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]]''''' (Inception)
|'''Лора Хиршберг, Гэри А. Риццо және Эд Новик'''
|-
|''[[Патша сөйлейді!]]'' (The King's Speech)
|Пол Хамблин, Мартин Йенсен және Джон Миджли
|-
|''[[Солт (фильм)|Солт]]'' (Salt)
|Джеффри Дж. Хабуш, Грег П. Расселл, Скотт Миллан және Уильям Сарокин
|-
|''[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]]'' (The Social Network)
|Рен Клайс, Дэвид Паркер, Майкл Семаник және Марк Уайнгартен
|-
|''[[Төзімділік (фильм, 2010)|Төзімділік]]'' (True Grit)
|Скип Ливсей, Крейг Берки, Грег Орлофф және Питер Курланд
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]]''''' (Inception)
|'''Ричард Кинг'''
|-
|''[[Ойыншықтар хикаясы 3]]'' (Toy Story 3)
|Том Майерс және Майкл Силверс
|-
|''[[Трон: Мұра]]'' (Tron: Legacy)
|Гвендолин Йейтс Уиттл және Эддисон Тиг
|-
|''[[Төзімділік (фильм, 2010)|Төзімділік]]'' (True Grit)
|Скип Ливсей және Крейг Берки
|-
|''[[Тоқтаусыз (фильм, 2010)|Тоқтаусыз]]'' (Unstoppable)
|Марк П. Стокингер
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2012)|2012]]<br />{{small|(84-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Хьюго (фильм)|Хьюго]]''''' (Hugo)
|'''Том Флейшман және Джон Миджли'''
|-
|''[[Айдаһар татуировкасы бар қыз (фильм, 2011)|Айдаһар татуировкасы бар қыз]]'' (The Girl with the Dragon Tattoo)
|Рен Клайс, Майкл Семаник, Дэвид Паркер және Бо Перссон
|-
|''[[Ақша алқабы (фильм)|Ақша алқабы]]'' (Moneyball)
|Деб Адэр, Рон Бочар, Дэйв Джаммарко және Эд Новик
|-
|''[[Трансформерлер: Айдың қараңғы жағы]]'' (Transformers: Dark of the Moon)
|Грег П. Расселл, Гэри Саммерс, Джеффри Дж. Хабуш және Питер Дж. Девлин
|-
|''[[Жорық аты (фильм)|Жорық аты]]'' (War Horse)
|Гэри Райдстром, Том Джонсон, Энди Нельсон және Стюарт Уилсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Хьюго (фильм)|Хьюго]]''''' (Hugo)
|'''Филип Стоктон және Юджин Гирти'''
|-
|''[[Драйв (фильм, 2011)|Драйв]]'' (Drive)
|Лон Бендер және Виктор Рэй Эннис
|-
|''[[Айдаһар татуировкасы бар қыз (фильм, 2011)|Айдаһар татуировкасы бар қыз]]'' (The Girl with the Dragon Tattoo)
|Рен Клайс
|-
|''[[Трансформерлер: Айдың қараңғы жағы]]'' (Transformers: Dark of the Moon)
|Итан Ван дер Рин және Эрик Аадаль
|-
|''[[Жорық аты (фильм)|Жорық аты]]'' (War Horse)
|Гэри Райдстром және Ричард Химнс
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2013)|2013]]<br />{{small|(85-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Аласталғандар (фильм, 2012)|Аласталғандар]]''''' (Les Misérables)
|'''Энди Нельсон, Марк Патерсон және Саймон Хейз'''
|-
|''[[Арго (фильм)|Арго]]'' (Argo)
|Джон Т. Рейтц, Грегг Рудлофф және Хосе Антонио Гарсия
|-
|''[[Пи өмірі]]'' (Life of Pi)
|Рон Бартлетт, Д. М. Хемпхилл және Дрю Кунин
|-
|''[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]'' (Lincoln)
|Гэри Райдстром, Энди Нельсон және Рон Джадкинс
|-
|''[[Скайфолл]]'' (Skyfall)
|Скотт Миллан, Грег П. Расселл және Стюарт Уилсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Скайфолл]]''''' (Skyfall) <small>(ТЕҢ ТҮСТІ)</small>
|'''Пер Халлберг және Карен Бейкер Ландерс'''
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Нөмірі бірінші мақсат]]''''' (Zero Dark Thirty) <small>(ТЕҢ ТҮСТІ)</small>
|'''Пол Н. Дж. Оттоссон'''
|-
|''[[Арго (фильм)|Арго]]'' (Argo)
|Эрик Аадаль және Итан Ван дер Рин
|-
|''[[Азат етілген Джанго]]'' (Django Unchained)
|Уайли Стейтман
|-
|''[[Пи өмірі]]'' (Life of Pi)
|Юджин Гирти және Филип Стоктон
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2014)|2014]]<br />{{small|(86-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]''''' (Gravity)
|'''Скип Ливсей, Нив Адири, Кристофер Бенстед және Крис Манро'''
|-
|''[[Капитан Филлипс (фильм)|Капитан Филлипс]]'' (Captain Phillips)
|Крис Бердон, Марк Тейлор, Майк Прествуд Смит және Крис Манро
|-
|''[[Хоббит: Смаугтың тақыры|Хоббит: Смаугтың тақыры]]'' (The Hobbit: The Desolation of Smaug)
|Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Майкл Хеджес және Тони Джонсон
|-
|''[[Льюин Дэвистің ішінде]]'' (Inside Llewyn Davis)
|Скип Ливсей, Грег Орлофф және Питер Курланд
|-
|''[[Тірі қалған (фильм, 2013)|Тірі қалған]]'' (Lone Survivor)
|Энди Кояма, Бо Бордерс және Дэвид Браунлоу
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]''''' (Gravity)
|'''Гленн Фримантл'''
|-
|''[[Барлығы жоғалды]]'' (All Is Lost)
|Стив Боеддекер және Ричард Химнс
|-
|''[[Капитан Филлипс (фильм)|Капитан Филлипс]]'' (Captain Phillips)
|Оливер Тарни
|-
|''[[Хоббит: Смаугтың тақыры|Хоббит: Смаугтың тақыры]]'' (The Hobbit: The Desolation of Smaug)
|Брент Бердж және Крис Уорд
|-
|''[[Тірі қалған (фильм, 2013)|Тірі қалған]]'' (Lone Survivor)
|Уайли Стейтман
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2015)|2015]]<br />{{small|(87-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Шабыт (фильм)|Шабыт]]''''' (Whiplash)
|'''Крейг Манн, Бен Уилкинс және Томас Керли'''
|-
|''[[Америкалық мерген]]'' (American Sniper)
|Джон Т. Рейтц, Грегг Рудлофф және Уолт Мартин
|-
|''[[Бёрдмэн]]'' (Birdman)
|Джон Тейлор, Фрэнк А. Монтаньо және Томас Варга
|-
|''[[Интерстеллар (фильм)|Интерстеллар]]'' (Interstellar)
|Гэри А. Риццо, Грегг Ландакер және Марк Уайнгартен
|-
|''[[Сынбаған (фильм)|Сынбаған]]'' (Unbroken)
|Джон Тейлор, Фрэнк А. Монтаньо және Дэвид Ли
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Америкалық мерген]]''''' (American Sniper)
|'''Алан Роберт Мюррей және Баб Асман'''
|-
|''[[Бёрдмэн]]'' (Birdman)
|Мартин Эрнандес және Аарон Гласкок
|-
|''[[Хоббит: Бес әскердің шайқасы]]'' (The Hobbit: The Battle of the Five Armies)
|Брент Бердж және Джейсон Кановас
|-
|''[[Интерстеллар (фильм)|Интерстеллар]]'' (Interstellar)
|Ричард Кинг
|-
|''[[Сынбаған (фильм)|Сынбаған]]'' (Unbroken)
|Бекки Салливан және Эндрю ДеКристофаро
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2016)|2016]]<br />{{small|(88-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Ессіз Макс: Қаһарлы жол]]''''' (Mad Max: Fury Road)
|'''Крис Дженкинс, Грегг Рудлофф және Бен Осмо'''
|-
|''[[Тыңшылар көпірі (фильм)|Тыңшылар көпірі]]'' (Bridge of Spies)
|Гэри Райдстром, Энди Нельсон және Дрю Кунин
|-
|''[[Марстық (фильм)|Марстық]]'' (The Martian)
|Пол Мэсси, Марк Тейлор және Мак Рут
|-
|''[[Тірі қалған (фильм, 2015)|Аман қалған]]'' (The Revenant)
|Рэнди Том, Джон Тейлор, Фрэнк А. Монтаньо және Крис Дюстердик
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Күштің оянуы]]'' (Star Wars: The Force Awakens)
|Кристофер Скарабозио, Энди Нельсон және Стюарт Уилсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Құтырған Макс: Қаһарлы жол]]''''' (Mad Max: Fury Road)
|'''Марк Манджини және Дэвид Уайт'''
|-
|''[[Марстық (фильм)|Марстық]]'' (The Martian)
|Оливер Тарни
|-
|''[[Тірі қалған (фильм, 2015)|Аман қалған]]'' (The Revenant)
|Лон Бендер және Мартин Эрнандес
|-
|''[[Сикарио (фильм)|Сикарио]]'' (Sicario)
|Алан Роберт Мюррей
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Күштің оянуы]]'' (Star Wars: The Force Awakens)
|Дэвид Акорд және Мэттью Вуд
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2017)|2017]]<br />{{small|(89-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Ар-ұждан азабы (фильм)|Ар-ұждан азабы]]''''' (Hacksaw Ridge)
|'''Кевин O'Коннелл, Энди Райт, Роберт Маккензи және Питер Грейс'''
|-
|''[[Келу (фильм, 2016)|Келу]]'' (Arrival)
|Бернар Гарипи Стробл және Клод Ла Хэй
|-
|''[[Ла-Ла Ленд]]'' (La La Land)
|Энди Нельсон, Ай-Линг Ли және Стивен А. Морроу
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Жалғыз]]'' (Rogue One: A Star Wars Story)
|Кристофер Скарабозио, Дэвид Паркер және Стюарт Уилсон
|-
|''[[13 сағат: Бенгазидің жасырын сарбаздары]]'' (13 Hours)
|Гэри Саммерс, Джеффри Дж. Хабуш және Мак Рут
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Келу (фильм, 2016)|Келу]]''''' (Arrival)
|'''Сильвен Белльмар'''
|-
|''[[Терең су көкжиегі (фильм)|Терең су көкжиегі]]'' (Deepwater Horizon)
|Уайли Стейтман және Рене Тонделли
|-
|''[[Ар-ұждан азабы (фильм)|Ар-ұждан азабы]]'' (Hacksaw Ridge)
|Роберт Маккензи және Энди Райт
|-
|''[[Ла-Ла Ленд]]'' (La La Land)
|Ай-Линг Ли және Милдред Иатру Морган
|-
|''[[Салли (фильм)|Салли]]'' (Sully)
|Алан Роберт Мюррей және Баб Асман
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2018)|2018]]<br />{{small|(90-шы)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Дюнкерк (фильм, 2017)|Дюнкерк]]''''' (Dunkirk)
|'''Грегг Ландакер, Гэри А. Риццо және Марк Уайнгартен'''
|-
|''[[Драйвтағы бала]]'' (Baby Driver)
|Джулиан Слейтер, Тим Кавагин және Мэри Х. Эллис
|-
|''[[Қылыш жүзімен жүгіруші 2049]]'' (Blade Runner 2049)
|Рон Бартлетт, Дуг Хемпхилл және Мак Рут
|-
|''[[Су пішіні (фильм)|Су пішіні]]'' (The Shape of Water)
|Кристиан Кук, Брэд Зоерн және Глен Готье
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Соңғы джедайлар]]'' (Star Wars: The Last Jedi)
|Дэвид Паркер, Майкл Семаник, Рен Клайс және Стюарт Уилсон
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Дюнкерк (фильм, 2017)|Дюнкерк]]''''' (Dunkirk)
|'''Ричард Кинг және Алекс Гибсон'''
|-
|''[[Драйвтағы бала]]'' (Baby Driver)
|Джулиан Слейтер
|-
|''[[Ұстараның жүзімен жүгіруші 2049]]'' (Blade Runner 2049)
|Марк Манджини және Тео Грин
|-
|''[[Су пішіні (фильм)|Су пішіні]]'' (The Shape of Water)
|Натан Робитайл және Нельсон Феррейра
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Соңғы джедайлар]]'' (Star Wars: The Last Jedi)
|Рен Клайс және Мэттью Вуд
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2019)|2019]]<br />{{small|(91-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[Богемдық рапсодия (фильм)|Богемдық рапсодия]]''''' (Bohemian Rhapsody)
|'''Пол Мэсси, Тим Кавагин және Джон Касали'''
|-
|''[[Қара қабылан (фильм, 2018)|Қара қабылан]]'' (Black Panther)
|Стив Боеддекер, Брэндон Проктор және Питер Дж. Девлин
|-
|''[[Бірінші адам (фильм)|Бірінші адам]]'' (First Man)
|Джон Тейлор, Фрэнк А. Монтаньо, Ай-Линг Ли және Мэри Х. Эллис
|-
|''[[Рома (фильм, 2018)|Рома]]'' (Roma)
|Скип Ливсей, Крейг Хениган және Хосе Антонио Гарсия
|-
|''[[Жұлдыз туды (фильм, 2018)|Жұлдыз туды]]'' (A Star Is Born)
|Том Озанич, Дин Зупанчич, Джейсон Рудер және Стив А. Морроу
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Богемдық рапсодия (фильм)|Богемдық рапсодия]]''''' (Bohemian Rhapsody)
| '''Джон Уорхерст және Нина Хартстоун'''
|-
| ''[[Қара қабылан (фильм, 2018)|Қара қабылан]]'' (Black Panther)
| Стив Боеддекер және Бенджамин А. Бертт
|-
| ''[[Бірінші адам (фильм)|Бірінші адам]]'' (First Man)
| Ай-Линг Ли және Милдред Иатру Морган
|-
| ''[[Тыныш жер (фильм)|Тыныш жер]]'' (A Quiet Place)
| Итан Ван дер Рин және Эрик Аадаль
|-
| ''[[Рома (фильм, 2018)|Рома]]'' (Roma)
| Скип Ливсей және Серхио Диас
|-
! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2020)|2020]]<br />{{small|(92-ші)}}
! colspan="2" | Үздік дыбыс
|- style="background:#FAEB86"
|'''''[[1917 (фильм)|1917]]''''' (1917)
|'''Марк Тейлор және Стюарт Уилсон'''
|-
|''[[Жұлдыздарға (фильм)|Жұлдыздарға]]'' (Ad Astra)
|Гэри Райдстром, Том Джонсон және Марк Улано
|-
|''[[Ford v Ferrari (фильм)|Ford v Ferrari]]'' (Ford v Ferrari)
|Пол Мэсси, Дэвид Джаммарко және Стивен А. Морроу
|-
|''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]'' (Joker)
|Том Озанич, Дин Зупанчич және Тод А. Мейтленд
|-
|''[[Голливудта болған оқиға]]'' (Once Upon a Time in Hollywood)
|Майкл Минклер, Кристиан П. Минклер және Марк Улано
|-
! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Ford v Ferrari (фильм)|Ford v Ferrari]]''''' (Ford v Ferrari)
| '''Дональд Сильвестр'''
|-
| ''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]'' (Joker)
| Алан Роберт Мюррей
|-
| ''[[1917 (фильм)|1917]]'' (1917)
| Оливер Тарни және Рэйчел Тейт
|-
| ''[[Голливудта болған оқиға]]'' (Once Upon a Time in Hollywood)
| Уайли Стейтман
|-
| ''[[Жұлдызды соғыстар: Скайуокер. Өрлеу]]'' (Star Wars: The Rise of Skywalker)
| Мэттью Вуд және Дэвид Акорд
|}
=== 2021—2030 ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="55%" | Номинант(тар)
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2021)|2021]]<br />{{small|(93-ші)}}
| '''''[[Металл дыбысы]]''''' (''Sound of Metal'')
| '''Николас Беккер, Хайме Бакшт, Мишель Куттоленк, Карлос Кортес және Филип Блад'''
|-
| ''[[Грейхаунд (фильм)|Грейхаунд]]'' (''Greyhound'')
| Уоррен Шоу, Майкл Минклер, Бо Бордерс және Дэвид Уайман
|-
| ''[[Манк (фильм)|Манк]]'' (''Mank'')
| Рен Клайс, Джереми Молод, Дэвид Паркер, Натан Нэнс және Дрю Кунин
|-
| ''[[Әлем жаңалықтары (фильм)|Әлем жаңалықтары]]'' (''News of the World'')
| Оливер Тарни, Майк Прествуд Смит, Уильям Миллер және Джон Притчетт
|-
| ''[[Жан (мультфильм, 2020)|Жан]]'' (''Soul'')
| Рен Клайс, Койя Эллиотт және Дэвид Паркер
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2022)|2022]]<br />{{small|(94-ші)}}
| '''''[[Дөң (фильм, 2021)|Дөң]]''''' (''Dune'')
| '''Мак Рут, Марк Манджини, Тео Грин, Даг Хемфилл және Рон Бартлетт'''
|-
| ''[[Белфаст (фильм)|Белфаст]]'' (''Belfast'')
| Дениз Ярд, Саймон Чейз, Джеймс Мазер және Нив Адири
|-
| ''[[Өлуге уақыт жоқ]]'' (''No Time to Die'')
| Саймон Хейс, Оливер Тарни, Джеймс Харрисон, Пол Мэсси және Марк Тейлор
|-
| ''[[Иттің билігі]]'' (''The Power of the Dog'')
| Ричард Флинн, Роберт Маккензи және Тара Уэбб
|-
| ''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 2021)|Вестсайд хикаясы]]'' (''West Side Story'')
| Тодд А. Мейтленд, Гэри Ридстром, Брайан Чамни, Энди Нельсон және Шон Мерфи
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2023)|2023]]<br />{{small|(95-ші)}}
| '''''[[Топ Ган: Мэверик]]''''' (''Top Gun: Maverick'')
| '''Марк Уайнгартен, Джеймс Х. Мазер, Эл Нельсон, Крис Бердон және Марк Тейлор'''
|-
| ''[[Батыс майданда еш өзгеріссіз (фильм, 2022)|Батыс майданда еш өзгеріссіз]]'' (''All Quiet on the Western Front'')
| Виктор Прашил, Франк Крузе, Маркус Стемлер, Ларс Гинзель және Стефан Корте
|-
| ''[[Аватар: Су жолы]]'' (''Avatar: The Way of Water'')
| Джулиан Ховарт, Гвендолин Йейтс Уиттл, Дик Бернстайн, Кристофер Бойс, Гэри Саммерс және Майкл Хеджес
|-
| ''[[Бэтмен (фильм, 2022)|Бэтмен]]'' (''The Batman'')
| Стюарт Уилсон, Уильям Файлс, Дуглас Мюррей және Энди Нельсон
|-
| ''[[Элвис (фильм, 2022)|Элвис]]'' (''Elvis'')
| Дэвид Ли, Уэйн Пашли, Энди Нельсон және Майкл Келлер
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2024)|2024]]<br />{{small|(96-шы)}}
| '''''[[Қызығушылық аймағы]]''''' (''The Zone of Interest'')
| '''Тарн Уиллерс және Джонни Берн'''
|-
| ''[[Жаратушы (фильм)|Жаратушы]]'' (''The Creator'')
| Ян Фойгт, Эрик Аадаль, Итан Ван дер Рин, Том Озанич және Дин Зупанчич
|-
| ''[[Маэстро (фильм)|Маэстро]]'' (''Maestro'')
| Стивен А. Морроу, Ричард Кинг, Джейсон Радер, Том Озанич және Дин Зупанчич
|-
| ''[[Миссия мүмкін емес: Өлім жазасы. Бірінші бөлім]]'' (''Mission: Impossible – Dead Reckoning Part One'')
| Крис Мунро, Джеймс Х. Мазер, Крис Бердон және Марк Тейлор
|-
| ''[[Оппенгеймер (фильм)|Оппенгеймер]]'' (''Oppenheimer'')
| Уилли Бертон, Ричард Кинг, Гэри А. Риццо және Кевин О’Коннелл
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2025)|2025]]<br />{{small|(97-ші)}}
| '''''[[Дөң: Екінші бөлім]]''''' (''Dune: Part Two'')
| '''Гарет Джонс, Ричард Кинг, Рон Бартлетт және Даг Хемфилл'''
|-
| ''[[Толықтай беймәлім]]'' (''A Complete Unknown'')
| Тодд А. Мейтленд, Дональд Сильвестр, Тед Каплан, Пол Мэсси және Дэвид Джаммарко
|-
| ''[[Эмилия Перес]]'' (''Emilia Pérez'')
| Эрван Керзанет, Эмерик Девольдер, Максенс Дюссер, Сирил Хольц және Нильс Барлетта
|-
| ''[[Уикед]]'' (''Wicked'')
| Саймон Хейс, Нэнси Наджент Тайтл, Джек Долман, Энди Нельсон және Джон Маркис
|-
| ''[[Жабайы робот]]'' (''The Wild Robot'')
| Рэнди Том, Брайан Чамни, Гэри А. Риццо және Лефф Леффертс
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2026)|2026]]<br />{{small|(98-ші)}}
| '''''[[F1 (фильм)|F1]]''''' (''F1'')
| '''Эл Нельсон, Гвендолин Йейтс Уиттл, Гэри Риццо, Хуан Перальта және Гарет Джон'''
|-
| ''[[Франкенштейн (фильм, 2025)|Франкенштейн]]'' (''Frankenstein'')
| Грег Чапман, Натан Робитайл, Нельсон Феррейра, Кристиан Кук және Брэд Зорн
|-
| ''[[Шайқас артынан шайқас]]'' (''One Battle After Another'')
| Хосе Антонио Гарсия, Кристофер Скарабозио және Тони Виллафлор
|-
| ''[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]'' (''Sinners'')
| Крис Уэлкер, Бенджамин А. Бертт, Фелипе Пачеко, Брэндон Проктор және Стив Боддекер
|-
| ''[[Сират (фильм)|Сират]]'' (''Sirāt'')
| Аманда Виллавьеха, Лайя Касановас және Ясмина Прадерас
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Оскар сыйлығы]]
96w2dfuc2vgrvgg9wb0vksg1iytgblu
Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығы
0
772054
3591781
3568099
2026-04-25T16:00:02Z
TalgatSnow
143530
3591781
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығы
| суреті = [[Сурет:Ludwig Göransson 2018 Interview (cropped).jpg|250px]]
| сурет атауы = 2026 жылғы жеңімпаз: Людвиг Йоранссон
| фон түсі =
| шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Original Score}}
| мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
| түрі =
| үшін марапатталады = фильмге арнайы жазылған үздік музыка (саундтрек)
| жағдайы = белсенді
| негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]
| негізделді = 1934
| алғашқы иегері = Луис Сильверс («One Night of Love»)
| соңғы иегері = [[Людвиг Йоранссон]] («[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]»)
| барынша ұсынылған =
| сайты = {{URL|https://www.oscars.org/}}
}}
'''Үздік фильм музыкасы үшін [[Оскар сыйлығы|Оскар]] сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Original Score}}) — [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның 1934 жылдан бастап жыл сайын [[Сазгер|композитор]]ларға фильмге жазған түпнұсқалық музыкасы үшін берілетін беделді сыйлығы. Марапат тек фильмге арнайы жазылған (score) музыкалық шығармаларға беріледі.
Академия фильмдерді музыкасы үшін марапаттауды 1935 жылы бастады. Бастапқыда номинация «Үздік музыкалық сүйемелдеу» (Best Scoring) деп аталды. Ол кезде үміткерлер мен жеңімпаздар тізімінде түпнұсқалық туындылар да, бұрыннан бар музыканың негізінде жасалған өңдеулер (адаптациялар) де аралас болды.
1938 жылы композиторы көрсетілмеген, тек классикалық музыканы пайдаланған «Жүз еркек және бір қыз» (One Hundred Men and a Girl) фильмі үшін Чарльз Превиннің жеңіске жетуі үлкен дау тудырды. Осыдан кейін, 1939 жылы Академия ресми түрде «Үздік түпнұсқалық музыка» (Best Original Score) номинациясын қосты.<ref>{{cite web|url=https://filmscoreclicktrack.com/1934-the-year-oscar-scored/|title=1934: The Year Oscar Scored|first=Jim|last=Lochner|date=18 May 2010|publisher=filmscoreclicktrack.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171124053135/https://filmscoreclicktrack.com/1934-the-year-oscar-scored/|archive-date=2017-11-24}}</ref>
1942 жылы екі музыкалық санаттың аражігі сәл өзгеріп, олардың атаулары «Драмалық фильмдегі үздік музыкалық партитура» (Best Music Score of a Dramatic Picture) және «Музыкалық фильмдегі үздік музыкалық сүйемелдеу» (Best Scoring of a Musical Picture) болып өзгертілді. Бұл номинацияның алғаш рет жанрларға бөлінуі еді. 1942 жылдан 1985 жылға дейін музыкалық фильмдердің ([[мюзикл]]дердің) саундтректері жеке санатта қарастырылды (тек 1958, 1981 және 1982 жылдарды қоспағанда). Осы уақыт ішінде екі номинацияның да атауы бірнеше рет өзгеріске ұшырады.
«Дисней ренессансы» деп аталатын кезеңде, 1990-1995 жылдар аралығында Walt Disney Feature Animation студиясының төрт фильмі («Су перісі», «Сұлу мен Құбыжық», «[[Аладдин (мультфильм, 1992)|Аладдин]]» және «Арыстан Патша») алты жыл ішінде жеңіске жеткеннен кейін, «Үздік түпнұсқалық музыка» номинациясын тағы да жанрларға бөлу туралы шешім қабылданды. Бұл жолы комедиялар мен мюзиклдер бір санатқа біріктірілді.
Академияның музыка бөлімінің төрағасы Алан Бергманның айтуынша: «Адамдар фондық музыка үшін емес, әндер үшін дауыс беріп жатты. Музыка бөлімінен тыс Академия мүшелері бұл екеуінің аражігін ажыратпайтынын сездік. Сондықтан «Арыстан Патша» сияқты музыка мен «[[Форрест Гамп]]» сияқты драма бәсекеге түскенде, бұл мүлдем екі бөлек нәрсені салыстырумен тең болды. Мәселе музыканың сапасында емес, оның фильмдегі атқаратын қызметінде. Бұл жерде үлкен айырмашылық бар».<ref name="auto">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/03/12/movies/oscar-films-oscar-films-the-rules-squeezing-music-into-pigeonholes.html|title=Oscar Films/The Rules – Squeezing Music Into Pigeonholes|first=Justine|last=Elias|date=12 March 2000|newspaper=The New York Times}}</ref>
Осылайша, 1996 жылы номинация «Үздік түпнұсқалық драмалық музыка» және «Үздік түпнұсқалық музыкалық немесе комедиялық музыка» болып екіге бөлінді. Бұл өзгеріс Академияның басқа бөлімдерінде қолдау таппады. Академияның ережелер комитетінің төрағасы Чарльз Бернштейн «Оскардың басқа ешбір номинациясы фильмнің жанрына тәуелді емес» екенін және «романтикалық комедияға музыка жазу жұмысы ауыр драмамен жұмыс істеуден айтарлықтай ерекшеленбейтінін» атап өтті. Бұл бөлініс 2000 жылы қайтадан күшіне жойылып, номинациялар біріктірілді.
2020 жылы ережелерге өзгеріс енгізіліп, фильм музыкасының кемінде 60%-ы түпнұсқалық болуы талап етілді. Ал франшизалық фильмдер мен сиквелдерде жаңа музыканың үлесі кемінде 80% болуы тиіс деп бекітілді. 2021 жылы ережелер тағы да өзгеріп, түпнұсқалық музыканың ең төменгі пайызы фильмдегі жалпы музыканың 60%-ынан 35%-ына дейін төмендетілді.<ref>{{cite web |title=Award rules and campaign regulations approved for 94th Oscars |url=https://www.oscars.org/news/awards-rules-and-campaign-regulations-approved-94th-oscarsr |publisher=oscars.org |date=30 June 2021}}</ref>
== Рекордтар ==
* '''Ең көп жеңіс:''' [[Альфред Ньюман]] — 9 марапат.
* '''Ең көп номинация:''' [[Джон Уильямс]] — 49 номинация (осы санат бойынша).
* '''Алғашқы иегері:''' Луис Сильверс (1934 жылы «One Night of Love» фильмі үшін).
== Жеңімпаздар және номинанттар тізімі ==
{{swatch-inline|#EEDD82|'''Лауреаттар''' осы түспен белгіленген.}}
=== 1935—1940 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="3" | [[Оскар (1935)|1935]]<br />{{small|(7-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Махаббаттың бір түні]] (One Night of Love)'''''
| style="background:#FAEB86" | '''[[Columbia Pictures|Columbia Studio Music Department]], [[Луис Силверс]], бөлім басшысы {{small|([[Виктор Шерзингер]] және [[Гас Кан]] жазған тақырыптық музыка)}}'''
|-
| ''[[Көңілді ажырасқан әйел]] (The Gay Divorcee)''
| RKO Radio Studio Music Department, Макс Стайнер, бөлім басшысы {{small|(Кеннет Уэбб және Сэмюэл Хоффенштейн жазған музыка)}}
|-
| ''[[Жоғалған патруль (фильм, 1934)|Жоғалған патруль]] (The Lost Patrol)''
| RKO Radio Studio Music Department, Стайнер, бөлім басшысы {{small|(Стайнер жазған музыка)}}
|-
! rowspan="4" | [[Оскар (1936)|1936]]<br />{{small|(8-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Хабаршы (фильм, 1935)|Хабаршы]] (The Informer)'''''
| style="background:#FAEB86" | '''[[RKO Pictures|RKO Radio Studio Music Department]], [[Макс Стайнер]], бөлім басшысы {{small|(Стайнер жазған музыка)}}'''
|-
| ''[[Капитан Бладтың одиссеясы (фильм, 1935)|Капитан Блад]] (Captain Blood)''
| Warner Bros.-First National Studio Music Department, Лео Ф. Форбстайн, бөлім басшысы {{small|(Эрих Вольфганг Корнгольд жазған музыка)}}
|-
| ''[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1935)|Баунтидегі бүлік]] (Mutiny on the Bounty)''
| Metro-Goldwyn-Mayer Studio Music Department, Нат У. Финстон, бөлім басшысы {{small|(Герберт Стотхарт жазған музыка)}}
|-
| ''[[Питер Иббетсон (фильм)|Питер Иббетсон]] (Peter Ibbetson)''
| Paramount Studio Music Department, Ирвин Талбот, бөлім басшысы {{small|(Эрнст Тох жазған музыка)}}
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1937)|1937]]<br />{{small|(9-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Энтони Эдверс]] (Anthony Adverse)'''''
| style="background:#FAEB86" | '''[[Warner Bros.|Warner Bros. Studio Music Department]], [[Лео Ф. Форбстайн]], бөлім басшысы {{small|([[Эрих Вольфганг Корнгольд]] жазған музыка)}}'''
|-
| ''[[Жеңіл кавалерияның шабуылы (фильм, 1936)|Жеңіл кавалерияның шабуылы]] (The Charge of the Light Brigade)''
| Warner Bros. Studio Music Department, Форбстайн, бөлім басшысы {{small|(Макс Стайнер жазған музыка)}}
|-
| ''[[Аллаһ бағы (фильм, 1936)|Аллаһ бағы]] (The Garden of Allah)''
| Selznick International Pictures Music Department, Стайнер, бөлім басшысы {{small|(Стайнер жазған музыка)}}
|-
| ''[[Генерал таң алдында қайтыс болды]] (The General Died at Dawn)''
| Paramount Studio Music Department, Борис Моррос, бөлім басшысы {{small|(Вернер Янссен жазған музыка)}}
|-
| ''[[Винтерсет (фильм)|Винтерсет]] (Winterset)''
| RKO Radio Studio Music Department, Натаниел Шилкрет, бөлім басшысы {{small|(Шилкрет жазған музыка)}}
|-
! rowspan="14" | [[Оскар (1938)|1938]]<br />{{small|(10-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Жүз еркек және бір қыз]] (One Hundred Men and a Girl)'''''
| style="background:#FAEB86" | '''[[Universal Pictures|Universal Studio Music Department]], [[Чарльз Превин]], бөлім басшысы {{small|(композитор көрсетілмеген)}}'''
|-
| ''[[Дауыл (фильм, 1937)|Дауыл]] (The Hurricane)''
| Samuel Goldwyn Studio Music Department, Альфред Ньюман, бөлім басшысы {{small|(Ньюман жазған музыка)}}
|-
| ''[[Ескі Чикагода]] (In Old Chicago)''
| 20th Century-Fox Studio Music Department, Луис Силверс, бөлім басшысы {{small|(композитор көрсетілмеген)}}
|-
| ''[[Эмиль Золяның өмірі]] (The Life of Emile Zola)''
| Warner Bros. Studio Music Department, Лео Ф. Форбстайн, бөлім басшысы {{small|(Макс Стайнер жазған музыка)}}
|-
| ''[[Жоғалған көкжиек (фильм, 1937)|Жоғалған көкжиек]] (Lost Horizon)''
| Columbia Studio Music Department, Моррис Столофф, бөлім басшысы {{small|(Дмитрий Тёмкин жазған музыка)}}
|-
| ''[[Тілек айт (фильм, 1937)|Тілек айт]] (Make a Wish)''
| Principal Productions, Гюго Ризенфельд, бөлім басшысы {{small|(Ризенфельд жазған музыка)}}
|-
| ''[[Майтайм (фильм, 1937)|Майтайм]] (Maytime)''
| Metro-Goldwyn-Mayer Studio Music Department, Нат У. Финстон, бөлім басшысы {{small|(Герберт Стотхарт жазған музыка)}}
|-
| ''[[Поршия сот үстінде]] (Portia on Trial)''
| Republic Studio Music Department, Альберто Коломбо, бөлім басшысы {{small|(Коломбо жазған музыка)}}
|-
| ''[[Зенда тұтқыны (фильм, 1937)|Зенда тұтқыны]] (The Prisoner of Zenda)''
| Selznick International Pictures Music Department, Альфред Ньюман, бөлім басшысы {{small|(Ньюман жазған музыка)}}
|-
| ''[[Сапалы көше (фильм, 1937)|Сапалы көше]] (Quality Street)''
| RKO Radio Studio Music Department, Рой Уэбб, бөлім басшысы {{small|(Уэбб жазған музыка)}}
|-
| ''[[Ақшақар және жеті ергежейлі (мультфильм, 1937)|Ақшақар және жеті ергежейлі]] (Snow White and the Seven Dwarfs)''
| Walt Disney Studio Music Department, Ли Харлайн, бөлім басшысы {{small|(Фрэнк Черчилль, Харлайн және Пол Смит жазған музыка)}}
|-
| ''[[Ән айтатын бірдеңе]] (Something to Sing About)''
| Grand National Studio Music Department, Константин Бакалейников, бөлім басшысы {{small|(Виктор Шерзингер жазған музыка)}}
|-
| ''[[Теңіздегі жандар]] (Souls at Sea)''
| Paramount Studio Music Department, Борис Моррос, бөлім басшысы {{small|(У. Франке Харлинг және Милан Родер жазған музыка)}}
|-
| ''[[Жабайы Батыс жолымен (фильм, 1937)|Жабайы Батыс жолымен]] (Way Out West)''
| Hal Roach Studio Music Department, Марвин Хэтли, бөлім басшысы {{small|(Хэтли жазған музыка)}}
|-
! rowspan="24" | [[Оскар (1939)|1939]]<br />{{small|(11-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Робин Гудтың бастан кешкендері]] (The Adventures of Robin Hood)'''''
| '''[[Эрих Вольфганг Корнгольд]]'''
|-
| ''[[Армия қызы]] (Army Girl)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Ақымақтар]] (Block-Heads)''
| Марвин Хэтли
|-
| ''[[Блокада (фильм, 1938)|Блокада]] (Blockade)''
| Вернер Янссен
|-
| ''[[Мұзды жару]] (Breaking the Ice)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Ковбой және ханым]] (The Cowboy and the Lady)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Егер мен патша болсам]] (If I Were King)''
| Ричард Хагеман
|-
| ''[[Мария-Антуанетта (фильм, 1938)|Мария-Антуанетта]] (Marie Antoinette)''
| Герберт Стотхарт
|-
| ''[[Тынық мұхит лайнері]] (Pacific Liner)''
| Рассел Беннетт
|-
| ''[[Суэц (фильм)|Суэц]] (Suez)''
| Луис Силверс
|-
| ''[[Жүрегі жастар]] (The Young in Heart)''
| Франц Ваксман
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық сүйемелдеу'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Александрдың регтайм-бенді]] (Alexander's Ragtime Band)'''''
| '''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Қамсыз]] (Carefree)''
| Виктор Баравалле
|-
| ''[[Қыздар мектебі (фильм, 1938)|Қыздар мектебі]] (Girls' School)''
| Моррис Столофф және Грегори Стоун
|-
| ''[[Голдвин фоллилері]] (The Goldwyn Follies)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Иезавель (фильм, 1938)|Иезавель]] (Jezebel)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Музыкаға құмар]] (Mad About Music)''
| Чарльз Превин және Фрэнк Скиннер
|-
| ''[[Бенгалия үстіндегі дауыл]] (Storm Over Bengal)''
| Сай Файер
|-
| ''[[Сүйіктілер (фильм, 1938)|Сүйіктілер]] (Sweethearts)''
| Герберт Стотхарт
|-
| ''[[Жүрегім сонда]] (There Goes My Heart)''
| Марвин Хэтли
|-
| ''[[Тропикалық демалыс]] (Tropic Holiday)''
| Борис Моррос
|-
| ''[[Жүрегі жастар]] (The Young in Heart)''
| Франц Ваксман
|-
! rowspan="27" | [[Оскар (1940)|1940]]<br />{{small|(12-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]] (The Wizard of Oz)'''''
| '''[[Герберт Стотхарт]]'''
|-
| ''[[Қараңғы жеңіс]] (Dark Victory)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Мәңгілік сенікі]] (Eternally Yours)''
| Вернер Янссен
|-
| ''[[Алтын бала (фильм, 1939)|Алтын бала]] (Golden Boy)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Желмен ұшқандар (фильм)|Желмен ұшқандар]] (Gone with the Wind)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Гулливердің саяхаты (мультфильм, 1939)|Гулливердің саяхаты]] (Gulliver's Travels)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Темір маска киген адам (фильм, 1939)|Темір маска киген адам]] (The Man in the Iron Mask)''
| Люд Глускин және Люсьен Моравек
|-
| ''[[Жеңімпаз адам]] (Man of Conquest)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Мейірбике Эдит Кэвелл]] (Nurse Edith Cavell)''
| Энтони Коллинз
|-
| ''[[Адамдар мен тышқандар туралы (фильм, 1939)|Адамдар мен тышқандар туралы]] (Of Mice and Men)''
| Аарон Копленд
|-
| ''[[Жаңбыр келді]] (The Rains Came)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Найзағайлы асу (фильм, 1939)|Найзағайлы асу]] (Wuthering Heights)''
| Альфред Ньюман
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық сүйемелдеу'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]] (Stagecoach)'''''
| '''[[Ричард Хагеман]], [[У. Франке Харлинг]], [[Джон Лейполд]] және [[Лео Шукен]]'''
|-
| ''[[Қаруланған сәбилер]] (Babes in Arms)''
| Роджер Иденс және Джорджи Столл
|-
| ''[[Алғашқы махаббат (фильм, 1939)|Алғашқы махаббат]] (First Love)''
| Чарльз Превин
|-
| ''[[Ұлы Виктор Герберт]] (The Great Victor Herbert)''
| Фил Боутелье және Артур Ланж
|-
| ''[[Нотр-Дам бүкірі (фильм, 1939)|Нотр-Дам бүкірі]] (The Hunchback of Notre Dame)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Интермеццо (фильм, 1939)|Интермеццо]] (Intermezzo)''
| Луис Форбс
|-
| ''[[Мистер Смит Вашингтонға барады]] (Mr. Smith Goes to Washington)''
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Адамдар мен тышқандар туралы (фильм, 1939)|Адамдар мен тышқандар туралы]] (Of Mice and Men)''
| Аарон Копленд
|-
| ''[[Элизабет пен Эссекстің жеке өмірі]] (The Private Lives of Elizabeth and Essex)''
| Эрих Вольфганг Корнгольд
|-
| ''[[Ол полицейге тұрмысқа шықты]] (She Married a Cop)''
| Сай Файер
|-
| ''[[Суани өзені (фильм, 1939)|Суани өзені]] (Swanee River)''
| Луис Силверс
|-
| ''[[Оларда музыка болады]] (They Shall Have Music)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Оңтүстікке жол]] (Way Down South)''
| Виктор Янг
|}
=== 1941—1950 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="28" | [[Оскар (1941)|1941]]<br />{{small|(13-ші)}}
| colspan="2" style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Пиноккио (мультфильм, 1940)|Пиноккио]] (Pinocchio)'''''
| '''[[Ли Харлайн]], [[Пол Смит (композитор)|Пол Смит]] және [[Нед Вашингтон]]'''
|-
| ''[[Аризона (фильм, 1940)|Аризона]] (Arizona)''
| rowspan="2"| Виктор Янг
|-
| ''[[Қара команда]] (Dark Command)''
|-
| ''[[Өмір үшін күрес]] (The Fight for Life)''
| Луис Грюнберг
|-
| ''[[Ұлы диктатор]] (The Great Dictator)''
| Мередит Уиллсон
|-
| ''[[Жеті фронтонды үй (фильм)|Жеті фронтонды үй]] (The House of the Seven Gables)''
| Фрэнк Скиннер
|-
| ''[[Вирджиниялық Говардтар]] (The Howards of Virginia)''
| Ричард Хагеман
|-
| ''[[Хат (фильм, 1940)|Хат]] (The Letter)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Үйге ұзақ жол]] (The Long Voyage Home)''
| Ричард Хагеман
|-
| ''[[Зорро таңбасы (фильм, 1940)|Зорро таңбасы]] (The Mark of Zorro)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Менің сүйікті әйелім]] (My Favorite Wife)''
| Рой Уэбб
|-
| ''[[Солтүстік-батыс атты полициясы]] (North West Mounted Police)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Біздің заманға дейінгі миллион жыл (фильм, 1940)|Біздің заманға дейінгі миллион жыл]] (One Million B.C.)''
| Вернер Хейманн
|-
| ''[[Біздің қалашық (фильм, 1940)|Біздің қалашық]] (Our Town)''
| Аарон Копленд
|-
| ''[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]] (Rebecca)''
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Багдадтық ұры (фильм, 1940)|Багдадтық ұры]] (The Thief of Bagdad)''
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Ватерлоо көпірі (фильм, 1940)|Ватерлоо көпірі]] (Waterloo Bridge)''
| Герберт Стотхарт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық сүйемелдеу'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Тин Пэн Элли (фильм)|Тин Пэн Элли]] (Tin Pan Alley)'''''
| '''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Тұр, менің махаббатым]] (Arise, My Love)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[1941 жылдың хит-парады]] (Hit Parade of 1941)''
| Сай Файер
|-
| ''[[Ирен (фильм, 1940)|Ирен]] (Irene)''
| Энтони Коллинз
|-
| ''[[Біздің қалашық (фильм, 1940)|Біздің қалашық]] (Our Town)''
| Аарон Копленд
|-
| ''[[Теңіз қаршығасы (фильм, 1940)|Теңіз қаршығасы]] (The Sea Hawk)''
| Эрих Вольфганг Корнгольд
|-
| ''[[Екінші хор]] (Second Chorus)''
| Арти Шоу
|-
| ''[[Көктем шеруі]] (Spring Parade)''
| Чарльз Превин
|-
| ''[[Оркестрге дем беріңіздер]] (Strike Up the Band)''
| Роджер Иденс және Джорджи Столл
|-
! rowspan="33" | [[Оскар (1942)|1942]]<br />{{small|(14-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Ібіліс пен Дэниел Уэбстер]] (The Devil and Daniel Webster)'''''
| '''[[Бернард Херрманн]]'''
|-
| ''[[Артқы көше (фильм, 1941)|Артқы көше]] (Back Street)''
| Фрэнк Скиннер
|-
| ''[[Отты шар]] (Ball of Fire)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Бишоп бикеш үшін қошемет]] (Cheers for Miss Bishop)''
| Эдвард Уорд
|-
| ''[[Азамат Кейн]] (Citizen Kane)''
| Бернард Херрманн
|-
| ''[[Доктор Джекилл мен мистер Хайд (фильм, 1941)|Доктор Джекилл мен мистер Хайд]] (Dr. Jekyll and Mr. Hyde)''
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Таңды бөгей тұрыңыз]] (Hold Back the Dawn)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Алқап қандай жасыл еді (фильм)|Алқап қандай жасыл еді]] (How Green Was My Valley)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Зомбилар патшасы]] (King of the Zombies)''
| Эдвард Кей
|-
| ''[[Оңашадағы ханымдар]] (Ladies in Retirement)''
| Моррис Столофф және Эрнст Тох
|-
| ''[[Кішкентай түлкілер (фильм)|Кішкентай түлкілер]] (The Little Foxes)''
| Мередит Уиллсон
|-
| ''[[Лидия (фильм, 1941)|Лидия]] (Lydia)''
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Мейірім аралы]] (Mercy Island)''
| Сай Файер және Уолтер Шарф
|-
| ''[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]] (Sergeant York)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Осылайша біздің түн аяқталды]] (So Ends Our Night)''
| Луис Грюнберг
|-
| ''[[Күннің батуы (фильм, 1941)|Күннің батуы]] (Sundown)''
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Күдік (фильм, 1941)|Күдік]] (Suspicion)''
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Танкілерге рахмет]] (Tanks a Million)''
| Эдвард Уорд
|-
| ''[[Сол бір сенімсіз сезім]] (That Uncertain Feeling)''
| Вернер Хейманн
|-
| ''[[Бұл әйел менікі]] (This Woman Is Mine)''
| Ричард Хагеман
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Дамбо]] (Dumbo)'''''
| '''[[Фрэнк Черчилль]] және [[Оливер Уоллес]]'''
|-
| ''[[Бүкіламерикалық студент]] (All-American Co-Ed)''
| Эдвард Уорд
|-
| ''[[Блюздің тууы]] (Birth of the Blues)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Рядовойлар]] (Buck Privates)''
| Чарльз Превин
|-
| ''[[Шоколадты солдат]] (The Chocolate Soldier)''
| Герберт Стотхарт және Бронислав Капер
|-
| ''[[Мұздағы каскадтар]] (Ice-Capades)''
| Сай Файер
|-
| ''[[Құлпынай сары]] (The Strawberry Blonde)''
| Хайнц Ромхельд
|-
| ''[[Күн алқабының серенадасы]] (Sun Valley Serenade)''
| Эмиль Ньюман
|-
| ''[[Санни (фильм, 1941)|Санни]] (Sunny)''
| Энтони Коллинз
|-
| ''[[Сен ешқашан байымайсың]] (You'll Never Get Rich)''
| Моррис Столофф
|-
! rowspan="29" | [[Оскар (1943)|1943]]<br />{{small|(15-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Алға, саяхатшы]] (Now, Voyager)'''''
| '''[[Макс Стайнер]]'''
|-
| ''[[Араб түндері (фильм, 1942)|Араб түндері]] (Arabian Nights)''
| Фрэнк Скиннер
|-
| ''[[Бэмби]] (Bambi)''
| Фрэнк Черчилль {{small|(қайтыс болған соң)}} және Эдвард Х. Пламб
|-
| ''[[Қара аққу (фильм, 1942)|Қара аққу]] (The Black Swan)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Корсикалық ағайындылар (фильм, 1941)|Корсикалық ағайындылар]] (The Corsican Brothers)''
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Ұшатын жолбарыстар (фильм)|Ұшатын жолбарыстар]] (Flying Tigers)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Алтын безгек]] (The Gold Rush)''
| Макс Терр
|-
| ''[[Мен сиқыршыға үйлендім]] (I Married a Witch)''
| rowspan="2"| Рой Уэбб
|-
| ''[[Париждік Жанна]] (Joan of Paris)''
|-
| ''[[Джунгли кітабы (фильм, 1942)|Джунгли кітабы]] (Jungle Book)''
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Клондайк қаһары]] (Klondike Fury)''
| Эдвард Кей
|-
| ''[[Янкилердің мақтанышы]] (The Pride of the Yankees)''
| Ли Харлайн
|-
| ''[[Кездейсоқ өнім]] (Random Harvest)''
| Герберт Стотхарт
|-
| ''[[Шанхай қимылы]] (The Shanghai Gesture)''
| Ричард Хагеман
|-
| ''[[Күміс ханшайым]] (Silver Queen)''
| rowspan="2"| Виктор Янг
|-
| ''[[Хат жазыңыз, сүйіктім]] (Take a Letter, Darling)''
|-
| ''[[Қала туралы әңгіме (фильм, 1942)|Қала туралы әңгіме]] (The Talk of the Town)''
| Фридрих Холландер және Моррис Столофф
|-
| ''[[Болу не болмау (фильм, 1942)|Болу не болмау]] (To Be or Not to Be)''
| Вернер Хейманн
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Янки Дудл Денди]] (Yankee Doodle Dandy)'''''
| '''[[Рэй Хейндорф]] және [[Хайнц Ромхельд]]'''
|-
| ''[[Музыкамен ұшу]] (Flying with Music)''
| Эдвард Уорд
|-
| ''[[Мен және менің қызым үшін]] (For Me and My Gal)''
| Роджер Иденс және Джорджи Столл
|-
| ''[[Холидей Инн (фильм)|Холидей Инн]] (Holiday Inn)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Бәрі Евадан басталды]] (It Started with Eve)''
| Ганс Дж. Солтер және Чарльз Превин
|-
| ''[[Джонни Доубой]] (Johnny Doughboy)''
| Уолтер Шарф
|-
| ''[[Менің қызым Сэл]] (My Gal Sal)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Сен ешқашан бұрынғыдан да сүйкімді болмағансың]] (You Were Never Lovelier)''
| Ли Харлайн
|-
! rowspan="29" | [[Оскар (1944)|1944]]<br />{{small|(16-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Бернадетт әні (фильм)|Бернадетт әні]] (The Song of Bernadette)'''''
| '''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Таңғажайып миссис Холлидей]] (The Amazing Mrs. Holliday)''
| Фрэнк Скиннер және Ганс Дж. Солтер
|-
| ''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]] (Casablanca)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Командос таң алдында шабуылдайды]] (Commandos Strike at Dawn)''
| Моррис Столофф және Луис Грюнберг
|-
| ''[[Құлаған торғай]] (The Fallen Sparrow)''
| Рой Уэбб және Константин Бакалейников
|-
| ''[[Қоңырау кімге соғылады (фильм)|Қоңырау кімге соғылады]] (For Whom the Bell Tolls)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Жендеттер де өледі!]] (Hangmen Also Die!)''
| Ганнс Эйслер
|-
| ''[[Хай Дидл Дидл]] (Hi Diddle Diddle)''
| Фил Боутелье
|-
| ''[[Ескі Оклахомада]] (In Old Oklahoma)''
| Уолтер Шарф
|-
| ''[[Джонни соңынан келеді]] (Johnny Come Lately)''
| Ли Харлайн
|-
| ''[[Канзастық (фильм)|Канзастық]] (The Kansan)''
| Джерард Карбонара
|-
| ''[[Бурлеск ханымы]] (Lady of Burlesque)''
| Артур Ланж
|-
| ''[[Мадам Кюри (фильм)|Мадам Кюри]] (Madame Curie)''
| Герберт Стотхарт
|-
| ''[[Ай мен алты пенни (фильм)|Ай мен алты пенни]] (The Moon and Sixpence)''
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Солтүстік жұлдызы (фильм, 1943)|Солтүстік жұлдызы]] (The North Star)''
| Аарон Копленд
|-
| ''[[Әуе күштері арқылы жеңіс]] (Victory Through Air Power)''
| Эдвард Х. Пламб, Пол Смит және Оливер Уоллес
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Бұл — армия]] (This Is the Army)'''''
| '''[[Рэй Хейндорф]]'''
|-
| ''[[Кони-Айленд (фильм, 1943)|Кони-Айленд]] (Coney Island)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[1943 жылдың хит-парады]] (Hit Parade of 1943)''
| Уолтер Шарф
|-
| ''[[Опера елесі (фильм, 1943)|Опера елесі]] (Phantom of the Opera)''
| Эдвард Уорд
|-
| ''[[Привет, друзья!]] (Saludos Amigos)''
| Эдвард Х. Пламб, Пол Смит және Чарльз Уолкотт
|-
| ''[[Аспан — шекара]] (The Sky's the Limit)''
| Ли Харлайн
|-
| ''[[Айқайлайтын бірдеңе]] (Something to Shout About)''
| Моррис Столофф
|-
| ''[[Сахналық есік буфеті]] (Stage Door Canteen)''
| Фред Рич
|-
| ''[[Жұлдызды ырғақ]] (Star Spangled Rhythm)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Мыңдаған қошемет]] (Thousands Cheer)''
| Герберт Стотхарт
|-
! rowspan="37" | [[Оскар (1945)|1945]]<br />{{small|(17-ші)}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Сен кеткеннен бері]] (Since You Went Away)'''''
| '''[[Макс Стайнер]]'''
|-
| ''[[Мекен-жайы белгісіз]] (Address Unknown)''
| Моррис Столофф және Эрнст Тох
|-
| ''[[Марк Твеннің бастан кешкендері]] (The Adventures of Mark Twain)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Сан-Луис-Рей көпірі (фильм, 1944)|Сан-Луис-Рей көпірі]] (The Bridge of San Luis Rey)''
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Казанова Браун]] (Casanova Brown)''
| Артур Ланж
|-
| ''[[Рождестволық демалыс]] (Christmas Holiday)''
| Ганс Дж. Солтер
|-
| ''[[Қос сақтандыру (фильм)|Қос сақтандыру]] (Double Indemnity)''
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Жауынгер теңіз аралары]] (The Fighting Seabees)''
| Уолтер Шарф және Рой Уэбб
|-
| ''[[Түкті маймыл (фильм)|Түкті маймыл]] (The Hairy Ape)''
| Мишель Мишле және Эдвард Пол
|-
| ''[[Бұл ертең болды]] (It Happened Tomorrow)''
| Роберт Штольц
|-
| ''[[Джек Лондон (фильм, 1943)|Джек Лондон]] (Jack London)''
| Фред Рич
|-
| ''[[Кисмет (фильм, 1944)|Кисмет]] (Kismet)''
| Герберт Стотхарт
|-
| ''[[Жалғыз жүректен басқа ештеңе емес]] (None but the Lonely Heart)''
| Константин Бакалейников және Ганнс Эйслер
|-
| ''[[Ханшайым және қарақшы]] (The Princess and the Pirate)''
| Дэвид Роуз
|-
| ''[[Жазғы дауыл (фильм, 1944)|Жазғы дауыл]] (Summer Storm)''
| Карл Хайос
|-
| ''[[Үш орыс қызы]] (Three Russian Girls)''
| Франке Харлинг
|-
| ''[[Мэйблдің бөлмесінде (фильм)|Мэйблдің бөлмесінде]] (Up in Mabel's Room)''
| Эдвард Пол
|-
| ''[[Желдегі дауыс]] (Voice in the Wind)''
| Мишель Мишле
|-
| ''[[Уилсон (фильм, 1944)|Уилсон]] (Wilson)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Қала әйелі]] (The Woman of the Town)''
| Миклош Рожа
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Мұқабадағы қыз (фильм)|Мұқабадағы қыз]] (Cover Girl)'''''
| '''[[Моррис Столофф]] және [[Кармен Драгон]]'''
|-
| ''[[Бразилия (фильм, 1944)|Бразилия]] (Brazil)''
| Уолтер Шарф
|-
| ''[[Биік және биігірек]] (Higher and Higher)''
| Константин Бакалейников
|-
| ''[[Голливудтық асхана (фильм)|Голливудтық асхана]] (Hollywood Canteen)''
| Рэй Хейндорф
|-
| ''[[Ирландиялық көздер күлімдейді]] (Irish Eyes Are Smiling)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Никербокер демалысы]] (Knickerbocker Holiday)''
| Вернер Хейманн және Курт Вайль
|-
| ''[[Қараңғыдағы ханым]] (Lady in the Dark)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Ханым, билейік]] (Lady, Let's Dance)''
| Эдвард Кей
|-
| ''[[Мені Сент-Луисте кездестір]] (Meet Me in St. Louis)''
| Джорджи Столл
|-
| ''[[Көңілді Монахандар]] (The Merry Monahans)''
| Ганс Дж. Солтер
|-
| ''[[Минстрель (фильм)|Минстрель]] (Minstrel Man)''
| Ферде Грофе және Лео Эрдоди
|-
| ''[[1945 жылдың сенсациялары]] (Sensations of 1945)''
| Малон Меррик
|-
| ''[[Ашық жол әні]] (Song of the Open Road)''
| Чарльз Превин
|-
| ''[[Қаруланған]] (Up in Arms)''
| Луис Форбс және Рэй Хейндорф
|-
! rowspan="36" | [[Оскар (1946)|1946]]<br />{{small|(18-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Арбау (фильм, 1945)|Арбау]] (Spellbound)'''''
| '''[[Миклош Рожа]]'''
|-
| ''[[Әулие Мария қоңыраулары]] (The Bells of St. Mary's)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Брюстер миллиондары (фильм, 1945)|Брюстер миллиондары]] (Brewster's Millions)''
| Луис Форбс
|-
| ''[[Капитан Кидд (фильм)|Капитан Кидд]] (Captain Kidd)''
| Вернер Янссен
|-
| ''[[Таңғажайып коттедж]] (The Enchanted Cottage)''
| Рой Уэбб
|-
| ''[[Варварлық жағалау оты]] (Flame of Barbary Coast)''
| Morton Scott және Dale Butts
|-
| ''[[Сарбаздың бал айы]] (G. I. Honeymoon)''
| Эдвард Кей
|-
| ''[[Джоннидің оқиғасы]] (Story of G. I. Joe)''
| Луис Эпплбаум және Анн Ронелл
|-
| ''[[Үйдегі қонақ]] (Guest in the House)''
| Вернер Янссен
|-
| ''[[Қонақ әйел]] (Guest Wife)''
| Даниэле Амфитеатров
|-
| ''[[Патшалықтың кілттері (фильм)|Патшалықтың кілттері]] (The Keys of the Kingdom)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Жоғалған уик-энд (фильм)|Жоғалған уик-энд]] (The Lost Weekend)''
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Махаббат хаттары (фильм, 1945)|Махаббат хаттары]] (Love Letters)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Жалғыз жүрген адам]] (The Man Who Walked Alone)''
| Карл Хайос
|-
| ''[[Бирмадағы мақсат!]] (Objective, Burma!)''
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Париж астыртын ұйымы]] (Paris Underground)''
| Александр Тансман
|-
| ''[[Есте сақталатын ән]] (A Song to Remember)''
| Миклош Рожа және Моррис Столофф
|-
| ''[[Оңтүстіктік (фильм)|Оңтүстіктік]] (The Southerner)''
| Вернер Янссен
|-
| ''[[Біздің бұл махаббатымыз]] (This Love of Ours)''
| Ганс Дж. Солтер
|-
| ''[[Шешім алқабы]] (The Valley of Decision)''
| Герберт Стотхарт
|-
| ''[[Терезедегі әйел (фильм, 1944)|Терезедегі әйел]] (The Woman in the Window)''
| Артур Ланж және Хьюго Фридхофер
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Зәкірді көтеріңдер (фильм)|Зәкірді көтеріңдер]] (Anchors Aweigh)'''''
| '''[[Джорджи Столл]]'''
|-
| ''[[Юкон аруы]] (Belle of the Yukon)''
| Артур Ланж
|-
| ''[[Ән айтпай тұра алмаймын]] (Can't Help Singing)''
| Джером Керн {{small|(қайтыс болған соң)}} және Ганс Дж. Солтер
|-
| ''[[Бақытқа сапар]] (Hitchhike to Happiness)''
| Morton Scott
|-
| ''[[Жалынды аққұба]] (Incendiary Blonde)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Көк түсті рапсодия (фильм)|Көк түсті рапсодия]] (Rhapsody in Blue)''
| Рэй Хейндорф және Макс Стайнер
|-
| ''[[Мемлекеттік жәрмеңке (фильм, 1945)|Мемлекеттік жәрмеңке]] (State Fair)''
| Альфред Ньюман және Чарльз Хендерсон
|-
| ''[[Санбоннет Сью]] (Sunbonnet Sue)''
| Эдвард Кей
|-
| ''[[Үш кабальеро]] (The Three Caballeros)''
| Эдвард Х. Пламб, Пол Смит және Чарльз Уолкотт
|-
| ''[[Бүгін түнде және күн сайын]] (Tonight and Every Night)''
| Марлин Скилз және Моррис Столофф
|-
| ''[[Неге қыздар үйден кетеді]] (Why Girls Leave Home)''
| Уолтер Грин
|-
| ''[[Ғажайып адам (фильм)|Ғажайып адам]] (Wonder Man)''
| Луис Форбс және Рэй Хейндорф
|-
! rowspan="13" | [[Оскар (1947)|1947]]<br />{{small|(19-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Өміріміздің үздік жылдары]] (The Best Years of Our Lives)'''''
| '''[[Хьюго Фридхофер]]'''
|-
| ''[[Анна және Сиам патшасы (фильм)|Анна және Сиам патшасы]] (Anna and the King of Siam)''
| Бернард Херрманн
|-
| ''[[Генрих V (фильм, 1944)|Генрих V]] (Henry V)''
| Уильям Уолтон
|-
| ''[[Юмореска (фильм, 1946)|Юмореска]] (Humoresque)''
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Өлтірушілер (фильм, 1946)|Өлтірушілер]] (The Killers)''
| Миклош Рожа
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Джолсон хикаясы]] (The Jolson Story)'''''
| '''[[Моррис Столофф]]'''
|-
| ''[[Көк аспан (фильм, 1946)|Көк аспан]] (Blue Skies)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Сентениал жазы]] (Centennial Summer)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Харви қыздары]] (The Harvey Girls)''
| Ленни Хейтон
|-
| ''[[Түн мен күн (фильм, 1946)|Түн мен күн]] (Night and Day)''
| Рэй Хейндорф және Макс Стайнер
|-
! rowspan="13" | [[Оскар (1948)|1948]]<br />{{small|(20-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Қос өмір (фильм, 1947)|Қос өмір]] (A Double Life)'''''
| '''[[Миклош Рожа]]'''
|-
| ''[[Епископтың әйелі]] (The Bishop's Wife)''
| Хьюго Фридхофер
|-
| ''[[Кастилиядан келген капитан]] (Captain from Castile)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Мәңгілік Амбер (фильм)|Мәңгілік Амбер]] (Forever Amber)''
| Дэвид Раксин
|-
| ''[[Әкемен бірге өмір (фильм)|Әкемен бірге өмір]] (Life with Father)''
| Макс Стайнер
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Анасы трико киген]] (Mother Wore Tights)'''''
| '''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Фиеста (фильм, 1947)|Фиеста]] (Fiesta)''
| Джонни Грин
|-
| ''[[Менің жабайы ирландиялық раушаным]] (My Wild Irish Rose)''
| Рэй Хейндорф және Макс Стайнер
|-
| ''[[Риоға жол]] (Road to Rio)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Оңтүстік әні]] (Song of the South)''
| Даниэле Амфитеатров, Пол Смит және Чарльз Уолкотт
|-
! rowspan="13" | [[Оскар (1949)|1949]]<br />{{small|(21-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Қызыл кебіс (фильм, 1948)|Қызыл кебіс]] (The Red Shoes)'''''
| '''[[Брайан Исдейл]]'''
|-
| ''[[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]] (Hamlet)''
| Уильям Уолтон
|-
| ''[[Жанна д'Арк (фильм, 1948)|Жанна д'Арк]] (Joan of Arc)''
| Хьюго Фридхофер
|-
| ''[[Джонни Белинда (фильм, 1948)|Джонни Белинда]] (Johnny Belinda)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Жылан орлы]] (The Snake Pit)''
| Альфред Ньюман
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Пасха шеруі (фильм)|Пасха шеруі]] (Easter Parade)'''''
| '''[[Джонни Грин]] және [[Роджер Иденс]]'''
|-
| ''[[Император вальсі]] (The Emperor Waltz)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Қарақшы (фильм, 1948)|Қарақшы]] (The Pirate)''
| Ленни Хейтон
|-
| ''[[Ашық теңіздегі роман]] (Romance on the High Seas)''
| Рэй Хейндорф
|-
| ''[[Менің сәбиім маған күлімдегенде]] (When My Baby Smiles at Me)''
| Альфред Ньюман
|-
! rowspan="9" | [[Оскар (1950)|1950]]<br />{{small|(22-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Мұрагер ханым (фильм)|Мұрагер ханым]] (The Heiress)'''''
| '''[[Аарон Копленд]]'''
|-
| ''[[Орман артында]] (Beyond the Forest)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Чемпион (фильм, 1949)|Чемпион]] (Champion)''
| Дмитрий Тёмкин
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Қалада (фильм)|Қалада]] (On the Town)'''''
| '''[[Роджер Иденс]] және [[Ленни Хейтон]]'''
|-
| ''[[Джолсон қайтадан ән салады]] (Jolson Sings Again)''
| Моррис Столофф және Джордж Дунинг
|-
| ''[[Күміс астарды ізде]] (Look for the Silver Lining)''
| Рэй Хейндорф
|}
=== 1951—1960 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1951)|1951]]<br />{{small|(23-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]]''''' (''Sunset Boulevard'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Франц Ваксман]]'''
|-
| ''[[Барлығы Ева туралы]]'' (''All About Eve'')
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Жалындаған жебе]]'' (''The Flame and the Arrow'')
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Самсон мен Далила (фильм, 1949)|Самсон мен Далила]]'' (''Samson and Delilah'')
| Виктор Янг
|-
| ''[[Мен үшін мұңды ән айтпа]]'' (''No Sad Songs for Me'')
| Джордж Дунинг
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Мылтығыңды ал, Энни (фильм)|Мылтығыңды ал, Энни]]''''' (''Annie Get Your Gun'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Адольф Дойч]] және [[Роджер Иденс]]'''
|-
| ''[[Күлше қыз (мультфильм, 1950)|Күлше қыз]]'' (''Cinderella'')
| Пол Смит және Оливер Уоллес
|-
| ''[[Үш кішкентай сөз]]'' (''Three Little Words'')
| Андре Превин
|-
| ''[[Уэст-Пойнт хикаясы]]'' (''The West Point Story'')
| Рэй Хейндорф
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1952)|1952]]<br />{{small|(24-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]]''''' (''A Place in the Sun'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Франц Ваксман]]'''
|-
| ''[[Дәуіт пен Вирсавия (фильм)|Дәуіт пен Вирсавия]]'' (''David and Bathsheba'')
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Коммивояжердің қазасы (фильм, 1951)|Коммивояжердің қазасы]]'' (''Death of a Salesman'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Камо Грядеши (фильм, 1951)|Камо Грядеши]]'' (''Quo Vadis'')
| Миклош Рожа
|-
| ''[[«Тілек» трамвайы (фильм, 1951)|«Тілек» трамвайы]]'' (''A Streetcar Named Desire'')
| Алекс Норт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Париждегі американдық (фильм, 1951)|Париждегі американдық]]''''' (''An American in Paris'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Сол Чаплин]] және [[Джонни Грин]]'''
|-
| ''[[Алиса ғажайыптар елінде (мультфильм, 1951)|Алиса ғажайыптар елінде]]'' (''Alice in Wonderland'')
| Оливер Уоллес
|-
| ''[[Ұлы Карузо]]'' (''The Great Caruso'')
| Питер Герман Адлер және Джонни Грин
|-
| ''[[Ривьерада (фильм)|Ривьерада]]'' (''On the Riviera'')
| Альфред Ньюман
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1953)|1953]]<br />{{small|(25-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Тал түс (фильм)|Тал түс]]''''' (''High Noon'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Дмитрий Тёмкин]]'''
|-
| ''[[Айвенго (фильм, 1952)|Айвенго]]'' (''Ivanhoe'')
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Фатима құдайының кереметі]]'' (''The Miracle of Our Lady of Fatima'')
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Ұры (фильм, 1952)|Ұры]]'' (''The Thief'')
| Хершел Бурк Гилберт
|-
| ''[[Вива Сапата!]]'' (''Viva Zapata!'')
| Алекс Норт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жүрегімдегі әнмен (фильм)|Жүрегімдегі әнмен]]''''' (''With a Song in My Heart'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Ханс Кристиан Андерсен (фильм)|Ханс Кристиан Андерсен]]'' (''Hans Christian Andersen'')
| Уолтер Шарф
|-
| ''[[Джаз әншісі (фильм, 1952)|Джаз әншісі]]'' (''The Jazz Singer'')
| Рэй Хейндорф және Макс Стайнер
|-
| ''[[Жаңбыр астындағы ән (фильм)|Жаңбыр астындағы ән]]'' (''Singin' in the Rain'')
| Ленни Хейтон
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1954)|1954]]<br />{{small|(26-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Лили (фильм, 1953)|Лили]]''''' (''Lili'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Бронислав Капер]]'''
|-
| ''[[Осыдан мәңгілікке дейін (фильм)|Осыдан мәңгілікке дейін]]'' (''From Here to Eternity'')
| Джордж Дунинг және Моррис Столофф
|-
| ''[[Юлий Цезарь (фильм, 1953)|Юлий Цезарь]]'' (''Julius Caesar'')
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Шектен тыс (фильм, 1952)|Шектен тыс]]'' (''Above and Beyond'')
| Хьюго Фридхофер
|-
| ''[[Бұл — Синерама]]'' (''This Is Cinerama'')
| Луис Форбс
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Маған мадам деп айтыңыз]]''''' (''Call Me Madam'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Доктор Т.-ның 5000 саусағы]]'' (''The 5,000 Fingers of Dr. T.'')
| Фридрих Холлаендер және Моррис Столофф
|-
| ''[[Театр фургоны (фильм)|Театр фургоны]]'' (''The Band Wagon'')
| Адольф Дойч
|-
| ''[[Кейт мені сүй]]'' (''Kiss Me Kate'')
| Сол Чаплин және Андре Превин
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1955)|1955]]<br />{{small|(27-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Биік және құдіретті (фильм)|Биік және құдіретті]]''''' (''The High and the Mighty'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Дмитрий Тёмкин]]'''
|-
| ''[[Кейндегі бүлік (фильм, 1954)|Кейндегі бүлік]]'' (''The Caine Mutiny'')
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Жеңевьева (фильм)|Жеңевьева]]'' (''Genevieve'')
| Ларри Адлер
|-
| ''[[Портта (фильм, 1954)|Портта]]'' (''On the Waterfront'')
| Леонард Бернстайн
|-
| ''[[Күміс тостаған (фильм)|Күміс тостаған]]'' (''The Silver Chalice'')
| Франц Ваксман
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жеті ағайындыға жеті келін]]''''' (''Seven Brides for Seven Brothers'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Сол Чаплин]] және [[Адольф Дойч]]'''
|-
| ''[[Кармен Джонс (фильм)|Кармен Джонс]]'' (''Carmen Jones'')
| Хершел Бурк Гилберт
|-
| ''[[Гленн Миллер хикаясы]]'' (''The Glenn Miller Story'')
| Джозеф Гершенсон және Генри Манчини
|-
| ''[[Жұлдыз туды (фильм, 1954)|Жұлдыз туды]]'' (''A Star Is Born'')
| Рэй Хейндорф
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1956)|1956]]<br />{{small|(28-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Махаббат — ең керемет нәрсе]]''''' (''Love Is a Many-Splendored Thing'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Жауынгерлік ұран (фильм)|Жауынгерлік ұран]]'' (''Battle Cry'')
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Алтын қолы бар адам (фильм)|Алтын қолы бар адам]]'' (''The Man with the Golden Arm'')
| Элмер Бернстайн
|-
| ''[[Пикник (фильм, 1955)|Пикник]]'' (''Picnic'')
| Джордж Дунинг
|-
| ''[[Раушан гүлінің татуировкасы (фильм)|Раушан гүлінің татуировкасы]]'' (''The Rose Tattoo'')
| Алекс Норт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Оклахома! (фильм, 1955)|Оклахома!]]''''' (''Oklahoma!'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Роберт Расселл Беннетт]], [[Джей Блэктон]] және [[Адольф Дойч]]'''
|-
| ''[[Жігіттер мен қыздар (фильм)|Жігіттер мен қыздар]]'' (''Guys and Dolls'')
| Джей Блэктон және Сирил Дж. Мокридж
|-
| ''[[Әрқашан тамаша ауа райы]]'' (''It's Always Fair Weather'')
| Андре Превин
|-
| ''[[Мені сүй немесе таста]]'' (''Love Me or Leave Me'')
| Перси Фэйт және Джорджи Столл
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1957)|1957]]<br />{{small|(29-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[80 күн ішінде жер шарын айналу (фильм, 1956)|80 күн ішінде жер шарын айналу]]''''' (''Around the World in 80 Days'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Виктор Янг]]'''
|-
| ''[[Анастасия (фильм, 1956)|Анастасия]]'' (''Anastasia'')
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Алып (фильм, 1956)|Алып]]'' (''Giant'')
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Жаңбыр жасаушы (фильм)|Жаңбыр жасаушы]]'' (''The Rainmaker'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Көк пен тозақ арасында]]'' (''Between Heaven and Hell'')
| Хьюго Фридхофер
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Патша мен мен (фильм, 1956)|Патша мен мен]]''''' (''The King and I'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Кен Дарби]] және [[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Эдди Дучин хикаясы]]'' (''The Eddy Duchin Story'')
| Джордж Дунинг және Моррис Столофф
|-
| ''[[Жоғарғы қоғам (фильм, 1956)|Жоғарғы қоғам]]'' (''High Society'')
| Сол Чаплин және Джонни Грин
|-
| ''[[Лас-Вегаста кездесейік]]'' (''Meet Me in Las Vegas'')
| Джонни Грин және Джорджи Столл
|-
! rowspan="6" | [[Оскар (1958)|1958]]<br />{{small|(30-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Квай өзенінен өткен көпір (фильм)|Квай өзенінен өткен көпір]]''''' (''The Bridge on the River Kwai'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Малкольм Арнольд]]'''
|-
| ''[[Естен кетпес махаббат (фильм, 1957)|Естен кетпес махаббат]]'' (''An Affair to Remember'')
| Хьюго Фридхофер
|-
| ''[[Дельфин мінген бала]]'' (''Boy on a Dolphin'')
| Хьюго Фридхофер
|-
| ''[[Перри (фильм)|Перри]]'' (''Perri'')
| Пол Смит
|-
| ''[[Рейнтри округі (фильм)|Рейнтри округі]]'' (''Raintree County'')
| Джонни Грин
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1959)|1959]]<br />{{small|(31-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Шал мен теңіз (фильм, 1958)|Шал мен теңіз]]''''' (''The Old Man and the Sea'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Дмитрий Тёмкин]]'''
|-
| ''[[Үлкен ел (фильм, 1958)|Үлкен ел]]'' (''The Big Country'')
| Джером Моросс
|-
| ''[[Бөлек үстелдер (фильм)|Бөлек үстелдер]]'' (''Separate Tables'')
| Дэвид Раксин
|-
| ''[[Жас арыстандар (фильм, 1958)|Жас арыстандар]]'' (''The Young Lions'')
| Хьюго Фридхофер
|-
| ''[[Ақ шөл дала]]'' (''White Wilderness'')
| Оливер Уоллес
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жижи (фильм, 1958)|Жижи]]''''' (''Gigi'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Андре Превин]]'''
|-
| ''[[Үлкен балет (фильм)|Үлкен балет]]'' (''The Bolshoi Ballet'')
| Юрий Файер және Геннадий Рождественский
|-
| ''[[Қарғыс атқан янкилер]]'' (''Damn Yankees'')
| Рэй Хейндорф
|-
| ''[[Тынық мұхиттың оңтүстігі (фильм)|Тынық мұхиттың оңтүстігі]]'' (''South Pacific'')
| Кен Дарби және Альфред Ньюман
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1960)|1960]]<br />{{small|(32-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]''''' (''Ben-Hur'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Миклош Рожа]]'''
|-
| ''[[Анна Франк күнделігі (фильм, 1959)|Анна Франк күнделігі]]'' (''The Diary of Anne Frank'')
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Монах әйелдің хикаясы (фильм)|Монах әйелдің хикаясы]]'' (''The Nun's Story'')
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Жағада (фильм, 1959)|Жағада]]'' (''On the Beach'')
| Эрнест Голд
|-
| ''[[Жастықпен сырласу (фильм)|Жастықпен сырласу]]'' (''Pillow Talk'')
| Фрэнк Де Вол
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Порги мен Бесс (фильм)|Порги мен Бесс]]''''' (''Porgy and Bess'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Кен Дарби]] және [[Андре Превин]]'''
|-
| ''[[Бес пенни (фильм)|Бес пенни]]'' (''The Five Pennies'')
| Лейт Стивенс
|-
| ''[[Ұйқыдағы ару (мультфильм, 1959)|Ұйқыдағы ару]]'' (''Sleeping Beauty'')
| Джордж Брунс
|-
| ''[[Маған біреуін айт (фильм)|Маған біреуін айт]]'' (''Say One for Me'')
| Лайонел Ньюман
|}
=== 1961—1970 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1961)|1961]]<br />{{small|(33-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Шығу(фильм, 1960)|Шығу]]''''' (''Exodus'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Эрнест Голд]]'''
|-
| ''[[Аламо (фильм, 1960)|Аламо]]'' (''The Alamo'')
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Элмер Гантри (фильм)|Элмер Гантри]]'' (''Elmer Gantry'')
| Андре Превин
|-
| ''[[Ғажайып жетілік (фильм, 1960)|Ғажайып жетілік]]'' (''The Magnificent Seven'')
| Элмер Бернстайн
|-
| ''[[Спартак (фильм, 1960)|Спартак]]'' (''Spartacus'')
| Алекс Норт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Аяқталмаған ән (фильм)|Аяқталмаған ән]]''''' (''Song Without End'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Моррис Столофф]] және [[Гарри Сукман]]'''
|-
| ''[[Қоңыраулар соғылуда (фильм)|Қоңыраулар соғылуда]]'' (''Bells Are Ringing'')
| Андре Превин
|-
| ''[[Канкан (фильм, 1960)|Канкан]]'' (''Can-Can'')
| Нельсон Риддл
|-
| ''[[Пепе (фильм, 1960)|Пепе]]'' (''Pepe'')
| Джонни Грин
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1962)|1962]]<br />{{small|(34-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Тиффанидегі таңғы ас (фильм)|Тиффанидегі таңғы ас]]''''' (''Breakfast at Tiffany's'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Генри Манчини]]'''
|-
| ''[[Эль Сид (фильм)|Эль Сид]]'' (''El Cid'')
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Фанни (фильм, 1961)|Фанни]]'' (''Fanny'')
| Моррис Столофф және Гарри Сукман
|-
| ''[[Наварон аралының зеңбіректері (фильм)|Наварон аралының зеңбіректері]]'' (''The Guns of Navarone'')
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Жаз және түтін (фильм)|Жаз және түтін]]'' (''Summer and Smoke'')
| Элмер Бернстайн
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]''''' (''West Side Story'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Сол Чаплин]], [[Джонни Грин]], [[Ирвин Костал]] және [[Сид Рамин]]'''
|-
| ''[[Ойыншықтар еліндегі сәбилер]]'' (''Babes in Toyland'')
| Джордж Брунс
|-
| ''[[Хованщина (фильм, 1959)|Хованщина]]'' (''Khovanshchina'')
| Дмитрий Шостакович
|-
| ''[[Париж блюзі (фильм)|Париж блюзі]]'' (''Paris Blues'')
| Дюк Эллингтон
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1963)|1963]]<br />{{small|(35-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]''''' (''Lawrence of Arabia'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Морис Жарр]]'''
|-
| ''[[Фрейд: Құпия құштарлық]]'' (''Freud'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[«Баунтидегі» бүлік (фильм, 1962)|«Баунтидегі» бүлік]]'' (''Mutiny on the Bounty'')
| Бронислав Капер
|-
| ''[[Тарас Бульба (фильм, 1962)|Тарас Бульба]]'' (''Taras Bulba'')
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Құбыжықты өлтіру (фильм)|Құбыжықты өлтіру]]'' (''To Kill a Mockingbird'')
| Элмер Бернстайн
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу (Адаптация)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Музыкант (фильм, 1962)|Музыкант]]''''' (''The Music Man'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Рэй Хейндорф]]'''
|-
| ''[[Билли Роуздың «Джамбосы»]]'' (''Billy Rose's Jumbo'')
| Джорджи Столл
|-
| ''[[Жиго (фильм)|Жиго]]'' (''Gigot'')
| Мишель Мань
|-
| ''[[Сыған қызы (фильм, 1962)|Сыған қызы]]'' (''Gypsy'')
| Фрэнк Перкинс
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1964)|1964]]<br />{{small|(36-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Том Джонс (фильм, 1963)|Том Джонс]]''''' (''Tom Jones'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Эддисон]]'''
|-
| ''[[Пекиндегі 55 күн]]'' (''55 Days at Peking'')
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]]'' (''Cleopatra'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Батыс қалай жаулап алынды (фильм)|Батыс қалай жаулап алынды]]'' (''How the West Was Won'')
| Альфред Ньюман және Кен Дарби
|-
| ''[[Бұл ессіз, ессіз, ессіз, ессіз әлем]]'' (''It's a Mad, Mad, Mad, Mad World'')
| Эрнест Голд
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу (Адаптация)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Нәзік Ирма (фильм)|Нәзік Ирма]]''''' (''Irma la Douce'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Андре Превин]]'''
|-
| ''[[Қош бол, құсшам (фильм)|Қош бол, құсшам]]'' (''Bye Bye Birdie'')
| Джонни Грин
|-
| ''[[Кибела жексенбілері]]'' (''Sundays and Cybele'')
| Морис Жарр
|-
| ''[[Тастағы қылыш (мультфильм)|Тастағы қылыш]]'' (''The Sword in the Stone'')
| Джордж Брунс
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1965)|1965]]<br />{{small|(37-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Мэри Поппинс (фильм, 1964)|Мэри Поппинс]]''''' (''Mary Poppins'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ричард М. Шерман]] және [[Роберт Б. Шерман]]'''
|-
| ''[[Бекет (фильм, 1964)|Бекет]]'' (''Becket'')
| Лоуренс Розенталь
|-
| ''[[Рим империясының құлауы (фильм)|Рим империясының құлауы]]'' (''The Fall of the Roman Empire'')
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Қызғылт пантера (фильм, 1963)|Қызғылт пантера]]'' (''The Pink Panther'')
| Генри Манчини
|-
| ''[[Тсс... тсс, сүйікті Шарлотта]]'' (''Hush...Hush, Sweet Charlotte'')
| Фрэнк Де Вол
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу (Адаптация)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Менің сұлу ледиім (фильм)|Менің сұлу ледиім]]''''' (''My Fair Lady'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Андре Превин]]'''
|-
| ''[[Ауыр күннің кеші (фильм)|Ауыр күннің кеші]]'' (''A Hard Day's Night'')
| Джордж Мартин
|-
| ''[[Мэри Поппинс (фильм, 1964)|Мэри Поппинс]]'' (''Mary Poppins'')
| Ирвин Костал
|-
| ''[[Робин және 7 қарақшы]]'' (''Robin and the 7 Hoods'')
| Нельсон Риддл
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1966)|1966]]<br />{{small|(38-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Доктор Живаго (фильм, 1965)|Доктор Живаго]]''''' (''Doctor Zhivago'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Морис Жарр]]'''
|-
| ''[[Азап пен қуаныш (фильм)|Азап пен қуаныш]]'' (''The Agony and the Ecstasy'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Ең ұлы хикая (фильм)|Ең ұлы хикая]]'' (''The Greatest Story Ever Told'')
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Көгілдір жамау (фильм)|Көгілдір жамау]]'' (''A Patch of Blue'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Шербур қолшатырлары (фильм)|Шербур қолшатырлары]]'' (''The Umbrellas of Cherbourg'')
| Мишель Легран және Жак Деми
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу (Адаптация)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Музыка дыбыстары (фильм, 1965)|Музыка дыбыстары]]''''' (''The Sound of Music'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ирвин Костал]]'''
|-
| ''[[Кэт Баллу (фильм)|Кэт Баллу]]'' (''Cat Ballou'')
| Фрэнк Де Вол
|-
| ''[[Мың клоун (фильм)|Мың клоун]]'' (''A Thousand Clowns'')
| Дон Уокер
|-
| ''[[Шербур қолшатырлары (фильм)|Шербур қолшатырлары]]'' (''The Umbrellas of Cherbourg'')
| Мишель Легран
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1967)|1967]]<br />{{small|(39-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Еркін туған (фильм, 1966)|Еркін туған]]''''' (''Born Free'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Барри (композитор)|Джон Барри]]'''
|-
| ''[[Библия (фильм, 1966)|Библия]]'' (''The Bible: In the Beginning...'')
| Тосиро Маюдзуми
|-
| ''[[Гавайи (фильм, 1966)|Гавайи]]'' (''Hawaii'')
| Элмер Бернстайн
|-
| ''[[Құмды малтатастар (фильм, 1966)|Құмды малтатастар]]'' (''The Sand Pebbles'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады? (фильм)|Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]'' (''Who's Afraid of Virginia Woolf?'')
| Алекс Норт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу (Адаптация)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Форумға барар жолдағы қызықты оқиға]]''''' (''A Funny Thing Happened on the Way to the Forum'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Кен Торн]]'''
|-
| ''[[Матай бойынша Інжіл (фильм)|Матай бойынша Інжіл]]'' (''The Gospel According to St. Matthew'')
| Луис Бакалов
|-
| ''[[Жетіліктің оралуы (фильм)|Жетіліктің оралуы]]'' (''Return of the Seven'')
| Элмер Бернстайн
|-
| ''[[Әнші монах әйел (фильм)|Әнші монах әйел]]'' (''The Singing Nun'')
| Гарри Сукман
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1968)|1968]]<br />{{small|(40-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Қазіргі заманғы Милли]]''''' (''Thoroughly Modern Millie'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Элмер Бернстайн]]'''
|-
| ''[[Суық қанды люк (фильм)|Суық қанды люк]]'' (''Cool Hand Luke'')
| Лало Шифрин
|-
| ''[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]]'' (''Doctor Dolittle'')
| Лесли Брикасс
|-
| ''[[Есіріп бара жатқан тобырдан жырақ (фильм, 1967)|Есіріп бара жатқан тобырдан жырақ]]'' (''Far from the Madding Crowd'')
| Ричард Родни Беннетт
|-
| ''[[Суық қанды өлтіру (фильм, 1967)|Суық қанды өлтіру]]'' (''In Cold Blood'')
| Куинси Джонс
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу (Адаптация)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Камелот (фильм)|Камелот]]''''' (''Camelot'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Кен Дарби]] және [[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]]'' (''Doctor Dolittle'')
| Александр Кураж және Лайонел Ньюман
|-
| ''[[Тағы да Милли]]'' (''Thoroughly Modern Millie'')
| Андре Превин және Джозеф Гершенсон
|-
| ''[[Қуыршақтар алқабы (фильм)|Қуыршақтар алқабы]]'' (''Valley of the Dolls'')
| Джон Уильямс
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1969)|1969]]<br />{{small|(41-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка (мюзикл емес)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Қыстағы арыстан (фильм, 1968)|Қыстағы арыстан]]''''' (''The Lion in Winter'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Барри (композитор)|Джон Барри]]'''
|-
| ''[[Түлкі (фильм, 1967)|Түлкі]]'' (''The Fox'')
| Лало Шифrin
|-
| ''[[Маймылдар планетасы (фильм, 1968)|Маймылдар планетасы]]'' (''Planet of the Apes'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Балықшының кебісі (фильм)|Балықшының кебісі]]'' (''The Shoes of the Fisherman'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Томас Краун аферасы (фильм, 1968)|Томас Краун аферасы]]'' (''The Thomas Crown Affair'')
| Мишель Легран
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка (түпнұсқа немесе бейімделу)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Оливер! (фильм)|Оливер!]]''''' (''Oliver!'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джонни Грин]]'''
|-
| ''[[Финианның кемпірқосағы (фильм)|Финианның кемпірқосағы]]'' (''Finian's Rainbow'')
| Рэй Хейндорф
|-
| ''[[Күлкілі қыз (фильм)|Күлкілі қыз]]'' (''Funny Girl'')
| Уолтер Шарф
|-
| ''[[Рошфор қыздары (фильм)|Рошфор қыздары]]'' (''The Young Girls of Rochefort'')
| Мишель Легран және Жак Деми
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1970)|1970]]<br />{{small|(42-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка (мюзикл емес)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид]]''''' (''Butch Cassidy and the Sundance Kid'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Берт Бакарак]]'''
|-
| ''[[Мың күндік Анна (фильм)|Мың күндік Анна]]'' (''Anne of the Thousand Days'')
| Жорж Делерю
|-
| ''[[Рейверлер (фильм)|Рейверлер]]'' (''The Reivers'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Санта-Виттория құпиясы]]'' (''The Secret of Santa Vittoria'')
| Эрнест Голд
|-
| ''[[Жайбасар тобы (фильм)|Жайбасар тобы]]'' (''The Wild Bunch'')
| Джерри Филдинг
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка (түпнұсқа немесе бейімделу)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Сәлем, Долли! (фильм)|Сәлем, Долли!]]''''' (''Hello, Dolly!'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ленни Хейтон]] және [[Лайонел Ньюман]]'''
|-
| ''[[Қош бол, мистер Чипс (фильм, 1969)|Қош бол, мистер Чипс]]'' (''Goodbye, Mr. Chips'')
| Лесли Брикасс және Джон Уильямс
|-
| ''[[Тәтті Чарити (фильм)|Тәтті Чарити]]'' (''Sweet Charity'')
| Сай Коулмэн
|-
| ''[[Олар атылған жылқыларды атпай ма?]]'' (''They Shoot Horses, Don't They?'')
| Джонни Грин және Альберт Вудбери
|}
=== 1971—1980 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1971)|1971]]<br />{{small|(43-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Махаббат хикаясы (фильм, 1970)|Махаббат хикаясы]]''''' (''Love Story'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Франсис Ле]]'''
|-
| ''[[Әуежай (фильм, 1970)|Әуежай]]'' (''Airport'')
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Кромвель (фильм)|Кромвель]]'' (''Cromwell'')
| Фрэнк Корделл
|-
| ''[[Паттон (фильм)|Паттон]]'' (''Patton'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Күнбағыстар (фильм, 1970)|Күнбағыстар]]'' (''Sunflower'')
| Генри Манчини
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Олай болсын (фильм)|Олай болсын]]''''' (''Let It Be'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[The Beatles]]'''
|-
| ''[[Нәресте жасаушы]]'' (''The Baby Maker'')
| Фред Карлин және Тилвит Кимри
|-
| ''[[Чарли Браун есімді ұл]]'' (''A Boy Named Charlie Brown'')
| Род Маккюэн, Джон Скотт Троттер, Билл Мелендес, Эл Шин және Винс Гуаральди
|-
| ''[[Сүйікті Лили]]'' (''Darling Lili'')
| Генри Манчини және Джонни Мерсер
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1972)|1972]]<br />{{small|(44-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік драмалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[42-ші жылдың жазы]]''''' (''Summer of '42'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Мишель Легран]]'''
|-
| ''[[Шотландия патшайымы Мария]]'' (''Mary, Queen of Scots'')
| Джон Барри
|-
| ''[[Николай мен Александра]]'' (''Nicholas and Alexandra'')
| Ричард Родни Беннетт
|-
| ''[[Шафт (фильм, 1971)|Шафт]]'' (''Shaft'')
| Айзек Хейз
|-
| ''[[Сабан төбеттер (фильм, 1971)|Сабан төбеттер]]'' (''Straw Dogs'')
| Джерри Филдинг
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу және үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Шатырдағы скрипкашы (фильм)|Шатырдағы скрипкашы]]''''' (''Fiddler on the Roof'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Уильямс]]'''
|-
| ''[[Төсек бағаналары мен сыпырғыш таяқтар]]'' (''Bedknobs and Broomsticks'')
| Шерман ағайындылары және Ирвин Костал
|-
| ''[[Чайковский (фильм)|Чайковский]]'' (''Tchaikovsky'')
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Вилли Вонка және шоколад фабрикасы]]'' (''Willy Wonka & the Chocolate Factory'')
| Лесли Брикасс, Энтони Ньюли және Уолтер Шарф
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1973)|1973]]<br />{{small|(45-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік драмалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Рампа шамдары (фильм)|Рампа шамдары]]''''' (''Limelight'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Чарли Чаплин]], [[Рэймонд Раш]] және [[Ларри Расселл]]'''
|-
| ''[[Бейнелер (фильм)|Бейнелер]]'' (''Images'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Наполеон мен Саманта]]'' (''Napoleon and Samantha'')
| Бадди Бейкер
|-
| ''[[«Посейдон» хикаясы]]'' (''The Poseidon Adventure'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Іздеуші (фильм, 1972)|Іздеуші]]'' (''Sleuth'')
| Джон Эддисон
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу және үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Кабаре (фильм)|Кабаре]]''''' (''Cabaret'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ральф Бернс]]'''
|-
| ''[[Леди блюз айтады]]'' (''Lady Sings the Blues'')
| Гил Аски
|-
| ''[[Ламанчалық адам (фильм)|Ламанчалық адам]]'' (''Man of La Mancha'')
| Лоуренс Розенталь
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1974)|1974]]<br />{{small|(46-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік драмалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Біз қандай болдық (фильм)|Біз қандай болдық]]''''' (''The Way We Were'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Марвин Хэмлиш]]'''
|-
| ''[[Синдерелла Либерти]]'' (''Cinderella Liberty'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Дельфин күні]]'' (''The Day of the Dolphin'')
| Жорж Делерю
|-
| ''[[Көбелек (фильм, 1973)|Көбелек]]'' (''Papillon'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Сән-салтанатпен (фильм)|Сән-салтанатпен]]'' (''A Touch of Class'')
| Джон Кэмерон
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу және үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Афера (фильм, 1973)|Афера]]''''' (''The Sting'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Марвин Хэмлиш]]'''
|-
| ''[[Иисус Христос — супержұлдыз (фильм)|Иисус Христос — супержұлдыз]]'' (''Jesus Christ Superstar'')
| Андре Превин, Герберт Спенсер және Эндрю Ллойд Уэббер
|-
| ''[[Том Сойер (фильм, 1973)|Том Сойер]]'' (''Tom Sawyer'')
| Шерман ағайындылары және Джон Уильямс
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1975)|1975]]<br />{{small|(47-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік драмалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Өкіл әке 2]]''''' (''The Godfather Part II'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Нино Рота]] және [[Кармин Коппола]]'''
|-
| ''[[Қытай кварталы (фильм, 1974)|Қытай кварталы]]'' (''Chinatown'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[«Шығыс экспресіндегі» қаза (фильм, 1974)|«Шығыс экспресіндегі» қаза]]'' (''Murder on the Orient Express'')
| Ричард Родни Беннетт
|-
| ''[[Шэнкс (фильм)|Шэнкс]]'' (''Shanks'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Аспандағы тозақ (фильм, 1974)|Аспандағы тозақ]]'' (''The Towering Inferno'')
| Джон Уильямс
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу және үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Ұлы Гэтсби (фильм, 1974)|Ұлы Гэтсби]]''''' (''The Great Gatsby'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Нельсон Риддл]]'''
|-
| ''[[Кішкентай ханзада (фильм, 1974)|Кішкентай ханзада]]'' (''The Little Prince'')
| Алан Джей Лернер, Фредерик Лоу, Дуглас Гэмли және Анджела Морли
|-
| ''[[Жұмақ елесі (фильм)|Жұмақ елесі]]'' (''Phantom of the Paradise'')
| Пол Уильямс және Джордж Типтон
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1976)|1976]]<br />{{small|(48-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жақ (фильм)|Жақ]]''''' (''Jaws'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Уильямс]]'''
|-
| ''[[Құстар да, аралар да оны жасайды]]'' (''Birds Do It, Bees Do It'')
| Джеральд Фрид
|-
| ''[[Оқты ауызбен қап (фильм)|Оқты ауызбен қап]]'' (''Bite the Bullet'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]'' (''One Flew Over the Cuckoo's Nest'')
| Джек Ницше
|-
| ''[[Жел мен Арыстан]]'' (''The Wind and the Lion'')
| Джерри Голдсмит
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу және үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Барри Линдон]]''''' (''Barry Lyndon'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Леонард Розенман]]'''
|-
| ''[[Күлкілі ханым]]'' (''Funny Lady'')
| Питер Мац
|-
| ''[[Томми (фильм)|Томми]]'' (''Tommy'')
| Пит Таунсенд
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1977)|1977]]<br />{{small|(49-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Омен (фильм, 1976)|Омен]]''''' (''The Omen'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джерри Голдсмит]]'''
|-
| ''[[Елігу (фильм, 1976)|Елігу]]'' (''Obsession'')
| Бернард Херрманн
|-
| ''[[Джоси Уэйлс — заңнан тыс адам]]'' (''The Outlaw Josey Wales'')
| Джерри Филдинг
|-
| ''[[Такси жүргізушісі (фильм)|Такси жүргізушісі]]'' (''Taxi Driver'')
| Бернард Херрманн
|-
| ''[[Қарғыс атқандардың саяхаты]]'' (''Voyage of the Damned'')
| Лало Шифрин
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы және оның бейімделуі'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Даңққа бет бұру (фильм, 1976)|Даңққа бет бұру]]''''' (''Bound for Glory'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Леонард Розенман]]'''
|-
| ''[[Багси Мэлоун]]'' (''Bugsy Malone'')
| Пол Уильямс
|-
| ''[[Жұлдыз туды (фильм, 1976)|Жұлдыз туды]]'' (''A Star Is Born'')
| Роджер Келлауэй
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1980)|1978]]<br />{{small|(50-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]''''' (''Star Wars'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Уильямс]]'''
|-
| ''[[Үшінші дәрежелі жақын байланыстар]]'' (''Close Encounters of the Third Kind'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Джулия (фильм, 1977)|Джулия]]'' (''Julia'')
| Жорж Делерю
|-
| ''[[Мұхаммед — Алланың елшісі (фильм)|Мұхаммед — Алланың елшісі]]'' (''The Message'')
| Морис Жарр
|-
| ''[[Мені сүйген тыңшы]]'' (''The Spy Who Loved Me'')
| Марвин Хэмлиш
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы және оның бейімделуі'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Кішкентай түнгі сезім (фильм)|Кішкентай түнгі сезім]]''''' (''A Little Night Music'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джонатан Туник]]'''
|-
| ''[[Питтің айдаһары (фильм, 1977)|Питтің айдаһары]]'' (''Pete's Dragon'')
| Джоэл Хиршхорн, Эл Каша және Ирвин Костал
|-
| ''[[Кебіс пен раушан]]'' (''The Slipper and the Rose'')
| Шерман ағайындылары және Анджела Морли
|-
! rowspan="8" | [[Оскар (1979)|1979]]<br />{{small|(51-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Түнгі экспресс (фильм)|Түнгі экспресс]]''''' (''Midnight Express'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джорджо Мородер]]'''
|-
| ''[[Бразилиядан келген ұлдар (фильм)|Бразилиядан келген ұлдар]]'' (''The Boys from Brazil'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Жұмақ күндері (фильм)|Жұмақ күндері]]'' (''Days of Heaven'')
| Эннио Морриконе
|-
| ''[[Аспан күте тұрады (фильм)|Аспан күте тұрады]]'' (''Heaven Can Wait'')
| Дэйв Грузин
|-
| ''[[Супермен (фильм, 1978)|Супермен]]'' (''Superman'')
| Джон Уильямс
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Бадди Холли хикаясы]]''''' (''The Buddy Holly Story'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джо Рензетти]]'''
|-
! rowspan="8" | [[Оскар (1980)|1980]]<br />{{small|(52-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Кішкене роман]]''''' (''A Little Romance'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Жорж Делерю]]'''
|-
| ''[[10 (фильм, 1979)|10]]'' (''10'')
| Генри Манчини
|-
| ''[[Амитивилль қорқынышы (фильм, 1979)|Амитивилль қорқынышы]]'' (''The Amityville Horror'')
| Лало Шифрин
|-
| ''[[Чемпион (фильм, 1979)|Чемпион]]'' (''The Champ'')
| Дэйв Грузин
|-
| ''[[Жұлдызды жол: Фильм]]'' (''Star Trek: The Motion Picture'')
| Джерри Голдсмит
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы және оның бейімделуі'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Барлық осы джаз (фильм)|Барлық осы джаз]]''''' (''All That Jazz'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ральф Бернс]]'''
|}
=== 1981—1990 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1981)|1981]]<br />{{small|(53-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Даңқ (фильм, 1980)|Даңқ]]''''' (''Fame'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Майкл Гор]]'''
|-
| ''[[Басқа күйлер]]'' (''Altered States'')
| Джон Корильяно
|-
| ''[[Піл-адам (фильм)|Піл-адам]]'' (''The Elephant Man'')
| Джон Моррис
|-
| ''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод V - Империяның кері соққысы]]'' (''The Empire Strikes Back'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Тэсс]]'' (''Tess'')
| Филипп Сард
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1982)|1982]]<br />{{small|(54-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Отты арбалар (фильм)|Отты арбалар]]''''' (''Chariots of Fire'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Вангелис]]'''
|-
| ''[[Айдаһар өлтіруші]]'' (''Dragonslayer'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Алтын көлде (фильм, 1981)|Алтын көлде]]'' (''On Golden Pond'')
| Дэйв Грузин
|-
| ''[[Рэгтайм (фильм)|Рэгтайм]]'' (''Ragtime'')
| Рэнди Ньюман
|-
| ''[[Индиана Джонс: Жоғалған сандықты іздеу]]'' (''Raiders of the Lost Ark'')
| Джон Уильямс
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1983)|1983]]<br />{{small|(55-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жат планеталық (фильм)|Жат планеталық]]''''' (''E.T. the Extra-Terrestrial'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Уильямс]]'''
|-
| ''[[Ганди (фильм)|Ганди]]'' (''Gandhi'')
| Джордж Фентон және Рави Шанкар
|-
| ''[[Офицер және джентльмен]]'' (''An Officer and a Gentleman'')
| Джек Ницше
|-
| ''[[Полтергейст (фильм, 1982)|Полтергейст]]'' (''Poltergeist'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Софидің таңдауы (фильм)|Софидің таңдауы]]'' (''Sophie's Choice'')
| Марвин Хэмлиш
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы немесе оның бейімделуі'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Виктор/Виктория]]''''' (''Victor/Victoria'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Генри Манчини]] және [[Лесли Брикасс]]'''
|-
| ''[[Энни (фильм, 1982)|Энни]]'' (''Annie'')
| Ральф Бернс
|-
| ''[[Шын жүректен шыққан (фильм, 1982)|Шын жүректен шыққан]]'' (''One from the Heart'')
| Том Уэйтс
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1984)|1984]]<br />{{small|(56-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Керектілер (фильм, 1983)|Керектілер]]''''' (''The Right Stuff'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Билл Конти]]'''
|-
| ''[[Кросс-Крик (фильм)|Кросс-Крик]]'' (''Cross Creek'')
| Леонард Розенман
|-
| ''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Джедайдың оралуы]]'' (''Return of the Jedi'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Нәзіктік тілі (фильм)|Нәзіктік тілі]]'' (''Terms of Endearment'')
| Майкл Гор
|-
| ''[[От астында (фильм, 1983)|От астында]]'' (''Under Fire'')
| Джерри Голдсмит
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы немесе оның бейімделуі'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Йентл (фильм)|Йентл]]''''' (''Yentl'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Мишель Легран]], [[Алан Бергман]] және [[Мэрилин Бергман]]'''
|-
| ''[[Афера 2]]'' (''The Sting II'')
| Лало Шифрин
|-
| ''[[Орындарымызды ауыстырайық (фильм)|Орындарымызды ауыстырайық]]'' (''Trading Places'')
| Элмер Бернстайн
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1985)|1984]]<br />{{small|(57-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Үндістанға саяхат (фильм)|Үндістанға саяхат]]''''' (''A Passage to India'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Морис Жарр]]'''
|-
| ''[[Индиана Джонс және тағдыр ғибадатханасы]]'' (''Indiana Jones and the Temple of Doom'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Тума (фильм, 1984)|Тума]]'' (''The Natural'')
| Рэнди Ньюман
|-
| ''[[Өзен (фильм, 1984)|Өзен]]'' (''The River'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Жанартау астында (фильм)|Жанартау астында]]'' (''Under the Volcano'')
| Алекс Норт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Күлгін жаңбыр (фильм)|Күлгін жаңбыр]]''''' (''Purple Rain'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Принс (музыкант)|Принс]]'''
|-
| ''[[Маппеттер Манхэттенді жаулап алуда]]'' (''The Muppets Take Manhattan'')
| Джефф Мосс
|-
| ''[[Ән жазушы (фильм)|Ән жазушы]]'' (''Songwriter'')
| Крис Кристофферсон
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1986)|1986]]<br />{{small|(58-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Африкадан (фильм)|Африкадан]]''''' (''Out of Africa'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Барри (композитор)|Джон Барри]]'''
|-
| ''[[Құдайдың Агнессасы]]'' (''Agnes of God'')
| Жорж Делерю
|-
| ''[[Күлгін түс (фильм, 1985)|Күлгін түс]]'' (''The Color Purple'')
| Куинси Джонс және т.б.
|-
| ''[[Сильверадо (фильм)|Сильверадо]]'' (''Silverado'')
| Брюс Бротон
|-
| ''[[Куәгер (фильм, 1985)|Куәгер]]'' (''Witness'')
| Морис Жарр
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1987)|1987]]<br />{{small|(59-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Түн ортасына таман (фильм)|Түн ортасына таман]]''''' (''Round Midnight'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Херби Хэнкок]]'''
|-
| ''[[Бөтен планеталықтар (фильм, 1986)|Бөтен планеталықтар]]'' (''Aliens'')
| Джеймс Хорнер
|-
| ''[[Индианалықтар (фильм, 1986)|Индианалықтар]]'' (''Hoosiers'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Миссия (фильм, 1986)|Миссия]]'' (''The Mission'')
| Эннио Морриконе
|-
| ''[[Жұлдызды жол IV: Үйге саяхат]]'' (''Star Trek IV: The Voyage Home'')
| Леонард Розенман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1988)|1988]]<br />{{small|(60-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Соңғы император (фильм)|Соңғы император]]''''' (''The Last Emperor'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Рюити Сакамото]], [[Дэвид Бирн]] және [[Цун Су]]'''
|-
| ''[[Бостандық зары]]'' (''Cry Freedom'')
| Джордж Фентон және Джонас Гвангва
|-
| ''[[Күн империясы (фильм)|Күн империясы]]'' (''Empire of the Sun'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Тиіспейтіндер (фильм, 1987)|Тиіспейтіндер]]'' (''The Untouchables'')
| Эннио Морриконе
|-
| ''[[Иствиктік мыстандар (фильм)|Иствиктік мыстандар]]'' (''The Witches of Eastwick'')
| Джон Уильямс
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1989)|1989]]<br />{{small|(61-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Милагродағы үрмебұршақ соғысы]]''''' (''The Milagro Beanfield War'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Дэйв Грузин]]'''
|-
| ''[[Еріксіз саяхатшы (фильм)|Еріксіз саяхатшы]]'' (''The Accidental Tourist'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Қауіпті байланыстар (фильм, 1988)|Қауіпті байланыстар]]'' (''Dangerous Liaisons'')
| Джордж Фентон
|-
| ''[[Тұмандағы гориллалар]]'' (''Gorillas in the Mist'')
| Морис Жарр
|-
| ''[[Жаңбыр адамы (фильм)|Жаңбыр адамы]]'' (''Rain Man'')
| Ханс Циммер
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1990)|1990]]<br />{{small|(62-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Су перісі (мультфильм, 1989)|Су перісі]]''''' (''The Little Mermaid'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Алан Менкен]]'''
|-
| ''[[Төртінші шілдеде туғандар (фильм)|Төртінші шілдеде туғандар]]'' (''Born on the Fourth of July'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Ғажайып ағайынды Бейкерлер]]'' (''The Fabulous Baker Boys'')
| Дэйв Грузин
|-
| ''[[Армандар алаңы (фильм)|Армандар алаңы]]'' (''Field of Dreams'')
| Джеймс Хорнер
|-
| ''[[Индиана Джонс және соңғы крест жорығы]]'' (''Indiana Jones and the Last Crusade'')
| Джон Уильямс
|}
=== 1991—2000 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1991)|1991]]<br />{{small|(63-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Қасқырлармен билеу (фильм)|Қасқырлармен билеу]]''''' (''Dances With Wolves'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Барри (композитор)|Джон Барри]]'''
|-
| ''[[Авалон (фильм, 1990)|Авалон]]'' (''Avalon'')
| Рэнди Ньюман
|-
| ''[[Елес (фильм, 1990)|Елес]]'' (''Ghost'')
| Морис Жарр
|-
| ''[[Гавана (фильм)|Гавана]]'' (''Havana'')
| Дэйв Грузин
|-
| ''[[Үйде жалғыз қалғанда]]'' (''Home Alone'')
| Джон Уильямс
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1992)|1992]]<br />{{small|(64-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Сұлу мен Құбыжық (мультфильм, 1991)|Сұлу мен Құбыжық]]''''' (''Beauty and the Beast'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Алан Менкен]]'''
|-
| ''[[Багси]]'' (''Bugsy'')
| Эннио Морриконе
|-
| ''[[Патша-балықшы (фильм)|Патша-балықшы]]'' (''The Fisher King'')
| Джордж Фентон
|-
| ''[[JFK]]'' (''JFK'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Толқындар ханзадасы (фильм)|Толқындар ханзадасы]]'' (''The Prince of Tides'')
| Джеймс Ньютон Ховард
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1993)|1993]]<br />{{small|(65-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Аладдин (мультфильм, 1992)|Аладдин]]''''' (''Aladdin'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Алан Менкен]]'''
|-
| ''[[Негізгі түйсік (фильм)|Негізгі түйсік]]'' (''Basic Instinct'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Чаплин (фильм)|Чаплин]]'' (''Chaplin'')
| Джон Барри
|-
| ''[[Говардс-Энд (фильм)|Говардс-Энд]]'' (''Howards End'')
| Ричард Роббинс
|-
| ''[[Өзен ағады (фильм)|Өзен ағады]]'' (''A River Runs Through It'')
| Mark Isham
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1994)|1994]]<br />{{small|(66-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Шиндлердің тізімі]]''''' (''Schindler's List'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Уильямс]]'''
|-
| ''[[Пәктік дәуірі (фильм)|Пәктік дәуірі]]'' (''The Age of Innocence'')
| Элмер Бернстайн
|-
| ''[[Фирма (фильм, 1993)|Фирма]]'' (''The Firm'')
| Дэйв Грузин
|-
| ''[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]'' (''The Fugitive'')
| Джеймс Ньютон Ховард
|-
| ''[[Күннен қалған белгі (фильм)|Күннен қалған белгі]]'' (''The Remains of the Day'')
| Ричард Роббинс
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1995)|1995]]<br />{{small|(67-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Арыстан Патша (мультфильм, 1994)|Арыстан Патша]]''''' (''The Lion King'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ханс Циммер]]'''
|-
| ''[[Форрест Гамп]]'' (''Forrest Gump'')
| Алан Сильвестри
|-
| ''[[Вампирмен сұхбат (фильм)|Вампирмен сұхбат]]'' (''Interview with the Vampire'')
| Эллиот Голденталь
|-
| ''[[Кішкентай әйелдер (фильм, 1994)|Кішкентай әйелдер]]'' (''Little Women'')
| Томас Ньюман
|-
| ''[[Шоушенктен қашу (фильм)|Шоушенктен қашу]]'' (''The Shawshank Redemption'')
| Томас Ньюман
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1996)|1996]]<br />{{small|(68-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Пошташы (фильм, 1994)|Пошташы]]''''' (''Il Postino'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Луис Бакалов]]'''
|-
| ''[[Аполлон-13 (фильм)|Аполлон-13]]'' (''Apollo 13'')
| Джеймс Хорнер
|-
| ''[[Ер жүрек]]'' (''Braveheart'')
| Джеймс Хорнер
|-
| ''[[Никсон (фильм)|Никсон]]'' (''Nixon'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Ақыл мен сезім (фильм)|Ақыл мен сезім]]'' (''Sense and Sensibility'')
| Патрик Дойл
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзикл немесе комедиядағы үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Покахонтас (мультфильм)|Покахонтас]]''''' (''Pocahontas'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Алан Менкен]] және [[Стивен Шварц]]'''
|-
| ''[[Америкалық президент]]'' (''The American President'')
| Марк Шайман
|-
| ''[[Ойыншықтар хикаясы (мультфильм)|Ойыншықтар хикаясы]]'' (''Toy Story'')
| Рэнди Ньюман
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1997)|1997]]<br />{{small|(69-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Ағылшын пациенті (фильм)|Ағылшын пациенті]]''''' (''The English Patient'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Габриэль Яред]]'''
|-
| ''[[Гамлет (фильм, 1996)|Гамлет]]'' (''Hamlet'')
| Патрик Дойл
|-
| ''[[Майкл Коллинз (фильм)|Майкл Коллинз]]'' (''Michael Collins'')
| Эллиот Голденталь
|-
| ''[[Жылтыр (фильм)|Жылтыр]]'' (''Shine'')
| Дэвид Хиршфельдер
|-
| ''[[Ұйықтап жатқандар (фильм)|Ұйықтап жатқандар]]'' (''Sleepers'')
| Джон Уильямс
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзикл немесе комедиядағы үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Эмма (фильм, 1996)|Эмма]]''''' (''Emma'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Рейчел Портман]]'''
|-
| ''[[Нотр-Дам бүкірі (мультфильм, 1996)|Нотр-Дам бүкірі]]'' (''The Hunchback of Notre Dame'')
| Алан Менкен және Стивен Шварц
|-
| ''[[Уағызшының әйелі]]'' (''The Preacher's Wife'')
| Ханс Циммер
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1998)|1998]]<br />{{small|(70-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]''''' (''Titanic'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джеймс Хорнер]]'''
|-
| ''[[Амистад (фильм)|Амистад]]'' (''Amistad'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Ақылды Уилл Хантинг (фильм)|Ақылды Уилл Хантинг]]'' (''Good Will Hunting'')
| Дэнни Эльфман
|-
| ''[[Кундун]]'' (''Kundun'')
| Филип Гласс
|-
| ''[[Лос-Анджелес құпиялары (фильм)|Лос-Анджелес құпиялары]]'' (''L.A. Confidential'')
| Джерри Голдсмит
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзикл немесе комедиядағы үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Еркектер жалаңаштанғанда]]''''' (''The Full Monty'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Энн Дадли]]'''
|-
| ''[[Анастасия (мультфильм, 1997)|Анастасия]]'' (''Anastasia'')
| Стивен Флаэрти, Линн Аренс және Дэвид Ньюман
|-
| ''[[Жақсырақ болып болмайды]]'' (''As Good as It Gets'')
| Ханс Циммер
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1999)|1999]]<br />{{small|(71-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Көркем тіршілік]]''''' (''Life Is Beautiful'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Никола Пиовани]]'''
|-
| ''[[Елизавета (фильм)|Елизавета]]'' (''Elizabeth'')
| Дэвид Хиршфельдер
|-
| ''[[Плезантвиль (фильм)|Плезантвиль]]'' (''Pleasantville'')
| Рэнди Ньюман
|-
| ''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]'' (''Saving Private Ryan'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Жіңішке қызыл сызық (фильм, 1998)|Жіңішке қызыл сызық]]'' (''The Thin Red Line'')
| Ханс Циммер
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзикл немесе комедиядағы үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Ғашық болған Шекспир]]''''' (''Shakespeare in Love'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Стивен Уорбек]]'''
|-
| ''[[Мулан (мультфильм, 1998)|Мулан]]'' (''Mulan'')
| Мэттью Уайлдер, Дэвид Зиппель және Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Мысыр ханзадасы (мультфильм)|Мысыр ханзадасы]]'' (''The Prince of Egypt'')
| Стивен Шварц және Ханс Циммер
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2000)|2000]]<br />{{small|(72-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Қызыл скрипка (фильм)|Қызыл скрипка]]''''' (''The Red Violin'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Корильяно]]'''
|-
| ''[[Америкалық сұлу (фильм)|Америкалық сұлу]]'' (''American Beauty'')
| Томас Ньюман
|-
| ''[[Анджеланың күлі (фильм)|Анджеланың күлі]]'' (''Angela's Ashes'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Шарап жасаушылардың ережесі (фильм)|Шарап жасаушылардың ережесі]]'' (''The Cider House Rules'')
| Рейчел Портман
|-
| ''[[Дарынды мистер Рипли (фильм)|Дарынды мистер Рипли]]'' (''The Talented Mr. Ripley'')
| Габриэль Яред
|}
=== 2001—2010 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2001)|2001]]<br />{{small|(73-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жасырынып келе жатқан жолбарыс, тасада күтіп отырған айдаһар]]''''' (''Crouching Tiger, Hidden Dragon'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Тань Дунь]]'''
|-
| ''[[Шоколад (фильм, 2000)|Шоколад]]'' (''Chocolat'')
| Рейчел Портман
|-
| ''[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]'' (''Gladiator'')
| Ханс Циммер
|-
| ''[[Малена (фильм)|Малена]]'' (''Malèna'')
| Эннио Морриконе
|-
| ''[[Патриот (фильм, 2000)|Патриот]]'' (''The Patriot'')
| Джон Уильямс
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2002)|2002]]<br />{{small|(74-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]''''' (''The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Говард Шор]]'''
|-
| ''[[Жасанды интеллект (фильм)|Жасанды интеллект]]'' (''A.I. Artificial Intelligence'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Тамаша ақыл (фильм)|Тамаша ақыл]]'' (''A Beautiful Mind'')
| Джеймс Хорнер
|-
| ''[[Хәрри Поттер мен Пәлсапа тас (фильм)|Хәрри Поттер мен пәлсапа тас]]'' (''Harry Potter and the Sorcerer's Stone'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Монстрлар корпорациясы]]'' (''Monsters, Inc.'')
| Рэнди Ньюман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2003)|2003]]<br />{{small|(75-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Фрида (фильм)|Фрида]]''''' (''Frida'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Эллиот Голденталь]]'''
|-
| ''[[Қолыңнан келсе, ұстап көр]]'' (''Catch Me If You Can'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Жұмақтан алыс]]'' (''Far from Heaven'')
| Элмер Бернстайн
|-
| ''[[Сағаттар (фильм)|Сағаттар]]'' (''The Hours'')
| Филип Гласс
|-
| ''[[Қарғыс атқан жол]]'' (''Road to Perdition'')
| Томас Ньюман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2004)|2004]]<br />{{small|(76-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]]''''' (''The Lord of the Rings: The Return of the King'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Говард Шор]]'''
|-
| ''[[Үлкен балық (фильм)|Үлкен балық]]'' (''Big Fish'')
| Дэнни Эльфман
|-
| ''[[Суық тау (фильм)|Суық тау]]'' (''Cold Mountain'')
| Габриэль Яред
|-
| ''[[Немоны іздеу]]'' (''Finding Nemo'')
| Томас Ньюман
|-
| ''[[Құм мен тұманнан жасалған үй]]'' (''House of Sand and Fog'')
| Джеймс Хорнер
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2005)|2005]]<br />{{small|(77-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Қиял әлемі (фильм)|Қиял әлемі]]''''' (''Finding Neverland'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ян Качмарек]]'''
|-
| ''[[Хәрри Поттер мен Азкабан тұтқыны (фильм)|Хәрри Поттер мен Азкабан тұтқыны]]'' (''Harry Potter and the Prisoner of Azkaban'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Лемони Сникет: Сәтсіз оқиғалар]]'' (''Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events'')
| Томас Ньюман
|-
| ''[[Христостың азапталуы]]'' (''The Passion of the Christ'')
| Джон Дебни
|-
| ''[[Құпия орман (фильм, 2004)|Құпия орман]]'' (''The Village'')
| Джеймс Ньютон Ховард
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2006)|2006]]<br />{{small|(78-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Бүкір тау]]''''' (''Brokeback Mountain'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Густаво Сантаолалья]]'''
|-
| ''[[Адал бағбан (фильм)|Адал бағбан]]'' (''The Constant Gardener'')
| Альберто Иглесиас
|-
| ''[[Гейшаның мемуарлары (фильм)|Гейшаның мемуарлары]]'' (''Memoirs of a Geisha'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Мюнхен (фильм)|Мюнхен]]'' (''Munich'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Тәкәппарлық пен соқыр сенім (фильм, 2005)|Тәкәппарлық пен соқыр сенім]]'' (''Pride & Prejudice'')
| Дарио Марианелли
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2007)|2007]]<br />{{small|(79-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Вавилон (фильм, 2006)|Вавилон]]''''' (''Babel'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Густаво Сантаолалья]]'''
|-
| ''[[Жақсы неміс]]'' (''The Good German'')
| Томас Ньюман
|-
| ''[[Бір жанжалдың жазбалары (фильм)|Бір жанжалдың жазбалары]]'' (''Notes on a Scandal'')
| Филип Гласс
|-
| ''[[Фавн лабиринті]]'' (''Pan's Labyrinth'')
| Хавьер Наваррете
|-
| ''[[Патшайым (фильм, 2006)|Патшайым]]'' (''The Queen'')
| Александр Деспла
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2008)|2008]]<br />{{small|(80-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Өтеу (фильм, 2007)|Өтеу]]''''' (''Atonement'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Дарио Марианелли]]'''
|-
| ''[[Юмаға пойыз (фильм, 2007)|Юмаға пойыз]]'' (''3:10 to Yuma'')
| Марко Белтрами
|-
| ''[[Батпырауық қуған бала (фильм)|Батпырауық қуған бала]]'' (''The Kite Runner'')
| Альберто Иглесиас
|-
| ''[[Майкл Клейтон]]'' (''Michael Clayton'')
| Джеймс Ньютон Ховард
|-
| ''[[Рататуй (мультфильм)|Рататуй]]'' (''Ratatouille'')
| Майкл Джаккино
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2009)|2009]]<br />{{small|(81-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Түкпірдегі миллионер]]''''' (''Slumdog Millionaire'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[А. Р. Рахман]]'''
|-
| ''[[Бенджамин Баттонның жұмбақ хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның жұмбақ хикаясы]]'' (''The Curious Case of Benjamin Button'')
| Александр Деспла
|-
| ''[[Қарсылық (фильм, 2008)|Қарсылық]]'' (''Defiance'')
| Джеймс Ньютон Ховард
|-
| ''[[Харви Милк (фильм)|Милк]]'' (''Milk'')
| Дэнни Эльфман
|-
| ''[[ВАЛЛ-И]]'' (''WALL-E'')
| Томас Ньюман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2010)|2010]]<br />{{small|(82-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жоғары (мультфильм)|Жоғары]]''''' (''Up'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Майкл Джаккино]]'''
|-
| ''[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]'' (''Avatar'')
| Джеймс Хорнер
|-
| ''[[Теңдессіз Фокс мырза]]'' (''Fantastic Mr. Fox'')
| Александр Деспла
|-
| ''[[Боран билеушісі]]'' (''The Hurt Locker'')
| Марко Белтрами және Бак Сандерс
|-
| ''[[Шерлок Холмс (фильм, 2009)|Шерлок Холмс]]'' (''Sherlock Holmes'')
| [[Ханс Циммер]]
|}
=== 2011—2020 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2011)|2011]]<br />{{small|(83-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]]''''' (''The Social Network'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Трент Резнор]] және [[Аттикус Росс]]'''
|-
|''[[127 сағат]]'' (''127 Hours'')
|А. Р. Рахман
|-
|''[[Айдаһарды қалай қолға үйретуге болады (мультфильм)|Айдаһарды қалай қолға үйретуге болады]]'' (''How to Train Your Dragon'')
|Джон Пауэлл
|-
|''[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]]'' (''Inception'')
|[[Ханс Циммер]]
|-
|''[[Патша сөйлейді!]]'' (''The King's Speech'')
|Александр Деспла
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2012)|2012]]<br />{{small|(84-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Әртіс (фильм)|Әртіс]]''''' (''The Artist'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Людовик Бурс]]'''
|-
|''[[Тинтиннің басынан кешкендері: Бірмүйіздің құпиясы]]'' (''The Adventures of Tintin'')
|Джон Уильямс
|-
|''[[Хьюго (фильм)|Хьюго]]'' (''Hugo'')
|Говард Шор
|-
|''[[Тыңшы, шық!]]'' (''Tinker Tailor Soldier Spy'')
|Альберто Иглесиас
|-
|''[[Жауынгер ат (фильм)|Жауынгер ат]]'' (''War Horse'')
|Джон Уильямс
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2013)|2013]]<br />{{small|(85-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Пи өмірі]]''''' (''Life of Pi'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Майкл Данна]]'''
|-
|''[[Анна Каренина (фильм, 2012)|Анна Каренина]]'' (''Anna Karenina'')
|Дарио Марианелли
|-
|''[[«Арго» операциясы (фильм)|«Арго» операциясы]]'' (''Argo'')
|Александр Деспла
|-
|''[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]'' (''Lincoln'')
|Джон Уильямс
|-
|''[[007:«Скайфолл»]]'' (''Skyfall'')
|Томас Ньюман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2014)|2014]]<br />{{small|(86-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]''''' (''Gravity'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Стивен Прайс]]'''
|-
|''[[Кітап ұрысы (фильм)|Кітап ұрысы]]'' (''The Book Thief'')
|Джон Уильямс
|-
|''[[Ол (фильм, 2013)|Ол]]'' (''Her'')
|Уилл Батлер және Оуэн Паллетт
|-
|''[[Филомена (фильм)|Филомена]]'' (''Philomena'')
|Александр Деспла
|-
|''[[Мистер Бэнксті құтқару]]'' (''Saving Mr. Banks'')
|Томас Ньюман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2015)|2015]]<br />{{small|(87-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Гранд Будапешт қонақ үйі]]''''' (''The Grand Budapest Hotel'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Александр Деспла]]'''
|-
|''[[Имитациялық ойын]]'' (''The Imitation Game'')
|Александр Деспла
|-
|''[[Интерстеллар (фильм)|Интерстеллар]]'' (''Interstellar'')
|[[Ханс Циммер]]
|-
|''[[Мистер Тернер (фильм)|Мистер Тернер]]'' (''Mr. Turner'')
|Гэри Ершон
|-
|''[[Бәрінің теориясы (фильм)|Бәрінің теориясы]]'' (''The Theory of Everything'')
|Йохан Йоханнссон
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2016)|2016]]<br />{{small|(88-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жексұрын сегіздік]]''''' (''The Hateful Eight'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Эннио Морриконе]]'''
|-
|''[[Тыңшылар көпірі (фильм)|Тыңшылар көпірі]]'' (''Bridge of Spies'')
|Томас Ньюман
|-
|''[[Кэрол (фильм)|Кэрол]]'' (''Carol'')
|Картер Бёруэлл
|-
|''[[Сикарио (фильм, 2015)|Сикарио]]'' (''Sicario'')
|Йохан Йоханнссон
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Күштің оянуы]]'' (''Star Wars: The Force Awakens'')
|Джон Уильямс
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2017)|2017]]<br />{{small|(89-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Ла-Ла Ленд]]''''' (''La La Land'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джастин Гурвиц]]'''
|-
|''[[Джеки (фильм, 2016)|Джеки]]'' (''Jackie'')
|Мика Леви
|-
|''[[Арыстан (фильм, 2016)|Арыстан ]]'' (''Lion'')
|Дастин О'Хэллоран және Фолькер Бертельманн
|-
|''[[Ай жарығы (фильм)|Ай жарығы]]'' (''Moonlight'')
|Николас Брителл
|-
|''[[Жолаушылар (фильм, 2016)|Жолаушылар]]'' (''Passengers'')
|Томас Ньюман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2018)|2018]]<br />{{small|(90-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Су пішіні (фильм)|Су пішіні]]''''' (''The Shape of Water'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Александр Деспла]]'''
|-
|''[[Дюнкерк (фильм)|Дюнкерк]]'' (''Dunkirk'')
|[[Ханс Циммер]]
|-
|''[[Елес жіп]]'' (''Phantom Thread'')
|Джонни Гринвуд
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Соңғы джедайлар]]'' (''Star Wars: The Last Jedi'')
|Джон Уильямс
|-
|''[[Миссури, Эббинг шекарасындағы үш билборд]]'' (''Three Billboards Outside Ebbing, Missouri'')
|Картер Бёруэлл
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2019)|2019]]<br />{{small|(91-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Қара қабылан (фильм, 2018)|Қара қабылан]]''''' (''Black Panther'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Людвиг Йоранссон]]'''
|-
|''[[Қара кланшы]]'' (''BlacKkKlansman'')
|Теренс Бланшар
|-
|''[[Егер Бил-стрит сөйлей алса]]'' (''If Beale Street Could Talk'')
|Николас Брителл
|-
|''[[Иттер аралы (мультфильм)|Иттер аралы]]'' (''Isle of Dogs'')
|Александр Деспла
|-
|''[[Мэри Поппинс оралады]]'' (''Mary Poppins Returns'')
|Марк Шайман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2020)|2020]]<br />{{small|(92-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]''''' (''Joker'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Хильдур Гуднадоттир]]'''
|-
|''[[Кішкентай әйелдер (фильм, 2019)|Кішкентай әйелдер]]'' (''Little Women'')
|Александр Деспла
|-
|''[[Неке қию тарихы (фильм, 2019)|Неке қию тарихы]]'' (''Marriage Story'')
|Рэнди Ньюман
|-
|''[[1917 (фильм)|1917]]'' (''1917'')
|Томас Ньюман
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Скайуокер. Өрлеу]]'' (''Star Wars: The Rise of Skywalker'')
|Джон Уильямс
|}
=== 2021—2030 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2021)|2021]]<br />{{small|(93-ші)}}
| '''''[[Жан (мультфильм, 2020)|Жан]]''''' (''Soul'')
| '''[[Трент Резнор]], [[Аттикус Росс]] және [[Джон Батист]]'''
|-
| ''[[Да 5 қандас]]'' (''Da 5 Bloods'')
| Теренс Бланшар
|-
| ''[[Манк (фильм)|Манк]]'' (''Mank'')
| Трент Резнор және Аттикус Росс
|-
| ''[[Минари]]'' (''Minari'')
| Эмиль Моссери
|-
| ''[[Әлем жаңалықтары (фильм)|Әлем жаңалықтары]]'' (''News of the World'')
| Джеймс Ньютон Ховард
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2022)|2022]]<br />{{small|(94-ші)}}
| '''''[[Дөң (фильм, 2021)|Дөң]]''''' (''Dune'')
| '''[[Ханс Циммер]]'''
|-
| ''[[Жоғарыға қарама]]'' (''Don't Look Up'')
| Николас Брителл
|-
| ''[[Энканто]]'' (''Encanto'')
| Джермейн Франко
|-
| ''[[Параллель аналар]]'' (''Parallel Mothers'')
| Альберто Иглесиас
|-
| ''[[Иттің билігі]]'' (''The Power of the Dog'')
| Джонни Гринвуд
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2023)|2023]]<br />{{small|(95-ші)}}
| '''''[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 2022)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]''''' (''All Quiet on the Western Front'')
| '''[[Фолькер Бертельманн]]'''
|-
| ''[[Вавилон (фильм, 2022)|Вавилон]]'' (''Babylon'')
| Джастин Гурвиц
|-
| ''[[Инишерин Баншилері]]'' (''The Banshees of Inisherin'')
| Картер Бёруэлл
|-
| ''[[Барлығы бір уақытта, барлық жерде]]'' (''Everything Everywhere All at Once'')
| Son Lux
|-
| ''[[Фабельмандар]]'' (''The Fabelmans'')
| Джон Уильямс
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2024)|2024]]<br />{{small|(96-шы)}}
| '''''[[Оппенгеймер (фильм)|Оппенгеймер]]''''' (''Oppenheimer'')
| '''[[Людвиг Йоранссон]]'''
|-
| ''[[Америкалық шығарма]]'' (''American Fiction'')
| Лора Карпман
|-
| ''[[Индиана Джонс және тағдыр дөңгелегі]]'' (''Indiana Jones and the Dial of Destiny'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Гүлді айын өлтіргендер]]'' (''Killers of the Flower Moon'')
| Робби Робертсон {{small|(қайтыс болғаннан кейін)}}
|-
| ''[[Байғұс жандар]]'' (''Poor Things'')
| Джерскин Фендрикс
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2025)|2025]]<br />{{small|(97-ші)}}
| '''''[[Бруталист]]''''' (''The Brutalist'')
| '''[[Дэниел Блумберг]]'''
|-
| ''[[Конклав (фильм)|Конклав]]'' (''Conclave'')
| Фолькер Бертельманн
|-
| ''[[Эмилия Перес]]'' (''Emilia Pérez'')
| Клеман Дюколь және Камиль
|-
| ''[[Уикед]]'' (''Wicked'')
| Джон Пауэлл және Стивен Шварц
|-
| ''[[Жабайы робот]]'' (''The Wild Robot'')
| Крис Бауэрс
|-
! rowspan="6" |[[Оскар (2026)|2026]]<br />{{small|(98-ші)}}
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]'''''
| '''[[Людвиг Йоранссон]]'''
|-
| ''[[Шайқас артынан шайқас]]''
| [[Джонни Гринвуд]]
|-
| ''[[Бугония]]''
| Джерскин Фендрикс
|-
| ''[[Франкенштейн (фильм, 2025)|Франкенштейн]]''
| [[Александр Деспла]]
|-
| ''[[Хамнет (фильм)|Хамнет]]''
| Макс Рихтер
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Оскар сыйлығы]]
4qj3t72e6rrjd0jcbbd3s12oo7jp2cd
3592163
3591781
2026-04-26T11:43:41Z
TalgatSnow
143530
/* 2001—2010 */
3592163
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығы
| суреті = [[Сурет:Ludwig Göransson 2018 Interview (cropped).jpg|250px]]
| сурет атауы = 2026 жылғы жеңімпаз: Людвиг Йоранссон
| фон түсі =
| шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Original Score}}
| мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
| түрі =
| үшін марапатталады = фильмге арнайы жазылған үздік музыка (саундтрек)
| жағдайы = белсенді
| негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]
| негізделді = 1934
| алғашқы иегері = Луис Сильверс («One Night of Love»)
| соңғы иегері = [[Людвиг Йоранссон]] («[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]»)
| барынша ұсынылған =
| сайты = {{URL|https://www.oscars.org/}}
}}
'''Үздік фильм музыкасы үшін [[Оскар сыйлығы|Оскар]] сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Original Score}}) — [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның 1934 жылдан бастап жыл сайын [[Сазгер|композитор]]ларға фильмге жазған түпнұсқалық музыкасы үшін берілетін беделді сыйлығы. Марапат тек фильмге арнайы жазылған (score) музыкалық шығармаларға беріледі.
Академия фильмдерді музыкасы үшін марапаттауды 1935 жылы бастады. Бастапқыда номинация «Үздік музыкалық сүйемелдеу» (Best Scoring) деп аталды. Ол кезде үміткерлер мен жеңімпаздар тізімінде түпнұсқалық туындылар да, бұрыннан бар музыканың негізінде жасалған өңдеулер (адаптациялар) де аралас болды.
1938 жылы композиторы көрсетілмеген, тек классикалық музыканы пайдаланған «Жүз еркек және бір қыз» (One Hundred Men and a Girl) фильмі үшін Чарльз Превиннің жеңіске жетуі үлкен дау тудырды. Осыдан кейін, 1939 жылы Академия ресми түрде «Үздік түпнұсқалық музыка» (Best Original Score) номинациясын қосты.<ref>{{cite web|url=https://filmscoreclicktrack.com/1934-the-year-oscar-scored/|title=1934: The Year Oscar Scored|first=Jim|last=Lochner|date=18 May 2010|publisher=filmscoreclicktrack.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171124053135/https://filmscoreclicktrack.com/1934-the-year-oscar-scored/|archive-date=2017-11-24}}</ref>
1942 жылы екі музыкалық санаттың аражігі сәл өзгеріп, олардың атаулары «Драмалық фильмдегі үздік музыкалық партитура» (Best Music Score of a Dramatic Picture) және «Музыкалық фильмдегі үздік музыкалық сүйемелдеу» (Best Scoring of a Musical Picture) болып өзгертілді. Бұл номинацияның алғаш рет жанрларға бөлінуі еді. 1942 жылдан 1985 жылға дейін музыкалық фильмдердің ([[мюзикл]]дердің) саундтректері жеке санатта қарастырылды (тек 1958, 1981 және 1982 жылдарды қоспағанда). Осы уақыт ішінде екі номинацияның да атауы бірнеше рет өзгеріске ұшырады.
«Дисней ренессансы» деп аталатын кезеңде, 1990-1995 жылдар аралығында Walt Disney Feature Animation студиясының төрт фильмі («Су перісі», «Сұлу мен Құбыжық», «[[Аладдин (мультфильм, 1992)|Аладдин]]» және «Арыстан Патша») алты жыл ішінде жеңіске жеткеннен кейін, «Үздік түпнұсқалық музыка» номинациясын тағы да жанрларға бөлу туралы шешім қабылданды. Бұл жолы комедиялар мен мюзиклдер бір санатқа біріктірілді.
Академияның музыка бөлімінің төрағасы Алан Бергманның айтуынша: «Адамдар фондық музыка үшін емес, әндер үшін дауыс беріп жатты. Музыка бөлімінен тыс Академия мүшелері бұл екеуінің аражігін ажыратпайтынын сездік. Сондықтан «Арыстан Патша» сияқты музыка мен «[[Форрест Гамп]]» сияқты драма бәсекеге түскенде, бұл мүлдем екі бөлек нәрсені салыстырумен тең болды. Мәселе музыканың сапасында емес, оның фильмдегі атқаратын қызметінде. Бұл жерде үлкен айырмашылық бар».<ref name="auto">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/03/12/movies/oscar-films-oscar-films-the-rules-squeezing-music-into-pigeonholes.html|title=Oscar Films/The Rules – Squeezing Music Into Pigeonholes|first=Justine|last=Elias|date=12 March 2000|newspaper=The New York Times}}</ref>
Осылайша, 1996 жылы номинация «Үздік түпнұсқалық драмалық музыка» және «Үздік түпнұсқалық музыкалық немесе комедиялық музыка» болып екіге бөлінді. Бұл өзгеріс Академияның басқа бөлімдерінде қолдау таппады. Академияның ережелер комитетінің төрағасы Чарльз Бернштейн «Оскардың басқа ешбір номинациясы фильмнің жанрына тәуелді емес» екенін және «романтикалық комедияға музыка жазу жұмысы ауыр драмамен жұмыс істеуден айтарлықтай ерекшеленбейтінін» атап өтті. Бұл бөлініс 2000 жылы қайтадан күшіне жойылып, номинациялар біріктірілді.
2020 жылы ережелерге өзгеріс енгізіліп, фильм музыкасының кемінде 60%-ы түпнұсқалық болуы талап етілді. Ал франшизалық фильмдер мен сиквелдерде жаңа музыканың үлесі кемінде 80% болуы тиіс деп бекітілді. 2021 жылы ережелер тағы да өзгеріп, түпнұсқалық музыканың ең төменгі пайызы фильмдегі жалпы музыканың 60%-ынан 35%-ына дейін төмендетілді.<ref>{{cite web |title=Award rules and campaign regulations approved for 94th Oscars |url=https://www.oscars.org/news/awards-rules-and-campaign-regulations-approved-94th-oscarsr |publisher=oscars.org |date=30 June 2021}}</ref>
== Рекордтар ==
* '''Ең көп жеңіс:''' [[Альфред Ньюман]] — 9 марапат.
* '''Ең көп номинация:''' [[Джон Уильямс]] — 49 номинация (осы санат бойынша).
* '''Алғашқы иегері:''' Луис Сильверс (1934 жылы «One Night of Love» фильмі үшін).
== Жеңімпаздар және номинанттар тізімі ==
{{swatch-inline|#EEDD82|'''Лауреаттар''' осы түспен белгіленген.}}
=== 1935—1940 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="3" | [[Оскар (1935)|1935]]<br />{{small|(7-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Махаббаттың бір түні]] (One Night of Love)'''''
| style="background:#FAEB86" | '''[[Columbia Pictures|Columbia Studio Music Department]], [[Луис Силверс]], бөлім басшысы {{small|([[Виктор Шерзингер]] және [[Гас Кан]] жазған тақырыптық музыка)}}'''
|-
| ''[[Көңілді ажырасқан әйел]] (The Gay Divorcee)''
| RKO Radio Studio Music Department, Макс Стайнер, бөлім басшысы {{small|(Кеннет Уэбб және Сэмюэл Хоффенштейн жазған музыка)}}
|-
| ''[[Жоғалған патруль (фильм, 1934)|Жоғалған патруль]] (The Lost Patrol)''
| RKO Radio Studio Music Department, Стайнер, бөлім басшысы {{small|(Стайнер жазған музыка)}}
|-
! rowspan="4" | [[Оскар (1936)|1936]]<br />{{small|(8-ші)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Хабаршы (фильм, 1935)|Хабаршы]] (The Informer)'''''
| style="background:#FAEB86" | '''[[RKO Pictures|RKO Radio Studio Music Department]], [[Макс Стайнер]], бөлім басшысы {{small|(Стайнер жазған музыка)}}'''
|-
| ''[[Капитан Бладтың одиссеясы (фильм, 1935)|Капитан Блад]] (Captain Blood)''
| Warner Bros.-First National Studio Music Department, Лео Ф. Форбстайн, бөлім басшысы {{small|(Эрих Вольфганг Корнгольд жазған музыка)}}
|-
| ''[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1935)|Баунтидегі бүлік]] (Mutiny on the Bounty)''
| Metro-Goldwyn-Mayer Studio Music Department, Нат У. Финстон, бөлім басшысы {{small|(Герберт Стотхарт жазған музыка)}}
|-
| ''[[Питер Иббетсон (фильм)|Питер Иббетсон]] (Peter Ibbetson)''
| Paramount Studio Music Department, Ирвин Талбот, бөлім басшысы {{small|(Эрнст Тох жазған музыка)}}
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1937)|1937]]<br />{{small|(9-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Энтони Эдверс]] (Anthony Adverse)'''''
| style="background:#FAEB86" | '''[[Warner Bros.|Warner Bros. Studio Music Department]], [[Лео Ф. Форбстайн]], бөлім басшысы {{small|([[Эрих Вольфганг Корнгольд]] жазған музыка)}}'''
|-
| ''[[Жеңіл кавалерияның шабуылы (фильм, 1936)|Жеңіл кавалерияның шабуылы]] (The Charge of the Light Brigade)''
| Warner Bros. Studio Music Department, Форбстайн, бөлім басшысы {{small|(Макс Стайнер жазған музыка)}}
|-
| ''[[Аллаһ бағы (фильм, 1936)|Аллаһ бағы]] (The Garden of Allah)''
| Selznick International Pictures Music Department, Стайнер, бөлім басшысы {{small|(Стайнер жазған музыка)}}
|-
| ''[[Генерал таң алдында қайтыс болды]] (The General Died at Dawn)''
| Paramount Studio Music Department, Борис Моррос, бөлім басшысы {{small|(Вернер Янссен жазған музыка)}}
|-
| ''[[Винтерсет (фильм)|Винтерсет]] (Winterset)''
| RKO Radio Studio Music Department, Натаниел Шилкрет, бөлім басшысы {{small|(Шилкрет жазған музыка)}}
|-
! rowspan="14" | [[Оскар (1938)|1938]]<br />{{small|(10-шы)}}
| style="background:#FAEB86" | '''''[[Жүз еркек және бір қыз]] (One Hundred Men and a Girl)'''''
| style="background:#FAEB86" | '''[[Universal Pictures|Universal Studio Music Department]], [[Чарльз Превин]], бөлім басшысы {{small|(композитор көрсетілмеген)}}'''
|-
| ''[[Дауыл (фильм, 1937)|Дауыл]] (The Hurricane)''
| Samuel Goldwyn Studio Music Department, Альфред Ньюман, бөлім басшысы {{small|(Ньюман жазған музыка)}}
|-
| ''[[Ескі Чикагода]] (In Old Chicago)''
| 20th Century-Fox Studio Music Department, Луис Силверс, бөлім басшысы {{small|(композитор көрсетілмеген)}}
|-
| ''[[Эмиль Золяның өмірі]] (The Life of Emile Zola)''
| Warner Bros. Studio Music Department, Лео Ф. Форбстайн, бөлім басшысы {{small|(Макс Стайнер жазған музыка)}}
|-
| ''[[Жоғалған көкжиек (фильм, 1937)|Жоғалған көкжиек]] (Lost Horizon)''
| Columbia Studio Music Department, Моррис Столофф, бөлім басшысы {{small|(Дмитрий Тёмкин жазған музыка)}}
|-
| ''[[Тілек айт (фильм, 1937)|Тілек айт]] (Make a Wish)''
| Principal Productions, Гюго Ризенфельд, бөлім басшысы {{small|(Ризенфельд жазған музыка)}}
|-
| ''[[Майтайм (фильм, 1937)|Майтайм]] (Maytime)''
| Metro-Goldwyn-Mayer Studio Music Department, Нат У. Финстон, бөлім басшысы {{small|(Герберт Стотхарт жазған музыка)}}
|-
| ''[[Поршия сот үстінде]] (Portia on Trial)''
| Republic Studio Music Department, Альберто Коломбо, бөлім басшысы {{small|(Коломбо жазған музыка)}}
|-
| ''[[Зенда тұтқыны (фильм, 1937)|Зенда тұтқыны]] (The Prisoner of Zenda)''
| Selznick International Pictures Music Department, Альфред Ньюман, бөлім басшысы {{small|(Ньюман жазған музыка)}}
|-
| ''[[Сапалы көше (фильм, 1937)|Сапалы көше]] (Quality Street)''
| RKO Radio Studio Music Department, Рой Уэбб, бөлім басшысы {{small|(Уэбб жазған музыка)}}
|-
| ''[[Ақшақар және жеті ергежейлі (мультфильм, 1937)|Ақшақар және жеті ергежейлі]] (Snow White and the Seven Dwarfs)''
| Walt Disney Studio Music Department, Ли Харлайн, бөлім басшысы {{small|(Фрэнк Черчилль, Харлайн және Пол Смит жазған музыка)}}
|-
| ''[[Ән айтатын бірдеңе]] (Something to Sing About)''
| Grand National Studio Music Department, Константин Бакалейников, бөлім басшысы {{small|(Виктор Шерзингер жазған музыка)}}
|-
| ''[[Теңіздегі жандар]] (Souls at Sea)''
| Paramount Studio Music Department, Борис Моррос, бөлім басшысы {{small|(У. Франке Харлинг және Милан Родер жазған музыка)}}
|-
| ''[[Жабайы Батыс жолымен (фильм, 1937)|Жабайы Батыс жолымен]] (Way Out West)''
| Hal Roach Studio Music Department, Марвин Хэтли, бөлім басшысы {{small|(Хэтли жазған музыка)}}
|-
! rowspan="24" | [[Оскар (1939)|1939]]<br />{{small|(11-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Робин Гудтың бастан кешкендері]] (The Adventures of Robin Hood)'''''
| '''[[Эрих Вольфганг Корнгольд]]'''
|-
| ''[[Армия қызы]] (Army Girl)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Ақымақтар]] (Block-Heads)''
| Марвин Хэтли
|-
| ''[[Блокада (фильм, 1938)|Блокада]] (Blockade)''
| Вернер Янссен
|-
| ''[[Мұзды жару]] (Breaking the Ice)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Ковбой және ханым]] (The Cowboy and the Lady)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Егер мен патша болсам]] (If I Were King)''
| Ричард Хагеман
|-
| ''[[Мария-Антуанетта (фильм, 1938)|Мария-Антуанетта]] (Marie Antoinette)''
| Герберт Стотхарт
|-
| ''[[Тынық мұхит лайнері]] (Pacific Liner)''
| Рассел Беннетт
|-
| ''[[Суэц (фильм)|Суэц]] (Suez)''
| Луис Силверс
|-
| ''[[Жүрегі жастар]] (The Young in Heart)''
| Франц Ваксман
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық сүйемелдеу'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Александрдың регтайм-бенді]] (Alexander's Ragtime Band)'''''
| '''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Қамсыз]] (Carefree)''
| Виктор Баравалле
|-
| ''[[Қыздар мектебі (фильм, 1938)|Қыздар мектебі]] (Girls' School)''
| Моррис Столофф және Грегори Стоун
|-
| ''[[Голдвин фоллилері]] (The Goldwyn Follies)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Иезавель (фильм, 1938)|Иезавель]] (Jezebel)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Музыкаға құмар]] (Mad About Music)''
| Чарльз Превин және Фрэнк Скиннер
|-
| ''[[Бенгалия үстіндегі дауыл]] (Storm Over Bengal)''
| Сай Файер
|-
| ''[[Сүйіктілер (фильм, 1938)|Сүйіктілер]] (Sweethearts)''
| Герберт Стотхарт
|-
| ''[[Жүрегім сонда]] (There Goes My Heart)''
| Марвин Хэтли
|-
| ''[[Тропикалық демалыс]] (Tropic Holiday)''
| Борис Моррос
|-
| ''[[Жүрегі жастар]] (The Young in Heart)''
| Франц Ваксман
|-
! rowspan="27" | [[Оскар (1940)|1940]]<br />{{small|(12-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]] (The Wizard of Oz)'''''
| '''[[Герберт Стотхарт]]'''
|-
| ''[[Қараңғы жеңіс]] (Dark Victory)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Мәңгілік сенікі]] (Eternally Yours)''
| Вернер Янссен
|-
| ''[[Алтын бала (фильм, 1939)|Алтын бала]] (Golden Boy)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Желмен ұшқандар (фильм)|Желмен ұшқандар]] (Gone with the Wind)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Гулливердің саяхаты (мультфильм, 1939)|Гулливердің саяхаты]] (Gulliver's Travels)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Темір маска киген адам (фильм, 1939)|Темір маска киген адам]] (The Man in the Iron Mask)''
| Люд Глускин және Люсьен Моравек
|-
| ''[[Жеңімпаз адам]] (Man of Conquest)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Мейірбике Эдит Кэвелл]] (Nurse Edith Cavell)''
| Энтони Коллинз
|-
| ''[[Адамдар мен тышқандар туралы (фильм, 1939)|Адамдар мен тышқандар туралы]] (Of Mice and Men)''
| Аарон Копленд
|-
| ''[[Жаңбыр келді]] (The Rains Came)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Найзағайлы асу (фильм, 1939)|Найзағайлы асу]] (Wuthering Heights)''
| Альфред Ньюман
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық сүйемелдеу'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]] (Stagecoach)'''''
| '''[[Ричард Хагеман]], [[У. Франке Харлинг]], [[Джон Лейполд]] және [[Лео Шукен]]'''
|-
| ''[[Қаруланған сәбилер]] (Babes in Arms)''
| Роджер Иденс және Джорджи Столл
|-
| ''[[Алғашқы махаббат (фильм, 1939)|Алғашқы махаббат]] (First Love)''
| Чарльз Превин
|-
| ''[[Ұлы Виктор Герберт]] (The Great Victor Herbert)''
| Фил Боутелье және Артур Ланж
|-
| ''[[Нотр-Дам бүкірі (фильм, 1939)|Нотр-Дам бүкірі]] (The Hunchback of Notre Dame)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Интермеццо (фильм, 1939)|Интермеццо]] (Intermezzo)''
| Луис Форбс
|-
| ''[[Мистер Смит Вашингтонға барады]] (Mr. Smith Goes to Washington)''
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Адамдар мен тышқандар туралы (фильм, 1939)|Адамдар мен тышқандар туралы]] (Of Mice and Men)''
| Аарон Копленд
|-
| ''[[Элизабет пен Эссекстің жеке өмірі]] (The Private Lives of Elizabeth and Essex)''
| Эрих Вольфганг Корнгольд
|-
| ''[[Ол полицейге тұрмысқа шықты]] (She Married a Cop)''
| Сай Файер
|-
| ''[[Суани өзені (фильм, 1939)|Суани өзені]] (Swanee River)''
| Луис Силверс
|-
| ''[[Оларда музыка болады]] (They Shall Have Music)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Оңтүстікке жол]] (Way Down South)''
| Виктор Янг
|}
=== 1941—1950 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="28" | [[Оскар (1941)|1941]]<br />{{small|(13-ші)}}
| colspan="2" style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Пиноккио (мультфильм, 1940)|Пиноккио]] (Pinocchio)'''''
| '''[[Ли Харлайн]], [[Пол Смит (композитор)|Пол Смит]] және [[Нед Вашингтон]]'''
|-
| ''[[Аризона (фильм, 1940)|Аризона]] (Arizona)''
| rowspan="2"| Виктор Янг
|-
| ''[[Қара команда]] (Dark Command)''
|-
| ''[[Өмір үшін күрес]] (The Fight for Life)''
| Луис Грюнберг
|-
| ''[[Ұлы диктатор]] (The Great Dictator)''
| Мередит Уиллсон
|-
| ''[[Жеті фронтонды үй (фильм)|Жеті фронтонды үй]] (The House of the Seven Gables)''
| Фрэнк Скиннер
|-
| ''[[Вирджиниялық Говардтар]] (The Howards of Virginia)''
| Ричард Хагеман
|-
| ''[[Хат (фильм, 1940)|Хат]] (The Letter)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Үйге ұзақ жол]] (The Long Voyage Home)''
| Ричард Хагеман
|-
| ''[[Зорро таңбасы (фильм, 1940)|Зорро таңбасы]] (The Mark of Zorro)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Менің сүйікті әйелім]] (My Favorite Wife)''
| Рой Уэбб
|-
| ''[[Солтүстік-батыс атты полициясы]] (North West Mounted Police)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Біздің заманға дейінгі миллион жыл (фильм, 1940)|Біздің заманға дейінгі миллион жыл]] (One Million B.C.)''
| Вернер Хейманн
|-
| ''[[Біздің қалашық (фильм, 1940)|Біздің қалашық]] (Our Town)''
| Аарон Копленд
|-
| ''[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]] (Rebecca)''
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Багдадтық ұры (фильм, 1940)|Багдадтық ұры]] (The Thief of Bagdad)''
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Ватерлоо көпірі (фильм, 1940)|Ватерлоо көпірі]] (Waterloo Bridge)''
| Герберт Стотхарт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық сүйемелдеу'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Тин Пэн Элли (фильм)|Тин Пэн Элли]] (Tin Pan Alley)'''''
| '''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Тұр, менің махаббатым]] (Arise, My Love)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[1941 жылдың хит-парады]] (Hit Parade of 1941)''
| Сай Файер
|-
| ''[[Ирен (фильм, 1940)|Ирен]] (Irene)''
| Энтони Коллинз
|-
| ''[[Біздің қалашық (фильм, 1940)|Біздің қалашық]] (Our Town)''
| Аарон Копленд
|-
| ''[[Теңіз қаршығасы (фильм, 1940)|Теңіз қаршығасы]] (The Sea Hawk)''
| Эрих Вольфганг Корнгольд
|-
| ''[[Екінші хор]] (Second Chorus)''
| Арти Шоу
|-
| ''[[Көктем шеруі]] (Spring Parade)''
| Чарльз Превин
|-
| ''[[Оркестрге дем беріңіздер]] (Strike Up the Band)''
| Роджер Иденс және Джорджи Столл
|-
! rowspan="33" | [[Оскар (1942)|1942]]<br />{{small|(14-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Ібіліс пен Дэниел Уэбстер]] (The Devil and Daniel Webster)'''''
| '''[[Бернард Херрманн]]'''
|-
| ''[[Артқы көше (фильм, 1941)|Артқы көше]] (Back Street)''
| Фрэнк Скиннер
|-
| ''[[Отты шар]] (Ball of Fire)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Бишоп бикеш үшін қошемет]] (Cheers for Miss Bishop)''
| Эдвард Уорд
|-
| ''[[Азамат Кейн]] (Citizen Kane)''
| Бернард Херрманн
|-
| ''[[Доктор Джекилл мен мистер Хайд (фильм, 1941)|Доктор Джекилл мен мистер Хайд]] (Dr. Jekyll and Mr. Hyde)''
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Таңды бөгей тұрыңыз]] (Hold Back the Dawn)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Алқап қандай жасыл еді (фильм)|Алқап қандай жасыл еді]] (How Green Was My Valley)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Зомбилар патшасы]] (King of the Zombies)''
| Эдвард Кей
|-
| ''[[Оңашадағы ханымдар]] (Ladies in Retirement)''
| Моррис Столофф және Эрнст Тох
|-
| ''[[Кішкентай түлкілер (фильм)|Кішкентай түлкілер]] (The Little Foxes)''
| Мередит Уиллсон
|-
| ''[[Лидия (фильм, 1941)|Лидия]] (Lydia)''
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Мейірім аралы]] (Mercy Island)''
| Сай Файер және Уолтер Шарф
|-
| ''[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]] (Sergeant York)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Осылайша біздің түн аяқталды]] (So Ends Our Night)''
| Луис Грюнберг
|-
| ''[[Күннің батуы (фильм, 1941)|Күннің батуы]] (Sundown)''
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Күдік (фильм, 1941)|Күдік]] (Suspicion)''
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Танкілерге рахмет]] (Tanks a Million)''
| Эдвард Уорд
|-
| ''[[Сол бір сенімсіз сезім]] (That Uncertain Feeling)''
| Вернер Хейманн
|-
| ''[[Бұл әйел менікі]] (This Woman Is Mine)''
| Ричард Хагеман
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Дамбо]] (Dumbo)'''''
| '''[[Фрэнк Черчилль]] және [[Оливер Уоллес]]'''
|-
| ''[[Бүкіламерикалық студент]] (All-American Co-Ed)''
| Эдвард Уорд
|-
| ''[[Блюздің тууы]] (Birth of the Blues)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Рядовойлар]] (Buck Privates)''
| Чарльз Превин
|-
| ''[[Шоколадты солдат]] (The Chocolate Soldier)''
| Герберт Стотхарт және Бронислав Капер
|-
| ''[[Мұздағы каскадтар]] (Ice-Capades)''
| Сай Файер
|-
| ''[[Құлпынай сары]] (The Strawberry Blonde)''
| Хайнц Ромхельд
|-
| ''[[Күн алқабының серенадасы]] (Sun Valley Serenade)''
| Эмиль Ньюман
|-
| ''[[Санни (фильм, 1941)|Санни]] (Sunny)''
| Энтони Коллинз
|-
| ''[[Сен ешқашан байымайсың]] (You'll Never Get Rich)''
| Моррис Столофф
|-
! rowspan="29" | [[Оскар (1943)|1943]]<br />{{small|(15-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Алға, саяхатшы]] (Now, Voyager)'''''
| '''[[Макс Стайнер]]'''
|-
| ''[[Араб түндері (фильм, 1942)|Араб түндері]] (Arabian Nights)''
| Фрэнк Скиннер
|-
| ''[[Бэмби]] (Bambi)''
| Фрэнк Черчилль {{small|(қайтыс болған соң)}} және Эдвард Х. Пламб
|-
| ''[[Қара аққу (фильм, 1942)|Қара аққу]] (The Black Swan)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Корсикалық ағайындылар (фильм, 1941)|Корсикалық ағайындылар]] (The Corsican Brothers)''
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Ұшатын жолбарыстар (фильм)|Ұшатын жолбарыстар]] (Flying Tigers)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Алтын безгек]] (The Gold Rush)''
| Макс Терр
|-
| ''[[Мен сиқыршыға үйлендім]] (I Married a Witch)''
| rowspan="2"| Рой Уэбб
|-
| ''[[Париждік Жанна]] (Joan of Paris)''
|-
| ''[[Джунгли кітабы (фильм, 1942)|Джунгли кітабы]] (Jungle Book)''
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Клондайк қаһары]] (Klondike Fury)''
| Эдвард Кей
|-
| ''[[Янкилердің мақтанышы]] (The Pride of the Yankees)''
| Ли Харлайн
|-
| ''[[Кездейсоқ өнім]] (Random Harvest)''
| Герберт Стотхарт
|-
| ''[[Шанхай қимылы]] (The Shanghai Gesture)''
| Ричард Хагеман
|-
| ''[[Күміс ханшайым]] (Silver Queen)''
| rowspan="2"| Виктор Янг
|-
| ''[[Хат жазыңыз, сүйіктім]] (Take a Letter, Darling)''
|-
| ''[[Қала туралы әңгіме (фильм, 1942)|Қала туралы әңгіме]] (The Talk of the Town)''
| Фридрих Холландер және Моррис Столофф
|-
| ''[[Болу не болмау (фильм, 1942)|Болу не болмау]] (To Be or Not to Be)''
| Вернер Хейманн
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Янки Дудл Денди]] (Yankee Doodle Dandy)'''''
| '''[[Рэй Хейндорф]] және [[Хайнц Ромхельд]]'''
|-
| ''[[Музыкамен ұшу]] (Flying with Music)''
| Эдвард Уорд
|-
| ''[[Мен және менің қызым үшін]] (For Me and My Gal)''
| Роджер Иденс және Джорджи Столл
|-
| ''[[Холидей Инн (фильм)|Холидей Инн]] (Holiday Inn)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Бәрі Евадан басталды]] (It Started with Eve)''
| Ганс Дж. Солтер және Чарльз Превин
|-
| ''[[Джонни Доубой]] (Johnny Doughboy)''
| Уолтер Шарф
|-
| ''[[Менің қызым Сэл]] (My Gal Sal)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Сен ешқашан бұрынғыдан да сүйкімді болмағансың]] (You Were Never Lovelier)''
| Ли Харлайн
|-
! rowspan="29" | [[Оскар (1944)|1944]]<br />{{small|(16-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Бернадетт әні (фильм)|Бернадетт әні]] (The Song of Bernadette)'''''
| '''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Таңғажайып миссис Холлидей]] (The Amazing Mrs. Holliday)''
| Фрэнк Скиннер және Ганс Дж. Солтер
|-
| ''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]] (Casablanca)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Командос таң алдында шабуылдайды]] (Commandos Strike at Dawn)''
| Моррис Столофф және Луис Грюнберг
|-
| ''[[Құлаған торғай]] (The Fallen Sparrow)''
| Рой Уэбб және Константин Бакалейников
|-
| ''[[Қоңырау кімге соғылады (фильм)|Қоңырау кімге соғылады]] (For Whom the Bell Tolls)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Жендеттер де өледі!]] (Hangmen Also Die!)''
| Ганнс Эйслер
|-
| ''[[Хай Дидл Дидл]] (Hi Diddle Diddle)''
| Фил Боутелье
|-
| ''[[Ескі Оклахомада]] (In Old Oklahoma)''
| Уолтер Шарф
|-
| ''[[Джонни соңынан келеді]] (Johnny Come Lately)''
| Ли Харлайн
|-
| ''[[Канзастық (фильм)|Канзастық]] (The Kansan)''
| Джерард Карбонара
|-
| ''[[Бурлеск ханымы]] (Lady of Burlesque)''
| Артур Ланж
|-
| ''[[Мадам Кюри (фильм)|Мадам Кюри]] (Madame Curie)''
| Герберт Стотхарт
|-
| ''[[Ай мен алты пенни (фильм)|Ай мен алты пенни]] (The Moon and Sixpence)''
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Солтүстік жұлдызы (фильм, 1943)|Солтүстік жұлдызы]] (The North Star)''
| Аарон Копленд
|-
| ''[[Әуе күштері арқылы жеңіс]] (Victory Through Air Power)''
| Эдвард Х. Пламб, Пол Смит және Оливер Уоллес
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Бұл — армия]] (This Is the Army)'''''
| '''[[Рэй Хейндорф]]'''
|-
| ''[[Кони-Айленд (фильм, 1943)|Кони-Айленд]] (Coney Island)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[1943 жылдың хит-парады]] (Hit Parade of 1943)''
| Уолтер Шарф
|-
| ''[[Опера елесі (фильм, 1943)|Опера елесі]] (Phantom of the Opera)''
| Эдвард Уорд
|-
| ''[[Привет, друзья!]] (Saludos Amigos)''
| Эдвард Х. Пламб, Пол Смит және Чарльз Уолкотт
|-
| ''[[Аспан — шекара]] (The Sky's the Limit)''
| Ли Харлайн
|-
| ''[[Айқайлайтын бірдеңе]] (Something to Shout About)''
| Моррис Столофф
|-
| ''[[Сахналық есік буфеті]] (Stage Door Canteen)''
| Фред Рич
|-
| ''[[Жұлдызды ырғақ]] (Star Spangled Rhythm)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Мыңдаған қошемет]] (Thousands Cheer)''
| Герберт Стотхарт
|-
! rowspan="37" | [[Оскар (1945)|1945]]<br />{{small|(17-ші)}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Сен кеткеннен бері]] (Since You Went Away)'''''
| '''[[Макс Стайнер]]'''
|-
| ''[[Мекен-жайы белгісіз]] (Address Unknown)''
| Моррис Столофф және Эрнст Тох
|-
| ''[[Марк Твеннің бастан кешкендері]] (The Adventures of Mark Twain)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Сан-Луис-Рей көпірі (фильм, 1944)|Сан-Луис-Рей көпірі]] (The Bridge of San Luis Rey)''
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Казанова Браун]] (Casanova Brown)''
| Артур Ланж
|-
| ''[[Рождестволық демалыс]] (Christmas Holiday)''
| Ганс Дж. Солтер
|-
| ''[[Қос сақтандыру (фильм)|Қос сақтандыру]] (Double Indemnity)''
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Жауынгер теңіз аралары]] (The Fighting Seabees)''
| Уолтер Шарф және Рой Уэбб
|-
| ''[[Түкті маймыл (фильм)|Түкті маймыл]] (The Hairy Ape)''
| Мишель Мишле және Эдвард Пол
|-
| ''[[Бұл ертең болды]] (It Happened Tomorrow)''
| Роберт Штольц
|-
| ''[[Джек Лондон (фильм, 1943)|Джек Лондон]] (Jack London)''
| Фред Рич
|-
| ''[[Кисмет (фильм, 1944)|Кисмет]] (Kismet)''
| Герберт Стотхарт
|-
| ''[[Жалғыз жүректен басқа ештеңе емес]] (None but the Lonely Heart)''
| Константин Бакалейников және Ганнс Эйслер
|-
| ''[[Ханшайым және қарақшы]] (The Princess and the Pirate)''
| Дэвид Роуз
|-
| ''[[Жазғы дауыл (фильм, 1944)|Жазғы дауыл]] (Summer Storm)''
| Карл Хайос
|-
| ''[[Үш орыс қызы]] (Three Russian Girls)''
| Франке Харлинг
|-
| ''[[Мэйблдің бөлмесінде (фильм)|Мэйблдің бөлмесінде]] (Up in Mabel's Room)''
| Эдвард Пол
|-
| ''[[Желдегі дауыс]] (Voice in the Wind)''
| Мишель Мишле
|-
| ''[[Уилсон (фильм, 1944)|Уилсон]] (Wilson)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Қала әйелі]] (The Woman of the Town)''
| Миклош Рожа
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Мұқабадағы қыз (фильм)|Мұқабадағы қыз]] (Cover Girl)'''''
| '''[[Моррис Столофф]] және [[Кармен Драгон]]'''
|-
| ''[[Бразилия (фильм, 1944)|Бразилия]] (Brazil)''
| Уолтер Шарф
|-
| ''[[Биік және биігірек]] (Higher and Higher)''
| Константин Бакалейников
|-
| ''[[Голливудтық асхана (фильм)|Голливудтық асхана]] (Hollywood Canteen)''
| Рэй Хейндорф
|-
| ''[[Ирландиялық көздер күлімдейді]] (Irish Eyes Are Smiling)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Никербокер демалысы]] (Knickerbocker Holiday)''
| Вернер Хейманн және Курт Вайль
|-
| ''[[Қараңғыдағы ханым]] (Lady in the Dark)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Ханым, билейік]] (Lady, Let's Dance)''
| Эдвард Кей
|-
| ''[[Мені Сент-Луисте кездестір]] (Meet Me in St. Louis)''
| Джорджи Столл
|-
| ''[[Көңілді Монахандар]] (The Merry Monahans)''
| Ганс Дж. Солтер
|-
| ''[[Минстрель (фильм)|Минстрель]] (Minstrel Man)''
| Ферде Грофе және Лео Эрдоди
|-
| ''[[1945 жылдың сенсациялары]] (Sensations of 1945)''
| Малон Меррик
|-
| ''[[Ашық жол әні]] (Song of the Open Road)''
| Чарльз Превин
|-
| ''[[Қаруланған]] (Up in Arms)''
| Луис Форбс және Рэй Хейндорф
|-
! rowspan="36" | [[Оскар (1946)|1946]]<br />{{small|(18-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Арбау (фильм, 1945)|Арбау]] (Spellbound)'''''
| '''[[Миклош Рожа]]'''
|-
| ''[[Әулие Мария қоңыраулары]] (The Bells of St. Mary's)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Брюстер миллиондары (фильм, 1945)|Брюстер миллиондары]] (Brewster's Millions)''
| Луис Форбс
|-
| ''[[Капитан Кидд (фильм)|Капитан Кидд]] (Captain Kidd)''
| Вернер Янссен
|-
| ''[[Таңғажайып коттедж]] (The Enchanted Cottage)''
| Рой Уэбб
|-
| ''[[Варварлық жағалау оты]] (Flame of Barbary Coast)''
| Morton Scott және Dale Butts
|-
| ''[[Сарбаздың бал айы]] (G. I. Honeymoon)''
| Эдвард Кей
|-
| ''[[Джоннидің оқиғасы]] (Story of G. I. Joe)''
| Луис Эпплбаум және Анн Ронелл
|-
| ''[[Үйдегі қонақ]] (Guest in the House)''
| Вернер Янссен
|-
| ''[[Қонақ әйел]] (Guest Wife)''
| Даниэле Амфитеатров
|-
| ''[[Патшалықтың кілттері (фильм)|Патшалықтың кілттері]] (The Keys of the Kingdom)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Жоғалған уик-энд (фильм)|Жоғалған уик-энд]] (The Lost Weekend)''
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Махаббат хаттары (фильм, 1945)|Махаббат хаттары]] (Love Letters)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Жалғыз жүрген адам]] (The Man Who Walked Alone)''
| Карл Хайос
|-
| ''[[Бирмадағы мақсат!]] (Objective, Burma!)''
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Париж астыртын ұйымы]] (Paris Underground)''
| Александр Тансман
|-
| ''[[Есте сақталатын ән]] (A Song to Remember)''
| Миклош Рожа және Моррис Столофф
|-
| ''[[Оңтүстіктік (фильм)|Оңтүстіктік]] (The Southerner)''
| Вернер Янссен
|-
| ''[[Біздің бұл махаббатымыз]] (This Love of Ours)''
| Ганс Дж. Солтер
|-
| ''[[Шешім алқабы]] (The Valley of Decision)''
| Герберт Стотхарт
|-
| ''[[Терезедегі әйел (фильм, 1944)|Терезедегі әйел]] (The Woman in the Window)''
| Артур Ланж және Хьюго Фридхофер
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Зәкірді көтеріңдер (фильм)|Зәкірді көтеріңдер]] (Anchors Aweigh)'''''
| '''[[Джорджи Столл]]'''
|-
| ''[[Юкон аруы]] (Belle of the Yukon)''
| Артур Ланж
|-
| ''[[Ән айтпай тұра алмаймын]] (Can't Help Singing)''
| Джером Керн {{small|(қайтыс болған соң)}} және Ганс Дж. Солтер
|-
| ''[[Бақытқа сапар]] (Hitchhike to Happiness)''
| Morton Scott
|-
| ''[[Жалынды аққұба]] (Incendiary Blonde)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Көк түсті рапсодия (фильм)|Көк түсті рапсодия]] (Rhapsody in Blue)''
| Рэй Хейндорф және Макс Стайнер
|-
| ''[[Мемлекеттік жәрмеңке (фильм, 1945)|Мемлекеттік жәрмеңке]] (State Fair)''
| Альфред Ньюман және Чарльз Хендерсон
|-
| ''[[Санбоннет Сью]] (Sunbonnet Sue)''
| Эдвард Кей
|-
| ''[[Үш кабальеро]] (The Three Caballeros)''
| Эдвард Х. Пламб, Пол Смит және Чарльз Уолкотт
|-
| ''[[Бүгін түнде және күн сайын]] (Tonight and Every Night)''
| Марлин Скилз және Моррис Столофф
|-
| ''[[Неге қыздар үйден кетеді]] (Why Girls Leave Home)''
| Уолтер Грин
|-
| ''[[Ғажайып адам (фильм)|Ғажайып адам]] (Wonder Man)''
| Луис Форбс және Рэй Хейндорф
|-
! rowspan="13" | [[Оскар (1947)|1947]]<br />{{small|(19-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Өміріміздің үздік жылдары]] (The Best Years of Our Lives)'''''
| '''[[Хьюго Фридхофер]]'''
|-
| ''[[Анна және Сиам патшасы (фильм)|Анна және Сиам патшасы]] (Anna and the King of Siam)''
| Бернард Херрманн
|-
| ''[[Генрих V (фильм, 1944)|Генрих V]] (Henry V)''
| Уильям Уолтон
|-
| ''[[Юмореска (фильм, 1946)|Юмореска]] (Humoresque)''
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Өлтірушілер (фильм, 1946)|Өлтірушілер]] (The Killers)''
| Миклош Рожа
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Джолсон хикаясы]] (The Jolson Story)'''''
| '''[[Моррис Столофф]]'''
|-
| ''[[Көк аспан (фильм, 1946)|Көк аспан]] (Blue Skies)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Сентениал жазы]] (Centennial Summer)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Харви қыздары]] (The Harvey Girls)''
| Ленни Хейтон
|-
| ''[[Түн мен күн (фильм, 1946)|Түн мен күн]] (Night and Day)''
| Рэй Хейндорф және Макс Стайнер
|-
! rowspan="13" | [[Оскар (1948)|1948]]<br />{{small|(20-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Қос өмір (фильм, 1947)|Қос өмір]] (A Double Life)'''''
| '''[[Миклош Рожа]]'''
|-
| ''[[Епископтың әйелі]] (The Bishop's Wife)''
| Хьюго Фридхофер
|-
| ''[[Кастилиядан келген капитан]] (Captain from Castile)''
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Мәңгілік Амбер (фильм)|Мәңгілік Амбер]] (Forever Amber)''
| Дэвид Раксин
|-
| ''[[Әкемен бірге өмір (фильм)|Әкемен бірге өмір]] (Life with Father)''
| Макс Стайнер
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Анасы трико киген]] (Mother Wore Tights)'''''
| '''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Фиеста (фильм, 1947)|Фиеста]] (Fiesta)''
| Джонни Грин
|-
| ''[[Менің жабайы ирландиялық раушаным]] (My Wild Irish Rose)''
| Рэй Хейндорф және Макс Стайнер
|-
| ''[[Риоға жол]] (Road to Rio)''
| Роберт Эммет Долан
|-
| ''[[Оңтүстік әні]] (Song of the South)''
| Даниэле Амфитеатров, Пол Смит және Чарльз Уолкотт
|-
! rowspan="13" | [[Оскар (1949)|1949]]<br />{{small|(21-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Қызыл кебіс (фильм, 1948)|Қызыл кебіс]] (The Red Shoes)'''''
| '''[[Брайан Исдейл]]'''
|-
| ''[[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]] (Hamlet)''
| Уильям Уолтон
|-
| ''[[Жанна д'Арк (фильм, 1948)|Жанна д'Арк]] (Joan of Arc)''
| Хьюго Фридхофер
|-
| ''[[Джонни Белинда (фильм, 1948)|Джонни Белинда]] (Johnny Belinda)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Жылан орлы]] (The Snake Pit)''
| Альфред Ньюман
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Пасха шеруі (фильм)|Пасха шеруі]] (Easter Parade)'''''
| '''[[Джонни Грин]] және [[Роджер Иденс]]'''
|-
| ''[[Император вальсі]] (The Emperor Waltz)''
| Виктор Янг
|-
| ''[[Қарақшы (фильм, 1948)|Қарақшы]] (The Pirate)''
| Ленни Хейтон
|-
| ''[[Ашық теңіздегі роман]] (Romance on the High Seas)''
| Рэй Хейндорф
|-
| ''[[Менің сәбиім маған күлімдегенде]] (When My Baby Smiles at Me)''
| Альфред Ньюман
|-
! rowspan="9" | [[Оскар (1950)|1950]]<br />{{small|(22-ші)}}
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Мұрагер ханым (фильм)|Мұрагер ханым]] (The Heiress)'''''
| '''[[Аарон Копленд]]'''
|-
| ''[[Орман артында]] (Beyond the Forest)''
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Чемпион (фильм, 1949)|Чемпион]] (Champion)''
| Дмитрий Тёмкин
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Қалада (фильм)|Қалада]] (On the Town)'''''
| '''[[Роджер Иденс]] және [[Ленни Хейтон]]'''
|-
| ''[[Джолсон қайтадан ән салады]] (Jolson Sings Again)''
| Моррис Столофф және Джордж Дунинг
|-
| ''[[Күміс астарды ізде]] (Look for the Silver Lining)''
| Рэй Хейндорф
|}
=== 1951—1960 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1951)|1951]]<br />{{small|(23-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]]''''' (''Sunset Boulevard'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Франц Ваксман]]'''
|-
| ''[[Барлығы Ева туралы]]'' (''All About Eve'')
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Жалындаған жебе]]'' (''The Flame and the Arrow'')
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Самсон мен Далила (фильм, 1949)|Самсон мен Далила]]'' (''Samson and Delilah'')
| Виктор Янг
|-
| ''[[Мен үшін мұңды ән айтпа]]'' (''No Sad Songs for Me'')
| Джордж Дунинг
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Мылтығыңды ал, Энни (фильм)|Мылтығыңды ал, Энни]]''''' (''Annie Get Your Gun'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Адольф Дойч]] және [[Роджер Иденс]]'''
|-
| ''[[Күлше қыз (мультфильм, 1950)|Күлше қыз]]'' (''Cinderella'')
| Пол Смит және Оливер Уоллес
|-
| ''[[Үш кішкентай сөз]]'' (''Three Little Words'')
| Андре Превин
|-
| ''[[Уэст-Пойнт хикаясы]]'' (''The West Point Story'')
| Рэй Хейндорф
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1952)|1952]]<br />{{small|(24-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]]''''' (''A Place in the Sun'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Франц Ваксман]]'''
|-
| ''[[Дәуіт пен Вирсавия (фильм)|Дәуіт пен Вирсавия]]'' (''David and Bathsheba'')
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Коммивояжердің қазасы (фильм, 1951)|Коммивояжердің қазасы]]'' (''Death of a Salesman'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Камо Грядеши (фильм, 1951)|Камо Грядеши]]'' (''Quo Vadis'')
| Миклош Рожа
|-
| ''[[«Тілек» трамвайы (фильм, 1951)|«Тілек» трамвайы]]'' (''A Streetcar Named Desire'')
| Алекс Норт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Париждегі американдық (фильм, 1951)|Париждегі американдық]]''''' (''An American in Paris'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Сол Чаплин]] және [[Джонни Грин]]'''
|-
| ''[[Алиса ғажайыптар елінде (мультфильм, 1951)|Алиса ғажайыптар елінде]]'' (''Alice in Wonderland'')
| Оливер Уоллес
|-
| ''[[Ұлы Карузо]]'' (''The Great Caruso'')
| Питер Герман Адлер және Джонни Грин
|-
| ''[[Ривьерада (фильм)|Ривьерада]]'' (''On the Riviera'')
| Альфред Ньюман
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1953)|1953]]<br />{{small|(25-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Тал түс (фильм)|Тал түс]]''''' (''High Noon'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Дмитрий Тёмкин]]'''
|-
| ''[[Айвенго (фильм, 1952)|Айвенго]]'' (''Ivanhoe'')
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Фатима құдайының кереметі]]'' (''The Miracle of Our Lady of Fatima'')
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Ұры (фильм, 1952)|Ұры]]'' (''The Thief'')
| Хершел Бурк Гилберт
|-
| ''[[Вива Сапата!]]'' (''Viva Zapata!'')
| Алекс Норт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жүрегімдегі әнмен (фильм)|Жүрегімдегі әнмен]]''''' (''With a Song in My Heart'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Ханс Кристиан Андерсен (фильм)|Ханс Кристиан Андерсен]]'' (''Hans Christian Andersen'')
| Уолтер Шарф
|-
| ''[[Джаз әншісі (фильм, 1952)|Джаз әншісі]]'' (''The Jazz Singer'')
| Рэй Хейндорф және Макс Стайнер
|-
| ''[[Жаңбыр астындағы ән (фильм)|Жаңбыр астындағы ән]]'' (''Singin' in the Rain'')
| Ленни Хейтон
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1954)|1954]]<br />{{small|(26-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Лили (фильм, 1953)|Лили]]''''' (''Lili'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Бронислав Капер]]'''
|-
| ''[[Осыдан мәңгілікке дейін (фильм)|Осыдан мәңгілікке дейін]]'' (''From Here to Eternity'')
| Джордж Дунинг және Моррис Столофф
|-
| ''[[Юлий Цезарь (фильм, 1953)|Юлий Цезарь]]'' (''Julius Caesar'')
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Шектен тыс (фильм, 1952)|Шектен тыс]]'' (''Above and Beyond'')
| Хьюго Фридхофер
|-
| ''[[Бұл — Синерама]]'' (''This Is Cinerama'')
| Луис Форбс
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Маған мадам деп айтыңыз]]''''' (''Call Me Madam'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Доктор Т.-ның 5000 саусағы]]'' (''The 5,000 Fingers of Dr. T.'')
| Фридрих Холлаендер және Моррис Столофф
|-
| ''[[Театр фургоны (фильм)|Театр фургоны]]'' (''The Band Wagon'')
| Адольф Дойч
|-
| ''[[Кейт мені сүй]]'' (''Kiss Me Kate'')
| Сол Чаплин және Андре Превин
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1955)|1955]]<br />{{small|(27-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Биік және құдіретті (фильм)|Биік және құдіретті]]''''' (''The High and the Mighty'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Дмитрий Тёмкин]]'''
|-
| ''[[Кейндегі бүлік (фильм, 1954)|Кейндегі бүлік]]'' (''The Caine Mutiny'')
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Жеңевьева (фильм)|Жеңевьева]]'' (''Genevieve'')
| Ларри Адлер
|-
| ''[[Портта (фильм, 1954)|Портта]]'' (''On the Waterfront'')
| Леонард Бернстайн
|-
| ''[[Күміс тостаған (фильм)|Күміс тостаған]]'' (''The Silver Chalice'')
| Франц Ваксман
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жеті ағайындыға жеті келін]]''''' (''Seven Brides for Seven Brothers'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Сол Чаплин]] және [[Адольф Дойч]]'''
|-
| ''[[Кармен Джонс (фильм)|Кармен Джонс]]'' (''Carmen Jones'')
| Хершел Бурк Гилберт
|-
| ''[[Гленн Миллер хикаясы]]'' (''The Glenn Miller Story'')
| Джозеф Гершенсон және Генри Манчини
|-
| ''[[Жұлдыз туды (фильм, 1954)|Жұлдыз туды]]'' (''A Star Is Born'')
| Рэй Хейндорф
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1956)|1956]]<br />{{small|(28-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Махаббат — ең керемет нәрсе]]''''' (''Love Is a Many-Splendored Thing'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Жауынгерлік ұран (фильм)|Жауынгерлік ұран]]'' (''Battle Cry'')
| Макс Стайнер
|-
| ''[[Алтын қолы бар адам (фильм)|Алтын қолы бар адам]]'' (''The Man with the Golden Arm'')
| Элмер Бернстайн
|-
| ''[[Пикник (фильм, 1955)|Пикник]]'' (''Picnic'')
| Джордж Дунинг
|-
| ''[[Раушан гүлінің татуировкасы (фильм)|Раушан гүлінің татуировкасы]]'' (''The Rose Tattoo'')
| Алекс Норт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Оклахома! (фильм, 1955)|Оклахома!]]''''' (''Oklahoma!'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Роберт Расселл Беннетт]], [[Джей Блэктон]] және [[Адольф Дойч]]'''
|-
| ''[[Жігіттер мен қыздар (фильм)|Жігіттер мен қыздар]]'' (''Guys and Dolls'')
| Джей Блэктон және Сирил Дж. Мокридж
|-
| ''[[Әрқашан тамаша ауа райы]]'' (''It's Always Fair Weather'')
| Андре Превин
|-
| ''[[Мені сүй немесе таста]]'' (''Love Me or Leave Me'')
| Перси Фэйт және Джорджи Столл
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1957)|1957]]<br />{{small|(29-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[80 күн ішінде жер шарын айналу (фильм, 1956)|80 күн ішінде жер шарын айналу]]''''' (''Around the World in 80 Days'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Виктор Янг]]'''
|-
| ''[[Анастасия (фильм, 1956)|Анастасия]]'' (''Anastasia'')
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Алып (фильм, 1956)|Алып]]'' (''Giant'')
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Жаңбыр жасаушы (фильм)|Жаңбыр жасаушы]]'' (''The Rainmaker'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Көк пен тозақ арасында]]'' (''Between Heaven and Hell'')
| Хьюго Фридхофер
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Патша мен мен (фильм, 1956)|Патша мен мен]]''''' (''The King and I'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Кен Дарби]] және [[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Эдди Дучин хикаясы]]'' (''The Eddy Duchin Story'')
| Джордж Дунинг және Моррис Столофф
|-
| ''[[Жоғарғы қоғам (фильм, 1956)|Жоғарғы қоғам]]'' (''High Society'')
| Сол Чаплин және Джонни Грин
|-
| ''[[Лас-Вегаста кездесейік]]'' (''Meet Me in Las Vegas'')
| Джонни Грин және Джорджи Столл
|-
! rowspan="6" | [[Оскар (1958)|1958]]<br />{{small|(30-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Квай өзенінен өткен көпір (фильм)|Квай өзенінен өткен көпір]]''''' (''The Bridge on the River Kwai'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Малкольм Арнольд]]'''
|-
| ''[[Естен кетпес махаббат (фильм, 1957)|Естен кетпес махаббат]]'' (''An Affair to Remember'')
| Хьюго Фридхофер
|-
| ''[[Дельфин мінген бала]]'' (''Boy on a Dolphin'')
| Хьюго Фридхофер
|-
| ''[[Перри (фильм)|Перри]]'' (''Perri'')
| Пол Смит
|-
| ''[[Рейнтри округі (фильм)|Рейнтри округі]]'' (''Raintree County'')
| Джонни Грин
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1959)|1959]]<br />{{small|(31-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Шал мен теңіз (фильм, 1958)|Шал мен теңіз]]''''' (''The Old Man and the Sea'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Дмитрий Тёмкин]]'''
|-
| ''[[Үлкен ел (фильм, 1958)|Үлкен ел]]'' (''The Big Country'')
| Джером Моросс
|-
| ''[[Бөлек үстелдер (фильм)|Бөлек үстелдер]]'' (''Separate Tables'')
| Дэвид Раксин
|-
| ''[[Жас арыстандар (фильм, 1958)|Жас арыстандар]]'' (''The Young Lions'')
| Хьюго Фридхофер
|-
| ''[[Ақ шөл дала]]'' (''White Wilderness'')
| Оливер Уоллес
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жижи (фильм, 1958)|Жижи]]''''' (''Gigi'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Андре Превин]]'''
|-
| ''[[Үлкен балет (фильм)|Үлкен балет]]'' (''The Bolshoi Ballet'')
| Юрий Файер және Геннадий Рождественский
|-
| ''[[Қарғыс атқан янкилер]]'' (''Damn Yankees'')
| Рэй Хейндорф
|-
| ''[[Тынық мұхиттың оңтүстігі (фильм)|Тынық мұхиттың оңтүстігі]]'' (''South Pacific'')
| Кен Дарби және Альфред Ньюман
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1960)|1960]]<br />{{small|(32-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]''''' (''Ben-Hur'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Миклош Рожа]]'''
|-
| ''[[Анна Франк күнделігі (фильм, 1959)|Анна Франк күнделігі]]'' (''The Diary of Anne Frank'')
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Монах әйелдің хикаясы (фильм)|Монах әйелдің хикаясы]]'' (''The Nun's Story'')
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Жағада (фильм, 1959)|Жағада]]'' (''On the Beach'')
| Эрнест Голд
|-
| ''[[Жастықпен сырласу (фильм)|Жастықпен сырласу]]'' (''Pillow Talk'')
| Фрэнк Де Вол
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Порги мен Бесс (фильм)|Порги мен Бесс]]''''' (''Porgy and Bess'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Кен Дарби]] және [[Андре Превин]]'''
|-
| ''[[Бес пенни (фильм)|Бес пенни]]'' (''The Five Pennies'')
| Лейт Стивенс
|-
| ''[[Ұйқыдағы ару (мультфильм, 1959)|Ұйқыдағы ару]]'' (''Sleeping Beauty'')
| Джордж Брунс
|-
| ''[[Маған біреуін айт (фильм)|Маған біреуін айт]]'' (''Say One for Me'')
| Лайонел Ньюман
|}
=== 1961—1970 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1961)|1961]]<br />{{small|(33-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Шығу(фильм, 1960)|Шығу]]''''' (''Exodus'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Эрнест Голд]]'''
|-
| ''[[Аламо (фильм, 1960)|Аламо]]'' (''The Alamo'')
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Элмер Гантри (фильм)|Элмер Гантри]]'' (''Elmer Gantry'')
| Андре Превин
|-
| ''[[Ғажайып жетілік (фильм, 1960)|Ғажайып жетілік]]'' (''The Magnificent Seven'')
| Элмер Бернстайн
|-
| ''[[Спартак (фильм, 1960)|Спартак]]'' (''Spartacus'')
| Алекс Норт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Аяқталмаған ән (фильм)|Аяқталмаған ән]]''''' (''Song Without End'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Моррис Столофф]] және [[Гарри Сукман]]'''
|-
| ''[[Қоңыраулар соғылуда (фильм)|Қоңыраулар соғылуда]]'' (''Bells Are Ringing'')
| Андре Превин
|-
| ''[[Канкан (фильм, 1960)|Канкан]]'' (''Can-Can'')
| Нельсон Риддл
|-
| ''[[Пепе (фильм, 1960)|Пепе]]'' (''Pepe'')
| Джонни Грин
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1962)|1962]]<br />{{small|(34-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық немесе комедиялық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Тиффанидегі таңғы ас (фильм)|Тиффанидегі таңғы ас]]''''' (''Breakfast at Tiffany's'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Генри Манчини]]'''
|-
| ''[[Эль Сид (фильм)|Эль Сид]]'' (''El Cid'')
| Миклош Рожа
|-
| ''[[Фанни (фильм, 1961)|Фанни]]'' (''Fanny'')
| Моррис Столофф және Гарри Сукман
|-
| ''[[Наварон аралының зеңбіректері (фильм)|Наварон аралының зеңбіректері]]'' (''The Guns of Navarone'')
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Жаз және түтін (фильм)|Жаз және түтін]]'' (''Summer and Smoke'')
| Элмер Бернстайн
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]''''' (''West Side Story'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Сол Чаплин]], [[Джонни Грин]], [[Ирвин Костал]] және [[Сид Рамин]]'''
|-
| ''[[Ойыншықтар еліндегі сәбилер]]'' (''Babes in Toyland'')
| Джордж Брунс
|-
| ''[[Хованщина (фильм, 1959)|Хованщина]]'' (''Khovanshchina'')
| Дмитрий Шостакович
|-
| ''[[Париж блюзі (фильм)|Париж блюзі]]'' (''Paris Blues'')
| Дюк Эллингтон
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1963)|1963]]<br />{{small|(35-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]''''' (''Lawrence of Arabia'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Морис Жарр]]'''
|-
| ''[[Фрейд: Құпия құштарлық]]'' (''Freud'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[«Баунтидегі» бүлік (фильм, 1962)|«Баунтидегі» бүлік]]'' (''Mutiny on the Bounty'')
| Бронислав Капер
|-
| ''[[Тарас Бульба (фильм, 1962)|Тарас Бульба]]'' (''Taras Bulba'')
| Франц Ваксман
|-
| ''[[Құбыжықты өлтіру (фильм)|Құбыжықты өлтіру]]'' (''To Kill a Mockingbird'')
| Элмер Бернстайн
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу (Адаптация)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Музыкант (фильм, 1962)|Музыкант]]''''' (''The Music Man'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Рэй Хейндорф]]'''
|-
| ''[[Билли Роуздың «Джамбосы»]]'' (''Billy Rose's Jumbo'')
| Джорджи Столл
|-
| ''[[Жиго (фильм)|Жиго]]'' (''Gigot'')
| Мишель Мань
|-
| ''[[Сыған қызы (фильм, 1962)|Сыған қызы]]'' (''Gypsy'')
| Фрэнк Перкинс
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1964)|1964]]<br />{{small|(36-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Том Джонс (фильм, 1963)|Том Джонс]]''''' (''Tom Jones'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Эддисон]]'''
|-
| ''[[Пекиндегі 55 күн]]'' (''55 Days at Peking'')
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]]'' (''Cleopatra'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Батыс қалай жаулап алынды (фильм)|Батыс қалай жаулап алынды]]'' (''How the West Was Won'')
| Альфред Ньюман және Кен Дарби
|-
| ''[[Бұл ессіз, ессіз, ессіз, ессіз әлем]]'' (''It's a Mad, Mad, Mad, Mad World'')
| Эрнест Голд
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу (Адаптация)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Нәзік Ирма (фильм)|Нәзік Ирма]]''''' (''Irma la Douce'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Андре Превин]]'''
|-
| ''[[Қош бол, құсшам (фильм)|Қош бол, құсшам]]'' (''Bye Bye Birdie'')
| Джонни Грин
|-
| ''[[Кибела жексенбілері]]'' (''Sundays and Cybele'')
| Морис Жарр
|-
| ''[[Тастағы қылыш (мультфильм)|Тастағы қылыш]]'' (''The Sword in the Stone'')
| Джордж Брунс
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1965)|1965]]<br />{{small|(37-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Мэри Поппинс (фильм, 1964)|Мэри Поппинс]]''''' (''Mary Poppins'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ричард М. Шерман]] және [[Роберт Б. Шерман]]'''
|-
| ''[[Бекет (фильм, 1964)|Бекет]]'' (''Becket'')
| Лоуренс Розенталь
|-
| ''[[Рим империясының құлауы (фильм)|Рим империясының құлауы]]'' (''The Fall of the Roman Empire'')
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Қызғылт пантера (фильм, 1963)|Қызғылт пантера]]'' (''The Pink Panther'')
| Генри Манчини
|-
| ''[[Тсс... тсс, сүйікті Шарлотта]]'' (''Hush...Hush, Sweet Charlotte'')
| Фрэнк Де Вол
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу (Адаптация)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Менің сұлу ледиім (фильм)|Менің сұлу ледиім]]''''' (''My Fair Lady'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Андре Превин]]'''
|-
| ''[[Ауыр күннің кеші (фильм)|Ауыр күннің кеші]]'' (''A Hard Day's Night'')
| Джордж Мартин
|-
| ''[[Мэри Поппинс (фильм, 1964)|Мэри Поппинс]]'' (''Mary Poppins'')
| Ирвин Костал
|-
| ''[[Робин және 7 қарақшы]]'' (''Robin and the 7 Hoods'')
| Нельсон Риддл
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1966)|1966]]<br />{{small|(38-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Доктор Живаго (фильм, 1965)|Доктор Живаго]]''''' (''Doctor Zhivago'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Морис Жарр]]'''
|-
| ''[[Азап пен қуаныш (фильм)|Азап пен қуаныш]]'' (''The Agony and the Ecstasy'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Ең ұлы хикая (фильм)|Ең ұлы хикая]]'' (''The Greatest Story Ever Told'')
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Көгілдір жамау (фильм)|Көгілдір жамау]]'' (''A Patch of Blue'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Шербур қолшатырлары (фильм)|Шербур қолшатырлары]]'' (''The Umbrellas of Cherbourg'')
| Мишель Легран және Жак Деми
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу (Адаптация)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Музыка дыбыстары (фильм, 1965)|Музыка дыбыстары]]''''' (''The Sound of Music'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ирвин Костал]]'''
|-
| ''[[Кэт Баллу (фильм)|Кэт Баллу]]'' (''Cat Ballou'')
| Фрэнк Де Вол
|-
| ''[[Мың клоун (фильм)|Мың клоун]]'' (''A Thousand Clowns'')
| Дон Уокер
|-
| ''[[Шербур қолшатырлары (фильм)|Шербур қолшатырлары]]'' (''The Umbrellas of Cherbourg'')
| Мишель Легран
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1967)|1967]]<br />{{small|(39-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Еркін туған (фильм, 1966)|Еркін туған]]''''' (''Born Free'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Барри (композитор)|Джон Барри]]'''
|-
| ''[[Библия (фильм, 1966)|Библия]]'' (''The Bible: In the Beginning...'')
| Тосиро Маюдзуми
|-
| ''[[Гавайи (фильм, 1966)|Гавайи]]'' (''Hawaii'')
| Элмер Бернстайн
|-
| ''[[Құмды малтатастар (фильм, 1966)|Құмды малтатастар]]'' (''The Sand Pebbles'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады? (фильм)|Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]'' (''Who's Afraid of Virginia Woolf?'')
| Алекс Норт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу (Адаптация)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Форумға барар жолдағы қызықты оқиға]]''''' (''A Funny Thing Happened on the Way to the Forum'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Кен Торн]]'''
|-
| ''[[Матай бойынша Інжіл (фильм)|Матай бойынша Інжіл]]'' (''The Gospel According to St. Matthew'')
| Луис Бакалов
|-
| ''[[Жетіліктің оралуы (фильм)|Жетіліктің оралуы]]'' (''Return of the Seven'')
| Элмер Бернстайн
|-
| ''[[Әнші монах әйел (фильм)|Әнші монах әйел]]'' (''The Singing Nun'')
| Гарри Сукман
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1968)|1968]]<br />{{small|(40-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Қазіргі заманғы Милли]]''''' (''Thoroughly Modern Millie'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Элмер Бернстайн]]'''
|-
| ''[[Суық қанды люк (фильм)|Суық қанды люк]]'' (''Cool Hand Luke'')
| Лало Шифрин
|-
| ''[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]]'' (''Doctor Dolittle'')
| Лесли Брикасс
|-
| ''[[Есіріп бара жатқан тобырдан жырақ (фильм, 1967)|Есіріп бара жатқан тобырдан жырақ]]'' (''Far from the Madding Crowd'')
| Ричард Родни Беннетт
|-
| ''[[Суық қанды өлтіру (фильм, 1967)|Суық қанды өлтіру]]'' (''In Cold Blood'')
| Куинси Джонс
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу (Адаптация)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Камелот (фильм)|Камелот]]''''' (''Camelot'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Кен Дарби]] және [[Альфред Ньюман]]'''
|-
| ''[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]]'' (''Doctor Dolittle'')
| Александр Кураж және Лайонел Ньюман
|-
| ''[[Тағы да Милли]]'' (''Thoroughly Modern Millie'')
| Андре Превин және Джозеф Гершенсон
|-
| ''[[Қуыршақтар алқабы (фильм)|Қуыршақтар алқабы]]'' (''Valley of the Dolls'')
| Джон Уильямс
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1969)|1969]]<br />{{small|(41-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка (мюзикл емес)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Қыстағы арыстан (фильм, 1968)|Қыстағы арыстан]]''''' (''The Lion in Winter'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Барри (композитор)|Джон Барри]]'''
|-
| ''[[Түлкі (фильм, 1967)|Түлкі]]'' (''The Fox'')
| Лало Шифrin
|-
| ''[[Маймылдар планетасы (фильм, 1968)|Маймылдар планетасы]]'' (''Planet of the Apes'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Балықшының кебісі (фильм)|Балықшының кебісі]]'' (''The Shoes of the Fisherman'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Томас Краун аферасы (фильм, 1968)|Томас Краун аферасы]]'' (''The Thomas Crown Affair'')
| Мишель Легран
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка (түпнұсқа немесе бейімделу)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Оливер! (фильм)|Оливер!]]''''' (''Oliver!'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джонни Грин]]'''
|-
| ''[[Финианның кемпірқосағы (фильм)|Финианның кемпірқосағы]]'' (''Finian's Rainbow'')
| Рэй Хейндорф
|-
| ''[[Күлкілі қыз (фильм)|Күлкілі қыз]]'' (''Funny Girl'')
| Уолтер Шарф
|-
| ''[[Рошфор қыздары (фильм)|Рошфор қыздары]]'' (''The Young Girls of Rochefort'')
| Мишель Легран және Жак Деми
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1970)|1970]]<br />{{small|(42-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік түпнұсқалық музыка (мюзикл емес)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид]]''''' (''Butch Cassidy and the Sundance Kid'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Берт Бакарак]]'''
|-
| ''[[Мың күндік Анна (фильм)|Мың күндік Анна]]'' (''Anne of the Thousand Days'')
| Жорж Делерю
|-
| ''[[Рейверлер (фильм)|Рейверлер]]'' (''The Reivers'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Санта-Виттория құпиясы]]'' (''The Secret of Santa Vittoria'')
| Эрнест Голд
|-
| ''[[Жайбасар тобы (фильм)|Жайбасар тобы]]'' (''The Wild Bunch'')
| Джерри Филдинг
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзиклдегі үздік музыка (түпнұсқа немесе бейімделу)'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Сәлем, Долли! (фильм)|Сәлем, Долли!]]''''' (''Hello, Dolly!'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ленни Хейтон]] және [[Лайонел Ньюман]]'''
|-
| ''[[Қош бол, мистер Чипс (фильм, 1969)|Қош бол, мистер Чипс]]'' (''Goodbye, Mr. Chips'')
| Лесли Брикасс және Джон Уильямс
|-
| ''[[Тәтті Чарити (фильм)|Тәтті Чарити]]'' (''Sweet Charity'')
| Сай Коулмэн
|-
| ''[[Олар атылған жылқыларды атпай ма?]]'' (''They Shoot Horses, Don't They?'')
| Джонни Грин және Альберт Вудбери
|}
=== 1971—1980 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1971)|1971]]<br />{{small|(43-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Махаббат хикаясы (фильм, 1970)|Махаббат хикаясы]]''''' (''Love Story'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Франсис Ле]]'''
|-
| ''[[Әуежай (фильм, 1970)|Әуежай]]'' (''Airport'')
| Альфред Ньюман
|-
| ''[[Кромвель (фильм)|Кромвель]]'' (''Cromwell'')
| Фрэнк Корделл
|-
| ''[[Паттон (фильм)|Паттон]]'' (''Patton'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Күнбағыстар (фильм, 1970)|Күнбағыстар]]'' (''Sunflower'')
| Генри Манчини
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Олай болсын (фильм)|Олай болсын]]''''' (''Let It Be'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[The Beatles]]'''
|-
| ''[[Нәресте жасаушы]]'' (''The Baby Maker'')
| Фред Карлин және Тилвит Кимри
|-
| ''[[Чарли Браун есімді ұл]]'' (''A Boy Named Charlie Brown'')
| Род Маккюэн, Джон Скотт Троттер, Билл Мелендес, Эл Шин және Винс Гуаральди
|-
| ''[[Сүйікті Лили]]'' (''Darling Lili'')
| Генри Манчини және Джонни Мерсер
|-
! rowspan="11" | [[Оскар (1972)|1972]]<br />{{small|(44-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік драмалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[42-ші жылдың жазы]]''''' (''Summer of '42'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Мишель Легран]]'''
|-
| ''[[Шотландия патшайымы Мария]]'' (''Mary, Queen of Scots'')
| Джон Барри
|-
| ''[[Николай мен Александра]]'' (''Nicholas and Alexandra'')
| Ричард Родни Беннетт
|-
| ''[[Шафт (фильм, 1971)|Шафт]]'' (''Shaft'')
| Айзек Хейз
|-
| ''[[Сабан төбеттер (фильм, 1971)|Сабан төбеттер]]'' (''Straw Dogs'')
| Джерри Филдинг
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу және үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Шатырдағы скрипкашы (фильм)|Шатырдағы скрипкашы]]''''' (''Fiddler on the Roof'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Уильямс]]'''
|-
| ''[[Төсек бағаналары мен сыпырғыш таяқтар]]'' (''Bedknobs and Broomsticks'')
| Шерман ағайындылары және Ирвин Костал
|-
| ''[[Чайковский (фильм)|Чайковский]]'' (''Tchaikovsky'')
| Дмитрий Тёмкин
|-
| ''[[Вилли Вонка және шоколад фабрикасы]]'' (''Willy Wonka & the Chocolate Factory'')
| Лесли Брикасс, Энтони Ньюли және Уолтер Шарф
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1973)|1973]]<br />{{small|(45-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік драмалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Рампа шамдары (фильм)|Рампа шамдары]]''''' (''Limelight'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Чарли Чаплин]], [[Рэймонд Раш]] және [[Ларри Расселл]]'''
|-
| ''[[Бейнелер (фильм)|Бейнелер]]'' (''Images'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Наполеон мен Саманта]]'' (''Napoleon and Samantha'')
| Бадди Бейкер
|-
| ''[[«Посейдон» хикаясы]]'' (''The Poseidon Adventure'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Іздеуші (фильм, 1972)|Іздеуші]]'' (''Sleuth'')
| Джон Эддисон
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу және үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Кабаре (фильм)|Кабаре]]''''' (''Cabaret'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ральф Бернс]]'''
|-
| ''[[Леди блюз айтады]]'' (''Lady Sings the Blues'')
| Гил Аски
|-
| ''[[Ламанчалық адам (фильм)|Ламанчалық адам]]'' (''Man of La Mancha'')
| Лоуренс Розенталь
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1974)|1974]]<br />{{small|(46-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік драмалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Біз қандай болдық (фильм)|Біз қандай болдық]]''''' (''The Way We Were'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Марвин Хэмлиш]]'''
|-
| ''[[Синдерелла Либерти]]'' (''Cinderella Liberty'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Дельфин күні]]'' (''The Day of the Dolphin'')
| Жорж Делерю
|-
| ''[[Көбелек (фильм, 1973)|Көбелек]]'' (''Papillon'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Сән-салтанатпен (фильм)|Сән-салтанатпен]]'' (''A Touch of Class'')
| Джон Кэмерон
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу және үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Афера (фильм, 1973)|Афера]]''''' (''The Sting'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Марвин Хэмлиш]]'''
|-
| ''[[Иисус Христос — супержұлдыз (фильм)|Иисус Христос — супержұлдыз]]'' (''Jesus Christ Superstar'')
| Андре Превин, Герберт Спенсер және Эндрю Ллойд Уэббер
|-
| ''[[Том Сойер (фильм, 1973)|Том Сойер]]'' (''Tom Sawyer'')
| Шерман ағайындылары және Джон Уильямс
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1975)|1975]]<br />{{small|(47-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік драмалық музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Өкіл әке 2]]''''' (''The Godfather Part II'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Нино Рота]] және [[Кармин Коппола]]'''
|-
| ''[[Қытай кварталы (фильм, 1974)|Қытай кварталы]]'' (''Chinatown'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[«Шығыс экспресіндегі» қаза (фильм, 1974)|«Шығыс экспресіндегі» қаза]]'' (''Murder on the Orient Express'')
| Ричард Родни Беннетт
|-
| ''[[Шэнкс (фильм)|Шэнкс]]'' (''Shanks'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Аспандағы тозақ (фильм, 1974)|Аспандағы тозақ]]'' (''The Towering Inferno'')
| Джон Уильямс
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу және үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Ұлы Гэтсби (фильм, 1974)|Ұлы Гэтсби]]''''' (''The Great Gatsby'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Нельсон Риддл]]'''
|-
| ''[[Кішкентай ханзада (фильм, 1974)|Кішкентай ханзада]]'' (''The Little Prince'')
| Алан Джей Лернер, Фредерик Лоу, Дуглас Гэмли және Анджела Морли
|-
| ''[[Жұмақ елесі (фильм)|Жұмақ елесі]]'' (''Phantom of the Paradise'')
| Пол Уильямс және Джордж Типтон
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1976)|1976]]<br />{{small|(48-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жақ (фильм)|Жақ]]''''' (''Jaws'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Уильямс]]'''
|-
| ''[[Құстар да, аралар да оны жасайды]]'' (''Birds Do It, Bees Do It'')
| Джеральд Фрид
|-
| ''[[Оқты ауызбен қап (фильм)|Оқты ауызбен қап]]'' (''Bite the Bullet'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]'' (''One Flew Over the Cuckoo's Nest'')
| Джек Ницше
|-
| ''[[Жел мен Арыстан]]'' (''The Wind and the Lion'')
| Джерри Голдсмит
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу және үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Барри Линдон]]''''' (''Barry Lyndon'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Леонард Розенман]]'''
|-
| ''[[Күлкілі ханым]]'' (''Funny Lady'')
| Питер Мац
|-
| ''[[Томми (фильм)|Томми]]'' (''Tommy'')
| Пит Таунсенд
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1977)|1977]]<br />{{small|(49-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Омен (фильм, 1976)|Омен]]''''' (''The Omen'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джерри Голдсмит]]'''
|-
| ''[[Елігу (фильм, 1976)|Елігу]]'' (''Obsession'')
| Бернард Херрманн
|-
| ''[[Джоси Уэйлс — заңнан тыс адам]]'' (''The Outlaw Josey Wales'')
| Джерри Филдинг
|-
| ''[[Такси жүргізушісі (фильм)|Такси жүргізушісі]]'' (''Taxi Driver'')
| Бернард Херрманн
|-
| ''[[Қарғыс атқандардың саяхаты]]'' (''Voyage of the Damned'')
| Лало Шифрин
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы және оның бейімделуі'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Даңққа бет бұру (фильм, 1976)|Даңққа бет бұру]]''''' (''Bound for Glory'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Леонард Розенман]]'''
|-
| ''[[Багси Мэлоун]]'' (''Bugsy Malone'')
| Пол Уильямс
|-
| ''[[Жұлдыз туды (фильм, 1976)|Жұлдыз туды]]'' (''A Star Is Born'')
| Роджер Келлауэй
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1980)|1978]]<br />{{small|(50-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]''''' (''Star Wars'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Уильямс]]'''
|-
| ''[[Үшінші дәрежелі жақын байланыстар]]'' (''Close Encounters of the Third Kind'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Джулия (фильм, 1977)|Джулия]]'' (''Julia'')
| Жорж Делерю
|-
| ''[[Мұхаммед — Алланың елшісі (фильм)|Мұхаммед — Алланың елшісі]]'' (''The Message'')
| Морис Жарр
|-
| ''[[Мені сүйген тыңшы]]'' (''The Spy Who Loved Me'')
| Марвин Хэмлиш
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы және оның бейімделуі'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Кішкентай түнгі сезім (фильм)|Кішкентай түнгі сезім]]''''' (''A Little Night Music'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джонатан Туник]]'''
|-
| ''[[Питтің айдаһары (фильм, 1977)|Питтің айдаһары]]'' (''Pete's Dragon'')
| Джоэл Хиршхорн, Эл Каша және Ирвин Костал
|-
| ''[[Кебіс пен раушан]]'' (''The Slipper and the Rose'')
| Шерман ағайындылары және Анджела Морли
|-
! rowspan="8" | [[Оскар (1979)|1979]]<br />{{small|(51-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Түнгі экспресс (фильм)|Түнгі экспресс]]''''' (''Midnight Express'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джорджо Мородер]]'''
|-
| ''[[Бразилиядан келген ұлдар (фильм)|Бразилиядан келген ұлдар]]'' (''The Boys from Brazil'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Жұмақ күндері (фильм)|Жұмақ күндері]]'' (''Days of Heaven'')
| Эннио Морриконе
|-
| ''[[Аспан күте тұрады (фильм)|Аспан күте тұрады]]'' (''Heaven Can Wait'')
| Дэйв Грузин
|-
| ''[[Супермен (фильм, 1978)|Супермен]]'' (''Superman'')
| Джон Уильямс
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Музыкалық бейімделу'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Бадди Холли хикаясы]]''''' (''The Buddy Holly Story'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джо Рензетти]]'''
|-
! rowspan="8" | [[Оскар (1980)|1980]]<br />{{small|(52-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Кішкене роман]]''''' (''A Little Romance'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Жорж Делерю]]'''
|-
| ''[[10 (фильм, 1979)|10]]'' (''10'')
| Генри Манчини
|-
| ''[[Амитивилль қорқынышы (фильм, 1979)|Амитивилль қорқынышы]]'' (''The Amityville Horror'')
| Лало Шифрин
|-
| ''[[Чемпион (фильм, 1979)|Чемпион]]'' (''The Champ'')
| Дэйв Грузин
|-
| ''[[Жұлдызды жол: Фильм]]'' (''Star Trek: The Motion Picture'')
| Джерри Голдсмит
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы және оның бейімделуі'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Барлық осы джаз (фильм)|Барлық осы джаз]]''''' (''All That Jazz'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ральф Бернс]]'''
|}
=== 1981—1990 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1981)|1981]]<br />{{small|(53-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Даңқ (фильм, 1980)|Даңқ]]''''' (''Fame'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Майкл Гор]]'''
|-
| ''[[Басқа күйлер]]'' (''Altered States'')
| Джон Корильяно
|-
| ''[[Піл-адам (фильм)|Піл-адам]]'' (''The Elephant Man'')
| Джон Моррис
|-
| ''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод V - Империяның кері соққысы]]'' (''The Empire Strikes Back'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Тэсс]]'' (''Tess'')
| Филипп Сард
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1982)|1982]]<br />{{small|(54-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Отты арбалар (фильм)|Отты арбалар]]''''' (''Chariots of Fire'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Вангелис]]'''
|-
| ''[[Айдаһар өлтіруші]]'' (''Dragonslayer'')
| Алекс Норт
|-
| ''[[Алтын көлде (фильм, 1981)|Алтын көлде]]'' (''On Golden Pond'')
| Дэйв Грузин
|-
| ''[[Рэгтайм (фильм)|Рэгтайм]]'' (''Ragtime'')
| Рэнди Ньюман
|-
| ''[[Индиана Джонс: Жоғалған сандықты іздеу]]'' (''Raiders of the Lost Ark'')
| Джон Уильямс
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1983)|1983]]<br />{{small|(55-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жат планеталық (фильм)|Жат планеталық]]''''' (''E.T. the Extra-Terrestrial'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Уильямс]]'''
|-
| ''[[Ганди (фильм)|Ганди]]'' (''Gandhi'')
| Джордж Фентон және Рави Шанкар
|-
| ''[[Офицер және джентльмен]]'' (''An Officer and a Gentleman'')
| Джек Ницше
|-
| ''[[Полтергейст (фильм, 1982)|Полтергейст]]'' (''Poltergeist'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Софидің таңдауы (фильм)|Софидің таңдауы]]'' (''Sophie's Choice'')
| Марвин Хэмлиш
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы немесе оның бейімделуі'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Виктор/Виктория]]''''' (''Victor/Victoria'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Генри Манчини]] және [[Лесли Брикасс]]'''
|-
| ''[[Энни (фильм, 1982)|Энни]]'' (''Annie'')
| Ральф Бернс
|-
| ''[[Шын жүректен шыққан (фильм, 1982)|Шын жүректен шыққан]]'' (''One from the Heart'')
| Том Уэйтс
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1984)|1984]]<br />{{small|(56-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Керектілер (фильм, 1983)|Керектілер]]''''' (''The Right Stuff'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Билл Конти]]'''
|-
| ''[[Кросс-Крик (фильм)|Кросс-Крик]]'' (''Cross Creek'')
| Леонард Розенман
|-
| ''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Джедайдың оралуы]]'' (''Return of the Jedi'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Нәзіктік тілі (фильм)|Нәзіктік тілі]]'' (''Terms of Endearment'')
| Майкл Гор
|-
| ''[[От астында (фильм, 1983)|От астында]]'' (''Under Fire'')
| Джерри Голдсмит
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы немесе оның бейімделуі'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Йентл (фильм)|Йентл]]''''' (''Yentl'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Мишель Легран]], [[Алан Бергман]] және [[Мэрилин Бергман]]'''
|-
| ''[[Афера 2]]'' (''The Sting II'')
| Лало Шифрин
|-
| ''[[Орындарымызды ауыстырайық (фильм)|Орындарымызды ауыстырайық]]'' (''Trading Places'')
| Элмер Бернстайн
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1985)|1984]]<br />{{small|(57-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Үндістанға саяхат (фильм)|Үндістанға саяхат]]''''' (''A Passage to India'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Морис Жарр]]'''
|-
| ''[[Индиана Джонс және тағдыр ғибадатханасы]]'' (''Indiana Jones and the Temple of Doom'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Тума (фильм, 1984)|Тума]]'' (''The Natural'')
| Рэнди Ньюман
|-
| ''[[Өзен (фильм, 1984)|Өзен]]'' (''The River'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Жанартау астында (фильм)|Жанартау астында]]'' (''Under the Volcano'')
| Алекс Норт
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Үздік ән музыкасы'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Күлгін жаңбыр (фильм)|Күлгін жаңбыр]]''''' (''Purple Rain'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Принс (музыкант)|Принс]]'''
|-
| ''[[Маппеттер Манхэттенді жаулап алуда]]'' (''The Muppets Take Manhattan'')
| Джефф Мосс
|-
| ''[[Ән жазушы (фильм)|Ән жазушы]]'' (''Songwriter'')
| Крис Кристофферсон
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1986)|1986]]<br />{{small|(58-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Африкадан (фильм)|Африкадан]]''''' (''Out of Africa'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Барри (композитор)|Джон Барри]]'''
|-
| ''[[Құдайдың Агнессасы]]'' (''Agnes of God'')
| Жорж Делерю
|-
| ''[[Күлгін түс (фильм, 1985)|Күлгін түс]]'' (''The Color Purple'')
| Куинси Джонс және т.б.
|-
| ''[[Сильверадо (фильм)|Сильверадо]]'' (''Silverado'')
| Брюс Бротон
|-
| ''[[Куәгер (фильм, 1985)|Куәгер]]'' (''Witness'')
| Морис Жарр
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1987)|1987]]<br />{{small|(59-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Түн ортасына таман (фильм)|Түн ортасына таман]]''''' (''Round Midnight'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Херби Хэнкок]]'''
|-
| ''[[Бөтен планеталықтар (фильм, 1986)|Бөтен планеталықтар]]'' (''Aliens'')
| Джеймс Хорнер
|-
| ''[[Индианалықтар (фильм, 1986)|Индианалықтар]]'' (''Hoosiers'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Миссия (фильм, 1986)|Миссия]]'' (''The Mission'')
| Эннио Морриконе
|-
| ''[[Жұлдызды жол IV: Үйге саяхат]]'' (''Star Trek IV: The Voyage Home'')
| Леонард Розенман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1988)|1988]]<br />{{small|(60-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Соңғы император (фильм)|Соңғы император]]''''' (''The Last Emperor'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Рюити Сакамото]], [[Дэвид Бирн]] және [[Цун Су]]'''
|-
| ''[[Бостандық зары]]'' (''Cry Freedom'')
| Джордж Фентон және Джонас Гвангва
|-
| ''[[Күн империясы (фильм)|Күн империясы]]'' (''Empire of the Sun'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Тиіспейтіндер (фильм, 1987)|Тиіспейтіндер]]'' (''The Untouchables'')
| Эннио Морриконе
|-
| ''[[Иствиктік мыстандар (фильм)|Иствиктік мыстандар]]'' (''The Witches of Eastwick'')
| Джон Уильямс
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1989)|1989]]<br />{{small|(61-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Милагродағы үрмебұршақ соғысы]]''''' (''The Milagro Beanfield War'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Дэйв Грузин]]'''
|-
| ''[[Еріксіз саяхатшы (фильм)|Еріксіз саяхатшы]]'' (''The Accidental Tourist'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Қауіпті байланыстар (фильм, 1988)|Қауіпті байланыстар]]'' (''Dangerous Liaisons'')
| Джордж Фентон
|-
| ''[[Тұмандағы гориллалар]]'' (''Gorillas in the Mist'')
| Морис Жарр
|-
| ''[[Жаңбыр адамы (фильм)|Жаңбыр адамы]]'' (''Rain Man'')
| Ханс Циммер
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1990)|1990]]<br />{{small|(62-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Су перісі (мультфильм, 1989)|Су перісі]]''''' (''The Little Mermaid'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Алан Менкен]]'''
|-
| ''[[Төртінші шілдеде туғандар (фильм)|Төртінші шілдеде туғандар]]'' (''Born on the Fourth of July'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Ғажайып ағайынды Бейкерлер]]'' (''The Fabulous Baker Boys'')
| Дэйв Грузин
|-
| ''[[Армандар алаңы (фильм)|Армандар алаңы]]'' (''Field of Dreams'')
| Джеймс Хорнер
|-
| ''[[Индиана Джонс және соңғы крест жорығы]]'' (''Indiana Jones and the Last Crusade'')
| Джон Уильямс
|}
=== 1991—2000 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1991)|1991]]<br />{{small|(63-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Қасқырлармен билеу (фильм)|Қасқырлармен билеу]]''''' (''Dances With Wolves'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Барри (композитор)|Джон Барри]]'''
|-
| ''[[Авалон (фильм, 1990)|Авалон]]'' (''Avalon'')
| Рэнди Ньюман
|-
| ''[[Елес (фильм, 1990)|Елес]]'' (''Ghost'')
| Морис Жарр
|-
| ''[[Гавана (фильм)|Гавана]]'' (''Havana'')
| Дэйв Грузин
|-
| ''[[Үйде жалғыз қалғанда]]'' (''Home Alone'')
| Джон Уильямс
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1992)|1992]]<br />{{small|(64-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Сұлу мен Құбыжық (мультфильм, 1991)|Сұлу мен Құбыжық]]''''' (''Beauty and the Beast'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Алан Менкен]]'''
|-
| ''[[Багси]]'' (''Bugsy'')
| Эннио Морриконе
|-
| ''[[Патша-балықшы (фильм)|Патша-балықшы]]'' (''The Fisher King'')
| Джордж Фентон
|-
| ''[[JFK]]'' (''JFK'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Толқындар ханзадасы (фильм)|Толқындар ханзадасы]]'' (''The Prince of Tides'')
| Джеймс Ньютон Ховард
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1993)|1993]]<br />{{small|(65-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Аладдин (мультфильм, 1992)|Аладдин]]''''' (''Aladdin'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Алан Менкен]]'''
|-
| ''[[Негізгі түйсік (фильм)|Негізгі түйсік]]'' (''Basic Instinct'')
| Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Чаплин (фильм)|Чаплин]]'' (''Chaplin'')
| Джон Барри
|-
| ''[[Говардс-Энд (фильм)|Говардс-Энд]]'' (''Howards End'')
| Ричард Роббинс
|-
| ''[[Өзен ағады (фильм)|Өзен ағады]]'' (''A River Runs Through It'')
| Mark Isham
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1994)|1994]]<br />{{small|(66-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Шиндлердің тізімі]]''''' (''Schindler's List'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Уильямс]]'''
|-
| ''[[Пәктік дәуірі (фильм)|Пәктік дәуірі]]'' (''The Age of Innocence'')
| Элмер Бернстайн
|-
| ''[[Фирма (фильм, 1993)|Фирма]]'' (''The Firm'')
| Дэйв Грузин
|-
| ''[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]'' (''The Fugitive'')
| Джеймс Ньютон Ховард
|-
| ''[[Күннен қалған белгі (фильм)|Күннен қалған белгі]]'' (''The Remains of the Day'')
| Ричард Роббинс
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (1995)|1995]]<br />{{small|(67-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Арыстан Патша (мультфильм, 1994)|Арыстан Патша]]''''' (''The Lion King'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ханс Циммер]]'''
|-
| ''[[Форрест Гамп]]'' (''Forrest Gump'')
| Алан Сильвестри
|-
| ''[[Вампирмен сұхбат (фильм)|Вампирмен сұхбат]]'' (''Interview with the Vampire'')
| Эллиот Голденталь
|-
| ''[[Кішкентай әйелдер (фильм, 1994)|Кішкентай әйелдер]]'' (''Little Women'')
| Томас Ньюман
|-
| ''[[Шоушенктен қашу (фильм)|Шоушенктен қашу]]'' (''The Shawshank Redemption'')
| Томас Ньюман
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1996)|1996]]<br />{{small|(68-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Пошташы (фильм, 1994)|Пошташы]]''''' (''Il Postino'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Луис Бакалов]]'''
|-
| ''[[Аполлон-13 (фильм)|Аполлон-13]]'' (''Apollo 13'')
| Джеймс Хорнер
|-
| ''[[Ер жүрек]]'' (''Braveheart'')
| Джеймс Хорнер
|-
| ''[[Никсон (фильм)|Никсон]]'' (''Nixon'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Ақыл мен сезім (фильм)|Ақыл мен сезім]]'' (''Sense and Sensibility'')
| Патрик Дойл
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзикл немесе комедиядағы үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Покахонтас (мультфильм)|Покахонтас]]''''' (''Pocahontas'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Алан Менкен]] және [[Стивен Шварц]]'''
|-
| ''[[Америкалық президент]]'' (''The American President'')
| Марк Шайман
|-
| ''[[Ойыншықтар хикаясы (мультфильм)|Ойыншықтар хикаясы]]'' (''Toy Story'')
| Рэнди Ньюман
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1997)|1997]]<br />{{small|(69-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Ағылшын пациенті (фильм)|Ағылшын пациенті]]''''' (''The English Patient'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Габриэль Яред]]'''
|-
| ''[[Гамлет (фильм, 1996)|Гамлет]]'' (''Hamlet'')
| Патрик Дойл
|-
| ''[[Майкл Коллинз (фильм)|Майкл Коллинз]]'' (''Michael Collins'')
| Эллиот Голденталь
|-
| ''[[Жылтыр (фильм)|Жылтыр]]'' (''Shine'')
| Дэвид Хиршфельдер
|-
| ''[[Ұйықтап жатқандар (фильм)|Ұйықтап жатқандар]]'' (''Sleepers'')
| Джон Уильямс
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзикл немесе комедиядағы үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Эмма (фильм, 1996)|Эмма]]''''' (''Emma'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Рейчел Портман]]'''
|-
| ''[[Нотр-Дам бүкірі (мультфильм, 1996)|Нотр-Дам бүкірі]]'' (''The Hunchback of Notre Dame'')
| Алан Менкен және Стивен Шварц
|-
| ''[[Уағызшының әйелі]]'' (''The Preacher's Wife'')
| Ханс Циммер
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1998)|1998]]<br />{{small|(70-шы)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]''''' (''Titanic'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джеймс Хорнер]]'''
|-
| ''[[Амистад (фильм)|Амистад]]'' (''Amistad'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Ақылды Уилл Хантинг (фильм)|Ақылды Уилл Хантинг]]'' (''Good Will Hunting'')
| Дэнни Эльфман
|-
| ''[[Кундун]]'' (''Kundun'')
| Филип Гласс
|-
| ''[[Лос-Анджелес құпиялары (фильм)|Лос-Анджелес құпиялары]]'' (''L.A. Confidential'')
| Джерри Голдсмит
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзикл немесе комедиядағы үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Еркектер жалаңаштанғанда]]''''' (''The Full Monty'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Энн Дадли]]'''
|-
| ''[[Анастасия (мультфильм, 1997)|Анастасия]]'' (''Anastasia'')
| Стивен Флаэрти, Линн Аренс және Дэвид Ньюман
|-
| ''[[Жақсырақ болып болмайды]]'' (''As Good as It Gets'')
| Ханс Циммер
|-
! rowspan="10" | [[Оскар (1999)|1999]]<br />{{small|(71-ші)}}
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Драмалық фильмдегі үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Көркем тіршілік]]''''' (''Life Is Beautiful'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Никола Пиовани]]'''
|-
| ''[[Елизавета (фильм)|Елизавета]]'' (''Elizabeth'')
| Дэвид Хиршфельдер
|-
| ''[[Плезантвиль (фильм)|Плезантвиль]]'' (''Pleasantville'')
| Рэнди Ньюман
|-
| ''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]'' (''Saving Private Ryan'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Жіңішке қызыл сызық (фильм, 1998)|Жіңішке қызыл сызық]]'' (''The Thin Red Line'')
| Ханс Циммер
|-
| colspan=2 style="text-align:center; background:#EBECF0" | '''Мюзикл немесе комедиядағы үздік музыка'''
|-
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Ғашық болған Шекспир]]''''' (''Shakespeare in Love'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Стивен Уорбек]]'''
|-
| ''[[Мулан (мультфильм, 1998)|Мулан]]'' (''Mulan'')
| Мэттью Уайлдер, Дэвид Зиппель және Джерри Голдсмит
|-
| ''[[Мысыр ханзадасы (мультфильм)|Мысыр ханзадасы]]'' (''The Prince of Egypt'')
| Стивен Шварц және Ханс Циммер
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2000)|2000]]<br />{{small|(72-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Қызыл скрипка (фильм)|Қызыл скрипка]]''''' (''The Red Violin'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Корильяно]]'''
|-
| ''[[Америкалық сұлу (фильм)|Америкалық сұлу]]'' (''American Beauty'')
| Томас Ньюман
|-
| ''[[Анджеланың күлі (фильм)|Анджеланың күлі]]'' (''Angela's Ashes'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Шарап жасаушылардың ережесі (фильм)|Шарап жасаушылардың ережесі]]'' (''The Cider House Rules'')
| Рейчел Портман
|-
| ''[[Дарынды мистер Рипли (фильм)|Дарынды мистер Рипли]]'' (''The Talented Mr. Ripley'')
| Габриэль Яред
|}
=== 2001—2010 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2001)|2001]]<br />{{small|(73-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жасырынып келе жатқан жолбарыс, тасада күтіп отырған айдаһар]]'''''
|style="background:#FAEB86" |'''[[Тань Дунь]]'''
|-
| ''[[Шоколад (фильм, 2000)|Шоколад]]'' (''Chocolat'')
| Рейчел Портман
|-
| ''[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]''
| Ханс Циммер
|-
| ''[[Малена (фильм)|Малена]]'' (''Malèna'')
| Эннио Морриконе
|-
| ''[[Патриот (фильм, 2000)|Патриот]]'' (''The Patriot'')
| Джон Уильямс
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2002)|2002]]<br />{{small|(74-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]'''''
|style="background:#FAEB86" |'''[[Говард Шор]]'''
|-
| ''[[Жасанды интеллект (фильм)|Жасанды интеллект]]'' (''A.I. Artificial Intelligence'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Тамаша ақыл (фильм)|Тамаша ақыл]]'' (''A Beautiful Mind'')
| Джеймс Хорнер
|-
| ''[[Хәрри Поттер мен Пәлсапа тас (фильм)|Хәрри Поттер мен пәлсапа тас]]''
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Монстрлар корпорациясы]]''
| Рэнди Ньюман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2003)|2003]]<br />{{small|(75-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Фрида (фильм)|Фрида]]''''' (''Frida'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Эллиот Голденталь]]'''
|-
| ''[[Қолыңнан келсе, ұстап көр]]'' (''Catch Me If You Can'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Жұмақтан алыс]]'' (''Far from Heaven'')
| Элмер Бернстайн
|-
| ''[[Сағаттар (фильм)|Сағаттар]]'' (''The Hours'')
| Филип Гласс
|-
| ''[[Қарғыс атқан жол]]'' (''Road to Perdition'')
| Томас Ньюман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2004)|2004]]<br />{{small|(76-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]]'''''
|style="background:#FAEB86" |'''[[Говард Шор]]'''
|-
| ''[[Үлкен балық (фильм)|Үлкен балық]]'' (''Big Fish'')
| Дэнни Эльфман
|-
| ''[[Суық тау (фильм)|Суық тау]]'' (''Cold Mountain'')
| Габриэль Яред
|-
| ''[[Немоны іздеу]]'' (''Finding Nemo'')
| Томас Ньюман
|-
| ''[[Құм мен тұманнан жасалған үй]]'' (''House of Sand and Fog'')
| Джеймс Хорнер
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2005)|2005]]<br />{{small|(77-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Қиял әлемі (фильм)|Қиял әлемі]]''''' (''Finding Neverland'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Ян Качмарек]]'''
|-
| ''[[Хәрри Поттер мен Азкабан тұтқыны (фильм)|Хәрри Поттер мен Азкабан тұтқыны]]''
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Лемони Сникет: Сәтсіз оқиғалар]]'' (''Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events'')
| Томас Ньюман
|-
| ''[[Христостың азапталуы]]'' (''The Passion of the Christ'')
| Джон Дебни
|-
| ''[[Құпия орман (фильм, 2004)|Құпия орман]]'' (''The Village'')
| Джеймс Ньютон Ховард
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2006)|2006]]<br />{{small|(78-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Бүкір тау]]''''' (''Brokeback Mountain'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Густаво Сантаолалья]]'''
|-
| ''[[Адал бағбан (фильм)|Адал бағбан]]'' (''The Constant Gardener'')
| Альберто Иглесиас
|-
| ''[[Гейшаның мемуарлары (фильм)|Гейшаның мемуарлары]]'' (''Memoirs of a Geisha'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Мюнхен (фильм)|Мюнхен]]'' (''Munich'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Тәкәппарлық пен соқыр сенім (фильм, 2005)|Тәкәппарлық пен соқыр сенім]]'' (''Pride & Prejudice'')
| Дарио Марианелли
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2007)|2007]]<br />{{small|(79-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Вавилон (фильм, 2006)|Вавилон]]'''''
|style="background:#FAEB86" |'''[[Густаво Сантаолалья]]'''
|-
| ''[[Жақсы неміс]]'' (''The Good German'')
| Томас Ньюман
|-
| ''[[Бір жанжалдың жазбалары (фильм)|Бір жанжалдың жазбалары]]'' (''Notes on a Scandal'')
| Филип Гласс
|-
| ''[[Фавн лабиринті]]''
| Хавьер Наваррете
|-
| ''[[Патшайым (фильм, 2006)|Патшайым]]'' (''The Queen'')
| Александр Деспла
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2008)|2008]]<br />{{small|(80-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Өтеу (фильм, 2007)|Өтеу]]''''' (''Atonement'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Дарио Марианелли]]'''
|-
| ''[[Юмаға пойыз (фильм, 2007)|Юмаға пойыз]]'' (''3:10 to Yuma'')
| Марко Белтрами
|-
| ''[[Батпырауық қуған бала (фильм)|Батпырауық қуған бала]]'' (''The Kite Runner'')
| Альберто Иглесиас
|-
| ''[[Майкл Клейтон]]'' (''Michael Clayton'')
| Джеймс Ньютон Ховард
|-
| ''[[Рататуй (мультфильм)|Рататуй]]''
| Майкл Джаккино
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2009)|2009]]<br />{{small|(81-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Лашықтан шыққан миллионер]]'''''
|style="background:#FAEB86" |'''[[А. Р. Рахман]]'''
|-
| ''[[Бенджамин Баттонның жұмбақ хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның жұмбақ хикаясы]]'' (''The Curious Case of Benjamin Button'')
| Александр Деспла
|-
| ''[[Қарсылық (фильм, 2008)|Қарсылық]]'' (''Defiance'')
| Джеймс Ньютон Ховард
|-
| ''[[Харви Милк (фильм)|Милк]]'' (''Milk'')
| Дэнни Эльфман
|-
| ''[[ВАЛЛ-И]]'' (''WALL-E'')
| Томас Ньюман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2010)|2010]]<br />{{small|(82-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жоғары (мультфильм)|Жоғары]]''''' (''Up'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Майкл Джаккино]]'''
|-
| ''[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]''
| Джеймс Хорнер
|-
| ''[[Теңдессіз Фокс мырза]]''
| Александр Деспла
|-
| ''[[Дауыл билеушісі]]''
| Марко Белтрами және Бак Сандерс
|-
| ''[[Шерлок Холмс (фильм, 2009)|Шерлок Холмс]]'' (''Sherlock Holmes'')
| [[Ханс Циммер]]
|}
=== 2011—2020 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2011)|2011]]<br />{{small|(83-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]]''''' (''The Social Network'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Трент Резнор]] және [[Аттикус Росс]]'''
|-
|''[[127 сағат]]'' (''127 Hours'')
|А. Р. Рахман
|-
|''[[Айдаһарды қалай қолға үйретуге болады (мультфильм)|Айдаһарды қалай қолға үйретуге болады]]'' (''How to Train Your Dragon'')
|Джон Пауэлл
|-
|''[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]]'' (''Inception'')
|[[Ханс Циммер]]
|-
|''[[Патша сөйлейді!]]'' (''The King's Speech'')
|Александр Деспла
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2012)|2012]]<br />{{small|(84-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Әртіс (фильм)|Әртіс]]''''' (''The Artist'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Людовик Бурс]]'''
|-
|''[[Тинтиннің басынан кешкендері: Бірмүйіздің құпиясы]]'' (''The Adventures of Tintin'')
|Джон Уильямс
|-
|''[[Хьюго (фильм)|Хьюго]]'' (''Hugo'')
|Говард Шор
|-
|''[[Тыңшы, шық!]]'' (''Tinker Tailor Soldier Spy'')
|Альберто Иглесиас
|-
|''[[Жауынгер ат (фильм)|Жауынгер ат]]'' (''War Horse'')
|Джон Уильямс
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2013)|2013]]<br />{{small|(85-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Пи өмірі]]''''' (''Life of Pi'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Майкл Данна]]'''
|-
|''[[Анна Каренина (фильм, 2012)|Анна Каренина]]'' (''Anna Karenina'')
|Дарио Марианелли
|-
|''[[«Арго» операциясы (фильм)|«Арго» операциясы]]'' (''Argo'')
|Александр Деспла
|-
|''[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]'' (''Lincoln'')
|Джон Уильямс
|-
|''[[007:«Скайфолл»]]'' (''Skyfall'')
|Томас Ньюман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2014)|2014]]<br />{{small|(86-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]''''' (''Gravity'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Стивен Прайс]]'''
|-
|''[[Кітап ұрысы (фильм)|Кітап ұрысы]]'' (''The Book Thief'')
|Джон Уильямс
|-
|''[[Ол (фильм, 2013)|Ол]]'' (''Her'')
|Уилл Батлер және Оуэн Паллетт
|-
|''[[Филомена (фильм)|Филомена]]'' (''Philomena'')
|Александр Деспла
|-
|''[[Мистер Бэнксті құтқару]]'' (''Saving Mr. Banks'')
|Томас Ньюман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2015)|2015]]<br />{{small|(87-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Гранд Будапешт қонақ үйі]]''''' (''The Grand Budapest Hotel'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Александр Деспла]]'''
|-
|''[[Имитациялық ойын]]'' (''The Imitation Game'')
|Александр Деспла
|-
|''[[Интерстеллар (фильм)|Интерстеллар]]'' (''Interstellar'')
|[[Ханс Циммер]]
|-
|''[[Мистер Тернер (фильм)|Мистер Тернер]]'' (''Mr. Turner'')
|Гэри Ершон
|-
|''[[Бәрінің теориясы (фильм)|Бәрінің теориясы]]'' (''The Theory of Everything'')
|Йохан Йоханнссон
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2016)|2016]]<br />{{small|(88-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Жексұрын сегіздік]]''''' (''The Hateful Eight'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Эннио Морриконе]]'''
|-
|''[[Тыңшылар көпірі (фильм)|Тыңшылар көпірі]]'' (''Bridge of Spies'')
|Томас Ньюман
|-
|''[[Кэрол (фильм)|Кэрол]]'' (''Carol'')
|Картер Бёруэлл
|-
|''[[Сикарио (фильм, 2015)|Сикарио]]'' (''Sicario'')
|Йохан Йоханнссон
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Күштің оянуы]]'' (''Star Wars: The Force Awakens'')
|Джон Уильямс
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2017)|2017]]<br />{{small|(89-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Ла-Ла Ленд]]''''' (''La La Land'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Джастин Гурвиц]]'''
|-
|''[[Джеки (фильм, 2016)|Джеки]]'' (''Jackie'')
|Мика Леви
|-
|''[[Арыстан (фильм, 2016)|Арыстан ]]'' (''Lion'')
|Дастин О'Хэллоран және Фолькер Бертельманн
|-
|''[[Ай жарығы (фильм)|Ай жарығы]]'' (''Moonlight'')
|Николас Брителл
|-
|''[[Жолаушылар (фильм, 2016)|Жолаушылар]]'' (''Passengers'')
|Томас Ньюман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2018)|2018]]<br />{{small|(90-шы)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Су пішіні (фильм)|Су пішіні]]''''' (''The Shape of Water'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Александр Деспла]]'''
|-
|''[[Дюнкерк (фильм)|Дюнкерк]]'' (''Dunkirk'')
|[[Ханс Циммер]]
|-
|''[[Елес жіп]]'' (''Phantom Thread'')
|Джонни Гринвуд
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Соңғы джедайлар]]'' (''Star Wars: The Last Jedi'')
|Джон Уильямс
|-
|''[[Миссури, Эббинг шекарасындағы үш билборд]]'' (''Three Billboards Outside Ebbing, Missouri'')
|Картер Бёруэлл
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2019)|2019]]<br />{{small|(91-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Қара қабылан (фильм, 2018)|Қара қабылан]]''''' (''Black Panther'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Людвиг Йоранссон]]'''
|-
|''[[Қара кланшы]]'' (''BlacKkKlansman'')
|Теренс Бланшар
|-
|''[[Егер Бил-стрит сөйлей алса]]'' (''If Beale Street Could Talk'')
|Николас Брителл
|-
|''[[Иттер аралы (мультфильм)|Иттер аралы]]'' (''Isle of Dogs'')
|Александр Деспла
|-
|''[[Мэри Поппинс оралады]]'' (''Mary Poppins Returns'')
|Марк Шайман
|-
! rowspan="5" | [[Оскар (2020)|2020]]<br />{{small|(92-ші)}}
|style="background:#FAEB86" |'''''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]''''' (''Joker'')
|style="background:#FAEB86" |'''[[Хильдур Гуднадоттир]]'''
|-
|''[[Кішкентай әйелдер (фильм, 2019)|Кішкентай әйелдер]]'' (''Little Women'')
|Александр Деспла
|-
|''[[Неке қию тарихы (фильм, 2019)|Неке қию тарихы]]'' (''Marriage Story'')
|Рэнди Ньюман
|-
|''[[1917 (фильм)|1917]]'' (''1917'')
|Томас Ньюман
|-
|''[[Жұлдызды соғыстар: Скайуокер. Өрлеу]]'' (''Star Wars: The Rise of Skywalker'')
|Джон Уильямс
|}
=== 2021—2030 ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#bebebe"
! width="5%" | Жыл
! width="35%" | Фильм
! width="60%" | Номинант(тар)
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2021)|2021]]<br />{{small|(93-ші)}}
| '''''[[Жан (мультфильм, 2020)|Жан]]''''' (''Soul'')
| '''[[Трент Резнор]], [[Аттикус Росс]] және [[Джон Батист]]'''
|-
| ''[[Да 5 қандас]]'' (''Da 5 Bloods'')
| Теренс Бланшар
|-
| ''[[Манк (фильм)|Манк]]'' (''Mank'')
| Трент Резнор және Аттикус Росс
|-
| ''[[Минари]]'' (''Minari'')
| Эмиль Моссери
|-
| ''[[Әлем жаңалықтары (фильм)|Әлем жаңалықтары]]'' (''News of the World'')
| Джеймс Ньютон Ховард
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2022)|2022]]<br />{{small|(94-ші)}}
| '''''[[Дөң (фильм, 2021)|Дөң]]''''' (''Dune'')
| '''[[Ханс Циммер]]'''
|-
| ''[[Жоғарыға қарама]]'' (''Don't Look Up'')
| Николас Брителл
|-
| ''[[Энканто]]'' (''Encanto'')
| Джермейн Франко
|-
| ''[[Параллель аналар]]'' (''Parallel Mothers'')
| Альберто Иглесиас
|-
| ''[[Иттің билігі]]'' (''The Power of the Dog'')
| Джонни Гринвуд
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2023)|2023]]<br />{{small|(95-ші)}}
| '''''[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 2022)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]''''' (''All Quiet on the Western Front'')
| '''[[Фолькер Бертельманн]]'''
|-
| ''[[Вавилон (фильм, 2022)|Вавилон]]'' (''Babylon'')
| Джастин Гурвиц
|-
| ''[[Инишерин Баншилері]]'' (''The Banshees of Inisherin'')
| Картер Бёруэлл
|-
| ''[[Барлығы бір уақытта, барлық жерде]]'' (''Everything Everywhere All at Once'')
| Son Lux
|-
| ''[[Фабельмандар]]'' (''The Fabelmans'')
| Джон Уильямс
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2024)|2024]]<br />{{small|(96-шы)}}
| '''''[[Оппенгеймер (фильм)|Оппенгеймер]]''''' (''Oppenheimer'')
| '''[[Людвиг Йоранссон]]'''
|-
| ''[[Америкалық шығарма]]'' (''American Fiction'')
| Лора Карпман
|-
| ''[[Индиана Джонс және тағдыр дөңгелегі]]'' (''Indiana Jones and the Dial of Destiny'')
| Джон Уильямс
|-
| ''[[Гүлді айын өлтіргендер]]'' (''Killers of the Flower Moon'')
| Робби Робертсон {{small|(қайтыс болғаннан кейін)}}
|-
| ''[[Байғұс жандар]]'' (''Poor Things'')
| Джерскин Фендрикс
|- style="background:#FAEB86"
! rowspan="5" |[[Оскар (2025)|2025]]<br />{{small|(97-ші)}}
| '''''[[Бруталист]]''''' (''The Brutalist'')
| '''[[Дэниел Блумберг]]'''
|-
| ''[[Конклав (фильм)|Конклав]]'' (''Conclave'')
| Фолькер Бертельманн
|-
| ''[[Эмилия Перес]]'' (''Emilia Pérez'')
| Клеман Дюколь және Камиль
|-
| ''[[Уикед]]'' (''Wicked'')
| Джон Пауэлл және Стивен Шварц
|-
| ''[[Жабайы робот]]'' (''The Wild Robot'')
| Крис Бауэрс
|-
! rowspan="6" |[[Оскар (2026)|2026]]<br />{{small|(98-ші)}}
|- style="background:#FAEB86"
| '''''[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]'''''
| '''[[Людвиг Йоранссон]]'''
|-
| ''[[Шайқас артынан шайқас]]''
| [[Джонни Гринвуд]]
|-
| ''[[Бугония]]''
| Джерскин Фендрикс
|-
| ''[[Франкенштейн (фильм, 2025)|Франкенштейн]]''
| [[Александр Деспла]]
|-
| ''[[Хамнет (фильм)|Хамнет]]''
| Макс Рихтер
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Оскар сыйлығы]]
5qmh69deapih1dty82nyyk0uejdw31s
Құрметті Оскар сыйлығы
0
772658
3591751
3539956
2026-04-25T14:35:00Z
TalgatSnow
143530
3591751
wikitext
text/x-wiki
{{Жүлде
| атауы = Құрметті «Оскар» сыйлығы
| суреті =
| сурет атауы =
| фон түсі = #EEDD82
| шынайы атауы = {{lang-en|Academy Honorary Award}}
| мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
| түрі = Кинематографиядағы айрықша жетістіктер үшін берілетін арнайы марапат
| үшін марапатталады = Кино өнеріне қосқан өмірлік үлесі, ерекше жетістіктері және Академияға көрсеткен адал қызметі үшін
| жағдайы = беріледі
| негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]
| негізделді = 1929
| алғашқы иегері = [[Warner Bros.]] және [[Чарли Чаплин]] (1929)
| соңғы иегері = [[Дебби Аллен]], [[Уинн Томас]] және [[Том Круз]] (2026)
| сайты = {{URL|https://www.oscars.org/governors/honorary}}
}}
'''Құрметті «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Honorary Award}}) — [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның Басқарушылар кеңесімен кино өнері мен ғылымына қосқан ерекше үлесі, өмірлік жетістіктері немесе Академия алдындағы айрықша еңбегі үшін берілетін беделді марапат.
Бастапқыда бұл марапат «Арнайы сыйлық» (Special Award) деп аталды, өйткені ол бәсекелестік номинацияларға сыймайтын ерекше жетістіктерді (мысалы, техникалық жаңалықтар немесе арнайы жобалар) атап өту үшін 1929 жылы алғашқы марапаттау рәсімінде тағайындалған. 1950 жылдан бастап ол ресми түрде «Құрметті сыйлық» деп атала бастады.
Құрметті сыйлық қолданыстағы «Оскар» номинациялары қамтымайтын кинематографиялық жетістіктерді атап өтеді, дегенмен бұған дейін бәсекелестік номинацияларда «Оскар» алған тұлғалардың бұл жүлдені иеленуіне шектеу қойылмайды.<ref>{{cite web|title=Honorary Award: About |date=17 July 2014 |publisher=Academy of Motion Picture Arts and Sciences |url=http://www.oscars.org/governors/honorary |access-date=2017-02-27}}</ref>
Марапаттың ерекшеліктері:
* Мүсінше: Иегерлерге дәстүрлі алтын жалатқан «Оскар» мүсіншесі табысталады.
* Рәсім: 2009 жылға дейін бұл марапат негізгі «Оскар» телешоуы кезінде берілетін. Қазіргі уақытта ол қараша айында өтетін арнайы Басқарушылар салтанатында (Governors Awards) табысталады.
* Таңдау: Бұл сыйлыққа номинациялар жарияланбайды, иегерлерді тікелей Академияның Басқарушылар кеңесі таңдайды.
== Лауреаттар тізімі ==
== 1929–1940 ==
{| class="wikitable" style="width: 100%;"
|- style="background:#EEDD82; text-align: center;"
|'''Жыл'''
|'''Марапат иегері'''
|'''Марапаттау негіздемесі'''
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1929)|1929]]
|[[Warner Bros.|Warner Brothers]]
|«[[Джаз әншісі (фильм, 1927)|Джаз әншісі]]» атты алғашқы дыбысты фильмді түсіргені үшін.
|-
|[[Чарли Чаплин]]
|«[[Цирк (фильм, 1928)|Цирк]]» фильміндегі жан-жақты жетістіктері (сценарийі, режиссурасы және актерлік шеберлігі) үшін.
|-
| [[Оскар (1932)|1932]]
|[[Уолт Дисней]]
|[[Микки Маус]]ты ойлап тапқаны үшін.
|-
| [[Оскар (1935)|1935]]
|[[Ширли Темпл]]
|1934 жылғы киносауық саласына қосқан айрықша үлесі үшін.
|-
| [[Оскар (1936)|1936]]
|[[Дэвид Уорк Гриффит]]
|Продюсер және режиссер ретіндегі шығармашылық жетістіктері үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1937)|1937]]
|«[[The March of Time]]»
|Кино өнеріне қосқан маңызды жаңашылдығы және оны маңызды жаңалықтар құралына айналдырғаны үшін.
|-
|[[У. Ховард Грин]] және [[Гарольд Россон]]
|«[[Аллаһ бағы (фильм, 1936)|Аллаһ бағы]]» фильміндегі түрлі-түсті операторлық жұмыстары үшін.
|-
|rowspan="4"| [[Оскар (1938)|1938]]
|[[Мак Сеннет]]
|Комедия жанрындағы жетістіктері үшін.
|-
|[[Эдгар Берген]]
|«Чарли Маккарти» комедиялық бейнесін жасағаны үшін.
|-
|[[Заманауи өнер мұражайы]]
|Фильмдерді сақтау және жинақтау ісіне қосқан үлесі үшін.
|-
|[[У. Ховард Грин]]
|«[[Жұлдыз туды (фильм, 1937)|Жұлдыз туды]]» фильміндегі түрлі-түсті операторлық жұмыстары үшін.
|-
|rowspan="6"| [[Оскар (1939)|1939]]
|[[Дина Дурбин]] және [[Микки Руни]]
|Жасөспірім актерлер ретіндегі үздік шеберліктері үшін.
|-
|[[Гарри Уорнер]]
|Патриоттық қысқаметражды фильмдер шығарғаны үшін.
|-
|[[Уолт Дисней]]
|«[[Ақшақар және жеті ергежейлі (мультфильм, 1937)|Ақшақар және жеті ергежейлі]]» атты алғашқы толықметражды мультфильмі үшін.
|-
|[[Оливер Т. Марш]] және [[Аллен М. Дэйви]]
|«Ғашықтар» (Sweethearts) фильміндегі түрлі-түсті операторлық жұмыстары үшін.
|-
|«[[Аляска қарақшылары (фильм, 1938)|Аляска қарақшылары]]»
|Арнайы дыбыстық және визуалды эффектілері үшін.
|-
|[[Артур Болл]]
|Түрлі-түсті кино саласын дамытуға қосқан еңбегі үшін.
|-
|rowspan="5"| [[Оскар (1940)|1940]]
|[[Дуглас Фэрбенкс]] (үлкені)
|Академияның (AMPAS) алғашқы президенті ретіндегі еңбегі үшін.
|-
|[[Motion Picture Relief Fund]]
|Киноиндустрия қызметкерлеріне көмек қорын басқарғандары үшін ([[Ральф Блок]], [[Джин Хершолт]], [[Ральф Морган]] және [[Конрад Нагель]]).
|-
|[[Джуди Гарленд]]
|1939 жылғы жасөспірім актриса ретіндегі үздік рөлдері үшін.
|-
|[[Уильям Кэмерон Мензис]]
|«[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]» фильмінде түсті қолданудағы жетістіктері үшін.
|-
|[[Technicolor]] компаниясы
|Түрлі-түсті кино технологиясын дамытуға қосқан үлесі үшін.
|-
|}
== 1941–1950 ==
{| class="wikitable" style="width: 100%;"
|- style="background:#EEDD82; text-align: center;"
|'''Жыл'''
|'''Марапат иегері'''
|'''Марапаттау негіздемесі'''
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1941)|1941]]
|[[Боб Хоуп]]
|Кинематографиялық өнер және ғылым академиясына (AMPAS) көрсеткен қызметі үшін.
|-
|[[Натан Левинсон]]
|Армияның оқу-жаттығу фильмдерін жасауға қосқан үлесі үшін.
|-
|rowspan="4"| [[Оскар (1942)|1942]]
|[[Рей Скотт]]
|«[[Кукан]]» фильмін түсіру кезіндегі жанқиярлық ерлігі үшін.
|-
|[[Ақпарат министрлігі (Ұлыбритания)|Ұлыбритания Ақпарат министрлігі]]
|[[Корольдік әуе күштері]] туралы деректі фильмі үшін.
|-
|[[Леопольд Стоковский]]
|«[[Фантазия (мультфильм, 1940)|Фантазия]]» фильміндегі «визуалды музыканы» жасағаны үшін.
|-
|[[Уолт Дисней]], [[Уильям Гэрити]], [[Дж. Н. А. Хокинс]] және [[RCA]] компаниясы
|«[[Фантазия (мультфильм, 1940)|Фантазия]]» фильмінде дыбысты қолдануға қосқан зор үлестері үшін.
|-
|rowspan="3"| [[Оскар (1943)|1943]]
|[[Шарль Буайе]]
|Француз зерттеу қорын (French Research Foundation) құрғаны үшін.
|-
|[[Ноэл Кауард]]
|«[[Біз қызмет ететін жерде]]» фильмін шығарудағы продюсерлік жетістігі үшін.
|-
|[[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|[[Энди Харди]] туралы фильмдер сериясы үшін.
|-
| [[Оскар (1944)|1944]]
|[[Джордж Пал]]
|Суретті және қуыршақ анимациясын ұштастырудағы жаңашылдығы үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1945)|1945]]
|[[Маргарет О’Брайен]]
|1944 жылғы үздік жасөспірім актриса ретіндегі жетістігі үшін.
|-
|[[Боб Хоуп]]
|Академияға (AMPAS) көрсеткен адал қызметі үшін.
|-
|rowspan="4"| [[Оскар (1946)|1946]]
|[[Уолтер Вангер]]
|Академия президенті ретіндегі алты жылдық еңбегі үшін.
|-
|[[Пегги Энн Гарнер]]
|1945 жылғы үздік жасөспірім актриса ретіндегі жетістігі үшін.
|-
|«[[Мен тұратын үй (фильм, 1945)|Мен тұратын үй]]»
|Төзімділік тақырыбын қозғаған үздік қысқаметражды фильм ретінде.
|-
|[[Republic Studio]] және [[Даниэль Дж. Блумберг]]
|Үздік дыбыс жазу студиясын құрғаны үшін.
|-
|rowspan="4"| [[Оскар (1947)|1947]]
|[[Лоуренс Оливье]]
|«[[V Генрих (фильм, 1944)|V Генрих]]» фильміндегі режиссерлік, продюсерлік және актерлік еңбегі үшін.
|-
|[[Гарольд Расселл]]
|«[[Өміріміздің үздік жылдары]]» фильміндегі рөлі арқылы соғыс ардагерлеріне жігер бергені үшін.
|-
|[[Эрнст Любич]]
|Кино өнеріне қосқан өмірлік үлесі үшін.
|-
|[[Клод Джарман-кіші]]
|«[[Киік (фильм, 1946)|Киік]]» фильміндегі жасөспірім актер ретіндегі шеберлігі үшін.
|-
|rowspan="4"| [[Оскар (1948)|1948]]
|[[Джеймс Баскетт]]
|«[[Оңтүстік әні]]» фильміндегі Ремус ағай рөлін сомдағаны үшін.
|-
|«[[Билл мен Ку]]»
|Комедия жанрындағы жаңашыл жетістігі үшін.
|-
|«[[Бәтеңке тазалаушы (фильм, 1946)|Бәтеңке тазалаушы]]»
|Соғыстан зардап шеккен елде (Италия) жасалған жоғары сапалы туынды ретінде.
|-
|[[Уильям Николас Селиг]], [[Альберт Э. Смит]], [[Джордж К. Спур]] және [[Томас Армат]]
|Кино атты жаңа медианы қалыптастыруға қосқан зор үлестері үшін.
|-
|rowspan="5"| [[Оскар (1949)|1949]]
|[[Иван Яндл]]
|«[[Таңбаланғандар (фильм, 1948)|Таңбаланғандар]]» фильміндегі бала рөлін шынайы сомдағаны үшін.
|-
|[[Сид Грауман]]
|Кино индустриясындағы өмірлік жетістіктері үшін.
|-
|[[Адольф Цукор]]
|Америка киносының дамуына қосқан 40 жылдық үлесі үшін.
|-
|[[Уолтер Вангер]]
|«[[Жанна д’Арк (фильм, 1948)|Жанна д’Арк]]» фильмін шығарғаны үшін.
|-
|[[Джин Хершолт]]
|Академия алдындағы адал қызметі және қайырымдылық істері үшін.
|-
|rowspan="4"| [[Оскар (1950)|1950]]
|[[Бобби Дрисколл]]
|1949 жылғы үздік жасөспірім актер ретінде.
|-
|[[Фред Астер]]
|Музыкалық және би фильмдеріне қосқан зор үлесі үшін.
|-
|[[Сесил Б. ДеМилль]]
|Кино өнеріндегі 37 жылдық өнімді еңбегі үшін.
|-
|[[Джин Хершолт]]
|Академияға көрсеткен ерекше қызметі үшін (екінші мәрте).
|-
|}
== 1951–1960 ==
{| class="wikitable" style="width: 100%;"
|- style="background:#EEDD82; text-align: center;"
|'''Жыл'''
|'''Марапат иегері'''
|'''Марапаттау негіздемесі'''
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1951)|1951]]
|[[Джордж Мерфи]]
|Кинодағы кейіпкерлерді шебер сомдағаны және индустрияны насихаттаудағы еңбегі үшін.
|-
|[[Луис Б. Майер]]
|Киноиндустрияға қосқан зор үлесі үшін.
|-
| [[Оскар (1952)|1952]]
|[[Джин Келли]]
|Актер, әнші, режиссер және биші ретіндегі жан-жақтылығы үшін.
|-
|rowspan="5"| [[Оскар (1953)|1953]]
|[[Джордж Альфред Митчелл]]
|Кинокамераларды дамытуға қосқан үлесі үшін.
|-
|[[Джозеф Шенк]]
|Киноиндустрияның дамуына қосқан ұзақ жылдық еңбегі үшін.
|-
|[[Мериан К. Купер]]
|Кино өнеріндегі жаңашыл жетістіктері үшін.
|-
|[[Гарольд Ллойд]]
|Комедия шебері және үлгілі азамат ретінде.
|-
|[[Боб Хоуп]]
|Академия алдындағы қызметі мен комедия жанрындағы еңбегі үшін.
|-
|rowspan="4"| [[Оскар (1954)|1954]]
|[[Пит Смит]]
|«Pete Smith Specialties» қысқаметражды фильмдер сериясы үшін.
|-
|[[20th Century Fox]]
|[[Анаморфты формат|CinemaScope]] кең экранды технологиясын енгізгені үшін.
|-
|[[Джозеф Брин]]
|Киноөндіріс кодексін (Motion Picture Production Code) дамытудағы еңбегі үшін.
|-
|[[Bell & Howell]]
|Киноиндустрия саласындағы техникалық жетістіктері үшін.
|-
|rowspan="6"| [[Оскар (1955)|1955]]
|[[Bausch & Lomb]]
|Киноиндустрияға техникалық қызмет көрсеткені үшін.
|-
|[[Кемп Р. Нивер]]
|АҚШ Конгресс кітапханасындағы қағаз пленкалар коллекциясын қайта қалпына келтіру әдісін ойлап тапқаны үшін.
|-
|[[Грета Гарбо]]
|Кинодағы ұмытылмас рөлдері мен өшпес бейнелері үшін.
|-
|[[Дэнни Кей]]
|Америка киноиндустриясына қосқан үлесі мен қайырымдылық қызметі үшін.
|-
|[[Джон Уайтли]]
|«[[Жеңілген өшпенділік]]» (The Kidnappers) фильміндегі үздік бала рөлі үшін.
|-
|[[Винсент Уинтер]]
|«[[Жеңілген өшпенділік]]» (The Kidnappers) фильміндегі үздік бала рөлі үшін.
|-
| [[Оскар (1956)|1956]]
|«[[Самурай (фильм, 1954)|Самурай: Мусаси Миямото]]»
|Шет тіліндегі ең үздік фильм ретінде (Жапония).
|-
| [[Оскар (1957)|1957]]
|[[Эдди Кантор]]
|Киноиндустрияға қосқан зор үлесі үшін.
|-
|rowspan="4"| [[Оскар (1958)|1958]]
|[[Чарльз Брекетт]]
|Академия (AMPAS) алдындағы адал қызметі үшін.
|-
|[[Б. Б. Кахане]]
|Киноиндустрияға қосқан үлесі үшін.
|-
|[[Гилберт М. Андерсон]]
|Көңіл көтеру киносының пионері ретіндегі еңбегі үшін.
|-
|[[Кино және теледидар инженерлері қоғамы]] (SMPTE)
|Киноиндустрияны техникалық дамытудағы еңбегі үшін.
|-
| [[Оскар (1959)|1959]]
|[[Морис Шевалье]]
|Жарты ғасырдан астам уақыт бойы кино өнеріне қосқан үлесі үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1960)|1960]]
|[[Ли де Форест]]
|Дыбысты киноның пайда болуына мүмкіндік берген өнертабыстары үшін.
|-
|[[Бастер Китон]]
|Оның есімін өшпес еткен бірегей комедиялық шеберлігі үшін.
|-
|}
== 1961–1970 ==
{| class="wikitable" style="width: 100%;"
|- style="background:#EEDD82; text-align: center;"
|'''Жыл'''
|'''Марапат иегері'''
|'''Марапаттау негіздемесі'''
|-
|rowspan="3"| [[Оскар (1961)|1961]]
|[[Гэри Купер]]
|Кинодағы ұмытылмас рөлдері мен жеке жетістіктері үшін.
|-
|[[Стэн Лорел]]
|Комедия жанрындағы шығармашылық жетістіктері үшін.
|-
|[[Хейли Миллс]]
|«[[Поллианна (фильм, 1960)|Поллианна]]» фильміндегі үздік бала рөлі үшін.
|-
|rowspan="3"| [[Оскар (1962)|1962]]
|[[Уильям Л. Хендрикс]]
|«Дайын күш» (A Force in Readiness) атты патриоттық фильмі үшін.
|-
|[[Фред Л. Мецлер]]
|Академияға (AMPAS) көрсеткен адал қызметі үшін.
|-
|[[Джером Роббинс]]
|Кинодағы хореографиялық жетістіктері үшін.
|-
| [[Оскар (1965)|1965]]
|[[Уильям Таттл]]
|«[[Доктор Лаоның жеті жүзі]]» фильміндегі грим жұмысы үшін.
|-
| [[Оскар (1966)|1966]]
|[[Боб Хоуп]]
|Академия алдындағы ерен еңбегі мен кино индустриясына қосқан үлесі үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1967)|1967]]
|[[И. Фрэнк Фриман]]
|Академияға (AMPAS) көрсеткен көпжылдық қызметі үшін.
|-
|[[Якима Канутт]]
|Каскадер ретіндегі жетістіктері мен қауіпсіздік техникасын дамытқаны үшін.
|-
| [[Оскар (1968)|1968]]
|[[Артур Фрид]]
|Академия алдындағы қызметі мен алты «Оскар» телешоуын жоғары деңгейде өткізгені үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1969)|1969]]
|[[Джон Чемберс]]
|«[[Маймылдар ғаламшары (фильм, 1968)|Маймылдар ғаламшары]]» фильміндегі ерекше грим жұмысы үшін.
|-
|[[Онна Уайт]]
|«[[Оливер! (фильм)|Оливер!]]» фильміндегі үздік хореографиясы үшін.
|-
| [[Оскар (1970)|1970]]
|[[Кэри Грант]]
|Кинодағы қайталанбас актерлік шеберлігі үшін.
|-
|}
== 1971–1980 ==
{| class="wikitable" style="width: 100%;"
|- style="background:#EEDD82; text-align: center;"
|'''Жыл'''
|'''Марапат иегері'''
|'''Марапаттау негіздемесі'''
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1971)|1971]]
|[[Лиллиан Гиш]]
|Киноиндустрияға қосқан зор үлесі мен өнерге адалдығы үшін.
|-
|[[Орсон Уэллс]]
|Кино жасау өнеріндегі орасан зор шығармашылық еңбегі үшін.
|-
| [[Оскар (1972)|1972]]
|[[Чарли Чаплин]]
|Киноны ХХ ғасырдың өнеріне айналдыруға қосқан баға жетпес үлесі үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1973)|1973]]
|[[Чарльз С. Борен]]
|Киноиндустриядағы еңбек қатынастарын дамытуға қосқан 38 жылдық үлесі үшін.
|-
|[[Эдвард Г. Робинсон]]
|Кино өнеріне қосқан өмірлік үлесі үшін (қайтыс болғаннан кейін).
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1974)|1974]]
|[[Анри Ланглуа]]
|Кино мұрағатшысы ретінде әлемдік кино мұрасын сақтауға қосқан өмірлік үлесі үшін.
|-
|[[Граучо Маркс]]
|«[[Ағайынды Маркстар]]» тобының жетістіктері және кинокомедия өнеріне қосқан үлесі үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1975)|1975]]
|[[Говард Хоукс]]
|Әлемдік киноның шебері ретіндегі өмірлік жетістіктері үшін.
|-
|[[Жан Ренуар]]
|Кино режиссурасындағы кемеңгерлік еңбегі мен өмірлік үлесі үшін.
|-
| [[Оскар (1976)|1976]]
|[[Мэри Пикфорд]]
|Кино өнерінің дамуына қосқан айрықша үлесі және ұмытылмас рөлдері үшін.
|-
| [[Оскар (1978)|1978]]
|[[Маргарет Бут]]
|Кино монтажы өнеріне қосқан 62 жылдық ерен еңбегі үшін.
|-
|rowspan="4"| [[Оскар (1979)|1979]]
|[[Уолтер Ланц]]
|Мультипликациялық кино өнеріне қосқан өмірлік үлесі үшін.
|-
|[[Заманауи өнер мұражайы]]
|Кино өнерін насихаттау және қоғамға танытудағы еңбегі үшін.
|-
|[[Лоуренс Оливье]]
|Кинодағы теңдессіз жетістіктері мен өмірлік шығармашылық жолы үшін.
|-
|[[Кинг Видор]]
|Кино режиссурасындағы жаңашылдығы мен өмірлік үлесі үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1980)|1980]]
|[[Алек Гиннесс]]
|Кинодағы ұмытылмас және шебер сомдалған бейнелері үшін.
|-
|[[Хэл Элиас]]
|Академияға (AMPAS) көрсеткен көпжылдық және адал қызметі үшін.
|-
|}
== 1981–1990 ==
{| class="wikitable" style="width: 100%;"
|- style="background:#EEDD82; text-align: center;"
|'''Жыл'''
|'''Марапат иегері'''
|'''Марапаттау негіздемесі'''
|-
| [[Оскар (1981)|1981]]
|[[Генри Фонда]]
|Кино өнеріне қосқан айрықша үлесі мен өмірлік жетістіктері үшін.
|-
| [[Оскар (1982)|1982]]
|[[Барбара Стэнвик]]
|Кино өнеріне қосқан өмірлік үлесі мен ұмытылмас рөлдері үшін.
|-
| [[Оскар (1983)|1983]]
|[[Микки Руни]]
|Кино өнеріндегі 60 жылдық жан-жақты шығармашылық еңбегі үшін.
|-
| [[Оскар (1984)|1984]]
|[[Хэл Роуч]]
|Кинокомедия жанрындағы теңдессіз жетістіктері мен өмірлік үлесі үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1985)|1985]]
|[[Джеймс Стюарт]]
|Кинодағы ұмытылмас образдары мен 50 жылдық өнімді еңбегі үшін.
|-
|[[Өнерді қолдаудың ұлттық қоры]] (NEA)
|Қордың құрылғанына 20 жыл толуына орай және өнерге көрсеткен қолдауы үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1986)|1986]]
|[[Пол Ньюман]]
|Кинодағы көптеген ұмытылмас бейнелері мен актерлік шеберлігі үшін.
|-
|[[Алекс Норт]]
|Кино музыкасы саласындағы ерекше жетістіктері мен өмірлік үлесі үшін.
|-
| [[Оскар (1987)|1987]]
|[[Ральф Беллами]]
|Актерлік өнердегі ерекше жетістіктері мен киноиндустрияға қосқан үлесі үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1989)|1989]]
|[[Канада ұлттық кино кеңесі]] (NFB)
|Кеңестің құрылғанына 50 жыл толуына орай және кино саласындағы жетістіктері үшін.
|-
|[[Eastman Kodak]] компаниясы
|Кино технологиясын дамытуға және пленка өндірісіне қосқан зор үлесі үшін.
|-
| [[Оскар (1990)|1990]]
|[[Акира Куросава]]
|Әлемдік кинематографияға қосқан зор үлесі мен режиссурадағы жетістіктері үшін.
|-
|}
== 1991–2000 ==
{| class="wikitable" style="width: 100%;"
|- style="background:#EEDD82; text-align: center;"
|'''Жыл'''
|'''Марапат иегері'''
|'''Марапаттау негіздемесі'''
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1991)|1991]]
|[[Софи Лорен]]
|Әлемдік киноның қазынасына айналған ұмытылмас рөлдері мен өмірлік жетістіктері үшін.
|-
|[[Мирна Лой]]
|Кинодағы ерекше жетістіктері мен өмірлік шығармашылық жолы үшін.
|-
| [[Оскар (1992)|1992]]
|[[Сатьяджит Рай]]
|Кино өнеріндегі теңдессіз шеберлігі және оның гуманистік көзқарасы үшін.
|-
| [[Оскар (1993)|1993]]
|[[Федерико Феллини]]
|Әлемдік кинематографияға қосқан баға жетпес үлесі және бірегей режиссерлік қолтаңбасы үшін.
|-
| [[Оскар (1994)|1994]]
|[[Дебора Керр]]
|Кинодағы мінсіз талғамы мен шебер сомдалған бейнелері үшін.
|-
| [[Оскар (1995)|1995]]
|[[Микеланджело Антониони]]
|Кино тілін дамытудағы жаңашылдығы мен өмірлік шығармашылық жетістіктері үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (1996)|1996]]
|[[Кирк Дуглас]]
|Кино өнеріне қосқан 50 жылдық шығармашылық үлесі мен адамгершілік мұраттары үшін.
|-
|[[Чак Джонс]]
|Классикалық мультипликациялық кейіпкерлерді жасау арқылы жарты ғасыр бойы әлемге қуаныш сыйлағаны үшін.
|-
| [[Оскар (1997)|1997]]
|[[Майкл Кидд]]
|Кинодағы би өнері мен хореографияға қосқан зор үлесі үшін.
|-
| [[Оскар (1998)|1998]]
|[[Стэнли Донен]]
|Кино мюзиклінің алтын ғасырын қалыптастыруға қосқан ерекше үлесі үшін.
|-
| [[Оскар (1999)|1999]]
|[[Элиа Казан]]
|Кино режиссурасындағы терең мағыналы еңбектері мен өмірлік үлесі үшін.
|-
| [[Оскар (2000)|2000]]
|[[Анджей Вайда]]
|Кино өнеріндегі гуманизм мен еркіндікті дәріптеген ерекше жетістіктері үшін.
|-
|}
== 2001–2010 ==
{| class="wikitable" style="width: 100%;"
|- style="background:#EEDD82; text-align: center;"
|'''Жыл'''
|'''Марапат иегері'''
|'''Марапаттау негіздемесі'''
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (2001)|2001]]
|[[Джек Кардифф]]
|Операторлық және режиссерлік өнердегі жарық жұлдыз ретіндегі өмірлік жетістіктері үшін.
|-
|[[Эрнест Леман]]
|Сценарий жазу өнеріне қосқан айрықша үлесі және өмірлік еңбегі үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (2002)|2002]]
|[[Сидни Пуатье]]
|Кинодағы ерекше бейнелері мен актерлік шеберлігі арқылы әлемдік киноға қосқан үлесі үшін.
|-
|[[Роберт Редфорд]]
|Инновациялық кино туындылары мен тәуелсіз кинематографистерге көрсеткен қолдауы үшін.
|-
| [[Оскар (2003)|2003]]
|[[Питер О’Тул]]
|Кино тарихындағы ең үздік кейіпкерлерді сомдағаны және теңдессіз таланты үшін.
|-
| [[Оскар (2004)|2004]]
|[[Блейк Эдвардс]]
|Кинодағы жазушылық, режиссерлік және продюсерлік қызметіндегі өмірлік жетістіктері үшін.
|-
| [[Оскар (2005)|2005]]
|[[Сидни Люмет]]
|Кино өнеріне қосқан зор үлесі мен драматургия саласындағы ерекше еңбегі үшін.
|-
| [[Оскар (2006)|2006]]
|[[Роберт Олтмен]]
|Кино өнерінің шекарасын кеңейткен жаңашыл режиссурасы мен өмірлік еңбегі үшін.
|-
| [[Оскар (2007)|2007]]
|[[Эннио Морриконе]]
|Кино музыкасы өнеріне қосқан асқан шеберлігі мен сан қырлы үлесі үшін.
|-
| [[Оскар (2008)|2008]]
|[[Роберт Ф. Бойл]]
|Кинодағы қоюшы-суретші ретіндегі орасан зор еңбегі мен өмірлік жетістіктері үшін.
|-
| [[Оскар (2009)|2009]]
|colspan="2"| Марапат берілген жоқ. Келесі жылдан бастап марапаттау рәсімі жыл соңында өтетін Governors Awards кешіне ауыстырылды.
|-
|rowspan="3"| [[Оскар (2010)|2010]]
|[[Лорен Бэколл]]
|Киноның алтын ғасырындағы ерекше орны мен өмірлік шығармашылық жолы үшін.
|-
|[[Роджер Корман]]
|Кино мен кинематографистердің дамуына қосқан теңдессіз үлесі үшін.
|-
|[[Гордон Уиллис]]
|Кинодағы операторлық өнердің шебері ретіндегі өмірлік жетістіктері үшін.
|-
|}
== 2011–2020 ==
{| class="wikitable" style="width: 100%;"
|- style="background:#EEDD82; text-align: center;"
|'''Жыл'''
|'''Марапат иегері'''
|'''Марапаттау негіздемесі'''
|-
|rowspan="3"| [[Оскар (2011)|2011]]
|[[Эли Уоллах]]
|Кинодағы сан қырлы бейнелері мен өмірлік шығармашылық жолы үшін.
|-
|[[Кевин Браунлоу]]
|Кино тарихын зерттеудегі және ескі фильмдерді сақтаудағы ерен еңбегі үшін.
|-
|[[Жан-Люк Годар]]
|Кино өнеріне жаңа серпін берген режиссурасы мен өмірлік жетістіктері үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (2012)|2012]]
|[[Джеймс Эрл Джонс]]
|Театр мен кинодағы теңдессіз актерлік шеберлігі мен өмірлік үлесі үшін.
|-
|[[Дик Смит]]
|Грим өнеріндегі теңдессіз шеберлігі мен жаңашылдығы үшін.
|-
|rowspan="3"| [[Оскар (2013)|2013]]
|[[Хал Нидэм]]
|Каскадерлік өнерді дамытуға қосқан үлесі және өмірлік жетістіктері үшін.
|-
|[[Д. А. Пеннебейкер]]
|Деректі кино жанрындағы ерекше жетістіктері мен өмірлік еңбегі үшін.
|-
|[[Джордж Стивенс-кіші]]
|Кино өнерін насихаттау және Академиядағы ұзақ жылғы қызметі үшін.
|-
|rowspan="3"| [[Оскар (2014)|2014]]
|[[Анджела Лэнсбери]]
|Кино мен театрдағы ұмытылмас рөлдері және өмірлік шығармашылық жетістіктері үшін.
|-
|[[Стив Мартин]]
|Кинокомедия жанрына қосқан зор үлесі мен Академиядағы еңбегі үшін.
|-
|[[Пьеро Този]]
|Кинодағы костюмдер дизайны саласындағы өмірлік жетістіктері үшін.
|-
|rowspan="3"| [[Оскар (2015)|2015]]
|[[Морин О’Хара]]
|Киноның алтын ғасырындағы классикалық рөлдері мен өмірлік еңбегі үшін.
|-
|[[Жан-Клод Каррьер]]
|Сценарий жазу өнеріндегі ерекше жетістіктері мен өмірлік үлесі үшін.
|-
|[[Хаяо Миядзаки]]
|Анимация өнеріне қосқан теңдессіз үлесі және әлемдік режиссурадағы орны үшін.
|-
|rowspan="2"| [[Оскар (2016)|2016]]
|[[Спайк Ли]]
|Тәуелсіз киноның дамуына қосқан үлесі мен ерекше режиссерлік жолы үшін.
|-
|[[Джина Роулендс]]
|Кинодағы терең драмалық рөлдері мен өмірлік актерлік шеберлігі үшін.
|-
|rowspan="4"| [[Оскар (2017)|2017]]
|[[Джеки Чан]]
|Кинодағы ерекше жетістіктері, экшн жанрына қосқан үлесі және өмірлік еңбегі үшін.
|-
|[[Энн В. Коутс]]
|Кино монтажы өнеріне қосқан 60 жылдан астам уақыттық ерен еңбегі үшін.
|-
|[[Линн Сталмастер]]
|Кинодағы кастинг-директорлық қызметтің негізін қалаудағы өмірлік үлесі үшін.
|-
|[[Фредерик Уайзмен]]
|Деректі кино саласындағы ерекше жетістіктері мен өмірлік жолы үшін.
|-
|rowspan="4"| [[Оскар (2018)|2018]]
|[[Чарльз Бернетт]]
|Кинодағы гуманистік бағыты мен тәуелсіз кинематографиядағы өмірлік үлесі үшін.
|-
|[[Оуэн Ройзман]]
|Кинодағы операторлық өнердің дамуына қосқан зор үлесі үшін.
|-
|[[Дональд Сазерленд]]
|Кинодағы жарты ғасырлық табысты қызметі мен ұмытылмас рөлдері үшін.
|-
|[[Аньес Варда]]
|Француз жаңа толқынының дамуына қосқан үлесі мен режиссурадағы жетістіктері үшін.
|-
|rowspan="3"| [[Оскар (2019)|2019]]
|[[Марвин Леви]]
|Кино маркетингі және жарнама саласындағы өмірлік еңбегі үшін.
|-
|[[Лало Шифрин]]
|Кино музыкасына қосқан жаңашыл үлесі мен өмірлік жетістіктері үшін.
|-
|[[Сисели Тайсон]]
|Кинодағы әсерлі бейнелері мен актерлік өнердегі өмірлік үлесі үшін.
|-
| rowspan="3"| [[Оскар (2020)|2020]]
| [[Уэс Стьюди]]
| Кинодағы айқын актерлік образдары мен өмірлік жетістіктері үшін.
|-
| [[Дэвид Линч]]
| Кинодағы өзіндік бағыты, режиссерлік шеберлігі және өмірлік үлесі үшін.
|-
| [[Лина Вертмюллер]]
| Кино режиссурасындағы жаңашылдығы мен өмірлік шығармашылық жолы үшін.
|-
|}
== 2021–2030 ==
{| class="wikitable" style="width: 100%;"
|- style="background:#EEDD82; text-align: center;"
|'''Жыл'''
|'''Марапат иегері'''
|'''Марапаттау негіздемесі'''
|-
| [[Оскар (2021)|2021]]
| style="background-color:#EEEEEE; text-align:center;" colspan=2 | <small>''Марапат берілген жоқ''</small>
|-
| rowspan="3"| [[Оскар (2022)|2022]]
| [[Лив Ульман]]
| Актриса ретіндегі теңдессіз таланты мен кино өнеріне қосқан өмірлік үлесі үшін.
|-
| [[Элейн Мей]]
| Кино режиссурасы мен сценарий жазудағы ерекше жетістіктері мен өмірлік еңбегі үшін.
|-
| [[Сэмюэл Л. Джексон]]
| Кинодағы көптеген жарқын рөлдері мен әлемдік киноға қосқан зор үлесі үшін.
|-
| rowspan="3"| [[Оскар (2023)|2023]]
| [[Эузан Пальси]]
| Кино режиссурасындағы жаңашылдығы мен кинематографиядағы өмірлік жетістіктері үшін.
|-
| [[Дайан Уоррен]]
| Кино музыкасы мен ән жазу өнеріндегі ерекше жетістіктері үшін.
|-
| [[Питер Уир]]
| Кино режиссурасындағы жоғары шеберлігі мен өмірлік шығармашылық үлесі үшін.
|-
| rowspan="3"| [[Оскар (2024)|2024]]<ref>Anne Thompson: [https://www.indiewire.com/awards/industry/2023-academy-governors-awards-winners-1234878884/ ''Academy Governors Awards Go to Mel Brooks and Angela Bassett.''] In: [[IndieWire]], 26. Juni 2023.</ref>
| [[Анджела Бассетт]]
| Кинодағы әсерлі актерлік образдары мен көпжылдық өнімді еңбегі үшін.
|-
| [[Мел Брукс]]
| Кинокомедия жанрына қосқан теңдессіз үлесі мен өмірлік жетістіктері үшін.
|-
| [[Кэрол Литтлтон]]
| Кино монтажы өнеріндегі жоғары кәсібилігі мен өмірлік үлесі үшін.
|-
| rowspan="2"| [[Оскар (2025)|2025]]
| [[Куинси Джонс]]
| Кино музыкасы мен продюсерлік өнердегі өшпес еңбегі мен өмірлік үлесі үшін.
|-
| [[Джульет Тейлор]]
| Кинодағы кастинг өнерін жаңа деңгейге көтергені және өмірлік жетістіктері үшін.
|-
| rowspan="3"| [[Оскар (2026)|2026]]<ref>[https://press.oscars.org/news/academy-honor-debbie-allen-tom-cruise-dolly-parton-and-wynn-thomas-2025-governors-awards ''The Academy To Honor Debbie Allen, Tom Cruise, Dolly Parton And Wynn Thomas At The 2025 Governors Awards.''] In: ''oscars.org'', Academy of Motion Picture Arts and Sciences, 17. Juni 2025.</ref>
| [[Дебби Аллен]]
| Би, хореография және режиссура саласындағы ерекше жетістіктері үшін.
|-
| [[Том Круз]]
| Киноиндустрияның дамуына қосқан зор үлесі мен актерлік шеберлігі үшін.
|-
| [[Уинн Томас]]
| Кинодағы қоюшы-суретші ретіндегі бірегей шығармашылығы мен өмірлік еңбегі үшін.
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Оскар сыйлығы]]
57m3tkjaciismrhs245u8ju1v1973q1
Уикипедия:Ең көп қаралған 1000 бет
4
775564
3592013
3591546
2026-04-26T03:06:34Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту.
3592013
wikitext
text/x-wiki
{{StatInfo}}
<!-- BOT:START -->
{|class="standard sortable ts-stickytableheader"
!N
!Бет
!Қаралу саны (соңғы 30 күнде)
!Қаралу саны (соңғы 90 күнде)
!Қаралу саны (бір жылда)
|-
|1
|[[Басты бет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 46704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 112816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 361869]
|-
|2
|[[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 5963]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 30236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 60544]
|-
|3
|[[Арнайы:Іздеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 13501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 44288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 285238]
|-
|4
|[[Наурыз мейрамы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 2838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 22167]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 30715]
|-
|5
|[[Абай Құнанбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 29749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 67249]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 291909]
|-
|6
|[[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 13791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 37818]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 75132]
|-
|7
|[[Ахмет Байтұрсынұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6198]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 33045]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 128275]
|-
|8
|[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7051]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 21434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 61282]
|-
|9
|[[Ыбырай Алтынсарин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 13652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 41703]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 119161]
|-
|10
|[[:Сурет:SB - Kazakh woman on horse.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 10507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 15383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 15422]
|-
|11
|[[Бауыржан Момышұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11940]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 35195]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 129241]
|-
|12
|[[Жетіқарақшы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 3757]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 11507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 16397]
|-
|13
|[[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 23122]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 41028]
|-
|14
|[[Міржақып Дулатұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4721]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 87121]
|-
|15
|[[Қазақтың ұлттық тағамдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 9146]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 20600]
|-
|16
|[[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6421]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 16953]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 104886]
|-
|17
|[[Қазақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 4943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 22225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 86026]
|-
|18
|[[Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 7280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 21946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 92651]
|-
|19
|[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11683]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 28265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 138725]
|-
|20
|[[Наурыз көже]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D3%A9%D0%B6%D0%B5 719]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D3%A9%D0%B6%D0%B5 6834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D3%A9%D0%B6%D0%B5 8574]
|-
|21
|[[Бесікке салу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 13157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 23322]
|-
|22
|[[Күнделік.кз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 4801]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 19269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 128355]
|-
|23
|[[Әбу Насыр Әл-Фараби]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 3050]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 19484]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 69839]
|-
|24
|[[Қадір түні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%96%D1%80_%D1%82%D2%AF%D0%BD%D1%96 78]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%96%D1%80_%D1%82%D2%AF%D0%BD%D1%96 5233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%96%D1%80_%D1%82%D2%AF%D0%BD%D1%96 5715]
|-
|25
|[[Домбыра]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 1250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 7675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 22240]
|-
|26
|[[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 48872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 80308]
|-
|27
|[[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2825]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10987]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 28705]
|-
|28
|[[Ұлпан (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 27666]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 42214]
|-
|29
|[[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 4386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 7563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 7563]
|-
|30
|[[Өзбекәлі Жәнібеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 6448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 14575]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 31859]
|-
|31
|[[Әлемнің жеті кереметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3902]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 11249]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 63379]
|-
|32
|[[Мемлекет астаналары тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 62914]
|-
|33
|[[Көрісу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%80%D1%96%D1%81%D1%83 141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%80%D1%96%D1%81%D1%83 4407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%80%D1%96%D1%81%D1%83 5008]
|-
|34
|[[Шәкәрім Құдайбердіұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 53676]
|-
|35
|[[Қазақстандағы референдум (2026)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 703]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 5961]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 5961]
|-
|36
|[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 7078]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 24198]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 70153]
|-
|37
|[[Әл-Фатиха сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1671]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8603]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 27184]
|-
|38
|[[Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 6377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 16775]
|-
|39
|[[Қазақша жыл санау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 2649]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 11463]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 85727]
|-
|40
|[[Қазақстан Республикасының Конституциясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13968]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 50849]
|-
|41
|[[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1662]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 8194]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 25985]
|-
|42
|[[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 7309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 12621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 29700]
|-
|43
|[[Қанипа Омарғалиқызы Бітібаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BF%D0%B0_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D1%96%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2894]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BF%D0%B0_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D1%96%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 6465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BF%D0%B0_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D1%96%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 8749]
|-
|44
|[[Жамбыл Жабайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2612]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26419]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 48011]
|-
|45
|[[Ілияс Жансүгіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 4391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 15841]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 44106]
|-
|46
|[[Жазира Сайлауқызы Байырбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2876]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4810]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7687]
|-
|47
|[[Абай жолы (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 4020]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 13617]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 41362]
|-
|48
|[[Әпке (драма)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 964]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 9739]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 20326]
|-
|49
|[[Халықаралық әйелдер күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4516]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 6391]
|-
|50
|[[Қаңлылар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 11498]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 31163]
|-
|51
|[[Абылай хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15125]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 61428]
|-
|52
|[[Шыңғыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 16645]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 67511]
|-
|53
|[[Фариза Оңғарсынова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2896]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7907]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 21150]
|-
|54
|[[Мұхаммед]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 2297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 8927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 33845]
|-
|55
|[[Қазақ ұлттық киімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6117]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 22328]
|-
|56
|[[Қасым хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 11544]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 36830]
|-
|57
|[[Баланы қырқынан шығару]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1924]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 7505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 34978]
|-
|58
|[[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39646]
|-
|59
|[[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6023]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 57232]
|-
|60
|[[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 21508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 25107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 46090]
|-
|61
|[[Мұхтар Шаханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 43872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 47770]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 68540]
|-
|62
|[[Бесеудің хаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 9268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 15009]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 27825]
|-
|63
|[[Қазақ хандары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2845]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 42934]
|-
|64
|[[Алаш партиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2450]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 8624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 42751]
|-
|65
|[[Құрманғазы Сағырбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11066]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 34056]
|-
|66
|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6683]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26699]
|-
|67
|[[Шарана шайқау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%83 810]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%83 4029]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%83 7523]
|-
|68
|[[Иран]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD 616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD 3941]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD 10188]
|-
|69
|[[Тұсаукесер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 955]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 4934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 20210]
|-
|70
|[[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 2218]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 6663]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 35278]
|-
|71
|[[Әбіш Кекілбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9433]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26891]
|-
|72
|[[Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 811]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4586]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11938]
|-
|73
|[[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 6126]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13870]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 50816]
|-
|74
|[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6073]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10019]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 31858]
|-
|75
|[[Қазақ хандығының құрылуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1110]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 6826]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 26184]
|-
|76
|[[Қожа Ахмет Ясауи]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 3423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 9999]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 51177]
|-
|77
|[[Қазақ рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1968]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 37549]
|-
|78
|[[Сәкен Сейфуллин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 3946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 9936]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 37320]
|-
|79
|[[Ұлы Отан соғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 4738]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 8555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 32877]
|-
|80
|[[Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1805]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 11474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 59554]
|-
|81
|[[Ұлы Жібек жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 10042]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 47100]
|-
|82
|[[Жеті қазына]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 1399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 7682]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 23550]
|-
|83
|[[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4775]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9082]
|-
|84
|[[Сақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2000]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 12176]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 65966]
|-
|85
|[[Жау тылындағы бала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 15450]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 21354]
|-
|86
|[[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 5385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10955]
|-
|87
|[[Шежіре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 5054]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 14807]
|-
|88
|[[Қабдеш Жұмаділов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 4560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 9297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 16295]
|-
|89
|[[Махамбет Өтемісұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5067]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11849]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 56327]
|-
|90
|[[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4822]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 25174]
|-
|91
|[[Жарапазан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 87]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 6025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 6876]
|-
|92
|[[Ғұндар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 12446]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 42585]
|-
|93
|[[Қазақ батырлар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1663]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5687]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 30913]
|-
|94
|[[Кенесары хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1928]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 37229]
|-
|95
|[[Қадыр Мырза Әлі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 4394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 7810]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 26784]
|-
|96
|[[Жеті жарғы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 1989]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 7542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 28946]
|-
|97
|[[Үйсін мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 12486]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 33155]
|-
|98
|[[Салауат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 1005]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 6220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 24653]
|-
|99
|[[Талғат Аманкелдіұлы Мұсабаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12484]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14164]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 28855]
|-
|100
|[[Америка Құрама Штаттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1881]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 6154]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 21561]
|-
|101
|[[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 2324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 6974]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 26389]
|-
|102
|[[Алтын Орда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 11577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 38147]
|-
|103
|[[Оразаны бұзбайтын жағдайлар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D2%B1%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80 87]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D2%B1%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80 6069]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D2%B1%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80 6704]
|-
|104
|[[Қоңырат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 1808]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 6167]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 23998]
|-
|105
|[[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D3%99%D1%88_%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1019]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D3%99%D1%88_%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3693]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D3%99%D1%88_%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8736]
|-
|106
|[[Жылқы малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7169]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 39109]
|-
|107
|[[Несіпбек Тұрысбекұлы Айт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82 5346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82 5686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82 9043]
|-
|108
|[[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1656]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8559]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 33637]
|-
|109
|[[Алланың есімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1155]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 5521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 24065]
|-
|110
|[[Кенжебек Тұрсынбайұлы Жанәбілов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1238]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 3064]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 8624]
|-
|111
|[[Әмір Темір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 3798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 10773]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 30687]
|-
|112
|[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1939]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 9983]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 29486]
|-
|113
|[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3648]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 9102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 47389]
|-
|114
|[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 1326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 7607]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 30218]
|-
|115
|[[Тәуке хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 23636]
|-
|116
|[[Сүйінбай Аронұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 768]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16878]
|-
|117
|[[Дулат Исабеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 7280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 17642]
|-
|118
|[[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 1207]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 4966]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 25850]
|-
|119
|[[Ұшқан ұя]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 2220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 15084]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 29114]
|-
|120
|[[Қуандық Рахым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC 2649]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC 6868]
|-
|121
|[[Жасанды интеллект]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 2623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 8832]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 33813]
|-
|122
|[[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1777]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6011]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31574]
|-
|123
|[[Түйе мұрындық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 2747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 4821]
|-
|124
|[[Ақ Орда (мемлекет)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 910]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 13952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 33497]
|-
|125
|[[Қазақ халқының әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3067]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 6063]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 19434]
|-
|126
|[[Киіз үй]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 2255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 6383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 26083]
|-
|127
|[[Уикипедия:Уикипедия туралы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1657]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 4406]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 17514]
|-
|128
|[[Мұстафа Шоқай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 1777]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 5416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 26666]
|-
|129
|[[Қазақ әліпбиі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 1895]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 6276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 29046]
|-
|130
|[[Қазақстан қалалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2480]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6608]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 26120]
|-
|131
|[[Арғын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 1741]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 5398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 24274]
|-
|132
|[[Бесін намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1012]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 5955]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 24540]
|-
|133
|[[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 1287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 4895]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 19412]
|-
|134
|[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1797]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 34377]
|-
|135
|[[Туыстық атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 32382]
|-
|136
|[[Адай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 1125]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 4319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 17089]
|-
|137
|[[Жүсіпбек Аймауытов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 2577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 6341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 31261]
|-
|138
|[[Екінші дүниежүзілік соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3608]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 7346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 31340]
|-
|139
|[[Қазақстан тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1954]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 6862]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 33016]
|-
|140
|[[Исатай-Махамбет көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1185]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 4351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 18794]
|-
|141
|[[Төле би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 1611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 6400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 29885]
|-
|142
|[[Өмірзая (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 5575]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 33062]
|-
|143
|[[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 3749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 7433]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 25063]
|-
|144
|[[Хақназар хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3971]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 8130]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 23085]
|-
|145
|[[АҚШ штаттарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1646]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5112]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17916]
|-
|146
|[[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 2797]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 9645]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 68702]
|-
|147
|[[Алматы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 2473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 6864]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 29652]
|-
|148
|[[Көксерек (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1708]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 12840]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 26000]
|-
|149
|[[Қазақстан 2030]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 3080]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 4772]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 13684]
|-
|150
|[[Қазақстан қорықтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 42200]
|-
|151
|[[Еуропа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 1803]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 6178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 27275]
|-
|152
|[[Жанар Қожақанқызы Байсемізова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2187]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4484]
|-
|153
|[[Сырым Датұлы бастаған қазақтардың ұлт-азаттық қозғалысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1245]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4162]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 23177]
|-
|154
|[[Наймандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5163]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 27377]
|-
|155
|[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 1189]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 5301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 27197]
|-
|156
|[[Қазақ газеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 4567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 16015]
|-
|157
|[[Құйрық-бауыр (салт)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%29 495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%29 2383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%29 6337]
|-
|158
|[[Тахауи Ахтанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%90%D1%85%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3826]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%90%D1%85%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%90%D1%85%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6738]
|-
|159
|[[Қабанбай батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 4658]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 24248]
|-
|160
|[[Тасбақалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3078]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 6819]
|-
|161
|[[Қазақ шежірелерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4987]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15705]
|-
|162
|[[Жәнібек хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 18069]
|-
|163
|[[Керей хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5917]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 21325]
|-
|164
|[[Сұлтанмахмұт Торайғыров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 1677]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 5204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 27160]
|-
|165
|[[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2929]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10779]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 22173]
|-
|166
|[[Аңырақай шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 4311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 20527]
|-
|167
|[[Құран]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 733]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 3465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 11633]
|-
|168
|[[Алаш партиясының бағдарламасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 4321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 16132]
|-
|169
|[[Темірбек Қараұлы Жүргенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1681]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2975]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7052]
|-
|170
|[[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2171]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 5857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 17186]
|-
|171
|[[Бірінші Мемлекеттік Дума]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 1233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 4017]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 15003]
|-
|172
|[[Тоғыз-құмалақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 1508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 5306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 18736]
|-
|173
|[[Күй аңызы (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 7542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 8247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 11199]
|-
|174
|[[Асық ойыны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 3668]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 10268]
|-
|175
|[[Оралхан Бөкей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 27908]
|-
|176
|[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 1769]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 5526]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 26877]
|-
|177
|[[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 3724]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 11121]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 24558]
|-
|178
|[[Мәңгілік ел қақпасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 840]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 3251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 18472]
|-
|179
|[[Қытай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 1744]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 6188]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 24352]
|-
|180
|[[Ясин сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 865]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9398]
|-
|181
|[[Орбұлақ шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 4761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 17762]
|-
|182
|[[Қарахан мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1043]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 6143]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 33697]
|-
|183
|[[Сын есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1636]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 5110]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 26479]
|-
|184
|[[Уикипедия:Форум]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 2121]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 4560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 21517]
|-
|185
|[[Моғолстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 884]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 7383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 22038]
|-
|186
|[[Махаббат, қызық мол жылдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 4802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 26126]
|-
|187
|[[Бұқар жырау Қалқаманұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1540]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20913]
|-
|188
|[[Алатау таулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2114]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5826]
|-
|189
|[[Дуадақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9B 418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9B 1963]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9B 3436]
|-
|190
|[[Үстеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 1879]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 5586]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 28785]
|-
|191
|[[Әли Хаменеи]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B8 253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B8 1705]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B8 2388]
|-
|192
|[[Кіндік шеше]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5 499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5 2360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5 5490]
|-
|193
|[[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4972]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 25479]
|-
|194
|[[Әбілхан Қастеев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 1934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 6544]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 20253]
|-
|195
|[[Қыз Жібек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1748]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4868]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 30504]
|-
|196
|[[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1070]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 17384]
|-
|197
|[[Қазыбек би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 1346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 4741]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 24587]
|-
|198
|[[Ақтабан шұбырынды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 860]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 4341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 18598]
|-
|199
|[[Қазақстанның жеті кереметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 28208]
|-
|200
|[[Табалдырық аттау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%83 342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%83 1991]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%83 3897]
|-
|201
|[[Семей полигоны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 2685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 6536]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 31456]
|-
|202
|[[Қазақтың салт-дәстүрлері мен ырым-тиымдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D1%82%D0%B8%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D1%82%D0%B8%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2221]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D1%82%D0%B8%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6583]
|-
|203
|[[Қыпшақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1192]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 28071]
|-
|204
|[[Қазақстандағы сауда және жәрмеңкелер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 2623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 7683]
|-
|205
|[[Жарыс қазан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 456]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 2123]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 4565]
|-
|206
|[[Салт-дәстүр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 2812]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 10247]
|-
|207
|[[Айдын Ақанұлы Айымбетов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 9527]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 10267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 16379]
|-
|208
|[[Жусан иісі (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 9036]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 19614]
|-
|209
|[[Астана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 3083]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 7121]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 40138]
|-
|210
|[[Қазақстан аудандары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5095]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 31154]
|-
|211
|[[Қыз айттыру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 373]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 2035]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 4249]
|-
|212
|[[Жеті ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 942]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 3720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15878]
|-
|213
|[[Сырым Датұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2052]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4942]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 28522]
|-
|214
|[[Шәмші Қалдаяқов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 3495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 8906]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 27331]
|-
|215
|[[Ақан сері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 1743]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 4795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 17764]
|-
|216
|[[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 2013]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 9660]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 21763]
|-
|217
|[[Ресей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 1354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 4682]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 19869]
|-
|218
|[[Мүшел жас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 1158]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 4153]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 19739]
|-
|219
|[[Ислам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 1067]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 4107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 15999]
|-
|220
|[[Зарина Кармен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 775]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 2789]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 4458]
|-
|221
|[[Санжар Керімбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 2106]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 4275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12920]
|-
|222
|[[Алаш Орда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 984]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 3737]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 16375]
|-
|223
|[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 905]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2793]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 8101]
|-
|224
|[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14068]
|-
|225
|[[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 5858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 40548]
|-
|226
|[[Бақытсыз Жамал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 1565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 6215]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 27109]
|-
|227
|[[Әт-Тариқ сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B8%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 165]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B8%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B8%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2675]
|-
|228
|[[Ұлықбек Оразбайұлы Есдәулет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 3660]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 7548]
|-
|229
|[[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 823]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14504]
|-
|230
|[[Қыдыр ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%82%D0%B0 299]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%82%D0%B0 1931]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%82%D0%B0 4759]
|-
|231
|[[Ханзада Жумонг (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 898]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 3541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 7962]
|-
|232
|[[Кіші жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 1008]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 3776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 16707]
|-
|233
|[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 4596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 8720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 18526]
|-
|234
|[[Дулат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 1154]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 3668]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 17784]
|-
|235
|[[Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18007]
|-
|236
|[[Сұлтан Бейбарыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 2974]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 11904]
|-
|237
|[[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1188]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 18027]
|-
|238
|[[Есет Көтібарұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 715]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13536]
|-
|239
|[[Түркістан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20618]
|-
|240
|[[Арыстанбаб]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 1828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 4443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 13900]
|-
|241
|[[Сансызбай Сарғасқаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2603]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3816]
|-
|242
|[[1860 жылдарындағы әкімшілік реформалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3956]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 12270]
|-
|243
|[[Естай - Қорлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 2967]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 13616]
|-
|244
|[[Әйтеке би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 1205]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 3970]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 20131]
|-
|245
|[[Қазақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3965]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 17684]
|-
|246
|[[Қазақтың балаға ат қою рәсімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 2290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 8581]
|-
|247
|[[Өңір салу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D2%A3%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D2%A3%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D2%A3%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 2956]
|-
|248
|[[Ботай мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 924]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 4798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 27972]
|-
|249
|[[Каспий теңізі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 1434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 4209]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 22769]
|-
|250
|[[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 958]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 3400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 20118]
|-
|251
|[[Ақтамберді Сарыұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17940]
|-
|252
|[[Етістік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 1100]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 4528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 20794]
|-
|253
|[[Батыр Баян (поэма)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 1020]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 4112]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 18679]
|-
|254
|[[Әлімұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 983]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15483]
|-
|255
|[[Референдум]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC 70]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC 2049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC 2648]
|-
|256
|[[Ауызашар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 46]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 2501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 2872]
|-
|257
|[[Қазақ ұлт зиялыларының қалыптасуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 2088]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 8588]
|-
|258
|[[Оразақын Асқар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80 3566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80 8107]
|-
|259
|[[Батыс Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 919]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 6092]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 32555]
|-
|260
|[[Азия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 4299]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 19734]
|-
|261
|[[Қорықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 8141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 34471]
|-
|262
|[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1132]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4138]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13679]
|-
|263
|[[Екінші Мемлекеттік Дума]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 905]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 3129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 12165]
|-
|264
|[[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 672]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3207]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18276]
|-
|265
|[[Пітір садақа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%96%D1%82%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9B%D0%B0 49]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%96%D1%82%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9B%D0%B0 2035]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%96%D1%82%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9B%D0%B0 2419]
|-
|266
|[[Салқам Жәңгір хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1781]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17378]
|-
|267
|[[Асан қайғы Сәбитұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1202]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20250]
|-
|268
|[[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1210]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 3252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 18075]
|-
|269
|[[Албан руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 1031]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 3406]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 14859]
|-
|270
|[[Есік ашар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 1722]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 3921]
|-
|271
|[[Қызыл кітап]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 6941]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 11347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 30906]
|-
|272
|[[Ақбілек (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 4756]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 28003]
|-
|273
|[[Байқоңыр (ғарыш айлағы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 4196]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 5787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 17746]
|-
|274
|[[Көзімнің қарасы...]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 1248]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 3640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 25507]
|-
|275
|[[Есім хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2989]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 21577]
|-
|276
|[[Сәлем салу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 4778]
|-
|277
|[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 2975]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 5808]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 22620]
|-
|278
|[[Алаш автономиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 826]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2955]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13232]
|-
|279
|[[Алматы облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 18215]
|-
|280
|[[Қазақтың боғауыз сөздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 979]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12620]
|-
|281
|[[Құрсақ той]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%B9 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%B9 1838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%B9 4750]
|-
|282
|[[Құстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2048]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 5056]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 14210]
|-
|283
|[[Бұрындық хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 918]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3656]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 11579]
|-
|284
|[[Қорқыт ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 1277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 4639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 38928]
|-
|285
|[[Асқазан аурулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1082]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 25898]
|-
|286
|[[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 730]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6304]
|-
|287
|[[Қаракесек (Арғын)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 2929]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 12942]
|-
|288
|[[Етеккір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 950]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 3430]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 20868]
|-
|289
|[[Қожа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 3633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 15044]
|-
|290
|[[Шығыс Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1481]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20559]
|-
|291
|[[Әлемнің жаңа жеті кереметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 753]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 2650]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 15604]
|-
|292
|[[Қазақ тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1126]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3734]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15946]
|-
|293
|[[Израиль]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C 1810]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C 5981]
|-
|294
|[[Қазақстан жол белгілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1403]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 5699]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17927]
|-
|295
|[[Үндістан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 18063]
|-
|296
|[[Менің атым Қожа (хикаят)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 1711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 8331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 20475]
|-
|297
|[[Желтоқсан көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 4285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 8059]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 59861]
|-
|298
|[[Табын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 1008]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 3315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 12917]
|-
|299
|[[Тынымбай Нұрмағамбетов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 3160]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 3633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 6698]
|-
|300
|[[Шашбау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%83 193]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%83 1387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%83 2293]
|-
|301
|[[Мұзафар Әлімбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1924]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5364]
|-
|302
|[[Тұрар Рысқұлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 5449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 18897]
|-
|303
|[[Ақсу-Жабағылы қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 1610]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 5471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 24964]
|-
|304
|[[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1216]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2965]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15305]
|-
|305
|[[Жапония]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1298]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 4876]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 18644]
|-
|306
|[[Зар Заман ақындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 692]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3786]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 17970]
|-
|307
|[[Зат есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1219]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 5402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 30719]
|-
|308
|[[Қаһар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 723]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 3556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 15446]
|-
|309
|[[Шілдехана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 2016]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 7470]
|-
|310
|[[Жошы хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4689]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 16312]
|-
|311
|[[Жоламан Тіленшіұлы бастаған көтеріліс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 1768]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 5034]
|-
|312
|[[Ұлы жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 3293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 18193]
|-
|313
|[[Мұрат Мөңкеұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2719]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18467]
|-
|314
|[[Қазақ ұлттық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4038]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16276]
|-
|315
|[[Моңғол империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 570]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4826]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 18833]
|-
|316
|[[Көне түркі жазбалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 38060]
|-
|317
|[[Айт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82 66]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82 1585]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82 3455]
|-
|318
|[[Тұманбай Молдағалиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 3092]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 8844]
|-
|319
|[[Дулат Бабатайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3707]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20182]
|-
|320
|[[Жігіттер тобы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 2059]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 7069]
|-
|321
|[[Ілияс Есенберлин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 896]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 3679]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 13430]
|-
|322
|[[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9560]
|-
|323
|[[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 2266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 7578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 19646]
|-
|324
|[[Тас дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 964]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 4838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 32697]
|-
|325
|[[Түркістан автономиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 945]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2808]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13155]
|-
|326
|[[Оғыз мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4421]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 24913]
|-
|327
|[[Израиль-Иран соғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C-%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C-%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C-%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 2481]
|-
|328
|[[Түркістан (қала)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 1259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 3810]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 19905]
|-
|329
|[[Түркия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 968]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 3105]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 12742]
|-
|330
|[[Есік Алтын адамы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 1253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 4987]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 42439]
|-
|331
|[[Жасуша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 991]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 4501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 31506]
|-
|332
|[[Қола дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 748]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 4829]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 30036]
|-
|333
|[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1087]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15619]
|-
|334
|[[Құдайберген Қуанұлы Жұбанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 846]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2865]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9089]
|-
|335
|[[Одағай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 1015]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 3213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 15138]
|-
|336
|[[Қорғансыздың күні (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 4295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14807]
|-
|337
|[[Қобыланды Тоқтарбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 773]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3072]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15741]
|-
|338
|[[Қазақстандағы саяси партиялар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 924]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 2674]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 9258]
|-
|339
|[[Орта жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2899]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 14428]
|-
|340
|[[Сөйлем мүшелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1504]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 4928]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 25126]
|-
|341
|[[Қазақ қыз-келіншектерінің ұлттық киімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7-%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7-%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1677]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7-%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4787]
|-
|342
|[[Сіргелі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 902]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 2830]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 12975]
|-
|343
|[[Қасым ханның қасқа жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1132]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 4022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 13460]
|-
|344
|[[Қазақстан Республикасының Президенті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 2481]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 10428]
|-
|345
|[[Қазақстан халқы ассамблеясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 1326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 3908]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 15627]
|-
|346
|[[Мұстафа Өзтүрiк]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 1042]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 2697]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 15872]
|-
|347
|[[Қалмақан Әбдіқадыров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 2510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 3510]
|-
|348
|[[Ноғай ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 575]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 4181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 15069]
|-
|349
|[[Шымкент]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 1181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 3558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 17025]
|-
|350
|[[Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1092]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 14766]
|-
|351
|[[Менің атым Қожа (фильм)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 4384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 11784]
|-
|352
|[[Ұлытау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1040]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3020]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11949]
|-
|353
|[[Әлем елдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 936]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14093]
|-
|354
|[[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 768]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 2726]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 12823]
|-
|355
|[[Жүсіп Баласағұни]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 1101]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 3170]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 26008]
|-
|356
|[[Олжас Омарұлы Сүлейменов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15321]
|-
|357
|[[:Санат:Қазақстан әншілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 998]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12846]
|-
|358
|[[Қазан төңкерісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 974]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 2195]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 10242]
|-
|359
|[[Құда түсу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0_%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%83 341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0_%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%83 1504]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0_%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%83 3998]
|-
|360
|[[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1867]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 3895]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31165]
|-
|361
|[[Қазақша Уикипедия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 1223]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 7190]
|-
|362
|[[Шортанбай Қанайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 514]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3002]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16487]
|-
|363
|[[Қан топтары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 721]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 14834]
|-
|364
|[[Теміреткі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 860]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 3043]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 15319]
|-
|365
|[[Қыпшақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 3764]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 18316]
|-
|366
|[[Қимақ қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 4277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 26390]
|-
|367
|[[Арыстан баб кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 2412]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 5702]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 14553]
|-
|368
|[[Айша бибі кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1647]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 17668]
|-
|369
|[[Ысты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 964]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 2866]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 11018]
|-
|370
|[[Эндокриңді бездер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D2%A3%D0%B4%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D2%A3%D0%B4%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 1855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D2%A3%D0%B4%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 6160]
|-
|371
|[[Қазақстан мерекелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 722]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3098]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3581]
|-
|372
|[[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 958]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13963]
|-
|373
|[[Аққулар ұйықтағанда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0 420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0 4364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0 7132]
|-
|374
|[[Ақтөбе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 1310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 3312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 13070]
|-
|375
|[[Қайрат Нұртас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 1212]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 3051]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 12603]
|-
|376
|[[Сабақтас құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 4325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 13670]
|-
|377
|[[Сан есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 3920]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 20000]
|-
|378
|[[Исатай Тайманұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 879]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3051]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16178]
|-
|379
|[[Бәйтерек (монумент)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 3819]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 6446]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 28484]
|-
|380
|[[Көшпенділер (трилогия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 1232]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 3776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 14817]
|-
|381
|[[Тыныс алу жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1095]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 3530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 16908]
|-
|382
|[[Қарқаралы петициясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1869]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5047]
|-
|383
|[[Қазақ билері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2788]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 13295]
|-
|384
|[[Әл-Кәфирун сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8436]
|-
|385
|[[Қарлұқ қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 610]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 4385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24532]
|-
|386
|[[Біржан Қожағұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3116]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12083]
|-
|387
|[[Геосаясат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 2293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 4856]
|-
|388
|[[Алаш қозғалысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 809]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9232]
|-
|389
|[[Көктем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC 1250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC 2720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC 5085]
|-
|390
|[[Есімдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 801]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 3779]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 23507]
|-
|391
|[[Жоңғар шапқыншылығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 3132]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 17707]
|-
|392
|[[Ұлт-азаттық көтерілістер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 2091]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 6729]
|-
|393
|[[Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 2630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 8702]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 44101]
|-
|394
|[[Тәуекел хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5701]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 16210]
|-
|395
|[[Көкпар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%BF%D0%B0%D1%80 549]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%BF%D0%B0%D1%80 2546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%BF%D0%B0%D1%80 8343]
|-
|396
|[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 944]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 3182]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 12291]
|-
|397
|[[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1231]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2885]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 10086]
|-
|398
|[[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 1324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 3943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 18630]
|-
|399
|[[Қасым Қайсенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3199]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 17942]
|-
|400
|[[Сүре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 2166]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 7887]
|-
|401
|[[Түйе малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3082]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12950]
|-
|402
|[[Жаңа экономикалық саясат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 1162]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 2506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 12261]
|-
|403
|[[Көңіл шай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 895]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 2989]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 12015]
|-
|404
|[[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 2007]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 8625]
|-
|405
|[[Қарғын (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 3250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 11297]
|-
|406
|[[Жиембет жырау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 665]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 2211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 12893]
|-
|407
|[[Домалақ ана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 820]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 2279]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 9228]
|-
|408
|[[Қасым Аманжолов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 3410]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 13862]
|-
|409
|[[Әт-Тәкуир сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1656]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3188]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9556]
|-
|410
|[[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1130]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10733]
|-
|411
|[[Ғұндар мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1733]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4731]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 19768]
|-
|412
|[[Отырар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 1230]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 3710]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 18680]
|-
|413
|[[Септік жалғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 909]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 4164]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 19287]
|-
|414
|[[Жаныс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 805]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 2562]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 11768]
|-
|415
|[[Пейіш. Жұмақ ананың табанының астында]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 2731]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 4128]
|-
|416
|[[Шұғаның белгісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 1038]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 8438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 14956]
|-
|417
|[[Тараз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 1001]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 2600]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 11881]
|-
|418
|[[Қатысушы:Rasulbek Adil]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ARasulbek_Adil 958]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ARasulbek_Adil 2235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ARasulbek_Adil 2252]
|-
|419
|[[Өзбекстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1054]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 16827]
|-
|420
|[[Жыныстық қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 961]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 2487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 8262]
|-
|421
|[[Жамбыл облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1035]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13711]
|-
|422
|[[Бөкей Ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 2495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 11467]
|-
|423
|[[Қант диабеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%96 752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%96 2470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%96 12614]
|-
|424
|[[Абайдың қара сөздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1072]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3059]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 16685]
|-
|425
|[[Осман империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4036]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 14044]
|-
|426
|[[Маңғыстау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1066]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3032]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14256]
|-
|427
|[[Африка]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1002]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 3312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 17135]
|-
|428
|[[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 933]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 2334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 4828]
|-
|429
|[[Түргеш қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 4639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 26759]
|-
|430
|[[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 4069]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 24622]
|-
|431
|[[АҚШ президенттерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2706]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9089]
|-
|432
|[[Тайқазан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 1032]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 2400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 9978]
|-
|433
|[[Халел Досмұхамедов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 875]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 2529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 7766]
|-
|434
|[[Шөмекей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9800]
|-
|435
|[[Қазақстан өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2296]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4890]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 22670]
|-
|436
|[[Айқын Төлепберген]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 714]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 2191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 5852]
|-
|437
|[[Пайдалы қазбалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1754]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 7107]
|-
|438
|[[Қазақстандағы ұжымдастыру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 4026]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 13281]
|-
|439
|[[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 939]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2601]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12839]
|-
|440
|[[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 2750]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 9861]
|-
|441
|[[Арқан тартыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81 191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81 1587]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81 4134]
|-
|442
|[[Әл-Ихлас сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6262]
|-
|443
|[[Қазақстанды Ресейдің Отарлауы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B 311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B 1659]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B 5813]
|-
|444
|[[Джеффри Эпштейн]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D1%84%D1%84%D1%80%D0%B8_%D0%AD%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD 538]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D1%84%D1%84%D1%80%D0%B8_%D0%AD%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD 2545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D1%84%D1%84%D1%80%D0%B8_%D0%AD%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD 2545]
|-
|445
|[[Тортай мінер ақ боз ат (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 665]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 6115]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 8715]
|-
|446
|[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2839]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 14833]
|-
|447
|[[Шеркеш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 692]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 2229]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 9665]
|-
|448
|[[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3628]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 24813]
|-
|449
|[[Қазақша тәулік мезгілдерінің атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1135]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1684]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5383]
|-
|450
|[[Ұйқы безі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 2388]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 9327]
|-
|451
|[[Компьютер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 1926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 4392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 22899]
|-
|452
|[[Қайрат Ноғайбайұлы Рысқұлбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2472]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 21834]
|-
|453
|[[Алпамыс батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 661]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 11248]
|-
|454
|[[Арал теңізі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 1411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 4458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 24441]
|-
|455
|[[Аустралия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 883]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 2678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 10150]
|-
|456
|[[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1982]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14617]
|-
|457
|[[Сұңғыла]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 2080]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 3090]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 6653]
|-
|458
|[[Қоршаған ортаны қорғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 5816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 14755]
|-
|459
|[[Қазақстан туы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 911]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 3144]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 19706]
|-
|460
|[[Пәкістан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1687]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4781]
|-
|461
|[[Жер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 1690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 4187]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 15921]
|-
|462
|[[Жай сөйлем және оның түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2903]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12382]
|-
|463
|[[Таяу Шығыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81 1596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81 4726]
|-
|464
|[[Қарағанды облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14638]
|-
|465
|[[Кіші жүздің Ресейге қосылуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 2256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 12176]
|-
|466
|[[Жетісу облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 928]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2679]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11080]
|-
|467
|[[Бөгенбай батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 2307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 10424]
|-
|468
|[[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1077]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3177]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9253]
|-
|469
|[[Қырғызстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 960]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2827]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12961]
|-
|470
|[[Ас қорыту жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 923]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2773]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 16281]
|-
|471
|[[Ислам күнтізбесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 598]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 2213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 8850]
|-
|472
|[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1083]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 3296]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 22150]
|-
|473
|[[Бұқаралық ақпарат құралдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1808]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 7007]
|-
|474
|[[ChatGPT]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ChatGPT 1276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ChatGPT 3319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ChatGPT 9757]
|-
|475
|[[Шииттер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 196]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 1244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 3029]
|-
|476
|[[Химиялық элементтердің периодтық жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 608]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 3240]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 15605]
|-
|477
|[[Әскери коммунизм саясаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 768]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 1861]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 8916]
|-
|478
|[[Аристотель]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C 432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C 2369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C 11405]
|-
|479
|[[Қазақстан демографиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16334]
|-
|480
|[[Туберкулез]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%B7 545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%B7 1932]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%B7 7406]
|-
|481
|[[Көңіл айту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 2561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 12450]
|-
|482
|[[Қазақтардың зергерлік бұйымдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 509]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1820]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 7117]
|-
|483
|[[Керей (тайпа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 552]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 2328]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 10289]
|-
|484
|[[Столыпин реформасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 5912]
|-
|485
|[[Қараш-қараш оқиғасы (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 9315]
|-
|486
|[["Шақан шері" романы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%22%D0%A8%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D1%80%D1%96%22_%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 0]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%22%D0%A8%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D1%80%D1%96%22_%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2831]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%22%D0%A8%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D1%80%D1%96%22_%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2831]
|-
|487
|[[Ән-Нас сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2050]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8980]
|-
|488
|[[Үш Жүз партиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9581]
|-
|489
|[[Балықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 806]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 10361]
|-
|490
|[[Махмұд Қашқари]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 799]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 2800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 14332]
|-
|491
|[[Бата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%B0 294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%B0 1690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%B0 5344]
|-
|492
|[[Табиғат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 1184]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 6210]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 16098]
|-
|493
|[[Ерлан Жүніс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81 2920]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81 3155]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81 4127]
|-
|494
|[[Батыс Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 977]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3046]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13313]
|-
|495
|[[:Санат:Алфавит бойынша өзендер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 3415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 9357]
|-
|496
|[[Бәйдібек Қарашаұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2111]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8577]
|-
|497
|[[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 964]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2962]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12601]
|-
|498
|[[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 714]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 2585]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 20019]
|-
|499
|[[Райымбек батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 4983]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 13436]
|-
|500
|[[Ақтөбе облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1088]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2914]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12610]
|-
|501
|[[Аманат (партия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 766]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2076]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 6323]
|-
|502
|[[Қазақ-жоңғар соғыстары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 582]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2184]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 11173]
|-
|503
|[[Мақал-мәтелдер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 2492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 9885]
|-
|504
|[[Асық ойындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2162]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 8050]
|-
|505
|[[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1154]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2918]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 13453]
|-
|506
|[[Қазақстан Республикасының заңдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2737]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10646]
|-
|507
|[[Шылау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 801]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 3486]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 24659]
|-
|508
|[[Өзін-өзі өлтіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 808]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 2323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 9206]
|-
|509
|[[Сөз таптары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 866]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15496]
|-
|510
|[[Дәрумен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD 2250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD 8213]
|-
|511
|[[Франция қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 818]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7853]
|-
|512
|[[Майқы би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 536]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 1871]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 10487]
|-
|513
|[[Марат Қабанбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9 207]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9 2784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3792]
|-
|514
|[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 61061]
|-
|515
|[[Ұлы географиялық ашылулар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 1687]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 6773]
|-
|516
|[[Оңтүстік Америка]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 877]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2746]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 16658]
|-
|517
|[[Бесқонақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B 2362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B 3109]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B 4604]
|-
|518
|[[Мұхит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82 787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82 2885]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82 15871]
|-
|519
|[[Киіт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D1%82 310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D1%82 1283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D1%82 3220]
|-
|520
|[[Қызылорда облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2770]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12402]
|-
|521
|[[Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1864]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5535]
|-
|522
|[[Батырлар жыры]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 2089]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 9836]
|-
|523
|[[Селт еткізер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D0%B5%D1%80 160]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D0%B5%D1%80 906]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D0%B5%D1%80 1260]
|-
|524
|[[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 737]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 8318]
|-
|525
|[[Қазақстан азамат соғысы жылдарында]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 1115]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 2041]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 10202]
|-
|526
|[[Жасау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%83 232]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%83 1177]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%83 2772]
|-
|527
|[[Құнанбай Өскенбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 892]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2925]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12317]
|-
|528
|[[Төркіндеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%83 231]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%83 1107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%83 2845]
|-
|529
|[[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1055]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3897]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 25633]
|-
|530
|[[Дәулеткерей Шығайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1859]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7442]
|-
|531
|[[Ерке сылқым (күй)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 2189]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 7299]
|-
|532
|[[Алтыбақан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD 1354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD 3494]
|-
|533
|[[Айқап]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 2034]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 7805]
|-
|534
|[[Мәтін]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%82%D1%96%D0%BD 721]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%82%D1%96%D0%BD 2639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%82%D1%96%D0%BD 13081]
|-
|535
|[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1725]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2189]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2336]
|-
|536
|[[Эндокриндік жүйе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 2021]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 6877]
|-
|537
|[[Қазақ жүздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12737]
|-
|538
|[[Қазақстан индустрияландыру кезеңінде]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 986]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 2456]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 13852]
|-
|539
|[[Өт айдайтын дәрілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 746]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 2412]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 9517]
|-
|540
|[[Ирандағы соғыс (2026)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81_%282026%29 689]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81_%282026%29 1232]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81_%282026%29 1232]
|-
|541
|[[Мастопатия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 687]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 2225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 14133]
|-
|542
|[[Сөз тіркесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 734]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 3068]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 20661]
|-
|543
|[[Ми]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8 881]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8 3521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8 13486]
|-
|544
|[[Қазақ ұлттық ырымдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1773]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6377]
|-
|545
|[[Хан талапай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B9 267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B9 1854]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B9 5298]
|-
|546
|[[Химиялық элементтер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 731]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2721]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15479]
|-
|547
|[[Қуық түбі безінің қабынуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 851]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 2710]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 17996]
|-
|548
|[[Хиуаз Қайырқызы Доспанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4190]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 21813]
|-
|549
|[[АИВ/ЖИТС]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 793]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 2211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 12307]
|-
|550
|[[Патша үкіметінің отаршылдық қоныс аудару саясаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 1928]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 7137]
|-
|551
|[[Даун синдромы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D0%BD_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC%D1%8B 611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D0%BD_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC%D1%8B 2196]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D0%BD_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC%D1%8B 8085]
|-
|552
|[[Қызғалдақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 12253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 14049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 22747]
|-
|553
|[[Жәдидшілдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5142]
|-
|554
|[[Дельфин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%84%D0%B8%D0%BD 93]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%84%D0%B8%D0%BD 1055]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%84%D0%B8%D0%BD 2699]
|-
|555
|[[Қобыланды батыр (жыр)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%28%D0%B6%D1%8B%D1%80%29 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%28%D0%B6%D1%8B%D1%80%29 2049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%28%D0%B6%D1%8B%D1%80%29 11506]
|-
|556
|[[Мұхаммед Хайдар Дулати]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8 709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8 2564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8 11068]
|-
|557
|[[Арша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%88%D0%B0 839]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%88%D0%B0 1241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%88%D0%B0 3474]
|-
|558
|[[Қ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A 789]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 2172]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A 7393]
|-
|559
|[[:Санат:Африка елдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 722]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9649]
|-
|560
|[[Беташар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 1356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 6163]
|-
|561
|[[Талас шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2777]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15681]
|-
|562
|[[Табылды Досымов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 730]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 2331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 12351]
|-
|563
|[[Жүрек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 725]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 2386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 10948]
|-
|564
|[[Әл-Кәусәр сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2175]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 7189]
|-
|565
|[[Жылқы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B 690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B 2405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B 11516]
|-
|566
|[[Әміре Қашаубаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3666]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5684]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15410]
|-
|567
|[[Бауырсақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B 305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B 1305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B 3613]
|-
|568
|[[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2721]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9146]
|-
|569
|[[Марғасқа жырау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 3100]
|-
|570
|[[Бастаңғы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B 172]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B 1042]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B 1797]
|-
|571
|[[Түйелер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 759]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 2514]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 11080]
|-
|572
|[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 914]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9505]
|-
|573
|[[Бұланты шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2205]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 11576]
|-
|574
|[[Қалқанша без]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 610]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 2089]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 9076]
|-
|575
|[[Метафора]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 903]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 2964]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 13618]
|-
|576
|[[Ер Қосай Құдайкеұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 502]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1650]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5958]
|-
|577
|[[Төрт түлік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D0%BB%D1%96%D0%BA 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D0%BB%D1%96%D0%BA 2136]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D0%BB%D1%96%D0%BA 8168]
|-
|578
|[[Қазақтың 500 ән-күйі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_500_%D3%99%D0%BD-%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_500_%D3%99%D0%BD-%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 2586]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_500_%D3%99%D0%BD-%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 14391]
|-
|579
|[[Ибраһим]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 1627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 5839]
|-
|580
|[[Құлагер (поэма)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 2607]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 12146]
|-
|581
|[[Жоңғар хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 2217]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 10265]
|-
|582
|[[Танакөз Ілиясова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 104]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 763]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 865]
|-
|583
|[[Көз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7 659]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7 2476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7 10459]
|-
|584
|[[Ақмола облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 988]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2637]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11017]
|-
|585
|[[Ескендір Зұлқарнайын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 3661]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10626]
|-
|586
|[[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 705]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2212]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8810]
|-
|587
|[[Бақтияр Ғарифоллаұлы Артаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%80_%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 165]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%80_%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%80_%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4762]
|-
|588
|[[Дін]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD 662]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD 2307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD 8576]
|-
|589
|[[Жаужүрек мың бала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 713]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1963]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 6567]
|-
|590
|[[Қошқармүйіз (ою-өрнек)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BC%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%B7_%28%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA%29 390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BC%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%B7_%28%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA%29 1512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BC%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%B7_%28%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA%29 4187]
|-
|591
|[[Қызылорда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 967]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 2691]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 12768]
|-
|592
|[[Абай облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 924]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2698]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11310]
|-
|593
|[[Мұхаметжан Тынышбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 892]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12429]
|-
|594
|[[Бұлшық ет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 2783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 14676]
|-
|595
|[[Ұлыбритания]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10602]
|-
|596
|[[Адам қаңқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D2%9B%D0%B0%D2%A3%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D2%9B%D0%B0%D2%A3%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1975]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D2%9B%D0%B0%D2%A3%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 9411]
|-
|597
|[[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 587]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1768]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 20470]
|-
|598
|[[Жанғожа Нұрмұхамедұлы бастаған Сырдария қазақтарының көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1775]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 7562]
|-
|599
|[[Футбол]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 1246]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 3657]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 13889]
|-
|600
|[[ДНҚ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 1146]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 3074]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 15752]
|-
|601
|[[Наурыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7 212]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7 1101]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7 2471]
|-
|602
|[[Мәдениет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 716]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 2567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 13972]
|-
|603
|[[:Санат:Қазақ ақындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1018]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6903]
|-
|604
|[[Аңыздың ақыры]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B 971]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B 2953]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B 19369]
|-
|605
|[[Жануарлар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1120]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 3491]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 14277]
|-
|606
|[[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1727]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 5554]
|-
|607
|[[Қыз ұзату салттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 7367]
|-
|608
|[[1921-1922 жылдардағы ашаршылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 875]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2065]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 7202]
|-
|609
|[[Айт намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 23]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 687]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1464]
|-
|610
|[[Таз руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 987]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 2283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6953]
|-
|611
|[[Жүрек аурулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 598]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2098]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11898]
|-
|612
|[[Табақ тарту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 4633]
|-
|613
|[[Алдаркөсе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BA%D3%A9%D1%81%D0%B5 1287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BA%D3%A9%D1%81%D0%B5 2946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BA%D3%A9%D1%81%D0%B5 7867]
|-
|614
|[[Корея Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 847]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2726]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 10302]
|-
|615
|[[Акула]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 147]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 1073]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 2556]
|-
|616
|[[Күрделі зат есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 867]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 2597]
|-
|617
|[[Шалкиіз Тіленшіұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 463]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2125]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10996]
|-
|618
|[[Ботбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1893]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 8280]
|-
|619
|[[Мұстафа Кемал Ататүрік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 610]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 2998]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 8870]
|-
|620
|[[Испания]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2120]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 7337]
|-
|621
|[[Сиқым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 694]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 2064]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 8420]
|-
|622
|[[Ежелгі Грекия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%93%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%8F 537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%93%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%8F 3689]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%93%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%8F 10518]
|-
|623
|[[Құтадғу білік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 2119]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 14028]
|-
|624
|[[Жұлдыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 2149]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 3023]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 8951]
|-
|625
|[[Әл-Бақара сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5101]
|-
|626
|[[Уикипедия:Анықтама]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 7035]
|-
|627
|[[Біріккен Араб Әмірліктері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1851]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 6114]
|-
|628
|[[:Санат:Ресей өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6649]
|-
|629
|[[Мәңгілік бала бейне]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 1622]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 3453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 21716]
|-
|630
|[[Қымыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 1798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 7175]
|-
|631
|[[Солтүстік Америка]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 703]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2502]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 14114]
|-
|632
|[[Сырға салу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 5253]
|-
|633
|[[Сарматтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 2053]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 4005]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 17230]
|-
|634
|[[Еңлік-Кебек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 944]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 2511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 16201]
|-
|635
|[[Өскемен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 804]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 2346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 10191]
|-
|636
|[[Мұнай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 950]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 2376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 12377]
|-
|637
|[[Зәр шығару жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D3%99%D1%80_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D3%99%D1%80_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2085]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D3%99%D1%80_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 11533]
|-
|638
|[[XV-XVIII ғасырлардағы қазақ ауыз әдебиеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1961]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 9012]
|-
|639
|[[Қызыл жебе (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1032]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 8164]
|-
|640
|[[Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1037]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6760]
|-
|641
|[[Қазақстандағы хандық биліктің жойылуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 7092]
|-
|642
|[[Арқан тарту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 3155]
|-
|643
|[[Еврейлер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80 447]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80 1348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80 3965]
|-
|644
|[[Ғұсыл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D1%81%D1%8B%D0%BB 288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D1%81%D1%8B%D0%BB 2007]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D1%81%D1%8B%D0%BB 7763]
|-
|645
|[[Франция]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 770]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 2730]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 11698]
|-
|646
|[[Мата атаулары мен түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9129]
|-
|647
|[[Көңіл толқыны (күй)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 1962]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 7244]
|-
|648
|[[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 997]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 2666]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 9021]
|-
|649
|[[Үмбетей Тілеуұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%B9_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%B9_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%B9_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6401]
|-
|650
|[[Ақбөкен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 23381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 25229]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 41515]
|-
|651
|[[Жаяу Мұса Байжанұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1056]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2544]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8442]
|-
|652
|[[Моңғол шапқыншылығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 3344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 15148]
|-
|653
|[[Жәннәтпен сүйіншіленген он сахаба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 1127]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 4342]
|-
|654
|[[Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 668]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 2044]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 8799]
|-
|655
|[[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 662]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11118]
|-
|656
|[[Әл-Уақиға сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1600]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5999]
|-
|657
|[[Қоянды жәрмеңкесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 1438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 4115]
|-
|658
|[[Алтын Орда хандарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2911]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8315]
|-
|659
|[[Батыс Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2707]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 16219]
|-
|660
|[[Матай (ру бірлестігі)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 1751]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 7823]
|-
|661
|[[Алма Дінмұхамедқызы Оразбаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 198]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 971]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1861]
|-
|662
|[[Қазақстан ұлттық парктерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2112]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8947]
|-
|663
|[[Митоз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B7 707]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B7 2546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B7 9025]
|-
|664
|[[Шығыс Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 3327]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 20927]
|-
|665
|[[Өсімдіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 909]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 2742]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 13701]
|-
|666
|[[Суан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 1967]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 8730]
|-
|667
|[[Қызға қырық үйден тыйым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1883]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 6561]
|-
|668
|[[Азамат соғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 665]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1840]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 9482]
|-
|669
|[[Мақала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1050]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 9145]
|-
|670
|[[Сайын Мұратбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1778]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 11207]
|-
|671
|[[Қазақстан Ресейдегі 1905-1907 жылдардағы революция кезінде]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_1905-1907_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_1905-1907_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 1262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_1905-1907_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 6722]
|-
|672
|[[Қан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD 548]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD 1760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD 10344]
|-
|673
|[[Германия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 822]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 3112]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 11865]
|-
|674
|[[Аборт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 669]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 2022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 12674]
|-
|675
|[[Жалайыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 2220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 12144]
|-
|676
|[[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1867]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7530]
|-
|677
|[[Қан мен тер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 799]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 2224]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 13450]
|-
|678
|[[Аюлар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%8E%D0%BB%D0%B0%D1%80 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8E%D0%BB%D0%B0%D1%80 1627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%8E%D0%BB%D0%B0%D1%80 6397]
|-
|679
|[[Ядролық қару]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 1494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 4949]
|-
|680
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1200]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2410]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9822]
|-
|681
|[[Байбақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1879]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 8310]
|-
|682
|[[Қазақ халқының қалыптасуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 215]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 1626]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 5250]
|-
|683
|[[Жүйке жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 658]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2941]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 10102]
|-
|684
|[[Қарақытай мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 2441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 13211]
|-
|685
|[[18 ғасырдың бірінші ширегіндегі қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 1507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 8100]
|-
|686
|[[Ою-өрнек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA 528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA 1775]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA 6457]
|-
|687
|[[Қазақстанның Қызыл кітабы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 1115]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 3008]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 10353]
|-
|688
|[[Жүсіп Ақшораев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1076]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5163]
|-
|689
|[[Жәңгір-Керей хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 610]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6996]
|-
|690
|[[Баққожа Мұқай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%B9 584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%B9 1652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%B9 5920]
|-
|691
|[[Ұрыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7603]
|-
|692
|[[Табиғатты қорғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 842]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 3137]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 15929]
|-
|693
|[[Израиль мен АҚШ-тың Иранға қарсы соққылары (2026)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D2%9A%D0%A8-%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%282026%29 3]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D2%9A%D0%A8-%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%282026%29 683]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D2%9A%D0%A8-%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%282026%29 683]
|-
|694
|[[Эпитет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 2211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 10172]
|-
|695
|[[Иса Мәсіх]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0_%D0%9C%D3%99%D1%81%D1%96%D1%85 695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0_%D0%9C%D3%99%D1%81%D1%96%D1%85 1917]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0_%D0%9C%D3%99%D1%81%D1%96%D1%85 4873]
|-
|696
|[[Қаңлы (тайпа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1960]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 8189]
|-
|697
|[[Айтыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 1014]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 2427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 12723]
|-
|698
|[[Балуан Шолақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B 671]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B 2333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B 6213]
|-
|699
|[[Смағұл Абатұлы Елубай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9 591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1699]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9 5442]
|-
|700
|[[Қайрат (футбол клубы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 1577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 13414]
|-
|701
|[[Ұстаз (цифрлық платформа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 691]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1313]
|-
|702
|[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 938]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12251]
|-
|703
|[[:Санат:Тағамдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A2%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A2%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 2307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A2%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 26430]
|-
|704
|[[Жайдарман]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1879]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 7037]
|-
|705
|[[Қамар сұлу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 637]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 1806]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 6545]
|-
|706
|[[Нұх пайғамбар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 353]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 1350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 5153]
|-
|707
|[[Бестас (ойын)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81_%28%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%29 264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81_%28%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%29 1367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81_%28%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%29 4607]
|-
|708
|[[Қазақстанның ХХ ғасырдың бас кезіндегі оқу-ағарту ісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 1073]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 2380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 10697]
|-
|709
|[[Нұрғали Нүсіпжанұлы Нүсіпжанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7843]
|-
|710
|[[Қазақстан географиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 772]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16922]
|-
|711
|[[Бала құқықтары туралы конвенция]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 1971]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 7064]
|-
|712
|[[Ормуз бұғазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%B7_%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%B7_%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 861]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%B7_%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1246]
|-
|713
|[[19 ғасырдың бірінші жартысындағы ұлт-азаттық қозғалыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=19_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=19_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1193]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=19_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 3606]
|-
|714
|[[Қаракерей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1684]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 7817]
|-
|715
|[[Қой малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2027]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11232]
|-
|716
|[[Ақмешіт әулие үңгірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 887]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 1724]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 6083]
|-
|717
|[[Гормондар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1650]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 6605]
|-
|718
|[[Қазақстан теңгесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 849]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 2596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 21747]
|-
|719
|[[Атырау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 721]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2009]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9439]
|-
|720
|[[Солтүстік Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 756]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12283]
|-
|721
|[[Ораза]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0 131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0 2236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0 3281]
|-
|722
|[[Сүйек жаңғырту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%80%D1%82%D1%83 211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%80%D1%82%D1%83 968]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%80%D1%82%D1%83 3227]
|-
|723
|[[Моңғолия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 2044]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 8684]
|-
|724
|[[Шымыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 1713]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 7165]
|-
|725
|[[Жәңгір хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 607]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3770]
|-
|726
|[[Ақпан төңкерісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 1570]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 9971]
|-
|727
|[[Баскетбол]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 2714]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 10367]
|-
|728
|[[Орал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 725]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 2209]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 9805]
|-
|729
|[[Оңтүстік Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 789]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2419]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12884]
|-
|730
|[[Мұса пайғамбар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 1528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 5559]
|-
|731
|[[Сыбайлас жемқорлық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2092]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 9130]
|-
|732
|[[Психология]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 2445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 11313]
|-
|733
|[[Шапырашты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 594]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 1977]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 9937]
|-
|734
|[[Ораза айт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82 34]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82 699]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82 1071]
|-
|735
|[[Публицистикалық стиль]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 2462]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 11362]
|-
|736
|[[Адам ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 1767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 8507]
|-
|737
|[[Жәрмеңке]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5 238]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5 1169]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5 3622]
|-
|738
|[[Философия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 2846]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 12069]
|-
|739
|[[Ресей империясының құрамындағы Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 332]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 7793]
|-
|740
|[[Қыз алып қашу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF_%D2%9B%D0%B0%D1%88%D1%83 213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF_%D2%9B%D0%B0%D1%88%D1%83 1028]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF_%D2%9B%D0%B0%D1%88%D1%83 2772]
|-
|741
|[[Ғаламшар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%80 2317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%80 5224]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%80 12567]
|-
|742
|[[Дамыған елдер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 2928]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 8509]
|-
|743
|[[Сүйінші]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 1178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 3915]
|-
|744
|[[Беріш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 1927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 8580]
|-
|745
|[[Қазақ шежіресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 509]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1899]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6507]
|-
|746
|[[Шанышқылы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 527]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 1801]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 8388]
|-
|747
|[[Жүрсін Молдашұлы Ерманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 669]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3058]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6778]
|-
|748
|[[Құрмет ордені]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 1444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 5352]
|-
|749
|[[Тәуелдік жалғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 3104]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 14821]
|-
|750
|[[Қазақстанның пайдалы қазбалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 14270]
|-
|751
|[[Сауд Арабиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1657]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 6259]
|-
|752
|[[Бүйрек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA 543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA 1992]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA 10457]
|-
|753
|[[Сөз табы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 829]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 3065]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 17270]
|-
|754
|[[Жапония қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 457]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1722]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5475]
|-
|755
|[[Сүтқоректілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%82%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1091]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%82%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 2555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%82%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 11179]
|-
|756
|[[Сырдария]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 2349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 14857]
|-
|757
|[[Ерулік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA 138]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA 926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA 2604]
|-
|758
|[[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5682]
|-
|759
|[[Төре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 1820]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 7595]
|-
|760
|[[Байлар-Жандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1724]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5884]
|-
|761
|[[Қазақтың ұлттық спорт түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 4402]
|-
|762
|[[Шыңғыс хан әулеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 2934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 13569]
|-
|763
|[[Көлеңке]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5 1056]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5 1744]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5 2801]
|-
|764
|[[Жол белгілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 4278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 13875]
|-
|765
|[[Дамушы елдер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 3014]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 8817]
|-
|766
|[[Ақтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 719]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 2072]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 10226]
|-
|767
|[[Наурызбай батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 7475]
|-
|768
|[[Ғабиден Мұстафин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 996]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 2662]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 10476]
|-
|769
|[[Ертіс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 722]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 2261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 13961]
|-
|770
|[[Отпантау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%83 120]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%83 804]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%83 1383]
|-
|771
|[[Қырғыз руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1634]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6641]
|-
|772
|[[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1878]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 8311]
|-
|773
|[[Қарауыл руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 430]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 1373]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 6281]
|-
|774
|[[Махатма Ганди]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82%D0%BC%D0%B0_%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8 404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82%D0%BC%D0%B0_%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8 1405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82%D0%BC%D0%B0_%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8 4282]
|-
|775
|[[Жаппас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 509]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 1662]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 6840]
|-
|776
|[[Азан шақырып ат қою]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 1554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 7825]
|-
|777
|[[Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1954]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 10082]
|-
|778
|[[Іштің қатуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B 421]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B 1616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B 9304]
|-
|779
|[[Әбілмансұр Әбунасырұлы Серіков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%B1%D1%80_%D3%98%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 151]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%B1%D1%80_%D3%98%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%B1%D1%80_%D3%98%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1982]
|-
|780
|[[Автомобиль маркаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9806]
|-
|781
|[[Соқырішек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 1941]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 15520]
|-
|782
|[[Темірқазық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 1174]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 1984]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 5056]
|-
|783
|[[Салалас құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 801]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11097]
|-
|784
|[[Тәтіқара]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 1139]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 4207]
|-
|785
|[[Саяси партия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 1154]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 3997]
|-
|786
|[[Жабайы алма (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 8954]
|-
|787
|[[Мақпал Мұхамедиярқызы Жүнісова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6221]
|-
|788
|[[Желшешек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BA 592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BA 1855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BA 9293]
|-
|789
|[[Көнерген сөздер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 403]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 1522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 10365]
|-
|790
|[[ХХ ғасырдың 20-30-жылдарындағы Қазақстанның әлеуметтiк-экономикалық және қоғамдық-саяси, мәдени жағдайы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_20-30-%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82i%D0%BA-%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8%2C_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_20-30-%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82i%D0%BA-%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8%2C_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 1621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_20-30-%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82i%D0%BA-%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8%2C_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 8681]
|-
|791
|[[Байұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1746]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8053]
|-
|792
|[[Еліктеу сөз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 3196]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 13576]
|-
|793
|[[Инфрақызыл сәуле]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%BD%D1%84%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5 803]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D1%84%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5 1058]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%BD%D1%84%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5 1943]
|-
|794
|[[Шақ (етістік)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 766]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 2356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 11057]
|-
|795
|[[Дос-Мұқасан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD 359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD 1279]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD 4600]
|-
|796
|[[Көмірсулар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 1975]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 11917]
|-
|797
|[[:Санат:Алфавит бойынша мемлекеттер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 481]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 1640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 8923]
|-
|798
|[[Ақ сүйек (ойын)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%29 223]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%29 1073]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%29 2860]
|-
|799
|[[Киіз үй жабдықтары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 610]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 5909]
|-
|800
|[[Ерлан Жақанұлы Қошанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3989]
|-
|801
|[[Қарақалпақ рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 504]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1606]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7055]
|-
|802
|[[Пысықтауыш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 3111]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 12032]
|-
|803
|[[Неке қияр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B8%D1%8F%D1%80 216]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B8%D1%8F%D1%80 1014]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B8%D1%8F%D1%80 3220]
|-
|804
|[[Робот]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82 705]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82 3636]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82 11077]
|-
|805
|[[Төртқара]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 463]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 1515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 6649]
|-
|806
|[[Криштиану Роналду]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 824]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 2445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 10006]
|-
|807
|[[Қазақстан темір жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 766]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1986]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 9497]
|-
|808
|[[Бекзат Сейілханұлы Саттарханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 657]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 5614]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 17165]
|-
|809
|[[Түркілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 2379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 11600]
|-
|810
|[[Қорғалжын қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 2737]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 13119]
|-
|811
|[[Зекет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 130]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 1067]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 3014]
|-
|812
|[[Интернет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%82 1286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%82 2475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%82 8394]
|-
|813
|[[Ауыз бекіту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%82%D1%83 62]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%82%D1%83 2869]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%82%D1%83 3650]
|-
|814
|[[Шығай хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7391]
|-
|815
|[[Рақымжан Қошқарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2809]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3691]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15014]
|-
|816
|[[Оразкелді (Қоңырат)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%28%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%29 251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%28%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%29 1153]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%28%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%29 3393]
|-
|817
|[[Мемлекет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 2044]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 9923]
|-
|818
|[[Ислам пайғамбарлары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5610]
|-
|819
|[[Мендель заңдылықтары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 7779]
|-
|820
|[[Еуропа одағы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 1981]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 8234]
|-
|821
|[[Жіктік жалғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 2261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 10853]
|-
|822
|[[Құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 874]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 12500]
|-
|823
|[[Серікжан Сейітжанұлы Сейітжанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 450]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1170]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3513]
|-
|824
|[[Крест жорықтары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3121]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 13853]
|-
|825
|[[Асқар Сүлейменов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1797]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6737]
|-
|826
|[[Қайтадан (фильм, 2025)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 1676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 7558]
|-
|827
|[[Әбілқайыр Ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 2930]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 7501]
|-
|828
|[[Солтүстік Корея]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F 288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F 1333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F 4381]
|-
|829
|[[Екінті намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%82%D1%96_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%82%D1%96_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1655]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%82%D1%96_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 7538]
|-
|830
|[[Оразаның түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 143]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2486]
|-
|831
|[[Қадырғали Жалайыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 549]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 1618]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 5939]
|-
|832
|[[ЮНЕСКО]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E 1304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E 2248]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E 6752]
|-
|833
|[[Америка]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 586]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1733]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 6541]
|-
|834
|[[Христофор Колумб]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%84%D0%BE%D1%80_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%B1 341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%84%D0%BE%D1%80_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%B1 1439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%84%D0%BE%D1%80_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%B1 8066]
|-
|835
|[[Үлгі:Ілияс Жансүгіров шығармалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1756]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2920]
|-
|836
|[[Тәңіршілдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5683]
|-
|837
|[[Наурызым қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 823]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 2677]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 12015]
|-
|838
|[[Қыз ұзату]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 1167]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 4596]
|-
|839
|[[Кітап]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 1240]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 2150]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 6574]
|-
|840
|[[Қорқай дұғасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 1499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 4629]
|-
|841
|[[Ескендір (поэма)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 2222]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 11577]
|-
|842
|[[Христиандық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 570]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 2018]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 9055]
|-
|843
|[[Астана қаласының бас мешіті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 6743]
|-
|844
|[[Әл-Фалақ сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 221]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4650]
|-
|845
|[[Әбілқайыр хан (Шибан әулеті)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96%29 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96%29 2331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96%29 4944]
|-
|846
|[[Сахабалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1169]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 4545]
|-
|847
|[[Диуани хикмет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 493]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 1732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 10649]
|-
|848
|[[Қазақстанның Мәдени мұра жобасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 516]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 8926]
|-
|849
|[[Python]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Python 888]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Python 2305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Python 7910]
|-
|850
|[[Ұлы Қытай қорғаны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B 8046]
|-
|851
|[[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 768]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1843]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7209]
|-
|852
|[[Волейбол]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%BB 780]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%BB 3211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%BB 11978]
|-
|853
|[[Қазақ мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5498]
|-
|854
|[[Бүркіт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%82 789]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%82 2834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%82 8794]
|-
|855
|[[Барсакелмес қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 2629]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 14970]
|-
|856
|[[Фотосинтез]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B7 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B7 2706]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B7 10258]
|-
|857
|[[Орталық Азия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 2124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 15727]
|-
|858
|[[Қазақстанның ерте орта ғасырлардағы мемлекеттері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2077]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 12555]
|-
|859
|[[Тоқымқағар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80 180]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80 790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80 2108]
|-
|860
|[[Қазақ жеріне исламның таралуы және оның тигізген әсері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 1672]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 7549]
|-
|861
|[[МузАРТ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%90%D0%A0%D0%A2 404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%90%D0%A0%D0%A2 1135]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%90%D0%A0%D0%A2 3293]
|-
|862
|[[ALEM (Ninety One)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 637]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 2047]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 19074]
|-
|863
|[[Семей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 1885]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 9047]
|-
|864
|[[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 17292]
|-
|865
|[[Қазақстанның экологиялық проблемалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2645]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 14783]
|-
|866
|[[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 643]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1806]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7982]
|-
|867
|[[Қазақ күресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6606]
|-
|868
|[[Когурё]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%91 314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%91 1182]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%91 3235]
|-
|869
|[[Солтүстік Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2018]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9672]
|-
|870
|[[Балқаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 1120]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 3348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 18553]
|-
|871
|[[Робототехника]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2734]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 10947]
|-
|872
|[[Дүние жүзінің саяси картасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 1742]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 7051]
|-
|873
|[[Міржақып. Оян, Қазақ (фильм, 2023)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 1809]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 10002]
|-
|874
|[[Зу-Зу Күлпаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 1565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 3890]
|-
|875
|[[:Санат:Ресей қалалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6123]
|-
|876
|[[Италия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 691]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 2256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 8498]
|-
|877
|[[Тарақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 463]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1455]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 6005]
|-
|878
|[[Қазақтың музыкалық аспаптары тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 2203]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 10615]
|-
|879
|[[Сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 681]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1854]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 8901]
|-
|880
|[[Қазақстан елтаңбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 2166]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 12206]
|-
|881
|[[Компьютерлік желі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D1%96 435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D1%96 1610]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D1%96 14160]
|-
|882
|[[HTML]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=HTML 357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=HTML 1912]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=HTML 7619]
|-
|883
|[[Ұйықтатын дәрілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 6893]
|-
|884
|[[Андроново мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2848]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 20250]
|-
|885
|[[Адай күйі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 1762]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 6392]
|-
|886
|[[Қатерлі ісік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 419]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 1507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 6825]
|-
|887
|[[Филипп Исаевич Голощёкин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%89%D1%91%D0%BA%D0%B8%D0%BD 1278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%89%D1%91%D0%BA%D0%B8%D0%BD 2383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%89%D1%91%D0%BA%D0%B8%D0%BD 6213]
|-
|888
|[[Сібір хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%96%D0%B1%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D0%B1%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 2346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%96%D0%B1%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 7669]
|-
|889
|[[Жақайым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1462]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5920]
|-
|890
|[[Sadraddin]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Sadraddin 341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 1283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Sadraddin 6478]
|-
|891
|[[Әл-Қадр сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 33]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 706]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1448]
|-
|892
|[[Алаш Орда Үкіметі тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5035]
|-
|893
|[[Сиыр малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 595]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1827]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9974]
|-
|894
|[[Қырғи қабақ соғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 614]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 2175]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 13439]
|-
|895
|[[Қырымның қырық батыры]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8B 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8B 975]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8B 3038]
|-
|896
|[[КешYOU]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 3912]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 4893]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 10790]
|-
|897
|[[Нұркен Әбдіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 979]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1612]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 4479]
|-
|898
|[[Төреғали Төреəліұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 980]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1830]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5389]
|-
|899
|[[Сын есімнің шырайлары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10921]
|-
|900
|[[Онлайн Мектеп]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BD%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF 349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BD%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF 1709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BD%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF 7172]
|-
|901
|[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 1486]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 6823]
|-
|902
|[[Шаңырақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B 203]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B 1002]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B 3675]
|-
|903
|[[Театр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80 1262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80 1946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80 6787]
|-
|904
|[[Қара жорға]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0 273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0 1109]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0 2442]
|-
|905
|[[Бесік жыры]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 2142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 7185]
|-
|906
|[[Қазақ театры]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%8B 1715]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%8B 2228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%8B 6204]
|-
|907
|[[Роза Қуанышқызы Рымбаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 3976]
|-
|908
|[[Конституция]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F 418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F 1898]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F 8057]
|-
|909
|[[Дастан Дәрібайұлы Оразбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1040]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 6956]
|-
|910
|[[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 4563]
|-
|911
|[[Қазақстан газеттері тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 601]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1902]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5893]
|-
|912
|[[Алшын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 1607]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 7041]
|-
|913
|[[Қалқаман – Мамыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%E2%80%93_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%E2%80%93_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 1361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%E2%80%93_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 4580]
|-
|914
|[[Қазақтың ұлттық ойындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 93]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 708]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1174]
|-
|915
|[[Ашамайға мінгізу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 101]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 672]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 1344]
|-
|916
|[[Жер сағаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B 431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B 631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B 818]
|-
|917
|[[Тәуелсіз Қазақстан тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 980]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 2408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 13248]
|-
|918
|[[Қазақтың XX ғасырдағы мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_XX_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_XX_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_XX_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5421]
|-
|919
|[[Адольф Гитлер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%84_%D0%93%D0%B8%D1%82%D0%BB%D0%B5%D1%80 445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%84_%D0%93%D0%B8%D1%82%D0%BB%D0%B5%D1%80 1380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%84_%D0%93%D0%B8%D1%82%D0%BB%D0%B5%D1%80 3485]
|-
|920
|[[Экология]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 603]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 2345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 9775]
|-
|921
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 536]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1603]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7651]
|-
|922
|[[Баланы ұшықтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1619]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 9969]
|-
|923
|[[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 6185]
|-
|924
|[[Өтейбойдақ Тілеуқабылұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%9B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%9B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1082]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%9B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3266]
|-
|925
|[[Миллионер қалалар саны бойынша елдер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 594]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5616]
|-
|926
|[[Аналды секс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 1272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 5743]
|-
|927
|[[Биосфера]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 2011]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 9026]
|-
|928
|[[Сегізаяқ (өлең)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B0%D1%8F%D2%9B_%28%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%29 913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B0%D1%8F%D2%9B_%28%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%29 2123]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B0%D1%8F%D2%9B_%28%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%29 24742]
|-
|929
|[[:Санат:Қазақ батырлары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 479]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7389]
|-
|930
|[[16-17 ғасырлардағы Қазақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=16-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=16-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 1669]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=16-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 6004]
|-
|931
|[[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 737]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 1779]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 10625]
|-
|932
|[[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2763]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17580]
|-
|933
|[[Қазақ әдебиеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 483]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 7663]
|-
|934
|[[Қайталау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83 1557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83 7298]
|-
|935
|[[Аққулар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 3069]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 7898]
|-
|936
|[[Атырау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1756]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 7594]
|-
|937
|[[Қайың]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%A3 528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%A3 2113]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%A3 4718]
|-
|938
|[[Дауыссыз дыбыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1940]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 17699]
|-
|939
|[[Сегіз сері Мұхамедханафия Бахрамұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F_%D0%91%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 403]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F_%D0%91%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F_%D0%91%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2134]
|-
|940
|[[Серік Жұманғалиұлы Сәпиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%BF%D0%B8%D0%B5%D0%B2 165]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%BF%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%BF%D0%B8%D0%B5%D0%B2 8043]
|-
|941
|[[Қарағанды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 768]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 2285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 9194]
|-
|942
|[[Тоқтар Серіков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 430]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1527]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 10245]
|-
|943
|[[Түрікменстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 7178]
|-
|944
|[[Үлгі:Мемлекет туы/Тізім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 647]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 2085]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 8393]
|-
|945
|[[Қосмекенділер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 6111]
|-
|946
|[[Қырқынан шығару]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 9910]
|-
|947
|[[Ғұмар Қараш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88 532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88 1281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88 4374]
|-
|948
|[[Теңге ілу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5_%D1%96%D0%BB%D1%83 221]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5_%D1%96%D0%BB%D1%83 930]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5_%D1%96%D0%BB%D1%83 2237]
|-
|949
|[[Қазақ (қырғыз) Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%29_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 617]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%29_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%29_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8354]
|-
|950
|[[Әзербайжан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 1489]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 5935]
|-
|951
|[[Бесік тойы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 1110]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 4503]
|-
|952
|[[Жайық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 614]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 2095]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 10789]
|-
|953
|[[Жаңа білім беру жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 6413]
|-
|954
|[[Ағылшын тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 648]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1647]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 7201]
|-
|955
|[[Өкпе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 1828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 8281]
|-
|956
|[[Қазақтың ұлттық сүт тағамдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%82_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 197]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%82_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 994]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%82_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2852]
|-
|957
|[[:Сурет:Page Frame Features on desktop.png]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3APage_Frame_Features_on_desktop.png 411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3APage_Frame_Features_on_desktop.png 804]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3APage_Frame_Features_on_desktop.png 6626]
|-
|958
|[[1868—1870 жылдардағы қазақтардың отаршылдыққа қарсы күресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2612]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5417]
|-
|959
|[[Етіс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 2369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 12635]
|-
|960
|[[Жарасқан Әбдірашев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2 258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2 1544]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2 5523]
|-
|961
|[[Азаматтық құқық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 279]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 1476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 8148]
|-
|962
|[[Бидай (астық)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 1136]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 5232]
|-
|963
|[[Азия мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5758]
|-
|964
|[[Шахмат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82 561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82 2105]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82 9464]
|-
|965
|[[Шарын шатқалы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1669]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 3082]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 11533]
|-
|966
|[[Ұлттық бірыңғай тестілеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 643]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 2159]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 9952]
|-
|967
|[[Қасқыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D1%80 651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D1%80 3036]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D1%80 10075]
|-
|968
|[[1917 жылғы екі революция кезеңіндегі Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1917_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1917_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1221]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1917_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 8846]
|-
|969
|[[Ауғанстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1701]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 5575]
|-
|970
|[[Үтір намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 4785]
|-
|971
|[[Қостанай облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 699]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1865]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9166]
|-
|972
|[[Тыштырма]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%88%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0 230]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%88%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0 798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%88%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0 2060]
|-
|973
|[[Барақ хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5464]
|-
|974
|[[Сиыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 480]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 1520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 8497]
|-
|975
|[[Әл-Кәһф сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1270]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4435]
|-
|976
|[[Қазақ (этноним)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 1229]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 4771]
|-
|977
|[[Күлтегін]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD 1633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD 13221]
|-
|978
|[[Төлен Әбдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 1720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 2805]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 8536]
|-
|979
|[[Саңырауқұлақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 975]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2087]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 10352]
|-
|980
|[[Сарыарқа (Солтүстік Қазақ жазығы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B%29 632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B%29 2504]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B%29 11371]
|-
|981
|[[Есекжем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 1311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 6119]
|-
|982
|[[Қазтуған Сүйінішұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11380]
|-
|983
|[[Ұйқыашар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 948]
|-
|984
|[[Бала құқығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 2082]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 7875]
|-
|985
|[[Балқадиша әні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 421]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 1468]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 12037]
|-
|986
|[[Байғазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 2987]
|-
|987
|[[Көкшетау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 1553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 7424]
|-
|988
|[[ВКонтакте]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5 1101]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5 2500]
|-
|989
|[[Қазақтардың Ортаазиялық хандықтар мен патша үкіметіне қарсы көтерілістері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 134]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 916]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3604]
|-
|990
|[[Уикипедия:Қауым порталы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 6353]
|-
|991
|[[Құйынды мекен (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1221]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 3199]
|-
|992
|[[Асық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B 1586]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B 5034]
|-
|993
|[[Жетіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 5656]
|-
|994
|[[Теңеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%83 443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%83 1803]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%83 7351]
|-
|995
|[[Қазақстан банктерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5357]
|-
|996
|[[Уақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 1396]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 6118]
|-
|997
|[[Ресей империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1502]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 6051]
|-
|998
|[[Экологиялық жүйе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 1336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 2081]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 8585]
|-
|999
|[[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4041]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12160]
|-
|1000
|[[Халық саны бойынша дүние жүзі қалалар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6021]
|}
<!-- BOT:END -->
{{Wikistats}}
732imarmgzel94s8r56knxydfpkmr0x
Қатысушы талқылауы:Qaz Sport
3
776223
3591865
3562596
2026-04-25T19:54:25Z
Malarz pl
17534
Malarz pl [[Қатысушы талқылауы:Nurdoss]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Qaz Sport]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Nurdoss|Nurdoss]]" to "[[Special:CentralAuth/Qaz Sport|Qaz Sport]]"
3562596
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Nurdoss}}
-- [[Қатысушы:Erboldilyara|Сариев Ербол]] ([[Қатысушы талқылауы:Erboldilyara|талқылауы]] 15:57, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
jst2fpzzq72cbjtcgxa7kuev3d9ttr7
Мажарстандағы парламент сайлауы (2026)
0
776490
3592008
3591522
2026-04-26T01:08:18Z
ShadZ01
56180
/* Халықаралық реакция */
3592008
wikitext
text/x-wiki
{{Сайлау
| алдыңғы сайлау = Мажарстандағы парламент сайлауы (2022)
| алдыңғы сайлау жылы = 2022
| байрақ =
| ел = Мажарстан
| вариант =
| келесі сайлау = Мажарстандағы парламент сайлауы (2030)
| келесі сайлау жылы = 2030
| сайлау атауы = Мажарстандағы парламент сайлауы (2026)
| тақырып =
| қосымша =
| сайлау күні = 12 сәуір 2026
| түрі =
| қосымша2 =
| жалпы кандидат =
| кезең =
| тіркелгендер = 7452428
| сайлаушылар = 5913784
| жарамды =
| жарамсыз =
| бос =
| халық =
| сайлаушылар2 =
| қатысқандар = 79.50
| қатысқандар қатынасы =
| алдыңғы қатысқандар =
| босжәнежарамсыз =
| қатысқандар2 =
| қатысқандар2 қатынасы =
| алдыңғы қатысқандар2 =
| жарамды2 =
| босжәнежарамсыз2 =
| бос2 =
| жарамсыз2 =
| науқан =
| Дебат =
| сурет1 = Peter-Magyar-Budapest-15-03-2026 (cropped).jpg
| түс1 = #8de8fe
| партия1 = [[Тиса (партия)|Құрмет пен еркіндік партиясы]]<ref>{{Cite web|url=https://www.azattyq.org/a/vengriya-parlamentin-sailau-orban-men-madiyar-arasyndagy-tandau/33730499.html |title=Венгрия парламентін сайлау: Орбан мен Мадияр арасындағы таңдау |language=kk |publisher=[[Азаттық радиосы]] |date=2026-04-12 |accessdate=2026-04-13}}</ref>
| коалиция1 =
| басшы1 = [[Петер Мадияр]]
| дауыс1 = 3385890
| алдыңғы дауыс1 =
| дауыс2v1 =
| пайыз1 = 53.18
| пайыз2v1 =
| алдыңғы пайыз1 =
| ref пайыз1 =
| орын1 = 136
| алдыңғы орын1 = 0
| сурет2 = President Donald Trump hosts a bilateral lunch meeting with Hungarian Prime Minister Viktor Orban.2 (cropped).jpg
| түс2 = #ff6a00
| партия2 = [[Фидес — Мажарстан азаматтық одағы]]
| коалиция2 =
| партия1 коалиция2 = [[Фидес — Мажарстан азаматтық одағы|Фидес]]
| партия2 коалиция2 = [[Христиан-демократиялық халық партиясы (Мажарстан)|ХДХП]]
| басшы2 = [[Виктор Орбан]]
| дауыс2 = 2458337
| алдыңғы дауыс2 =
| дауыс2v2 =
| пайыз2 = 38.61
| пайыз2v2 =
| алдыңғы пайыз2 = 54.13
| орын2 = 57
| алдыңғы орын2 = 135
| сайланған2 =
| алдыңғы сайланған2 =
| сурет3 = Toroczkai László 2024 (cropped).jpg
| түс3 = #698b1e
| партия3 = [[Біздің Отанымыз (партия)|Біздің Отанымыз]]
| коалиция3 =
| басшы3 = [[Ласло Тороцкаи]]
| дауыс3 = 358372
| алдыңғы дауыс3 =
| дауыс3v2 =
| пайыз3 = 5.63
| пайыз3v2 =
| алдыңғы пайыз3 = 5.88
| орын3 = 6
| алдыңғы орын3 = 6
| сайланған3 =
| алдыңғы сайланған3 =
| сурет4 = Klára Dobrev 2025 (cropped2).jpg
| түс4 = #005EB8
| партия4 = [[Демократиялық коалиция (Мажарстан)|Демократиялық коалиция»]]
| коалиция4 =
| басшы4 = [[Клара Добрев]]
| дауыс4 = 70298
| алдыңғы дауыс4 =
| дауыс4v2 =
| пайыз4 = 1.10
| пайыз4v2 =
| алдыңғы пайыз4 = 34.44
| орын4 = 0
| алдыңғы орын4 = 15
| сайланған4 =
| алдыңғы сайланған4 =
| сайланған атауы =
| қарта атауы = Дауыстарды аумақтар бойынша бөлу
| қарта = 2026 Hungarian parliamentary election.svg
| қарта өлшемі =
| қарта шарты1 =
| қарта шарты2 =
| fond =
| қарта тақарыбы =
| диаграмма атауы = Орындарды заң шығарушы орган бойынша бөлу
| диаграмма = 2026 Hungary National Assembly.svg
| диаграмма өлшемі =
| шарт1 = {{legend|#8de8fe|Құрмет пен еркіндік партиясы: 141}}
{{legend|#ff6a00|Фидес — Мажарстан азаматтық одағы: 52}}
{{legend|#698b1e|Біздің Отанымыз: 6}}
| шарт2 =
| диаграмма2 атауы =
| диаграмма2 =
| диаграмма өлшемі2 =
| шарт1 2 =
| шарт2 2 =
| жолақ атауы =
| жолақ1 =
| түс жолақ1 =
| пайыз жолақ1 =
| төменгі-жолақ атауы =
| ізашар = [[Виктор Орбан]]
| ізашар партия = [[Фидес — Мажарстан азаматтық одағы|Фидес]]
| ізбасар = ''Сайлауды күтуде''
| ізбасар партия =
| соңы = [[Мажарстан премьер-министрі]]
| ізашар атауы =
| ізашар жынысы =
| ізбасар атауы =
| ізбасар жынысы =
| төменгі тақырып =
| мазмұн =
| сайт =
}}
'''Мажарстандағы 2026 жылғы парламенттік сайлау''' 12 сәуірде [[Мемлекеттік жиналыс (Мажарстан)|Мемлекеттік жиналыс]]тың жаңа шақырылымын сайлау үшін өтті. Бұл сайлау [[Мажарстандағы парламент сайлауы (2010)|2010 жыл]]дан бері билікте келе жатқан премьер-министр [[Виктор Орбан]]ның бесінші мерзімге қалу-қалмау мәселесін шешті. [[Мажарстандағы парламент сайлауы (1990)|1990 жылы]] елде еркін сайлау жүйесі енгізілгеннен бері бұл оныншы парламенттік науқан болды.<ref>[https://444.hu/2025/07/27/orban-viktor-egyertelmuve-tette-amit-a-fidesz-es-magyar-peter-is-tol-egy-ideje-jovo-aprilis-12-en-lesz-a-valasztas Orbán Viktor egyértelművé tette, amit a Fidesz és Magyar Péter is tol egy ideje: jövő április 12-én lesz a választás]</ref><ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/hungary-election-scheduled-orban-challenge-magyar-71b54205f00252ca7c466eb5407a2aa1|title=Hungary sets April 12 election date as Orbán faces tough challenge|lang=en|first=Justin|last=Spike|website=AP News|date=2026-01-13|access-date=|accessdate=2026-04-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/hungary-viktor-orban-fidesz-peter-magyar-tisza-5-key-questions-election-2026/|title=Hungary: 5 key questions about the EU’s most important election of 2026|lang=en|website=POLITICO|date=2026-01-15|access-date=|accessdate=2026-04-10}}</ref>
Сайлау нәтижесі бойынша оппозиция жетекшісі [[Петер Мадияр]] бастаған [[Оңшыл центризм|оңшыл-центристік]] [[Проеуропеизм|еуропашыл]] «[[Тиса (партия)|Тиса]]<nowiki/>» партиясы жеңіске жетті. Парламенттегі орындардың үштен екісінен астамына ие болған бұл партия енді өзге партиялардың келісімінсіз [[Мажарстан Конституциясы|конституция]]ға өзгертулер енгізуге мүмкіндік алды. Биліктегі «[[Фидес — Мажарстан азаматтық одағы|Фидес]]<nowiki/>» — [[Христиан-демократиялық халық партиясы (Мажарстан)|ХДХП]] коалициясы екінші орынды иеленді; премьер-министр Виктор Орбан жеңілгенін мойындап, Петер Мадиярды жеңісімен құттықтады. Парламентке өткен өзге қатысушылардың ішінен тек «[[Біздің Отанымыз (партия)|Біздің Отанымыз]]<nowiki/>» ұлтшыл партиясы ғана көрінді.<ref>{{Cite news|title=Hungary's conservative icon Orban defeated by centre-right opposition|first=Krisztina|last=Than|last2=Komuves|first2=Anita|url=https://www.reuters.com/world/europe/hungarians-vote-landmark-election-closely-watched-by-eu-russia-us-2026-04-11/|website=Reuters|date=2026-04-12|access-date=|accessdate=2026-04-13|lang=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ms.now/news/hungarian-prime-minister-viktor-orban-concedes-defeat-after-painful-election-result|title=Hungarian Prime Minister Viktor Orbán concedes defeat after “painful” election result|lang=en|first=Mary Ann|last=Akers|website=MS NOW|date=2026-04-12|access-date=|accessdate=2026-04-13}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://kaz.tengrinews.kz/world_news/vengriyadagyi-saylau-orban-jenlgenn-moyyindadyi-373026/|title=Венгриядағы сайлау: Орбан жеңілгенін мойындады|date=2026-04-13|accessdate=2026-04-15|publisher=[[Tengrinews.kz]]}}</ref> Бұл жолғы сайлаудағы халықтың қатысу деңгейі Мажарстандың қазіргі заманғы парламенттік сайлау тарихындағы ең жоғары көрсеткіш ретінде тіркелді.<ref>{{Cite news|title=Seismic shift: How 16 years of Hungarian politics changed in one day. The National Election Commission said voter turnout was at a record 77.8%, the highest ever recorded in a Hungarian election|first=Sandor|last=Zsiros|last2=Blackburn|first2=Gavin|url=https://www.euronews.com/2026/04/12/record-turnout-as-close-of-polls-nears-in-hungarys-most-consequential-election-in-decades|website=Euronews|date=2026-04-12|access-date=|accessdate=2026-04-13|lang=en}}</ref>
Мажарстан президенті [[Тамаш Шуйок]] жаңа премьер-министрді сайлау 30 күн ішінде өтеді деп мәлімдеді.<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/27083895|title=Выборы нового премьер-министра Венгрии состоятся в течение 30 дней|website=tass.ru|access-date=|accessdate=2026-04-13|lang=ru|date=2026-04-12}}</ref>
== Алғышарты ==
2022 жылдың 3 сәуірінде сайлаушылардың 54,13% дауысымен «[[Фидес — Мажарстан азаматтық одағы]]<nowiki/>» – [[Христиан-демократиялық халық партиясы (Мажарстан)|ХДХП]] альянсы 1990 жылдан бері барлық партиялар мен альянстар арасында ең көп дауыс жинады және төртінші рет орындардың үштен екісін жеңіп алды. [[Мажарстан үшін біріккен]] альянсы жеңіліп, көп ұзамай таратылды. Оның мүшелері мемлекеттік жиналыста жеке саяси топтар ретінде отырды. Басқа шағын партиялардың ішінен тек «[[Біздің Отанымыз (партия)|Біздің Отанымыз]]<nowiki/>» сайлау шегін еңсерді, ал «Екі құйрықты ит партиясы» мұны істемеді.<ref>[https://vtr.valasztas.hu/ogy2022 Nemzeti Választási Iroda]</ref>
Сайлаудан кейін тек «[[Демократиялық коалиция (Мажарстан)|Демократиялық коалиция»]] «Фидеспен» бірге сауалнамаларда тұрақты екі таңбалы нәтижелерге қол жеткізді, бірақ әлі де билеуші партиядан едәуір артта қалды.<ref>[https://telex.hu/belfold/2022/09/16/gyurcsany-ferenc-dk-rendkivuli-sajtotajekoztato-felkeszultunk Árnyékkormányt alakít Dobrev Klára]</ref><ref>[https://telex.hu/belfold/2023/02/06/molnar-csaba-dk-partizan-interju-gyurcsany-ferenc Molnár Csaba: Egy dolgot nem próbált még az ellenzék 2010 óta, hogy legyen egy domináns párt]</ref>
2024 жылдың 2 ақпанында [[Мажарстан президенті|президент]] [[Каталин Новак]] 2023 жылдың сәуірінде педофилия ісіне қатысы бар қылмыскерге [[Кешірімділік|кешірім]] жасағаны белгілі болды.<ref>[https://www.intellinews.com/children-s-home-crisis-threatens-very-foundation-of-orban-regime-say-analysts-312370/ Children's home crisis threatens very foundation of Orban regime, say analysts]</ref> Жанжал Новактың, сондай-ақ кешірім жасауға қол қойған бұрынғы әділет министрі [[Юдит Варги]]дің отставкаға кетуіне әкелді.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-middle-east-68264363 Hungarian President Katalin Novak resigns over child-abuse pardon scandal]</ref> Осыдан кейін көп ұзамай Варганың бұрынғы күйеуі [[Питер Мадьяр]] [[Facebook]]-те барлық мемлекеттік қызметінен кететінін жариялап, [[Виктор Орбан]] билігінің мақсаты ретінде айтылған «ұлттық, егеменді, буржуазиялық Мажарстан» идеясы шын мәнінде сыбайлас жемқорлықты жасыруға және байлықты тамыр-таныстығы барлардың пайдасына қайта бөлуге арналған «саяси өнім» екенін соңғы бірнеше жылда түсінгенін атап өтті.<ref>[https://telex.hu/belfold/2024/02/10/magyar-peter-varga-judit-volt-ferje-lemondas-ner-rogan-antal Varga Judit volt férje: Egy percig sem akarok olyan rendszer részese lenni, amelyben Tónik, Ádámok és Barbarák vígan röhöghetnek a markukba]</ref>
15 наурызда Мадияр саясаттан алғашқы бас тартқанына қарамастан, [[Будапешт]]те ондаған мың адам қатысқан митинг өткізді және жаңа саяси партия құрылғанын жариялады.<ref>[https://www.euronews.com/2024/03/26/hungarian-whistleblower-releases-audio-suggesting-corruption-in-embattled-orban-government Thousands protest in Budapest as Orban embroiled in corruption scandal]</ref> Сол айда жүргізілген сауалнамаға сәйкес, сайлаушылардың шамамен 15%-ы, егер ол президенттікке үміткер болса, Мадиярға «дәл немесе жоғары ықтималдықпен» дауыс беретіндерін айтты.<ref>[https://www.thebulwark.com/p/hungary-orban-scandal-crisis-peter-magyar In Hungary, Scandal and Crisis Suddenly Energize the Opposition]</ref>
10 сәуірде Мадияр [[Еуропалық парламентке сайлау (2024)|Еуропарламент]]ке де, Будапешт ассамблеясына да сол кездегі белгісіз «Құрмет пен еркіндік партиясынан» (Тиса) сайлауға түсуге ниет білдірді, нәтижесінде 30%-ға жуық дауыспен 2-орынға ие болды-барлық партиялар арасында ең көп дауыс пен пайыз «Фидес», 2006 жылдан бастап. Бұл басқа оппозициялық партиялардың күйреуіне және Мажарстан саясатындағы жаңа жағдайға әкелді. Аралық сайлаудан кейін «Құрмет пен еркіндік партиясын» нығайту жалғасты және сауалнамаларға сәйкес, ол жылдың соңына қарай Мажарстандағы ең танымал саяси партияға айналды, «Фидестің» басты бәсекелесі болды.<ref>[https://24.hu/kozelet/2024/10/23/magyar-peter-tisza-part-kozvelemeny-kutatas-21-kutatointezet-vezetes/ Magyar Péter: Történelmet írunk, 18 éve nem volt ilyen]</ref><ref>[https://24.hu/belfold/2025/06/25/government-aligned-polling-institutions-silence/ Silence engulfs pro-government polling institutions]</ref> Осыдан кейін «Мажарстандың жалпы халықтық партиясы» және «[[Моментум (Мажарстан)|Моментум]]<nowiki/>» сияқты кейбір оппозициялық партиялар үкіметтің ауысуы үшін келесі сайлауға қатыспауға шешім қабылдады.<ref>[https://444.hu/2025/06/01/marki-zay-partja-nem-indul-a-valasztason Márki-Zay pártja nem indul a választáson]</ref><ref>[https://telex.hu/belfold/2025/06/07/momentum-kuldottgyules-valasztas-2026 Nem indul a Momentum a 2026-os országgyűlési választáson]</ref>
2014 жылдың қазан айының аяғы мен қараша айының басында Елорда интернет — трафикке салынатын салықтың жоспарланып отырған енгізілуіне байланысты үкіметке қарсы наразылықтармен қамтылды. Жаппай [[Венгриядағы Интернет салығына қарсы наразылықтар|наразылық]]тар мен халықаралық сыннан кейін Мажарстан үкіметі 2014 жылдың 31 қазанында заң жобасы қаралмайтынын мәлімдеді.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-29846285 Hungary internet tax cancelled after mass protests]</ref>
2025 жылдың 13 желтоқсанында Будапештте Орбан үкіметіне қарсы акция өтті, онда наразылық білдірушілер мемлекеттік мекемелердегі балаларға қатысты зорлық-зомбылыққа қарсы шықты. Наразылықтардың себебі ведомство директоры қамқоршыларды ұрып-соғып жатқан кәмелетке толмағандарға арналған түзеу колониясынан интернетке қосылған бейнелер болды. «Құрмет пен еркіндік партиясының» жетекшісі, акцияны ұйымдастырушылардың бірі Питер Мадияр мемлекеттің қамқорлықтағы балаларды қорғай алмайтындығын мәлімдеді.<ref>[https://ru.euronews.com/2025/12/14/vengry-vyshli-na-zashitu-detej Венгры вышли на защиту детей]</ref>
== Сайлау жүйесі ==
[[Мемлекеттік жиналыс (Мажарстан)|Мемлекеттік жиналыс]]тың 199 мүшесі аралас мажоритарлық жүйе бойынша екі әдіспен сайланады: 106 депутат бірмандатты округтерде [[Бір жеңімпаз салыстырмалы көпшілік жүйесі|мажоритарлық дауыс беру жүйесі]]мен, ал қалған 93-і біртұтас жалпыұлттық сайлау округінде [[Пропорционалды сайлау жүйесі|пропорционалды жүйе]] бойынша сайланады. Сайлау шегі партиялар үшін — 5 %, екі партиядан құралған коалициялар үшін — 10 %, ал үш немесе одан көп партиядан тұратын коалициялар үшін — 15 % деңгейінде белгіленген. Содан кейін мандаттар [[Д'Ондт әдісі]] бойынша бөлінеді.<ref>[https://www.parlament.hu/web/house-of-the-national-assembly/election-of-the-members-of-parliament Electing Members of the National Assembly - House of the National Assembly - Országgyűlés]</ref>
2014 жылдан бастап армян, болгар, хорват, неміс, грек, поляк, сыған, румын, русин, серб, словак, словен және украин этникалық топтарының әрқайсысы, егер белгілі бір тізім шеңберінде тіркеліп, партиялық тізімдер бойынша жалпы дауыс санының 0,27 %-ы көлеміндегі төмендетілген квотаға қол жеткізсе, партиялық тізім бойынша 93 орынның біреуін ала алады. Егер тізім осы төмендетілген квотаға жете алмаса, әрбір азшылық Мемлекеттік жиналысқа депутаттық құқығы жоқ азшылық өкілін жібере алады.<ref>[https://www.valasztas.hu/web/national-election-office/parliamentary-elections-2022 Nemzeti Választási Iroda]</ref>
=== Сайлау заңына түзету ===
2024 жылғы 17 желтоқсанда Мемлекеттік жиналыс сайлау округтерін өзгерту туралы шешім қабылдады. Нәтижесінде Будапештегі сайлау округтерінің саны 18-ден 16-ға дейін қысқарса, [[Пешт (вармедье)|Пешт вармедьесі]]нде, керісінше, 12-ден 14-ке дейін өсті. Сондай-ақ [[Чонград-Чанад]] пен [[Фейер (вармедье)|Фейер]]дің кейбір сайлау округтерінің шекаралары өзгертілді. Биліктегі «Фидес-ХДНП» альянсы бұл шешімді соңғы (2022 жылғы) халық санағының нәтижелеріне сүйеніп қабылдады. Алайда оппозицияның пікірінше, бұл өзгерістердің шынайы мақсаты — бұрын оппозиция өкілдері тікелей дауыс беру арқылы сайланған округтердегі, әсіресе елордадағы олардың позицияларын әлсірету болып табылады.<ref>[https://24.hu/belfold/2024/12/17/valasztasi-torveny-modositas-korzethatarok-parlament-szavazas-elfogadtak/ Megszavazták a választási törvény módosítását]</ref>
Өзгерістер сайлау округтерін манипуляциялау ретінде сынға алынды, өйткені оппозициялық «Құрмет пен еркіндік партиясын» парламентте көпшілік дауысқа ие болу үшін шамамен 5% артықшылықпен жеңу керек.<ref>[https://english.atlatszo.hu/2025/08/25/gerrymandered-districts-manipulated-polls-orbans-party-banks-on-local-races-to-win-2026-elections/ Gerrymandered districts, manipulated polls: Orbán's party banks on local races to win 2026 elections]</ref>
== Халықаралық реакция ==
Мажарстандағы 2026 жылғы парламенттік сайлау бүкіл әлемдегі мемлекет және қоғам қайраткерлерінің назарын аударып отыр. 2026 жылдың 17 наурызында [[Виктор Орбан]]ға қолдау білдірілді:
* [[Дональд Трамп]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың бұрынғы президенті (2017–2021) және қазіргі президенті (2025 жылдан бастап)<ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/europe-right-wing-elite-netanyahu-endorse-orban-hungary-election/|title=Europe’s right-wing elite (and Netanyahu) endorse Orbán in Hungary election race|lang=en-GB|website=POLITICO|date=2026-01-14|access-date=|accessdate=2026-03-16}}</ref>
* [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]], [[Ресей]]дің қазіргі президенті (2012 жылдан бастап)[https://www.hungarianconservative.com/articles/current/vladimir-putin-endorse-viktor-orban-election-2026-eu/]
* [[Хавьер Милей]], [[Аргентина]]ның қазіргі президенті (2023 жылдан бастап)<ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/europe-right-wing-elite-netanyahu-endorse-orban-hungary-election/|title=Europe’s right-wing elite (and Netanyahu) endorse Orbán in Hungary election race|lang=en-GB|website=POLITICO|date=2026-01-14|access-date=|accessdate=2026-03-16}}</ref>
* [[Александр Вучич]], [[Сербия]]ның қазіргі президенті (2017 жылдан бастап)<ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/europe-right-wing-elite-netanyahu-endorse-orban-hungary-election/|title=Europe’s right-wing elite (and Netanyahu) endorse Orbán in Hungary election race|lang=en-GB|website=POLITICO|date=2026-01-14|access-date=|accessdate=2026-03-16}}</ref>
* [[Джорджия Мелони]], [[Италия]]ның қазіргі премьер-министрі (2022 жылдан бастап)<ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/europe-right-wing-elite-netanyahu-endorse-orban-hungary-election/|title=Europe’s right-wing elite (and Netanyahu) endorse Orbán in Hungary election race|lang=en-GB|website=POLITICO|date=2026-01-14|access-date=|accessdate=2026-03-16}}</ref>
* [[Биньямин Нетаньяху]], [[Израиль]]дің қазіргі премьер-министрі (2022 жылдан бастап)<ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/europe-right-wing-elite-netanyahu-endorse-orban-hungary-election/|title=Europe’s right-wing elite (and Netanyahu) endorse Orbán in Hungary election race|lang=en-GB|website=POLITICO|date=2026-01-14|access-date=|accessdate=2026-03-16}}</ref>
* [[Андрей Бабиш]], [[Чехия]]ның қазіргі премьер-министрі (2025 жылдан бастап)[https://www.politico.eu/article/europe-right-wing-elite-netanyahu-endorse-orban-hungary-election/]
* [[Матеуш Моравецкий]], [[Польша]]ның бұрынғы премьер-министрі (2017–2023)[https://www.politico.eu/article/europe-right-wing-elite-netanyahu-endorse-orban-hungary-election/]
* [[Алис Вайдель]], [[Германия]]ның «[[Германия үшін балама]]<nowiki/>» (AfD) оппозициялық партиясының қазіргі жетекшісі[https://www.politico.eu/article/europe-right-wing-elite-netanyahu-endorse-orban-hungary-election/]
[[Мажарстан]]дың басты оппозициялық саясаткері [[Петер Мадияр]]ға қолдау білдірді:
* [[Дональд Туск]], [[Польша]]ның қазіргі премьер-министрі (2023 жылдан бастап)[https://www.origo.hu/kulpol/2025/11/magyar-peter-szovetsegese-nyiltan-fenyeget]
* [[Манфред Вебер]], [[Еуропалық халық партиясы]]ның қазіргі төрағасы (2022 жылдан бастап)<ref>{{мақала|авторы =|тақырыбы=2026 Hungarian parliamentary election |шынайыатауы=|сілтеме=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2026_Hungarian_parliamentary_election&oldid=1343808189 |тілі=en|басылым=Wikipedia|жыл=2026}}
</ref>
== Қоғамдық пікір сауалнамалары ==
=== Жалпы нәтиже ===
Графикте барлық сауалнамалардың орташаланған нәтижелері көрсетілген.
[[Сурет:2026 Hungarian election polls.svg|center|thumb|880px|:
{{flatlist|
{{Color box|#ff6a00|border=darkgray}} [[Фидес — Мажарстан азаматтық одағы]],
{{Color box|#0083da|border=darkgray}} [[Демократиялық коалиция (Мажарстан)|Демократиялық коалиция]],
{{Color box|#8f70cf|border=darkgray}} [[Моментум (Мажарстан)|Моментум]],
{{Color box|#087365|border=darkgray}} [[Йоббик]],
{{Color box|#920005|border=darkgray}} [[Мажарстан социалистік партиясы]],<br>
{{Color box|#39b44c|border=darkgray}} [[Диалог — Жасылдар партиясы]],
{{Color box|#33cb8c|border=darkgray}} [[LMP — Мажарстандың Жасыл партиясы|Саясат басқаша болуы мүмкін — Мажарстандың Жасыл партиясы]],
{{Color box|#001ccd|border=darkgray}} Мажарстандың жалпы халықтық партиясы,
{{Color box|#698b1e|border=darkgray}} [[Біздің Отанымыз (партия)|Біздің Отанымыз]],
{{Color box|#818181|border=darkgray}} [[Екі құйрықты ит партиясы]],
{{Color box|#003553|border=darkgray}} Халық жағында,
{{Color box|#e4cf7b|border=darkgray}} Екінші реформалар дәуірінің партиясы
{{Color box|#86cdfa|border=darkgray}} [[Демократиялық коалиция (Мажарстан)|ДК]] — [[Мажарстан социалистік партиясы|МСП]] — [[Диалог — Жасылдар партиясы|Д]],
{{Color box|#8de8fe|border=darkgray}} [[Тиса (партия)|Құрмет пен еркіндік партиясы]].
]]
=== Бөлек нәтижелер ===
Келесі екі кестеде тиісінше үкіметті жақтайтын және тәуелсіз ұйымдар жүргізген сауалнамалардың нәтижелері ғана берілген.
<div style="text-align:center;"><gallery heights="250" widths="500">
Сурет:2026 Hungarian election polls (Government-aligned).svg|Үкімет мүддесі үшін жүргізілетін сауалнамалар
Сурет:2026 Hungarian election polls (Independent-Opposition-aligned).svg|Тәуелсіз бен оппозициялық сауалнамалар
</gallery>
</div>
== Нәтижелер ==
{| class=wikitable style=text-align:right
|colspan=15 align=center|[[Сурет:2026 Hungary National Assembly.svg]]
|-
!colspan=2 rowspan=2|Партия
!colspan=3|Партиялық тізімдер бойынша
!colspan=3|Бір мандатты округтер бойынша
!rowspan=2|Барлық орындар
!rowspan=2|±
|-
!Дауыстар
!%
!Орындар
!Дауыстар
!%
!Орындар
|-
|bgcolor=#8de8fe| ||align=left|[[Тиса (партия)| Құрмет пен еркіндік партиясы (Тиса)]]|| '''3 385 890'''|| '''53,18'''|| '''45'''|| 3 333 415|| 55,26|| '''96'''|| '''141'''|| ''жаңа партия''
|-
|bgcolor=#FF6A00| ||align=left|[[Фидес — Мажарстан азаматтық одағы|Фидес]] — [[Христиан-демократиялық халық партиясы (Мажарстан)|ХДХП]] || 2 458 337|| 38,61|| 42 || 2 215 225|| 36,72|| 10 || 52 || {{құлдырау}}79
|-
|bgcolor=#688D1B| ||align=left|[[Біздің Отанымыз (партия)|«Біздің Отанымыз» қозғалысы]] || 358 372|| 5,63|| 6 || 345 252|| 5,72|| 0 || 6 || {{өзгеріссіз}}
|-
|bgcolor=#005EB8| ||align=left|[[Демократиялық коалиция (Мажарстан)|Демократиялық коалиция]] || 70 298
|1,10
|0|| 65 302|| 1,08|| 0 || 0 || {{құлдырау}}16
|-
|bgcolor=#999999| ||align=left|[[Екі құйрықты ит партиясы]] || 51 965
|0,82
|0|| 38 924|| 0,65|| 0 || 0 || {{өзгеріссіз}}
|-
|bgcolor=#f80101| ||align=left|[[Мажарстандың Сығандар ұлттық өзін-өзі басқаруы]]|| 19 203|| 0,30|| 0 || align=left colspan=3| || 0 || {{өзгеріссіз}}
|-
|bgcolor=#0047AB| ||align=left|[[Мажарстандың Немістер ұлттық өзін-өзі басқаруы]]|| 18 419|| 0,29|| 0 || align=left colspan=3| || 0 || {{құлдырау}}1
|-
|bgcolor=#800000| ||align=left|«[[Мажарстан ынтымақтастық қозғалысы|Ынтымақтастық]]» — [[Мажарстан жұмысшылар партиясы]]|| align=left colspan=3| || 4 187|| 0,07|| 0 || 0 || {{өзгеріссіз}}
|-
|bgcolor=#008371| ||align=left|[[Йоббик|Йоббик — Үздік Мажарстан үшін]]|| align=left colspan=3| || 7 832|| 0,13|| 0 || 0 || {{құлдырау}}9
|-
|bgcolor=#2e3b74| ||align=left|[[Қалыпты өмір партиясы]]|| align=left colspan=3| || 328|| 0,01|| 0 || 0 || {{өзгеріссіз}}
|-
|bgcolor=#97D550| ||align=left|[[LMP — Мажарстандың Жасыл партиясы]]|| align=left colspan=3| || 196|| 0,00|| 0 || 0 || {{құлдырау}}5
|-
|bgcolor=#DDDDDD| ||align=left|Басқа партиялар{{efn|Оның ішінде ұлттық азшылықтардың партиялық тізімдері}}|| 4 249|| 0,07|| 0 || 668|| 0,01|| 0 || 0 || {{өзгеріссіз}}
|-
|bgcolor=#DDDDDD| ||align=left|[[Тәуелсіз үміткер|Тәуелсіз үміткерлер]]|| align=left colspan=3| || 20 967|| 0,3|| 0 || 0 || {{өзгеріссіз}}
|-
|align=left colspan=2|Жарамды бюллетеньдер || 6 366 733|| 99,41|| || || || align=left colspan=3|
|-
|align=left colspan=2|Жарамсыз бюллетеньдер || 37 670|| 0,59|| || || || align=left colspan=3|
|-
|align=left colspan=2|'''Барлығы'''||'''6 404 403'''||'''100,00'''||'''93'''|| '''6''' '''032 296'''||'''100,00'''||'''106'''||'''199'''||{{өзгеріссіз}}
|-
|align=left colspan=2|Тіркелген сайлаушылар/келу|| '''7 527 742'''|| '''79,69'''|| || '''7 527 742'''|| || || ||
|-
|align=left colspan=10|Дереккөз: [https://vtr.valasztas.hu/ogy2026 Nemzeti Választási Iroda]
|}
== Дереккөздер ==
=== Түсініктемелер ===
{{Notelist}}
=== Дереккөздер ===
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Мажарстандағы сайлау]]
[[Санат:Еуропадағы 2026 сайлау|Мажарстан]]
[[Санат:Мажарстандағы 2026 жыл]]
[[Санат:Мажарстандағы парламенттік сайлау]]
re1ld0tuzq7j2vjzq7y2e4l1ux59byu
Әйел дирижёрлер тізімі
0
777758
3591862
3587795
2026-04-25T19:49:09Z
Tuttiorchestra687
173049
3591862
wikitext
text/x-wiki
{{cleanup}}
''Бұл мақалада әртүрлі тарихи кезеңдерде қызмет еткен әйел дирижёрлер тізімі берілген. Олардың қатарында [[Опера (музыка)|опералық]], [[Симфониялық оркестр|симфониялық]], [[Қазақ халық аспаптар оркестрі|халық аспаптары]], [[хор]], [[Камералық оркестр|камералық]], [[Үрмелі музыкалық аспаптар оркестрі|үрмелі]], әскери және [[Эстрада оркестрі|эстрадалық]] музыкалық ұжымдармен жұмыс жасаған тұлғалар қамтылған. Сонымен қатар, ерте кезеңдерде жетекшілік қызмет атқарған әйелдер де енгізілген.''
'''А'''
* [[:en:Antonia_Brico|Антония Луиза Брик]]о (1902–1989) [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
* [[:ru:Иоффе,_Алевтина_Николаевна|Алевтина Николаевна Иоффе]] ([[Ресей]])
* [[:ru:Тали,_Ану|Ану Тали]] (1972) [[Эстония]]
* [[:en:Alondra_de_la_Parra|Алондра де ла Парра]] (1980) [[Мексика]]
* [https://unionzal.ru/node/952 Анастасия Вельт] (Ресей)
* [[:ru:Скрылёва,_Анна|Анна Скрылëва]] (1975) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], Ресей, [[Германия]]
* [https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2028795.htm Анна Закирова-Гулишамбарова] ([[Татарстан]])
* [https://www.annarakitina.com/ Анна Ракитина] (1989) Ресей
* [https://www.annamariahelsing.com/ Анна-Мария Хельсинг] (1971) [[Швеция]], [[Финляндия]]
* [[:ru:Кульбаба,_Алла_Анатольевна|Алла Анатольевна Кульбаба]] (1968) КСРО, [[Украина]]
* [https://alenahron.cz/en/calendar/ Алëна Грон] (1992) [[Чехия]]
* [[:en:Agnieszka_Duczmal|Агнешка Дучмаль]] (1946) [[Польша]]
* [[:fr:Amandine_Beyer|Амандин Бейер]] (1974) [[Франция]]
* [[:en:Alice_Farnham|Алиса Фарнем]] (1970) [[Ұлыбритания|Британия]]
* [https://berdax-teatr.uz/522-abdullaeva-aida-kengesbaevna.html Аида Кеңесбаевна Абдуллаева] ([[Қарақалпақстан]])
* [https://myseldon.com/ru/news/index/299378326 Анюта Николаевна Иванова] ([[Саха Республикасы|Якутия]])
* [https://www.slovoart.ru/node/2857 Ася Георгиевна Фурта] ([[Ресей]])
* [https://lamaestra-paris.com/alize-lehon/?lang=en Ализе Леон] ([[Франция]])
* [https://freshcity.info/russkoe-chudo-po-kazahski-ajgul-dzhumasheva-o-balalajke-tradicijah-i-budushhem-orkestra/ Айгуль Юсуповна Джумашева] (Қазақстан)
'''Ә'''
* [https://www.operabase.com/aliya-temirbekova-a37714/ru Әлия Жанәбілқызы Темірбекова] ([[Қазақстан]])
'''Б'''
* [[:ru:Ханниган,_Барбара|Барбара Ханниган]] (1971) [[Канада]]
* [https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-music-has-survived-war-the-pandemic-and-a-lot-more/article69015931.ece Барбара Поплавска] (Қазақстан)
* [[:de:Bar_Avni|Бар Авни-Палентин]] (1989) [[Израиль]]
* [https://pritvor.kz/novosti/sob/3748-2014-12-19-08-08-36.html Бақыт Жұмағалиқызы Тұяқбаева] (Қазақстан)
'''В'''
* [[:ru:Дударова,_Вероника_Борисовна|Вероника Борисовна Дударова]] (1916-2009) КСРО, Ресей
* [[:ru:Добровольская,_Виктория_Леонидовна|Виктория Леонидовна Добровольская]] (1986) Ресей
* [https://philarmonia.wixsite.com/philarmonia-cher/orchestra Валентина Викторовна Голубева] (Ресей)
* [https://philharmonic.by/ru/artists/rybinskaya-valeriya-dirizhyor Валерия Александровна Рыбинская] ([[Беларусь]])
* [[:ru:Капралова,_Витезслава|Витезслава Капралова]] (1915-1940) [[Чехия]]
* [[:ru:Алеотти,_Виттория|Виттория Алеотти (Раффаэлла)]] (1575-*1646) (маэстра хора) [[Италия]]
* [https://www.windrep.org/Virginia_Allen#:~:text=Virginia%20Allen%20(b.%201953%2C%20Phoenixville%2C,from%20the%20University%20of%20Calgary Вирджиния Аллен] (1953) АҚШ
* [https://mosopolchenie.ru/militiaman/rode-vera-francevna-3941 Вера Францевна Родэ] (1907–1975) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
* [https://www.oakpark.com/2024/11/12/wen-chin-liu-young-heritage-chorale/ Вэнь Чин Лю-Янг] (Малайзия)
'''Г'''
* [[Гауһар Құрманбекқызы Мырзабекова]] (1956) (Қазақстан)
* [[:ru:Кривошапко,_Галина_Михайловна|Галина Михайловна Кривошапко]] (1916-2013) КСРО, Ресей
* [[:en:Avril_Coleridge-Taylor|Гвендолен Эйврил Кольридж-Тейлор]] (1903-1998) [[Англия]]
* [[:ru:Рамос,_Глория_Исабель|Глория Исабель Рамос Триано]] (1964) [[Испания]]
* [[:en:Golnoush_Khaleghi|Голнуш Халеги]] (1941-2021) [[Иран]], АҚШ
'''Д'''
* [https://www.mosconsv.ru/ru/person.aspx?id=148423 Даяна Айдаровна Гофман] (1991) Ресей
* [[:ru:Абдурахманова,_Дильбар_Гулямовна|Дильбар Гулямовна Абдурахманова]] (1936-2018) КСРО, [[Өзбекстан]]
* [[:en:JoAnn_Falletta|ДжоАнн Фаллетта]] (1954) АҚШ
* [[:en:Julia_Jones_(conductor)|Джулия Джонс]] (1961) [[Ұлыбритания]]
* [[:en:Deniola_Kuraja|Дениола Кураджа]] ([[Албания]])
* [[:ru:Тлендиева,_Динара_Нургисовна|Дінзуһра (Динара) Нұрғисақызы Тілендиева]] (1985) Қазақстан
* [https://prabook.com/web/dalia.atlas/3672402 Далия Атлас] (1933) Израиль, АҚШ
* [https://juhibansal.com/ Джухи Бансал] ([[Үндістан]], [[Гонконг]])
* [https://filarman.ru/murievad/ Дана Муриева] (2000) Ресей
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Jessica%20Cottis Джессика Коттис] (1979) [[Аустралия]], Ұлыбритания
* [[:en:Ruth_Gipps|Джипсс Рут]] (1921-1999) Ұлыбритания
* [https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_493600 Джаннат Музаффаровна Хусейнзода] (*2006) [[Тәжікстан]]
* [https://myastro.com/myastropedia/debra-cheverino Дебра Чеверино] (Италия)
'''Е'''
* [[:ru:Кудрявцева,_Елизавета_Петровна|Елизавета Петровна Кудрявцева-Мурина]] (1914-2004) КСРО, Ресей
* [[:en:Yip_Wing-sie|Еп Вин Си]] (1960) [[Қытай]]
* [https://1tv.kz/v-kazahstane-zhivyot-edinstvennaya-v-sng-zhenshhina-dirizhyor-voennogo-orkestra/ Елена Евстратенко] (майор) Қазақстан
* [https://aggrego.ru/2024/03/16/special-guest-dirizher-elizaveta-korneeva-lyubov-smert-i/ Елизавета Сергеевна Корнеева] (Ресей)
'''Ë'''
* [https://www.kajimotomusic.com/artists-projects/yoko-matsuo/ Ëко Мацуо] (1953) [[Жапония]]
'''Ж'''
* [[:ru:Эврар,_Жанна|Жанна (Шевалье) Эврар]] (1893-1984) Франция
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FGis%25C3%25A8le_Ben-Dor Жизель Бен-Дор] (1955) [[Уругвай]], Израиль, АҚШ
* [[:ru:Содре,_Жоанидия|Жоанидия Нуньес Содре]] (1903-1975) [[Бразилия]]
* [[:ru:Буланже,_Надя|Жюльетт Надя Буланже]] (1887-1979) Франция
'''З'''
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Zoe%20Zeniodi Зои Зениоди] (1976) [[Грекия]]
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FZahia_Ziouani Захия-Дихия Зиуани] (1978) Франция
* [http://женщинадагестана.рф/node/3952 Зарифа Ахмедовна Абдуллаева] (1952) [[Дағыстан]]
* [https://museonline.org/profile/zarifa-adiba/ Зарифа Адиба] ([[Ауғанстан]])
* [https://kazpravda.kz/n/internet-shturmuem-s-muzykoy/ Зиада Нагиевна Накибаева] (Қазақстан)
'''И'''
* [[:en:Iris_Lemare|Ирис Маргарет Элси Лемар]] (1902-1997) Ұлыбритания
* [https://inmashara.com/en/home/ Инма Шара] (1972) Испания
* [https://turkishculture.org/whoiswho/music/conductor/inci-ozdil-1781.htm Инджи Ëздиль] ([[Түркия]])
* Ингрид Табита Боргхильд Берглунд (1989) Норвегия
'''Й'''
* [[:ru:Мальвиц,_Йоана|Йоана Мальвиц]] (1986) [[Германия]]
* [[:en:Josephine_Amann-Weinlich|Йозефина Аманн Вайнлих]] (1848-1887) [[Аустрия]]
'''К'''
* [[:ru:Кольчинская,_Камилла_Александровна|Камилла Александровна Кольчинская]] (1937-2016) КСРО, Ресей, АҚШ
* Камелия Хоанг (Фам Ча Ми) Вьетнам, Ресей
* [https://katharinamorin.de/ Катарина Морин] (1994) Германия
* [https://www.katharinawincor.com/ Катарина Винкор] (1995) Аустрия
* [[:ru:Жарко,_Ксения_Геннадиевна|Ксения Геннадиевна Жарко]] (КСРО, Ресей)
* [[:ru:Жибо,_Клер|Клер Жибо]] (1945) Франция
* [[:en:Karina_Canellakis|Карина Канеллакис]] (1981) АҚШ
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FKristiina_Poska Кристиина Поска] (1978) [[Эстония]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Lina%20Coen Каролин Мари (Лина) Коэн] (1878-1952) Франция, АҚШ
* [https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova Красимира Александрова Костова] (1948-2022) КСРО, [[Болгария]]
* Куми Нариман Вадиа (Үндістан)
'''Л'''
* [https://lamaestra-paris.com/lamar-elias/?lang=en Ламар Элиас] ([[Палестина]])
* [https://www.conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996 Людмила Александровна, Павлова-Арбенина] (1916-1996) КСРО, Ресей
* [[:fr:Laëtitia_Trouvé|Летиция Труве]] (Франция)
* [[:en:Lidiya_Yankovskaya|Лидия Янковская]] (1986) Ресей, АҚШ
* [https://mus.academy/authors/aksenova-lidiya Лидия Валерьяновна Аксëнова] (1923-2019) КСРО, [[Молдова]]
* Лижия Амадио (Бразилия)
* [https://liubov-nosova.com/ru Любовь Носова] (Ресей)
* [https://lisaxanthopoulou.wixsite.com/maestrox/copy-of-biography-1 Лиса Ксантопулу] (1968) Грекия
* [https://100philharmonia.spb.ru/persons/38124/ Лиана Александровна Исакадзе](1946-2024) КСРО, [[Грузия]], Германия
'''М'''
* [[:ru:Олсоп,_Марин|Марин Олсоп]] (1956) АҚШ
* [[:ru:Дварёнайте,_Маргарита|Маргарита Дварëнайте]] (1928-2008) [[Латвия]]
* [https://www.conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999 Маргарита Львовна Хейфец] (1921-1999) КСРО, Ресей
* [[:ru:Саморукова,_Маргарита_Александровна|Маргарита Александровна Саморукова]] (1925-2002) КСРО, Ресей
* [https://bgam.by/struktura-akademii/fakultety-i-kafedry/vokalno-horovoj-fakultet/kafedra-opernoj-podgotovki-i-horeografii/tretyakova-marina-nikolaevna/ Марина Николаевна Третьякова] (Беларусь)
* [[:ru:Гражините-Тила,_Мирга|Мирга Гражините-Тила]] (1986) [[Литва]]
* [[:en:Maria_Badstue|Мария Бадстуэ]] (1982) [[Дания]]
* [[:ru:Вурм,_Мэри|Мария Йозефина Агнес Вюрм (Мэри Вурм)]] (1860-1938) Британия, Германия
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-kk&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FArmande_de_Polignac Мария Арманда Матильда де Полиньяк] (1876-1962) Франция
* [https://www.mosconsv.ru/ru/person/148420 Мария Константиновна Курочкина] (1989) Ресей
* [https://www.unioncomposers.ru/composer/view/?id=978 Мария Александровна Романова] (Ресей)
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-kk&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FMartha_Remmert Марта Реммерт] (1853-1941) Германия
* [http://de.wikipedia.org/wiki/Marta%20Linz Марта Линц фон Кригнер] (1898-1982) [[Австро-Венгрия|Аустро-Венгрия]]
* [[:en:Magdeleine_Boucherit_Le_Faure|Мадлен Тереза Бушери Ле-Фор]] (1879-1960) Франция
* [https://www.operabase.com/mihaela-silvia-rosca-a23399/ru Михаэла Сильвия Рошка] ([[Румыния]])
* [https://kaztheatre.kz/priests/мырзақұлова-маралжан-қазбекқызы/ Маралжан Қазыбекқызы Мырзақұлова] (1974-2025) Қазақстан
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-kk&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FMargaret_Hillis Маргарет Хилис] (1921-1998) АҚШ
* [https://en.namu.wiki/w/허문영(지휘자) Мун-ëн Хо] (1960) КХДР ([[Солтүстік Корея|Корей Халық Демократиялық Республикасы]])
* [https://kultura.uz/view_6_r_13941.html Муборак Бахруллаевна Лутфуллаева] (1976) Өзбекстан
* [https://www.clevelandorchestra.com/people/michelle-rakers Мишель Рейкерс] (майор) АҚШ
* [https://lamaestra-paris.com/mojca-lavrencic/?lang=en Мойца Лавренчич] ([[Словения]])
* [https://gazetaingush.ru/kultura/ingushskaya-prima-dirizherskogo-iskusstva-madinat-yandieva-ne-predstavlyaet-svoyu-zhizn-bez Мадинат Магометовна Яндиева] (1942) [[Ингушетия]]
* [https://www.diakun.com/ Маржена Дьякун] (1981) [[Польша]]
'''Н'''
* [http://de.wikipedia.org/wiki/Nil%20Venditti Нил Вендитти] (Түркия, Италия)
* [[:en:Negin_Khpalwak|Негин Хпалвак]] (1997) Ауғанстан
* [https://music-college.kz/news/46/single/82 Нина Дмитриевна Кравченко] (1952) КСРО, Қазақстан
* [https://www.ozon.rs/vesti/2025/kad-umetnost-ima-ime-i-prezime-zasto-je-vazno-pomoci-nini-rakic/ Нина Ракич] ([[Сербия]])
* [[:ru:Базалева,_Наталья_Владимировна|Наталья Владимировна Базалева]] (1958) КСРО, Ресей
* [https://filarmonia.kz/?p=1476&lang=ru Наталья Сергеевна Вильянова] (Қазақстан)
* [[:ru:Штуцман,_Натали|Натали Штуцман]] (1965) Франция
* [https://nisanak.com/ Нисан Ак] (Түркия)
* [https://umutgazetesi45.org/arsivler/3080 Нежат Амири] ([[Иран]])
* [[:en:Nazanin_Aghakhani|Назанин Агахани]] (1980) Аустрия
* [https://www.nicolettefraillon.com/ Николетт Элла Фрайон] (1960) Аустралия
* [http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html Наргиза Курманова] ([[Қырғызстан]])
* [https://www.reddit.com/r/MarxistCulture/comments/1j5ywtn/happy_womens_day_this_is_xinjiangs_first_female/ Нурбана Эмин] ([[Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы|Шыңжаң ұйғыр автономиялық ауданы]])
* [https://ru.ruwiki.ru/wiki/Мунаката,_Наоми Наоми Мунаката] (1955-2020) Жапония, Бразилия
'''О'''
* [https://www.conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992 Ольга Евгеньевна Вольф] (1907-1992) КСРО, Ресей
* [https://www.conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991 Ольга Максимилиановна Берг] (1907-1991) КСРО, Ресей
* [https://novayaopera.ru/theatre-people/dirizhery/olga-vlasova/ Ольга Власова] (Ресей)
* [https://minkultrb.ru/news/news/5111-zasluzhennyy-rabotnik-kultury-rossiyskoy-federatsii/ Ольга Николаевна Полякова] ([[Бурятия]])
* [[:ru:Лынив,_Оксана_Ярославовна|Оксана Ярославовна Лынив]] (1978) [[Украина]]
* [https://lamaestra-paris.com/oksana-krotyk/?lang=en Оксана Кротик] (Украина)
* [[:en:Ofentse_Pitse#:~:text=Ofentse%20Pitse%20(born%201%20July,an%20all-black%20orchestra%2C%20Anchored%20Sound|Офенце Дикеледи Кеорапетсе Пице]] (1992) [[Оңтүстік Африка Республикасы]]
'''П'''
* [https://lamaestra-paris.com/polina-lebedieva/ Полина Лебедева] (Украина)
* [https://muzlifemagazine.ru/paniz-faryusefi-stala-pervoy-zhenshhino/ Паниз Фарьюсефи] (Иран)
'''Р'''
* [[Райса Құдайбергенқызы Садықова|Раиса Құдайбергенқызы Садықова]] (1944-2020) Қазақстан
* [https://www.rebeccatong.com/ Ребекка Тонг] (1985) [[Индонезия]]
* [https://dina-orkestr.kz/orkestr-khuramy/dyryzher Рахила Орынқызы Ерғалиева (Құлсариева)] Қазақстан
* [[:bg:Радосвета_Бояджиева|Радосвета Бояджиева]] (1923-2018) Болгария
* [https://www.ocnal.com/2020/09/rozmari-jorgaqi-passed-away-at-age-of.html Розмари Йорганджи] (Албания)
'''С'''
* [[:ru:Бекирова,_Сабрие_Искандеровна|Сабрие Искандеровна Бекирова]] (1965) КСРО, Ресей
* [[:ru:Колдуэлл,_Сара|Сара Колдуэлл]] (1924-2006) АҚШ
* [http://ru.wikipedia.org/wiki/Кадуфф,%20Сильвия Сильвия Кадуфф] (1937) [[Швейцария]]
* [https://en.namu.wiki/w/성시연 Сиëн Сон] (1975) [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Celia%20Torrá Селия Томаса Торра] (1884-1962) [[Аргентина]]
* [[:ru:Безродная,_Светлана_Борисовна|Светлана Борисовна Безродная]] (1934) КСРО, Ресей
* [[:ru:Мялкки,_Сусанна|Сусанна Мялкки]] (1969) [[Финляндия]]
* [[:ru:Янг,_Симона|Симона Маргарет Янг]] (1961) Аустралия
* [https://festivalenescu.ro/en/george-enescu-international-festival/artists/all/soloists/strungaru-simona-2028791847#:~:text=Simona%20Strungaru%20is%20a%20versatile,Composers%20and%20Musicologists%20of%20Romania Симона Струнгару] (Румыния)
* [[:ru:София_Шарлотта_Ганноверская|София Шарлотта Ганноверская]] (1668-1705) Германия
* [[:en:Sian_Edwards#:~:text=Sian%20Edwards%20(born%2027%20August,National%20Opera%20in%20the%201990s|Сиан (Шарн) Эдвардс]] (1959) Ұлыбритания
* [https://suzannapavlovsky.com/ Сузанна Павловски] ([[Колумбия]])
* [https://www.stephanierhodesrussell.com/ Стефани Роудс Рассел] (АҚШ)
* [https://azertag.az/ru/xeber/sevil_gadzhieva_vazhnoi_sostavlyayushchei_dlya_lyubogo_muzykalnogo_rukovoditelya_yavlyaetsya_sluzhenie_isklyuchitelno_tvorcheskim_interesam_kollektiva____intervyu-3653007 Севиль Иншалла кызы Гаджиева] (1975) [[Әзербайжан]]
* [https://www.speranzascappucci.com/ Сперанца Скаппуччи] (Италия)
'''Т'''
* [[:ru:Коломийцева,_Татьяна_Михайловна|Татьяна Михайловна Коломийцева]] (1914-1994) КСРО, Беларусь
* [https://lamaestra-paris.com/tatiana-perez-hernandez/?lang=en Татьяна Перес Эрнандес] (Колумбия)
* [https://vrnency.ru/vol-2/ve-2-sh/b-00127-sh Татьяна Александровна Шипулина] (1950-2021) КСРО, [[Татарстан]]
* Тьянли Лу (Қытай, Жана Зеландия)
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FTomomi_Nishimoto Томоми Нисимото] (1970) Жапония
'''У'''
* [https://vinnychanka.info/ru/eternal/ot-dirizhera-voennogo-orkestra-do-desantnogo-podrazdeleniya-istoriya-ulyany-sozanskoj Ульяна Созанская] (Украина)
'''Ф'''
* [[:ru:Белинфанте,_Фрида|Фрида Белинфанте]] (1904-1995) [[Нидерланд]]
* [http://de.wikipedia.org/wiki/Fiona%20Monbet Фиона Монбет] (1989) Франция, [[Ирландия]]
* [https://www.discogs.com/ru/artist/3341265-Florica-Dimitriu Флорика Димитриу] (1915-1993) Румыния
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Frédérique%20Petrides Фредерика Петридис] (1903-1983) [[Бельгия]], АҚШ
* [[:ru:Мендельсон,_Фанни|Фанни Мендельсон Бартольди (Гензель)]] (1805-1847) Германия
* [https://tomskfil.ru/kollektivi_i_solisti/fauziya-tazhina/ Фаузия Тажина] (1990) Қазақстан
'''Х'''
* [[:ru:Чан_Хан_На|Хан На-Чанг]] (1982) Оңтүстік Корея
* [[:en:Hildegard_Werner|Хильдегарда Шарлотта Аврора Вернер]] (1834-1911) Швеция
* [[:ru:Хильдегарда_Бингенская|Хильдегарда Бингенская]] (1098-1179) (шіркеудің хор маэстрасы) [[Рим империясы]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Helen%20Quach Хелен Куач] (1940-2013) [[Вьетнам]]
* [https://www.windrep.org/Helen_May_Butler Хелен Мэй Батлер] (1867-1957) АҚШ
'''Ц'''
* [https://lamaestra-paris.com/jiajing-lai-2/?lang=en Цзяцзин Лай] (Қытай)
'''Ч'''
* [[:ru:Чжэн_Сяоин|Чжэн Сяоин]] (1929) Қытай
* [https://koreaisone.wordpress.com/2021/04/23/first-woman-conductor/ Чонним Чо] (1940) [[Солтүстік Корея|КХДР]]
'''Ш'''
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FChiquinha_Gonzaga Шикинья Гонзага Франсиска Эдвижес Невес] (1847-1935) Бразилия
* [https://www.classical-music.com/articles/why-shogufa-safi-and-afghanistans-first-all-female-orchestra-have-been-forced-to-flee-their-country Шогуфа Сафи] (Ауғанстан)
'''Э'''
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FElim_Chan Элим Чан] (1986) [[Гонконг|Британдық Гонконг]]
* [[:en:Elisabeth_Kuyper|Элизабет Йоханна Ламина Кëйпер]] (1877-1953) Нидерланд
* [[:en:Ethel_Leginska|Этель Легинска]] (1886-1970) Британия
* [[:ru:Браун,_Элизабет_Айона|Элизабет Айона Браун]] (1941-2004) Британия
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FElfrida_Andr%25C3%25A9e Эльфрида Андре] (1841-1929) Швеция
* [https://www.esinaydingoz.com/ Эсин Айдингоз] (1993) Түркия
== Статистика ==
2025 жылдың сәуір айына дейін мақалада 180 әйел дирижëрлердің есімі келтірілген.Тізім тұрақты түрде жаңартылып отырады.
== Әдебиет ==
# ''Д.Орлов «Женщины-дирижеры в оркестрах стран мира» М. : КнигИздат, 2023. – 274 с. Тираж 116.''
# ''Т.Н.Бабич «Женщины-дирижеры симфонических и театральных оркестров: Феномен музыкально исполнительского искуства» 2010 г.''
# ''L.Hamer «Women on the Podium - Issues and Strategies of Women Conductors» , Article Version .pdf''
# ''KAY LAWSON «Women Conductors: Credibility in a Male-Dominated Profession» 1991''
# ''Jing Zhang «Female Orchestral Conductors: Negotiating Gender And Leadership In The Classical Music World» 2018''
== Сілтемелер ==
# ''Antonia Brico | American Female Conductor & Musician | Britannica https://www.britannica.com/biography/Antonia-Brico''
# ''Алевтина Иоффе - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/47585/''
# ''Единственные и неповторимые: эстонцы, которых знают все | Политическая жизнь | Baltnews - новостной портал на русском языке в Эстонии, Прибалтика, сводки событий, мнения, комментарии. https://ee.baltnews.com/Estonia_politika_novosti/20200106/1018172273/Edinstvennye-i-nepovtorimye-estontsy-kotorykh-znayut-vse.html''
# ''Alondra de la Parra - Mexican Conductor https://alondradelaparra.com/en/''
# ''МУЗЫКА ВЕЛИКОЙ ПОБЕДЫ | Липецкая государственная филармония (Унион) https://unionzal.ru/node/952''
# ''Anna Skryleva - Conductor/Composer - Home https://www.annaskryleva.com/''
# ''Министерство культуры Республики Татарстан.Художественному руководителю и дирижеру оркестра Анне Гулишамбаровой присвоили звание "Народный артист Республики Татарстан"https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2028795.htm''
# ''Anna Rakitina | conductor https://www.annarakitina.com/''
# ''Кульбаба Алла Анатоліївна — Енциклопедія Сучасної України https://esu.com.ua/article-51417''
# ''Calendar – Alena Hron https://alenahron.cz/en/calendar/''
# ''Agnieszka Duczmal - Biography | Artist | Culture.pl https://culture.pl/en/artist/agnieszka-duczmal''
# ''Amandine Beyer / Baroque violin https://amandinebeyer.com/en/home.html''
# ''Home https://alicefarnham.com/''
# ''Aliya Temirbekova - Видео | Архив, выступления, билеты и видео | Operabase https://www.operabase.com/aliya-temirbekova-a37714/videos/ru''
# ''Официальный сайт - КазНТОБ имени Абая https://abaykazntob.kz/''
# ''Бывший главный хормейстер ГАТОБ через суд доказала, что её незаконно уволили - informburo.kz https://informburo.kz/novosti/byvshiy-glavnyy-hormeyster-gatob-cherez-sud-dokazala-chto-eyo-nezakonno-uvolili.html''
# ''Barbara Hannigan https://www.barbarahannigan.com/''
# ''Bar Avni–Pallentin | Malko Competition https://www.malkocompetition.dk/conductor/2021/bar-avni-pallentin''
# ''Filarmoniia ūjymynyŋ erekşe bastamasy | “Adyrna” ūlttyq portaly https://adyrna.kz/lt/post/145606''
# ''Classical music has survived war, the pandemic and a lot more: Barbara Poplawska - The Hindu https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-music-has-survived-war-the-pandemic-and-a-lot-more/article69015931.ece''
# ''Қазақ мемлекеттік филармониясы Халықаралық Жаңа есімдер жобасын бастайды | Aikyn.kz https://aikyn.kz/238866/kazak-memlekettik-filarmoniyasy-halykaralyk-zhana-esimder-zhobasyn-bastaydy''
# ''Вероника Дударова: женщина, продолжавшая дирижировать, даже упав с пульта - МК https://www.mk.ru/culture/2017/12/05/veronika-dudarova-zhenshhina-prodolzhavshaya-dirizhirovat-dazhe-upav-s-pulta.html''
# ''Виктория Добровольская - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/72691/''
# ''Филармоническое собрание | Симфонический оркестр https://philarmonia.wixsite.com/philarmonia-cher/orchestra''
# ''Рыбинская Валерия (дирижёр) | Белорусская государственная филармония https://philharmonic.by/ru/artists/rybinskaya-valeriya-dirizhyor''
# ''Витезслава Капралова | Radio Prague International https://ruski.radio.cz/vitezslava-kapralova-8685711''
# ''Биография Виттории Алеотти | Музыка эпохи Барокко https://baroquemusic.ru/encyclopedia/composers/aleotti-vittoria''
# ''Мырзабекова Гаухар Құрманбекқызы - www.conservatoire.kz https://conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/Gauhar-M/''
# ''Ізденіс, шабыттану, шарықтау (Гауһар Мұрзабекова) https://musicnews.kz/izdenis-shabyttanu-sharyқtau-gauһar-mұrzabekova/''
# ''Омское музыкальное училище им. В.Я.Шебалина https://shebalina.ru/pages/krivoshapko-galina-mihajlovna''
# ''Women Conductors Who Broke Through the Glass Ceiling https://interlude.hk/women-conductors-breaking-through-the-glass-ceiling/''
# ''Composer Spotlight: Avril Coleridge-Taylor – Classics for Kids https://www.classicsforkids.com/composer-spotlight-avril-coleridge-taylor/''
# ''DIRIGENTIN | ramostriano.com https://www.ramostriano.com/?lang=en''
# ''WEBSITE OF WORKS BY GOLNOUSH KHALEGHI تارنمای آثار گلنوش خالقی - Home https://golnava.com/index.html''
# ''Московская консерватория - персоналии - Гофман Даяна Айдаровна https://www.mosconsv.ru/ru/person.aspx?id=148423''
# ''Поэтесса дирижерской палочки | UZA.uz https://uza.uz/ru/posts/poetessa-dirizherskoy-palochki-05-05-2020''
# ''JoAnn Falletta - Conductor https://joannfalletta.com/''
# ''Portrait of the artist: Julia Jones, conductor | Classical music | The Guardian https://www.theguardian.com/music/2010/feb/01/julia-jones-conductor''
# ''deniolakuraja.com | Deniola Kuraja Conductor,pianist, vocal coach https://deniolakuraja.com/''
# ''Динара Тілендиева - Qazaq radiosy | Қазақ Радиосы / Казрадио / Kazradio / Qazradio https://qazradio.fm/kz/person/10249/''
# ''Динара Тлендиева: Дирижировать оркестром – колоссальное удовольствие https://mir24.tv/news/16454385/R0lGODlhAQABAIAAAP/wAAACH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAICRAEAOw==''
# ''Dalia Atlas (born November 14, 1935), Israel conductor, pianist | World Biographical Encyclopedia https://prabook.com/web/dalia.atlas/3672402''
# ''Дана Муриева | Тольяттинская филармония https://filarman.ru/murievad/''
# ''HOME | jessicacottis https://www.jessicacottis.com/''
# ''Gipps, Ruth - Classical Music https://www.classical-music.com/features/composers/gipps-ruth''
# ''КУДРЯВЦЕВА, Елизавета Петровна (1914–2004) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/kudryavceva-elizaveta-petrovna-1914-2004''
# ''Yip Wing-sie (Chinese conductor) - sin80 https://sin80.com/en/artist/yip-wing-sie''
# ''В Казахстане живёт единственная в СНГ женщина-дирижёр военного оркестра - Первый канал Евразия https://1tv.kz/v-kazahstane-zhivyot-edinstvennaya-v-sng-zhenshhina-dirizhyor-voennogo-orkestra/''
# ''Единственная в СНГ женщина-дирижер руководит популярным военным оркестром в Казахстане https://almaty.tv/ru/news/obschestvo/1622-kazakstandagy-dgalgyz-askeri-diridger-ayel-30-dgyl-boyy-osy-kyzmettemin''
# ''Special Guest. Дирижер Елизавета Корнеева «Любовь, Смерть, и.. https://aggrego.ru/2024/03/16/special-guest-dirizher-elizaveta-korneeva-lyubov-smert-i/''
# ''Elizaveta Korneyeva, Дирижер | Архив, выступления, билеты и видео | Operabase https://www.operabase.com/elizaveta-korneyeva-a2330679/ru''
# ''Yoko Matsuo - 松尾 葉子 - KAJIMOTO https://www.kajimotomusic.com/artists-projects/yoko-matsuo/''
# ''Jane Evrard, une femme à la baguette | France Musique https://www.radiofrance.fr/francemusique/podcasts/musicopolis/jane-evrard-une-femme-a-la-baguette-8096048''
# ''Gisele Ben-Dor Conductor – A champion of Latin American music https://giseleben-dor.com/''
# ''Joanídia Sodré https://www.earsense.org/chamber-music/composer/Joanidia-Sodre/''
# ''О Наде Буланже https://mus.academy/articles/o-nade-bulanzhe''
# ''Zoe Zeniodi - Opéra national de Paris https://www.operadeparis.fr/en/artists/zoe-zeniodi''
# ''Зиуани Зайя — Радио Орфей (Москва 99,2 FM) https://radio.orpheus.ru/persons/id/70023''
# ''Музыка – она во мне… | ГБУ РД «Редакция республиканского журнала «Женщина Дагестана»https://женщинадагестана.рф/node/3952''
# ''Iris Lemare, Composer – HerStoryYork https://www.herstoryyork.org.uk/iris-lemare-composer/''
# ''Joana Mallwitz - Conductor | Home https://www.joanamallwitz.com/''
# ''First Woman Conductor: Josephine Amann-Weinlich Story https://interlude.hk/josephine-weinlich-the-first-major-woman-conductor/''
# ''simfoniya_sudby_1ch.pdf https://www.oleg-yurganov.com/sites/default/files/statyi/simfoniya_sudby_1ch.pdf''
# ''Творческий репертуар дирижёра Камиллы Кольчинской https://golden-craft.by/26579.html''
# ''Karina Canellakis https://karinacanellakis.com/''
# ''Ксения Жарко. Официальный сайт. https://ksenia-zharko.ru/''
# ''Клэр Гибо https://alphapedia.ru/w/Claire_Gibault''
# ''Katharina Morin https://katharinamorin.de/''
# ''Kristiina Poska | Conductor https://www.kristiinaposka.com/''
# ''WOMAN WIELDS THE BATON.; Lina Coen Conducts a Performance of "Carmen" in Garden Theatre. - The New York Times https://www.nytimes.com/1917/02/08/archives/woman-wields-the-baton-lina-coen-conducts-a-performance-of-carmen.html''
# ''Lamar Elias - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/lamar-elias/?lang=en''
# ''ПАВЛОВА-АРБЕНИНА, Людмила Александровна (1916–1996) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996''
# ''Laëtitia Trouvé – Chef d'orchestre https://laetitiatrouve.fr/''
# ''Lidiya Yankovskaya https://lidiyayankovskaya.com/''
# ''Любовь Носова — Дирижер<nowiki/>https://liubov-nosova.com/ru''
# ''Marin Alsop https://www.marinalsop.com/''
# ''Mirė dirigentė Margarita Dvarionaitė - Delfi kultūra https://www.delfi.lt/kultura/naujienos/mire-dirigente-margarita-dvarionaite-16326799''
# ''ХЕЙФЕЦ, Маргарита Львовна (1921–1999) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999''
# ''«ВЕК САМОРУКОВОЙ» https://www.music-nn.ru/afisha/11032025''
# ''Третьякова Марина (дирижёр) | Белорусская государственная филармония https://philharmonic.by/ru/artists/tretyakova-marina-dirizhyor''
# ''MARIA BADSTUE https://www.mariabadstue.com/''
# ''Mirga Gražinytė-Tyla https://mirgagrazinytetyla.com/''
# ''Mary Wurm - Discography of American Historical Recordings https://adp.library.ucsb.edu/index.php/mastertalent/detail/112595/Wurm_Mary''
# ''Armande de Polignac Facts for Kids https://kids.kiddle.co/Armande_de_Polignac''
# ''Московская консерватория - персоналии - Курочкина Мария Константиновна https://www.mosconsv.ru/ru/person/148420''
# ''Martha Remmert https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/martha-remmert/''
# ''Martha Linz https://www.schott-music.com/en/person/marta-linz''
# ''Magdeleine Boucherit Le Faure Facts for Kids https://kids.kiddle.co/Magdeleine_Boucherit_Le_Faure''
# ''Mihaela Silvia Rosca, Conductor | Archive, Performances, Tickets & Video | Operabase https://www.operabase.com/mihaela-silvia-rosca-a23399/en''
# ''Мырзакулова Маралжан Казбековна - KazTheatre https://kaztheatre.kz/ru/priests/мырзакулова-маралжан-казбековна/''
# ''Мәдениет саласының үздігі, қазақстандық дирижер өмірден өтті https://kaz.nur.kz/society/2234114-madeniet-salasynyng-uzdigi-qazaqstandyq-dirizher-omirden-otti/''
# ''Маралжан Мырзакулова https://meloman.ru/performer/maralzhan-myrzakulova/''
# ''Margaret Hillis, 76, Conductor; Led Chicago Symphony Chorus - The New York Times https://www.nytimes.com/1998/02/06/arts/margaret-hillis-76-conductor-led-chicago-symphony-chorus.html''
# ''Heo Moon-young (conductor) - NamuWiki https://en.namu.wiki/w/허문영(지휘자)''
# ''NILVENDITTI https://www.nilvenditti.com/''
# ''Orchestra-of-St-Johns-Afghan-Womens-Orchestra-project.pdf https://www.osj.org.uk/2019/wp-content/uploads/2019/02/Orchestra-of-St-Johns-Afghan-Womens-Orchestra-project.pdf''
# ''Taliban Anti Music First Afghan Woman Conductor https://www.refinery29.com/en-us/2017/03/143521/taliban-afghanistan-overthrow-first-female-conductor''
# ''Алматинский Музыкальный Колледж имени П.Чайковского https://music-college.kz/news/46/single/82''
# ''Баян тарихы XVIII. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ БАЯН ӨНЕРІНІҢ ҚАЙРАТКЕРЛЕРІ МЕН ХАЛЫҚАРАЛЫҚ КОНКУРСТАРДЫҢ ЛАУРЕАТТАРЫ (өмірбаяндық мәліметтер) https://textbook.tou.edu.kz/books/065/31.html''
# ''Наталья Базалева — Сайт Базалевой Натальи https://bazaleva.filarmony.ru/''
# ''Nathalie Stutzmann, conductor and contralto https://nathaliestutzmann.com/''
# ''Nisan Ak | Conductor - Home https://nisanak.com/''
# ''Kad umetnost ima ime i prezime: Zašto je važno pomoći Nini Rakić - Ozon Media https://www.ozon.rs/vesti/2025/kad-umetnost-ima-ime-i-prezime-zasto-je-vazno-pomoci-nini-rakic/''
# ''İran’da ilk kez bir kadın orkestra yönetti - Anadolu Ajansı https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/iran-da-ilk-kez-bir-kadin-orkestra-yonetti''
# ''İran’da tabuları yıkan orkestra şefi: Nezhat Amiri - Umut Gazetesi https://umutgazetesi45.org/arsivler/3080''
# ''Nazanin AGHAKHANI Conductor*Composer https://www.nazaninaghakhani.com/''
# ''ВОЛЬФ, Ольга Евгеньевна (1907–1992) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992''
# ''БЕРГ, Ольга Максимилиановна (1907–1991) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991''
# ''Ольга Власова ▪ Новая Опера / Балет Москва https://novayaopera.ru/theatre-people/dirizhery/olga-vlasova/''
# ''Oksana Lyniv https://oksanalyniv.com/en''
# ''Oksana Krotyk - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/oksana-krotyk/?lang=en''
# ''Pioneering conductor mixes opera with South African dance music https://www.thesouthafrican.com/culture/music/pioneering-black-conductor-ofentse-pitse-mixes-opera-with-south-african-dance-music-proudly-sa/''
# ''Polina Lebedieva - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/polina-lebedieva/''
# ''#SHOWBIZ: Paniz Faryoussefi is Iran's first woman philharmonic conductor https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2025/11/1317100/showbiz-paniz-faryoussefi-irans-first-woman-philharmonic-conductor?source=widget''
# ''Раиса Садыкова https://qazaqculture.com/ru/cultural-objects/246ef525-7a73-4d2e-93d6-45fca37b5dd0''
# ''Театр имени Абая отметил 80-летие со дня рождения первой женщины-дирижера РК Раисы Садыковой | Новое Поколение https://np.kz/news/kultura/teatr/osvobozhdennaya-muzykoj''
# ''Первая казашка, ставшая профессиональным дирижером: скончалась Раиса Садыкова https://www.nur.kz/society/1858884-pervaa-kazaska-stavsaa-professionalnym-dirizerom-skoncalas-raisa-sadykova/''
# ''Rebecca Tong https://www.rebeccatong.com/''
# ''«Қазақ оркестрінің қарлығашы» - Атырау газеті https://atr.kz/zhanalyqtar/aza-orkestrini-arlyi-ashyi/''
# ''Дирижер https://dina-orkestr.kz/orkestr-khuramy/dyryzher''
# ''Атыраулық Д.Нұрпейісова атындағы Академиялық қазақ халық аспаптар оркестрі Сарыарқа төрінде өнер көрсетті | Новости https://www.inatyrau.kz/news/3679598/atyraulyk-dnrpejisova-atyndagy-akademialyk-kazak-halyk-aspaptar-orkestri-saryarka-trinde-ner-krsetti''
# ''Персоны https://100philharmonia.spb.ru/persons/18681/''
# ''Сабрие Бекирова - дирижер https://sabrie-bekirova.ru/''
# ''Персоны https://100philharmonia.spb.ru/persons/56054/''
# ''Sylvia Caduff (born January 7, 1938), Swiss orchestra conductor | World Biographical Encyclopedia<nowiki/>https://prabook.com/web/sylvia.caduff/484561''
# ''Conductor Shiyeon Sung Trailblazes In Classical Music Industry — CLASSICAL POST https://classicalpost.com/read/2019/1/24/conductor-shiyeon-sung-conductor-seattle-symphony''
# ''Celia Torrá Facts for Kids https://kids.kiddle.co/Celia_Torrá''
# ''Исполнилось 90 лет народной артистке России Светлане Безродной - Родина https://rodina-history.ru/2024/02/12/hudruk-vivaldi-orkestra-svetlana-bezrodnaia-otmechaet-iubilej.html?utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F''
# ''Susanna Mälkki https://susannamalkki.com/''
# ''Simone Young » https://www.simoneyoung.com/''
# ''Знаменитые женщины. София Шарлотта Ганноверская описание фото https://www.lgroutes.com/Famous/famous_women/sohie_charlotte.html''
# ''Sian Edwards | Conductor | English National Opera https://www.eno.org/people/sian-edwards/''
# ''meet the maestra https://suzannapavlovsky.com/''
# ''Conductor | Stephanie Rhodes Russell https://www.stephanierhodesrussell.com/''
# ''Почему Татьяна Коломийцева осталась единственной женщиной‑дирижёром в БССР https://smartpress.by/news/pervaya-i-poslednyaya-istoriya-tatyany-kolomiytsevoy-edinstvennoy-zhenshchiny-dirizhyera-bssr/''
# ''Tatiana Pérez-Hernández - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/tatiana-perez-hernandez/?lang=en''
# ''Tomomi Nishimoto Official Website https://www.tomomi-n.com/''
# ''Шипулина Татьяна Александровна https://vrnency.ru/vol-2/ve-2-sh/b-00127-sh''
# ''Frieda Belinfante | Stadsarchief Amsterdam https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/stukken/beroemd/frieda-belinfante/''
# ''- Fiona Monbet https://fionamonbet.com/''
# ''Florica Dimitriu Discography: Vinyl, CDs, & More | Discogs https://www.discogs.com/ru/artist/3341265-Florica-Dimitriu''
# ''Мадам дирижер: как Фредерика Петридес помогала женщинам добиваться успеха в музыке | Forbes Woman https://www.forbes.ru/forbes-woman/486990-madam-dirizer-kak-frederika-petrides-pomogala-zensinam-dobivat-sa-uspeha-v-muzyke''
# ''Фанни Гензель (Мендельсон) : биография и концерты Фанни Гензель (Мендельсон) в Москве и Санкт-Петербурге, афиша 2026-2027, билеты https://www.belcantofund.com/people/genzel-mendelson-f/''
# ''Фаузия ТАЖИНА — Томская Областная Государственная Филармония https://tomskfil.ru/kollektivi_i_solisti/fauziya-tazhina/''
# ''Чжэн Сяоин -- первая женщина-дирижёр в Китае | Культура | Селдон Новости https://myseldon.com/ru/news/index/211996691''
# ''First Woman Conductor – Paektu Solidarity Alliance https://koreaisone.wordpress.com/2021/04/23/first-woman-conductor/''
# ''Chiquinha Gonzaga: Brazilian First Conductor and First Choro Composer https://interlude.hk/brazilian-first-conductor-and-first-choro-composer-chiquinha-gonzaga-1847-1935/''
# ''Conductor - Elim Chan - Conductor https://www.elimchan.nl/''
# ''Kuyper, Elisabeth | Encyclopedia.com<nowiki/>https://www.encyclopedia.com/arts/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/kuyper-elisabeth''
# ''Ethel Leginska | Encyclopedia.com https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/ethel-leginska''
# ''Elizabeth Iona Brown biography. British violinist and conductor https://biographs.org/elizabeth-iona-brown''
# ''Elfrida Andrée: Sweden's First Woman Organist & Conductor https://interlude.hk/elfrida-andree-the-rebellious-first-female-conductor-in-sweden/''
# ''Esin Aydingoz | Home https://www.esinaydingoz.com/''
# ''Juhi Bansal – Composer, Conductor, Teacher https://juhibansal.com/''
# ''Кем были первые женщины-дирижёры и почему их не пускали в профессию - Горящая изба<nowiki/> https://burninghut.ru/zhenshhiny-dirizhery/''
# ''На страницах мировой прессы [https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_493600 https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_49]<nowiki/>[https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_493600 3600]''
# ''Conductor Anna-Maria Helsing https://www.annamariahelsing.com/''
# ''Интернет штурмуе<nowiki/>м с музыкой https://kazpravda.kz/n/internet-shturmuem-s-muzykoy/''
# ''Inma Shara I Dir<nowiki/>ector and composer https://inmashara.com/en/home/''
# ''Аксенова Лидия В<nowiki/>алерьяновна https://mus.academy/authors/aksenova-lidiya''
# ''Lisa-Xa<nowiki/>nthopoulou.pdf [https://thessaloniki.gr/wp-content/uploads/2019/01/Lisa-Xanthopoulou.pdf https://thessaloniki.gr/wp-content/uploads/2019/01/Lisa-Xant]<nowiki/>[https://thessaloniki.gr/wp-content/uploads/2019/01/Lisa-Xanthopoulou.pdf hopoulou.pdf]''
# ''Nicolette Fraillon https://www.nicolettefraillon.com/''
# ''Наргиза Курманова » Союз <nowiki/>Композиторов Кыргызской Республики [http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html http://kompozitor.kg/c]<nowiki/>[http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html omposers/68-nargiza-kurmanova.html]''
# ''Севиль Гаджиева: Важной составляющей для любого музыкального руководителя является<nowiki/> служение исключительно творческим интересам коллектива - ИНТЕРВЬЮ - АЗЕРТАДЖ https://azertag.az/ru/xeber/sevil_gadzhieva_vazhnoi_sostavlyayushchei_dlya_lyubogo_muzykalnogo_rukovoditelya_yavlyaetsya_sluzhenie_isklyuchitelno_tvorcheskim_interesam_kollektiva____intervyu-3653007''
# ''Почина Красимира Костова : Черноморски фар - новини от Бургас и региона'' [https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova ''https://ww'']''<nowiki/>[https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova w.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova]''
# ''Браво, Муборак! - Kultura.uz'' ''https://kultura.uz/view_6_r_13941.html''
# ''Абдуллаева Аида Кенгесбаевна » Бердақ атындағы Қарақалпақ мəмлекетлик академиялық музыкалы театры https://berdax-teatr.uz/522-abdullaeva-aida-kengesbaevna.html''
# ''Дирижер принимает поздравления с юбилеем | Культура | Селдон Новости https://myseldon.com/ru/news/index/299378326''
# ''Divine Fulbright – Debra Cheverino – Italy 2004 – Fulbright.org https://fulbright.org/2021/05/26/divine-fulbright-debra-cheverino-italy-2004/''
# ''Turkish Culture Portal https://turkishculture.org/whoiswho/music/conductor/inci-ozdil-1781.htm''
# ''Вильянова Наталья Сергеевна https://filarmonia.kz/?p=1476&lang=ru''
# ''Speranza Scappucci https://www.speranzascappucci.com/''
[[Санат:Ресей әйел дирижёрлері]]
l1km4v0ahju1of5aq83gbvp4b87w2c4
3591867
3591862
2026-04-25T19:54:31Z
Tuttiorchestra687
173049
3591867
wikitext
text/x-wiki
{{cleanup}}
''Бұл мақалада әртүрлі тарихи кезеңдерде қызмет еткен әйел дирижёрлер тізімі берілген. Олардың қатарында [[Опера (музыка)|опералық]], [[Симфониялық оркестр|симфониялық]], [[Қазақ халық аспаптар оркестрі|халық аспаптары]], [[хор]], [[Камералық оркестр|камералық]], [[Үрмелі музыкалық аспаптар оркестрі|үрмелі]], әскери және [[Эстрада оркестрі|эстрадалық]] музыкалық ұжымдармен жұмыс жасаған тұлғалар қамтылған. Сонымен қатар, ерте кезеңдерде жетекшілік қызмет атқарған әйелдер де енгізілген.''
'''А'''
* [[:en:Antonia_Brico|Антония Луиза Брик]]о (1902–1989) [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
* [[:ru:Иоффе,_Алевтина_Николаевна|Алевтина Николаевна Иоффе]] ([[Ресей]])
* [[:ru:Тали,_Ану|Ану Тали]] (1972) [[Эстония]]
* [[:en:Alondra_de_la_Parra|Алондра де ла Парра]] (1980) [[Мексика]]
* [https://unionzal.ru/node/952 Анастасия Вельт] (Ресей)
* [[:ru:Скрылёва,_Анна|Анна Скрылëва]] (1975) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], Ресей, [[Германия]]
* [https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2028795.htm Анна Закирова-Гулишамбарова] ([[Татарстан]])
* [https://www.annarakitina.com/ Анна Ракитина] (1989) Ресей
* [https://www.annamariahelsing.com/ Анна-Мария Хельсинг] (1971) [[Швеция]], [[Финляндия]]
* [[:ru:Кульбаба,_Алла_Анатольевна|Алла Анатольевна Кульбаба]] (1968) КСРО, [[Украина]]
* [https://alenahron.cz/en/calendar/ Алëна Грон] (1992) [[Чехия]]
* [[:en:Agnieszka_Duczmal|Агнешка Дучмаль]] (1946) [[Польша]]
* [[:fr:Amandine_Beyer|Амандин Бейер]] (1974) [[Франция]]
* [[:en:Alice_Farnham|Алиса Фарнем]] (1970) [[Ұлыбритания|Британия]]
* [https://berdax-teatr.uz/522-abdullaeva-aida-kengesbaevna.html Аида Кеңесбаевна Абдуллаева] ([[Қарақалпақстан]])
* [https://myseldon.com/ru/news/index/299378326 Анюта Николаевна Иванова] ([[Саха Республикасы|Якутия]])
* [https://www.slovoart.ru/node/2857 Ася Георгиевна Фурта] ([[Ресей]])
* [https://lamaestra-paris.com/alize-lehon/?lang=en Ализе Леон] ([[Франция]])
* [https://freshcity.info/russkoe-chudo-po-kazahski-ajgul-dzhumasheva-o-balalajke-tradicijah-i-budushhem-orkestra/ Айгуль Юсуповна Джумашева] (Қазақстан)
'''Ә'''
* [https://www.operabase.com/aliya-temirbekova-a37714/ru Әлия Жанәбілқызы Темірбекова] ([[Қазақстан]])
'''Б'''
* [[:ru:Ханниган,_Барбара|Барбара Ханниган]] (1971) [[Канада]]
* [https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-music-has-survived-war-the-pandemic-and-a-lot-more/article69015931.ece Барбара Поплавска] (Қазақстан)
* [[:de:Bar_Avni|Бар Авни-Палентин]] (1989) [[Израиль]]
* [https://pritvor.kz/novosti/sob/3748-2014-12-19-08-08-36.html Бақыт Жұмағалиқызы Тұяқбаева] (Қазақстан)
'''В'''
* [[:ru:Дударова,_Вероника_Борисовна|Вероника Борисовна Дударова]] (1916-2009) КСРО, Ресей
* [[:ru:Добровольская,_Виктория_Леонидовна|Виктория Леонидовна Добровольская]] (1986) Ресей
* [https://philarmonia.wixsite.com/philarmonia-cher/orchestra Валентина Викторовна Голубева] (Ресей)
* [https://philharmonic.by/ru/artists/rybinskaya-valeriya-dirizhyor Валерия Александровна Рыбинская] ([[Беларусь]])
* [[:ru:Капралова,_Витезслава|Витезслава Капралова]] (1915-1940) [[Чехия]]
* [[:ru:Алеотти,_Виттория|Виттория Алеотти (Раффаэлла)]] (1575-*1646) (маэстра хора) [[Италия]]
* [https://www.windrep.org/Virginia_Allen#:~:text=Virginia%20Allen%20(b.%201953%2C%20Phoenixville%2C,from%20the%20University%20of%20Calgary Вирджиния Аллен] (1953) АҚШ
* [https://mosopolchenie.ru/militiaman/rode-vera-francevna-3941 Вера Францевна Родэ] (1907–1975) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
* [https://www.oakpark.com/2024/11/12/wen-chin-liu-young-heritage-chorale/ Вэнь Чин Лю-Янг] (Малайзия)
'''Г'''
* [[Гауһар Құрманбекқызы Мырзабекова]] (1956) (Қазақстан)
* [[:ru:Кривошапко,_Галина_Михайловна|Галина Михайловна Кривошапко]] (1916-2013) КСРО, Ресей
* [[:en:Avril_Coleridge-Taylor|Гвендолен Эйврил Кольридж-Тейлор]] (1903-1998) [[Англия]]
* [[:ru:Рамос,_Глория_Исабель|Глория Исабель Рамос Триано]] (1964) [[Испания]]
* [[:en:Golnoush_Khaleghi|Голнуш Халеги]] (1941-2021) [[Иран]], АҚШ
'''Д'''
* [https://www.mosconsv.ru/ru/person.aspx?id=148423 Даяна Айдаровна Гофман] (1991) Ресей
* [[:ru:Абдурахманова,_Дильбар_Гулямовна|Дильбар Гулямовна Абдурахманова]] (1936-2018) КСРО, [[Өзбекстан]]
* [[:en:JoAnn_Falletta|ДжоАнн Фаллетта]] (1954) АҚШ
* [[:en:Julia_Jones_(conductor)|Джулия Джонс]] (1961) [[Ұлыбритания]]
* [[:en:Deniola_Kuraja|Дениола Кураджа]] ([[Албания]])
* [[:ru:Тлендиева,_Динара_Нургисовна|Дінзуһра (Динара) Нұрғисақызы Тілендиева]] (1985) Қазақстан
* [https://prabook.com/web/dalia.atlas/3672402 Далия Атлас] (1933) Израиль, АҚШ
* [https://juhibansal.com/ Джухи Бансал] ([[Үндістан]], [[Гонконг]])
* [https://filarman.ru/murievad/ Дана Муриева] (2000) Ресей
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Jessica%20Cottis Джессика Коттис] (1979) [[Аустралия]], Ұлыбритания
* [[:en:Ruth_Gipps|Джипсс Рут]] (1921-1999) Ұлыбритания
* [https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_493600 Джаннат Музаффаровна Хусейнзода] (*2006) [[Тәжікстан]]
* [https://myastro.com/myastropedia/debra-cheverino Дебра Чеверино] (Италия)
'''Е'''
* [[:ru:Кудрявцева,_Елизавета_Петровна|Елизавета Петровна Кудрявцева-Мурина]] (1914-2004) КСРО, Ресей
* [[:en:Yip_Wing-sie|Еп Вин Си]] (1960) [[Қытай]]
* [https://1tv.kz/v-kazahstane-zhivyot-edinstvennaya-v-sng-zhenshhina-dirizhyor-voennogo-orkestra/ Елена Евстратенко] (майор) Қазақстан
* [https://aggrego.ru/2024/03/16/special-guest-dirizher-elizaveta-korneeva-lyubov-smert-i/ Елизавета Сергеевна Корнеева] (Ресей)
'''Ë'''
* [https://www.kajimotomusic.com/artists-projects/yoko-matsuo/ Ëко Мацуо] (1953) [[Жапония]]
'''Ж'''
* [[:ru:Эврар,_Жанна|Жанна (Шевалье) Эврар]] (1893-1984) Франция
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FGis%25C3%25A8le_Ben-Dor Жизель Бен-Дор] (1955) [[Уругвай]], Израиль, АҚШ
* [[:ru:Содре,_Жоанидия|Жоанидия Нуньес Содре]] (1903-1975) [[Бразилия]]
* [[:ru:Буланже,_Надя|Жюльетт Надя Буланже]] (1887-1979) Франция
'''З'''
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Zoe%20Zeniodi Зои Зениоди] (1976) [[Грекия]]
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FZahia_Ziouani Захия-Дихия Зиуани] (1978) Франция
* [http://женщинадагестана.рф/node/3952 Зарифа Ахмедовна Абдуллаева] (1952) [[Дағыстан]]
* [https://museonline.org/profile/zarifa-adiba/ Зарифа Адиба] ([[Ауғанстан]])
* [https://kazpravda.kz/n/internet-shturmuem-s-muzykoy/ Зиада Нагиевна Накибаева] (Қазақстан)
'''И'''
* [[:en:Iris_Lemare|Ирис Маргарет Элси Лемар]] (1902-1997) Ұлыбритания
* [https://inmashara.com/en/home/ Инма Шара] (1972) Испания
* [https://turkishculture.org/whoiswho/music/conductor/inci-ozdil-1781.htm Инджи Ëздиль] ([[Түркия]])
* [https://radio.orpheus.ru/news/news/118606/gendernaya-spravedlivost Ингрид Табита Боргхильд Берглунд] (1989) Норвегия
'''Й'''
* [[:ru:Мальвиц,_Йоана|Йоана Мальвиц]] (1986) [[Германия]]
* [[:en:Josephine_Amann-Weinlich|Йозефина Аманн Вайнлих]] (1848-1887) [[Аустрия]]
'''К'''
* [[:ru:Кольчинская,_Камилла_Александровна|Камилла Александровна Кольчинская]] (1937-2016) КСРО, Ресей, АҚШ
* [https://gasorb.ru/orchestra/artists/guest-artists/kameliya-khoang/ Камелия Хоанг (Фам Ча Ми)] Вьетнам, Ресей
* [https://katharinamorin.de/ Катарина Морин] (1994) Германия
* [https://www.katharinawincor.com/ Катарина Винкор] (1995) Аустрия
* [[:ru:Жарко,_Ксения_Геннадиевна|Ксения Геннадиевна Жарко]] (КСРО, Ресей)
* [[:ru:Жибо,_Клер|Клер Жибо]] (1945) Франция
* [[:en:Karina_Canellakis|Карина Канеллакис]] (1981) АҚШ
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FKristiina_Poska Кристиина Поска] (1978) [[Эстония]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Lina%20Coen Каролин Мари (Лина) Коэн] (1878-1952) Франция, АҚШ
* [https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova Красимира Александрова Костова] (1948-2022) КСРО, [[Болгария]]
* [https://mywordsnthoughts.com/coomi-nariman-wadia-indias-first-female-conductor-of-choral-music/ Куми Нариман Вадиа] (Үндістан)
'''Л'''
* [https://lamaestra-paris.com/lamar-elias/?lang=en Ламар Элиас] ([[Палестина]])
* [https://www.conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996 Людмила Александровна, Павлова-Арбенина] (1916-1996) КСРО, Ресей
* [[:fr:Laëtitia_Trouvé|Летиция Труве]] (Франция)
* [[:en:Lidiya_Yankovskaya|Лидия Янковская]] (1986) Ресей, АҚШ
* [https://mus.academy/authors/aksenova-lidiya Лидия Валерьяновна Аксëнова] (1923-2019) КСРО, [[Молдова]]
* [https://ru.ruwiki.ru/wiki/Амадиу,_Лижия Лижия Амадио] (1964) Бразилия
* [https://liubov-nosova.com/ru Любовь Носова] (Ресей)
* [https://lisaxanthopoulou.wixsite.com/maestrox/copy-of-biography-1 Лиса Ксантопулу] (1968) Грекия
* [https://100philharmonia.spb.ru/persons/38124/ Лиана Александровна Исакадзе](1946-2024) КСРО, [[Грузия]], Германия
'''М'''
* [[:ru:Олсоп,_Марин|Марин Олсоп]] (1956) АҚШ
* [[:ru:Дварёнайте,_Маргарита|Маргарита Дварëнайте]] (1928-2008) [[Латвия]]
* [https://www.conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999 Маргарита Львовна Хейфец] (1921-1999) КСРО, Ресей
* [[:ru:Саморукова,_Маргарита_Александровна|Маргарита Александровна Саморукова]] (1925-2002) КСРО, Ресей
* [https://bgam.by/struktura-akademii/fakultety-i-kafedry/vokalno-horovoj-fakultet/kafedra-opernoj-podgotovki-i-horeografii/tretyakova-marina-nikolaevna/ Марина Николаевна Третьякова] (Беларусь)
* [[:ru:Гражините-Тила,_Мирга|Мирга Гражините-Тила]] (1986) [[Литва]]
* [[:en:Maria_Badstue|Мария Бадстуэ]] (1982) [[Дания]]
* [[:ru:Вурм,_Мэри|Мария Йозефина Агнес Вюрм (Мэри Вурм)]] (1860-1938) Британия, Германия
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-kk&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FArmande_de_Polignac Мария Арманда Матильда де Полиньяк] (1876-1962) Франция
* [https://www.mosconsv.ru/ru/person/148420 Мария Константиновна Курочкина] (1989) Ресей
* [https://www.unioncomposers.ru/composer/view/?id=978 Мария Александровна Романова] (Ресей)
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-kk&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FMartha_Remmert Марта Реммерт] (1853-1941) Германия
* [http://de.wikipedia.org/wiki/Marta%20Linz Марта Линц фон Кригнер] (1898-1982) [[Австро-Венгрия|Аустро-Венгрия]]
* [[:en:Magdeleine_Boucherit_Le_Faure|Мадлен Тереза Бушери Ле-Фор]] (1879-1960) Франция
* [https://www.operabase.com/mihaela-silvia-rosca-a23399/ru Михаэла Сильвия Рошка] ([[Румыния]])
* [https://kaztheatre.kz/priests/мырзақұлова-маралжан-қазбекқызы/ Маралжан Қазыбекқызы Мырзақұлова] (1974-2025) Қазақстан
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-kk&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FMargaret_Hillis Маргарет Хилис] (1921-1998) АҚШ
* [https://en.namu.wiki/w/허문영(지휘자) Мун-ëн Хо] (1960) КХДР ([[Солтүстік Корея|Корей Халық Демократиялық Республикасы]])
* [https://kultura.uz/view_6_r_13941.html Муборак Бахруллаевна Лутфуллаева] (1976) Өзбекстан
* [https://www.clevelandorchestra.com/people/michelle-rakers Мишель Рейкерс] (майор) АҚШ
* [https://lamaestra-paris.com/mojca-lavrencic/?lang=en Мойца Лавренчич] ([[Словения]])
* [https://gazetaingush.ru/kultura/ingushskaya-prima-dirizherskogo-iskusstva-madinat-yandieva-ne-predstavlyaet-svoyu-zhizn-bez Мадинат Магометовна Яндиева] (1942) [[Ингушетия]]
* [https://www.diakun.com/ Маржена Дьякун] (1981) [[Польша]]
'''Н'''
* [http://de.wikipedia.org/wiki/Nil%20Venditti Нил Вендитти] (Түркия, Италия)
* [[:en:Negin_Khpalwak|Негин Хпалвак]] (1997) Ауғанстан
* [https://music-college.kz/news/46/single/82 Нина Дмитриевна Кравченко] (1952) КСРО, Қазақстан
* [https://www.ozon.rs/vesti/2025/kad-umetnost-ima-ime-i-prezime-zasto-je-vazno-pomoci-nini-rakic/ Нина Ракич] ([[Сербия]])
* [[:ru:Базалева,_Наталья_Владимировна|Наталья Владимировна Базалева]] (1958) КСРО, Ресей
* [https://filarmonia.kz/?p=1476&lang=ru Наталья Сергеевна Вильянова] (Қазақстан)
* [[:ru:Штуцман,_Натали|Натали Штуцман]] (1965) Франция
* [https://nisanak.com/ Нисан Ак] (Түркия)
* [https://umutgazetesi45.org/arsivler/3080 Нежат Амири] ([[Иран]])
* [[:en:Nazanin_Aghakhani|Назанин Агахани]] (1980) Аустрия
* [https://www.nicolettefraillon.com/ Николетт Элла Фрайон] (1960) Аустралия
* [http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html Наргиза Курманова] ([[Қырғызстан]])
* [https://www.reddit.com/r/MarxistCulture/comments/1j5ywtn/happy_womens_day_this_is_xinjiangs_first_female/ Нурбана Эмин] ([[Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы|Шыңжаң ұйғыр автономиялық ауданы]])
* [https://ru.ruwiki.ru/wiki/Мунаката,_Наоми Наоми Мунаката] (1955-2020) Жапония, Бразилия
'''О'''
* [https://www.conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992 Ольга Евгеньевна Вольф] (1907-1992) КСРО, Ресей
* [https://www.conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991 Ольга Максимилиановна Берг] (1907-1991) КСРО, Ресей
* [https://novayaopera.ru/theatre-people/dirizhery/olga-vlasova/ Ольга Власова] (Ресей)
* [https://minkultrb.ru/news/news/5111-zasluzhennyy-rabotnik-kultury-rossiyskoy-federatsii/ Ольга Николаевна Полякова] ([[Бурятия]])
* [[:ru:Лынив,_Оксана_Ярославовна|Оксана Ярославовна Лынив]] (1978) [[Украина]]
* [https://lamaestra-paris.com/oksana-krotyk/?lang=en Оксана Кротик] (Украина)
* [[:en:Ofentse_Pitse#:~:text=Ofentse%20Pitse%20(born%201%20July,an%20all-black%20orchestra%2C%20Anchored%20Sound|Офенце Дикеледи Кеорапетсе Пице]] (1992) [[Оңтүстік Африка Республикасы]]
'''П'''
* [https://lamaestra-paris.com/polina-lebedieva/ Полина Лебедева] (Украина)
* [https://muzlifemagazine.ru/paniz-faryusefi-stala-pervoy-zhenshhino/ Паниз Фарьюсефи] (Иран)
'''Р'''
* [[Райса Құдайбергенқызы Садықова|Раиса Құдайбергенқызы Садықова]] (1944-2020) Қазақстан
* [https://www.rebeccatong.com/ Ребекка Тонг] (1985) [[Индонезия]]
* [https://dina-orkestr.kz/orkestr-khuramy/dyryzher Рахила Орынқызы Ерғалиева (Құлсариева)] Қазақстан
* [[:bg:Радосвета_Бояджиева|Радосвета Бояджиева]] (1923-2018) Болгария
* [https://www.ocnal.com/2020/09/rozmari-jorgaqi-passed-away-at-age-of.html Розмари Йорганджи] (Албания)
'''С'''
* [[:ru:Бекирова,_Сабрие_Искандеровна|Сабрие Искандеровна Бекирова]] (1965) КСРО, Ресей
* [[:ru:Колдуэлл,_Сара|Сара Колдуэлл]] (1924-2006) АҚШ
* [http://ru.wikipedia.org/wiki/Кадуфф,%20Сильвия Сильвия Кадуфф] (1937) [[Швейцария]]
* [https://en.namu.wiki/w/성시연 Сиëн Сон] (1975) [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Celia%20Torrá Селия Томаса Торра] (1884-1962) [[Аргентина]]
* [[:ru:Безродная,_Светлана_Борисовна|Светлана Борисовна Безродная]] (1934) КСРО, Ресей
* [[:ru:Мялкки,_Сусанна|Сусанна Мялкки]] (1969) [[Финляндия]]
* [[:ru:Янг,_Симона|Симона Маргарет Янг]] (1961) Аустралия
* [https://festivalenescu.ro/en/george-enescu-international-festival/artists/all/soloists/strungaru-simona-2028791847#:~:text=Simona%20Strungaru%20is%20a%20versatile,Composers%20and%20Musicologists%20of%20Romania Симона Струнгару] (Румыния)
* [[:ru:София_Шарлотта_Ганноверская|София Шарлотта Ганноверская]] (1668-1705) Германия
* [[:en:Sian_Edwards#:~:text=Sian%20Edwards%20(born%2027%20August,National%20Opera%20in%20the%201990s|Сиан (Шарн) Эдвардс]] (1959) Ұлыбритания
* [https://suzannapavlovsky.com/ Сузанна Павловски] ([[Колумбия]])
* [https://www.stephanierhodesrussell.com/ Стефани Роудс Рассел] (АҚШ)
* [https://azertag.az/ru/xeber/sevil_gadzhieva_vazhnoi_sostavlyayushchei_dlya_lyubogo_muzykalnogo_rukovoditelya_yavlyaetsya_sluzhenie_isklyuchitelno_tvorcheskim_interesam_kollektiva____intervyu-3653007 Севиль Иншалла кызы Гаджиева] (1975) [[Әзербайжан]]
* [https://www.speranzascappucci.com/ Сперанца Скаппуччи] (Италия)
'''Т'''
* [[:ru:Коломийцева,_Татьяна_Михайловна|Татьяна Михайловна Коломийцева]] (1914-1994) КСРО, Беларусь
* [https://lamaestra-paris.com/tatiana-perez-hernandez/?lang=en Татьяна Перес Эрнандес] (Колумбия)
* [https://vrnency.ru/vol-2/ve-2-sh/b-00127-sh Татьяна Александровна Шипулина] (1950-2021) КСРО, [[Татарстан]]
* [https://www.tianyi-lu.com/ Тьянли Лу] (Қытай, [[Жаңа Зеландия]])
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FTomomi_Nishimoto Томоми Нисимото] (1970) Жапония
'''У'''
* [https://vinnychanka.info/ru/eternal/ot-dirizhera-voennogo-orkestra-do-desantnogo-podrazdeleniya-istoriya-ulyany-sozanskoj Ульяна Созанская] (Украина)
'''Ф'''
* [[:ru:Белинфанте,_Фрида|Фрида Белинфанте]] (1904-1995) [[Нидерланд]]
* [http://de.wikipedia.org/wiki/Fiona%20Monbet Фиона Монбет] (1989) Франция, [[Ирландия]]
* [https://www.discogs.com/ru/artist/3341265-Florica-Dimitriu Флорика Димитриу] (1915-1993) Румыния
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Frédérique%20Petrides Фредерика Петридис] (1903-1983) [[Бельгия]], АҚШ
* [[:ru:Мендельсон,_Фанни|Фанни Мендельсон Бартольди (Гензель)]] (1805-1847) Германия
* [https://tomskfil.ru/kollektivi_i_solisti/fauziya-tazhina/ Фаузия Тажина] (1990) Қазақстан
'''Х'''
* [[:ru:Чан_Хан_На|Хан На-Чанг]] (1982) Оңтүстік Корея
* [[:en:Hildegard_Werner|Хильдегарда Шарлотта Аврора Вернер]] (1834-1911) Швеция
* [[:ru:Хильдегарда_Бингенская|Хильдегарда Бингенская]] (1098-1179) (шіркеудің хор маэстрасы) [[Рим империясы]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Helen%20Quach Хелен Куач] (1940-2013) [[Вьетнам]]
* [https://www.windrep.org/Helen_May_Butler Хелен Мэй Батлер] (1867-1957) АҚШ
'''Ц'''
* [https://lamaestra-paris.com/jiajing-lai-2/?lang=en Цзяцзин Лай] (Қытай)
'''Ч'''
* [[:ru:Чжэн_Сяоин|Чжэн Сяоин]] (1929) Қытай
* [https://koreaisone.wordpress.com/2021/04/23/first-woman-conductor/ Чонним Чо] (1940) [[Солтүстік Корея|КХДР]]
'''Ш'''
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FChiquinha_Gonzaga Шикинья Гонзага Франсиска Эдвижес Невес] (1847-1935) Бразилия
* [https://www.classical-music.com/articles/why-shogufa-safi-and-afghanistans-first-all-female-orchestra-have-been-forced-to-flee-their-country Шогуфа Сафи] (Ауғанстан)
'''Э'''
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FElim_Chan Элим Чан] (1986) [[Гонконг|Британдық Гонконг]]
* [[:en:Elisabeth_Kuyper|Элизабет Йоханна Ламина Кëйпер]] (1877-1953) Нидерланд
* [[:en:Ethel_Leginska|Этель Легинска]] (1886-1970) Британия
* [[:ru:Браун,_Элизабет_Айона|Элизабет Айона Браун]] (1941-2004) Британия
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FElfrida_Andr%25C3%25A9e Эльфрида Андре] (1841-1929) Швеция
* [https://www.esinaydingoz.com/ Эсин Айдингоз] (1993) Түркия
== Статистика ==
2025 жылдың сәуір айына дейін мақалада 180 әйел дирижëрлердің есімі келтірілген.Тізім тұрақты түрде жаңартылып отырады.
== Әдебиет ==
# ''Д.Орлов «Женщины-дирижеры в оркестрах стран мира» М. : КнигИздат, 2023. – 274 с. Тираж 116.''
# ''Т.Н.Бабич «Женщины-дирижеры симфонических и театральных оркестров: Феномен музыкально исполнительского искуства» 2010 г.''
# ''L.Hamer «Women on the Podium - Issues and Strategies of Women Conductors» , Article Version .pdf''
# ''KAY LAWSON «Women Conductors: Credibility in a Male-Dominated Profession» 1991''
# ''Jing Zhang «Female Orchestral Conductors: Negotiating Gender And Leadership In The Classical Music World» 2018''
== Сілтемелер ==
# ''Antonia Brico | American Female Conductor & Musician | Britannica https://www.britannica.com/biography/Antonia-Brico''
# ''Алевтина Иоффе - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/47585/''
# ''Единственные и неповторимые: эстонцы, которых знают все | Политическая жизнь | Baltnews - новостной портал на русском языке в Эстонии, Прибалтика, сводки событий, мнения, комментарии. https://ee.baltnews.com/Estonia_politika_novosti/20200106/1018172273/Edinstvennye-i-nepovtorimye-estontsy-kotorykh-znayut-vse.html''
# ''Alondra de la Parra - Mexican Conductor https://alondradelaparra.com/en/''
# ''МУЗЫКА ВЕЛИКОЙ ПОБЕДЫ | Липецкая государственная филармония (Унион) https://unionzal.ru/node/952''
# ''Anna Skryleva - Conductor/Composer - Home https://www.annaskryleva.com/''
# ''Министерство культуры Республики Татарстан.Художественному руководителю и дирижеру оркестра Анне Гулишамбаровой присвоили звание "Народный артист Республики Татарстан"https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2028795.htm''
# ''Anna Rakitina | conductor https://www.annarakitina.com/''
# ''Кульбаба Алла Анатоліївна — Енциклопедія Сучасної України https://esu.com.ua/article-51417''
# ''Calendar – Alena Hron https://alenahron.cz/en/calendar/''
# ''Agnieszka Duczmal - Biography | Artist | Culture.pl https://culture.pl/en/artist/agnieszka-duczmal''
# ''Amandine Beyer / Baroque violin https://amandinebeyer.com/en/home.html''
# ''Home https://alicefarnham.com/''
# ''Aliya Temirbekova - Видео | Архив, выступления, билеты и видео | Operabase https://www.operabase.com/aliya-temirbekova-a37714/videos/ru''
# ''Официальный сайт - КазНТОБ имени Абая https://abaykazntob.kz/''
# ''Бывший главный хормейстер ГАТОБ через суд доказала, что её незаконно уволили - informburo.kz https://informburo.kz/novosti/byvshiy-glavnyy-hormeyster-gatob-cherez-sud-dokazala-chto-eyo-nezakonno-uvolili.html''
# ''Barbara Hannigan https://www.barbarahannigan.com/''
# ''Bar Avni–Pallentin | Malko Competition https://www.malkocompetition.dk/conductor/2021/bar-avni-pallentin''
# ''Filarmoniia ūjymynyŋ erekşe bastamasy | “Adyrna” ūlttyq portaly https://adyrna.kz/lt/post/145606''
# ''Classical music has survived war, the pandemic and a lot more: Barbara Poplawska - The Hindu https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-music-has-survived-war-the-pandemic-and-a-lot-more/article69015931.ece''
# ''Қазақ мемлекеттік филармониясы Халықаралық Жаңа есімдер жобасын бастайды | Aikyn.kz https://aikyn.kz/238866/kazak-memlekettik-filarmoniyasy-halykaralyk-zhana-esimder-zhobasyn-bastaydy''
# ''Вероника Дударова: женщина, продолжавшая дирижировать, даже упав с пульта - МК https://www.mk.ru/culture/2017/12/05/veronika-dudarova-zhenshhina-prodolzhavshaya-dirizhirovat-dazhe-upav-s-pulta.html''
# ''Виктория Добровольская - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/72691/''
# ''Филармоническое собрание | Симфонический оркестр https://philarmonia.wixsite.com/philarmonia-cher/orchestra''
# ''Рыбинская Валерия (дирижёр) | Белорусская государственная филармония https://philharmonic.by/ru/artists/rybinskaya-valeriya-dirizhyor''
# ''Витезслава Капралова | Radio Prague International https://ruski.radio.cz/vitezslava-kapralova-8685711''
# ''Биография Виттории Алеотти | Музыка эпохи Барокко https://baroquemusic.ru/encyclopedia/composers/aleotti-vittoria''
# ''Мырзабекова Гаухар Құрманбекқызы - www.conservatoire.kz https://conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/Gauhar-M/''
# ''Ізденіс, шабыттану, шарықтау (Гауһар Мұрзабекова) https://musicnews.kz/izdenis-shabyttanu-sharyқtau-gauһar-mұrzabekova/''
# ''Омское музыкальное училище им. В.Я.Шебалина https://shebalina.ru/pages/krivoshapko-galina-mihajlovna''
# ''Women Conductors Who Broke Through the Glass Ceiling https://interlude.hk/women-conductors-breaking-through-the-glass-ceiling/''
# ''Composer Spotlight: Avril Coleridge-Taylor – Classics for Kids https://www.classicsforkids.com/composer-spotlight-avril-coleridge-taylor/''
# ''DIRIGENTIN | ramostriano.com https://www.ramostriano.com/?lang=en''
# ''WEBSITE OF WORKS BY GOLNOUSH KHALEGHI تارنمای آثار گلنوش خالقی - Home https://golnava.com/index.html''
# ''Московская консерватория - персоналии - Гофман Даяна Айдаровна https://www.mosconsv.ru/ru/person.aspx?id=148423''
# ''Поэтесса дирижерской палочки | UZA.uz https://uza.uz/ru/posts/poetessa-dirizherskoy-palochki-05-05-2020''
# ''JoAnn Falletta - Conductor https://joannfalletta.com/''
# ''Portrait of the artist: Julia Jones, conductor | Classical music | The Guardian https://www.theguardian.com/music/2010/feb/01/julia-jones-conductor''
# ''deniolakuraja.com | Deniola Kuraja Conductor,pianist, vocal coach https://deniolakuraja.com/''
# ''Динара Тілендиева - Qazaq radiosy | Қазақ Радиосы / Казрадио / Kazradio / Qazradio https://qazradio.fm/kz/person/10249/''
# ''Динара Тлендиева: Дирижировать оркестром – колоссальное удовольствие https://mir24.tv/news/16454385/R0lGODlhAQABAIAAAP/wAAACH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAICRAEAOw==''
# ''Dalia Atlas (born November 14, 1935), Israel conductor, pianist | World Biographical Encyclopedia https://prabook.com/web/dalia.atlas/3672402''
# ''Дана Муриева | Тольяттинская филармония https://filarman.ru/murievad/''
# ''HOME | jessicacottis https://www.jessicacottis.com/''
# ''Gipps, Ruth - Classical Music https://www.classical-music.com/features/composers/gipps-ruth''
# ''КУДРЯВЦЕВА, Елизавета Петровна (1914–2004) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/kudryavceva-elizaveta-petrovna-1914-2004''
# ''Yip Wing-sie (Chinese conductor) - sin80 https://sin80.com/en/artist/yip-wing-sie''
# ''В Казахстане живёт единственная в СНГ женщина-дирижёр военного оркестра - Первый канал Евразия https://1tv.kz/v-kazahstane-zhivyot-edinstvennaya-v-sng-zhenshhina-dirizhyor-voennogo-orkestra/''
# ''Единственная в СНГ женщина-дирижер руководит популярным военным оркестром в Казахстане https://almaty.tv/ru/news/obschestvo/1622-kazakstandagy-dgalgyz-askeri-diridger-ayel-30-dgyl-boyy-osy-kyzmettemin''
# ''Special Guest. Дирижер Елизавета Корнеева «Любовь, Смерть, и.. https://aggrego.ru/2024/03/16/special-guest-dirizher-elizaveta-korneeva-lyubov-smert-i/''
# ''Elizaveta Korneyeva, Дирижер | Архив, выступления, билеты и видео | Operabase https://www.operabase.com/elizaveta-korneyeva-a2330679/ru''
# ''Yoko Matsuo - 松尾 葉子 - KAJIMOTO https://www.kajimotomusic.com/artists-projects/yoko-matsuo/''
# ''Jane Evrard, une femme à la baguette | France Musique https://www.radiofrance.fr/francemusique/podcasts/musicopolis/jane-evrard-une-femme-a-la-baguette-8096048''
# ''Gisele Ben-Dor Conductor – A champion of Latin American music https://giseleben-dor.com/''
# ''Joanídia Sodré https://www.earsense.org/chamber-music/composer/Joanidia-Sodre/''
# ''О Наде Буланже https://mus.academy/articles/o-nade-bulanzhe''
# ''Zoe Zeniodi - Opéra national de Paris https://www.operadeparis.fr/en/artists/zoe-zeniodi''
# ''Зиуани Зайя — Радио Орфей (Москва 99,2 FM) https://radio.orpheus.ru/persons/id/70023''
# ''Музыка – она во мне… | ГБУ РД «Редакция республиканского журнала «Женщина Дагестана»https://женщинадагестана.рф/node/3952''
# ''Iris Lemare, Composer – HerStoryYork https://www.herstoryyork.org.uk/iris-lemare-composer/''
# ''Joana Mallwitz - Conductor | Home https://www.joanamallwitz.com/''
# ''First Woman Conductor: Josephine Amann-Weinlich Story https://interlude.hk/josephine-weinlich-the-first-major-woman-conductor/''
# ''simfoniya_sudby_1ch.pdf https://www.oleg-yurganov.com/sites/default/files/statyi/simfoniya_sudby_1ch.pdf''
# ''Творческий репертуар дирижёра Камиллы Кольчинской https://golden-craft.by/26579.html''
# ''Karina Canellakis https://karinacanellakis.com/''
# ''Ксения Жарко. Официальный сайт. https://ksenia-zharko.ru/''
# ''Клэр Гибо https://alphapedia.ru/w/Claire_Gibault''
# ''Katharina Morin https://katharinamorin.de/''
# ''Kristiina Poska | Conductor https://www.kristiinaposka.com/''
# ''WOMAN WIELDS THE BATON.; Lina Coen Conducts a Performance of "Carmen" in Garden Theatre. - The New York Times https://www.nytimes.com/1917/02/08/archives/woman-wields-the-baton-lina-coen-conducts-a-performance-of-carmen.html''
# ''Lamar Elias - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/lamar-elias/?lang=en''
# ''ПАВЛОВА-АРБЕНИНА, Людмила Александровна (1916–1996) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996''
# ''Laëtitia Trouvé – Chef d'orchestre https://laetitiatrouve.fr/''
# ''Lidiya Yankovskaya https://lidiyayankovskaya.com/''
# ''Любовь Носова — Дирижер<nowiki/>https://liubov-nosova.com/ru''
# ''Marin Alsop https://www.marinalsop.com/''
# ''Mirė dirigentė Margarita Dvarionaitė - Delfi kultūra https://www.delfi.lt/kultura/naujienos/mire-dirigente-margarita-dvarionaite-16326799''
# ''ХЕЙФЕЦ, Маргарита Львовна (1921–1999) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999''
# ''«ВЕК САМОРУКОВОЙ» https://www.music-nn.ru/afisha/11032025''
# ''Третьякова Марина (дирижёр) | Белорусская государственная филармония https://philharmonic.by/ru/artists/tretyakova-marina-dirizhyor''
# ''MARIA BADSTUE https://www.mariabadstue.com/''
# ''Mirga Gražinytė-Tyla https://mirgagrazinytetyla.com/''
# ''Mary Wurm - Discography of American Historical Recordings https://adp.library.ucsb.edu/index.php/mastertalent/detail/112595/Wurm_Mary''
# ''Armande de Polignac Facts for Kids https://kids.kiddle.co/Armande_de_Polignac''
# ''Московская консерватория - персоналии - Курочкина Мария Константиновна https://www.mosconsv.ru/ru/person/148420''
# ''Martha Remmert https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/martha-remmert/''
# ''Martha Linz https://www.schott-music.com/en/person/marta-linz''
# ''Magdeleine Boucherit Le Faure Facts for Kids https://kids.kiddle.co/Magdeleine_Boucherit_Le_Faure''
# ''Mihaela Silvia Rosca, Conductor | Archive, Performances, Tickets & Video | Operabase https://www.operabase.com/mihaela-silvia-rosca-a23399/en''
# ''Мырзакулова Маралжан Казбековна - KazTheatre https://kaztheatre.kz/ru/priests/мырзакулова-маралжан-казбековна/''
# ''Мәдениет саласының үздігі, қазақстандық дирижер өмірден өтті https://kaz.nur.kz/society/2234114-madeniet-salasynyng-uzdigi-qazaqstandyq-dirizher-omirden-otti/''
# ''Маралжан Мырзакулова https://meloman.ru/performer/maralzhan-myrzakulova/''
# ''Margaret Hillis, 76, Conductor; Led Chicago Symphony Chorus - The New York Times https://www.nytimes.com/1998/02/06/arts/margaret-hillis-76-conductor-led-chicago-symphony-chorus.html''
# ''Heo Moon-young (conductor) - NamuWiki https://en.namu.wiki/w/허문영(지휘자)''
# ''NILVENDITTI https://www.nilvenditti.com/''
# ''Orchestra-of-St-Johns-Afghan-Womens-Orchestra-project.pdf https://www.osj.org.uk/2019/wp-content/uploads/2019/02/Orchestra-of-St-Johns-Afghan-Womens-Orchestra-project.pdf''
# ''Taliban Anti Music First Afghan Woman Conductor https://www.refinery29.com/en-us/2017/03/143521/taliban-afghanistan-overthrow-first-female-conductor''
# ''Алматинский Музыкальный Колледж имени П.Чайковского https://music-college.kz/news/46/single/82''
# ''Баян тарихы XVIII. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ БАЯН ӨНЕРІНІҢ ҚАЙРАТКЕРЛЕРІ МЕН ХАЛЫҚАРАЛЫҚ КОНКУРСТАРДЫҢ ЛАУРЕАТТАРЫ (өмірбаяндық мәліметтер) https://textbook.tou.edu.kz/books/065/31.html''
# ''Наталья Базалева — Сайт Базалевой Натальи https://bazaleva.filarmony.ru/''
# ''Nathalie Stutzmann, conductor and contralto https://nathaliestutzmann.com/''
# ''Nisan Ak | Conductor - Home https://nisanak.com/''
# ''Kad umetnost ima ime i prezime: Zašto je važno pomoći Nini Rakić - Ozon Media https://www.ozon.rs/vesti/2025/kad-umetnost-ima-ime-i-prezime-zasto-je-vazno-pomoci-nini-rakic/''
# ''İran’da ilk kez bir kadın orkestra yönetti - Anadolu Ajansı https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/iran-da-ilk-kez-bir-kadin-orkestra-yonetti''
# ''İran’da tabuları yıkan orkestra şefi: Nezhat Amiri - Umut Gazetesi https://umutgazetesi45.org/arsivler/3080''
# ''Nazanin AGHAKHANI Conductor*Composer https://www.nazaninaghakhani.com/''
# ''ВОЛЬФ, Ольга Евгеньевна (1907–1992) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992''
# ''БЕРГ, Ольга Максимилиановна (1907–1991) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991''
# ''Ольга Власова ▪ Новая Опера / Балет Москва https://novayaopera.ru/theatre-people/dirizhery/olga-vlasova/''
# ''Oksana Lyniv https://oksanalyniv.com/en''
# ''Oksana Krotyk - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/oksana-krotyk/?lang=en''
# ''Pioneering conductor mixes opera with South African dance music https://www.thesouthafrican.com/culture/music/pioneering-black-conductor-ofentse-pitse-mixes-opera-with-south-african-dance-music-proudly-sa/''
# ''Polina Lebedieva - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/polina-lebedieva/''
# ''#SHOWBIZ: Paniz Faryoussefi is Iran's first woman philharmonic conductor https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2025/11/1317100/showbiz-paniz-faryoussefi-irans-first-woman-philharmonic-conductor?source=widget''
# ''Раиса Садыкова https://qazaqculture.com/ru/cultural-objects/246ef525-7a73-4d2e-93d6-45fca37b5dd0''
# ''Театр имени Абая отметил 80-летие со дня рождения первой женщины-дирижера РК Раисы Садыковой | Новое Поколение https://np.kz/news/kultura/teatr/osvobozhdennaya-muzykoj''
# ''Первая казашка, ставшая профессиональным дирижером: скончалась Раиса Садыкова https://www.nur.kz/society/1858884-pervaa-kazaska-stavsaa-professionalnym-dirizerom-skoncalas-raisa-sadykova/''
# ''Rebecca Tong https://www.rebeccatong.com/''
# ''«Қазақ оркестрінің қарлығашы» - Атырау газеті https://atr.kz/zhanalyqtar/aza-orkestrini-arlyi-ashyi/''
# ''Дирижер https://dina-orkestr.kz/orkestr-khuramy/dyryzher''
# ''Атыраулық Д.Нұрпейісова атындағы Академиялық қазақ халық аспаптар оркестрі Сарыарқа төрінде өнер көрсетті | Новости https://www.inatyrau.kz/news/3679598/atyraulyk-dnrpejisova-atyndagy-akademialyk-kazak-halyk-aspaptar-orkestri-saryarka-trinde-ner-krsetti''
# ''Персоны https://100philharmonia.spb.ru/persons/18681/''
# ''Сабрие Бекирова - дирижер https://sabrie-bekirova.ru/''
# ''Персоны https://100philharmonia.spb.ru/persons/56054/''
# ''Sylvia Caduff (born January 7, 1938), Swiss orchestra conductor | World Biographical Encyclopedia<nowiki/>https://prabook.com/web/sylvia.caduff/484561''
# ''Conductor Shiyeon Sung Trailblazes In Classical Music Industry — CLASSICAL POST https://classicalpost.com/read/2019/1/24/conductor-shiyeon-sung-conductor-seattle-symphony''
# ''Celia Torrá Facts for Kids https://kids.kiddle.co/Celia_Torrá''
# ''Исполнилось 90 лет народной артистке России Светлане Безродной - Родина https://rodina-history.ru/2024/02/12/hudruk-vivaldi-orkestra-svetlana-bezrodnaia-otmechaet-iubilej.html?utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F''
# ''Susanna Mälkki https://susannamalkki.com/''
# ''Simone Young » https://www.simoneyoung.com/''
# ''Знаменитые женщины. София Шарлотта Ганноверская описание фото https://www.lgroutes.com/Famous/famous_women/sohie_charlotte.html''
# ''Sian Edwards | Conductor | English National Opera https://www.eno.org/people/sian-edwards/''
# ''meet the maestra https://suzannapavlovsky.com/''
# ''Conductor | Stephanie Rhodes Russell https://www.stephanierhodesrussell.com/''
# ''Почему Татьяна Коломийцева осталась единственной женщиной‑дирижёром в БССР https://smartpress.by/news/pervaya-i-poslednyaya-istoriya-tatyany-kolomiytsevoy-edinstvennoy-zhenshchiny-dirizhyera-bssr/''
# ''Tatiana Pérez-Hernández - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/tatiana-perez-hernandez/?lang=en''
# ''Tomomi Nishimoto Official Website https://www.tomomi-n.com/''
# ''Шипулина Татьяна Александровна https://vrnency.ru/vol-2/ve-2-sh/b-00127-sh''
# ''Frieda Belinfante | Stadsarchief Amsterdam https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/stukken/beroemd/frieda-belinfante/''
# ''- Fiona Monbet https://fionamonbet.com/''
# ''Florica Dimitriu Discography: Vinyl, CDs, & More | Discogs https://www.discogs.com/ru/artist/3341265-Florica-Dimitriu''
# ''Мадам дирижер: как Фредерика Петридес помогала женщинам добиваться успеха в музыке | Forbes Woman https://www.forbes.ru/forbes-woman/486990-madam-dirizer-kak-frederika-petrides-pomogala-zensinam-dobivat-sa-uspeha-v-muzyke''
# ''Фанни Гензель (Мендельсон) : биография и концерты Фанни Гензель (Мендельсон) в Москве и Санкт-Петербурге, афиша 2026-2027, билеты https://www.belcantofund.com/people/genzel-mendelson-f/''
# ''Фаузия ТАЖИНА — Томская Областная Государственная Филармония https://tomskfil.ru/kollektivi_i_solisti/fauziya-tazhina/''
# ''Чжэн Сяоин -- первая женщина-дирижёр в Китае | Культура | Селдон Новости https://myseldon.com/ru/news/index/211996691''
# ''First Woman Conductor – Paektu Solidarity Alliance https://koreaisone.wordpress.com/2021/04/23/first-woman-conductor/''
# ''Chiquinha Gonzaga: Brazilian First Conductor and First Choro Composer https://interlude.hk/brazilian-first-conductor-and-first-choro-composer-chiquinha-gonzaga-1847-1935/''
# ''Conductor - Elim Chan - Conductor https://www.elimchan.nl/''
# ''Kuyper, Elisabeth | Encyclopedia.com<nowiki/>https://www.encyclopedia.com/arts/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/kuyper-elisabeth''
# ''Ethel Leginska | Encyclopedia.com https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/ethel-leginska''
# ''Elizabeth Iona Brown biography. British violinist and conductor https://biographs.org/elizabeth-iona-brown''
# ''Elfrida Andrée: Sweden's First Woman Organist & Conductor https://interlude.hk/elfrida-andree-the-rebellious-first-female-conductor-in-sweden/''
# ''Esin Aydingoz | Home https://www.esinaydingoz.com/''
# ''Juhi Bansal – Composer, Conductor, Teacher https://juhibansal.com/''
# ''Кем были первые женщины-дирижёры и почему их не пускали в профессию - Горящая изба<nowiki/> https://burninghut.ru/zhenshhiny-dirizhery/''
# ''На страницах мировой прессы [https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_493600 https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_49]<nowiki/>[https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_493600 3600]''
# ''Conductor Anna-Maria Helsing https://www.annamariahelsing.com/''
# ''Интернет штурмуе<nowiki/>м с музыкой https://kazpravda.kz/n/internet-shturmuem-s-muzykoy/''
# ''Inma Shara I Dir<nowiki/>ector and composer https://inmashara.com/en/home/''
# ''Аксенова Лидия В<nowiki/>алерьяновна https://mus.academy/authors/aksenova-lidiya''
# ''Lisa-Xa<nowiki/>nthopoulou.pdf [https://thessaloniki.gr/wp-content/uploads/2019/01/Lisa-Xanthopoulou.pdf https://thessaloniki.gr/wp-content/uploads/2019/01/Lisa-Xant]<nowiki/>[https://thessaloniki.gr/wp-content/uploads/2019/01/Lisa-Xanthopoulou.pdf hopoulou.pdf]''
# ''Nicolette Fraillon https://www.nicolettefraillon.com/''
# ''Наргиза Курманова » Союз <nowiki/>Композиторов Кыргызской Республики [http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html http://kompozitor.kg/c]<nowiki/>[http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html omposers/68-nargiza-kurmanova.html]''
# ''Севиль Гаджиева: Важной составляющей для любого музыкального руководителя является<nowiki/> служение исключительно творческим интересам коллектива - ИНТЕРВЬЮ - АЗЕРТАДЖ https://azertag.az/ru/xeber/sevil_gadzhieva_vazhnoi_sostavlyayushchei_dlya_lyubogo_muzykalnogo_rukovoditelya_yavlyaetsya_sluzhenie_isklyuchitelno_tvorcheskim_interesam_kollektiva____intervyu-3653007''
# ''Почина Красимира Костова : Черноморски фар - новини от Бургас и региона'' [https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova ''https://ww'']''<nowiki/>[https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova w.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova]''
# ''Браво, Муборак! - Kultura.uz'' ''https://kultura.uz/view_6_r_13941.html''
# ''Абдуллаева Аида Кенгесбаевна » Бердақ атындағы Қарақалпақ мəмлекетлик академиялық музыкалы театры https://berdax-teatr.uz/522-abdullaeva-aida-kengesbaevna.html''
# ''Дирижер принимает поздравления с юбилеем | Культура | Селдон Новости https://myseldon.com/ru/news/index/299378326''
# ''Divine Fulbright – Debra Cheverino – Italy 2004 – Fulbright.org https://fulbright.org/2021/05/26/divine-fulbright-debra-cheverino-italy-2004/''
# ''Turkish Culture Portal https://turkishculture.org/whoiswho/music/conductor/inci-ozdil-1781.htm''
# ''Вильянова Наталья Сергеевна https://filarmonia.kz/?p=1476&lang=ru''
# ''Speranza Scappucci https://www.speranzascappucci.com/''
[[Санат:Ресей әйел дирижёрлері]]
952c7cie43209b9ku9ngq3dbhq3xdt9
3591871
3591867
2026-04-25T20:05:47Z
Tuttiorchestra687
173049
3591871
wikitext
text/x-wiki
{{cleanup}}
''Бұл мақалада әртүрлі тарихи кезеңдерде қызмет еткен әйел дирижёрлер тізімі берілген. Олардың қатарында [[Опера (музыка)|опералық]], [[Симфониялық оркестр|симфониялық]], [[Қазақ халық аспаптар оркестрі|халық аспаптары]], [[хор]], [[Камералық оркестр|камералық]], [[Үрмелі музыкалық аспаптар оркестрі|үрмелі]], әскери және [[Эстрада оркестрі|эстрадалық]] музыкалық ұжымдармен жұмыс жасаған тұлғалар қамтылған. Сонымен қатар, ерте кезеңдерде жетекшілік қызмет атқарған әйелдер де енгізілген.''
'''А'''
* [[:en:Antonia_Brico|Антония Луиза Брик]]о (1902–1989) [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
* [[:ru:Иоффе,_Алевтина_Николаевна|Алевтина Николаевна Иоффе]] ([[Ресей]])
* [[:ru:Тали,_Ану|Ану Тали]] (1972) [[Эстония]]
* [[:en:Alondra_de_la_Parra|Алондра де ла Парра]] (1980) [[Мексика]]
* [https://unionzal.ru/node/952 Анастасия Вельт] (Ресей)
* [[:ru:Скрылёва,_Анна|Анна Скрылëва]] (1975) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], Ресей, [[Германия]]
* [https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2028795.htm Анна Закирова-Гулишамбарова] ([[Татарстан]])
* [https://www.annarakitina.com/ Анна Ракитина] (1989) Ресей
* [https://www.annamariahelsing.com/ Анна-Мария Хельсинг] (1971) [[Швеция]], [[Финляндия]]
* [[:ru:Кульбаба,_Алла_Анатольевна|Алла Анатольевна Кульбаба]] (1968) КСРО, [[Украина]]
* [https://alenahron.cz/en/calendar/ Алëна Грон] (1992) [[Чехия]]
* [[:en:Agnieszka_Duczmal|Агнешка Дучмаль]] (1946) [[Польша]]
* [[:fr:Amandine_Beyer|Амандин Бейер]] (1974) [[Франция]]
* [[:en:Alice_Farnham|Алиса Фарнем]] (1970) [[Ұлыбритания|Британия]]
* [https://berdax-teatr.uz/522-abdullaeva-aida-kengesbaevna.html Аида Кеңесбаевна Абдуллаева] ([[Қарақалпақстан]])
* [https://myseldon.com/ru/news/index/299378326 Анюта Николаевна Иванова] ([[Саха Республикасы|Якутия]])
* [https://www.slovoart.ru/node/2857 Ася Георгиевна Фурта] ([[Ресей]])
* [https://lamaestra-paris.com/alize-lehon/?lang=en Ализе Леон] ([[Франция]])
* [https://freshcity.info/russkoe-chudo-po-kazahski-ajgul-dzhumasheva-o-balalajke-tradicijah-i-budushhem-orkestra/ Айгуль Юсуповна Джумашева] (Қазақстан)
'''Ә'''
* [https://www.operabase.com/aliya-temirbekova-a37714/ru Әлия Жанәбілқызы Темірбекова] ([[Қазақстан]])
'''Б'''
* [[:ru:Ханниган,_Барбара|Барбара Ханниган]] (1971) [[Канада]]
* [https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-music-has-survived-war-the-pandemic-and-a-lot-more/article69015931.ece Барбара Поплавска] (Қазақстан)
* [[:de:Bar_Avni|Бар Авни-Палентин]] (1989) [[Израиль]]
* [https://pritvor.kz/novosti/sob/3748-2014-12-19-08-08-36.html Бақыт Жұмағалиқызы Тұяқбаева] (Қазақстан)
'''В'''
* [[:ru:Дударова,_Вероника_Борисовна|Вероника Борисовна Дударова]] (1916-2009) КСРО, Ресей
* [[:ru:Добровольская,_Виктория_Леонидовна|Виктория Леонидовна Добровольская]] (1986) Ресей
* [https://philarmonia.wixsite.com/philarmonia-cher/orchestra Валентина Викторовна Голубева] (Ресей)
* [https://philharmonic.by/ru/artists/rybinskaya-valeriya-dirizhyor Валерия Александровна Рыбинская] ([[Беларусь]])
* [[:ru:Капралова,_Витезслава|Витезслава Капралова]] (1915-1940) [[Чехия]]
* [[:ru:Алеотти,_Виттория|Виттория Алеотти (Раффаэлла)]] (1575-*1646) (маэстра хора) [[Италия]]
* [https://www.windrep.org/Virginia_Allen#:~:text=Virginia%20Allen%20(b.%201953%2C%20Phoenixville%2C,from%20the%20University%20of%20Calgary Вирджиния Аллен] (1953) АҚШ
* [https://mosopolchenie.ru/militiaman/rode-vera-francevna-3941 Вера Францевна Родэ] (1907–1975) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
* [https://www.oakpark.com/2024/11/12/wen-chin-liu-young-heritage-chorale/ Вэнь Чин Лю-Янг] (Малайзия)
'''Г'''
* [[Гауһар Құрманбекқызы Мырзабекова]] (1956) (Қазақстан)
* [[:ru:Кривошапко,_Галина_Михайловна|Галина Михайловна Кривошапко]] (1916-2013) КСРО, Ресей
* [[:en:Avril_Coleridge-Taylor|Гвендолен Эйврил Кольридж-Тейлор]] (1903-1998) [[Англия]]
* [[:ru:Рамос,_Глория_Исабель|Глория Исабель Рамос Триано]] (1964) [[Испания]]
* [[:en:Golnoush_Khaleghi|Голнуш Халеги]] (1941-2021) [[Иран]], АҚШ
'''Д'''
* [https://www.mosconsv.ru/ru/person.aspx?id=148423 Даяна Айдаровна Гофман] (1991) Ресей
* [[:ru:Абдурахманова,_Дильбар_Гулямовна|Дильбар Гулямовна Абдурахманова]] (1936-2018) КСРО, [[Өзбекстан]]
* [[:en:JoAnn_Falletta|ДжоАнн Фаллетта]] (1954) АҚШ
* [[:en:Julia_Jones_(conductor)|Джулия Джонс]] (1961) [[Ұлыбритания]]
* [[:en:Deniola_Kuraja|Дениола Кураджа]] ([[Албания]])
* [[:ru:Тлендиева,_Динара_Нургисовна|Дінзуһра (Динара) Нұрғисақызы Тілендиева]] (1985) Қазақстан
* [https://prabook.com/web/dalia.atlas/3672402 Далия Атлас] (1933) Израиль, АҚШ
* [https://juhibansal.com/ Джухи Бансал] ([[Үндістан]], [[Гонконг]])
* [https://filarman.ru/murievad/ Дана Муриева] (2000) Ресей
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Jessica%20Cottis Джессика Коттис] (1979) [[Аустралия]], Ұлыбритания
* [[:en:Ruth_Gipps|Джипсс Рут]] (1921-1999) Ұлыбритания
* [https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_493600 Джаннат Музаффаровна Хусейнзода] (*2006) [[Тәжікстан]]
* [https://myastro.com/myastropedia/debra-cheverino Дебра Чеверино] (Италия)
'''Е'''
* [[:ru:Кудрявцева,_Елизавета_Петровна|Елизавета Петровна Кудрявцева-Мурина]] (1914-2004) КСРО, Ресей
* [[:en:Yip_Wing-sie|Еп Вин Си]] (1960) [[Қытай]]
* [https://1tv.kz/v-kazahstane-zhivyot-edinstvennaya-v-sng-zhenshhina-dirizhyor-voennogo-orkestra/ Елена Евстратенко] (майор) Қазақстан
* [https://aggrego.ru/2024/03/16/special-guest-dirizher-elizaveta-korneeva-lyubov-smert-i/ Елизавета Сергеевна Корнеева] (Ресей)
'''Ë'''
* [https://www.kajimotomusic.com/artists-projects/yoko-matsuo/ Ëко Мацуо] (1953) [[Жапония]]
'''Ж'''
* [[:ru:Эврар,_Жанна|Жанна (Шевалье) Эврар]] (1893-1984) Франция
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FGis%25C3%25A8le_Ben-Dor Жизель Бен-Дор] (1955) [[Уругвай]], Израиль, АҚШ
* [[:ru:Содре,_Жоанидия|Жоанидия Нуньес Содре]] (1903-1975) [[Бразилия]]
* [[:ru:Буланже,_Надя|Жюльетт Надя Буланже]] (1887-1979) Франция
'''З'''
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Zoe%20Zeniodi Зои Зениоди] (1976) [[Грекия]]
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FZahia_Ziouani Захия-Дихия Зиуани] (1978) Франция
* [http://женщинадагестана.рф/node/3952 Зарифа Ахмедовна Абдуллаева] (1952) [[Дағыстан]]
* [https://museonline.org/profile/zarifa-adiba/ Зарифа Адиба] ([[Ауғанстан]])
* [https://kazpravda.kz/n/internet-shturmuem-s-muzykoy/ Зиада Нагиевна Накибаева] (Қазақстан)
'''И'''
* [[:en:Iris_Lemare|Ирис Маргарет Элси Лемар]] (1902-1997) Ұлыбритания
* [https://inmashara.com/en/home/ Инма Шара] (1972) Испания
* [https://turkishculture.org/whoiswho/music/conductor/inci-ozdil-1781.htm Инджи Ëздиль] ([[Түркия]])
* [https://radio.orpheus.ru/news/news/118606/gendernaya-spravedlivost Ингрид Табита Боргхильд Берглунд] (1989) Норвегия
* [https://nilefm.com/beats/article/13544/exclusive-iman-al-junaidi-egypt-s-first-female-maestro-on-breaking-barriers-the-grand-egyptian-museum-and-a-meeting-with-president-el-sisi Иман Аль-Джунайди] ([[Мысыр]])
* [https://www.cairoopera.org/en/calendar/maestro-ensemble-conductor-iman-genedi/ Иман Эль-Генеди] (Мысыр)
'''Й'''
* [[:ru:Мальвиц,_Йоана|Йоана Мальвиц]] (1986) [[Германия]]
* [[:en:Josephine_Amann-Weinlich|Йозефина Аманн Вайнлих]] (1848-1887) [[Аустрия]]
'''К'''
* [[:ru:Кольчинская,_Камилла_Александровна|Камилла Александровна Кольчинская]] (1937-2016) КСРО, Ресей, АҚШ
* [https://gasorb.ru/orchestra/artists/guest-artists/kameliya-khoang/ Камелия Хоанг (Фам Ча Ми)] Вьетнам, Ресей
* [https://katharinamorin.de/ Катарина Морин] (1994) Германия
* [https://www.katharinawincor.com/ Катарина Винкор] (1995) Аустрия
* [[:ru:Жарко,_Ксения_Геннадиевна|Ксения Геннадиевна Жарко]] (КСРО, Ресей)
* [[:ru:Жибо,_Клер|Клер Жибо]] (1945) Франция
* [[:en:Karina_Canellakis|Карина Канеллакис]] (1981) АҚШ
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FKristiina_Poska Кристиина Поска] (1978) [[Эстония]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Lina%20Coen Каролин Мари (Лина) Коэн] (1878-1952) Франция, АҚШ
* [https://peoplepill.com/i/caroline-b-nichols/ Кэролайн Б.Никольс] (АҚШ)
* [https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova Красимира Александрова Костова] (1948-2022) КСРО, [[Болгария]]
* [https://mywordsnthoughts.com/coomi-nariman-wadia-indias-first-female-conductor-of-choral-music/ Куми Нариман Вадиа] (Үндістан)
'''Л'''
* [https://lamaestra-paris.com/lamar-elias/?lang=en Ламар Элиас] ([[Палестина]])
* [https://www.conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996 Людмила Александровна, Павлова-Арбенина] (1916-1996) КСРО, Ресей
* [[:fr:Laëtitia_Trouvé|Летиция Труве]] (Франция)
* [[:en:Lidiya_Yankovskaya|Лидия Янковская]] (1986) Ресей, АҚШ
* [https://mus.academy/authors/aksenova-lidiya Лидия Валерьяновна Аксëнова] (1923-2019) КСРО, [[Молдова]]
* [https://ru.ruwiki.ru/wiki/Амадиу,_Лижия Лижия Амадио] (1964) Бразилия
* [https://liubov-nosova.com/ru Любовь Носова] (Ресей)
* [https://lisaxanthopoulou.wixsite.com/maestrox/copy-of-biography-1 Лиса Ксантопулу] (1968) Грекия
* [https://100philharmonia.spb.ru/persons/38124/ Лиана Александровна Исакадзе](1946-2024) КСРО, [[Грузия]], Германия
'''М'''
* [[:ru:Олсоп,_Марин|Марин Олсоп]] (1956) АҚШ
* [[:ru:Дварёнайте,_Маргарита|Маргарита Дварëнайте]] (1928-2008) [[Латвия]]
* [https://www.conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999 Маргарита Львовна Хейфец] (1921-1999) КСРО, Ресей
* [[:ru:Саморукова,_Маргарита_Александровна|Маргарита Александровна Саморукова]] (1925-2002) КСРО, Ресей
* [https://bgam.by/struktura-akademii/fakultety-i-kafedry/vokalno-horovoj-fakultet/kafedra-opernoj-podgotovki-i-horeografii/tretyakova-marina-nikolaevna/ Марина Николаевна Третьякова] (Беларусь)
* [[:ru:Гражините-Тила,_Мирга|Мирга Гражините-Тила]] (1986) [[Литва]]
* [[:en:Maria_Badstue|Мария Бадстуэ]] (1982) [[Дания]]
* [[:ru:Вурм,_Мэри|Мария Йозефина Агнес Вюрм (Мэри Вурм)]] (1860-1938) Британия, Германия
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-kk&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FArmande_de_Polignac Мария Арманда Матильда де Полиньяк] (1876-1962) Франция
* [https://www.mosconsv.ru/ru/person/148420 Мария Константиновна Курочкина] (1989) Ресей
* [https://www.unioncomposers.ru/composer/view/?id=978 Мария Александровна Романова] (Ресей)
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-kk&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FMartha_Remmert Марта Реммерт] (1853-1941) Германия
* [http://de.wikipedia.org/wiki/Marta%20Linz Марта Линц фон Кригнер] (1898-1982) [[Австро-Венгрия|Аустро-Венгрия]]
* [[:en:Magdeleine_Boucherit_Le_Faure|Мадлен Тереза Бушери Ле-Фор]] (1879-1960) Франция
* [https://www.operabase.com/mihaela-silvia-rosca-a23399/ru Михаэла Сильвия Рошка] ([[Румыния]])
* [https://kaztheatre.kz/priests/мырзақұлова-маралжан-қазбекқызы/ Маралжан Қазыбекқызы Мырзақұлова] (1974-2025) Қазақстан
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-kk&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FMargaret_Hillis Маргарет Хилис] (1921-1998) АҚШ
* [https://en.namu.wiki/w/허문영(지휘자) Мун-ëн Хо] (1960) КХДР ([[Солтүстік Корея|Корей Халық Демократиялық Республикасы]])
* [https://kultura.uz/view_6_r_13941.html Муборак Бахруллаевна Лутфуллаева] (1976) Өзбекстан
* [https://www.clevelandorchestra.com/people/michelle-rakers Мишель Рейкерс] (майор) АҚШ
* [https://lamaestra-paris.com/mojca-lavrencic/?lang=en Мойца Лавренчич] ([[Словения]])
* [https://gazetaingush.ru/kultura/ingushskaya-prima-dirizherskogo-iskusstva-madinat-yandieva-ne-predstavlyaet-svoyu-zhizn-bez Мадинат Магометовна Яндиева] (1942) [[Ингушетия]]
* [https://www.diakun.com/ Маржена Дьякун] (1981) [[Польша]]
'''Н'''
* [http://de.wikipedia.org/wiki/Nil%20Venditti Нил Вендитти] (Түркия, Италия)
* [[:en:Negin_Khpalwak|Негин Хпалвак]] (1997) Ауғанстан
* [https://music-college.kz/news/46/single/82 Нина Дмитриевна Кравченко] (1952) КСРО, Қазақстан
* [https://www.ozon.rs/vesti/2025/kad-umetnost-ima-ime-i-prezime-zasto-je-vazno-pomoci-nini-rakic/ Нина Ракич] ([[Сербия]])
* [[:ru:Базалева,_Наталья_Владимировна|Наталья Владимировна Базалева]] (1958) КСРО, Ресей
* [https://filarmonia.kz/?p=1476&lang=ru Наталья Сергеевна Вильянова] (Қазақстан)
* [[:ru:Штуцман,_Натали|Натали Штуцман]] (1965) Франция
* [https://nisanak.com/ Нисан Ак] (Түркия)
* [https://umutgazetesi45.org/arsivler/3080 Нежат Амири] ([[Иран]])
* [[:en:Nazanin_Aghakhani|Назанин Агахани]] (1980) Аустрия
* [https://www.nicolettefraillon.com/ Николетт Элла Фрайон] (1960) Аустралия
* [http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html Наргиза Курманова] ([[Қырғызстан]])
* [https://www.reddit.com/r/MarxistCulture/comments/1j5ywtn/happy_womens_day_this_is_xinjiangs_first_female/ Нурбана Эмин] ([[Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы|Шыңжаң ұйғыр автономиялық ауданы]])
* [https://ru.ruwiki.ru/wiki/Мунаката,_Наоми Наоми Мунаката] (1955-2020) Жапония, Бразилия
'''О'''
* [https://www.conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992 Ольга Евгеньевна Вольф] (1907-1992) КСРО, Ресей
* [https://www.conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991 Ольга Максимилиановна Берг] (1907-1991) КСРО, Ресей
* [https://novayaopera.ru/theatre-people/dirizhery/olga-vlasova/ Ольга Власова] (Ресей)
* [https://minkultrb.ru/news/news/5111-zasluzhennyy-rabotnik-kultury-rossiyskoy-federatsii/ Ольга Николаевна Полякова] ([[Бурятия]])
* [[:ru:Лынив,_Оксана_Ярославовна|Оксана Ярославовна Лынив]] (1978) [[Украина]]
* [https://lamaestra-paris.com/oksana-krotyk/?lang=en Оксана Кротик] (Украина)
* [[:en:Ofentse_Pitse#:~:text=Ofentse%20Pitse%20(born%201%20July,an%20all-black%20orchestra%2C%20Anchored%20Sound|Офенце Дикеледи Кеорапетсе Пице]] (1992) [[Оңтүстік Африка Республикасы]]
'''П'''
* [https://lamaestra-paris.com/polina-lebedieva/ Полина Лебедева] (Украина)
* [https://muzlifemagazine.ru/paniz-faryusefi-stala-pervoy-zhenshhino/ Паниз Фарьюсефи] (Иран)
'''Р'''
* [[Райса Құдайбергенқызы Садықова|Раиса Құдайбергенқызы Садықова]] (1944-2020) Қазақстан
* [https://www.rebeccatong.com/ Ребекка Тонг] (1985) [[Индонезия]]
* [https://dina-orkestr.kz/orkestr-khuramy/dyryzher Рахила Орынқызы Ерғалиева (Құлсариева)] Қазақстан
* [[:bg:Радосвета_Бояджиева|Радосвета Бояджиева]] (1923-2018) Болгария
* [https://www.ocnal.com/2020/09/rozmari-jorgaqi-passed-away-at-age-of.html Розмари Йорганджи] (Албания)
* [https://egyptfwd.org/Article/6/3091/Alexandria-Opera-witnesses-the-birth-of-the-first-female-maestro Росила Самир] (Мысыр)
'''С'''
* [[:ru:Бекирова,_Сабрие_Искандеровна|Сабрие Искандеровна Бекирова]] (1965) КСРО, Ресей
* [[:ru:Колдуэлл,_Сара|Сара Колдуэлл]] (1924-2006) АҚШ
* [http://ru.wikipedia.org/wiki/Кадуфф,%20Сильвия Сильвия Кадуфф] (1937) [[Швейцария]]
* [https://en.namu.wiki/w/성시연 Сиëн Сон] (1975) [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Celia%20Torrá Селия Томаса Торра] (1884-1962) [[Аргентина]]
* [[:ru:Безродная,_Светлана_Борисовна|Светлана Борисовна Безродная]] (1934) КСРО, Ресей
* [[:ru:Мялкки,_Сусанна|Сусанна Мялкки]] (1969) [[Финляндия]]
* [[:ru:Янг,_Симона|Симона Маргарет Янг]] (1961) Аустралия
* [https://festivalenescu.ro/en/george-enescu-international-festival/artists/all/soloists/strungaru-simona-2028791847#:~:text=Simona%20Strungaru%20is%20a%20versatile,Composers%20and%20Musicologists%20of%20Romania Симона Струнгару] (Румыния)
* [[:ru:София_Шарлотта_Ганноверская|София Шарлотта Ганноверская]] (1668-1705) Германия
* [[:en:Sian_Edwards#:~:text=Sian%20Edwards%20(born%2027%20August,National%20Opera%20in%20the%201990s|Сиан (Шарн) Эдвардс]] (1959) Ұлыбритания
* [https://suzannapavlovsky.com/ Сузанна Павловски] ([[Колумбия]])
* [https://www.stephanierhodesrussell.com/ Стефани Роудс Рассел] (АҚШ)
* [https://azertag.az/ru/xeber/sevil_gadzhieva_vazhnoi_sostavlyayushchei_dlya_lyubogo_muzykalnogo_rukovoditelya_yavlyaetsya_sluzhenie_isklyuchitelno_tvorcheskim_interesam_kollektiva____intervyu-3653007 Севиль Иншалла кызы Гаджиева] (1975) [[Әзербайжан]]
* [https://www.speranzascappucci.com/ Сперанца Скаппуччи] (Италия)
'''Т'''
* [[:ru:Коломийцева,_Татьяна_Михайловна|Татьяна Михайловна Коломийцева]] (1914-1994) КСРО, Беларусь
* [https://lamaestra-paris.com/tatiana-perez-hernandez/?lang=en Татьяна Перес Эрнандес] (Колумбия)
* [https://vrnency.ru/vol-2/ve-2-sh/b-00127-sh Татьяна Александровна Шипулина] (1950-2021) КСРО, [[Татарстан]]
* [https://www.tianyi-lu.com/ Тьянли Лу] (Қытай, [[Жаңа Зеландия]])
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FTomomi_Nishimoto Томоми Нисимото] (1970) Жапония
'''У'''
* [https://vinnychanka.info/ru/eternal/ot-dirizhera-voennogo-orkestra-do-desantnogo-podrazdeleniya-istoriya-ulyany-sozanskoj Ульяна Созанская] (Украина)
'''Ф'''
* [[:ru:Белинфанте,_Фрида|Фрида Белинфанте]] (1904-1995) [[Нидерланд]]
* [http://de.wikipedia.org/wiki/Fiona%20Monbet Фиона Монбет] (1989) Франция, [[Ирландия]]
* [https://www.discogs.com/ru/artist/3341265-Florica-Dimitriu Флорика Димитриу] (1915-1993) Румыния
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Frédérique%20Petrides Фредерика Петридис] (1903-1983) [[Бельгия]], АҚШ
* [[:ru:Мендельсон,_Фанни|Фанни Мендельсон Бартольди (Гензель)]] (1805-1847) Германия
* [https://tomskfil.ru/kollektivi_i_solisti/fauziya-tazhina/ Фаузия Тажина] (1990) Қазақстан
'''Х'''
* [[:ru:Чан_Хан_На|Хан На-Чанг]] (1982) Оңтүстік Корея
* [[:en:Hildegard_Werner|Хильдегарда Шарлотта Аврора Вернер]] (1834-1911) Швеция
* [[:ru:Хильдегарда_Бингенская|Хильдегарда Бингенская]] (1098-1179) (шіркеудің хор маэстрасы) [[Рим империясы]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Helen%20Quach Хелен Куач] (1940-2013) [[Вьетнам]]
* [https://www.windrep.org/Helen_May_Butler Хелен Мэй Батлер] (1867-1957) АҚШ
'''Ц'''
* [https://lamaestra-paris.com/jiajing-lai-2/?lang=en Цзяцзин Лай] (Қытай)
'''Ч'''
* [[:ru:Чжэн_Сяоин|Чжэн Сяоин]] (1929) Қытай
* [https://koreaisone.wordpress.com/2021/04/23/first-woman-conductor/ Чонним Чо] (1940) [[Солтүстік Корея|КХДР]]
'''Ш'''
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FChiquinha_Gonzaga Шикинья Гонзага Франсиска Эдвижес Невес] (1847-1935) Бразилия
* [https://www.classical-music.com/articles/why-shogufa-safi-and-afghanistans-first-all-female-orchestra-have-been-forced-to-flee-their-country Шогуфа Сафи] (Ауғанстан)
* [https://www.classicfm.com/discover-music/egypt-orchestra-for-blind-women-challenging-stereotypes/ Шайма Хусейн] (Мысыр)
'''Э'''
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FElim_Chan Элим Чан] (1986) [[Гонконг|Британдық Гонконг]]
* [[:en:Elisabeth_Kuyper|Элизабет Йоханна Ламина Кëйпер]] (1877-1953) Нидерланд
* [[:en:Ethel_Leginska|Этель Легинска]] (1886-1970) Британия
* [[:ru:Браун,_Элизабет_Айона|Элизабет Айона Браун]] (1941-2004) Британия
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FElfrida_Andr%25C3%25A9e Эльфрида Андре] (1841-1929) Швеция
* [https://www.esinaydingoz.com/ Эсин Айдингоз] (1993) Түркия
== Статистика ==
2026 жылдың сәуір айына дейін мақалада 190 әйел дирижëрлердің есімі келтірілген. Тізім тұрақты түрде жаңартылып отырады.
== Әдебиет ==
# ''Д.Орлов «Женщины-дирижеры в оркестрах стран мира» М. : КнигИздат, 2023. – 274 с. Тираж 116.''
# ''Т.Н.Бабич «Женщины-дирижеры симфонических и театральных оркестров: Феномен музыкально исполнительского искуства» 2010 г.''
# ''L.Hamer «Women on the Podium - Issues and Strategies of Women Conductors» , Article Version .pdf''
# ''KAY LAWSON «Women Conductors: Credibility in a Male-Dominated Profession» 1991''
# ''Jing Zhang «Female Orchestral Conductors: Negotiating Gender And Leadership In The Classical Music World» 2018''
== Сілтемелер ==
# ''Antonia Brico | American Female Conductor & Musician | Britannica https://www.britannica.com/biography/Antonia-Brico''
# ''Алевтина Иоффе - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/47585/''
# ''Единственные и неповторимые: эстонцы, которых знают все | Политическая жизнь | Baltnews - новостной портал на русском языке в Эстонии, Прибалтика, сводки событий, мнения, комментарии. https://ee.baltnews.com/Estonia_politika_novosti/20200106/1018172273/Edinstvennye-i-nepovtorimye-estontsy-kotorykh-znayut-vse.html''
# ''Alondra de la Parra - Mexican Conductor https://alondradelaparra.com/en/''
# ''МУЗЫКА ВЕЛИКОЙ ПОБЕДЫ | Липецкая государственная филармония (Унион) https://unionzal.ru/node/952''
# ''Anna Skryleva - Conductor/Composer - Home https://www.annaskryleva.com/''
# ''Министерство культуры Республики Татарстан.Художественному руководителю и дирижеру оркестра Анне Гулишамбаровой присвоили звание "Народный артист Республики Татарстан"https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2028795.htm''
# ''Anna Rakitina | conductor https://www.annarakitina.com/''
# ''Кульбаба Алла Анатоліївна — Енциклопедія Сучасної України https://esu.com.ua/article-51417''
# ''Calendar – Alena Hron https://alenahron.cz/en/calendar/''
# ''Agnieszka Duczmal - Biography | Artist | Culture.pl https://culture.pl/en/artist/agnieszka-duczmal''
# ''Amandine Beyer / Baroque violin https://amandinebeyer.com/en/home.html''
# ''Home https://alicefarnham.com/''
# ''Aliya Temirbekova - Видео | Архив, выступления, билеты и видео | Operabase https://www.operabase.com/aliya-temirbekova-a37714/videos/ru''
# ''Официальный сайт - КазНТОБ имени Абая https://abaykazntob.kz/''
# ''Бывший главный хормейстер ГАТОБ через суд доказала, что её незаконно уволили - informburo.kz https://informburo.kz/novosti/byvshiy-glavnyy-hormeyster-gatob-cherez-sud-dokazala-chto-eyo-nezakonno-uvolili.html''
# ''Barbara Hannigan https://www.barbarahannigan.com/''
# ''Bar Avni–Pallentin | Malko Competition https://www.malkocompetition.dk/conductor/2021/bar-avni-pallentin''
# ''Filarmoniia ūjymynyŋ erekşe bastamasy | “Adyrna” ūlttyq portaly https://adyrna.kz/lt/post/145606''
# ''Classical music has survived war, the pandemic and a lot more: Barbara Poplawska - The Hindu https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-music-has-survived-war-the-pandemic-and-a-lot-more/article69015931.ece''
# ''Қазақ мемлекеттік филармониясы Халықаралық Жаңа есімдер жобасын бастайды | Aikyn.kz https://aikyn.kz/238866/kazak-memlekettik-filarmoniyasy-halykaralyk-zhana-esimder-zhobasyn-bastaydy''
# ''Вероника Дударова: женщина, продолжавшая дирижировать, даже упав с пульта - МК https://www.mk.ru/culture/2017/12/05/veronika-dudarova-zhenshhina-prodolzhavshaya-dirizhirovat-dazhe-upav-s-pulta.html''
# ''Виктория Добровольская - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/72691/''
# ''Филармоническое собрание | Симфонический оркестр https://philarmonia.wixsite.com/philarmonia-cher/orchestra''
# ''Рыбинская Валерия (дирижёр) | Белорусская государственная филармония https://philharmonic.by/ru/artists/rybinskaya-valeriya-dirizhyor''
# ''Витезслава Капралова | Radio Prague International https://ruski.radio.cz/vitezslava-kapralova-8685711''
# ''Биография Виттории Алеотти | Музыка эпохи Барокко https://baroquemusic.ru/encyclopedia/composers/aleotti-vittoria''
# ''Мырзабекова Гаухар Құрманбекқызы - www.conservatoire.kz https://conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/Gauhar-M/''
# ''Ізденіс, шабыттану, шарықтау (Гауһар Мұрзабекова) https://musicnews.kz/izdenis-shabyttanu-sharyқtau-gauһar-mұrzabekova/''
# ''Омское музыкальное училище им. В.Я.Шебалина https://shebalina.ru/pages/krivoshapko-galina-mihajlovna''
# ''Women Conductors Who Broke Through the Glass Ceiling https://interlude.hk/women-conductors-breaking-through-the-glass-ceiling/''
# ''Composer Spotlight: Avril Coleridge-Taylor – Classics for Kids https://www.classicsforkids.com/composer-spotlight-avril-coleridge-taylor/''
# ''DIRIGENTIN | ramostriano.com https://www.ramostriano.com/?lang=en''
# ''WEBSITE OF WORKS BY GOLNOUSH KHALEGHI تارنمای آثار گلنوش خالقی - Home https://golnava.com/index.html''
# ''Московская консерватория - персоналии - Гофман Даяна Айдаровна https://www.mosconsv.ru/ru/person.aspx?id=148423''
# ''Поэтесса дирижерской палочки | UZA.uz https://uza.uz/ru/posts/poetessa-dirizherskoy-palochki-05-05-2020''
# ''JoAnn Falletta - Conductor https://joannfalletta.com/''
# ''Portrait of the artist: Julia Jones, conductor | Classical music | The Guardian https://www.theguardian.com/music/2010/feb/01/julia-jones-conductor''
# ''deniolakuraja.com | Deniola Kuraja Conductor,pianist, vocal coach https://deniolakuraja.com/''
# ''Динара Тілендиева - Qazaq radiosy | Қазақ Радиосы / Казрадио / Kazradio / Qazradio https://qazradio.fm/kz/person/10249/''
# ''Динара Тлендиева: Дирижировать оркестром – колоссальное удовольствие https://mir24.tv/news/16454385/R0lGODlhAQABAIAAAP/wAAACH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAICRAEAOw==''
# ''Dalia Atlas (born November 14, 1935), Israel conductor, pianist | World Biographical Encyclopedia https://prabook.com/web/dalia.atlas/3672402''
# ''Дана Муриева | Тольяттинская филармония https://filarman.ru/murievad/''
# ''HOME | jessicacottis https://www.jessicacottis.com/''
# ''Gipps, Ruth - Classical Music https://www.classical-music.com/features/composers/gipps-ruth''
# ''КУДРЯВЦЕВА, Елизавета Петровна (1914–2004) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/kudryavceva-elizaveta-petrovna-1914-2004''
# ''Yip Wing-sie (Chinese conductor) - sin80 https://sin80.com/en/artist/yip-wing-sie''
# ''В Казахстане живёт единственная в СНГ женщина-дирижёр военного оркестра - Первый канал Евразия https://1tv.kz/v-kazahstane-zhivyot-edinstvennaya-v-sng-zhenshhina-dirizhyor-voennogo-orkestra/''
# ''Единственная в СНГ женщина-дирижер руководит популярным военным оркестром в Казахстане https://almaty.tv/ru/news/obschestvo/1622-kazakstandagy-dgalgyz-askeri-diridger-ayel-30-dgyl-boyy-osy-kyzmettemin''
# ''Special Guest. Дирижер Елизавета Корнеева «Любовь, Смерть, и.. https://aggrego.ru/2024/03/16/special-guest-dirizher-elizaveta-korneeva-lyubov-smert-i/''
# ''Elizaveta Korneyeva, Дирижер | Архив, выступления, билеты и видео | Operabase https://www.operabase.com/elizaveta-korneyeva-a2330679/ru''
# ''Yoko Matsuo - 松尾 葉子 - KAJIMOTO https://www.kajimotomusic.com/artists-projects/yoko-matsuo/''
# ''Jane Evrard, une femme à la baguette | France Musique https://www.radiofrance.fr/francemusique/podcasts/musicopolis/jane-evrard-une-femme-a-la-baguette-8096048''
# ''Gisele Ben-Dor Conductor – A champion of Latin American music https://giseleben-dor.com/''
# ''Joanídia Sodré https://www.earsense.org/chamber-music/composer/Joanidia-Sodre/''
# ''О Наде Буланже https://mus.academy/articles/o-nade-bulanzhe''
# ''Zoe Zeniodi - Opéra national de Paris https://www.operadeparis.fr/en/artists/zoe-zeniodi''
# ''Зиуани Зайя — Радио Орфей (Москва 99,2 FM) https://radio.orpheus.ru/persons/id/70023''
# ''Музыка – она во мне… | ГБУ РД «Редакция республиканского журнала «Женщина Дагестана»https://женщинадагестана.рф/node/3952''
# ''Iris Lemare, Composer – HerStoryYork https://www.herstoryyork.org.uk/iris-lemare-composer/''
# ''Joana Mallwitz - Conductor | Home https://www.joanamallwitz.com/''
# ''First Woman Conductor: Josephine Amann-Weinlich Story https://interlude.hk/josephine-weinlich-the-first-major-woman-conductor/''
# ''simfoniya_sudby_1ch.pdf https://www.oleg-yurganov.com/sites/default/files/statyi/simfoniya_sudby_1ch.pdf''
# ''Творческий репертуар дирижёра Камиллы Кольчинской https://golden-craft.by/26579.html''
# ''Karina Canellakis https://karinacanellakis.com/''
# ''Ксения Жарко. Официальный сайт. https://ksenia-zharko.ru/''
# ''Клэр Гибо https://alphapedia.ru/w/Claire_Gibault''
# ''Katharina Morin https://katharinamorin.de/''
# ''Kristiina Poska | Conductor https://www.kristiinaposka.com/''
# ''WOMAN WIELDS THE BATON.; Lina Coen Conducts a Performance of "Carmen" in Garden Theatre. - The New York Times https://www.nytimes.com/1917/02/08/archives/woman-wields-the-baton-lina-coen-conducts-a-performance-of-carmen.html''
# ''Lamar Elias - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/lamar-elias/?lang=en''
# ''ПАВЛОВА-АРБЕНИНА, Людмила Александровна (1916–1996) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996''
# ''Laëtitia Trouvé – Chef d'orchestre https://laetitiatrouve.fr/''
# ''Lidiya Yankovskaya https://lidiyayankovskaya.com/''
# ''Любовь Носова — Дирижер<nowiki/>https://liubov-nosova.com/ru''
# ''Marin Alsop https://www.marinalsop.com/''
# ''Mirė dirigentė Margarita Dvarionaitė - Delfi kultūra https://www.delfi.lt/kultura/naujienos/mire-dirigente-margarita-dvarionaite-16326799''
# ''ХЕЙФЕЦ, Маргарита Львовна (1921–1999) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999''
# ''«ВЕК САМОРУКОВОЙ» https://www.music-nn.ru/afisha/11032025''
# ''Третьякова Марина (дирижёр) | Белорусская государственная филармония https://philharmonic.by/ru/artists/tretyakova-marina-dirizhyor''
# ''MARIA BADSTUE https://www.mariabadstue.com/''
# ''Mirga Gražinytė-Tyla https://mirgagrazinytetyla.com/''
# ''Mary Wurm - Discography of American Historical Recordings https://adp.library.ucsb.edu/index.php/mastertalent/detail/112595/Wurm_Mary''
# ''Armande de Polignac Facts for Kids https://kids.kiddle.co/Armande_de_Polignac''
# ''Московская консерватория - персоналии - Курочкина Мария Константиновна https://www.mosconsv.ru/ru/person/148420''
# ''Martha Remmert https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/martha-remmert/''
# ''Martha Linz https://www.schott-music.com/en/person/marta-linz''
# ''Magdeleine Boucherit Le Faure Facts for Kids https://kids.kiddle.co/Magdeleine_Boucherit_Le_Faure''
# ''Mihaela Silvia Rosca, Conductor | Archive, Performances, Tickets & Video | Operabase https://www.operabase.com/mihaela-silvia-rosca-a23399/en''
# ''Мырзакулова Маралжан Казбековна - KazTheatre https://kaztheatre.kz/ru/priests/мырзакулова-маралжан-казбековна/''
# ''Мәдениет саласының үздігі, қазақстандық дирижер өмірден өтті https://kaz.nur.kz/society/2234114-madeniet-salasynyng-uzdigi-qazaqstandyq-dirizher-omirden-otti/''
# ''Маралжан Мырзакулова https://meloman.ru/performer/maralzhan-myrzakulova/''
# ''Margaret Hillis, 76, Conductor; Led Chicago Symphony Chorus - The New York Times https://www.nytimes.com/1998/02/06/arts/margaret-hillis-76-conductor-led-chicago-symphony-chorus.html''
# ''Heo Moon-young (conductor) - NamuWiki https://en.namu.wiki/w/허문영(지휘자)''
# ''NILVENDITTI https://www.nilvenditti.com/''
# ''Orchestra-of-St-Johns-Afghan-Womens-Orchestra-project.pdf https://www.osj.org.uk/2019/wp-content/uploads/2019/02/Orchestra-of-St-Johns-Afghan-Womens-Orchestra-project.pdf''
# ''Taliban Anti Music First Afghan Woman Conductor https://www.refinery29.com/en-us/2017/03/143521/taliban-afghanistan-overthrow-first-female-conductor''
# ''Алматинский Музыкальный Колледж имени П.Чайковского https://music-college.kz/news/46/single/82''
# ''Баян тарихы XVIII. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ БАЯН ӨНЕРІНІҢ ҚАЙРАТКЕРЛЕРІ МЕН ХАЛЫҚАРАЛЫҚ КОНКУРСТАРДЫҢ ЛАУРЕАТТАРЫ (өмірбаяндық мәліметтер) https://textbook.tou.edu.kz/books/065/31.html''
# ''Наталья Базалева — Сайт Базалевой Натальи https://bazaleva.filarmony.ru/''
# ''Nathalie Stutzmann, conductor and contralto https://nathaliestutzmann.com/''
# ''Nisan Ak | Conductor - Home https://nisanak.com/''
# ''Kad umetnost ima ime i prezime: Zašto je važno pomoći Nini Rakić - Ozon Media https://www.ozon.rs/vesti/2025/kad-umetnost-ima-ime-i-prezime-zasto-je-vazno-pomoci-nini-rakic/''
# ''İran’da ilk kez bir kadın orkestra yönetti - Anadolu Ajansı https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/iran-da-ilk-kez-bir-kadin-orkestra-yonetti''
# ''İran’da tabuları yıkan orkestra şefi: Nezhat Amiri - Umut Gazetesi https://umutgazetesi45.org/arsivler/3080''
# ''Nazanin AGHAKHANI Conductor*Composer https://www.nazaninaghakhani.com/''
# ''ВОЛЬФ, Ольга Евгеньевна (1907–1992) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992''
# ''БЕРГ, Ольга Максимилиановна (1907–1991) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991''
# ''Ольга Власова ▪ Новая Опера / Балет Москва https://novayaopera.ru/theatre-people/dirizhery/olga-vlasova/''
# ''Oksana Lyniv https://oksanalyniv.com/en''
# ''Oksana Krotyk - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/oksana-krotyk/?lang=en''
# ''Pioneering conductor mixes opera with South African dance music https://www.thesouthafrican.com/culture/music/pioneering-black-conductor-ofentse-pitse-mixes-opera-with-south-african-dance-music-proudly-sa/''
# ''Polina Lebedieva - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/polina-lebedieva/''
# ''#SHOWBIZ: Paniz Faryoussefi is Iran's first woman philharmonic conductor https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2025/11/1317100/showbiz-paniz-faryoussefi-irans-first-woman-philharmonic-conductor?source=widget''
# ''Раиса Садыкова https://qazaqculture.com/ru/cultural-objects/246ef525-7a73-4d2e-93d6-45fca37b5dd0''
# ''Театр имени Абая отметил 80-летие со дня рождения первой женщины-дирижера РК Раисы Садыковой | Новое Поколение https://np.kz/news/kultura/teatr/osvobozhdennaya-muzykoj''
# ''Первая казашка, ставшая профессиональным дирижером: скончалась Раиса Садыкова https://www.nur.kz/society/1858884-pervaa-kazaska-stavsaa-professionalnym-dirizerom-skoncalas-raisa-sadykova/''
# ''Rebecca Tong https://www.rebeccatong.com/''
# ''«Қазақ оркестрінің қарлығашы» - Атырау газеті https://atr.kz/zhanalyqtar/aza-orkestrini-arlyi-ashyi/''
# ''Дирижер https://dina-orkestr.kz/orkestr-khuramy/dyryzher''
# ''Атыраулық Д.Нұрпейісова атындағы Академиялық қазақ халық аспаптар оркестрі Сарыарқа төрінде өнер көрсетті | Новости https://www.inatyrau.kz/news/3679598/atyraulyk-dnrpejisova-atyndagy-akademialyk-kazak-halyk-aspaptar-orkestri-saryarka-trinde-ner-krsetti''
# ''Персоны https://100philharmonia.spb.ru/persons/18681/''
# ''Сабрие Бекирова - дирижер https://sabrie-bekirova.ru/''
# ''Персоны https://100philharmonia.spb.ru/persons/56054/''
# ''Sylvia Caduff (born January 7, 1938), Swiss orchestra conductor | World Biographical Encyclopedia<nowiki/>https://prabook.com/web/sylvia.caduff/484561''
# ''Conductor Shiyeon Sung Trailblazes In Classical Music Industry — CLASSICAL POST https://classicalpost.com/read/2019/1/24/conductor-shiyeon-sung-conductor-seattle-symphony''
# ''Celia Torrá Facts for Kids https://kids.kiddle.co/Celia_Torrá''
# ''Исполнилось 90 лет народной артистке России Светлане Безродной - Родина https://rodina-history.ru/2024/02/12/hudruk-vivaldi-orkestra-svetlana-bezrodnaia-otmechaet-iubilej.html?utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F''
# ''Susanna Mälkki https://susannamalkki.com/''
# ''Simone Young » https://www.simoneyoung.com/''
# ''Знаменитые женщины. София Шарлотта Ганноверская описание фото https://www.lgroutes.com/Famous/famous_women/sohie_charlotte.html''
# ''Sian Edwards | Conductor | English National Opera https://www.eno.org/people/sian-edwards/''
# ''meet the maestra https://suzannapavlovsky.com/''
# ''Conductor | Stephanie Rhodes Russell https://www.stephanierhodesrussell.com/''
# ''Почему Татьяна Коломийцева осталась единственной женщиной‑дирижёром в БССР https://smartpress.by/news/pervaya-i-poslednyaya-istoriya-tatyany-kolomiytsevoy-edinstvennoy-zhenshchiny-dirizhyera-bssr/''
# ''Tatiana Pérez-Hernández - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/tatiana-perez-hernandez/?lang=en''
# ''Tomomi Nishimoto Official Website https://www.tomomi-n.com/''
# ''Шипулина Татьяна Александровна https://vrnency.ru/vol-2/ve-2-sh/b-00127-sh''
# ''Frieda Belinfante | Stadsarchief Amsterdam https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/stukken/beroemd/frieda-belinfante/''
# ''- Fiona Monbet https://fionamonbet.com/''
# ''Florica Dimitriu Discography: Vinyl, CDs, & More | Discogs https://www.discogs.com/ru/artist/3341265-Florica-Dimitriu''
# ''Мадам дирижер: как Фредерика Петридес помогала женщинам добиваться успеха в музыке | Forbes Woman https://www.forbes.ru/forbes-woman/486990-madam-dirizer-kak-frederika-petrides-pomogala-zensinam-dobivat-sa-uspeha-v-muzyke''
# ''Фанни Гензель (Мендельсон) : биография и концерты Фанни Гензель (Мендельсон) в Москве и Санкт-Петербурге, афиша 2026-2027, билеты https://www.belcantofund.com/people/genzel-mendelson-f/''
# ''Фаузия ТАЖИНА — Томская Областная Государственная Филармония https://tomskfil.ru/kollektivi_i_solisti/fauziya-tazhina/''
# ''Чжэн Сяоин -- первая женщина-дирижёр в Китае | Культура | Селдон Новости https://myseldon.com/ru/news/index/211996691''
# ''First Woman Conductor – Paektu Solidarity Alliance https://koreaisone.wordpress.com/2021/04/23/first-woman-conductor/''
# ''Chiquinha Gonzaga: Brazilian First Conductor and First Choro Composer https://interlude.hk/brazilian-first-conductor-and-first-choro-composer-chiquinha-gonzaga-1847-1935/''
# ''Conductor - Elim Chan - Conductor https://www.elimchan.nl/''
# ''Kuyper, Elisabeth | Encyclopedia.com<nowiki/>https://www.encyclopedia.com/arts/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/kuyper-elisabeth''
# ''Ethel Leginska | Encyclopedia.com https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/ethel-leginska''
# ''Elizabeth Iona Brown biography. British violinist and conductor https://biographs.org/elizabeth-iona-brown''
# ''Elfrida Andrée: Sweden's First Woman Organist & Conductor https://interlude.hk/elfrida-andree-the-rebellious-first-female-conductor-in-sweden/''
# ''Esin Aydingoz | Home https://www.esinaydingoz.com/''
# ''Juhi Bansal – Composer, Conductor, Teacher https://juhibansal.com/''
# ''Кем были первые женщины-дирижёры и почему их не пускали в профессию - Горящая изба<nowiki/> https://burninghut.ru/zhenshhiny-dirizhery/''
# ''На страницах мировой прессы [https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_493600 https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_49]<nowiki/>[https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_493600 3600]''
# ''Conductor Anna-Maria Helsing https://www.annamariahelsing.com/''
# ''Интернет штурмуе<nowiki/>м с музыкой https://kazpravda.kz/n/internet-shturmuem-s-muzykoy/''
# ''Inma Shara I Dir<nowiki/>ector and composer https://inmashara.com/en/home/''
# ''Аксенова Лидия В<nowiki/>алерьяновна https://mus.academy/authors/aksenova-lidiya''
# ''Lisa-Xa<nowiki/>nthopoulou.pdf [https://thessaloniki.gr/wp-content/uploads/2019/01/Lisa-Xanthopoulou.pdf https://thessaloniki.gr/wp-content/uploads/2019/01/Lisa-Xant]<nowiki/>[https://thessaloniki.gr/wp-content/uploads/2019/01/Lisa-Xanthopoulou.pdf hopoulou.pdf]''
# ''Nicolette Fraillon https://www.nicolettefraillon.com/''
# ''Наргиза Курманова » Союз <nowiki/>Композиторов Кыргызской Республики [http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html http://kompozitor.kg/c]<nowiki/>[http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html omposers/68-nargiza-kurmanova.html]''
# ''Севиль Гаджиева: Важной составляющей для любого музыкального руководителя является<nowiki/> служение исключительно творческим интересам коллектива - ИНТЕРВЬЮ - АЗЕРТАДЖ https://azertag.az/ru/xeber/sevil_gadzhieva_vazhnoi_sostavlyayushchei_dlya_lyubogo_muzykalnogo_rukovoditelya_yavlyaetsya_sluzhenie_isklyuchitelno_tvorcheskim_interesam_kollektiva____intervyu-3653007''
# ''Почина Красимира Костова : Черноморски фар - новини от Бургас и региона'' [https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova ''https://ww'']''<nowiki/>[https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova w.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova]''
# ''Браво, Муборак! - Kultura.uz'' ''https://kultura.uz/view_6_r_13941.html''
# ''Абдуллаева Аида Кенгесбаевна » Бердақ атындағы Қарақалпақ мəмлекетлик академиялық музыкалы театры https://berdax-teatr.uz/522-abdullaeva-aida-kengesbaevna.html''
# ''Дирижер принимает поздравления с юбилеем | Культура | Селдон Новости https://myseldon.com/ru/news/index/299378326''
# ''Divine Fulbright – Debra Cheverino – Italy 2004 – Fulbright.org https://fulbright.org/2021/05/26/divine-fulbright-debra-cheverino-italy-2004/''
# ''Turkish Culture Portal https://turkishculture.org/whoiswho/music/conductor/inci-ozdil-1781.htm''
# ''Вильянова Наталья Сергеевна https://filarmonia.kz/?p=1476&lang=ru''
# ''Speranza Scappucci https://www.speranzascappucci.com/''
[[Санат:Ресей әйел дирижёрлері]]
aj2m5vfki20gq6du4icepsz8d55lhcu
3591872
3591871
2026-04-25T20:07:06Z
Tuttiorchestra687
173049
3591872
wikitext
text/x-wiki
{{cleanup}}
''Бұл мақалада әртүрлі тарихи кезеңдерде қызмет еткен әйел дирижёрлер тізімі берілген. Олардың қатарында [[Опера (музыка)|опералық]], [[Симфониялық оркестр|симфониялық]], [[Қазақ халық аспаптар оркестрі|халық аспаптары]], [[хор]], [[Камералық оркестр|камералық]], [[Үрмелі музыкалық аспаптар оркестрі|үрмелі]], әскери және [[Эстрада оркестрі|эстрадалық]] музыкалық ұжымдармен жұмыс жасаған тұлғалар қамтылған. Сонымен қатар, ерте кезеңдерде жетекшілік қызмет атқарған әйелдер де енгізілген.''
'''А'''
* [[:en:Antonia_Brico|Антония Луиза Брик]]о (1902–1989) [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
* [[:ru:Иоффе,_Алевтина_Николаевна|Алевтина Николаевна Иоффе]] ([[Ресей]])
* [[:ru:Тали,_Ану|Ану Тали]] (1972) [[Эстония]]
* [[:en:Alondra_de_la_Parra|Алондра де ла Парра]] (1980) [[Мексика]]
* [https://unionzal.ru/node/952 Анастасия Вельт] (Ресей)
* [[:ru:Скрылёва,_Анна|Анна Скрылëва]] (1975) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], Ресей, [[Германия]]
* [https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2028795.htm Анна Закирова-Гулишамбарова] ([[Татарстан]])
* [[Анна Ракитина|Анна Леонидовна Ракитина]] (1989) Ресей
* [https://www.annamariahelsing.com/ Анна-Мария Хельсинг] (1971) [[Швеция]], [[Финляндия]]
* [[:ru:Кульбаба,_Алла_Анатольевна|Алла Анатольевна Кульбаба]] (1968) КСРО, [[Украина]]
* [https://alenahron.cz/en/calendar/ Алëна Грон] (1992) [[Чехия]]
* [[:en:Agnieszka_Duczmal|Агнешка Дучмаль]] (1946) [[Польша]]
* [[:fr:Amandine_Beyer|Амандин Бейер]] (1974) [[Франция]]
* [[:en:Alice_Farnham|Алиса Фарнем]] (1970) [[Ұлыбритания|Британия]]
* [https://berdax-teatr.uz/522-abdullaeva-aida-kengesbaevna.html Аида Кеңесбаевна Абдуллаева] ([[Қарақалпақстан]])
* [https://myseldon.com/ru/news/index/299378326 Анюта Николаевна Иванова] ([[Саха Республикасы|Якутия]])
* [https://www.slovoart.ru/node/2857 Ася Георгиевна Фурта] ([[Ресей]])
* [https://lamaestra-paris.com/alize-lehon/?lang=en Ализе Леон] ([[Франция]])
* [https://freshcity.info/russkoe-chudo-po-kazahski-ajgul-dzhumasheva-o-balalajke-tradicijah-i-budushhem-orkestra/ Айгуль Юсуповна Джумашева] (Қазақстан)
'''Ә'''
* [https://www.operabase.com/aliya-temirbekova-a37714/ru Әлия Жанәбілқызы Темірбекова] ([[Қазақстан]])
'''Б'''
* [[:ru:Ханниган,_Барбара|Барбара Ханниган]] (1971) [[Канада]]
* [https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-music-has-survived-war-the-pandemic-and-a-lot-more/article69015931.ece Барбара Поплавска] (Қазақстан)
* [[:de:Bar_Avni|Бар Авни-Палентин]] (1989) [[Израиль]]
* [https://pritvor.kz/novosti/sob/3748-2014-12-19-08-08-36.html Бақыт Жұмағалиқызы Тұяқбаева] (Қазақстан)
'''В'''
* [[:ru:Дударова,_Вероника_Борисовна|Вероника Борисовна Дударова]] (1916-2009) КСРО, Ресей
* [[:ru:Добровольская,_Виктория_Леонидовна|Виктория Леонидовна Добровольская]] (1986) Ресей
* [https://philarmonia.wixsite.com/philarmonia-cher/orchestra Валентина Викторовна Голубева] (Ресей)
* [https://philharmonic.by/ru/artists/rybinskaya-valeriya-dirizhyor Валерия Александровна Рыбинская] ([[Беларусь]])
* [[:ru:Капралова,_Витезслава|Витезслава Капралова]] (1915-1940) [[Чехия]]
* [[:ru:Алеотти,_Виттория|Виттория Алеотти (Раффаэлла)]] (1575-*1646) (маэстра хора) [[Италия]]
* [https://www.windrep.org/Virginia_Allen#:~:text=Virginia%20Allen%20(b.%201953%2C%20Phoenixville%2C,from%20the%20University%20of%20Calgary Вирджиния Аллен] (1953) АҚШ
* [https://mosopolchenie.ru/militiaman/rode-vera-francevna-3941 Вера Францевна Родэ] (1907–1975) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
* [https://www.oakpark.com/2024/11/12/wen-chin-liu-young-heritage-chorale/ Вэнь Чин Лю-Янг] (Малайзия)
'''Г'''
* [[Гауһар Құрманбекқызы Мырзабекова]] (1956) (Қазақстан)
* [[:ru:Кривошапко,_Галина_Михайловна|Галина Михайловна Кривошапко]] (1916-2013) КСРО, Ресей
* [[:en:Avril_Coleridge-Taylor|Гвендолен Эйврил Кольридж-Тейлор]] (1903-1998) [[Англия]]
* [[:ru:Рамос,_Глория_Исабель|Глория Исабель Рамос Триано]] (1964) [[Испания]]
* [[:en:Golnoush_Khaleghi|Голнуш Халеги]] (1941-2021) [[Иран]], АҚШ
'''Д'''
* [https://www.mosconsv.ru/ru/person.aspx?id=148423 Даяна Айдаровна Гофман] (1991) Ресей
* [[:ru:Абдурахманова,_Дильбар_Гулямовна|Дильбар Гулямовна Абдурахманова]] (1936-2018) КСРО, [[Өзбекстан]]
* [[:en:JoAnn_Falletta|ДжоАнн Фаллетта]] (1954) АҚШ
* [[:en:Julia_Jones_(conductor)|Джулия Джонс]] (1961) [[Ұлыбритания]]
* [[:en:Deniola_Kuraja|Дениола Кураджа]] ([[Албания]])
* [[:ru:Тлендиева,_Динара_Нургисовна|Дінзуһра (Динара) Нұрғисақызы Тілендиева]] (1985) Қазақстан
* [https://prabook.com/web/dalia.atlas/3672402 Далия Атлас] (1933) Израиль, АҚШ
* [https://juhibansal.com/ Джухи Бансал] ([[Үндістан]], [[Гонконг]])
* [https://filarman.ru/murievad/ Дана Муриева] (2000) Ресей
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Jessica%20Cottis Джессика Коттис] (1979) [[Аустралия]], Ұлыбритания
* [[:en:Ruth_Gipps|Джипсс Рут]] (1921-1999) Ұлыбритания
* [https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_493600 Джаннат Музаффаровна Хусейнзода] (*2006) [[Тәжікстан]]
* [https://myastro.com/myastropedia/debra-cheverino Дебра Чеверино] (Италия)
'''Е'''
* [[:ru:Кудрявцева,_Елизавета_Петровна|Елизавета Петровна Кудрявцева-Мурина]] (1914-2004) КСРО, Ресей
* [[:en:Yip_Wing-sie|Еп Вин Си]] (1960) [[Қытай]]
* [https://1tv.kz/v-kazahstane-zhivyot-edinstvennaya-v-sng-zhenshhina-dirizhyor-voennogo-orkestra/ Елена Евстратенко] (майор) Қазақстан
* [https://aggrego.ru/2024/03/16/special-guest-dirizher-elizaveta-korneeva-lyubov-smert-i/ Елизавета Сергеевна Корнеева] (Ресей)
'''Ë'''
* [https://www.kajimotomusic.com/artists-projects/yoko-matsuo/ Ëко Мацуо] (1953) [[Жапония]]
'''Ж'''
* [[:ru:Эврар,_Жанна|Жанна (Шевалье) Эврар]] (1893-1984) Франция
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FGis%25C3%25A8le_Ben-Dor Жизель Бен-Дор] (1955) [[Уругвай]], Израиль, АҚШ
* [[:ru:Содре,_Жоанидия|Жоанидия Нуньес Содре]] (1903-1975) [[Бразилия]]
* [[:ru:Буланже,_Надя|Жюльетт Надя Буланже]] (1887-1979) Франция
'''З'''
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Zoe%20Zeniodi Зои Зениоди] (1976) [[Грекия]]
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FZahia_Ziouani Захия-Дихия Зиуани] (1978) Франция
* [http://женщинадагестана.рф/node/3952 Зарифа Ахмедовна Абдуллаева] (1952) [[Дағыстан]]
* [https://museonline.org/profile/zarifa-adiba/ Зарифа Адиба] ([[Ауғанстан]])
* [https://kazpravda.kz/n/internet-shturmuem-s-muzykoy/ Зиада Нагиевна Накибаева] (Қазақстан)
'''И'''
* [[:en:Iris_Lemare|Ирис Маргарет Элси Лемар]] (1902-1997) Ұлыбритания
* [https://inmashara.com/en/home/ Инма Шара] (1972) Испания
* [https://turkishculture.org/whoiswho/music/conductor/inci-ozdil-1781.htm Инджи Ëздиль] ([[Түркия]])
* [https://radio.orpheus.ru/news/news/118606/gendernaya-spravedlivost Ингрид Табита Боргхильд Берглунд] (1989) Норвегия
* [https://nilefm.com/beats/article/13544/exclusive-iman-al-junaidi-egypt-s-first-female-maestro-on-breaking-barriers-the-grand-egyptian-museum-and-a-meeting-with-president-el-sisi Иман Аль-Джунайди] ([[Мысыр]])
* [https://www.cairoopera.org/en/calendar/maestro-ensemble-conductor-iman-genedi/ Иман Эль-Генеди] (Мысыр)
'''Й'''
* [[:ru:Мальвиц,_Йоана|Йоана Мальвиц]] (1986) [[Германия]]
* [[:en:Josephine_Amann-Weinlich|Йозефина Аманн Вайнлих]] (1848-1887) [[Аустрия]]
'''К'''
* [[:ru:Кольчинская,_Камилла_Александровна|Камилла Александровна Кольчинская]] (1937-2016) КСРО, Ресей, АҚШ
* [https://gasorb.ru/orchestra/artists/guest-artists/kameliya-khoang/ Камелия Хоанг (Фам Ча Ми)] Вьетнам, Ресей
* [https://katharinamorin.de/ Катарина Морин] (1994) Германия
* [https://www.katharinawincor.com/ Катарина Винкор] (1995) Аустрия
* [[:ru:Жарко,_Ксения_Геннадиевна|Ксения Геннадиевна Жарко]] (КСРО, Ресей)
* [[:ru:Жибо,_Клер|Клер Жибо]] (1945) Франция
* [[:en:Karina_Canellakis|Карина Канеллакис]] (1981) АҚШ
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FKristiina_Poska Кристиина Поска] (1978) [[Эстония]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Lina%20Coen Каролин Мари (Лина) Коэн] (1878-1952) Франция, АҚШ
* [https://peoplepill.com/i/caroline-b-nichols/ Кэролайн Б.Никольс] (АҚШ)
* [https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova Красимира Александрова Костова] (1948-2022) КСРО, [[Болгария]]
* [https://mywordsnthoughts.com/coomi-nariman-wadia-indias-first-female-conductor-of-choral-music/ Куми Нариман Вадиа] (Үндістан)
'''Л'''
* [https://lamaestra-paris.com/lamar-elias/?lang=en Ламар Элиас] ([[Палестина]])
* [https://www.conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996 Людмила Александровна, Павлова-Арбенина] (1916-1996) КСРО, Ресей
* [[:fr:Laëtitia_Trouvé|Летиция Труве]] (Франция)
* [[:en:Lidiya_Yankovskaya|Лидия Янковская]] (1986) Ресей, АҚШ
* [https://mus.academy/authors/aksenova-lidiya Лидия Валерьяновна Аксëнова] (1923-2019) КСРО, [[Молдова]]
* [https://ru.ruwiki.ru/wiki/Амадиу,_Лижия Лижия Амадио] (1964) Бразилия
* [https://liubov-nosova.com/ru Любовь Носова] (Ресей)
* [https://lisaxanthopoulou.wixsite.com/maestrox/copy-of-biography-1 Лиса Ксантопулу] (1968) Грекия
* [https://100philharmonia.spb.ru/persons/38124/ Лиана Александровна Исакадзе](1946-2024) КСРО, [[Грузия]], Германия
'''М'''
* [[:ru:Олсоп,_Марин|Марин Олсоп]] (1956) АҚШ
* [[:ru:Дварёнайте,_Маргарита|Маргарита Дварëнайте]] (1928-2008) [[Латвия]]
* [https://www.conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999 Маргарита Львовна Хейфец] (1921-1999) КСРО, Ресей
* [[:ru:Саморукова,_Маргарита_Александровна|Маргарита Александровна Саморукова]] (1925-2002) КСРО, Ресей
* [https://bgam.by/struktura-akademii/fakultety-i-kafedry/vokalno-horovoj-fakultet/kafedra-opernoj-podgotovki-i-horeografii/tretyakova-marina-nikolaevna/ Марина Николаевна Третьякова] (Беларусь)
* [[:ru:Гражините-Тила,_Мирга|Мирга Гражините-Тила]] (1986) [[Литва]]
* [[:en:Maria_Badstue|Мария Бадстуэ]] (1982) [[Дания]]
* [[:ru:Вурм,_Мэри|Мария Йозефина Агнес Вюрм (Мэри Вурм)]] (1860-1938) Британия, Германия
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-kk&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FArmande_de_Polignac Мария Арманда Матильда де Полиньяк] (1876-1962) Франция
* [https://www.mosconsv.ru/ru/person/148420 Мария Константиновна Курочкина] (1989) Ресей
* [https://www.unioncomposers.ru/composer/view/?id=978 Мария Александровна Романова] (Ресей)
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-kk&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FMartha_Remmert Марта Реммерт] (1853-1941) Германия
* [http://de.wikipedia.org/wiki/Marta%20Linz Марта Линц фон Кригнер] (1898-1982) [[Австро-Венгрия|Аустро-Венгрия]]
* [[:en:Magdeleine_Boucherit_Le_Faure|Мадлен Тереза Бушери Ле-Фор]] (1879-1960) Франция
* [https://www.operabase.com/mihaela-silvia-rosca-a23399/ru Михаэла Сильвия Рошка] ([[Румыния]])
* [[Маралжан Мырзақұлова|Маралжан Қазыбекқызы Мырзақұлова]] (1974-2025) Қазақстан
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-kk&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FMargaret_Hillis Маргарет Хилис] (1921-1998) АҚШ
* [https://en.namu.wiki/w/허문영(지휘자) Мун-ëн Хо] (1960) КХДР ([[Солтүстік Корея|Корей Халық Демократиялық Республикасы]])
* [https://kultura.uz/view_6_r_13941.html Муборак Бахруллаевна Лутфуллаева] (1976) Өзбекстан
* [https://www.clevelandorchestra.com/people/michelle-rakers Мишель Рейкерс] (майор) АҚШ
* [https://lamaestra-paris.com/mojca-lavrencic/?lang=en Мойца Лавренчич] ([[Словения]])
* [https://gazetaingush.ru/kultura/ingushskaya-prima-dirizherskogo-iskusstva-madinat-yandieva-ne-predstavlyaet-svoyu-zhizn-bez Мадинат Магометовна Яндиева] (1942) [[Ингушетия]]
* [https://www.diakun.com/ Маржена Дьякун] (1981) [[Польша]]
'''Н'''
* [http://de.wikipedia.org/wiki/Nil%20Venditti Нил Вендитти] (Түркия, Италия)
* [[:en:Negin_Khpalwak|Негин Хпалвак]] (1997) Ауғанстан
* [https://music-college.kz/news/46/single/82 Нина Дмитриевна Кравченко] (1952) КСРО, Қазақстан
* [https://www.ozon.rs/vesti/2025/kad-umetnost-ima-ime-i-prezime-zasto-je-vazno-pomoci-nini-rakic/ Нина Ракич] ([[Сербия]])
* [[:ru:Базалева,_Наталья_Владимировна|Наталья Владимировна Базалева]] (1958) КСРО, Ресей
* [https://filarmonia.kz/?p=1476&lang=ru Наталья Сергеевна Вильянова] (Қазақстан)
* [[:ru:Штуцман,_Натали|Натали Штуцман]] (1965) Франция
* [https://nisanak.com/ Нисан Ак] (Түркия)
* [https://umutgazetesi45.org/arsivler/3080 Нежат Амири] ([[Иран]])
* [[:en:Nazanin_Aghakhani|Назанин Агахани]] (1980) Аустрия
* [https://www.nicolettefraillon.com/ Николетт Элла Фрайон] (1960) Аустралия
* [http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html Наргиза Курманова] ([[Қырғызстан]])
* [https://www.reddit.com/r/MarxistCulture/comments/1j5ywtn/happy_womens_day_this_is_xinjiangs_first_female/ Нурбана Эмин] ([[Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы|Шыңжаң ұйғыр автономиялық ауданы]])
* [https://ru.ruwiki.ru/wiki/Мунаката,_Наоми Наоми Мунаката] (1955-2020) Жапония, Бразилия
'''О'''
* [https://www.conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992 Ольга Евгеньевна Вольф] (1907-1992) КСРО, Ресей
* [https://www.conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991 Ольга Максимилиановна Берг] (1907-1991) КСРО, Ресей
* [https://novayaopera.ru/theatre-people/dirizhery/olga-vlasova/ Ольга Власова] (Ресей)
* [https://minkultrb.ru/news/news/5111-zasluzhennyy-rabotnik-kultury-rossiyskoy-federatsii/ Ольга Николаевна Полякова] ([[Бурятия]])
* [[:ru:Лынив,_Оксана_Ярославовна|Оксана Ярославовна Лынив]] (1978) [[Украина]]
* [https://lamaestra-paris.com/oksana-krotyk/?lang=en Оксана Кротик] (Украина)
* [[:en:Ofentse_Pitse#:~:text=Ofentse%20Pitse%20(born%201%20July,an%20all-black%20orchestra%2C%20Anchored%20Sound|Офенце Дикеледи Кеорапетсе Пице]] (1992) [[Оңтүстік Африка Республикасы]]
'''П'''
* [https://lamaestra-paris.com/polina-lebedieva/ Полина Лебедева] (Украина)
* [https://muzlifemagazine.ru/paniz-faryusefi-stala-pervoy-zhenshhino/ Паниз Фарьюсефи] (Иран)
'''Р'''
* [[Райса Құдайбергенқызы Садықова|Раиса Құдайбергенқызы Садықова]] (1944-2020) Қазақстан
* [https://www.rebeccatong.com/ Ребекка Тонг] (1985) [[Индонезия]]
* [https://dina-orkestr.kz/orkestr-khuramy/dyryzher Рахила Орынқызы Ерғалиева (Құлсариева)] Қазақстан
* [[:bg:Радосвета_Бояджиева|Радосвета Бояджиева]] (1923-2018) Болгария
* [https://www.ocnal.com/2020/09/rozmari-jorgaqi-passed-away-at-age-of.html Розмари Йорганджи] (Албания)
* [https://egyptfwd.org/Article/6/3091/Alexandria-Opera-witnesses-the-birth-of-the-first-female-maestro Росила Самир] (Мысыр)
'''С'''
* [[:ru:Бекирова,_Сабрие_Искандеровна|Сабрие Искандеровна Бекирова]] (1965) КСРО, Ресей
* [[:ru:Колдуэлл,_Сара|Сара Колдуэлл]] (1924-2006) АҚШ
* [http://ru.wikipedia.org/wiki/Кадуфф,%20Сильвия Сильвия Кадуфф] (1937) [[Швейцария]]
* [https://en.namu.wiki/w/성시연 Сиëн Сон] (1975) [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Celia%20Torrá Селия Томаса Торра] (1884-1962) [[Аргентина]]
* [[:ru:Безродная,_Светлана_Борисовна|Светлана Борисовна Безродная]] (1934) КСРО, Ресей
* [[:ru:Мялкки,_Сусанна|Сусанна Мялкки]] (1969) [[Финляндия]]
* [[:ru:Янг,_Симона|Симона Маргарет Янг]] (1961) Аустралия
* [https://festivalenescu.ro/en/george-enescu-international-festival/artists/all/soloists/strungaru-simona-2028791847#:~:text=Simona%20Strungaru%20is%20a%20versatile,Composers%20and%20Musicologists%20of%20Romania Симона Струнгару] (Румыния)
* [[:ru:София_Шарлотта_Ганноверская|София Шарлотта Ганноверская]] (1668-1705) Германия
* [[:en:Sian_Edwards#:~:text=Sian%20Edwards%20(born%2027%20August,National%20Opera%20in%20the%201990s|Сиан (Шарн) Эдвардс]] (1959) Ұлыбритания
* [https://suzannapavlovsky.com/ Сузанна Павловски] ([[Колумбия]])
* [https://www.stephanierhodesrussell.com/ Стефани Роудс Рассел] (АҚШ)
* [https://azertag.az/ru/xeber/sevil_gadzhieva_vazhnoi_sostavlyayushchei_dlya_lyubogo_muzykalnogo_rukovoditelya_yavlyaetsya_sluzhenie_isklyuchitelno_tvorcheskim_interesam_kollektiva____intervyu-3653007 Севиль Иншалла кызы Гаджиева] (1975) [[Әзербайжан]]
* [https://www.speranzascappucci.com/ Сперанца Скаппуччи] (Италия)
'''Т'''
* [[:ru:Коломийцева,_Татьяна_Михайловна|Татьяна Михайловна Коломийцева]] (1914-1994) КСРО, Беларусь
* [https://lamaestra-paris.com/tatiana-perez-hernandez/?lang=en Татьяна Перес Эрнандес] (Колумбия)
* [https://vrnency.ru/vol-2/ve-2-sh/b-00127-sh Татьяна Александровна Шипулина] (1950-2021) КСРО, [[Татарстан]]
* [https://www.tianyi-lu.com/ Тьянли Лу] (Қытай, [[Жаңа Зеландия]])
* [[Томоми Нисимото]] (1970) Жапония
'''У'''
* [https://vinnychanka.info/ru/eternal/ot-dirizhera-voennogo-orkestra-do-desantnogo-podrazdeleniya-istoriya-ulyany-sozanskoj Ульяна Созанская] (Украина)
'''Ф'''
* [[:ru:Белинфанте,_Фрида|Фрида Белинфанте]] (1904-1995) [[Нидерланд]]
* [http://de.wikipedia.org/wiki/Fiona%20Monbet Фиона Монбет] (1989) Франция, [[Ирландия]]
* [https://www.discogs.com/ru/artist/3341265-Florica-Dimitriu Флорика Димитриу] (1915-1993) Румыния
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Frédérique%20Petrides Фредерика Петридис] (1903-1983) [[Бельгия]], АҚШ
* [[:ru:Мендельсон,_Фанни|Фанни Мендельсон Бартольди (Гензель)]] (1805-1847) Германия
* [https://tomskfil.ru/kollektivi_i_solisti/fauziya-tazhina/ Фаузия Тажина] (1990) Қазақстан
'''Х'''
* [[:ru:Чан_Хан_На|Хан На-Чанг]] (1982) Оңтүстік Корея
* [[:en:Hildegard_Werner|Хильдегарда Шарлотта Аврора Вернер]] (1834-1911) Швеция
* [[:ru:Хильдегарда_Бингенская|Хильдегарда Бингенская]] (1098-1179) (шіркеудің хор маэстрасы) [[Рим империясы]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Helen%20Quach Хелен Куач] (1940-2013) [[Вьетнам]]
* [https://www.windrep.org/Helen_May_Butler Хелен Мэй Батлер] (1867-1957) АҚШ
'''Ц'''
* [https://lamaestra-paris.com/jiajing-lai-2/?lang=en Цзяцзин Лай] (Қытай)
'''Ч'''
* [[:ru:Чжэн_Сяоин|Чжэн Сяоин]] (1929) Қытай
* [https://koreaisone.wordpress.com/2021/04/23/first-woman-conductor/ Чонним Чо] (1940) [[Солтүстік Корея|КХДР]]
'''Ш'''
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FChiquinha_Gonzaga Шикинья Гонзага Франсиска Эдвижес Невес] (1847-1935) Бразилия
* [https://www.classical-music.com/articles/why-shogufa-safi-and-afghanistans-first-all-female-orchestra-have-been-forced-to-flee-their-country Шогуфа Сафи] (Ауғанстан)
* [https://www.classicfm.com/discover-music/egypt-orchestra-for-blind-women-challenging-stereotypes/ Шайма Хусейн] (Мысыр)
'''Э'''
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FElim_Chan Элим Чан] (1986) [[Гонконг|Британдық Гонконг]]
* [[:en:Elisabeth_Kuyper|Элизабет Йоханна Ламина Кëйпер]] (1877-1953) Нидерланд
* [[:en:Ethel_Leginska|Этель Легинска]] (1886-1970) Британия
* [[:ru:Браун,_Элизабет_Айона|Элизабет Айона Браун]] (1941-2004) Британия
* [https://tr-page.yandex.ru/translate?lang=en-ru&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FElfrida_Andr%25C3%25A9e Эльфрида Андре] (1841-1929) Швеция
* [https://www.esinaydingoz.com/ Эсин Айдингоз] (1993) Түркия
== Статистика ==
2026 жылдың сәуір айына дейін мақалада 190 әйел дирижëрлердің есімі келтірілген. Тізім тұрақты түрде жаңартылып отырады.
== Әдебиет ==
# ''Д.Орлов «Женщины-дирижеры в оркестрах стран мира» М. : КнигИздат, 2023. – 274 с. Тираж 116.''
# ''Т.Н.Бабич «Женщины-дирижеры симфонических и театральных оркестров: Феномен музыкально исполнительского искуства» 2010 г.''
# ''L.Hamer «Women on the Podium - Issues and Strategies of Women Conductors» , Article Version .pdf''
# ''KAY LAWSON «Women Conductors: Credibility in a Male-Dominated Profession» 1991''
# ''Jing Zhang «Female Orchestral Conductors: Negotiating Gender And Leadership In The Classical Music World» 2018''
== Сілтемелер ==
# ''Antonia Brico | American Female Conductor & Musician | Britannica https://www.britannica.com/biography/Antonia-Brico''
# ''Алевтина Иоффе - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/47585/''
# ''Единственные и неповторимые: эстонцы, которых знают все | Политическая жизнь | Baltnews - новостной портал на русском языке в Эстонии, Прибалтика, сводки событий, мнения, комментарии. https://ee.baltnews.com/Estonia_politika_novosti/20200106/1018172273/Edinstvennye-i-nepovtorimye-estontsy-kotorykh-znayut-vse.html''
# ''Alondra de la Parra - Mexican Conductor https://alondradelaparra.com/en/''
# ''МУЗЫКА ВЕЛИКОЙ ПОБЕДЫ | Липецкая государственная филармония (Унион) https://unionzal.ru/node/952''
# ''Anna Skryleva - Conductor/Composer - Home https://www.annaskryleva.com/''
# ''Министерство культуры Республики Татарстан.Художественному руководителю и дирижеру оркестра Анне Гулишамбаровой присвоили звание "Народный артист Республики Татарстан"https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2028795.htm''
# ''Anna Rakitina | conductor https://www.annarakitina.com/''
# ''Кульбаба Алла Анатоліївна — Енциклопедія Сучасної України https://esu.com.ua/article-51417''
# ''Calendar – Alena Hron https://alenahron.cz/en/calendar/''
# ''Agnieszka Duczmal - Biography | Artist | Culture.pl https://culture.pl/en/artist/agnieszka-duczmal''
# ''Amandine Beyer / Baroque violin https://amandinebeyer.com/en/home.html''
# ''Home https://alicefarnham.com/''
# ''Aliya Temirbekova - Видео | Архив, выступления, билеты и видео | Operabase https://www.operabase.com/aliya-temirbekova-a37714/videos/ru''
# ''Официальный сайт - КазНТОБ имени Абая https://abaykazntob.kz/''
# ''Бывший главный хормейстер ГАТОБ через суд доказала, что её незаконно уволили - informburo.kz https://informburo.kz/novosti/byvshiy-glavnyy-hormeyster-gatob-cherez-sud-dokazala-chto-eyo-nezakonno-uvolili.html''
# ''Barbara Hannigan https://www.barbarahannigan.com/''
# ''Bar Avni–Pallentin | Malko Competition https://www.malkocompetition.dk/conductor/2021/bar-avni-pallentin''
# ''Filarmoniia ūjymynyŋ erekşe bastamasy | “Adyrna” ūlttyq portaly https://adyrna.kz/lt/post/145606''
# ''Classical music has survived war, the pandemic and a lot more: Barbara Poplawska - The Hindu https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-music-has-survived-war-the-pandemic-and-a-lot-more/article69015931.ece''
# ''Қазақ мемлекеттік филармониясы Халықаралық Жаңа есімдер жобасын бастайды | Aikyn.kz https://aikyn.kz/238866/kazak-memlekettik-filarmoniyasy-halykaralyk-zhana-esimder-zhobasyn-bastaydy''
# ''Вероника Дударова: женщина, продолжавшая дирижировать, даже упав с пульта - МК https://www.mk.ru/culture/2017/12/05/veronika-dudarova-zhenshhina-prodolzhavshaya-dirizhirovat-dazhe-upav-s-pulta.html''
# ''Виктория Добровольская - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/72691/''
# ''Филармоническое собрание | Симфонический оркестр https://philarmonia.wixsite.com/philarmonia-cher/orchestra''
# ''Рыбинская Валерия (дирижёр) | Белорусская государственная филармония https://philharmonic.by/ru/artists/rybinskaya-valeriya-dirizhyor''
# ''Витезслава Капралова | Radio Prague International https://ruski.radio.cz/vitezslava-kapralova-8685711''
# ''Биография Виттории Алеотти | Музыка эпохи Барокко https://baroquemusic.ru/encyclopedia/composers/aleotti-vittoria''
# ''Мырзабекова Гаухар Құрманбекқызы - www.conservatoire.kz https://conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/Gauhar-M/''
# ''Ізденіс, шабыттану, шарықтау (Гауһар Мұрзабекова) https://musicnews.kz/izdenis-shabyttanu-sharyқtau-gauһar-mұrzabekova/''
# ''Омское музыкальное училище им. В.Я.Шебалина https://shebalina.ru/pages/krivoshapko-galina-mihajlovna''
# ''Women Conductors Who Broke Through the Glass Ceiling https://interlude.hk/women-conductors-breaking-through-the-glass-ceiling/''
# ''Composer Spotlight: Avril Coleridge-Taylor – Classics for Kids https://www.classicsforkids.com/composer-spotlight-avril-coleridge-taylor/''
# ''DIRIGENTIN | ramostriano.com https://www.ramostriano.com/?lang=en''
# ''WEBSITE OF WORKS BY GOLNOUSH KHALEGHI تارنمای آثار گلنوش خالقی - Home https://golnava.com/index.html''
# ''Московская консерватория - персоналии - Гофман Даяна Айдаровна https://www.mosconsv.ru/ru/person.aspx?id=148423''
# ''Поэтесса дирижерской палочки | UZA.uz https://uza.uz/ru/posts/poetessa-dirizherskoy-palochki-05-05-2020''
# ''JoAnn Falletta - Conductor https://joannfalletta.com/''
# ''Portrait of the artist: Julia Jones, conductor | Classical music | The Guardian https://www.theguardian.com/music/2010/feb/01/julia-jones-conductor''
# ''deniolakuraja.com | Deniola Kuraja Conductor,pianist, vocal coach https://deniolakuraja.com/''
# ''Динара Тілендиева - Qazaq radiosy | Қазақ Радиосы / Казрадио / Kazradio / Qazradio https://qazradio.fm/kz/person/10249/''
# ''Динара Тлендиева: Дирижировать оркестром – колоссальное удовольствие https://mir24.tv/news/16454385/R0lGODlhAQABAIAAAP/wAAACH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAICRAEAOw==''
# ''Dalia Atlas (born November 14, 1935), Israel conductor, pianist | World Biographical Encyclopedia https://prabook.com/web/dalia.atlas/3672402''
# ''Дана Муриева | Тольяттинская филармония https://filarman.ru/murievad/''
# ''HOME | jessicacottis https://www.jessicacottis.com/''
# ''Gipps, Ruth - Classical Music https://www.classical-music.com/features/composers/gipps-ruth''
# ''КУДРЯВЦЕВА, Елизавета Петровна (1914–2004) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/kudryavceva-elizaveta-petrovna-1914-2004''
# ''Yip Wing-sie (Chinese conductor) - sin80 https://sin80.com/en/artist/yip-wing-sie''
# ''В Казахстане живёт единственная в СНГ женщина-дирижёр военного оркестра - Первый канал Евразия https://1tv.kz/v-kazahstane-zhivyot-edinstvennaya-v-sng-zhenshhina-dirizhyor-voennogo-orkestra/''
# ''Единственная в СНГ женщина-дирижер руководит популярным военным оркестром в Казахстане https://almaty.tv/ru/news/obschestvo/1622-kazakstandagy-dgalgyz-askeri-diridger-ayel-30-dgyl-boyy-osy-kyzmettemin''
# ''Special Guest. Дирижер Елизавета Корнеева «Любовь, Смерть, и.. https://aggrego.ru/2024/03/16/special-guest-dirizher-elizaveta-korneeva-lyubov-smert-i/''
# ''Elizaveta Korneyeva, Дирижер | Архив, выступления, билеты и видео | Operabase https://www.operabase.com/elizaveta-korneyeva-a2330679/ru''
# ''Yoko Matsuo - 松尾 葉子 - KAJIMOTO https://www.kajimotomusic.com/artists-projects/yoko-matsuo/''
# ''Jane Evrard, une femme à la baguette | France Musique https://www.radiofrance.fr/francemusique/podcasts/musicopolis/jane-evrard-une-femme-a-la-baguette-8096048''
# ''Gisele Ben-Dor Conductor – A champion of Latin American music https://giseleben-dor.com/''
# ''Joanídia Sodré https://www.earsense.org/chamber-music/composer/Joanidia-Sodre/''
# ''О Наде Буланже https://mus.academy/articles/o-nade-bulanzhe''
# ''Zoe Zeniodi - Opéra national de Paris https://www.operadeparis.fr/en/artists/zoe-zeniodi''
# ''Зиуани Зайя — Радио Орфей (Москва 99,2 FM) https://radio.orpheus.ru/persons/id/70023''
# ''Музыка – она во мне… | ГБУ РД «Редакция республиканского журнала «Женщина Дагестана»https://женщинадагестана.рф/node/3952''
# ''Iris Lemare, Composer – HerStoryYork https://www.herstoryyork.org.uk/iris-lemare-composer/''
# ''Joana Mallwitz - Conductor | Home https://www.joanamallwitz.com/''
# ''First Woman Conductor: Josephine Amann-Weinlich Story https://interlude.hk/josephine-weinlich-the-first-major-woman-conductor/''
# ''simfoniya_sudby_1ch.pdf https://www.oleg-yurganov.com/sites/default/files/statyi/simfoniya_sudby_1ch.pdf''
# ''Творческий репертуар дирижёра Камиллы Кольчинской https://golden-craft.by/26579.html''
# ''Karina Canellakis https://karinacanellakis.com/''
# ''Ксения Жарко. Официальный сайт. https://ksenia-zharko.ru/''
# ''Клэр Гибо https://alphapedia.ru/w/Claire_Gibault''
# ''Katharina Morin https://katharinamorin.de/''
# ''Kristiina Poska | Conductor https://www.kristiinaposka.com/''
# ''WOMAN WIELDS THE BATON.; Lina Coen Conducts a Performance of "Carmen" in Garden Theatre. - The New York Times https://www.nytimes.com/1917/02/08/archives/woman-wields-the-baton-lina-coen-conducts-a-performance-of-carmen.html''
# ''Lamar Elias - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/lamar-elias/?lang=en''
# ''ПАВЛОВА-АРБЕНИНА, Людмила Александровна (1916–1996) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996''
# ''Laëtitia Trouvé – Chef d'orchestre https://laetitiatrouve.fr/''
# ''Lidiya Yankovskaya https://lidiyayankovskaya.com/''
# ''Любовь Носова — Дирижер<nowiki/>https://liubov-nosova.com/ru''
# ''Marin Alsop https://www.marinalsop.com/''
# ''Mirė dirigentė Margarita Dvarionaitė - Delfi kultūra https://www.delfi.lt/kultura/naujienos/mire-dirigente-margarita-dvarionaite-16326799''
# ''ХЕЙФЕЦ, Маргарита Львовна (1921–1999) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999''
# ''«ВЕК САМОРУКОВОЙ» https://www.music-nn.ru/afisha/11032025''
# ''Третьякова Марина (дирижёр) | Белорусская государственная филармония https://philharmonic.by/ru/artists/tretyakova-marina-dirizhyor''
# ''MARIA BADSTUE https://www.mariabadstue.com/''
# ''Mirga Gražinytė-Tyla https://mirgagrazinytetyla.com/''
# ''Mary Wurm - Discography of American Historical Recordings https://adp.library.ucsb.edu/index.php/mastertalent/detail/112595/Wurm_Mary''
# ''Armande de Polignac Facts for Kids https://kids.kiddle.co/Armande_de_Polignac''
# ''Московская консерватория - персоналии - Курочкина Мария Константиновна https://www.mosconsv.ru/ru/person/148420''
# ''Martha Remmert https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/martha-remmert/''
# ''Martha Linz https://www.schott-music.com/en/person/marta-linz''
# ''Magdeleine Boucherit Le Faure Facts for Kids https://kids.kiddle.co/Magdeleine_Boucherit_Le_Faure''
# ''Mihaela Silvia Rosca, Conductor | Archive, Performances, Tickets & Video | Operabase https://www.operabase.com/mihaela-silvia-rosca-a23399/en''
# ''Мырзакулова Маралжан Казбековна - KazTheatre https://kaztheatre.kz/ru/priests/мырзакулова-маралжан-казбековна/''
# ''Мәдениет саласының үздігі, қазақстандық дирижер өмірден өтті https://kaz.nur.kz/society/2234114-madeniet-salasynyng-uzdigi-qazaqstandyq-dirizher-omirden-otti/''
# ''Маралжан Мырзакулова https://meloman.ru/performer/maralzhan-myrzakulova/''
# ''Margaret Hillis, 76, Conductor; Led Chicago Symphony Chorus - The New York Times https://www.nytimes.com/1998/02/06/arts/margaret-hillis-76-conductor-led-chicago-symphony-chorus.html''
# ''Heo Moon-young (conductor) - NamuWiki https://en.namu.wiki/w/허문영(지휘자)''
# ''NILVENDITTI https://www.nilvenditti.com/''
# ''Orchestra-of-St-Johns-Afghan-Womens-Orchestra-project.pdf https://www.osj.org.uk/2019/wp-content/uploads/2019/02/Orchestra-of-St-Johns-Afghan-Womens-Orchestra-project.pdf''
# ''Taliban Anti Music First Afghan Woman Conductor https://www.refinery29.com/en-us/2017/03/143521/taliban-afghanistan-overthrow-first-female-conductor''
# ''Алматинский Музыкальный Колледж имени П.Чайковского https://music-college.kz/news/46/single/82''
# ''Баян тарихы XVIII. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ БАЯН ӨНЕРІНІҢ ҚАЙРАТКЕРЛЕРІ МЕН ХАЛЫҚАРАЛЫҚ КОНКУРСТАРДЫҢ ЛАУРЕАТТАРЫ (өмірбаяндық мәліметтер) https://textbook.tou.edu.kz/books/065/31.html''
# ''Наталья Базалева — Сайт Базалевой Натальи https://bazaleva.filarmony.ru/''
# ''Nathalie Stutzmann, conductor and contralto https://nathaliestutzmann.com/''
# ''Nisan Ak | Conductor - Home https://nisanak.com/''
# ''Kad umetnost ima ime i prezime: Zašto je važno pomoći Nini Rakić - Ozon Media https://www.ozon.rs/vesti/2025/kad-umetnost-ima-ime-i-prezime-zasto-je-vazno-pomoci-nini-rakic/''
# ''İran’da ilk kez bir kadın orkestra yönetti - Anadolu Ajansı https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/iran-da-ilk-kez-bir-kadin-orkestra-yonetti''
# ''İran’da tabuları yıkan orkestra şefi: Nezhat Amiri - Umut Gazetesi https://umutgazetesi45.org/arsivler/3080''
# ''Nazanin AGHAKHANI Conductor*Composer https://www.nazaninaghakhani.com/''
# ''ВОЛЬФ, Ольга Евгеньевна (1907–1992) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992''
# ''БЕРГ, Ольга Максимилиановна (1907–1991) | Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова https://www.conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991''
# ''Ольга Власова ▪ Новая Опера / Балет Москва https://novayaopera.ru/theatre-people/dirizhery/olga-vlasova/''
# ''Oksana Lyniv https://oksanalyniv.com/en''
# ''Oksana Krotyk - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/oksana-krotyk/?lang=en''
# ''Pioneering conductor mixes opera with South African dance music https://www.thesouthafrican.com/culture/music/pioneering-black-conductor-ofentse-pitse-mixes-opera-with-south-african-dance-music-proudly-sa/''
# ''Polina Lebedieva - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/polina-lebedieva/''
# ''#SHOWBIZ: Paniz Faryoussefi is Iran's first woman philharmonic conductor https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2025/11/1317100/showbiz-paniz-faryoussefi-irans-first-woman-philharmonic-conductor?source=widget''
# ''Раиса Садыкова https://qazaqculture.com/ru/cultural-objects/246ef525-7a73-4d2e-93d6-45fca37b5dd0''
# ''Театр имени Абая отметил 80-летие со дня рождения первой женщины-дирижера РК Раисы Садыковой | Новое Поколение https://np.kz/news/kultura/teatr/osvobozhdennaya-muzykoj''
# ''Первая казашка, ставшая профессиональным дирижером: скончалась Раиса Садыкова https://www.nur.kz/society/1858884-pervaa-kazaska-stavsaa-professionalnym-dirizerom-skoncalas-raisa-sadykova/''
# ''Rebecca Tong https://www.rebeccatong.com/''
# ''«Қазақ оркестрінің қарлығашы» - Атырау газеті https://atr.kz/zhanalyqtar/aza-orkestrini-arlyi-ashyi/''
# ''Дирижер https://dina-orkestr.kz/orkestr-khuramy/dyryzher''
# ''Атыраулық Д.Нұрпейісова атындағы Академиялық қазақ халық аспаптар оркестрі Сарыарқа төрінде өнер көрсетті | Новости https://www.inatyrau.kz/news/3679598/atyraulyk-dnrpejisova-atyndagy-akademialyk-kazak-halyk-aspaptar-orkestri-saryarka-trinde-ner-krsetti''
# ''Персоны https://100philharmonia.spb.ru/persons/18681/''
# ''Сабрие Бекирова - дирижер https://sabrie-bekirova.ru/''
# ''Персоны https://100philharmonia.spb.ru/persons/56054/''
# ''Sylvia Caduff (born January 7, 1938), Swiss orchestra conductor | World Biographical Encyclopedia<nowiki/>https://prabook.com/web/sylvia.caduff/484561''
# ''Conductor Shiyeon Sung Trailblazes In Classical Music Industry — CLASSICAL POST https://classicalpost.com/read/2019/1/24/conductor-shiyeon-sung-conductor-seattle-symphony''
# ''Celia Torrá Facts for Kids https://kids.kiddle.co/Celia_Torrá''
# ''Исполнилось 90 лет народной артистке России Светлане Безродной - Родина https://rodina-history.ru/2024/02/12/hudruk-vivaldi-orkestra-svetlana-bezrodnaia-otmechaet-iubilej.html?utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F''
# ''Susanna Mälkki https://susannamalkki.com/''
# ''Simone Young » https://www.simoneyoung.com/''
# ''Знаменитые женщины. София Шарлотта Ганноверская описание фото https://www.lgroutes.com/Famous/famous_women/sohie_charlotte.html''
# ''Sian Edwards | Conductor | English National Opera https://www.eno.org/people/sian-edwards/''
# ''meet the maestra https://suzannapavlovsky.com/''
# ''Conductor | Stephanie Rhodes Russell https://www.stephanierhodesrussell.com/''
# ''Почему Татьяна Коломийцева осталась единственной женщиной‑дирижёром в БССР https://smartpress.by/news/pervaya-i-poslednyaya-istoriya-tatyany-kolomiytsevoy-edinstvennoy-zhenshchiny-dirizhyera-bssr/''
# ''Tatiana Pérez-Hernández - La Maestra Paris https://lamaestra-paris.com/tatiana-perez-hernandez/?lang=en''
# ''Tomomi Nishimoto Official Website https://www.tomomi-n.com/''
# ''Шипулина Татьяна Александровна https://vrnency.ru/vol-2/ve-2-sh/b-00127-sh''
# ''Frieda Belinfante | Stadsarchief Amsterdam https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/stukken/beroemd/frieda-belinfante/''
# ''- Fiona Monbet https://fionamonbet.com/''
# ''Florica Dimitriu Discography: Vinyl, CDs, & More | Discogs https://www.discogs.com/ru/artist/3341265-Florica-Dimitriu''
# ''Мадам дирижер: как Фредерика Петридес помогала женщинам добиваться успеха в музыке | Forbes Woman https://www.forbes.ru/forbes-woman/486990-madam-dirizer-kak-frederika-petrides-pomogala-zensinam-dobivat-sa-uspeha-v-muzyke''
# ''Фанни Гензель (Мендельсон) : биография и концерты Фанни Гензель (Мендельсон) в Москве и Санкт-Петербурге, афиша 2026-2027, билеты https://www.belcantofund.com/people/genzel-mendelson-f/''
# ''Фаузия ТАЖИНА — Томская Областная Государственная Филармония https://tomskfil.ru/kollektivi_i_solisti/fauziya-tazhina/''
# ''Чжэн Сяоин -- первая женщина-дирижёр в Китае | Культура | Селдон Новости https://myseldon.com/ru/news/index/211996691''
# ''First Woman Conductor – Paektu Solidarity Alliance https://koreaisone.wordpress.com/2021/04/23/first-woman-conductor/''
# ''Chiquinha Gonzaga: Brazilian First Conductor and First Choro Composer https://interlude.hk/brazilian-first-conductor-and-first-choro-composer-chiquinha-gonzaga-1847-1935/''
# ''Conductor - Elim Chan - Conductor https://www.elimchan.nl/''
# ''Kuyper, Elisabeth | Encyclopedia.com<nowiki/>https://www.encyclopedia.com/arts/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/kuyper-elisabeth''
# ''Ethel Leginska | Encyclopedia.com https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/ethel-leginska''
# ''Elizabeth Iona Brown biography. British violinist and conductor https://biographs.org/elizabeth-iona-brown''
# ''Elfrida Andrée: Sweden's First Woman Organist & Conductor https://interlude.hk/elfrida-andree-the-rebellious-first-female-conductor-in-sweden/''
# ''Esin Aydingoz | Home https://www.esinaydingoz.com/''
# ''Juhi Bansal – Composer, Conductor, Teacher https://juhibansal.com/''
# ''Кем были первые женщины-дирижёры и почему их не пускали в профессию - Горящая изба<nowiki/> https://burninghut.ru/zhenshhiny-dirizhery/''
# ''На страницах мировой прессы [https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_493600 https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_49]<nowiki/>[https://uza.uz/ru/posts/na-stranicax-mirovoy-pressy_493600 3600]''
# ''Conductor Anna-Maria Helsing https://www.annamariahelsing.com/''
# ''Интернет штурмуе<nowiki/>м с музыкой https://kazpravda.kz/n/internet-shturmuem-s-muzykoy/''
# ''Inma Shara I Dir<nowiki/>ector and composer https://inmashara.com/en/home/''
# ''Аксенова Лидия В<nowiki/>алерьяновна https://mus.academy/authors/aksenova-lidiya''
# ''Lisa-Xa<nowiki/>nthopoulou.pdf [https://thessaloniki.gr/wp-content/uploads/2019/01/Lisa-Xanthopoulou.pdf https://thessaloniki.gr/wp-content/uploads/2019/01/Lisa-Xant]<nowiki/>[https://thessaloniki.gr/wp-content/uploads/2019/01/Lisa-Xanthopoulou.pdf hopoulou.pdf]''
# ''Nicolette Fraillon https://www.nicolettefraillon.com/''
# ''Наргиза Курманова » Союз <nowiki/>Композиторов Кыргызской Республики [http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html http://kompozitor.kg/c]<nowiki/>[http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html omposers/68-nargiza-kurmanova.html]''
# ''Севиль Гаджиева: Важной составляющей для любого музыкального руководителя является<nowiki/> служение исключительно творческим интересам коллектива - ИНТЕРВЬЮ - АЗЕРТАДЖ https://azertag.az/ru/xeber/sevil_gadzhieva_vazhnoi_sostavlyayushchei_dlya_lyubogo_muzykalnogo_rukovoditelya_yavlyaetsya_sluzhenie_isklyuchitelno_tvorcheskim_interesam_kollektiva____intervyu-3653007''
# ''Почина Красимира Костова : Черноморски фар - новини от Бургас и региона'' [https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova ''https://ww'']''<nowiki/>[https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova w.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova]''
# ''Браво, Муборак! - Kultura.uz'' ''https://kultura.uz/view_6_r_13941.html''
# ''Абдуллаева Аида Кенгесбаевна » Бердақ атындағы Қарақалпақ мəмлекетлик академиялық музыкалы театры https://berdax-teatr.uz/522-abdullaeva-aida-kengesbaevna.html''
# ''Дирижер принимает поздравления с юбилеем | Культура | Селдон Новости https://myseldon.com/ru/news/index/299378326''
# ''Divine Fulbright – Debra Cheverino – Italy 2004 – Fulbright.org https://fulbright.org/2021/05/26/divine-fulbright-debra-cheverino-italy-2004/''
# ''Turkish Culture Portal https://turkishculture.org/whoiswho/music/conductor/inci-ozdil-1781.htm''
# ''Вильянова Наталья Сергеевна https://filarmonia.kz/?p=1476&lang=ru''
# ''Speranza Scappucci https://www.speranzascappucci.com/''
[[Санат:Ресей әйел дирижёрлері]]
ec1ce1ugjg2pvfgz6hw3ce20tb2wfha
Жоба:Уики-көктем 2026
102
777916
3591758
3591568
2026-04-25T14:59:35Z
TheNomadEditor
120280
/* Қатысушылар */
3591758
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Уики-көктем — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:CEE Spring Logo CEE-t2.svg|500px]]</div>
|subheader =
«'''Уики-көктем — 2026'''» — 2026 жылдың 4 сәуірі мен 31 мамыры аралығында өтетін '''[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Wikimedia CEE Spring 2026]]''' Уикипедияға мақала жазу халықаралық жобасының қазақстандық бөлігі.
Жобаның мақсаты мен міндеті — Орталық және Шығыс Еуропа және Орталық Азия Уикипедияларының әртүрлі тілдік бөлімдері арасындағы ынтымақтастықты жақсарту, көршілес елдер туралы өз білімдерін арттыру және басқа тілдердегі Уикипедия мазмұнын Қазақстан туралы біліммен толықтыру.
|body =
== Ережелері ==
* Байқауға кез келген тіркелген қатысушы қатыса алады (тіркелу уақыты маңызды емес).
* Байқауда келесі талаптарға сай мақалалар ғана қатыстырылады:
** Мақала қазақ тілінде, 2026 жылдың 4 сәуірі мен 31 мамыры аралығында жазылуы тиіс.
** Мақала тақырыбы төменде келтірілген мақалалар тізімінен алынуы тиіс (өзге тақырыптағы мақалалар қатыстырылмайды).
** Мақала авторы өзіңіз болуыңыз керек.
** Мақала көлемі кем дегенде 2500 байттан және 200 сөзден тұруы қажет.
** Мақаланың [[Уикипедия:Маңыздылық|маңызы]] жоғары әрі келтірілген мәліметтер [[Уикипедия:Сенімді дереккөздер|сенімді дереккөздермен]] расталуы қажет.
** Мақала машиналық аударма болмауы тиіс.
** Мақалада айтарлықтай кемшіліктер туралы үлгілер болмауы керек (мысалы, {{tl|Unreferenced}}, {{tl|Бейтараптық}}, {{tl|Wikify}} және т.б.).
** Жоғарыда аталған талаптар орындалған жағдайда 1 немесе 3 ұпай беріледі.
== Не туралы жазуға болады? ==
Төменде көрсетілген елдер туралы кез келген мақала жаза аласыз, бастысы Уикипедия ережелеріне сай келуі қажет. Сонымен қатар, мақала жазуға тақырыпты төмендегі тізімдерден алсаңыз болады.
== Мақалалар тізімі ==
<small>''{{y}} белгісі тізімде көрсетілген мақалалардың қазақ тілді бөлімде бар екендігін білдіреді''</small>
</big>'''</center>
{{div col|3}}
[[Сурет:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania| Албания — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Армения — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Аустрия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайжан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башқұртстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Беларусь — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Грекия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Мажарстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Қазақстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kyrgyzstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kyrgyzstan|Қырғызстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Қырым татарлары — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Macedonia|Солтүстік Македония — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Uzbekistan|Өзбекстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Russia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Russian Federation|Ресей — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Romania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of the Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republika Srpska|Серб Республикасы — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Tajikistan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tajikistan|Тәжікстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatarstan|Татарстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Түркия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperantujo|Эсперантия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — Жазуға арналған мақалалар]]
{{div col end}}
Қосалқы байқаулар:
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|CEE Women]] — аймақтағы әйелдер туралы мақалалар жазу жобасы.
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Youth|CEE Youth]] — аймақтағы жастар туралы мақалалар жазу жобасы.
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE for Human Rights|CEE for Human Rights]] — аймақтағы адам құқықтары туралы мақалалар жазу жобасы.
</center>
<noinclude>
</noinclude>
== Жүлделі сыйлықтар ==
Жалпы жүлде қоры ? еуро.
|footer =
}}
== Қатысушылар ==
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Қатысушы
! Мақала
! Мақала саны
! Ұпай
|-
||[[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]]
|{{ту|Ресей}} [[Байкөл (қала)]], [[Төменгі Ангар әуежайы]], [[Үст-Барғозин]], [[Максимовка (Ресей)]], [[Цнал]]<br>{{ту|Қырғызстан}} [[Емгекшіл]], [[Қазарман әуежайы]], [[Еркештам]], [[Ысхақ Раззақов әуежайы]]<br>{{ту|Тәжікстан}} [[East Air]], [[Душанбе Плазасы]], [[Тәжікстанның автомобиль нөмірлері]], [[Хожант Халықаралық әуежайы]]<br>{{ту|Украина}} [[Черкассы Халықаралық әуежайы]]
|14
|0
|-
||[[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]]
|{{ту|Түркия}} [[Мераль Акшенер]]<br />{{ту|Түрікменстан}} [[Гульшат Сахыевна Маммедова]], [[Акджа Таджиевна Нурбердыева]]<br />{{ту|Өзбекстан}} [[Абдулла Қадыри]], [[Мухаммад Юсуф]], [[Уткир Хашимов]], [[Фархад және Шырын]], [[Өткен күндер]], [[Екі есік арасы]], [[Ескендір дуалы]], [[Шум бала]], [[Әлемнің істері]], [[Темір түзіктері]], [[Тәуелсіздік күні (Өзбекстан)]], [[Өзбекстан тарихы]], [[Өзбекстан облыстары]], [[Өзбекстан саяси партиялары]], [[Өзбекстан Қарулы күштері]], [[Өзбекстан Конституциясы]], [[Ойлау]], [[Өзбекстан ұлттық энциклопедиясы]], [[Өзбекстандағы білім]], [[Өзбекстан автомобиль нөмірлері индексі]], [[Өзбек латын әліпбиі]], [[Яйра Умаровна Абдулаева]], [[Дильбар Сабитовна Абдулазизова]]<br />{{ту|Қырғызстан}} [[Алыкул Осмонов]], [[Молдо Шамырканұлы Кылыч]], [[Молдо Эрназарұлы Нияз]], [[Барпы Алыкулов]], [[Жаңыл Мырза]], [[Жусуп Турусбеков]], [[Винера Калыбековна Раимбачаева]], [[Мукай Элебаев]], [[Сагымбай Орозбакұлы]], [[Осмонаалы Сыдыкұлы]], [[Байдылда Сарногоев]], [[Исхак Раззакұлы Раззаков]], [[Касымалы Жантөшев]]<br />{{ту|Ресей}} [[Владимиром Соловьёвпен кеш]]
|40
|
|-
|| [[Қатысушы: Nxrxaix|Nxrxaix]]
||
|| 0
|| 0
|}
== Әділқазылар алқасы ==
# {{u|Batyrbek.kz}}
# {{u|Nurtenge}}
# {{u|Nurken}}
# {{u|1nter pares}}
== Қорытынды==
*
[[Санат:Жоба:Уики-көктем|2026]]
js7zgavtz0gy36z0w0fay3j5alv0a7j
3591768
3591758
2026-04-25T15:30:50Z
TheNomadEditor
120280
/* Қатысушылар */
3591768
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Уики-көктем — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:CEE Spring Logo CEE-t2.svg|500px]]</div>
|subheader =
«'''Уики-көктем — 2026'''» — 2026 жылдың 4 сәуірі мен 31 мамыры аралығында өтетін '''[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Wikimedia CEE Spring 2026]]''' Уикипедияға мақала жазу халықаралық жобасының қазақстандық бөлігі.
Жобаның мақсаты мен міндеті — Орталық және Шығыс Еуропа және Орталық Азия Уикипедияларының әртүрлі тілдік бөлімдері арасындағы ынтымақтастықты жақсарту, көршілес елдер туралы өз білімдерін арттыру және басқа тілдердегі Уикипедия мазмұнын Қазақстан туралы біліммен толықтыру.
|body =
== Ережелері ==
* Байқауға кез келген тіркелген қатысушы қатыса алады (тіркелу уақыты маңызды емес).
* Байқауда келесі талаптарға сай мақалалар ғана қатыстырылады:
** Мақала қазақ тілінде, 2026 жылдың 4 сәуірі мен 31 мамыры аралығында жазылуы тиіс.
** Мақала тақырыбы төменде келтірілген мақалалар тізімінен алынуы тиіс (өзге тақырыптағы мақалалар қатыстырылмайды).
** Мақала авторы өзіңіз болуыңыз керек.
** Мақала көлемі кем дегенде 2500 байттан және 200 сөзден тұруы қажет.
** Мақаланың [[Уикипедия:Маңыздылық|маңызы]] жоғары әрі келтірілген мәліметтер [[Уикипедия:Сенімді дереккөздер|сенімді дереккөздермен]] расталуы қажет.
** Мақала машиналық аударма болмауы тиіс.
** Мақалада айтарлықтай кемшіліктер туралы үлгілер болмауы керек (мысалы, {{tl|Unreferenced}}, {{tl|Бейтараптық}}, {{tl|Wikify}} және т.б.).
** Жоғарыда аталған талаптар орындалған жағдайда 1 немесе 3 ұпай беріледі.
== Не туралы жазуға болады? ==
Төменде көрсетілген елдер туралы кез келген мақала жаза аласыз, бастысы Уикипедия ережелеріне сай келуі қажет. Сонымен қатар, мақала жазуға тақырыпты төмендегі тізімдерден алсаңыз болады.
== Мақалалар тізімі ==
<small>''{{y}} белгісі тізімде көрсетілген мақалалардың қазақ тілді бөлімде бар екендігін білдіреді''</small>
</big>'''</center>
{{div col|3}}
[[Сурет:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania| Албания — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Армения — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Аустрия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайжан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башқұртстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Беларусь — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Грекия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Мажарстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Қазақстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kyrgyzstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kyrgyzstan|Қырғызстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Қырым татарлары — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Macedonia|Солтүстік Македония — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Uzbekistan|Өзбекстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Russia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Russian Federation|Ресей — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Romania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of the Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republika Srpska|Серб Республикасы — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Tajikistan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tajikistan|Тәжікстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatarstan|Татарстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Түркия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperantujo|Эсперантия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — Жазуға арналған мақалалар]]
{{div col end}}
Қосалқы байқаулар:
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|CEE Women]] — аймақтағы әйелдер туралы мақалалар жазу жобасы.
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Youth|CEE Youth]] — аймақтағы жастар туралы мақалалар жазу жобасы.
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE for Human Rights|CEE for Human Rights]] — аймақтағы адам құқықтары туралы мақалалар жазу жобасы.
</center>
<noinclude>
</noinclude>
== Жүлделі сыйлықтар ==
Жалпы жүлде қоры ? еуро.
|footer =
}}
== Қатысушылар ==
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Қатысушы
! Мақала
! Мақала саны
! Ұпай
|-
||[[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]]
|{{ту|Ресей}} [[Байкөл (қала)]], [[Төменгі Ангар әуежайы]], [[Үст-Барғозин]], [[Максимовка (Ресей)]], [[Цнал]]<br>{{ту|Қырғызстан}} [[Емгекшіл]], [[Қазарман әуежайы]], [[Еркештам]], [[Ысхақ Раззақов әуежайы]]<br>{{ту|Тәжікстан}} [[East Air]], [[Душанбе Плазасы]], [[Тәжікстанның автомобиль нөмірлері]], [[Хожант Халықаралық әуежайы]]<br>{{ту|Украина}} [[Черкассы Халықаралық әуежайы]]
|14
|0
|-
||[[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]]
|{{ту|Түркия}} [[Мераль Акшенер]]<br />{{ту|Түрікменстан}} [[Гульшат Сахыевна Маммедова]], [[Акджа Таджиевна Нурбердыева]]<br />{{ту|Өзбекстан}} [[Абдулла Қадыри]], [[Мухаммад Юсуф]], [[Уткир Хашимов]], [[Фархад және Шырын]], [[Өткен күндер]], [[Екі есік арасы]], [[Ескендір дуалы]], [[Шум бала]], [[Әлемнің істері]], [[Темір түзіктері]], [[Тәуелсіздік күні (Өзбекстан)]], [[Өзбекстан тарихы]], [[Өзбекстан облыстары]], [[Өзбекстан саяси партиялары]], [[Өзбекстан Қарулы күштері]], [[Өзбекстан Конституциясы]], [[Ойлау]], [[Өзбекстан ұлттық энциклопедиясы]], [[Өзбекстандағы білім]], [[Өзбекстан автомобиль нөмірлері индексі]], [[Өзбек латын әліпбиі]], [[Яйра Умаровна Абдулаева]], [[Дильбар Сабитовна Абдулазизова]]<br />{{ту|Қырғызстан}} [[Алыкул Осмонов]], [[Молдо Шамырканұлы Кылыч]], [[Молдо Эрназарұлы Нияз]], [[Барпы Алыкулов]], [[Жаңыл Мырза]], [[Жусуп Турусбеков]], [[Винера Калыбековна Раимбачаева]], [[Мукай Элебаев]], [[Сагымбай Орозбакұлы]], [[Осмонаалы Сыдыкұлы]], [[Байдылда Сарногоев]], [[Исхак Раззакұлы Раззаков]], [[Касымалы Жантөшев]], [[Қалыгүл әулие]]<br />{{ту|Ресей}} [[Владимиром Соловьёвпен кеш]]
|41
|
|-
|| [[Қатысушы: Nxrxaix|Nxrxaix]]
||
|| 0
|| 0
|}
== Әділқазылар алқасы ==
# {{u|Batyrbek.kz}}
# {{u|Nurtenge}}
# {{u|Nurken}}
# {{u|1nter pares}}
== Қорытынды==
*
[[Санат:Жоба:Уики-көктем|2026]]
7lmzu8o7u4xrzz0wn932jgt3shn7tuz
3591778
3591768
2026-04-25T15:54:46Z
TheNomadEditor
120280
/* Қатысушылар */
3591778
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Уики-көктем — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:CEE Spring Logo CEE-t2.svg|500px]]</div>
|subheader =
«'''Уики-көктем — 2026'''» — 2026 жылдың 4 сәуірі мен 31 мамыры аралығында өтетін '''[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Wikimedia CEE Spring 2026]]''' Уикипедияға мақала жазу халықаралық жобасының қазақстандық бөлігі.
Жобаның мақсаты мен міндеті — Орталық және Шығыс Еуропа және Орталық Азия Уикипедияларының әртүрлі тілдік бөлімдері арасындағы ынтымақтастықты жақсарту, көршілес елдер туралы өз білімдерін арттыру және басқа тілдердегі Уикипедия мазмұнын Қазақстан туралы біліммен толықтыру.
|body =
== Ережелері ==
* Байқауға кез келген тіркелген қатысушы қатыса алады (тіркелу уақыты маңызды емес).
* Байқауда келесі талаптарға сай мақалалар ғана қатыстырылады:
** Мақала қазақ тілінде, 2026 жылдың 4 сәуірі мен 31 мамыры аралығында жазылуы тиіс.
** Мақала тақырыбы төменде келтірілген мақалалар тізімінен алынуы тиіс (өзге тақырыптағы мақалалар қатыстырылмайды).
** Мақала авторы өзіңіз болуыңыз керек.
** Мақала көлемі кем дегенде 2500 байттан және 200 сөзден тұруы қажет.
** Мақаланың [[Уикипедия:Маңыздылық|маңызы]] жоғары әрі келтірілген мәліметтер [[Уикипедия:Сенімді дереккөздер|сенімді дереккөздермен]] расталуы қажет.
** Мақала машиналық аударма болмауы тиіс.
** Мақалада айтарлықтай кемшіліктер туралы үлгілер болмауы керек (мысалы, {{tl|Unreferenced}}, {{tl|Бейтараптық}}, {{tl|Wikify}} және т.б.).
** Жоғарыда аталған талаптар орындалған жағдайда 1 немесе 3 ұпай беріледі.
== Не туралы жазуға болады? ==
Төменде көрсетілген елдер туралы кез келген мақала жаза аласыз, бастысы Уикипедия ережелеріне сай келуі қажет. Сонымен қатар, мақала жазуға тақырыпты төмендегі тізімдерден алсаңыз болады.
== Мақалалар тізімі ==
<small>''{{y}} белгісі тізімде көрсетілген мақалалардың қазақ тілді бөлімде бар екендігін білдіреді''</small>
</big>'''</center>
{{div col|3}}
[[Сурет:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania| Албания — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Армения — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Аустрия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайжан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башқұртстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Беларусь — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Грекия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Мажарстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Қазақстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kyrgyzstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kyrgyzstan|Қырғызстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Қырым татарлары — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Macedonia|Солтүстік Македония — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Uzbekistan|Өзбекстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Russia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Russian Federation|Ресей — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Romania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of the Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republika Srpska|Серб Республикасы — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Tajikistan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tajikistan|Тәжікстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatarstan|Татарстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Түркия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperantujo|Эсперантия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — Жазуға арналған мақалалар]]
{{div col end}}
Қосалқы байқаулар:
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|CEE Women]] — аймақтағы әйелдер туралы мақалалар жазу жобасы.
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Youth|CEE Youth]] — аймақтағы жастар туралы мақалалар жазу жобасы.
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE for Human Rights|CEE for Human Rights]] — аймақтағы адам құқықтары туралы мақалалар жазу жобасы.
</center>
<noinclude>
</noinclude>
== Жүлделі сыйлықтар ==
Жалпы жүлде қоры ? еуро.
|footer =
}}
== Қатысушылар ==
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Қатысушы
! Мақала
! Мақала саны
! Ұпай
|-
||[[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]]
|{{ту|Ресей}} [[Байкөл (қала)]], [[Төменгі Ангар әуежайы]], [[Үст-Барғозин]], [[Максимовка (Ресей)]], [[Цнал]]<br>{{ту|Қырғызстан}} [[Емгекшіл]], [[Қазарман әуежайы]], [[Еркештам]], [[Ысхақ Раззақов әуежайы]]<br>{{ту|Тәжікстан}} [[East Air]], [[Душанбе Плазасы]], [[Тәжікстанның автомобиль нөмірлері]], [[Хожант Халықаралық әуежайы]]<br>{{ту|Украина}} [[Черкассы Халықаралық әуежайы]]
|14
|0
|-
||[[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]]
|{{ту|Түркия}} [[Мераль Акшенер]]<br />{{ту|Түрікменстан}} [[Гульшат Сахыевна Маммедова]], [[Акджа Таджиевна Нурбердыева]]<br />{{ту|Өзбекстан}} [[Абдулла Қадыри]], [[Мухаммад Юсуф]], [[Уткир Хашимов]], [[Фархад және Шырын]], [[Өткен күндер]], [[Екі есік арасы]], [[Ескендір дуалы]], [[Шум бала]], [[Әлемнің істері]], [[Темір түзіктері]], [[Тәуелсіздік күні (Өзбекстан)]], [[Өзбекстан тарихы]], [[Өзбекстан облыстары]], [[Өзбекстан саяси партиялары]], [[Өзбекстан Қарулы күштері]], [[Өзбекстан Конституциясы]], [[Ойлау]], [[Өзбекстан ұлттық энциклопедиясы]], [[Өзбекстандағы білім]], [[Өзбекстан автомобиль нөмірлері индексі]], [[Өзбек латын әліпбиі]], [[Яйра Умаровна Абдулаева]], [[Дильбар Сабитовна Абдулазизова]]<br />{{ту|Қырғызстан}} [[Алыкул Осмонов]], [[Молдо Шамырканұлы Кылыч]], [[Молдо Эрназарұлы Нияз]], [[Барпы Алыкулов]], [[Жаңыл Мырза]], [[Жусуп Турусбеков]], [[Винера Калыбековна Раимбачаева]], [[Мукай Элебаев]], [[Сагымбай Орозбакұлы]], [[Осмонаалы Сыдыкұлы]], [[Байдылда Сарногоев]], [[Исхак Раззакұлы Раззаков]], [[Касымалы Жантөшев]], [[Қалыгүл әулие]], [[Алмамбет (кейіпкер)]]<br />{{ту|Ресей}} [[Владимиром Соловьёвпен кеш]]
|42
|
|-
|| [[Қатысушы: Nxrxaix|Nxrxaix]]
||
|| 0
|| 0
|}
== Әділқазылар алқасы ==
# {{u|Batyrbek.kz}}
# {{u|Nurtenge}}
# {{u|Nurken}}
# {{u|1nter pares}}
== Қорытынды==
*
[[Санат:Жоба:Уики-көктем|2026]]
r7npq4cq39vmslrlm2nd56umybc6oqd
3592051
3591778
2026-04-26T07:07:55Z
TheNomadEditor
120280
/* Қатысушылар */
3592051
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Уики-көктем — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:CEE Spring Logo CEE-t2.svg|500px]]</div>
|subheader =
«'''Уики-көктем — 2026'''» — 2026 жылдың 4 сәуірі мен 31 мамыры аралығында өтетін '''[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Wikimedia CEE Spring 2026]]''' Уикипедияға мақала жазу халықаралық жобасының қазақстандық бөлігі.
Жобаның мақсаты мен міндеті — Орталық және Шығыс Еуропа және Орталық Азия Уикипедияларының әртүрлі тілдік бөлімдері арасындағы ынтымақтастықты жақсарту, көршілес елдер туралы өз білімдерін арттыру және басқа тілдердегі Уикипедия мазмұнын Қазақстан туралы біліммен толықтыру.
|body =
== Ережелері ==
* Байқауға кез келген тіркелген қатысушы қатыса алады (тіркелу уақыты маңызды емес).
* Байқауда келесі талаптарға сай мақалалар ғана қатыстырылады:
** Мақала қазақ тілінде, 2026 жылдың 4 сәуірі мен 31 мамыры аралығында жазылуы тиіс.
** Мақала тақырыбы төменде келтірілген мақалалар тізімінен алынуы тиіс (өзге тақырыптағы мақалалар қатыстырылмайды).
** Мақала авторы өзіңіз болуыңыз керек.
** Мақала көлемі кем дегенде 2500 байттан және 200 сөзден тұруы қажет.
** Мақаланың [[Уикипедия:Маңыздылық|маңызы]] жоғары әрі келтірілген мәліметтер [[Уикипедия:Сенімді дереккөздер|сенімді дереккөздермен]] расталуы қажет.
** Мақала машиналық аударма болмауы тиіс.
** Мақалада айтарлықтай кемшіліктер туралы үлгілер болмауы керек (мысалы, {{tl|Unreferenced}}, {{tl|Бейтараптық}}, {{tl|Wikify}} және т.б.).
** Жоғарыда аталған талаптар орындалған жағдайда 1 немесе 3 ұпай беріледі.
== Не туралы жазуға болады? ==
Төменде көрсетілген елдер туралы кез келген мақала жаза аласыз, бастысы Уикипедия ережелеріне сай келуі қажет. Сонымен қатар, мақала жазуға тақырыпты төмендегі тізімдерден алсаңыз болады.
== Мақалалар тізімі ==
<small>''{{y}} белгісі тізімде көрсетілген мақалалардың қазақ тілді бөлімде бар екендігін білдіреді''</small>
</big>'''</center>
{{div col|3}}
[[Сурет:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania| Албания — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Армения — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Аустрия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайжан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башқұртстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Беларусь — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Грекия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Мажарстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Қазақстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kyrgyzstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kyrgyzstan|Қырғызстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Қырым татарлары — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Macedonia|Солтүстік Македония — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Uzbekistan|Өзбекстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Russia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Russian Federation|Ресей — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Romania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of the Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republika Srpska|Серб Республикасы — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Tajikistan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tajikistan|Тәжікстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatarstan|Татарстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Түркия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperantujo|Эсперантия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — Жазуға арналған мақалалар]]
{{div col end}}
Қосалқы байқаулар:
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|CEE Women]] — аймақтағы әйелдер туралы мақалалар жазу жобасы.
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Youth|CEE Youth]] — аймақтағы жастар туралы мақалалар жазу жобасы.
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE for Human Rights|CEE for Human Rights]] — аймақтағы адам құқықтары туралы мақалалар жазу жобасы.
</center>
<noinclude>
</noinclude>
== Жүлделі сыйлықтар ==
Жалпы жүлде қоры ? еуро.
|footer =
}}
== Қатысушылар ==
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Қатысушы
! Мақала
! Мақала саны
! Ұпай
|-
||[[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]]
|{{ту|Ресей}} [[Байкөл (қала)]], [[Төменгі Ангар әуежайы]], [[Үст-Барғозин]], [[Максимовка (Ресей)]], [[Цнал]]<br>{{ту|Қырғызстан}} [[Емгекшіл]], [[Қазарман әуежайы]], [[Еркештам]], [[Ысхақ Раззақов әуежайы]]<br>{{ту|Тәжікстан}} [[East Air]], [[Душанбе Плазасы]], [[Тәжікстанның автомобиль нөмірлері]], [[Хожант Халықаралық әуежайы]]<br>{{ту|Украина}} [[Черкассы Халықаралық әуежайы]]
|14
|0
|-
||[[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]]
|{{ту|Түркия}} [[Мераль Акшенер]]<br />{{ту|Түрікменстан}} [[Гульшат Сахыевна Маммедова]], [[Акджа Таджиевна Нурбердыева]]<br />{{ту|Өзбекстан}} [[Абдулла Қадыри]], [[Мухаммад Юсуф]], [[Уткир Хашимов]], [[Фархад және Шырын]], [[Өткен күндер]], [[Екі есік арасы]], [[Ескендір дуалы]], [[Шум бала]], [[Әлемнің істері]], [[Темір түзіктері]], [[Тәуелсіздік күні (Өзбекстан)]], [[Өзбекстан тарихы]], [[Өзбекстан облыстары]], [[Өзбекстан саяси партиялары]], [[Өзбекстан Қарулы күштері]], [[Өзбекстан Конституциясы]], [[Ойлау]], [[Өзбекстан ұлттық энциклопедиясы]], [[Өзбекстандағы білім]], [[Өзбекстан автомобиль нөмірлері индексі]], [[Өзбек латын әліпбиі]], [[Яйра Умаровна Абдулаева]], [[Дильбар Сабитовна Абдулазизова]]<br />{{ту|Қырғызстан}} [[Алыкул Осмонов]], [[Молдо Шамырканұлы Кылыч]], [[Молдо Эрназарұлы Нияз]], [[Барпы Алыкулов]], [[Жаңыл Мырза]], [[Жусуп Турусбеков]], [[Винера Калыбековна Раимбачаева]], [[Мукай Элебаев]], [[Сагымбай Орозбакұлы]], [[Осмонаалы Сыдыкұлы]], [[Байдылда Сарногоев]], [[Исхак Раззакұлы Раззаков]], [[Касымалы Жантөшев]], [[Қалыгүл әулие]], [[Алмамбет (кейіпкер)]], [[Нурмолдо Нарқұлұлы]]<br />{{ту|Ресей}} [[Владимиром Соловьёвпен кеш]]
|43
|
|-
|| [[Қатысушы: Nxrxaix|Nxrxaix]]
||
|| 0
|| 0
|}
== Әділқазылар алқасы ==
# {{u|Batyrbek.kz}}
# {{u|Nurtenge}}
# {{u|Nurken}}
# {{u|1nter pares}}
== Қорытынды==
*
[[Санат:Жоба:Уики-көктем|2026]]
c7k43y1b3mmt1l58d4dpba2orwr2stk
3592090
3592051
2026-04-26T08:07:16Z
TheNomadEditor
120280
/* Қатысушылар */
3592090
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Уики-көктем — 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:CEE Spring Logo CEE-t2.svg|500px]]</div>
|subheader =
«'''Уики-көктем — 2026'''» — 2026 жылдың 4 сәуірі мен 31 мамыры аралығында өтетін '''[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Wikimedia CEE Spring 2026]]''' Уикипедияға мақала жазу халықаралық жобасының қазақстандық бөлігі.
Жобаның мақсаты мен міндеті — Орталық және Шығыс Еуропа және Орталық Азия Уикипедияларының әртүрлі тілдік бөлімдері арасындағы ынтымақтастықты жақсарту, көршілес елдер туралы өз білімдерін арттыру және басқа тілдердегі Уикипедия мазмұнын Қазақстан туралы біліммен толықтыру.
|body =
== Ережелері ==
* Байқауға кез келген тіркелген қатысушы қатыса алады (тіркелу уақыты маңызды емес).
* Байқауда келесі талаптарға сай мақалалар ғана қатыстырылады:
** Мақала қазақ тілінде, 2026 жылдың 4 сәуірі мен 31 мамыры аралығында жазылуы тиіс.
** Мақала тақырыбы төменде келтірілген мақалалар тізімінен алынуы тиіс (өзге тақырыптағы мақалалар қатыстырылмайды).
** Мақала авторы өзіңіз болуыңыз керек.
** Мақала көлемі кем дегенде 2500 байттан және 200 сөзден тұруы қажет.
** Мақаланың [[Уикипедия:Маңыздылық|маңызы]] жоғары әрі келтірілген мәліметтер [[Уикипедия:Сенімді дереккөздер|сенімді дереккөздермен]] расталуы қажет.
** Мақала машиналық аударма болмауы тиіс.
** Мақалада айтарлықтай кемшіліктер туралы үлгілер болмауы керек (мысалы, {{tl|Unreferenced}}, {{tl|Бейтараптық}}, {{tl|Wikify}} және т.б.).
** Жоғарыда аталған талаптар орындалған жағдайда 1 немесе 3 ұпай беріледі.
== Не туралы жазуға болады? ==
Төменде көрсетілген елдер туралы кез келген мақала жаза аласыз, бастысы Уикипедия ережелеріне сай келуі қажет. Сонымен қатар, мақала жазуға тақырыпты төмендегі тізімдерден алсаңыз болады.
== Мақалалар тізімі ==
<small>''{{y}} белгісі тізімде көрсетілген мақалалардың қазақ тілді бөлімде бар екендігін білдіреді''</small>
</big>'''</center>
{{div col|3}}
[[Сурет:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania| Албания — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Армения — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Аустрия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Әзербайжан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Башқұртстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Беларусь — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгария — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Грекия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Мажарстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Қазақстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Kyrgyzstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kyrgyzstan|Қырғызстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Қырым татарлары — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латвия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Macedonia|Солтүстік Македония — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Uzbekistan|Өзбекстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Russia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Russian Federation|Ресей — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Romania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыния — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of the Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republika Srpska|Серб Республикасы — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Сербия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словакия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Tajikistan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tajikistan|Тәжікстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatarstan|Татарстан — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Түркия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорватия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Эрзя — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperantujo|Эсперантия — Жазуға арналған мақалалар]]
[[Сурет:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстония — Жазуға арналған мақалалар]]
{{div col end}}
Қосалқы байқаулар:
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|CEE Women]] — аймақтағы әйелдер туралы мақалалар жазу жобасы.
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Youth|CEE Youth]] — аймақтағы жастар туралы мақалалар жазу жобасы.
# [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE for Human Rights|CEE for Human Rights]] — аймақтағы адам құқықтары туралы мақалалар жазу жобасы.
</center>
<noinclude>
</noinclude>
== Жүлделі сыйлықтар ==
Жалпы жүлде қоры ? еуро.
|footer =
}}
== Қатысушылар ==
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Қатысушы
! Мақала
! Мақала саны
! Ұпай
|-
||[[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]]
|{{ту|Ресей}} [[Байкөл (қала)]], [[Төменгі Ангар әуежайы]], [[Үст-Барғозин]], [[Максимовка (Ресей)]], [[Цнал]]<br>{{ту|Қырғызстан}} [[Емгекшіл]], [[Қазарман әуежайы]], [[Еркештам]], [[Ысхақ Раззақов әуежайы]]<br>{{ту|Тәжікстан}} [[East Air]], [[Душанбе Плазасы]], [[Тәжікстанның автомобиль нөмірлері]], [[Хожант Халықаралық әуежайы]]<br>{{ту|Украина}} [[Черкассы Халықаралық әуежайы]]
|14
|0
|-
||[[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]]
|{{ту|Түркия}} [[Мераль Акшенер]]<br />{{ту|Түрікменстан}} [[Гульшат Сахыевна Маммедова]], [[Акджа Таджиевна Нурбердыева]]<br />{{ту|Өзбекстан}} [[Абдулла Қадыри]], [[Мухаммад Юсуф]], [[Уткир Хашимов]], [[Фархад және Шырын]], [[Өткен күндер]], [[Екі есік арасы]], [[Ескендір дуалы]], [[Шум бала]], [[Әлемнің істері]], [[Темір түзіктері]], [[Тәуелсіздік күні (Өзбекстан)]], [[Өзбекстан тарихы]], [[Өзбекстан облыстары]], [[Өзбекстан саяси партиялары]], [[Өзбекстан Қарулы күштері]], [[Өзбекстан Конституциясы]], [[Ойлау]], [[Өзбекстан ұлттық энциклопедиясы]], [[Өзбекстандағы білім]], [[Өзбекстан автомобиль нөмірлері индексі]], [[Өзбек латын әліпбиі]], [[Яйра Умаровна Абдулаева]], [[Дильбар Сабитовна Абдулазизова]]<br />{{ту|Қырғызстан}} [[Алыкул Осмонов]], [[Молдо Шамырканұлы Кылыч]], [[Молдо Эрназарұлы Нияз]], [[Барпы Алыкулов]], [[Жаңыл Мырза]], [[Жусуп Турусбеков]], [[Винера Калыбековна Раимбачаева]], [[Мукай Элебаев]], [[Сагымбай Орозбакұлы]], [[Осмонаалы Сыдыкұлы]], [[Байдылда Сарногоев]], [[Исхак Раззакұлы Раззаков]], [[Касымалы Жантөшев]], [[Қалыгүл әулие]], [[Алмамбет (кейіпкер)]], [[Нурмолдо Нарқұлұлы]], [[Тайлақ батыр]]<br />{{ту|Ресей}} [[Владимиром Соловьёвпен кеш]]
|44
|
|-
|| [[Қатысушы: Nxrxaix|Nxrxaix]]
||
|| 0
|| 0
|}
== Әділқазылар алқасы ==
# {{u|Batyrbek.kz}}
# {{u|Nurtenge}}
# {{u|Nurken}}
# {{u|1nter pares}}
== Қорытынды==
*
[[Санат:Жоба:Уики-көктем|2026]]
47pxggptvwm4qbybegt4v789q2hblzb
Қатысушы талқылауы:Гулжайна Усен
3
778649
3591728
3580676
2026-04-25T13:53:22Z
1nter pares
146705
/* Мақаланы толықтыру */ жаңа бөлім
3591728
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Гулжайна Усен}}
-- ''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:17, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05)
== Мақаланы толықтыру ==
Қайырлы кеш! [[Алматы облысының "Тіл" оқу-әдістемелік орталығы КММ Қарасай аудандық филиалы]] және [[Тастанбеков Үсенбай Бахтиярұлы]] мақалаларын бастаған екенсіз. Алайда олар толық әрі талапқа сай өңделмеген, соның салдарынан сапасы төмен болып тұр. Сондықтан осы мақалаларды толықтырып, құрылымын ретке келтіріп шығуыңызды сұраймын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:53, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
larba5p8w1n4nn8fv2yg6xtw4qlegpl
3591729
3591728
2026-04-25T13:53:44Z
1nter pares
146705
/* Мақалаларды толықтыру */
3591729
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Гулжайна Усен}}
-- ''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:17, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05)
== Мақалаларды толықтыру ==
Қайырлы кеш! [[Алматы облысының "Тіл" оқу-әдістемелік орталығы КММ Қарасай аудандық филиалы]] және [[Тастанбеков Үсенбай Бахтиярұлы]] мақалаларын бастаған екенсіз. Алайда олар толық әрі талапқа сай өңделмеген, соның салдарынан сапасы төмен болып тұр. Сондықтан осы мақалаларды толықтырып, құрылымын ретке келтіріп шығуыңызды сұраймын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:53, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
m8ql18klcm8i7hpzqu9osakwm0zliup
AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік комедиялық фильм
0
778796
3591671
3591633
2026-04-25T12:20:36Z
TalgatSnow
143530
3591671
wikitext
text/x-wiki
{{AFI 100 Years... series}}
«'''AFI 100 жыл...'''» топтамасы аясында жарық көрген «'''AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік комедиялық фильм'''» тізімі — Америка киносындағы ең үздік 100 комедияның жиынтығы.
Бұл мәртебеге ие болу үшін комедияның сан алуан жанрын қамтитын барлығы 500 фильм бақ сынады. [[Америка кино институты]] бұл тізімді 2000 жылдың 13 маусымында жұртшылыққа таныстырды.<ref name="AFI-500">{{Cite web |date=2006-09-26 |title=List of 500 Movies Nominated for the Top 100 Funniest American Movies |url=https://www.afi.com/Docs/100Years/laughs500.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190711172435/http://www.afi.com/Docs/100Years/laughs500.pdf |archive-date=July 11, 2019 |access-date=2019-12-28 |website=[[American Film Institute]] |format=PDF}}</ref><ref name="AFI-100">{{Cite web |date=2006-09-26 |title=List of America's 100 Funniest Movies |url=http://www.afi.com/Docs/100Years/laughs100.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130316140859/http://afi.com/Docs/100Years/laughs100.pdf |archive-date=March 16, 2013 |access-date=2019-12-28 |website=[[American Film Institute]] |format=PDF}}</ref>
Тізімде ең көп бой көрсеткен актер — [[Кэри Грант]]: оның қатысуымен бірден сегіз туынды үздіктер қатарынан табылды.
== Тізім ==
{| class="wikitable sortable" style="font-size:1.00em; line-height:1.5em;"
! #
! Фильм
! Режиссер(лер)і
! Жылы
|-
| 1 ||[[Джазда тек қана қыздар]]||[[Билли Уайлдер]]||[[1959 жыл|1959]]
|-
| 2 ||{{аударылмаған2|Тутси (фильм)|Тутси|en|Tootsie}}||[[Сидни Поллак]]||[[1982 жыл|1982]]
|-
| 3 ||[[Доктор Стрейнджлав]]||[[Стэнли Кубрик]]||[[1964 жыл|1964]]
|-
| 4 ||{{аударылмаған2|Энни Холл|Энни Холл|en|Annie Hall}}||[[Вуди Аллен]]||[[1977 жыл|1977]]
|-
| 5 ||{{аударылмаған2|Үйрек сорпасы (фильм, 1933)|Үйрек сорпасы|en|Duck Soup (1933 film)}}||[[Лео Маккэри]]||[[1933 жыл|1933]]
|-
| 6 ||{{аударылмаған2|Жалындаған ертоқымдар|Жалындаған ертоқымдар|en|Blazing Saddles}}||[[Мел Брукс]]||[[1974 жыл|1974]]
|-
| 7 ||{{аударылмаған2|МЭШ (фильм)|МЭШ|en|M*A*S*H (film)}}||[[Роберт Олтмен]]||[[1970 жыл|1970]]
|-
| 8 ||{{аударылмаған2|Бір түнде болған оқиға|Бір түнде болған оқиға|en|It Happened One Night}}||[[Фрэнк Капра]]||[[1934 жыл|1934]]
|-
| 9 ||{{аударылмаған2|Түлек (фильм)|Түлек|en|The Graduate}}||[[Майк Николс]]||[[1967 жыл|1967]]
|-
| 10 ||{{аударылмаған2|Аэроплан!|Аэроплан!|en|Airplane!}}||[[Джим Абрахамс]], [[Дэвид Цукер]], [[Джерри Цукер]]||[[1980 жыл|1980]]
|-
| 11 ||{{аударылмаған2|Продюсерлер (фильм, 1967)|Продюсерлер|en|The Producers (1967 film)}}|| [[Мел Брукс]]||[[1967 жыл|1967]]
|-
| 12 ||{{аударылмаған2|Операдағы бір түн (фильм)|Операдағы бір түн|en|A Night at the Opera (film)}}||[[Сэм Вуд]]||[[1935 жыл|1935]]
|-
| 13 ||{{аударылмаған2|Жас Франкенштейн|Жас Франкенштейн|en|Young Frankenstein}}||[[Мел Брукс]]||[[1974 жыл|1974]]
|-
| 14 ||{{аударылмаған2|Сәбидің тәрбиесі|Сәбидің тәрбиесі|en|Bringing Up Baby}}||[[Говард Хоукс]]||[[1938 жыл|1938]]
|-
| 15 ||{{аударылмаған2|Филадельфия хикаясы|Филадельфия хикаясы|en|The Philadelphia Story (film)}}||[[Джордж Кьюкор]]||[[1940 жыл|1940]]
|-
| 16 ||{{аударылмаған2|Жаңбыр астында ән салу|Жаңбыр астында ән салу|en|Singin' in the Rain}}||[[Джин Келли]], [[Стэнли Донен]]||[[1952 жыл|1952]]
|-
| 17 ||{{аударылмаған2|Оғаш жұп (фильм)|Оғаш жұп|en|The Odd Couple (film)}}||[[Джин Сакс]]||[[1968 жыл|1968]]
|-
| 18 ||{{аударылмаған2|Генерал (фильм, 1926)|Генерал|en|The General (1926 film)}}||[[Клайд Бракман]], [[Бастер Китон]]||[[1927 жыл|1927]]
|-
| 19 ||{{аударылмаған2|Оның жұмыс күні|Оның жұмыс күні|en|His Girl Friday}}||[[Говард Хоукс]]||[[1940 жыл|1940]]
|-
| 20 || [[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]] ||[[Билли Уайлдер]]||[[1960 жыл|1960]]
|-
| 21 ||{{аударылмаған2|Ванда есімді балық|Ванда есімді балық|en|A Fish Called Wanda}}||[[Чарльз Крайтон]]||[[1988 жыл|1988]]
|-
| 22 ||{{аударылмаған2|Адам қабырғасы|Адам қабырғасы|en|Adam's Rib}}||[[Джордж Кьюкор]]||[[1949 жыл|1949]]
|-
| 23 ||{{аударылмаған2|Гарри Саллиді жолықтырғанда|Гарри Саллиді жолықтырғанда|en|When Harry Met Sally...}}||[[Роб Райнер]]||[[1989 жыл|1989]]
|-
| 24 ||{{аударылмаған2|Кеше туған (фильм, 1950)|Кеше туған|en|Born Yesterday (1950 film)}}||[[Джордж Кьюкор]]||[[1950 жыл|1950]]
|-
| 25 ||{{аударылмаған2|Алтын безгек (фильм)|Алтын безгек|en|The Gold Rush}}||[[Чарли Чаплин]]||[[1925 жыл|1925]]
|-
| 26 ||{{аударылмаған2|Сол жерде болу|Сол жерде болу|en|Being There}}||[[Хэл Эшби]]||[[1979 жыл|1979]]
|-
| 27 ||{{аударылмаған2|Мэри туралы бірдеңе бар|Мэри туралы бірдеңе бар|en|There's Something About Mary}}||[[Ағайынды Фарреллилер]]||[[1998 жыл|1998]]
|-
| 28 ||{{аударылмаған2|Елес аулаушылар|Елес аулаушылар|en|Ghostbusters}}||[[Айван Райтман]]||[[1984 жыл|1984]]
|-
| 29 ||{{аударылмаған2|Бұл Spinal Tap|Бұл Spinal Tap|en|This Is Spinal Tap}}||[[Роб Райнер]]||[[1984 жыл|1984]]
|-
| 30 ||{{аударылмаған2|Күшән және ескі шілтер (фильм)|Күшән және ескі шілтер|en|Arsenic and Old Lace (film)}}||[[Фрэнк Капра]]||[[1944 жыл|1944]]
|-
| 31 ||{{аударылмаған2|Аризонаны тәрбиелеу|Аризонаны тәрбиелеу|en|Raising Arizona}}||[[Ағайынды Коэн|Джоэл Коэн]]||[[1987 жыл|1987]]
|-
| 32 ||{{аударылмаған2|Арық адам (фильм)|Арық адам|en|The Thin Man (film)}}||[[В. С. Ван Дайк]]||[[1934 жыл|1934]]
|-
| 33 ||{{аударылмаған2|Жаңа заман (фильм)|Жаңа заман|en|Modern Times (film)}}||[[Чарли Чаплин]]||[[1936 жыл|1936]]
|-
| 34 ||[[Суыр күні (фильм)|Суыр күні]]||[[Харольд Рамис]]||[[1993 жыл|1993]]
|-
| 35 ||{{аударылмаған2|Харви (фильм, 1950)|Харви|en|Harvey (1950 film)}}||[[Генри Костер]]||[[1950 жыл|1950]]
|-
| 36 ||{{аударылмаған2|Аңдар үйі|Аңдар үйі|en|Animal House}}||[[Джон Лэндис]]||[[1978 жыл|1978]]
|-
| 37 ||{{аударылмаған2|Ұлы диктатор|Ұлы диктатор|en|The Great Dictator}}||[[Чарли Чаплин]]||[[1940 жыл|1940]]
|-
| 38 ||{{аударылмаған2|Үлкен қаланың оттары|Үлкен қаланың оттары|en|City Lights}}||[[Чарли Чаплин]]||[[1931 жыл|1931]]
|-
| 39 ||{{аударылмаған2|Салливанның саяхаты|Салливанның саяхаты|en|Sullivan's Travels}}||[[Престон Стерджес]]||[[1941 жыл|1941]]
|-
| 40 ||{{аударылмаған2|Бұл ессіз, ессіз, ессіз, ессіз әлем|Бұл ессіз, ессіз, ессіз, ессіз әлем|en|It's a Mad, Mad, Mad, Mad World}}||[[Стэнли Крамер]] || [[1963 жыл|1963]]
|-
| 41 ||{{аударылмаған2|Айдың билігі|Айдың билігі|en|Moonstruck}}||[[Норман Джуисон]]||[[1987 жыл|1987]]
|-
| 42 ||{{аударылмаған2|Үлкен (фильм, 1988)|Үлкен|en|Big (film)}}||[[Пенни Маршалл]]||[[1988 жыл|1988]]
|-
| 43 ||{{аударылмаған2|Америкалық граффити|Америкалық граффити|en|American Graffiti}}||[[Джордж Лукас]]||[[1973 жыл|1973]]
|-
| 44 ||{{аударылмаған2|Менің қолбасшым Годфри|Менің қолбасшым Годфри|en|My Man Godfrey}}||[[Грегори Ла Кава]]||[[1936 жыл|1936]]
|-
| 45 ||{{аударылмаған2|Гарольд пен Мод|Гарольд пен Мод|en|Harold and Maude}}||[[Хэл Эшби]]||[[1971 жыл|1971]]
|-
| 46 ||{{аударылмаған2|Манхэттен (фильм, 1979)|Манхэттен|en|Manhattan (1979 film)}}||[[Вуди Аллен]]||[[1979 жыл|1979]]
|-
| 47 ||{{аударылмаған2|Шампунь (фильм)|Шампунь|en|Shampoo (film)}}||[[Хэл Эшби]]||[[1975 жыл|1975]]
|-
| 48 ||{{аударылмаған2|Қараңғыда атылған оқ|Қараңғыда атылған оқ|en|A Shot in the Dark (1964 film)}}||[[Блейк Эдвардс]]||[[1964 жыл|1964]]
|-
| 49 ||{{аударылмаған2|Болу не болмау (фильм, 1942)|Болу не болмау|en|To Be or Not to Be (1942 film)}}||[[Эрнст Любич]]||[[1942 жыл|1942]]
|-
| 50 ||{{аударылмаған2|Кэт Баллу|Кэт Баллу|en|Cat Ballou}}||[[Эллиот Силверштейн]]||[[1965 жыл|1965]]
|-
| 51 ||{{аударылмаған2|Жетінші жылдың қышуы|Жетінші жылдың қышуы|en|The Seven Year Itch}}||[[Билли Уайлдер]]||[[1955 жыл|1955]]
|-
| 52 ||{{аударылмаған2|Ниночка|Ниночка|en|Ninotchka}}||[[Эрнст Любич]]||[[1939 жыл|1939]]
|-
| 53 ||{{аударылмаған2|Артур (фильм, 1981)|Артур|en|Arthur (1981 film)}}||[[Стив Гордон]]||[[1981 жыл|1981]]
|-
| 54 ||{{аударылмаған2|Морган Крик кереметі|Морган Крик кереметі|en|The Miracle of Morgan's Creek}}||[[Престон Стерджес]]||[[1944 жыл|1944]]
|-
| 55 ||{{аударылмаған2|Леди Ева|Леди Ева|en|The Lady Eve}}||[[Престон Стерджес]]||[[1941 жыл|1941]]
|-
| 56 ||{{аударылмаған2|Эбботт пен Костелло Франкенштейнді кездестіреді|Эбботт пен Костелло Франкенштейнді кездестіреді|en|Abbott and Costello Meet Frankenstein}}||[[Чарльз Бартон]]||[[1948 жыл|1948]]
|-
| 57 ||{{аударылмаған2|Тамақтану орны (фильм)|Тамақтану орны|en|Diner (1982 film)}}||[[Барри Левинсон]]||[[1982 жыл|1982]]
|-
| 58 ||{{аударылмаған2|Бұл сыйлық|Бұл сыйлық|en|It's a Gift}}||[[Норман Маклеод]]||[[1934 жыл|1934]]
|-
| 59 ||{{аударылмаған2|Ипподромдағы бір күн|Ипподромдағы бір күн|en|A Day at the Races (film)}}||[[Сэм Вуд]]||[[1937 жыл|1937]]
|-
| 60 ||{{аударылмаған2|Топпер (фильм)|Топпер|en|Topper (film)}}||[[Норман Маклеод]]||[[1937 жыл|1937]]
|-
| 61 ||{{аударылмаған2|Док, не жаңалық? (фильм, 1972)|Док, не жаңалық?|en|What's Up, Doc? (1972 film)}}||[[Питер Богданович]]||[[1972 жыл|1972]]
|-
| 62 ||{{аударылмаған2|Шерлок кіші|Шерлок кіші|en|Sherlock Jr.}}||[[Бастер Китон]]||[[1924 жыл|1924]]
|-
| 63 ||{{аударылмаған2|Беверли-Хиллз полицейі|Беверли-Хиллз полицейі|en|Beverly Hills Cop}}||[[Мартин Брест]]||[[1984 жыл|1984]]
|-
| 64 ||{{аударылмаған2|Тележаңалықтар (фильм)|Тележаңалықтар|en|Broadcast News (film)}}||[[Джеймс Брукс]]||[[1987 жыл|1987]]
|-
| 65 ||{{аударылмаған2|Ат қауырсындары|Ат қауырсындары|en|Horse Feathers}}||[[Норман Маклеод]]||[[1932 жыл|1932]]
|-
| 66 ||{{аударылмаған2|Ақшаны ал да қаш (фильм)|Ақшаны ал да қаш|en|Take the Money and Run (film)}}||[[Вуди Аллен]]||[[1969 жыл|1969]]
|-
| 67 ||{{аударылмаған2|Миссис Даутфайр|Миссис Даутфайр|en|Mrs. Doubtfire}}||[[Крис Коламбус]]||[[1993 жыл|1993]]
|-
| 68 ||{{аударылмаған2|Сұмдық шындық|Сұмдық шындық|en|The Awful Truth}}||[[Лео Маккэри]]||[[1937 жыл|1937]]
|-
| 69 ||{{аударылмаған2|Банандар (фильм)|Банандар|en|Bananas (film)}}||[[Вуди Аллен]]||[[1971 жыл|1971]]
|-
| 70 ||{{аударылмаған2|Мистер Дидс қалаға көшеді|Мистер Дидс қалаға көшеді|en|Mr. Deeds Goes to Town}}||[[Фрэнк Капра]]||[[1936 жыл|1936]]
|-
| 71 ||{{аударылмаған2|Гольф-клуб|Гольф-клуб|en|Caddyshack}}||[[Харольд Рамис]]||[[1980 жыл|1980]]
|-
| 72 ||{{аударылмаған2|Мистер Блэндингз арман үйін салып жатыр|Мистер Блэндингз арман үйін салып жатыр|en|Mr. Blandings Builds His Dream House}}||[[Г. К. Поттер]]||[[1948 жыл|1948]]
|-
| 73 ||{{аударылмаған2|Маймыл бизнесі (фильм, 1931)|Маймыл бизнесі|en|Monkey Business (1931 film)}}||[[Норман Маклеод]]||[[1931 жыл|1931]]
|-
| 74 ||{{аударылмаған2|9-дан 5-ке дейін (фильм)|9-дан 5-ке дейін|en|9 to 5 (film)}}||[[Колин Хиггинс]]||[[1980 жыл|1980]]
|-
| 75 ||{{аударылмаған2|Ол оған қате істеді|Ол оған қате істеді|en|She Done Him Wrong}}||[[Лоуэлл Шерман]]||[[1933 жыл|1933]]
|-
| 76 ||{{аударылмаған2|Виктор/Виктория|Виктор/Виктория|en|Victor/Victoria}}||[[Блейк Эдвардс]]||[[1982 жыл|1982]]
|-
| 77 ||{{аударылмаған2|Палм-Бич хикаясы|Палм-Бич хикаясы|en|The Palm Beach Story}}||[[Престон Стерджес]]||[[1942 жыл|1942]]
|-
| 78 ||{{аударылмаған2|Мароккоға жол|Мароккоға жол|en|Road to Morocco}}||[[Дэвид Батлер]]||[[1942 жыл|1942]]
|-
| 79 ||{{аударылмаған2|Бірінші курс студенті (фильм, 1925)|Бірінші курс студенті|en|The Freshman (1925 film)}}||[[Фред Ньюмейер]], [[Сэм Тейлор]]||[[1925 жыл|1925]]
|-
| 80 ||{{аударылмаған2|Ұйқыдағы адам (фильм)|Ұйқыдағы адам|en|Sleeper (1973 film)}}||[[Вуди Аллен]]||[[1973 жыл|1973]]
|-
| 81 ||{{аударылмаған2|Навигатор (фильм, 1924)|Навигатор|en|The Navigator (1924 film)}}||[[Бастер Китон]], [[Дональд Крисп]]||[[1924 жыл|1924]]
|-
| 82 ||{{аударылмаған2|Қатардағы жауынгер Бенджамин (фильм)|Қатардағы жауынгер Бенджамин|en|Private Benjamin (1980 film)}}||[[Ховард Зифф]]||[[1980 жыл|1980]]
|-
| 83 ||{{аударылмаған2|Қалыңдықтың әкесі (фильм, 1950)|Қалыңдықтың әкесі|en|Father of the Bride (1950 film)}}||[[Винсент Миннелли]]||[[1950 жыл|1950]]
|-
| 84 ||{{аударылмаған2|Америкада адасқандар|Америкада адасқандар|en|Lost in America}}||[[Альберт Брукс]]||[[1985 жыл|1985]]
|-
| 85 ||{{аударылмаған2|Сағат сегіздегі кешкі ас (фильм)|Сағат сегіздегі кешкі ас|en|Dinner at Eight (1933 film)}}||[[Джордж Кьюкор]]||[[1933 жыл|1933]]
|-
| 86 ||{{аударылмаған2|Қалалықтар|Қалалықтар|en|City Slickers}}||[[Рон Андервуд]]||[[1991 жыл|1991]]
|-
| 87 ||{{аударылмаған2|Риджмонт-Хайдағы жылдам күндер|Риджмонт-Хайдағы жылдам күндер|en|Fast Times at Ridgemont High}}||[[Эми Хекерлинг]]||[[1982 жыл|1982]]
|-
| 88 ||{{аударылмаған2|Битлджус|Битлджус|en|Beetlejuice}}||[[Тим Бёртон]]||[[1988 жыл|1988]]
|-
| 89 ||{{аударылмаған2|Ақымақ (фильм, 1979)|Ақымақ|en|The Jerk}}||[[Карл Райнер]]||[[1979 жыл|1979]]
|-
| 90 ||{{аударылмаған2|Жыл әйелі|Жыл әйелі|en|Woman of the Year}}||[[Джордж Стивенс]]||[[1942 жыл|1942]]
|-
| 91 ||{{аударылмаған2|Жүректі жаралайтын бала (фильм, 1972)|Жүректі жаралайтын бала|en|The Heartbreak Kid (1972 film)}}||[[Элейн Мей]]||[[1972 жыл|1972]]
|-
| 92 ||{{аударылмаған2|Отты шар|Отты шар|en|Ball of Fire}}||[[Говард Хоукс]]||[[1941 жыл|1941]]
|-
| 93 ||{{аударылмаған2|Фарго (фильм, 1996)|Фарго|en|Fargo (1996 film)}}||[[Ағайынды Коэн|Джоэл Коэн]]||[[1996 жыл|1996]]
|-
| 94 ||{{аударылмаған2|Мейм тәте (фильм)|Мейм тәте|en|Auntie Mame (film)}}||[[Мортон ДаКоста]]||[[1958 жыл|1958]]
|-
| 95 ||{{аударылмаған2|Күміс жебе (фильм)|Күміс жебе|en|Silver Streak (film)}}||[[Артур Хиллер]]||[[1976 жыл|1976]]
|-
| 96 ||{{аударылмаған2|Шөл дала ұлдары|Шөл дала ұлдары|en|Sons of the Desert}}||[[Уильям Сейтер]]||[[1933 жыл|1933]]
|-
| 97 ||{{аударылмаған2|Даремдік бұқа|Даремдік бұқа|en|Bull Durham}}||[[Рон Шелтон]]||[[1988 жыл|1988]]
|-
| 98 ||{{аударылмаған2|Сарай сайқымазағы|Сарай сайқымазағы|en|The Court Jester}}||[[Мелвин Франк]], [[Норман Панама]]||[[1956 жыл|1956]]
|-
| 99 ||{{аударылмаған2|Ессіз профессор (фильм, 1963)|Ессіз профессор|en|The Nutty Professor (1963 film)}}|| [[Джерри Льюис]]||[[1963 жыл|1963]]
|-
| 100 ||{{аударылмаған2|Қайырлы таң, Вьетнам|Қайырлы таң, Вьетнам|en|Good Morning, Vietnam}}||[[Барри Левинсон]]||[[1987 жыл|1987]]
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Кинематографиялық рейтингтер]]
[[Санат:Фильмдер тізімі]]
[[Санат:AFI 100 жыл]]
kx5cwy41dyc0o4qh6ma0dkf36wjmhoj
AFI нұсқасы бойынша үздік киномюзиклдер
0
778801
3591661
3591010
2026-04-25T12:08:41Z
TalgatSnow
143530
3591661
wikitext
text/x-wiki
{{AFI 100 Years... series}}
«'''AFI 100 жыл...'''» топтамасы аясында жарық көрген «'''AFI нұсқасы бойынша үздік киномюзиклдер'''» тізімі» — америкалық кинематографтағы ең таңдаулы мюзиклдердің жиынтығы. Тізімді [[Америка кино институты]] 2006 жылдың 3 қыркүйегінде Голливуд-боул сахнасында жариялады. Алдыңғы тізімдердің көбіне ұқсамайтын бұл жинақ тек 25 жеңімпазды қамтиды және арнайы телебағдарлама ретінде ұсынылған жоқ.
== Тізім ==
{| class="wikitable sortable" style="font-size:1.00em; line-height:1.5em;"
! #
! Фильм
! Жыл
! Режиссер(лер)і
! Студия
|-
| 1
| «{{iw|Жаңбыр астында ән салу (фильм, 1952)|Жаңбыр астында ән салу|en|Singin' in the Rain}}»
| [[1952 жыл|1952]]
| [[Джин Келли]], [[Стенли Донен]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]
|-
| 2
| «{{iw|Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы|en|West Side Story (1961 film)}}»
| [[1961 жыл|1961]]
| [[Роберт Уайз]], [[Джером Роббинс]]
| [[United Artists]]
|-
| 3
| «[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]]»
| [[1939 жыл|1939]]
| [[Виктор Флеминг]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]
|-
| 4
| «{{iw|Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары|en|The Sound of Music (film)}}»
| [[1965 жыл|1965]]
| [[Роберт Уайз]]
| [[20th Century Fox]]
|-
| 5
| «{{iw|Кабаре (фильм)|Кабаре|en|Cabaret (1972 film)}}»
| [[1972 жыл|1972]]
| [[Боб Фосс]]
| [[Allied Artists]]
|-
| 6
| «{{iw|Мэри Поппинс (фильм)|Мэри Поппинс|en|Mary Poppins (film)}}»
| [[1964 жыл|1964]]
| [[Роберт Стивенсон]]
| [[Walt Disney Pictures|Disney]]
|-
| 7
| «{{iw|Жұлдыз туды (фильм, 1954)|Жұлдыз туды|en|A Star Is Born (1954 film)}}»
| [[1954 жыл|1954]]
| [[Джордж Кьюкор]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| 8
| «{{iw|Менің сұлу ледиім (фильм)|Менің сұлу ледиім|en|My Fair Lady (film)}}»
| [[1964 жыл|1964]]
| [[Джордж Кьюкор]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| 9
| «{{iw|Париждегі америкалық (фильм)|Париждегі америкалық|en|An American in Paris (film)}}»
| [[1951 жыл|1951]]
| [[Винсент Миннелли]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]
|-
| 10
| «{{iw|Мені Сент-Луисте қарсы ал (фильм)|Мені Сент-Луисте қарсы ал|en|Meet Me in St. Louis}}»
| [[1944 жыл|1944]]
| [[Винсент Миннелли]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]
|-
| 11
| «{{iw|Король және мен (фильм, 1956)|Король және мен|en|The King and I (1956 film)}}»
| [[1956 жыл|1956]]
| [[Уолтер Лэнг]]
| [[20th Century Fox]]
|-
| 12
| «[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]]»
| [[2002 жыл|2002]]
| [[Роб Маршалл]]
| [[Miramax Films|Miramax]]
|-
| 13
| «{{iw|42-ші көше (фильм)|42-ші көше|en|42nd Street (film)}}»
| [[1933 жыл|1933]]
| [[Ллойд Бэкон]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| 14
| «{{iw|Осының бәрі джаз|Осының бәрі джаз|en|All That Jazz (film)}}»
| [[1979 жыл|1979]]
| [[Боб Фосс]]
| [[20th Century Fox]]
|-
| 15
| «{{iw|Цилиндр (фильм)|Цилиндр|en|Top Hat}}»
| [[1935 жыл|1935]]
| [[Марк Сэндрич]]
| [[RKO Pictures|RKO]]
|-
| 16
| «{{iw|Күлкілі қыз (фильм)|Күлкілі қыз|en|Funny Girl (film)}}»
| [[1968 жыл|1968]]
| [[Уильям Уайлер]]
| [[Columbia Pictures|Columbia]]
|-
| 17
| «{{iw|Театр арбасы (фильм)|Театр арбасы|en|The Band Wagon}}»
| [[1953 жыл|1953]]
| [[Винсент Миннелли]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]
|-
| 18
| «{{iw|Янки Дудл Денди|Янки Дудл Денди|en|Yankee Doodle Dandy}}»
| [[1942 жыл|1942]]
| [[Майкл Кертис]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| 19
| «{{iw|Қалада (фильм)|Қалада|en|On the Town (film)}}»
| [[1949 жыл|1949]]
| [[Джин Келли]], [[Стенли Донен]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]
|-
| 20
| «{{iw|Бриолин (фильм)|Бриолин|en|Grease (film)}}»
| [[1978 жыл|1978]]
| [[Рэндал Клайзер]]
| [[Paramount Pictures|Paramount]]
|-
| 21
| «{{iw|Жеті ағайындыға жеті қалыңдық|Жеті ағайындыға жеті қалыңдық|en|Seven Brides for Seven Brothers}}»
| [[1954 жыл|1954]]
| [[Стенли Донен]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]
|-
| 22
| «{{iw|Сұлу мен Құбыжық (мультфильм, 1991)|Сұлу мен Құбыжық|en|Beauty and the Beast (1991 film)}}»
| [[1991 жыл|1991]]
| [[Гари Труздейл]], [[Кирк Уайз]]
| [[Walt Disney Pictures|Disney]]
|-
| 23
| «{{iw|Жігіттер мен қуыршақтар (фильм)|Жігіттер мен қуыршақтар|en|Guys and Dolls (film)}}»
| [[1955 жыл|1955]]
| [[Джозеф Лео Манкевич]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]
|-
| 24
| «{{iw|Жүзіп жүрген театр (фильм, 1936)|Жүзіп жүрген театр|en|Show Boat (1936 film)}}»
| [[1936 жыл|1936]]
| [[Джеймс Уэйл]]
| [[Universal Pictures|Universal]]
|-
| 25
| «{{iw|Мулен Руж!|Мулен Руж!|en|Moulin Rouge!}}»
| [[2001 жыл|2001]]
| [[Баз Лурман]]
| [[20th Century Fox]]
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.afi.com/100Years/musicals.aspx Ресми сайт]{{ref|en}}
* [http://www.afi.com/Docs/100Years/musicals_ballot.pdf Номинанттар тізімі (180)]{{ref|en}}
* [http://www.afi.com/Docs/100Years/musicals25.pdf Жеңімпаздар тізімі (25)]{{ref|en}}
[[Санат:Кинематографиялық рейтингтер]]
[[Санат:Фильмдер тізімі]]
[[Санат:AFI 100 жыл]]
65lq1b1gtfpeoj6z9c3gvfndizkym8u
AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы үздік кино музыкасы
0
778803
3591658
3584651
2026-04-25T12:07:11Z
TalgatSnow
143530
3591658
wikitext
text/x-wiki
{{AFI 100 Years... series}}
«'''AFI 100 жыл...'''» топтамасы аясында жарық көрген «'''AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы үздік кино музыкасы'''» тізімі — америкалық кинематографтағы ең таңдаулы 25 саундтректің жиынтығы. Тізімді [[Америка кино институты]] 2005 жылы жариялады.
== Тізім ==
{| class="wikitable sortable" style="font-size:1.00em; line-height:1.5em;"
! #
! Фильм атауы
! Жыл
! Студия
! Композитор
|-
| 1
| «[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт|Жұлдызды соғыстар]]»
| [[1977 жыл|1977]]
| [[20th Century Fox]], [[Lucasfilm]]
| [[Джон Уильямс]]
|-
| 2
| «[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]»
| [[1939 жыл|1939]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]], [[Selznick International Pictures]]
| [[Макс Стайнер]]
|-
| 3
| «[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]»
| [[1962 жыл|1962]]
| [[Columbia Pictures|Columbia]], [[Horizon Pictures]]
| [[Морис Жарр]]
|-
| 4
| «[[Психо]]»
| [[1960 жыл|1960]]
| [[Paramount Pictures|Paramount]]
| [[Бернард Херрманн]]
|-
| 5
| «[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]»
| [[1972 жыл|1972]]
| [[Paramount Pictures|Paramount]]
| [[Нино Рота]]
|-
| 6
| «{{iw|Жақтар (фильм)|Жақтар|en|Jaws (soundtrack)}}»
| [[1975 жыл|1975]]
| [[Universal Pictures|Universal]], [[The Zanuck Company]]
| [[Джон Уильямс]]
|-
| 7
| «{{iw|Лора (фильм, 1944)|Лора|en|Laura (1944 film)}}»
| [[1944 жыл|1944]]
| [[20th Century Fox]]
| [[Дэвид Раксин]]
|-
| 8
| «{{iw|Ғаламат жетеу (фильм, 1960)|Ғаламат жетеу|en|The Magnificent Seven (1960 film)}}»
| [[1960 жыл|1960]]
| [[United Artists]], [[Mirisch Company]]
| [[Элмер Бернстайн]]
|-
| 9
| «{{iw|Қытай кварталы (фильм, 1974)|Қытай кварталы|en|Chinatown (1974 film)}}»
| [[1974 жыл|1974]]
| [[Paramount Pictures|Paramount]]
| [[Джерри Голдсмит]]
|-
| 10
| «{{iw|Дәл түс (фильм)|Дәл түс|en|High Noon}}»
| [[1952 жыл|1952]]
| [[United Artists]], [[Стэнли Крамер]]
| [[Дмитрий Тёмкин]]
|-
| 11
| «{{iw|Робин Гудтың бастан кешкендері (фильм)|Робин Гудтың бастан кешкендері|en|The Adventures of Robin Hood}}»
| [[1938 жыл|1938]]
| [[Warner Bros.]]
| [[Эрих Вольфганг Корнгольд]]
|-
| 12
| «{{iw|Вертиго (фильм)|Вертиго|en|Vertigo (film)}}»
| [[1958 жыл|1958]]
| [[Paramount Pictures|Paramount]]
| [[Бернард Херрманн]]
|-
| 13
| «[[Кинг Конг (фильм, 1933)|Кинг Конг]]»
| [[1933 жыл|1933]]
| [[RKO Pictures|RKO]]
| [[Макс Стайнер]]
|-
| 14
| «{{iw|Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық|en|E.T. the Extra-Terrestrial (soundtrack)}}»
| [[1982 жыл|1982]]
| [[Universal Pictures|Universal]]
| [[Джон Уильямс]]
|-
| 15
| «{{iw|Африкадан (фильм)|Африкадан|en|Out of Africa (film)}}»
| [[1985 жыл|1985]]
| [[Universal Pictures|Universal]], [[Mirage Enterprises]]
| [[Джон Барри (композитор)|Джон Барри]]
|-
| 16
| «{{iw|Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары|en|Sunset Boulevard (film)}}»
| [[1950 жыл|1950]]
| [[Paramount Pictures|Paramount]]
| [[Франц Ваксман]]
|-
| 17
| «[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]»
| [[1962 жыл|1962]]
| [[Universal Pictures|Universal]]
| [[Элмер Бернстайн]]
|-
| 18
| «[[Маймылдар ғаламшары (фильм, 1968)|Маймылдар ғаламшары]]»
| [[1968 жыл|1968]]
| [[20th Century Fox]]
| [[Джерри Голдсмит]]
|-
| 19
| «{{iw|Құштарлық трамвайы (фильм, 1951)|Құштарлық трамвайы|en|A Streetcar Named Desire (1951 film)}}»
| [[1951 жыл|1951]]
| [[Warner Bros.]]
| [[Алекс Норт]]
|-
| 20
| «{{iw|Қызғылт қабылан|Қызғылт қабылан|en|The Pink Panther (soundtrack)}}»
| [[1963 жыл|1963]]
| [[United Artists]], [[Mirisch Company]]
| [[Генри Манчини]]
|-
| 21
| «[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]»
| [[1959 жыл|1959]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]
| [[Миклош Рожа]]
|-
| 22
| «{{iw|Портта (фильм)|Портта|en|On the Waterfront}}»
| [[1954 жыл|1954]]
| [[Columbia Pictures|Columbia]], [[Horizon Pictures]]
| [[Леонард Бернстайн]]
|-
| 23
| «{{iw|Миссия (фильм)|Миссия|en|The Mission (soundtrack)}}»
| [[1986 жыл|1986]]
| [[Warner Bros.]], [[Goldcrest Films]]
| [[Эннио Морриконе]]
|-
| 24
| «{{iw|Алтын көлде (фильм, 1981)|Алтын көлде|en|On Golden Pond (1981 film)}}»
| [[1981 жыл|1981]]
| [[Universal Pictures|Universal]], [[ITC Entertainment]]
| [[Дейв Грузин]]
|-
| 25
| «{{iw|Батыс қалай жаулап алынды (фильм)|Батыс қалай жаулап алынды|en|How the West Was Won (film)}}»
| [[1963 жыл|1963]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]], [[Cinerama Releasing]]
| [[Альфред Ньюман]]
|}
== Сілтемелер ==
* [https://www.afi.com/afis-100-years-of-film-scores/ Америка кино институтының «100 жылдағы 100 үздік киномузыка» тізімі (жеңімпаздар)]{{ref|en}}
* [https://web.archive.org/web/20110313150632/http://www.afi.com/Docs/100Years/scores250.pdf Номинацияға ие болған 250 киномузыканың тізімі]{{ref|en}}
* [https://devaficalmjediwestussa.blob.core.windows.net/images/2019/08/scores25.pdf Жеңімпаз атанған 25 киномузыканың тізімі (PDF)]{{ref|en}}
[[Санат:Кинематографиялық рейтингтер]]
[[Санат:Фильмдер тізімі]]
[[Санат:AFI 100 жыл]]
inyr3j0yrty7jrlk66nub60rvy9sxfq
AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік кино дәйексөзі
0
778810
3591655
3584650
2026-04-25T12:05:34Z
TalgatSnow
143530
3591655
wikitext
text/x-wiki
{{AFI 100 Years... series}}
«'''AFI 100 жыл...'''» топтамасы аясында жарық көрген «'''AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік кино дәйексөзі'''» тізімі — америкалық кинематографтағы ең таңдаулы 100 дәйексөздің жиынтығы.<ref>{{cite web |title=AFI 100 Years...100 Movie Quotes: The 100 Greatest Movie Quotes Of All Time |url=https://www.afi.com/afis-100-years-100-movie-quotes/ |publisher=[[Америка кино институты]]}}</ref> [[Америка кино институты]] бұл тізімді 2005 жылы 21 маусымда [[CBS]] арнасындағы үш сағаттық телебағдарламада жариялады. Бағдарламаны [[Пирс Броснан]] жүргізді, ал көптеген Голливуд актерлері мен кинематографистері өз пікірлерін білдірді.
1500 кино маманынан, сыншылардан және тарихшылардан құралған қазылар алқасы 1939 жылғы [[Америкадағы азамат соғысы]] туралы түсірілген «[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]» эпикалық фильміндегі [[Кларк Гейбл]]дің ([[Ретт Батлер]] рөлінде) айтқан «'''Шынымды айтсам, жаным, маған бәрібір'''» (Frankly, my dear, I don't give a damn) деген сөзін барлық уақыттағы ең есте қаларлық америкалық кино цитатасы деп таныды.
== Критерийлері ==
Қазылар алқасына таңдау жасау кезінде келесі критерийлерді негізге алу ұсынылды:
* '''Кинодағы дәйексөз''': Америкалық фильмдердің бірінде айтылған фразалар немесе қысқаша диалогтар. Ән мәтіндері қарастырылмайды.
* '''Мәдени ықпалы''': Көрермендердің күнделікті өмірі мен әртүрлі жағдайларда қолданатын цитаталары; поп-мәдениетте кең таралып, ұлттық лексиканың бір бөлігіне айналған сөздер.
* '''Тарихи мұра''': Көрермендер белгілі бір фильмді еске түсіру үшін қолданатын, сол арқылы туындының тарихи мұрасын сақтайтын және жаңғыртатын дәйексөздер.
== Тізім ==
{| class="wikitable sortable" style="font-size:1.00em; line-height:1.5em;"
! Орын
! Дәйексөз
! Аударма
! Кейіпкер
! Актер / Актриса
! Фильм
! Жылы
|-
| 1
| «Frankly, my dear, I don't give a damn.»
| «Шынымды айтсам, жаным, маған бәрібір.»
| [[Ретт Батлер]]
| [[Кларк Гейбл]]
| ''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]''
| [[1939 жыл|1939]]
|-
|2
| «I'm gonna make him an offer he can't refuse.»
| «Мен оған бас тарта алмайтындай ұсыныс жасаймын.»
| Вито Корлеоне
| [[Марлон Брандо]]
| ''[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]''
| [[1972 жыл|1972]]
|-
|3
| «You don't understand! I coulda had class. I coulda been a contender. I could've been somebody, instead of a bum, which is what I am.»
| «Сен түсінбейсің! Мен де тұлға бола алар едім. Мен де үміткер бола алар едім. Қазіргідей қаңғыбас емес, біреу бола алар едім.»
| Терри Маллой
| [[Марлон Брандо]]
| ''[[Портта (фильм)|Портта]]''
| [[1954 жыл|1954]]
|-
|4
| «Toto, I've a feeling we're not in Kansas anymore.»
| «Тото, меніңше, біз енді Канзаста емеспіз.»
| Дороти Гейл
| [[Джуди Гарленд]]
| ''[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]]''
| [[1939 жыл|1939]]
|-
|5
| «Here's looking at you, kid.»
| «Сенің құрметіңе, балақай.»
| Рик Блейн
| [[Хамфри Богарт]]
| ''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]''
| [[1942 жыл|1942]]
|-
|6
| «Go ahead, make my day.»
| «Кәне, көңілімді көтерші.»
| Гарри Каллахан
| [[Клинт Иствуд]]
| ''[[Кенеттен болатын соққы (фильм)|Кенеттен болатын соққы]]''
| [[1983 жыл|1983]]
|-
|7
| «All right, Mr. DeMille, I'm ready for my close-up.»
| «Жақсы, Демилль мырза, мен ірі планға түсуге дайынмын.»
| Норма Десмонд
| [[Глория Свенсон]]
| ''[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]]''
| [[1950 жыл|1950]]
|-
|8
| «May the Force be with you.»
| «Қуат сенімен бірге болсын.»
| Хан Соло
| [[Харрисон Форд]]
| ''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт|Жұлдызды соғыстар]]''
| [[1977 жыл|1977]]
|-
|9
| «Fasten your seatbelts. It's going to be a bumpy night.»
| «Қауіпсіздік белдіктерін тағыңыздар. Түн тыныш болмайтын түрі бар.»
| Марго Ченнинг
| [[Бетт Дэвис]]
| ''[[Барлығы Ева туралы]]''
| [[1950 жыл|1950]]
|-
|10
| «You talkin' to me?»
| «Сен менімен сөйлесіп тұрсың ба?»
| Трэвис Бикл
| [[Роберт Де Ниро]]
| ''[[Такси жүргізушісі (фильм)|Такси жүргізушісі]]''
| [[1976 жыл|1976]]
|-
|11
| «What we've got here is failure to communicate.»
| «Біздегі басты мәселе — өзара түсіністіктің жоқтығы.»
| Капитан
| [[Строзер Мартин]]
| ''[[Салқынқанды Люк (фильм)|Салқынқанды Люк]]''
| [[1967 жыл|1967]]
|-
|12
| «I love the smell of napalm in the morning.»
| «Таңертеңгі напалмның иісін жақсы көремін.»
| Билл Килгор
| [[Роберт Дюваль]]
| ''[[Бүгінгі күннің ақырет заманы (фильм)|Бүгінгі күннің ақырет заманы]]''
| [[1979 жыл|1979]]
|-
|13
| «Love means never having to say you're sorry.»
| «Махаббат — бұл ешқашан кешірім сұрауға мәжбүр болмау.»
| Дженнифер Каваллери, Оливер Барретт IV
| [[Эли Макгроу]], [[Райан О’Нил]]
| ''[[Махаббат хикаясы (фильм, 1970)|Махаббат хикаясы]]''
| [[1970 жыл|1970]]
|-
|14
| «The stuff that dreams are made of.»
| «Армандар неден жаралса, бұл да содан.»
| Сэм Спейд
| [[Хамфри Богарт]]
| ''[[Мальта сұңқары (фильм, 1941)|Мальта сұңқары]]''
| [[1941 жыл|1941]]
|-
|15
| «E.T. phone home.»
| «И-Ти үйге телефон соғады.»
| И-Ти
| [[Пэт Уэлш]]
| ''[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]]''
| [[1982 жыл|1982]]
|-
|16
| «They call me Mister Tibbs!»
| «Олар мені Мистер Тиббс дейді!»
| Вирджил Тиббс
| [[Сидни Пуатье]]
| ''[[Түнгі аптапта (фильм)|Түнгі аптапта]]''
| [[1967 жыл|1967]]
|-
|17
| «Rosebud.»
| «Раушан бүршігі.»
| Чарльз Фостер Кейн
| [[Орсон Уэллс]]
| ''[[Азамат Кейн]]''
| [[1941 жыл|1941]]
|-
|18
| «Made it, Ma! Top of the world!»
| «Мен жасадым, Ана! Әлемнің шыңындамын!»
| Артур «Коди» Джарретт
| [[Джеймс Кэгни]]
| ''[[Ақ қызу (фильм)|Ақ қызу]]''
| [[1949 жыл|1949]]
|-
|19
| «I'm as mad as hell, and I'm not going to take this anymore!»
| «Менің қаным қайнап тұр, бұдан былай бұған шыдамаймын!»
| Говард Бил
| [[Питер Финч]]
| ''[[Тележелі (фильм)|Тележелі]]''
| [[1976 жыл|1976]]
|-
|20
| «Louis, I think this is the beginning of a beautiful friendship.»
| «Луи, меніңше, бұл тамаша достықтың бастауы.»
| Рик Блейн
| [[Хамфри Богарт]]
| ''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]''
| [[1942 жыл|1942]]
|-
|21
| «A census taker once tried to test me. I ate his liver with some fava beans and a nice Chianti.»
| «Бірде халық санағын жүргізуші мені тексермек болды. Мен оның бауырын бұршақпен және тамаша Кьянти шарабымен қосып жеп қойдым.»
| Ганнибал Лектер
| [[Энтони Хопкинс]]
| ''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]''
| [[1991 жыл|1991]]
|-
|22
| «Bond. James Bond.»
| «Бонд. Джеймс Бонд.»
| Джеймс Бонд
| [[Шон Коннери]]
| ''[[Доктор Ноу (фильм)|Доктор Ноу]]''
| [[1962 жыл|1962]]
|-
|23
| «There's no place like home.»
| «Өз үйіңнен артық жер жоқ.»
| Дороти Гейл
| [[Джуди Гарленд]]
| ''[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]]''
| [[1939 жыл|1939]]
|-
|24
| «I am big! It's the pictures that got small.»
| «Мен әлі де ұлымын! Тек кинолар ұсақталып кетті.»
| Норма Десмонд
| [[Глория Свенсон]]
| ''[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]]''
| [[1950 жыл|1950]]
|-
|25
| «Show me the money!»
| «Маған ақшаны көрсет!»
| Род Тидуэлл
| [[Кьюба Гудинг (кіші)]]
| ''[[Джерри Магуайер (фильм)|Джерри Магуайер]]''
| [[1996 жыл|1996]]
|-
|26
| «Why don't you come up sometime and see me?»
| «Маған неге бір соғып кетпейсің?»
| Леди Лу
| [[Мэй Уэст]]
| ''[[Ол оған дұрыс істемеді (фильм)|Ол оған дұрыс істемеді]]''
| [[1933 жыл|1933]]
|-
|27
| «I'm walkin' here! I'm walkin' here!»
| «Мен осы жерде келе жатырмын! Мен келе жатырмын!»
| «Ратсо» Риццо
| [[Дастин Хоффман]]
| ''[[Түнгі ковбой (фильм)|Түнгі ковбой]]''
| [[1969 жыл|1969]]
|-
|28
| «Play it, Sam. Play 'As Time Goes By.'»
| «Ойнашы, Сэм. 'As Time Goes By' әуенін ойнашы.»
| Ильза Лунд
| [[Ингрид Бергман]]
| ''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]''
| [[1942 жыл|1942]]
|-
|29
| «You can't handle the truth!»
| «Шындыққа тіке қарай алмайсың!»
| Натан Джессеп
| [[Джек Николсон]]
| ''[[Бірнеше жақсы жігіттер (фильм)|Бірнеше жақсы жігіттер]]''
| [[1992 жыл|1992]]
|-
|30
| «I want to be alone.»
| «Жалғыз қалғым келеді.»
| Грузинская
| [[Грета Гарбо]]
| ''[[Гранд Отель (фильм)|Гранд Отель]]''
| [[1932 жыл|1932]]
|-
|31
| «After all, tomorrow is another day!»
| «Қалай болғанда да, ертең жаңа күн туады!»
| [[Скарлетт О’Хара]]
| [[Вивьен Ли]]
| ''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]''
| [[1939 жыл|1939]]
|-
|32
| «Round up the usual suspects.»
| «Әдеттегі күдіктілерді жинаңдар.»
| Луи Рено
| [[Клод Рейнс]]
| ''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]''
| [[1942 жыл|1942]]
|-
|33
| «I'll have what she's having.»
| «Маған да соныкінен әкеліңіз.»
| Клиент
| [[Эстелл Райнер]]
| ''[[Гарри Саллиді жолықтырғанда]]''
| [[1989 жыл|1989]]
|-
|34
| «You know how to whistle, don't you, Steve? You just put your lips together and blow.»
| «Ысқыруды білесің ғой, Стив? Ерініңді түйістіресің де, үрлейсің.»
| Мари «Слим» Браунинг
| [[Лорен Бэколл]]
| ''[[Бар болу не жоқ болу (фильм)|Бар болу не жоқ болу]]''
| [[1944 жыл|1944]]
|-
|35
| «You're gonna need a bigger boat.»
| «Саған үлкенірек қайық керек болады.»
| Мартин Броуди
| [[Рой Шайдер]]
| ''[[Жақтар (фильм)|Жақтар]]''
| [[1975 жыл|1975]]
|-
|36
| «Badges? We ain't got no badges! We don't need no badges! I don't have to show you any stinking badges!»
| «Жетон? Бізде ешқандай жетон жоқ! Бізге ешқандай жетонның керегі жоқ! Саған лас жетондарымды көрсетіп жатпаймын!»
| Алтын қалпақ
| [[Альфонсо Бедойя]]
| ''[[Сьерра-Мадре қазынасы (фильм)|Сьерра-Мадре қазынасы]]''
| [[1948 жыл|1948]]
|-
|37
| «I'll be back.»
| «Мен қайтып ораламын.»
| Терминатор
| [[Арнольд Шварценеггер]]
| ''[[Терминатор (фильм)|Терминатор]]''
| [[1984 жыл|1984]]
|-
|38
| «Today, I consider myself the luckiest man on the face of the Earth.»
| «Бүгін мен өзімді жер бетіндегі ең бақытты адаммын деп есептеймін.»
| Лу Гериг
| [[Гэри Купер]]
| ''[[Янкилер мақтанышы (фильм)|Янкилер мақтанышы]]''
| [[1942 жыл|1942]]
|-
|39
| «If you build it, he will come.»
| «Егер оны салсаң, ол келеді.»
| Джо Джексон
| [[Рэй Лиотта]] (дауысы)
| ''[[Армандар алаңы (фильм)|Армандар алаңы]]''
| [[1989 жыл|1989]]
|-
|40
| «My mama always said life was like a box of chocolates. You never know what you're gonna get.»
| «Анам әрқашан өмірді шоколад қорабына ұқсататын. Ішінен не шығатынын ешқашан білмейсің.»
| Форрест Гамп
| [[Том Хэнкс]]
| ''[[Форрест Гамп]]''
| [[1994 жыл|1994]]
|-
|41
| «We rob banks.»
| «Біз банк тонаймыз.»
| Клайд Бэрроу
| [[Уоррен Битти]]
| ''[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]]''
| [[1967 жыл|1967]]
|-
|42
| «Plastics.»
| «Пластик.»
| Мырза Макгуайр
| [[Уолтер Брук]]
| ''[[Түлек (фильм)|Түлек]]''
| [[1967 жыл|1967]]
|-
|43
| «We'll always have Paris.»
| «Париж мәңгі біздің жадымызда қалады.»
| Рик Блейн
| [[Хамфри Богарт]]
| ''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]''
| [[1942 жыл|1942]]
|-
|44
| «I see dead people.»
| «Мен өлі адамдарды көремін.»
| Коул Сиэр
| [[Хэйли Джоэл Осмент]]
| ''[[Алтыншы сезім (фильм)|Алтыншы сезім]]''
| [[1999 жыл|1999]]
|-
|45
| «Stella! Hey, Stella!»
| «Стелла! Ей, Стелла!»
| Стэнли Ковальски
| [[Марлон Брандо]]
| ''[[Құштарлық трамвайы (фильм, 1951)|Құштарлық трамвайы]]''
| [[1951 жыл|1951]]
|-
|46
| «Oh, Jerry, don't let's ask for the moon. We have the stars.»
| «О, Джерри, айды аңсап қайтеміз. Бізде жұлдыздар бар ғой.»
| Шарлотта Вейл
| [[Бетт Дэвис]]
| ''[[Алға, саяхатшы (фильм)|Алға, саяхатшы]]''
| [[1942 жыл|1942]]
|-
|47
| «Shane. Shane. Come back!»
| «Шейн. Шейн. Қайтып кел!»
| Джои Старретт
| [[Брэндон де Уайлд]]
| ''[[Шейн (фильм)|Шейн]]''
| [[1953 жыл|1953]]
|-
|48
| «Well, nobody's perfect.»
| «Ешкім мінсіз емес.»
| Осгуд Филдинг III
| [[Джо Э. Браун]]
| ''[[Джазда тек қана қыздар]]''
| [[1959 жыл|1959]]
|-
|49
| «It's alive! It's alive!»
| «Ол тірі! Ол тірі!»
| Генри Франкенштейн
| [[Колин Клайв]]
| ''[[Франкенштейн (фильм, 1931)|Франкенштейн]]''
| [[1931 жыл|1931]]
|-
|50
| «Houston, we have a problem.»
| «Хьюстон, бізде мәселе туындады.»
| Джим Ловелл
| [[Том Хэнкс]]
| ''[[Аполлон 13 (фильм)|Аполлон 13]]''
| [[1995 жыл|1995]]
|-
|51
| «You've got to ask yourself one question: 'Do I feel lucky?' Well, do ya, punk?»
| «Өзіңе бір ғана сұрақ қой: 'Бүгін жолым болар ма екен?' Сонымен, жолың болар ма екен, жексұрын?»
| Гарри Каллахан
| [[Клинт Иствуд]]
| ''[[Лас Гарри (фильм)|Лас Гарри]]''
| [[1971 жыл|1971]]
|-
|52
| «You had me at 'hello.'»
| «Мені сол 'сәлем' деген сөзіңмен-ақ баурап алдың.»
| Дороти Бойд
| [[Рене Зеллвегер]]
| ''[[Джерри Магуайер]]''
| [[1996 жыл|1996]]
|-
|53
| «One morning I shot an elephant in my pajamas. How he got in my pajamas, I don't know.»
| «Бірде таңертең пижама киіп жүріп піл атып алдым. Оның менің пижамама қалай кіріп кеткенін білмеймін.»
| Джеффри Сполдинг
| [[Граучо Маркс]]
| ''[[Мәдениетсіздер (фильм, 1930)|Мәдениетсіздер]]''
| [[1930 жыл|1930]]
|-
|54
| «There's no crying in baseball!»
| «Бейсболда жылауға болмайды!»
| Джимми Дуган
| [[Том Хэнкс]]
| ''[[Өздерінің жеке лигасы (фильм)|Өздерінің жеке лигасы]]''
| [[1992 жыл|1992]]
|-
|55
| «La-dee-da, la-dee-da.»
| «Ла-ди-да, ла-ди-да.»
| Энни Холл
| [[Дайан Китон]]
| ''[[Энни Холл]]''
| [[1977 жыл|1977]]
|-
|56
| «A boy's best friend is his mother.»
| «Баланың ең жақын досы — оның анасы.»
| Норман Бейтс
| [[Энтони Перкинс]]
| ''[[Психо]]''
| [[1960 жыл|1960]]
|-
|57
| «Greed, for lack of a better word, is good.»
| «Ашкөздік — басқаша айтқанда, жақсы нәрсе.»
| Гордон Гекко
| [[Майкл Дуглас]]
| ''[[Уолл-стрит (фильм, 1987)|Уолл-стрит]]''
| [[1987 жыл|1987]]
|-
|58
| «Keep your friends close, but your enemies closer.»
| «Достарыңды жақын ұста, ал жауларыңды одан да жақын ұста.»
| Майкл Корлеоне
| [[Аль Пачино]]
| ''[[Өкіл әке 2]]''
| [[1974 жыл|1974]]
|-
|59
| «As God is my witness, I'll never be hungry again.»
| «Құдай куә, бұдан былай ешқашан аш болмаймын.»
| [[Скарлетт О’Хара]]
| [[Вивьен Ли]]
| ''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]''
| [[1939 жыл|1939]]
|-
|60
| «Well, here's another nice mess you've gotten me into!»
| «Міне, мені тағы бір пәлеге душар еттің!»
| Оливер
| [[Оливер Харди]]
| ''[[Шөл дала ұлдары (фильм)|Шөл дала ұлдары]]''
| [[1933 жыл|1933]]
|-
|-
|61
| «Say 'hello' to my little friend!»
| «Менің кішкентай досыма сәлем бер!»
| Тони Монтана
| [[Аль Пачино]]
| ''[[Тыртық бет (фильм, 1983)|Тыртық бет]]''
| [[1983 жыл|1983]]
|-
|62
| «What a dump.»
| «Нағыз қоқыс үйіндісі.»
| Роза Молин
| [[Бетт Дэвис]]
| ''[[Орман арғы жағында (фильм)|Орман арғы жағында]]''
| [[1949 жыл|1949]]
|-
|63
| «Mrs. Robinson, you're trying to seduce me. Aren't you?»
| «Миссис Робинсон, сіз мені азғырғыңыз келіп тұр. Солай емес пе?»
| Бенджамин Брэддок
| [[Дастин Хоффман]]
| ''[[Түлек (фильм)|Түлек]]''
| [[1967 жыл|1967]]
|-
|64
| «Gentlemen, you can't fight in here! This is the War Room!»
| «Мырзалар, мұнда төбелесуге болмайды! Бұл — Әскери кеңес залы!»
| Президент Меркин Маффли
| [[Питер Селлерс]]
| ''[[Доктор Стрейнджлав]]''
| [[1964 жыл|1964]]
|-
|65
| «Elementary, my dear Watson.»
| «Өте қарапайым, қымбатты Ватсон.»
| Шерлок Холмс
| [[Бэзил Рэтбоун]]
| ''[[Шерлок Холмстың бастан кешкендері (фильм)|Шерлок Холмстың бастан кешкендері]]''
| [[1939 жыл|1939]]
|-
|66
| «Take your stinking paws off me, you damned dirty ape.»
| «Қолыңды тарт, лас маймыл!»
| Джордж Тейлор
| [[Чарлтон Хестон]]
| ''[[Маймылдар ғаламшары (фильм, 1968)|Маймылдар ғаламшары]]''
| [[1968 жыл|1968]]
|-
|67
| «Of all the gin joints in all the towns in all the world, she walks into mine.»
| «Дүние жүзіндегі барлық қалалардың барлық дәмханаларының ішінен ол дәл менікіне келді.»
| Рик Блейн
| [[Хамфри Богарт]]
| ''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]''
| [[1942 жыл|1942]]
|-
|68
| «Here's Johnny!»
| «Міне, Джонни!»
| Джек Торранс
| [[Джек Николсон]]
| ''[[Жарқыл (фильм)|Жарқыл]]''
| [[1980 жыл|1980]]
|-
|69
| «They're here!»
| «Олар осында!»
| Кэрол Энн Фрилинг
| [[Хезер О’Рурк]]
| ''[[Полтергейст (фильм, 1982)|Полтергейст]]''
| [[1982 жыл|1982]]
|-
|70
| «Is it safe?»
| «Бұл қауіпсіз бе?»
| Доктор Кристиан Зелл
| [[Лоуренс Оливье]]
| ''[[Марафоншы (фильм)|Марафоншы]]''
| [[1976 жыл|1976]]
|-
|71
| «Wait a minute, wait a minute. You ain't heard nothin' yet!»
| «Бір минут күте тұрыңдар. Сендер әлі ештеңе естіген жоқсыңдар!»
| Джеки Рабиновиц
| [[Эл Джолсон]]
| ''[[Джаз әншісі]]''
| [[1927 жыл|1927]]
|-
|72
| «No wire hangers, ever!»
| «Ешқашан сым ілгіштерді қолданба!»
| Джоан Кроуфорд
| [[Фэй Данауэй]]
| ''[[Қымбатты анашым (фильм)|Қымбатты анашым]]''
| [[1981 жыл|1981]]
|-
|73
| «Mother of mercy, is this the end of Rico?»
| «Уа, Рақымды Ана, бұл Риконың соңы ма?»
| Рико Банделло
| [[Эдвард Г. Робинсон]]
| ''[[Кішкентай Цезарь (фильм)|Кішкентай Цезарь]]''
| [[1931 жыл|1931]]
|-
|74
| «Forget it, Jake, it's Chinatown.»
| «Ұмыт оны, Джейк, бұл — Чайнатаун.»
| Лоуренс Уолш
| [[Джо Мантелл]]
| ''[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]]''
| [[1974 жыл|1974]]
|-
|75
| «I have always depended on the kindness of strangers.»
| «Мен әрқашан бейтаныс жандардың мейірімділігіне сенетінмін.»
| Бланш Дюбуа
| [[Вивьен Ли]]
| ''[[Құштарлық трамвайы (фильм, 1951)|Құштарлық трамвайы]]''
| [[1951 жыл|1951]]
|-
|76
| «Hasta la vista, baby.»
| «Кездескенше, сәулем.»
| Терминатор
| [[Арнольд Шварценеггер]]
| ''[[Терминатор 2: Ғарасат күні]]''
| [[1991 жыл|1991]]
|-
|77
| «Soylent Green is people!»
| «Зеңгір сойлент — бұл адамдар!»
| Роберт Торн
| [[Чарлтон Хестон]]
| ''[[Зеңгір сойлент (фильм)|Зеңгір сойлент]]''
| [[1973 жыл|1973]]
|-
|78
| «Open the pod bay doors, HAL.»
| «Шлюз есіктерін аш, HAL.»
| Дэйв Боуман
| [[Кир Дуллеа]]
| ''[[2001: Ғарыш одиссеясы]]''
| [[1968 жыл|1968]]
|-
|79
| Striker: «Surely you can't be serious.»
Rumack: «I am serious ... and don't call me Shirley.»
| Страйкер: «Сіз мұны шындап айтып тұрған жоқсыз ба?»
Румак: «Шындап айтып тұрмын... Маған Шерли (Шындап) деп айтпа.»
| Тед Страйкер және Доктор Румак
| [[Роберт Хейз]] және [[Лесли Нильсен]]
| ''[[Аэроплан! (фильм)|Аэроплан!]]''
| [[1980 жыл|1980]]
|-
|80
| «Yo, Adrian!»
| «Ей, Адриан!»
| Рокки Бальбоа
| [[Сильвестр Сталлоне]]
| ''[[Рокки]]''
| [[1976 жыл|1976]]
|-
|81
| «Hello, gorgeous.»
| «Сәлем, сұлуым.»
| Фанни Брайс
| [[Барбра Стрейзанд]]
| ''[[Күлкілі қыз (фильм)|Күлкілі қыз]]''
| [[1968 жыл|1968]]
|-
|82
| «Toga! Toga!»
| «Тога! Тога!»
| Джон «Блуто» Блутарски
| [[Джон Белуши]]
| ''[[Ұлттық шамшырақ: Аңдар үйі (фильм)|Аңдар үйі]]''
| [[1978 жыл|1978]]
|-
|83
| «Listen to them. Children of the night. What music they make.»
| «Тыңдашы оларды. Түн балалары. Қандай әуен шығарады.»
| Граф Дракула
| [[Бела Лугоши]]
| ''[[Дракула (фильм, 1931)|Дракула]]''
| [[1931 жыл|1931]]
|-
|84
| «Oh, no, it wasn't the airplanes. It was Beauty killed the Beast.»
| «Жоқ, бұл ұшақтар емес. Құбыжықты Сұлулық өлтірді.»
| Карл Денхэм
| [[Роберт Армстронг]]
| ''[[Кинг Конг (фильм, 1933)|Кинг Конг]]''
| [[1933 жыл|1933]]
|-
|85
| «My precious.»
| «Менің қымбаттым.»
| Голлум
| [[Энди Серкис]]
| ''[[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]]''
| [[2002 жыл|2002]]
|-
|86
| «Attica! Attica!»
| «Аттика! Аттика!»
| Сонни Вортзик
| [[Аль Пачино]]
| ''[[Ит талтүс]]''
| [[1975 жыл|1975]]
|-
|87
| «Sawyer, you're going out a youngster, but you've got to come back a star!»
| «Сойер, сен мұнда жас болып келіп тұрсың, бірақ жұлдыз болып оралуың керек!»
| Джулиан Марш
| [[Уорнер Бакстер]]
| ''[[42-ші көше (фильм)|42-ші көше]]''
| [[1933 жыл|1933]]
|-
|88
| «Listen to me, mister. You're my knight in shining armor. Don't you forget it. You're going to get back on that horse, and I'm going to be right behind you, holding on tight, and away we're gonna go, go, go!»
| «Маған қарашы, мырза. Сен — менің жарқыраған сауыттағы рыцарімсің. Оны ұмытпа. Сен атқа қайта мінесің, мен сенің артыңда бекем ұстап отырамын, сосын біз алысқа шауып кетеміз!»
| Этель Тэйер
| [[Кэтрин Хепбёрн]]
| ''[[Алтын көлде (фильм)|Алтын көлде]]''
| [[1981 жыл|1981]]
|-
|89
| «Tell 'em to go out there with all they got and win just one for the Gipper.»
| «Оларға бар күшін салсын деп айт, Гиппер үшін бір рет жеңіске жетсін.»
| Джордж Гипп
| [[Рональд Рейган]]
| ''[[Кнут Рокне — нағыз америкалық (фильм)|Кнут Рокне — нағыз америкалық]]''
| [[1940 жыл|1940]]
|-
|90
| «A martini. Shaken, not stirred.»
| «Мартини. Араластырмай, шайқап беріңіз.»
| Джеймс Бонд
| [[Шон Коннери]]
| ''[[Голдфингер (фильм)|Голдфингер]]''
| [[1964 жыл|1964]]
|-
|91
| «Who's on first.»
| «Кім бірінші базада?»
| Декстер
| [[Бад Эбботт]]
| ''[[Шалу аяқ тоқсаныншы (фильм)|Шалу аяқ тоқсаныншы]]''
| [[1945 жыл|1945]]
|-
|92
| «Cinderella story. Outta nowhere. A former greenskeeper, now, about to become the Masters champion. It looks like a mirac...It's in the hole! It's in the hole! It's in the hole!»
| «Күлбикештің хикаясы. Кенеттен пайда болды. Бұрынғы көгал күтушісі, енді Мастерс чемпионы атанғалы тұр. Бұл ғажайып сияқты... Шұңқырда! Ол шұңқырда! Ол шұңқырда!»
| Карл Спэклер
| [[Билл Мюррей]]
| ''[[Гольф-клуб (фильм)|Гольф-клуб]]''
| [[1980 жыл|1980]]
|-
|93
| «Life is a banquet, and most poor suckers are starving to death!»
| «Өмір — бұл мерекелік ас, бірақ сорлылардың көбі аштан өліп жатыр!»
| Мэйм Деннис
| [[Розалинд Расселл]]
| ''[[Мэйм тәте (фильм)|Мэйм тәте]]''
| [[1958 жыл|1958]]
|-
|94
| «I feel the need—the need for speed!»
| «Маған жылдамдық керек — шұғыл жылдамдық!»
| Пит Митчелл және Ник Брэдшоу
| [[Том Круз]] және [[Энтони Эдвардс]]
| ''[[Үздік атқыш (фильм)|Үздік атқыш]]''
| [[1986 жыл|1986]]
|-
|95
| «Carpe diem. Seize the day, boys. Make your lives extraordinary.»
| «Carpe diem. Сәтті пайдаланып қалыңдар, балалар. Өмірлеріңді ерекше етіңдер.»
| Джон Китинг
| [[Робин Уильямс]]
| ''[[Өлі ақындар қоғамы (фильм)|Өлі ақындар қоғамы]]''
| [[1989 жыл|1989]]
|-
|96
| «Snap out of it!»
| «Есіңді жи!»
| Лоретта Касторини
| [[Шер]]
| ''[[Айдың билігі (фильм)|Айдың билігі]]''
| [[1987 жыл|1987]]
|-
|97
| «My mother thanks you. My father thanks you. My sister thanks you. And I thank you.»
| «Анам сізге алғыс айтады. Әкем сізге алғыс айтады. Қарындасым сізге алғыс айтады. Және мен сізге алғыс айтамын.»
| Джордж М. Кохан
| [[Джеймс Кэгни]]
| ''[[Янки Дудл Денди (фильм)|Янки Дудл Денди]]''
| [[1942 жыл|1942]]
|-
|98
| «Nobody puts Baby in a corner.»
| «Ешкім Сәбиді бұрышқа қоймайды.»
| Джонни Касл
| [[Патрик Суэйзи]]
| ''[[Лас билер (фильм)|Лас билер]]''
| [[1987 жыл|1987]]
|-
|99
| «I'll get you, my pretty, and your little dog too!»
| «Сені де қолға түсіремін, сұлуым, сенің кішкентай итіңді де!»
| Батыстың зұлым мыстаны
| [[Маргарет Хэмилтон]]
| ''[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]]''
| [[1939 жыл|1939]]
|-
|100
| «I'm the king of the world!»
| «Мен — әлемнің патшасымын!»
| Джек Доусон
| [[Леонардо Ди Каприо]]
| ''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]''
| [[1997 жыл|1997]]
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.afi.com/100Years/quotes.aspx Ресми сайт]{{ref-en}}
* [http://www.afi.com/Docs/100Years/quotes400.pdf Номинанттар тізімі (400)]{{ref-en}}
* [http://www.afi.com/Docs/100Years/quotes100.pdf Жеңімпаздар тізімі (100)]{{ref-en}}
[[Санат:Кинематографиялық рейтингтер]]
[[Санат:Дәйексөз]]
[[Санат:AFI 100 жыл]]
5oza4wwtqoiz2qkr5e05vsc41pwf57z
AFI нұсқасы бойынша 10 жанрдағы 10 үздік фильм
0
778834
3591669
3587445
2026-04-25T12:16:03Z
TalgatSnow
143530
3591669
wikitext
text/x-wiki
{{AFI 100 Years... series}}
'''AFI нұсқасы бойынша 10 жанрдағы 10 үздік фильм''' — он классикалық жанр бойынша ең үздік он америкалық фильмді айқындайтын тізім. [[Америка кино институты]] (AFI) ұсынған бұл рейтинг 2008 жылдың 17 маусымында [[CBS]] арнасындағы арнайы телебағдарламада жарияланды. Бағдарлама барысында [[Клинт Иствуд]], [[Квентин Тарантино]], [[Харрисон Форд]], [[Мартин Скорсезе]] және [[Стивен Спилберг]] сияқты танымал актерлер мен режиссерлер аталған фильмдерге деген сүйіспеншіліктері мен оларға қосқан жеке үлестері туралы ой бөлісті.
Ұсынылған 500 фильмнің толық тізімі Америка кино институтының ресми сайтында қолжетімді. Бүгінгі таңда бұл бағдарлама AFI-дың рейтингтік шоулар топтамасындағы ең соңғы жоба болып саналады.<ref>{{cite web |url=https://aficatalog.afi.com/ |title=Home |website=aficatalog.afi.com}}</ref>
== 10 үздік анимациялық фильм ==
{| class="wikitable sortable" width="100%"
|-
! width="40px"| Орны
! width="300px"| Фильм атауы
! width="40px"| Жыл
! width="300px"| Режиссері
! Киностудия
|-
| align="center"|1
| «[[Ақшақар және жеті ергежейлі (мультфильм, 1937)|Ақшақар және жеті ергежейлі]]»
| align="center"|[[1937 жыл|1937]]
| [[Дэвид Хэнд]]
| [[Walt Disney Pictures]]
|-
| align="center"|2
| «[[Пиноккио (мультфильм, 1940)|Пиноккио]]»
| align="center"|[[1940 жыл|1940]]
| [[Бен Шарпстин]] және [[Хэмилтон Ласки]]
| [[Walt Disney Pictures]]
|-
| align="center"|3
| «[[Бэмби (мультфильм)|Бэмби]]»
| align="center"|[[1942 жыл|1942]]
| [[Дэвид Хэнд]]
| [[Walt Disney Pictures]]
|-
| align="center"|4
| «[[Арыстан Патша]]»
| align="center"|[[1994 жыл|1994]]
| [[Роджер Аллерс]] пен [[Роб Минкофф]]
| [[Walt Disney Pictures]]
|-
| align="center"|5
| «[[Фантазия (мультфильм)|Фантазия]]»
| align="center"|[[1940 жыл|1940]]
| [[Сэмюель Армстронг]] және т.б.
| [[Walt Disney Pictures]]
|-
| align="center"|6
| «[[Ойыншықтар хикаясы]]»
| align="center"|[[1995 жыл|1995]]
| [[Джон Лассетер]]
| [[Walt Disney Pictures]] — [[Pixar]]
|-
| align="center"|7
| «[[Сұлу мен Құбыжық (мультфильм, 1991)|Сұлу мен Құбыжық]]»
| align="center"|[[1991 жыл|1991]]
| [[Гэри Трусдейл]] мен [[Кирк Уайз]]
| [[Walt Disney Pictures]]
|-
| align="center"|8
| «[[Шрек (мультфильм)|Шрек]]»
| align="center"|[[2001 жыл|2001]]
| [[Эндрю Адамсон]] мен [[Вики Дженсон]]
| [[DreamWorks Animation|DreamWorks]]
|-
| align="center"|9
| «[[Күлбике (мультфильм, 1950)|Күлбике]]»
| align="center"|[[1950 жыл|1950]]
| [[Уилфред Джексон]] және т.б.
| [[Walt Disney Pictures]]
|-
| align="center"|10
| «[[Немоны іздеу]]»
| align="center"|[[2003 жыл|2003]]
| [[Эндрю Стэнтон]]
| [[Walt Disney Pictures]] — [[Pixar]]
|}
== 10 үздік вестерн ==
{| class="wikitable sortable" width="100%"
|-
! width="40px"| Орны
! width="300px"| Фильм атауы
! width="40px"| Жыл
! width="300px"| Режиссері
! Киностудия
|-
| align="center"|1
| «[[Іздеушілер (фильм, 1956)|Іздеушілер]]»
| align="center"|[[1956 жыл|1956]]
| [[Джон Форд]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|2
| «[[Тал түс (фильм, 1952)|Тал түс]]»
| align="center"|[[1952 жыл|1952]]
| [[Фред Циннеман]]
| [[United Artists]]
|-
| align="center"|3
| «[[Шейн (фильм)|Шейн]]»
| align="center"|[[1953 жыл|1953]]
| [[Джордж Стивенс]]
| [[Paramount Pictures]]
|-
| align="center"|4
| «[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]»
| align="center"|[[1992 жыл|1992]]
| [[Клинт Иствуд]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|5
| «[[Қызыл өзен (фильм)|Қызыл өзен]]»
| align="center"|[[1948 жыл|1948]]
| [[Говард Хоукс]] және [[Артур Россон]]
| [[United Artists]]
|-
| align="center"|6
| «[[Жабайы топ (фильм)|Жабайы топ]]»
| align="center"|[[1969 жыл|1969]]
| [[Сэм Пекинпа]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|7
| «[[Бутч Кэссиди және Санденс Кид]]»
| align="center"|[[1969 жыл|1969]]
| [[Джордж Рой Хилл]]
| [[20th Century Studios|20th Century Fox]]
|-
| align="center"|8
| «[[Маккейб пен миссис Миллер]]»
| align="center"|[[1971 жыл|1971]]
| [[Роберт Олтмен]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|9
| «[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]]»
| align="center"|[[1939 жыл|1939]]
| [[Джон Форд]]
| [[United Artists]]
|-
| align="center"|10
| «[[Кэт Баллу]]»
| align="center"|[[1965 жыл|1965]]
| [[Эллиот Силверстайн]]
| [[Columbia Pictures]]
|}
== 10 үздік гангстерлік фильм ==
{| class="wikitable sortable" width="100%"
|-
! width="40px"| Орны
! width="300px"| Фильм атауы
! width="60px"| Жыл
! width="300px"| Режиссері
! Киностудия
|-
| align="center"|1
| «[[Өкіл әке]]»
| align="center"|[[1972 жыл|1972]]
| [[Фрэнсис Форд Коппола]]
| [[Paramount Pictures]]
|-
| align="center"|2
| «[[Жақсы жігіттер]]»
| align="center"|[[1990 жыл|1990]]
| [[Мартин Скорсезе]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|3
| «[[Өкіл әке 2]]»
| align="center"|[[1974 жыл|1974]]
| [[Фрэнсис Форд Коппола]]
| [[Paramount Pictures]]
|-
| align="center"|4
| «[[Ақ қызу (фильм, 1949)|Ақ қызу]]»
| align="center"|[[1949 жыл|1949]]
| [[Рауль Уолш]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|5
| «[[Бонни мен Кайд (фильм)|Бонни мен Клайд]]»
| align="center"|[[1967 жыл|1967]]
| [[Артур Пенн]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|6
| «[[Тыртық бет (фильм, 1932)|Тыртық бет]]»
| align="center"|[[1932 жыл|1932]]
| [[Говард Хоукс]] және [[Ричард Россон]]
| [[United Artists]]
|-
| align="center"|7
| «[[Қылмыстық іс-әрекет]]»
| align="center"|[[1994 жыл|1994]]
| [[Квентин Тарантино]]
| [[Miramax Films]]
|-
| align="center"|8
| «[[Қоғам жауы (фильм, 1931)|Қоғам жауы]]»
| align="center"|[[1931 жыл|1931]]
| [[Уильям Уэллман]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|9
| «[[Кішкентай Цезарь (фильм)|Кішкентай Цезарь]]»
| align="center"|[[1931 жыл|1931]]
| [[Мервин Лерой]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|10
| «[[Тыртық бет (фильм, 1983)|Тыртық бет]]»
| align="center"|[[1983 жыл|1983]]
| [[Брайан Де Пальма]]
| [[Universal Pictures]]
|}
== 10 үздік сот драмасы ==
''Заң, әділдік, заңгерлер және сот туралы фильмдер.''
{| class="wikitable sortable" width="100%"
|-
! width="40px"| Орны
! width="300px"| Фильм атауы
! width="60px"| Жыл
! width="300px"| Режиссері
! Киностудия
|-
| align="center"|1
| «[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]»
| align="center"|[[1962 жыл|1962]]
| [[Роберт Маллиган]]
| [[Universal Pictures]]
|-
| align="center"|2
| «[[12 ашулы кісі (фильм, 1957)|12 ашулы кісі]]»
| align="center"|[[1957 жыл|1957]]
| [[Сидни Люмет]]
| [[United Artists]]
|-
| align="center"|3
| «[[Крамер Крамерге қарсы]]»
| align="center"|[[1979 жыл|1979]]
| [[Роберт Бентон]]
| [[Columbia Pictures]]
|-
| align="center"|4
| «[[Үкім (фильм, 1982)|Үкім]]»
| align="center"|[[1982 жыл|1982]]
| [[Сидни Люмет]]
| [[20th Century Studios|20th Century Fox]]
|-
| align="center"|5
| «[[Бірнеше жақсы жігіт]]»
| align="center"|[[1992 жыл|1992]]
| [[Роб Райнер]]
| [[Columbia Pictures]]
|-
| align="center"|6
| «[[Айыптау куәгері (фильм, 1957)|Айыптау куәгері]]»
| align="center"|[[1957 жыл|1957]]
| [[Билли Уайлдер]]
| [[United Artists]]
|-
| align="center"|7
| «[[Адам өлтіру анатомиясы]]»
| align="center"|[[1959 жыл|1959]]
| [[Отто Премингер]]
| [[Columbia Pictures]]
|-
| align="center"|8
| «[[Суыққандылықпен адам өлтіру (фильм, 1967)|Суыққандылықпен адам өлтіру]]»
| align="center"|[[1967 жыл|1967]]
| [[Ричард Брукс]]
| [[Columbia Pictures]]
|-
| align="center"|9
| «[[Қараңғыдағы айқай]]»
| align="center"|[[1988 жыл|1988]]
| [[Фред Скеписи]]
| [[Warner Bros.]] және [[The Cannon Group]]
|-
| align="center"|10
| «[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]]»
| align="center"|[[1961 жыл|1961]]
| [[Стэнли Крамер]]
| [[Roxlom Films Inc.]]
|}
== 10 үздік романтикалық комедия ==
{| class="wikitable sortable" width="100%"
|-
! width="40px"| Орны
! width="300px"| Фильм атауы
! width="60px"| Жыл
! width="300px"| Режиссері
! Киностудия
|-
| align="center"|1
| «[[Үлкен қаланың оттары]]»
| align="center"|[[1931 жыл|1931]]
| [[Чарльз Чаплин]]
| [[United Artists]]
|-
| align="center"|2
| «[[Энни Холл]]»
| align="center"|[[1977 жыл|1977]]
| [[Вуди Аллен]]
| [[United Artists]]
|-
| align="center"|3
| «[[Бір түнде болған оқиға]]»
| align="center"|[[1934 жыл|1934]]
| [[Фрэнк Капра]]
| [[Columbia Pictures]]
|-
| align="center"|4
| «[[Рим демалысы]]»
| align="center"|[[1953 жыл|1953]]
| [[Уильям Уайлер]]
| [[Paramount Pictures]]
|-
| align="center"|5
| «[[Филадельфия хикаясы]]»
| align="center"|[[1940 жыл|1940]]
| [[Джордж Кьюкор]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|-
| align="center"|6
| «[[Гарри Саллиді жолықтырғанда]]»
| align="center"|[[1989 жыл|1989]]
| [[Роб Райнер]]
| [[Columbia Pictures]]
|-
| align="center"|7
| «[[Адамның қабырғасы (фильм, 1949)|Адамның қабырғасы]]»
| align="center"|[[1949 жыл|1949]]
| [[Джордж Кьюкор]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|-
| align="center"|8
| «[[Айдың билігі]]»
| align="center"|[[1987 жыл|1987]]
| [[Норман Джуисон]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|-
| align="center"|9
| «[[Гарольд пен Мод]]»
| align="center"|[[1971 жыл|1971]]
| [[Хэл Эшби]]
| [[Paramount Pictures]]
|-
| align="center"|10
| «[[Сиэтлдағы ұйқысыздар]]»
| align="center"|[[1993 жыл|1993]]
| [[Нора Эфрон]]
| [[TriStar Pictures]]
|}
== 10 үздік спорттық фильм ==
{| class="wikitable sortable" width="100%"
|-
! width="40px"| Орны
! width="300px"| Фильм атауы
! width="60px"| Жыл
! width="300px"| Режиссері
! Киностудия
|-
| align="center"|1
| «[[Құтырған бұқа]]»
| align="center"|[[1980 жыл|1980]]
| [[Мартин Скорсезе]]
| [[United Artists]]
|-
| align="center"|2
| «[[Рокки]]»
| align="center"|[[1976 жыл|1976]]
| [[Джон Эвилдсен]]
| [[United Artists]]
|-
| align="center"|3
| «[[Янкилер мақтанышы]]»
| align="center"|[[1942 жыл|1942]]
| [[Сэм Вуд]]
| [[RKO Pictures]]
|-
| align="center"|4
| «[[Индиана штатының командасы]]»
| align="center"|[[1986 жыл|1986]]
| [[Дэвид Анспо]]
| [[Orion Pictures]]
|-
| align="center"|5
| «[[Дархэм бұқасы]]»
| align="center"|[[1988 жыл|1988]]
| [[Рон Шелтон]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|-
| align="center"|6
| «[[Алаяқ (фильм, 1961)|Алаяқ]]»
| align="center"|[[1961 жыл|1961]]
| [[Роберт Россен]]
| [[20th Century Studios|20th Century Fox]]
|-
| align="center"|7
| «[[Гольф-клуб (фильм)|Гольф-клуб]]»
| align="center"|[[1980 жыл|1980]]
| [[Гарольд Рамис]]
| [[Orion Pictures]] және [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|8
| «[[Алға ұмтылу]]»
| align="center"|[[1979 жыл|1979]]
| [[Питер Йетс]]
| [[20th Century Studios|20th Century Fox]]
|-
| align="center"|9
| «[[Ұлттық барқыт]]»
| align="center"|[[1944 жыл|1944]]
| [[Кларенс Браун]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|-
| align="center"|10
| «[[Джерри Магуайер]]»
| align="center"|[[1996 жыл|1996]]
| [[Кэмерон Кроу]]
| [[TriStar Pictures]]
|}
== 10 үздік ғылыми-фантастикалық фильм ==
{| class="wikitable sortable" width="100%"
|-
! width="40px"| Орны
! width="300px"| Фильм атауы
! width="60px"| Жыл
! width="300px"| Режиссері
! Киностудия
|-
| align="center"|1
| «[[2001: Ғарыш одиссеясы]]»
| align="center"|[[1968 жыл|1968]]
| [[Стэнли Кубрик]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|-
| align="center"|2
| «[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]»
| align="center"|[[1977 жыл|1977]]
| [[Джордж Лукас]]
| [[20th Century Studios|20th Century Fox]]
|-
| align="center"|3
| «[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]]»
| align="center"|[[1982 жыл|1982]]
| [[Стивен Спилберг]]
| [[Universal Studios]]
|-
| align="center"|4
| «[[Бұрандалы апельсин (фильм)|Бұрандалы апельсин]]»
| align="center"|[[1971 жыл|1971]]
| [[Стэнли Кубрик]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|5
| «[[Жер тоқтаған күн (фильм, 1951)|Жер тоқтаған күн]]»
| align="center"|[[1951 жыл|1951]]
| [[Роберт Уайз]]
| [[20th Century Studios|20th Century Fox]]
|-
| align="center"|6
| «[[Ұстараның жүзімен жүгіруші]]»
| align="center"|[[1982 жыл|1982]]
| [[Ридли Скотт]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|7
| «[[Бөтен (фильм)|Бөтен]]»
| align="center"|[[1979 жыл|1979]]
| [[Ридли Скотт]]
| [[20th Century Studios|20th Century Fox]]
|-
| align="center"|8
| «[[Терминатор 2: Ғарасат күні]]»
| align="center"|[[1991 жыл|1991]]
| [[Джеймс Кэмерон]]
| [[TriStar Pictures]] және [[Carolco Pictures]]
|-
| align="center"|9
| «[[Дене ұрыларының басып кіруі (фильм, 1956)|Дене ұрыларының басып кіруі]]»
| align="center"|[[1956 жыл|1956]]
| [[Дон Сигел]]
| [[Allied Artists Pictures Corporation]]
|-
| align="center"|10
| «[[Болашаққа оралу]]»
| align="center"|[[1985 жыл|1985]]
| [[Роберт Земекис]]
| [[Universal Pictures]]
|}
== 10 үздік фэнтези-фильм ==
{| class="wikitable sortable" width="100%"
|-
! width="40px"| Орны
! width="300px"| Фильм атауы
! width="60px"| Жыл
! width="300px"| Режиссері
! Киностудия
|-
| align="center"|1
| «[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]]»
| align="center"|[[1939 жыл|1939]]
| [[Виктор Флеминг]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|-
| align="center"|2
| «[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]»
| align="center"|[[2001 жыл|2001]]
| [[Питер Джексон]]
| [[New Line Cinema]]
|-
| align="center"|3
| «[[Бұл ғажайып өмір]]»
| align="center"|[[1946 жыл|1946]]
| [[Фрэнк Капра]]
| [[RKO Radio Pictures]]
|-
| align="center"|4
| «[[Кинг Конг (фильм, 1933)|Кинг Конг]]»
| align="center"|[[1933 жыл|1933]]
| [[Мериан Купер]] және [[Эрнест Шодсак]]
| [[RKO Radio Pictures]]
|-
| align="center"|5
| «[[34-ші көшедегі ғажайып (фильм, 1947)|34-ші көшедегі ғажайып]]»
| align="center"|[[1947 жыл|1947]]
| [[Джордж Ситон]]
| [[20th Century Studios|20th Century Fox]]
|-
| align="center"|6
| «[[Оның арман даласы]]»
| align="center"|[[1989 жыл|1989]]
| [[Фил Олден Робинсон]]
| [[Universal Studios]]
|-
| align="center"|7
| «[[Харви (фильм)|Харви]]»
| align="center"|[[1950 жыл|1950]]
| [[Генри Костер]]
| [[Universal Studios]]
|-
| align="center"|8
| «[[Суыр күні (фильм)|Суыр күні]]»
| align="center"|[[1993 жыл|1993]]
| [[Гарольд Рамис]]
| [[Columbia Pictures]]
|-
| align="center"|9
| «[[Бағдат ұрысы (фильм, 1940)|Бағдат ұрысы]]»
| align="center"|[[1940 жыл|1940]]
| [[Александр Корда]]
| [[United Artists]]
|-
| align="center"|10
| «[[Үлкен (фильм, 1988)|Үлкен]]»
| align="center"|[[1988 жыл|1988]]
| [[Пенни Маршалл]]
| [[20th Century Studios|20th Century Fox]]
|}
== 10 үздік детективтік фильм ==
{| class="wikitable sortable" width="100%"
|-
! width="40px"| Орны
! width="300px"| Фильм атауы
! width="60px"| Жыл
! width="300px"| Режиссері
! Киностудия
|-
| align="center"|1
| «[[Вертиго (фильм)|Вертиго]]»
| align="center"|[[1958 жыл|1958]]
| [[Альфред Хичкок]]
| [[Paramount Pictures]]
|-
| align="center"|2
| «[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]]»
| align="center"|[[1974 жыл|1974]]
| [[Роман Полански]]
| [[Paramount Pictures]]
|-
| align="center"|3
| «[[Аулаға қараған терезе]]»
| align="center"|[[1954 жыл|1954]]
| [[Альфред Хичкок]]
| [[Paramount Pictures]] және [[Universal Studios]]
|-
| align="center"|4
| «[[Лора (фильм, 1944)|Лора]]»
| align="center"|[[1944 жыл|1944]]
| [[Отто Премингер]]
| [[20th Century Studios|20th Century Fox]]
|-
| align="center"|5
| «[[Үшінші адам]]»
| align="center"|[[1949 жыл|1949]]
| [[Кэрол Рид]]
| [[Дэвид Селзник|Selznick International Pictures]]
|-
| align="center"|6
| «[[Мальта сұңқары (фильм, 1941)|Мальта сұңқары]]»
| align="center"|[[1941 жыл|1941]]
| [[Джон Хьюстон]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|7
| «[[Солтүстіктен солтүстік-батысқа қарай]]»
| align="center"|[[1959 жыл|1959]]
| [[Альфред Хичкок]]
| [[Metro Goldwyn Mayer]]
|-
| align="center"|8
| «[[Көк барқыт]]»
| align="center"|[[1986 жыл|1986]]
| [[Дэвид Линч]]
| [[Дино Де Лаурентис|De Laurentiis Entertainment Group]]
|-
| align="center"|9
| «[[Кісі өлтіру жағдайында «М» белгісін теріңіз]]»
| align="center"|[[1954 жыл|1954]]
| [[Альфред Хичкок]]
| [[Warner Bros.]]
|-
| align="center"|10
| «[[Күдікті тұлғалар]]»
| align="center"|[[1995 жыл|1995]]
| [[Брайан Сингер]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|}
== 10 үздік эпикалық фильм ==
{| class="wikitable sortable" width="100%"
|-
! width="40px"| Орны
! width="300px"| Фильм атауы
! width="60px"| Жыл
! width="300px"| Режиссері
! Киностудия
|-
| align="center"|1
| «[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]»
| align="center"|[[1962 жыл|1962]]
| [[Дэвид Лин]]
| [[Columbia Pictures]]
|-
| align="center"|2
| «[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]»
| align="center"|[[1959 жыл|1959]]
| [[Уильям Уайлер]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|-
| align="center"|3
| «[[Шиндлердің тізімі]]»
| align="center"|[[1993 жыл|1993]]
| [[Стивен Спилберг]]
| [[Universal Pictures]]
|-
| align="center"|4
| «[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]»
| align="center"|[[1939 жыл|1939]]
| [[Виктор Флеминг]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
|-
| align="center"|5
| «[[Спартак (фильм, 1960)|Спартак]]»
| align="center"|[[1960 жыл|1960]]
| [[Стэнли Кубрик]]
| [[Universal Pictures]]
|-
| align="center"|6
| «[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]»
| align="center"|[[1997 жыл|1997]]
| [[Джеймс Кэмерон]]
| [[20th Century Studios|20th Century Fox]] және [[Paramount Pictures]]
|-
| align="center"|7
| «[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]»
| align="center"|[[1930 жыл|1930]]
| [[Льюис Майлстоун]]
| [[Universal Pictures]]
|-
| align="center"|8
| «[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]»
| align="center"|[[1998 жыл|1998]]
| [[Стивен Спилберг]]
| [[Paramount Pictures]] және [[DreamWorks Pictures|DreamWorks]]
|-
| align="center"|9
| «[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]]»
| align="center"|[[1981 жыл|1981]]
| [[Уоррен Битти]]
| [[Paramount Pictures]]
|-
| align="center"|10
| «[[Он өсиет (фильм, 1956)|Он өсиет]]»
| align="center"|[[1956 жыл|1956]]
| [[Сесил Б. Демилль]]
| [[Paramount Pictures]]
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.afi.com/afis-10-top-10/ AFI's 10 Top 10]
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PLFB9990CE5C5834B5 YouTube-тағы ресми плейлист]
* [https://www.filmsite.org/afi10topten.html Filmsite] сайтындағы AFI's 10 Top 10 рейтингі
[[Санат:Кинематографиялық рейтингтер]]
[[Санат:Фильмдер тізімі]]
[[Санат:AFI 100 жыл]]
7ez23j8w8fgjhwbfil8iymn1c38435w
Молдо Шамырканұлы Кылыч
0
779614
3591765
3588544
2026-04-25T15:28:35Z
TheNomadEditor
120280
3591765
wikitext
text/x-wiki
{{Жазушы|Есімі=Молдо Кылыч|Шынайы есімі={{lang-ky|Молдо Кылыч Шамыркан уулу}}|Дебюті=«[[Зилзала]]» (1911)|Қолтаңбасы=Молдо Кылыч Кол Тамгасы.svg|Туған күні=1866|Қайтыс болған күні=1917|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}}|Шығармалардың тілі=[[қырғыз тілі]]|Жанры=[[поэма]]|Бағыты=[[жазушы]], [[ақын]]}}
'''Молдо Кылыч Шамыкан уулу''' (1866—1917) — қырғыздың импровизатор-[[ақын]]ы.<ref name=":0">{{cite web|url=https://kmborboru.su/2010/05/20/moldo-kylych-shamyrkan-uulu/|title=Молдо Кылыч Шамыркан уулу|author=|date=2010-05-20|work=|publisher=kmborboru.su|accessdate=2026-04-19|lang=ky}}</ref> Қазіргі қырғыз әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі болып саналады, фольклорлық шығармашылықтан авторлық әдебиетке өтуді білдірген.<ref>{{cite web|url=https://aqiqat.kazgazeta.kz/news/9251|title=Шортанбай шығармашылығы: таным мен тағылым|author=|date=2018-05-17|work=|publisher=aqiqat.kazgazeta.kz|accessdate=2026-04-19|lang=kk}}</ref>
Молдо Кылыч шығармалары қырғыз ақындарының алғаш жарияланған туындыларының бірі болып саналады. Оның «Қисса-и-Зилзала» («Жер сілкінісі») поэмасы 1911 жылы [[Үфі]] қаласында жарық көрді.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/moldo_kylych_kyrgyz_written-culture_manuscript_poem/28728671.html|title=Жазма маданият жана цензура: Молдо Кылыч: "Китептерим - өлбөй турган күмбөзүм"|author=Бекташ Шамшиев|date=2024-10-13|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-19|lang=ky}}</ref> Мұсылманша білім алған Молдо Кылыч қырғыз тілінде араб жазуымен жазған. «Шу баяны» («Шу туралы әңгіме») поэмасында ақын Қырғызстанның Ресей құрамына қосылуына байланысты болған өзгерістерді оптимизммен суреттейді, алайда оның дүниетанымының негізі ислам болып қала береді. Кеңес дәуірінде Молдо Кылычтың өлеңдері алғаш рет 1925 жылы басылып шықты, ал ең толық жинағы 1940 жылы жарияланды. Бірақ соғыстан кейін оның шығармашылығына ресми көзқарас өзгеріп, өлеңдерін зерттеуге тыйым салынды.<ref>{{cite web|url=http://nlkr.gov.kg/news/zhazma-adabiyatty-bashtagandardyn-biri/|title=Жазма адабиятты баштагандардын бири, акын Шамыркан уулу Молдо Кылычтын 150 жылдыгы|author=|date=2016-01-18|work=|publisher=nlkr.gov.kg|accessdate=2026-04-19|lang=ky}}</ref>
== Шығармалары ==
* Чүй баяны
* Керме тоо
* Канаттуу
* Кол казал
* Кара Кочкор
* Кыз-жигит
* Мал казал
* Жатакчылар
* Чүй канаттуулары<ref name=":0" />
== Сатиралары ==
* Бүркүттүн тою
* Он жети бий
* Качанак Молдо Сулайман
* Молдо Дүйшө<ref name=":0" />
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Қырғызстан ақындары]]
rz7484jl2s7le35ucmz2f15i7697tfv
Леонор (Астурия ханшайымы)
0
779696
3591839
3589067
2026-04-25T19:27:56Z
1nter pares
146705
3591839
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = Леонор де Тодос лос Сантос де Бурбон и Ортис
| Шынайы есімі = {{lang-es|Leonor de Todos los Santos de Borbón Ortiz}}
| Суреті = Leonor de Borbón en 2023 (cropped).jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Астурия ханшайымы
| Ту = Coat of Arms of Leonor, Princess of Asturias.svg
| Ту2 = Estandarte de Leonor Princesa de Asturias.svg
| Басқара бастады =
| Басқаруын аяқтады =
| Президент =
| Ізашары = [[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Ізбасары =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = {{lang-es|Leonor de Todos los Santos de Borbón y Ortiz}}
| Туған күні = 31.10.2005
| Туған жері = {{туғанжері|Мадрид|Мадридте}}, [[Испания]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні = [[Католик шіркеуі]]
| Әкесі = [[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Анасы = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы =
| Білімі = Атлантика колледжі (мамыр 2023)<br>Сарагосадағы жалпыәскери академия (маусым 2024)<br>Әскери-теңіз академиясы
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы = Leonor spain sig.svg
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Леонор де Тодос лос Сантос де Бурбон и Ортис''' ({{lang-es|Leonor de Todos los Santos de Borbón y Ortiz}}; [[31 қазан]] [[2005 жыл|2005]], [[Мадрид]]) — [[Астурия ханшайымы]], 2014 жылғы 19 маусымнан бастап Испания тағының мұрагері. Испанияның [[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]] королі мен оның жары [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисияның]] үлкен қызы, Испанияның [[I Хуан Карлос]] королі мен ханым Софияның немересі. Инфанта Софияның әпкесі.
== Өмірбаяны ==
=== Балалық шағы ===
Астурия ханшайымы Леонор 2005 жылғы 31 қазанда түнгі сағат 1:46-да [[Мадрид]]тегі Рубера халықаралық ауруханасында дүниеге келді.<ref>{{cite web |author=Charo Marcos, Olalla Cernuda |url=https://www.elmundo.es/elmundo/2005/10/31/espana/1130722695.html |title=Letizia Ortiz da a luz una niña |lang=es |website=elmundo.es |publisher= |date=2005-10-31 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2019-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015225/https://www.elmundo.es/elmundo/2005/10/31/espana/1130722695.html |url-status=live }}</ref> Ол сол кездегі тақ мұрагері ханзада [[VI Филипп|Филипп]] пен оның жары, тегі Ортис Рокасолано болатын [[Летисия]]ның отбасындағы тұңғыш бала болды. 2006 жылғы 14 қаңтарда Сарсуэла сарайында кардинал Антонио Роуко Варела шоқындыру рәсімін өткізіп, оған сексеннен астам адам қатысты. Дәстүр бойынша, Леонор [[Иордан]] өзенінің суымен шоқындырылды. Оған ''Леонор де Тодос лос Сантос де Бурбон и Ортис'' есімі берілді. Оның өкіл ата-анасы (шоқындыру рәсіміндегі ата-анасы) Испанияның сол кездегі королі мен ханымы — әкесі жағынан атасы мен әжесі болды.<ref>{{cite web |author=Carmen Remírez de Ganuza |url=https://www.elmundo.es/elmundo/2006/01/14/espana/1137250160.html |title=La Infanta Leonor sólo abrió los ojos en su bautizo al recibir el agua del río Jordán |lang=es |website=elmundo.es |publisher= |date=2015-05-20 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2021-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210701005813/https://www.elmundo.es/elmundo/2006/01/14/espana/1137250160.html |url-status=live }}</ref>
[[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы футболдан әлем чемпионатында]] [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания құрамасының]] жеңіске жетуіне орай Корольдік сарайдың Бағаналы залында өткен ресми рәсімге алғаш рет қатысты. Шараға король мен оның жары, ата-анасы, инфанта София және инфанта Еленамен бірге барды. 2015 жылғы 20 мамырда Нуэстра-Сеньора-де-ла-Асунсьон шіркеуінде алғаш рет алғашқы причастие рәсімінен өтті.<ref>{{cite web |author=María Porcel |url=https://www.elmundo.es/loc/2015/05/20/555c5bf846163f89388b457e.html |title=La Princesa Leonor, tras su primera comunión: 'Estaba muy nerviosa' |lang=es |website=elmundo.es |publisher= |date=2021-05-28 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2023-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928222910/https://www.elmundo.es/loc/2015/05/20/555c5bf846163f89388b457e.html |url-status=live }}</ref>
2021 жылғы 28 мамырда [[қасиетті май жағу]] рәсімінен өтті.<ref>{{cite web |author=María Porcel |url=https://elpais.com/gente/2021-05-28/la-princesa-leonor-recibe-la-confirmacion-con-su-padre-felipe-vi-como-padrino.html |title=La princesa Leonor recibe la confirmación con su padre, Felipe VI, como padrino |lang=es |website=elpais.com |publisher= |date=2021-05-28 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2023-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230526014029/https://elpais.com/gente/2021-05-28/la-princesa-leonor-recibe-la-confirmacion-con-su-padre-felipe-vi-como-padrino.html |url-status=live }}</ref>
=== Білімі ===
Ханшайым Леонор Испания корольдік гвардиясының балабақшасына барды, ал 2008 жылғы 15 қыркүйектен бастап Мадрид маңындағы Санта-Мария-де-лос-Росалес мектебінде білім алды. Бұл мектепте оның әкесі, Испанияның королі VI Филипп те оқыған.<ref>{{cite web |author= |url=https://www.elmundo.es/elmundo/2008/09/15/gentes/1221463929.html |title=La Infanta Leonor: 'Hoy empiezo el cole de mayores' |lang=es |website=elmundo.es |publisher= |date=2008-09-15 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2024-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240127143127/https://www.elmundo.es/elmundo/2008/09/15/gentes/1221463929.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |author= |url=https://www.rtve.es/noticias/20140619/leonor-empieza-a-ser-princesa-se-prepara-para-llegar-a-reinar/949161.shtml |title=Leonor, la niña que empieza a ser princesa |lang=es |website=rtve.es |publisher= |date=2014-06-19 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2024-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240127143128/https://www.rtve.es/noticias/20140619/leonor-empieza-a-ser-princesa-se-prepara-para-llegar-a-reinar/949161.shtml |url-status=live }}</ref> 2021 жылы [[Атлантика біріккен дүниежүзілік колледжі]]не оқуға түсті.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/uk-wales-56015904|title=Spanish princess Leonor to attend UWC Atlantic College in Wales|publisher=BBC|date=2021-02-10|access-date=2021-03-28|archive-date=2021-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210815070110/https://www.bbc.com/news/uk-wales-56015904|url-status=live}}</ref> 2023 жылғы мамырда ол оқуын тәмамдады.<ref>{{cite web |author= |url=https://elpais.com/gente/2023-05-20/la-princesa-leonor-se-gradua-en-gales-en-presencia-de-los-reyes-y-la-infanta-sofia.html |title=La princesa Leonor se gradúa en Gales con un reconocimiento a su “pasión por comprender a los demás” |lang=es |website=elpais.com |publisher= |date=2023-05-20 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2024-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240117005642/https://elpais.com/gente/2023-05-20/la-princesa-leonor-se-gradua-en-gales-en-presencia-de-los-reyes-y-la-infanta-sofia.html |url-status=live }}</ref> Тамыз айында ханшайым Леонор үш жылға созылатын әскери дайындыққа кірісті. Ханшайымның алғашқы оқу жылы [[Сарагоса]]дағы [[Жалпыәскери академия]]да, екінші жылы — [[Әскери-теңіз училищесі]]нде, ал үшінші жылы [[Жалпы авиациялық академия]]да өтеді.<ref>{{Cite news |last=Sharrock|first=David |date=2023-08-25 |title=Spanish princess starts three years of military training |language=en |url=https://www.thetimes.co.uk/article/heiress-to-spanish-throne-starts-3-years-of-military-training-f90j8cg53 |access-date=2023-08-25 |issn=0140-0460|archive-url=https://archive.today/20230817190547/https://www.thetimes.co.uk/article/heiress-to-spanish-throne-starts-3-years-of-military-training-f90j8cg53|archive-date=2023-08-17|url-status=live|website=The Times}}</ref>
=== Тақ мұрагері ===
2014 жылғы 19 маусымда атасы [[I Хуан Карлос]] тақтан бас тартқаннан кейін,<ref>{{Cite web |url=http://lenta.ru/news/2014/06/02/huancarlos/ |title=Lenta.ru: Мир: Политика: Испанский монарх отрёкся от престола |access-date=2020-08-30 |archive-date=2021-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210124060416/https://lenta.ru/news/2014/06/02/huancarlos/ |url-status=live }}</ref> ханшайым Леонор Испания тағының мұрагері болды.
2018 жылғы қыркүйектен бастап ханшайым Леонор көпшілік алдында 4 рет сөз сөйледі: алғашқысы [[Ковадонга]]да [[Астурия корольдігі]]нің 1300 жылдығына орай өтті.<ref>{{cite news |last1=Abellán |first1=Lucía |title=La princesa Leonor estrena su agenda oficial de viajes en Asturias |url=https://elpais.com/politica/2018/09/08/actualidad/1536398715_714338.html?rel=str_articulo#1542872684869 |access-date=2018-11-22 |work=El País |date=2018-09-08 |language=es |archive-date=2018-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122171957/https://elpais.com/politica/2018/09/08/actualidad/1536398715_714338.html?rel=str_articulo#1542872684869 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.rtve.es/noticias/20181031/princesa-leonor-leera-su-primera-intervencion-publica-articulo-1-constitucion/1829982.shtml |title=La princesa Leonor lee en su primera intervención pública el artículo 1 de la Constitución |date=2018-10-31 |work=[[Corporación de Radio y Televisión Española]] |language=es |archive-date=2020-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807224632/https://www.rtve.es/noticias/20181031/princesa-leonor-leera-su-primera-intervencion-publica-articulo-1-constitucion/1829982.shtml |access-date=2020-08-30 }}</ref> 2019 жылдың күзінде Леонор Астурия ханшайымы сыйлығын тапсыру рәсімінде және Жирона ханшайымы қорының марапаттау салтанатында екі рет сөз сөйледі.<ref>{{cite news |url=https://www.hola.com/realeza/casa_espanola/20191018152057/princesa-leonor-discurso-premios-princesa-asturias/ |title=El histórico primer discurso de Leonor en los Premios Princesa de Asturias |date=2019-10-18 |magazine=[[Hola!]] |language=es |archive-date=2019-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018230426/https://www.hola.com/realeza/casa_espanola/20191018152057/princesa-leonor-discurso-premios-princesa-asturias/ |access-date=2020-08-30 }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.elespanol.com/corazon/casas-reales/20191104/leonor-sorprende-princesa-girona-discurso-catalan-ingles/441956687_0.html |title=Leonor sorprende en los Princesa de Girona con su discurso en catalán, inglés y árabe |date=2019-11-04 |newspaper=[[El Español]] |language=es |archive-date=2021-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117220428/https://www.elespanol.com/corazon/casas-reales/20191104/leonor-sorprende-princesa-girona-discurso-catalan-ingles/441956687_0.html |access-date=2020-08-30 }}</ref>
2022 жылғы желтоқсанда ханшайым Леонор Мадридтегі Испания Қызыл Крест ұйымының штаб-пәтеріне барып, Жастар Қызыл Крестінің жас еріктілерімен кездесті.<ref>{{cite web|url=https://www.tatler.com/article/princess-leonor-spain-wears-mother-queen-letizia-blazer|title=Princess Leonor of Spain, 17, borrows from her stylish mother's wardrobe on solo Madrid outing|magazine=Tatler|first=Stephanie|last=Bridger-Linning|date=2022-12-16|access-date=2023-04-12|archive-url=https://archive.today/20230826130843/https://www.tatler.com/article/princess-leonor-spain-wears-mother-queen-letizia-blazer|archive-date=2023-08-26|url-status=live}}</ref>
2023 жылғы 7 қазанда өзі білім алып жатқан Әскери академияда ата-анасының қатысуымен [[Испания туы]]на ант берді.<ref>{{Cite web |date=2023-10-06 |title=Jura de Bandera de la Princesa Leonor: Horario y dónde ver hoy por TV |url=https://www.elmundo.es/como/2023/10/06/651fd33021efa08c458b4584.html |access-date=2023-10-07 |website=ELMUNDO |language=es |archive-date=2023-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007105704/https://www.elmundo.es/como/2023/10/06/651fd33021efa08c458b4584.html |url-status=live }}</ref> Үш аптадан соң, 31 қазанда — 18 жасқа толған күні — ханшайым арнайы рәсімде Испания Конституциясына адал болуға ант берді. Ол өз антында ''«өз міндеттерін адал атқаруға, конституция мен заңдардың сақталуын қамтамасыз етуге, азаматтар мен автономиялық бірлестіктердің құқықтарын құрметтеуге және корольге адал болуға»'' уәде берді. Рәсім соңында [[Испания әнұраны|мемлекеттік гимннің]] бір бөлігі шырқалды.<ref>{{Cite web |url=https://www.parents.ru/article/budushaya-koroleva-ispanii-chto-nuzhno-znat-o-krasavice-princesse-leonor/ |title=Будущая королева Испании: что нужно знать о принцессе Леонор |access-date=2023-11-01 |archive-date=2023-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101075431/https://www.parents.ru/article/budushaya-koroleva-ispanii-chto-nuzhno-znat-o-krasavice-princesse-leonor/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://euroweeklynews.com/2023/10/31/princess-leonor-swears-loyalty-spains-constitution-18th-birthday/ |title=Princess Leonor swears her loyalty to Spain’s Constitution on her 18th birthday |access-date=2023-11-01 |archive-date=2023-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101075631/https://euroweeklynews.com/2023/10/31/princess-leonor-swears-loyalty-spains-constitution-18th-birthday/ |url-status=live }}</ref>
2024 жылғы 12 шілдеде ханшайым Леонор ел президенті [[Марселу Ребелу де Соуза]]ның шақыруымен [[Португалия]]ға барып, өзінің алғашқы ресми шетелдік сапарын жасады.<ref>{{Cite web |date=2024-06-27 |title=Princess Leonor to undertake first official trip abroad—find out where she’s going! |url=https://www.hola.com/us/royals/20240627702059/princess-leonor-spain-undertaking-first-official-trip-abroad-portugal/ |access-date=2024-07-13 |website=HOLA! USA |language=en-us |archive-date=2024-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821014603/https://www.hola.com/us/royals/20240627702059/princess-leonor-spain-undertaking-first-official-trip-abroad-portugal/ |url-status=live }}</ref> Оның бұл алғашқы шетелдік сапарына Сыртқы істер министрі [[Хосе Мануэль Альбарес]] пен корольдің жеке хатшысы [[Камило Вильярино]] еріп жүрді.<ref>{{Cite web |last=RTVE.es |date=2024-07-12 |title=Leonor, en su primera visita oficial en Lisboa: "No puedo negar lo especial que es para mí estar aquí hoy" |url=https://www.rtve.es/noticias/20240712/primer-viaje-oficial-princesa-leonor-lisboa-directo/16183115.shtml |access-date=2024-07-13 |website=RTVE.es |language=es |archive-date=2024-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823014651/https://www.rtve.es/noticias/20240712/primer-viaje-oficial-princesa-leonor-lisboa-directo/16183115.shtml |url-status=live }}</ref> Сапар барысында ханшайым [[Лиссабон океанариумы]]н, [[Жеронимуш монастыры]]н және екі мемлекет өкілдерінің кездесуі өткен [[Белен сарайы]]н аралады.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-07-12 |title=Así ha sido el intenso viaje oficial de la Princesa Leonor a Portugal |url=https://www.hola.com/realeza/20240712705569/la-princesa-leonor-visita-portugal-primer-viaje-oficial-extranjero/ |access-date=2024-07-13 |website=¡HOLA! |language=es |archive-date=2024-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713022353/https://www.hola.com/realeza/20240712705569/la-princesa-leonor-visita-portugal-primer-viaje-oficial-extranjero/ |url-status=live }}</ref>
== Лауазымдары ==
Испания тағының мұрагері ретінде [[Астурия ханшайымы]] лауазымын иеленеді. Сонымен қатар, Испания Конституциясының 57-бабына сәйкес, келесі қосымша лауазымдарды иеленеді:
* Арагон тағының мұрагері ретінде — Жирона ханшайымы;
* Наварра тағының мұрагері ретінде — Виана ханшайымы;
* Каталония тағының мұрагері ретінде — Монблан герцогшасы;
* Валенсия тағының мұрагері ретінде — Сервера графинясы;
* Мальорка тағының мұрагері ретінде — Балагер сеньорасы.
== Марапаттары ==
* Алтын руна орденінің тізбегі (2015 жылғы 30 қазан) — ''Тақ мұрагері ретінде берілді''.<ref>{{cw|url=https://www.boe.es/boe/dias/2015/10/31/pdfs/BOE-A-2015-11718.pdf|title=Real Decreto 978/2015, de 30 de octubre, por el que se concede el Collar de la Insigne Orden del Toisón de Oro a Su Alteza Real doña Leonor de Borbón y Ortiz, Princesa de Asturias|publisher=Boletín Oficial del Estado|date=2015-10-30|access-date=2018-06-02|archive-date=2015-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20151106040327/http://www.boe.es/boe/dias/2015/10/31/pdfs/BOE-A-2015-11718.pdf|url-status=live}}</ref> Мадридтегі корольдік сарайда өткен рәсімде оны әкесі, Испанияның VI Филипп королі табыстады.<ref>{{cw|url=http://www.casareal.es/ES/Actividades/Paginas/actividades_actividades_detalle.aspx?data=13436|title=Acto de imposición del Collar de la insigne Orden del Toisón de Oro a Su Alteza Real la Princesa de Asturias|publisher=Casa de Su Majestad el Rey de España|date=2018-01-30|access-date=2018-06-02|archive-date=2018-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180609185011/http://www.casareal.es/ES/Actividades/Paginas/actividades_actividades_detalle.aspx?data=13436|url-status=live}}</ref>
* III Карлос ордені тізбегінің дамасы (2023 жыл).
* «Әскери еңбегі үшін» орденінің Үлкен крест дамасы (ақ дивизион) (2024 жыл).
* «Әскери-теңіз еңбегі үшін» орденінің Үлкен крест дамасы (ақ дивизион) (2025 жыл).
* Христос әскери орденінің Үлкен крест дамасы (Португалия, 2024 жылғы 12 шілде).
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелері ==
* [http://www.casareal.es Испания корольдік үйінің сайты]
* [http://www.hellomagazine.com/royalty/2005/10/31/princessletizia/ Hello! magazine announcement of the birth]
* [http://www.hellomagazine.com/royalty/2005/11/07/letiziaandleonor/ Spain’s new royal makes her first appearance]
[[Санат:Алтын руна орденінің иегерлері]]
[[Санат:Испания Бурбондары]]
[[Санат:Испания инфанталары (әйелдер)]]
[[Санат:Астурия ханшайымдары]]
[[Санат:Испания ханшайымдары]]
64bqptn2tb28184iailjavr3ky6vodm
3591841
3591839
2026-04-25T19:28:43Z
1nter pares
146705
/* Балалық шағы */
3591841
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = Леонор де Тодос лос Сантос де Бурбон и Ортис
| Шынайы есімі = {{lang-es|Leonor de Todos los Santos de Borbón Ortiz}}
| Суреті = Leonor de Borbón en 2023 (cropped).jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Астурия ханшайымы
| Ту = Coat of Arms of Leonor, Princess of Asturias.svg
| Ту2 = Estandarte de Leonor Princesa de Asturias.svg
| Басқара бастады =
| Басқаруын аяқтады =
| Президент =
| Ізашары = [[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Ізбасары =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = {{lang-es|Leonor de Todos los Santos de Borbón y Ortiz}}
| Туған күні = 31.10.2005
| Туған жері = {{туғанжері|Мадрид|Мадридте}}, [[Испания]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні = [[Католик шіркеуі]]
| Әкесі = [[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Анасы = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы =
| Білімі = Атлантика колледжі (мамыр 2023)<br>Сарагосадағы жалпыәскери академия (маусым 2024)<br>Әскери-теңіз академиясы
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы = Leonor spain sig.svg
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Леонор де Тодос лос Сантос де Бурбон и Ортис''' ({{lang-es|Leonor de Todos los Santos de Borbón y Ortiz}}; [[31 қазан]] [[2005 жыл|2005]], [[Мадрид]]) — [[Астурия ханшайымы]], 2014 жылғы 19 маусымнан бастап Испания тағының мұрагері. Испанияның [[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]] королі мен оның жары [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисияның]] үлкен қызы, Испанияның [[I Хуан Карлос]] королі мен ханым Софияның немересі. Инфанта Софияның әпкесі.
== Өмірбаяны ==
=== Балалық шағы ===
Астурия ханшайымы Леонор 2005 жылғы 31 қазанда түнгі сағат 1:46-да [[Мадрид]]тегі Рубера халықаралық ауруханасында дүниеге келді.<ref>{{cite web |author=Charo Marcos, Olalla Cernuda |url=https://www.elmundo.es/elmundo/2005/10/31/espana/1130722695.html |title=Letizia Ortiz da a luz una niña |lang=es |website=elmundo.es |publisher= |date=2005-10-31 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2019-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015225/https://www.elmundo.es/elmundo/2005/10/31/espana/1130722695.html |url-status=live }}</ref> Ол сол кездегі тақ мұрагері ханзада [[VI Филипп (Испания патшасы)|Филипп]] пен оның жары, тегі Ортис Рокасолано болатын [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисияның]] отбасындағы тұңғыш бала болды. 2006 жылғы 14 қаңтарда Сарсуэла сарайында кардинал Антонио Роуко Варела шоқындыру рәсімін өткізіп, оған сексеннен астам адам қатысты. Дәстүр бойынша, Леонор [[Иордан]] өзенінің суымен шоқындырылды. Оған ''Леонор де Тодос лос Сантос де Бурбон и Ортис'' есімі берілді. Оның өкіл ата-анасы (шоқындыру рәсіміндегі ата-анасы) Испанияның сол кездегі королі мен ханымы — әкесі жағынан атасы мен әжесі болды.<ref>{{cite web |author=Carmen Remírez de Ganuza |url=https://www.elmundo.es/elmundo/2006/01/14/espana/1137250160.html |title=La Infanta Leonor sólo abrió los ojos en su bautizo al recibir el agua del río Jordán |lang=es |website=elmundo.es |publisher= |date=2015-05-20 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2021-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210701005813/https://www.elmundo.es/elmundo/2006/01/14/espana/1137250160.html |url-status=live }}</ref>
[[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы футболдан әлем чемпионатында]] [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания құрамасының]] жеңіске жетуіне орай Корольдік сарайдың Бағаналы залында өткен ресми рәсімге алғаш рет қатысты. Шараға король мен оның жары, ата-анасы, инфанта София және инфанта Еленамен бірге барды. 2015 жылғы 20 мамырда Нуэстра-Сеньора-де-ла-Асунсьон шіркеуінде алғаш рет алғашқы причастие рәсімінен өтті.<ref>{{cite web |author=María Porcel |url=https://www.elmundo.es/loc/2015/05/20/555c5bf846163f89388b457e.html |title=La Princesa Leonor, tras su primera comunión: 'Estaba muy nerviosa' |lang=es |website=elmundo.es |publisher= |date=2021-05-28 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2023-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928222910/https://www.elmundo.es/loc/2015/05/20/555c5bf846163f89388b457e.html |url-status=live }}</ref>
2021 жылғы 28 мамырда [[қасиетті май жағу]] рәсімінен өтті.<ref>{{cite web |author=María Porcel |url=https://elpais.com/gente/2021-05-28/la-princesa-leonor-recibe-la-confirmacion-con-su-padre-felipe-vi-como-padrino.html |title=La princesa Leonor recibe la confirmación con su padre, Felipe VI, como padrino |lang=es |website=elpais.com |publisher= |date=2021-05-28 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2023-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230526014029/https://elpais.com/gente/2021-05-28/la-princesa-leonor-recibe-la-confirmacion-con-su-padre-felipe-vi-como-padrino.html |url-status=live }}</ref>
=== Білімі ===
Ханшайым Леонор Испания корольдік гвардиясының балабақшасына барды, ал 2008 жылғы 15 қыркүйектен бастап Мадрид маңындағы Санта-Мария-де-лос-Росалес мектебінде білім алды. Бұл мектепте оның әкесі, Испанияның королі VI Филипп те оқыған.<ref>{{cite web |author= |url=https://www.elmundo.es/elmundo/2008/09/15/gentes/1221463929.html |title=La Infanta Leonor: 'Hoy empiezo el cole de mayores' |lang=es |website=elmundo.es |publisher= |date=2008-09-15 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2024-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240127143127/https://www.elmundo.es/elmundo/2008/09/15/gentes/1221463929.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |author= |url=https://www.rtve.es/noticias/20140619/leonor-empieza-a-ser-princesa-se-prepara-para-llegar-a-reinar/949161.shtml |title=Leonor, la niña que empieza a ser princesa |lang=es |website=rtve.es |publisher= |date=2014-06-19 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2024-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240127143128/https://www.rtve.es/noticias/20140619/leonor-empieza-a-ser-princesa-se-prepara-para-llegar-a-reinar/949161.shtml |url-status=live }}</ref> 2021 жылы [[Атлантика біріккен дүниежүзілік колледжі]]не оқуға түсті.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/uk-wales-56015904|title=Spanish princess Leonor to attend UWC Atlantic College in Wales|publisher=BBC|date=2021-02-10|access-date=2021-03-28|archive-date=2021-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210815070110/https://www.bbc.com/news/uk-wales-56015904|url-status=live}}</ref> 2023 жылғы мамырда ол оқуын тәмамдады.<ref>{{cite web |author= |url=https://elpais.com/gente/2023-05-20/la-princesa-leonor-se-gradua-en-gales-en-presencia-de-los-reyes-y-la-infanta-sofia.html |title=La princesa Leonor se gradúa en Gales con un reconocimiento a su “pasión por comprender a los demás” |lang=es |website=elpais.com |publisher= |date=2023-05-20 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2024-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240117005642/https://elpais.com/gente/2023-05-20/la-princesa-leonor-se-gradua-en-gales-en-presencia-de-los-reyes-y-la-infanta-sofia.html |url-status=live }}</ref> Тамыз айында ханшайым Леонор үш жылға созылатын әскери дайындыққа кірісті. Ханшайымның алғашқы оқу жылы [[Сарагоса]]дағы [[Жалпыәскери академия]]да, екінші жылы — [[Әскери-теңіз училищесі]]нде, ал үшінші жылы [[Жалпы авиациялық академия]]да өтеді.<ref>{{Cite news |last=Sharrock|first=David |date=2023-08-25 |title=Spanish princess starts three years of military training |language=en |url=https://www.thetimes.co.uk/article/heiress-to-spanish-throne-starts-3-years-of-military-training-f90j8cg53 |access-date=2023-08-25 |issn=0140-0460|archive-url=https://archive.today/20230817190547/https://www.thetimes.co.uk/article/heiress-to-spanish-throne-starts-3-years-of-military-training-f90j8cg53|archive-date=2023-08-17|url-status=live|website=The Times}}</ref>
=== Тақ мұрагері ===
2014 жылғы 19 маусымда атасы [[I Хуан Карлос]] тақтан бас тартқаннан кейін,<ref>{{Cite web |url=http://lenta.ru/news/2014/06/02/huancarlos/ |title=Lenta.ru: Мир: Политика: Испанский монарх отрёкся от престола |access-date=2020-08-30 |archive-date=2021-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210124060416/https://lenta.ru/news/2014/06/02/huancarlos/ |url-status=live }}</ref> ханшайым Леонор Испания тағының мұрагері болды.
2018 жылғы қыркүйектен бастап ханшайым Леонор көпшілік алдында 4 рет сөз сөйледі: алғашқысы [[Ковадонга]]да [[Астурия корольдігі]]нің 1300 жылдығына орай өтті.<ref>{{cite news |last1=Abellán |first1=Lucía |title=La princesa Leonor estrena su agenda oficial de viajes en Asturias |url=https://elpais.com/politica/2018/09/08/actualidad/1536398715_714338.html?rel=str_articulo#1542872684869 |access-date=2018-11-22 |work=El País |date=2018-09-08 |language=es |archive-date=2018-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122171957/https://elpais.com/politica/2018/09/08/actualidad/1536398715_714338.html?rel=str_articulo#1542872684869 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.rtve.es/noticias/20181031/princesa-leonor-leera-su-primera-intervencion-publica-articulo-1-constitucion/1829982.shtml |title=La princesa Leonor lee en su primera intervención pública el artículo 1 de la Constitución |date=2018-10-31 |work=[[Corporación de Radio y Televisión Española]] |language=es |archive-date=2020-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807224632/https://www.rtve.es/noticias/20181031/princesa-leonor-leera-su-primera-intervencion-publica-articulo-1-constitucion/1829982.shtml |access-date=2020-08-30 }}</ref> 2019 жылдың күзінде Леонор Астурия ханшайымы сыйлығын тапсыру рәсімінде және Жирона ханшайымы қорының марапаттау салтанатында екі рет сөз сөйледі.<ref>{{cite news |url=https://www.hola.com/realeza/casa_espanola/20191018152057/princesa-leonor-discurso-premios-princesa-asturias/ |title=El histórico primer discurso de Leonor en los Premios Princesa de Asturias |date=2019-10-18 |magazine=[[Hola!]] |language=es |archive-date=2019-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018230426/https://www.hola.com/realeza/casa_espanola/20191018152057/princesa-leonor-discurso-premios-princesa-asturias/ |access-date=2020-08-30 }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.elespanol.com/corazon/casas-reales/20191104/leonor-sorprende-princesa-girona-discurso-catalan-ingles/441956687_0.html |title=Leonor sorprende en los Princesa de Girona con su discurso en catalán, inglés y árabe |date=2019-11-04 |newspaper=[[El Español]] |language=es |archive-date=2021-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117220428/https://www.elespanol.com/corazon/casas-reales/20191104/leonor-sorprende-princesa-girona-discurso-catalan-ingles/441956687_0.html |access-date=2020-08-30 }}</ref>
2022 жылғы желтоқсанда ханшайым Леонор Мадридтегі Испания Қызыл Крест ұйымының штаб-пәтеріне барып, Жастар Қызыл Крестінің жас еріктілерімен кездесті.<ref>{{cite web|url=https://www.tatler.com/article/princess-leonor-spain-wears-mother-queen-letizia-blazer|title=Princess Leonor of Spain, 17, borrows from her stylish mother's wardrobe on solo Madrid outing|magazine=Tatler|first=Stephanie|last=Bridger-Linning|date=2022-12-16|access-date=2023-04-12|archive-url=https://archive.today/20230826130843/https://www.tatler.com/article/princess-leonor-spain-wears-mother-queen-letizia-blazer|archive-date=2023-08-26|url-status=live}}</ref>
2023 жылғы 7 қазанда өзі білім алып жатқан Әскери академияда ата-анасының қатысуымен [[Испания туы]]на ант берді.<ref>{{Cite web |date=2023-10-06 |title=Jura de Bandera de la Princesa Leonor: Horario y dónde ver hoy por TV |url=https://www.elmundo.es/como/2023/10/06/651fd33021efa08c458b4584.html |access-date=2023-10-07 |website=ELMUNDO |language=es |archive-date=2023-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007105704/https://www.elmundo.es/como/2023/10/06/651fd33021efa08c458b4584.html |url-status=live }}</ref> Үш аптадан соң, 31 қазанда — 18 жасқа толған күні — ханшайым арнайы рәсімде Испания Конституциясына адал болуға ант берді. Ол өз антында ''«өз міндеттерін адал атқаруға, конституция мен заңдардың сақталуын қамтамасыз етуге, азаматтар мен автономиялық бірлестіктердің құқықтарын құрметтеуге және корольге адал болуға»'' уәде берді. Рәсім соңында [[Испания әнұраны|мемлекеттік гимннің]] бір бөлігі шырқалды.<ref>{{Cite web |url=https://www.parents.ru/article/budushaya-koroleva-ispanii-chto-nuzhno-znat-o-krasavice-princesse-leonor/ |title=Будущая королева Испании: что нужно знать о принцессе Леонор |access-date=2023-11-01 |archive-date=2023-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101075431/https://www.parents.ru/article/budushaya-koroleva-ispanii-chto-nuzhno-znat-o-krasavice-princesse-leonor/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://euroweeklynews.com/2023/10/31/princess-leonor-swears-loyalty-spains-constitution-18th-birthday/ |title=Princess Leonor swears her loyalty to Spain’s Constitution on her 18th birthday |access-date=2023-11-01 |archive-date=2023-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101075631/https://euroweeklynews.com/2023/10/31/princess-leonor-swears-loyalty-spains-constitution-18th-birthday/ |url-status=live }}</ref>
2024 жылғы 12 шілдеде ханшайым Леонор ел президенті [[Марселу Ребелу де Соуза]]ның шақыруымен [[Португалия]]ға барып, өзінің алғашқы ресми шетелдік сапарын жасады.<ref>{{Cite web |date=2024-06-27 |title=Princess Leonor to undertake first official trip abroad—find out where she’s going! |url=https://www.hola.com/us/royals/20240627702059/princess-leonor-spain-undertaking-first-official-trip-abroad-portugal/ |access-date=2024-07-13 |website=HOLA! USA |language=en-us |archive-date=2024-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821014603/https://www.hola.com/us/royals/20240627702059/princess-leonor-spain-undertaking-first-official-trip-abroad-portugal/ |url-status=live }}</ref> Оның бұл алғашқы шетелдік сапарына Сыртқы істер министрі [[Хосе Мануэль Альбарес]] пен корольдің жеке хатшысы [[Камило Вильярино]] еріп жүрді.<ref>{{Cite web |last=RTVE.es |date=2024-07-12 |title=Leonor, en su primera visita oficial en Lisboa: "No puedo negar lo especial que es para mí estar aquí hoy" |url=https://www.rtve.es/noticias/20240712/primer-viaje-oficial-princesa-leonor-lisboa-directo/16183115.shtml |access-date=2024-07-13 |website=RTVE.es |language=es |archive-date=2024-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823014651/https://www.rtve.es/noticias/20240712/primer-viaje-oficial-princesa-leonor-lisboa-directo/16183115.shtml |url-status=live }}</ref> Сапар барысында ханшайым [[Лиссабон океанариумы]]н, [[Жеронимуш монастыры]]н және екі мемлекет өкілдерінің кездесуі өткен [[Белен сарайы]]н аралады.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-07-12 |title=Así ha sido el intenso viaje oficial de la Princesa Leonor a Portugal |url=https://www.hola.com/realeza/20240712705569/la-princesa-leonor-visita-portugal-primer-viaje-oficial-extranjero/ |access-date=2024-07-13 |website=¡HOLA! |language=es |archive-date=2024-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713022353/https://www.hola.com/realeza/20240712705569/la-princesa-leonor-visita-portugal-primer-viaje-oficial-extranjero/ |url-status=live }}</ref>
== Лауазымдары ==
Испания тағының мұрагері ретінде [[Астурия ханшайымы]] лауазымын иеленеді. Сонымен қатар, Испания Конституциясының 57-бабына сәйкес, келесі қосымша лауазымдарды иеленеді:
* Арагон тағының мұрагері ретінде — Жирона ханшайымы;
* Наварра тағының мұрагері ретінде — Виана ханшайымы;
* Каталония тағының мұрагері ретінде — Монблан герцогшасы;
* Валенсия тағының мұрагері ретінде — Сервера графинясы;
* Мальорка тағының мұрагері ретінде — Балагер сеньорасы.
== Марапаттары ==
* Алтын руна орденінің тізбегі (2015 жылғы 30 қазан) — ''Тақ мұрагері ретінде берілді''.<ref>{{cw|url=https://www.boe.es/boe/dias/2015/10/31/pdfs/BOE-A-2015-11718.pdf|title=Real Decreto 978/2015, de 30 de octubre, por el que se concede el Collar de la Insigne Orden del Toisón de Oro a Su Alteza Real doña Leonor de Borbón y Ortiz, Princesa de Asturias|publisher=Boletín Oficial del Estado|date=2015-10-30|access-date=2018-06-02|archive-date=2015-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20151106040327/http://www.boe.es/boe/dias/2015/10/31/pdfs/BOE-A-2015-11718.pdf|url-status=live}}</ref> Мадридтегі корольдік сарайда өткен рәсімде оны әкесі, Испанияның VI Филипп королі табыстады.<ref>{{cw|url=http://www.casareal.es/ES/Actividades/Paginas/actividades_actividades_detalle.aspx?data=13436|title=Acto de imposición del Collar de la insigne Orden del Toisón de Oro a Su Alteza Real la Princesa de Asturias|publisher=Casa de Su Majestad el Rey de España|date=2018-01-30|access-date=2018-06-02|archive-date=2018-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180609185011/http://www.casareal.es/ES/Actividades/Paginas/actividades_actividades_detalle.aspx?data=13436|url-status=live}}</ref>
* III Карлос ордені тізбегінің дамасы (2023 жыл).
* «Әскери еңбегі үшін» орденінің Үлкен крест дамасы (ақ дивизион) (2024 жыл).
* «Әскери-теңіз еңбегі үшін» орденінің Үлкен крест дамасы (ақ дивизион) (2025 жыл).
* Христос әскери орденінің Үлкен крест дамасы (Португалия, 2024 жылғы 12 шілде).
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелері ==
* [http://www.casareal.es Испания корольдік үйінің сайты]
* [http://www.hellomagazine.com/royalty/2005/10/31/princessletizia/ Hello! magazine announcement of the birth]
* [http://www.hellomagazine.com/royalty/2005/11/07/letiziaandleonor/ Spain’s new royal makes her first appearance]
[[Санат:Алтын руна орденінің иегерлері]]
[[Санат:Испания Бурбондары]]
[[Санат:Испания инфанталары (әйелдер)]]
[[Санат:Астурия ханшайымдары]]
[[Санат:Испания ханшайымдары]]
7mh46pmmpwvkxyl9b8gmommiqot9b0m
София, Испания инфантасы
0
779704
3591844
3589092
2026-04-25T19:29:40Z
1nter pares
146705
3591844
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София де Тодос лос Сантос де Бурбон Ортис
| Шынайы есімі = {{lang-es|Sofía de Todos los Santos de Borbón y Ortiz}}
| Суреті = Sofía de Borbon-2023 (cropped).jpg
| Сурет ені =
| Атауы = Инфанта София 2023 жылы
| Титулы = Испания инфантасы
| Ту = Arms of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = 19 маусым 2014
| Басқаруын аяқтады =
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = {{lang-es|Sofía de Todos los Santos de Borbón y Ortiz}}
| Туған күні = 29.04.2007
| Туған жері = {{туғанжері|Мадрид|Мадридте}}, [[Испания]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні = [[католицизм]]
| Әкесі = [[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Анасы = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы =
| Білімі = Атлантика колледжі (2025)
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы = Sofia spain sig.svg
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''София де Тодос лос Сантос де Бурбон Ортис Испаниялық''' ([[29 сәуір]] [[2007 жыл|2007]], [[Мадрид]]) — Испания инфантасы, Испания королі [[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]] пен оның жары [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисияның]] кіші қызы, король [[I Хуан Карлос]]тың немересі. [[Леонор (Астурия ханшайымы)|Ханшайым Леонордың]] сіңлісі. Испания тағын иелену кезегінде екінші орында тұр.
== Өмірбаяны ==
Инфанта София 2007 жылғы 29 сәуірде сағат 16:50-де [[Мадрид]]тегі Халықаралық клиникада кесар тілігі арқылы дүниеге келді. Туған кезде инфантаның салмағы 3,3 кг, бойы 50 см болды. Оның кіндік қанынан алынған дің жасушалары, әпкесінікіндей, мұздатылып, еуропалық қан банктерінің біріне тапсырылды. Өз есімін ол әжесі, тегі бойынша Грек және Дат ханшайымы болған королева Софияның құрметіне алды. Инфантаны шоқындыру рәсімі 15 шілдеде Сарсуэла сарайында кардинал [[Антонио Роуко Варела]]ның қатысуымен өтті. Оның өкіл ата-анасы (шоқындырушылары) — анасы жағынан әжесі Палома Рокасолано және Болгария ханзадасы, Видин князі Константин-Асен болды.
2010 жылдан 2023 жылға дейін Санта-Мария-де-лос-Росалес мектебінде білім алды, бұл мектепте оның әпкесі [[Леонор (Астурия ханшайымы)|ханшайым Леонор]] және әкесі де оқыған.<ref>{{cite news|title=Leonor y Sofía, en el cole de mayores|url=http://elpais.com/elpais/2010/09/15/actualidad/1284533329_850215.html|website=El País|date=2010-09-15|access-date=2020-08-30|lang=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102521/https://elpais.com/elpais/2010/09/15/actualidad/1284533329_850215.html|archive-date=2019-05-27}}</ref>
2017 жылғы 17 мамырда католиктік әдет-ғұрып бойынша оның алғашқы рет қасиетті құпияға қатысу (причастие) рәсімі өтті.<ref>{{cite news |title=La infanta Sofía toma la comunión acompañada por sus padres y abuelos |url=http://www.lavanguardia.com/gente/20170517/422659853505/la-infanta-sofia-comunion.html |date=2017-05-17 |newspaper=[[La Vanguardia]] |lang=es |author=Redacción y Agencias |archive-date=2021-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427222103/https://www.lavanguardia.com/gente/20170517/422659853505/la-infanta-sofia-comunion.html |access-date=2020-08-30 }}</ref>
2023 жылғы тамызда инфанта Софияның [[Атлантикалық колледж]]ге ([[Уэльс]]) оқуға түскені жарияланды, онда ол екі жылдан кейін оқуын аяқтады.<ref>{{cite web|url=https://www.mujerhoy.com/celebrities/realeza/infanta-sofia-internado-gales-bachillerato-polemica-futuro-trabajo-casa-real-leonor-20230829081316-nt.html|title=La infanta Sofía se marcha a Gales con un incierto futuro por delante: dos años para definir su camino y su papel en la Casa Real|work=Mujerhoy|lang=es|first=Elena|last=de los Ríos|date=2023-08-29|access-date=2023-08-29}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [http://www.hellomagazine.com/royalty/2005/10/31/princessletizia/ Hello! magazine announcement of the birth]
* [http://www.hellomagazine.com/royalty/2005/11/07/letiziaandleonor/ Spain’s new royal makes her first appearance]
[[Санат:Испания Бурбондары]]
[[Санат:Испания инфанталары (әйелдер)]]
t7nbs3alox7huj144iqa1nub0wqjk63
Munhwa Broadcasting Corporation
0
779758
3591842
3591414
2026-04-25T19:29:08Z
Kasymov
10777
«[[Санат:Оңтүстік Корея телеарналары|Оңтүстік Корея телеарналары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591842
wikitext
text/x-wiki
{{Компания
|атауы = MBC
|логотипі = Munhwa Broadcasting Corporation (2023).svg
|суреті =
|сурет атауы =
|түрі = Қоғамдық телерадиотарату компаниясы
|биржадағы листингі =
|қызметі = радио және телехабартарату
|құрылды = [[21 ақпан]] [[1961 жыл]]
|құрушы =
|орналасуы = 267, Сангомдон, [[Сеул]]
|басты адамдары = Ан Хён-джун (бас директор)
|саласы =
|өнімі =
|меншікті капиталы =
|айналым =
|операциялық кіріс = 59 272 035 738 вон (2015)
|таза табысы = 849 млрд. вонн (2022)
|активтер = 2 557 227 645 206 вон (2015 жыл желтоқсан)
|капитализация = 1 000 000 000 вон (2015 жыл желтоқсан)
|қызметкерлер саны = 1712 (2015 жыл)
|басшы компания = Оңтүстік Корея үкіметі
|бағынышты компания = MBC Plus<br />MBC C&I
iMBC<br />MBC Arts<br />MBC Play<br />Академия МБС<br />MBC Америка
|аудитор =
|сайты =
|Ортаққор =
}}
'''Munhwa Broadcasting Corporation''' (MBC; {{lang-ko|주식회사 문화방송}}; мағынасы — «Мәдени хабар тарату акционерлік қоғамы») — [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореядағы]] жетекші теледидар және радио хабар таратушылардың бірі. Оның негізгі жерүсті телеарнасы MBC TV 11-арна ретінде, ал MBC News Now 12-арна ретінде көрсетіледі.
[[1961 жыл]]ғы [[2 желтоқсан]]да құрылған MBC-тің жерүсті хабар тарату жүйесі ел бойынша 17 аймақтық станциядан тұратын желіге ие. Жарнама арқылы қаржыландырылғанымен, компания қоғамдық хабар таратушы болып саналады, себебі оның ең ірі акционері — қоғамдық ұйым болып табылатын Broadcast Culture Foundation. MBC — мультимедиялық топ: жерүсті телеарна, радиоарна, кабельдік арна, спутниктік арна, DMB (мобильді телехабар тарату) арнасы.
Компанияның штаб-пәтері [[Сеул]] қаласының Мапо ауданындағы Digital Media City (DMC) аймағында орналасқан. MBC Кореядағы ең ірі телепродукция инфрақұрылымына ие, оның ішінде Ilsan қаласындағы Dream Center цифрлық өндіріс орталығы және Yongin Daejanggeum Park кешеніндегі ашық және жабық түсірілім алаңдары бар.
== Тарихы ==
=== Радио дәуірі (1961–1968) ===
Munhwa Broadcasting Corporation (MBC) [[Сеул]] қаласынан (шақыру сигналы: HLKV, жиілігі: 900 кГц, қуаты: 10 кВт) хабар тарата отырып, Кореядағы үкіметтік емес алғашқы коммерциялық хабар таратушы ретінде жұмысын бастады. 1963 жылғы 12 сәуірде компания үкіметтен Кореяның ірі қалаларында — Тэгу, [[Куаңжу]], [[Тэджон]] және [[Чонджу]] — аймақтық станциялар ашуға лицензия алды. Осылайша Сеул мен [[Пусан]] қалаларын қоса алғанда алты қаланы біріктіретін хабар тарату желісі құрылды.
=== Ақ-қара теледидар дәуірі (1969–1979) ===
MBC телехабар таратуын 1969 жылғы 8 тамызда бастады (шақыру сигналы: HLAC-TV, қуаты: 2 кВт). 1970 жылғы 5 қазанда компания өзінің басты жаңалықтар бағдарламасы — MBC Newsdesk көрсетілімін бастады. 1968–1969 жылдары MBC Ульсан, Чинджу, Каннын, Чхунчхон, Мокпо, Чеджу және Масан қалаларындағы 7 коммерциялық станциямен әріптестік келісім жасап, 13 аймақтық немесе серіктес станция арқылы бүкіл елге телехабар тарата бастады. 1974 жылы FM радиосы іске қосылды, сондай-ақ MBC күнделікті газет — Kyunghyang Shinmun басылымын өз бақылауына алды.
=== Түсті теледидар дәуірі (1980–1989) ===
1980 жылғы 11 желтоқсанда Korean Broadcasting System MBC акцияларының 65%-ын сатып алды. 1980 жылғы 22 желтоқсанда алғашқы түсті телехабар тарату басталды. 1981 жылғы «Негізгі баспасөз туралы заңға» сәйкес, Munhwa Broadcasting Corporation Kyunghyang Shinmun газетінен бөлініп шықты.<ref>{{cite news |script-title=ko:문화방송·경향신문주식65% 방송공사서 인수 |url=https://www.mk.co.kr/news/economy/479654 |work=[[Maeil Business Daily]] |date=December 11, 1980 |language=ko |archive-date=30 November 2024 |access-date=29 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130050650/https://www.mk.co.kr/news/economy/479654 |url-status=live }}</ref> 1982 жылы MBC Сеул қаласының Ёыйдо ауданындағы жаңа штаб-пәтерге көшті. Сол жылы компания өзінің бейсбол командасын — MBC Cheong-ryong (Көк Айдаһар) — құрды. Бұл команда KBO League лигасының негізін қалаушы клубтарының бірі болды, әрі лиганың телехабарлары алғаш рет осы арнада көрсетілді. 1986 жылғы Seoul Asian Games 1986 және 1988 жылғы Seoul Olympic Games 1988 жарыстарын тікелей эфирде көрсету арқылы MBC ауқымы мен технологиясы жағынан үлкен серпіліс жасады.
1989 жылы бейсбол командасының иелігі LG Corporation компаниясына берілді.
=== Мультимедиа дәуірі (1990–1999) ===
Халықаралық ірі оқиғаларды қамтитын ірі корпорацияға айналғаннан кейін, Munhwa Broadcasting Corporation мультимедиа дәуіріндегі бәсекелестіктің күшеюіне байланысты тиімділікті арттыру үшін әр бағытқа маманданған компаниялар құрды: MBC Production, MBC Media Tech, MBC Broadcast Culture Center, MBC Arts Company, MBC Arts Center. Бұл құрылымдар кейін еншілес ұйымдар ретінде бөлініп шығарылды. 2011 жылдың тамызында MBC Production мен MBC Media Tech біріктіріліп, MBC C&I компаниясы құрылды.<ref>{{cite web|title=About us |url=https://corp.imbc.com/#sec1 |website=iMBC |publisher=MBC Media Group |date= |access-date=25 March 2025 |language=ko |archive-url=https://web.archive.org/web/20250226120345/https://corp.imbc.com/#sec1 |archive-date=February 26, 2025 |url-status=live}}</ref>
=== Цифрлық дәуір (2000–қазіргі уақыт) ===
2000 жылы MBC интернет саласындағы түрлі жобаларды дамыту үшін өз еншілес компаниясы — iMBC (internet MBC) ұйымын тәуелсіз корпорацияға айналдырды. Сонымен қатар ол кабельдік телевидение (MBC Plus Media), спутниктік телевидение, жаңа DMB хабар тарату жүйесін және жерүсті телевидениесінде толық күндік хабар таратуды іске қосты.
2007 жылы MBC Ilsan Dream Center атты цифрлық өндіріс орталығын құрды. 2014 жылдың қыркүйегінде жаңа бас кеңсе ғимаратының құрылысы аяқталып, компания Yeouido ауданынан Sangam-dong-ға көшті.
2001 жылы MBC спутниктік және кабельдік телевидение хабар таратуын іске қосты. Осы кеңею аясында ол АҚШ-тың Лос-Анджелес қаласында орналасқан MBC America атты еншілес компаниясын құрып, өз бағдарламаларын бүкіл Америка құрлығына тарата бастады. 2008 жылдың 1 тамызында MBC America MBC-D атты телеарнаны іске қосты. Ол KSCI-TV, KTSF-TV және WMBC-TV арналарының цифрлық қосалқы арналарында көрсетілді. Жоба кейін Атланта, Чикаго және Вашингтон қалаларында да іске қосылуы жоспарланған еді. Солтүстік-шығыс Атланта метрополиясында ол WKTB-CD 47.3 арнасында (қазіргі Telemundo филиалы), ал 2011 жылдан бастап WSKC-CD 22.1 арнасында көрсетілді.
2013 жылдың наурызында компьютерлік жүйелердің істен шығуы Оңтүстік Кореядағы бірнеше телеарнаны, соның ішінде MBC-ні де уақытша тоқтатты. Оңтүстік Корея үкіметі бұл кибершабуылдарға Солтүстік Кореяның қатысы бар деп мәлімдеді, алайда Пхеньян бұл айыптауды жоққа шығарды.
2020 жылғы Токио Олимпиадасының ашылу салтанаты кезінде MBC кейбір елдерге қатысты (мысалы, Италияны пиццамен байланыстыру сияқты) стереотиптік бейнелер көрсетіп, сынға ұшырады.
== Халықаралық қатынастар ==
MBC ABU (Asia-Pacific Broadcasting Union — Азия-Тынық мұхиты хабар тарату одағы), IATAS (International Academy of Television Arts & Science — Телевизия өнері мен ғылымдарының халықаралық академиясы) және INPUT (International Public Television Screening Conference — Халықаралық қоғамдық телевидение көрсетілім конференциясы) сияқты халықаралық ұйымдардың белсенді мүшесі болып табылады. Сондай-ақ ол 13 елдегі 21 телерадиокомпаниямен серіктестік орнатқан.
Компания Лос-Анджелес пен Шанхайдағы еншілес ұйымдары, сондай-ақ Солтүстік Америка, Латын Америкасы, Еуропа, Таяу Шығыс және Азиядағы бюролары арқылы жаһандық бизнестерге қатысып, ірі халықаралық медиа топтармен тығыз жұмыс істейді.
MBC жыл сайын MIP-TV, MIPCOM, NATPE, BCWW және ATF сияқты ірі контент нарықтарына қатысып, шетелдік сатып алушылармен тығыз байланыс орнатады. Сонымен қатар, ол MBC контентін шетелдік көрермендер мен сатып алушыларға таныстыратын ағылшын тіліндегі веб-сайтты басқарады.
What on Earth Is Love? — алғашқы корей толқыны (Hallyu) драмаларының бірі болып саналады. Ол 1997 жылы CCTV арнасында көрсетіліп, Қытайда K-драма бумын бастады. Осыдан кейін көптеген MBC драмалары, ойын-сауық бағдарламалары және деректі фильмдері әртүрлі елдерге экспортталды.
Dae Jang Geum әлемнің 91 еліне дейін көрсетілген. Соңғы жылдары MBC «I Am a Singer», «We Got Married» және «Dad! Where Are We Going?» сияқты бағдарламалардың форматтарын шетелге сату арқылы контент бизнесін кеңейтіп келеді.
== Бас директорлар ==
{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
! Қызмет мерзімі
! Аты-жөні
! Кезеңі
! Білімі / қызметі
|-
! 1–3-ші
| align="center" | Ким Джи-тэ
| 1961 ж. 21 ақпан – 1962 ж. 22 шілде
|
|-
! 4-ші
| align="center" | Ко Вон-джун
| 1962 ж. 22 шілде – 1964 ж. 26 тамыз
|
|-
! 5-ші
| align="center" | Хван Ён-джу
| 1964 ж. 26 тамыз – 1964 ж. 15 желтоқсан
|
|-
! 6–8-ші
| align="center" | Чо Чын-чхоль
| 1964 ж. 15 желтоқсан – 1971 ж. 30 маусым
|
|-
! 9–12-ші
| align="center" | Ли Хван-уи
| 1971 ж. 30 маусым – 1980 ж. 20 маусым
|
|-
! Уақытша
| align="center" | Им Тэк-гын
| 1980 ж. 20 маусым – 1980 ж. 5 шілде
|
|-
! 13-ші
| align="center" | Ли Джин-хи
| 1980 ж. 5 шілде – 1982 ж. 7 маусым
| Репортер
|-
! 14–15-ші
| align="center" | Ли Ун-хи
| 1982 ж. 7 маусым – 1986 ж. 17 ақпан
| Репортер
|-
! 16-шы
| align="center" | Хван Сон-пиль
| 1986 ж. 17 ақпан – 1988 ж. 29 тамыз
|
|-
! Уақытша
| align="center" | Шин Чон-хю
| 1988 ж. 29 тамыз – 1988 ж. 2 қараша
|
|-
! 17-ші
| align="center" | Ким Ён-су
| 1988 ж. 2 қараша – 1989 ж. 10 ақпан
|
|-
! 18–19-шы
| align="center" | Чхве Чхан-бон
| 1989 ж. 10 ақпан – 1993 ж. 12 наурыз
| Продюсер
|-
! 20–21-ші
| align="center" | Кан Сон-гу
| 1993 ж. 17 наурыз – 1996 ж. 14 маусым
| Репортер
|-
! Уақытша
| align="center" | Пён Иль-пён
| 1996 ж. 14 маусым – 1996 ж. 22 шілде
|
|-
! 22-ші
| align="center" | Ли Док-рёль
| 1996 ж. 22 шілде – 1999 ж. 8 наурыз
| Репортер
|-
! 23-ші
| align="center" | Но Сон-дэ
| 1999 ж. 9 наурыз – 2001 ж. 9 наурыз
| Репортер
|-
! 24–25-ші
| align="center" | Ким Джун-бэ
| 2001 ж. 9 наурыз – 2003 ж. 2 наурыз
| Репортер
|-
! 26-шы
| align="center" | Ли Гын-хи
| 2003 ж. 3 наурыз – 2005 ж. 25 ақпан
| Продюсер
|-
! 27-ші
| align="center" | Чхве Мун-сун
| 2005 ж. 25 ақпан – 2008 ж. 28 ақпан
| Репортер
|-
! 28-ші
| align="center" | Ом Ги-ён
| 2008 ж. 29 ақпан – 2010 ж. 8 ақпан
| Репортер
|-
! 29–30-шы
| align="center" | Ким Джэ-чхоль
| 2010 ж. 26 ақпан – 2013 ж. 26 наурыз
| Репортер
|-
! Уақытша
| align="center" | Ан Гван-хан
| 2013 ж. 26 наурыз – 2013 ж. 3 мамыр
|
|-
! 31-ші
| align="center" | Ким Чон-гук
| 2013 ж. 3 мамыр – 2014 ж. 24 ақпан
| Репортер
|-
! 32-ші
| align="center" | Ан Гван-хан
| 2014 ж. 25 ақпан – 2017 ж. 24 ақпан
| Продюсер
|-
! 33-ші
| align="center" | Ким Чан-гём
| 2017 ж. 25 ақпан – 2017 ж. 13 қараша
| Репортер
|-
! Уақытша
| align="center" | Чхве Ки-хва
| 2017 ж. 14 қараша – 2017 ж. 7 желтоқсан
|
|-
! 34-ші
| align="center" | Чхве Сын-хо
| 2017 ж. 7 желтоқсан – 2020 ж. 23 ақпан
| Продюсер
|-
! 35-ші
| align="center" | Пак Сон-джэ
| 2020 ж. 24 ақпан – 2023 ж. 23 ақпан
| Репортер
|-
! 36-шы
| align="center" | Ан Хён-джун
| 2023 ж. 24 ақпан – 2026 ж. 23 наурыз (күтілуде)
| Репортер
|}
== Арналар ==
* Бір жерүсті телеарна (MBC TV — 11-арна, MBC News Now — 12-арна)
* Үш радиостанция:
{| class="wikitable"
|-
! Атауы !! Жиілігі !! Қуаты (кВт)
|-
| MBC Standard FM || 95.9 МГц FM || />10 кВт (FM)
|-
| MBC FM4U || 91.9 МГц FM || 10 кВт
|-
| Channel M || CH 12A DAB || 2 кВт
|}
* Бес кабельдік/спутниктік арна (MBC Drama, MBC Sports+, MBC M, MBC every1 және MBC ON)
* Үш жерүсті DMB (теледидар, радио, деректер тарату)
* Екі спутниктік DMB (MBC Drama, MBC Sports+)
* MBC Дыбыс актерлері бөлімі ({{lang-ko|문화방송 성우극회}}), фильмдер, [[аниме]], [[деректі фильм]]дер және басқа да медиа түрлерінде жұмыс істейтін дауыстық актерлер ұйымы.
== Логотиптері ==
<gallery>
File:MBC logo 1961.svg|Бірінші лого (1961 - 1969)
File:MBC logo 1969.svg|Екінші лого (1969 - 1981)
File:MBC logo 1974.svg|Үшінші лого (1974 - 1981)
File:MBC logo 1980.svg|Төртінші лого (1980 көкектен 1981 қарашаға дейін)
File:MBC logo 1981.svg|Бесінші лого (1981 желтоқсаннан 1985 ке дейін)
File:MBC logo January 1986.svg|Алтыншы логоның бірінші нұсқасы (1 қаңтар 1985 тен 30 көкек 1986)
File:1986 Munhwa Broadcasting Corporation logo.svg|Алтыншы логоның екінші нұсқасы (1986 1 мамырдан 2005 қаңтарға дейін)
File:MBC logo 2005.svg|Жетінші лого (2005 ж 3 қаңтардан 2011 желтоқсанға дейін)
File:Munhwa Broadcasting Corporation.svg|Сегізінші лого (2012 жылдан 2023 ж 5 көкек)
File:Munhwa Broadcasting Corporation (2023).svg|Тоғызыншы және қазіргі лого (6 көкек 2023 дан бастап)
</gallery>
== Ту ==
<gallery>
File:Flag of MBC (2005-2011).svg|2005–2012
File:Flag of MBC.svg|2012–қазір
</gallery>
== Бас кеңселер ==
<gallery>
File:MBC Ilsan Dream Center.JPG|MBC Dream Center, Goyang, Gyeonggi Province аймағында орналасқан (2007 ж. 30 қараша – қазіргі уақыт).
File:MBC headquarter buld.jpg|Ескі MBC бас кеңсесі, Yeouido ауданында орналасқан (1982 ж. 17 ақпан – 2014 ж. 3 тамыз).
File:1970~1980's MBC Government building.jpg|Ескі MBC ғимараты, Jeong-dong ауданында орналасқан (1969 ж. 8 тамыз – 1982 ж. 16 ақпан; қазір Kyunghyang Shinmun пайдаланады).
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телеарналары]]
0gjaywkgoa410y6k1ynte955lh1vb5j
3591906
3591842
2026-04-25T21:02:23Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591906
wikitext
text/x-wiki
{{Компания
|атауы = MBC
|логотипі = Munhwa Broadcasting Corporation (2023).svg
|суреті =
|сурет атауы =
|түрі = Қоғамдық телерадиотарату компаниясы
|биржадағы листингі =
|қызметі = радио және телехабартарату
|құрылды = [[21 ақпан]] [[1961 жыл]]
|құрушы =
|орналасуы = 267, Сангомдон, [[Сеул]]
|басты адамдары = Ан Хён-джун (бас директор)
|саласы =
|өнімі =
|меншікті капиталы =
|айналым =
|операциялық кіріс = 59 272 035 738 вон (2015)
|таза табысы = 849 млрд. вонн (2022)
|активтер = 2 557 227 645 206 вон (2015 жыл желтоқсан)
|капитализация = 1 000 000 000 вон (2015 жыл желтоқсан)
|қызметкерлер саны = 1712 (2015 жыл)
|басшы компания = Оңтүстік Корея үкіметі
|бағынышты компания = MBC Plus<br />MBC C&I
iMBC<br />MBC Arts<br />MBC Play<br />Академия МБС<br />MBC Америка
|аудитор =
|сайты =
|Ортаққор =
}}
'''Munhwa Broadcasting Corporation''' (MBC; {{lang-ko|주식회사 문화방송}}; мағынасы — «Мәдени хабар тарату акционерлік қоғамы») — [[Корея Республикасы|Оңтүстік Кореядағы]] жетекші телевизия және радио хабар таратушылардың бірі. Оның негізгі жерүсті телеарнасы MBC TV 11-арна ретінде, ал MBC News Now 12-арна ретінде көрсетіледі.
[[1961 жыл]]ғы [[2 желтоқсан]]да құрылған MBC-тің жерүсті хабар тарату жүйесі ел бойынша 17 аймақтық станциядан тұратын желіге ие. Жарнама арқылы қаржыландырылғанымен, компания қоғамдық хабар таратушы болып саналады, себебі оның ең ірі акционері — қоғамдық ұйым болып табылатын Broadcast Culture Foundation. MBC — мультимедиялық топ: жерүсті телеарна, радиоарна, кабельдік арна, спутниктік арна, DMB (мобильді телехабар тарату) арнасы.
Компанияның штаб-пәтері [[Сеул]] қаласының Мапо ауданындағы Digital Media City (DMC) аймағында орналасқан. MBC Кореядағы ең ірі телепродукция инфрақұрылымына ие, оның ішінде Ilsan қаласындағы Dream Center цифрлық өндіріс орталығы және Yongin Daejanggeum Park кешеніндегі ашық және жабық түсірілім алаңдары бар.
== Тарихы ==
=== Радио дәуірі (1961–1968) ===
Munhwa Broadcasting Corporation (MBC) [[Сеул]] қаласынан (шақыру сигналы: HLKV, жиілігі: 900 кГц, қуаты: 10 кВт) хабар тарата отырып, Кореядағы үкіметтік емес алғашқы коммерциялық хабар таратушы ретінде жұмысын бастады. 1963 жылғы 12 сәуірде компания үкіметтен Кореяның ірі қалаларында — Тэгу, [[Куаңжу]], [[Тэджон]] және [[Чонджу]] — аймақтық станциялар ашуға лицензия алды. Осылайша Сеул мен [[Пусан]] қалаларын қоса алғанда алты қаланы біріктіретін хабар тарату желісі құрылды.
=== Ақ-қара теледидар дәуірі (1969–1979) ===
MBC телехабар таратуын 1969 жылғы 8 тамызда бастады (шақыру сигналы: HLAC-TV, қуаты: 2 кВт). 1970 жылғы 5 қазанда компания өзінің басты жаңалықтар бағдарламасы — MBC Newsdesk көрсетілімін бастады. 1968–1969 жылдары MBC Ульсан, Чинджу, Каннын, Чхунчхон, Мокпо, Чеджу және Масан қалаларындағы 7 коммерциялық станциямен әріптестік келісім жасап, 13 аймақтық немесе серіктес станция арқылы бүкіл елге телехабар тарата бастады. 1974 жылы FM радиосы іске қосылды, сондай-ақ MBC күнделікті газет — Kyunghyang Shinmun басылымын өз бақылауына алды.
=== Түсті теледидар дәуірі (1980–1989) ===
1980 жылғы 11 желтоқсанда Korean Broadcasting System MBC акцияларының 65%-ын сатып алды. 1980 жылғы 22 желтоқсанда алғашқы түсті телехабар тарату басталды. 1981 жылғы «Негізгі баспасөз туралы заңға» сәйкес, Munhwa Broadcasting Corporation Kyunghyang Shinmun газетінен бөлініп шықты.<ref>{{cite news |script-title=ko:문화방송·경향신문주식65% 방송공사서 인수 |url=https://www.mk.co.kr/news/economy/479654 |work=[[Maeil Business Daily]] |date=December 11, 1980 |language=ko |archive-date=30 November 2024 |access-date=29 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130050650/https://www.mk.co.kr/news/economy/479654 |url-status=live }}</ref> 1982 жылы MBC Сеул қаласының Ёыйдо ауданындағы жаңа штаб-пәтерге көшті. Сол жылы компания өзінің бейсбол командасын — MBC Cheong-ryong (Көк Айдаһар) — құрды. Бұл команда KBO League лигасының негізін қалаушы клубтарының бірі болды, әрі лиганың телехабарлары алғаш рет осы арнада көрсетілді. 1986 жылғы Seoul Asian Games 1986 және 1988 жылғы Seoul Olympic Games 1988 жарыстарын тікелей эфирде көрсету арқылы MBC ауқымы мен технологиясы жағынан үлкен серпіліс жасады.
1989 жылы бейсбол командасының иелігі LG Corporation компаниясына берілді.
=== Мультимедиа дәуірі (1990–1999) ===
Халықаралық ірі оқиғаларды қамтитын ірі корпорацияға айналғаннан кейін, Munhwa Broadcasting Corporation мультимедиа дәуіріндегі бәсекелестіктің күшеюіне байланысты тиімділікті арттыру үшін әр бағытқа маманданған компаниялар құрды: MBC Production, MBC Media Tech, MBC Broadcast Culture Center, MBC Arts Company, MBC Arts Center. Бұл құрылымдар кейін еншілес ұйымдар ретінде бөлініп шығарылды. 2011 жылдың тамызында MBC Production мен MBC Media Tech біріктіріліп, MBC C&I компаниясы құрылды.<ref>{{cite web|title=About us |url=https://corp.imbc.com/#sec1 |website=iMBC |publisher=MBC Media Group |date= |access-date=25 March 2025 |language=ko |archive-url=https://web.archive.org/web/20250226120345/https://corp.imbc.com/#sec1 |archive-date=February 26, 2025 |url-status=live}}</ref>
=== Цифрлық дәуір (2000–қазіргі уақыт) ===
2000 жылы MBC интернет саласындағы түрлі жобаларды дамыту үшін өз еншілес компаниясы — iMBC (internet MBC) ұйымын тәуелсіз корпорацияға айналдырды. Сонымен қатар ол кабельдік телевидение (MBC Plus Media), спутниктік телевидение, жаңа DMB хабар тарату жүйесін және жерүсті телевидениесінде толық күндік хабар таратуды іске қосты.
2007 жылы MBC Ilsan Dream Center атты цифрлық өндіріс орталығын құрды. 2014 жылдың қыркүйегінде жаңа бас кеңсе ғимаратының құрылысы аяқталып, компания Yeouido ауданынан Sangam-dong-ға көшті.
2001 жылы MBC спутниктік және кабельдік телевидение хабар таратуын іске қосты. Осы кеңею аясында ол АҚШ-тың Лос-Анджелес қаласында орналасқан MBC America атты еншілес компаниясын құрып, өз бағдарламаларын бүкіл Америка құрлығына тарата бастады. 2008 жылдың 1 тамызында MBC America MBC-D атты телеарнаны іске қосты. Ол KSCI-TV, KTSF-TV және WMBC-TV арналарының цифрлық қосалқы арналарында көрсетілді. Жоба кейін Атланта, Чикаго және Вашингтон қалаларында да іске қосылуы жоспарланған еді. Солтүстік-шығыс Атланта метрополиясында ол WKTB-CD 47.3 арнасында (қазіргі Telemundo филиалы), ал 2011 жылдан бастап WSKC-CD 22.1 арнасында көрсетілді.
2013 жылдың наурызында компьютерлік жүйелердің істен шығуы Оңтүстік Кореядағы бірнеше телеарнаны, соның ішінде MBC-ні де уақытша тоқтатты. Оңтүстік Корея үкіметі бұл кибершабуылдарға Солтүстік Кореяның қатысы бар деп мәлімдеді, алайда Пхеньян бұл айыптауды жоққа шығарды.
2020 жылғы Токио Олимпиадасының ашылу салтанаты кезінде MBC кейбір елдерге қатысты (мысалы, Италияны пиццамен байланыстыру сияқты) стереотиптік бейнелер көрсетіп, сынға ұшырады.
== Халықаралық қатынастар ==
MBC ABU (Asia-Pacific Broadcasting Union — Азия-Тынық мұхиты хабар тарату одағы), IATAS (International Academy of Television Arts & Science — Телевизия өнері мен ғылымдарының халықаралық академиясы) және INPUT (International Public Television Screening Conference — Халықаралық қоғамдық телевидение көрсетілім конференциясы) сияқты халықаралық ұйымдардың белсенді мүшесі болып табылады. Сондай-ақ ол 13 елдегі 21 телерадиокомпаниямен серіктестік орнатқан.
Компания Лос-Анджелес пен Шанхайдағы еншілес ұйымдары, сондай-ақ Солтүстік Америка, Латын Америкасы, Еуропа, Таяу Шығыс және Азиядағы бюролары арқылы жаһандық бизнестерге қатысып, ірі халықаралық медиа топтармен тығыз жұмыс істейді.
MBC жыл сайын MIP-TV, MIPCOM, NATPE, BCWW және ATF сияқты ірі контент нарықтарына қатысып, шетелдік сатып алушылармен тығыз байланыс орнатады. Сонымен қатар, ол MBC контентін шетелдік көрермендер мен сатып алушыларға таныстыратын ағылшын тіліндегі веб-сайтты басқарады.
What on Earth Is Love? — алғашқы корей толқыны (Hallyu) драмаларының бірі болып саналады. Ол 1997 жылы CCTV арнасында көрсетіліп, Қытайда K-драма бумын бастады. Осыдан кейін көптеген MBC драмалары, ойын-сауық бағдарламалары және деректі фильмдері әртүрлі елдерге экспортталды.
Dae Jang Geum әлемнің 91 еліне дейін көрсетілген. Соңғы жылдары MBC «I Am a Singer», «We Got Married» және «Dad! Where Are We Going?» сияқты бағдарламалардың форматтарын шетелге сату арқылы контент бизнесін кеңейтіп келеді.
== Бас директорлар ==
{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
! Қызмет мерзімі
! Аты-жөні
! Кезеңі
! Білімі / қызметі
|-
! 1–3-ші
| align="center" | Ким Джи-тэ
| 1961 ж. 21 ақпан – 1962 ж. 22 шілде
|
|-
! 4-ші
| align="center" | Ко Вон-джун
| 1962 ж. 22 шілде – 1964 ж. 26 тамыз
|
|-
! 5-ші
| align="center" | Хван Ён-джу
| 1964 ж. 26 тамыз – 1964 ж. 15 желтоқсан
|
|-
! 6–8-ші
| align="center" | Чо Чын-чхоль
| 1964 ж. 15 желтоқсан – 1971 ж. 30 маусым
|
|-
! 9–12-ші
| align="center" | Ли Хван-уи
| 1971 ж. 30 маусым – 1980 ж. 20 маусым
|
|-
! Уақытша
| align="center" | Им Тэк-гын
| 1980 ж. 20 маусым – 1980 ж. 5 шілде
|
|-
! 13-ші
| align="center" | Ли Джин-хи
| 1980 ж. 5 шілде – 1982 ж. 7 маусым
| Репортер
|-
! 14–15-ші
| align="center" | Ли Ун-хи
| 1982 ж. 7 маусым – 1986 ж. 17 ақпан
| Репортер
|-
! 16-шы
| align="center" | Хван Сон-пиль
| 1986 ж. 17 ақпан – 1988 ж. 29 тамыз
|
|-
! Уақытша
| align="center" | Шин Чон-хю
| 1988 ж. 29 тамыз – 1988 ж. 2 қараша
|
|-
! 17-ші
| align="center" | Ким Ён-су
| 1988 ж. 2 қараша – 1989 ж. 10 ақпан
|
|-
! 18–19-шы
| align="center" | Чхве Чхан-бон
| 1989 ж. 10 ақпан – 1993 ж. 12 наурыз
| Продюсер
|-
! 20–21-ші
| align="center" | Кан Сон-гу
| 1993 ж. 17 наурыз – 1996 ж. 14 маусым
| Репортер
|-
! Уақытша
| align="center" | Пён Иль-пён
| 1996 ж. 14 маусым – 1996 ж. 22 шілде
|
|-
! 22-ші
| align="center" | Ли Док-рёль
| 1996 ж. 22 шілде – 1999 ж. 8 наурыз
| Репортер
|-
! 23-ші
| align="center" | Но Сон-дэ
| 1999 ж. 9 наурыз – 2001 ж. 9 наурыз
| Репортер
|-
! 24–25-ші
| align="center" | Ким Джун-бэ
| 2001 ж. 9 наурыз – 2003 ж. 2 наурыз
| Репортер
|-
! 26-шы
| align="center" | Ли Гын-хи
| 2003 ж. 3 наурыз – 2005 ж. 25 ақпан
| Продюсер
|-
! 27-ші
| align="center" | Чхве Мун-сун
| 2005 ж. 25 ақпан – 2008 ж. 28 ақпан
| Репортер
|-
! 28-ші
| align="center" | Ом Ги-ён
| 2008 ж. 29 ақпан – 2010 ж. 8 ақпан
| Репортер
|-
! 29–30-шы
| align="center" | Ким Джэ-чхоль
| 2010 ж. 26 ақпан – 2013 ж. 26 наурыз
| Репортер
|-
! Уақытша
| align="center" | Ан Гван-хан
| 2013 ж. 26 наурыз – 2013 ж. 3 мамыр
|
|-
! 31-ші
| align="center" | Ким Чон-гук
| 2013 ж. 3 мамыр – 2014 ж. 24 ақпан
| Репортер
|-
! 32-ші
| align="center" | Ан Гван-хан
| 2014 ж. 25 ақпан – 2017 ж. 24 ақпан
| Продюсер
|-
! 33-ші
| align="center" | Ким Чан-гём
| 2017 ж. 25 ақпан – 2017 ж. 13 қараша
| Репортер
|-
! Уақытша
| align="center" | Чхве Ки-хва
| 2017 ж. 14 қараша – 2017 ж. 7 желтоқсан
|
|-
! 34-ші
| align="center" | Чхве Сын-хо
| 2017 ж. 7 желтоқсан – 2020 ж. 23 ақпан
| Продюсер
|-
! 35-ші
| align="center" | Пак Сон-джэ
| 2020 ж. 24 ақпан – 2023 ж. 23 ақпан
| Репортер
|-
! 36-шы
| align="center" | Ан Хён-джун
| 2023 ж. 24 ақпан – 2026 ж. 23 наурыз (күтілуде)
| Репортер
|}
== Арналар ==
* Бір жерүсті телеарна (MBC TV — 11-арна, MBC News Now — 12-арна)
* Үш радиостанция:
{| class="wikitable"
|-
! Атауы !! Жиілігі !! Қуаты (кВт)
|-
| MBC Standard FM || 95.9 МГц FM || />10 кВт (FM)
|-
| MBC FM4U || 91.9 МГц FM || 10 кВт
|-
| Channel M || CH 12A DAB || 2 кВт
|}
* Бес кабельдік/спутниктік арна (MBC Drama, MBC Sports+, MBC M, MBC every1 және MBC ON)
* Үш жерүсті DMB (теледидар, радио, деректер тарату)
* Екі спутниктік DMB (MBC Drama, MBC Sports+)
* MBC Дыбыс актерлері бөлімі ({{lang-ko|문화방송 성우극회}}), фильмдер, [[аниме]], [[деректі фильм]]дер және басқа да медиа түрлерінде жұмыс істейтін дауыстық актерлер ұйымы.
== Логотиптері ==
<gallery>
File:MBC logo 1961.svg|Бірінші лого (1961 - 1969)
File:MBC logo 1969.svg|Екінші лого (1969 - 1981)
File:MBC logo 1974.svg|Үшінші лого (1974 - 1981)
File:MBC logo 1980.svg|Төртінші лого (1980 көкектен 1981 қарашаға дейін)
File:MBC logo 1981.svg|Бесінші лого (1981 желтоқсаннан 1985 ке дейін)
File:MBC logo January 1986.svg|Алтыншы логоның бірінші нұсқасы (1 қаңтар 1985 тен 30 көкек 1986)
File:1986 Munhwa Broadcasting Corporation logo.svg|Алтыншы логоның екінші нұсқасы (1986 1 мамырдан 2005 қаңтарға дейін)
File:MBC logo 2005.svg|Жетінші лого (2005 ж 3 қаңтардан 2011 желтоқсанға дейін)
File:Munhwa Broadcasting Corporation.svg|Сегізінші лого (2012 жылдан 2023 ж 5 көкек)
File:Munhwa Broadcasting Corporation (2023).svg|Тоғызыншы және қазіргі лого (6 көкек 2023 дан бастап)
</gallery>
== Ту ==
<gallery>
File:Flag of MBC (2005-2011).svg|2005–2012
File:Flag of MBC.svg|2012–қазір
</gallery>
== Бас кеңселер ==
<gallery>
File:MBC Ilsan Dream Center.JPG|MBC Dream Center, Goyang, Gyeonggi Province аймағында орналасқан (2007 ж. 30 қараша – қазіргі уақыт).
File:MBC headquarter buld.jpg|Ескі MBC бас кеңсесі, Yeouido ауданында орналасқан (1982 ж. 17 ақпан – 2014 ж. 3 тамыз).
File:1970~1980's MBC Government building.jpg|Ескі MBC ғимараты, Jeong-dong ауданында орналасқан (1969 ж. 8 тамыз – 1982 ж. 16 ақпан; қазір Kyunghyang Shinmun пайдаланады).
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телеарналары]]
9q1hb1w3dihi3tlpkpdkp8z06mt3tkv
Қазақстанның инновациялық және телекоммуникациялық жүйелер университеті
0
779959
3591801
3590971
2026-04-25T17:59:03Z
Kasymov
10777
3591801
wikitext
text/x-wiki
{{жедел жойылсын|қайта жазу керек, сапасы нашарлау[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:59, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)}}
{{Тексерілмеген мақала|24-04-2026}}
Қазақстанның инновациялық және телекоммуникациялық жүйелер университеті Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://kazuits.edu.kz/kz/zhoo-turaly|title=Қазақстанның инновациялық және телекоммуникациялық жүйелер университеті|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-24|lang=}}</ref>
== Университет тарихы ==
Университет 1999 жылы ашылды.
== Цифрлық трансформация және жасанды интеллект бөлімі ==
Цифрлық трансформация және жасанды интеллект — бұл заманауи технологиялар арқылы қоғамды, бизнесті және түрлі салаларды дамытуға бағытталған өзара байланысты ұғымдар. Цифрлық трансформация — ақпараттық технологияларды енгізу арқылы жұмыс процестерін өзгерту және жетілдіру болса, ал жасанды интеллект — сол процестерді автоматтандырып, деректерді талдау, үйрену және шешім қабылдау қабілеті бар интеллектуалды жүйелерді қолдану. Цифрлық трансформация және жасанды интеллект басқармасының басшысы - Омаров Акылбек Нурлыбекович, техникалық пәндер кафедрасының доценті, т.ғ.к., Ph.D.
Бұл бағыт 2026 жылы ашылған жаңа бөлім болып табылады және ол Қасым-Жомарт Тоқаев бастамасымен елімізде цифрландыру мен инновацияны дамыту мақсатында жүзеге асырылып отыр.
== Кафедралар және БББ ==
Университетте 5 кафедра бар.
«Жалпы техникалық пәндер»
«Экономика және менеджмент»
Техникалық пәндер кафедрасы
Құқықтану кафедрасы
«Құрылыс және техносфералық қауіпсіздік»
== Жалпы техникалық пәндердің кафедра меңгерушісі ==
Амрешов Нурлан Жангелдиевич - академиялық доцент, техника ғылымдарының магистрі
== "Экономика және менеджмент" кафедрасының меңгерушісі ==
Исагалиев Сакен Талгатович - аға оқытушы, экономика ғылымдарының магистрі
== Экономика және менеджмент кафедрасының білім беру бағдарламалары ==
6B04105 Менеджмент
6B04106 Мемлекеттік қызмет және жергілікті басқару
6B04107 Экономика және бизнес
6B04108 Бухгалтерлік есеп және аудит
6В04109 Бағалау
6B04110 Мемлекеттік қызмет және жергілікті басқару.https://kazuits.edu.kz/kz/kafedralar/ekonomika-zhane-menedzhment-kafedrasy/2019-04-03-05-42-07
Математика — География
6В07318 Кадастр
6B07319 Жерге орналастыру
== "Экономика және менеджмент" кафедрасының тарихы ==
«Экономика және менеджмент» кафедрасының тарихы Қазақстан инновациялық және телекоммуникациялық жүйелер университетінің «Экономика факультетінің» негізінде 1998 жылдан бастау алды. Ол кезде кафедра «Арнайы эконмикалық пәндер» болып аталып, «Экономика» және «Қаржы» мамандықтары бойынша білім берді.
2001–2002 оқу жылдарында экономикалық факультеттің деканы болып Қайрлиева Гаухар Ермекқалиқызы тағайындалды. Осы кезеңде факультеттің дамуына білікті әрі тәжірибелі оқытушылар — Тастемиров Асқар Ғұмарұлы, Хабибуллина Нурия Хаджиқызы, Рүстенова Эльвира Амангелдіқызы, Окунева Валентина Николаевна елеулі үлес қосты.
2005 жылдан бастап «Арнайы пәндер» кафедрасының меңгерушісі қызметін Камиева Алмагүл Ақболатқызы атқарды. Осы кезеңде экономикалық факультет құрылымында «Арнаулы пәндер» және «Жалпы кәсіптік пәндер» кафедралары жұмыс істеп, кейіннен олар «Есеп және қаржы» және «Экономика және басқару» кафедралары болып қайта құрылды.
2013 жылдан бастап кафедра меңгерушісі қызметін экономика ғылымдарының кандидаты, доцент, Қазақстан Республикасының Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі, Ресей Федерациясы РЖА профессоры Искаков Санимжан Ербозымұлы атқарды.
2019 жылы кафедра меңгерушісі болып экономика ғылымдарының кандидаты, Ресей Федерациясы РАЕ профессоры, Қазақстан Республикасының Халықаралық ақпараттандыру академиясының (МАИН) академигі Серікбаев Серік Кенесұлы тағайындалды.
2021–2022 оқу жылынан бастап кафедра меңгерушісі қызметін экономика ғылымдарының магистрі Мекин Мәдениет Әділұлы атқарды.
2023–2024 оқу жылынан бастап қазіргі уақытқа дейін кафедраға Исагалиев Сәкен Талғатұлы жетекшілік етуде.
<ref>{{citeweb|url=|title=|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-03-17|lang=}}</ref> https://kazuits.edu.kz/kz/kafedralar/ekonomika-zhane-menedzhment-kafedrasy/2019-04-03-05-42-07
== Ғылыми-зерттеу институттары ==
"ЭкоЖерЖоба" ҒЗИ
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
kn44ilhazi1k28pdfjd418ej64zj32e
Қазақ ССР тарихы (1949)
0
779966
3591833
3591051
2026-04-25T19:24:45Z
Kasymov
10777
/* Авторларлық құрам */
3591833
wikitext
text/x-wiki
{{Әдеби шығарма
|Атауы = Қазақ CCР тарихы
|Шынайы атауы = Қазақ КСР тарихы. Көне заманнан осы күнге дейін
|Сурет =
|Сурет сипаттамасы =
|Жанр = Академиялық жинақ
|Авторы = [[Анна Михайловна Панкратова]]
|Түпнұсқа тілі = орыс тілі
|Жазылды =
|Жариялануы = 1949
|Жеке басылым =
|Баспа = КазОГИЗ, Алматы
|isbn =
|Аударма =
|Цикл =
|Алдыңғысы =
|Келесі = [[Қазақ ССР тарихы (1977-80)]]
|Lib =
|Уикикітап =
}}
'''Қазақ''' '''CCР тарихы''' (толық атауы: '''«Қазақ КСР тарихы.''' '''Ерте заманнан осы күнге дейін''' (өңделіп, толықтырылған екінші басылуы)''',''' орысша '''«История Казахской ССР с древнейших времён до наших дней» второе издание исправленное и дополненное в 2-x томах''') — 1949 жылы [[Алматы|Алматыда]] жарық көрген академиялық еңбектің толықтырылған және жаңартылған басылымы<ref>{{Cite web|title=История Казахской ССР, Қазақ ССР тарихы|url=https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1025904}}</ref>.
== Тарихы ==
Қазақ CCР тарихы 1943 жылы жарық көрген басылым [[Сталин премиясы|Сталиндік сыйлыққа]] ұсынылып, бастапқыда жоғары бағаланды. Мысалы, [[Орталық Азия]] бойынша маман, тарихшы А. В. Пияковский 1943 жылдың маусым айында [[Правда|«Правда» газетінде]] жарық көрген шолу мақаласында кітапты «марксистік-лениндік ғылыми зерттеулерге қосылған зор үлес» деп бағалады<ref name=":0">{{Cite web|title=Ермұхан Бекмаханов қалай қуғындалды? Ермұхан Бекмаханов «Қазақ КСР тарихы» кітабының Кенесары Қасымұлына қатысты тарауын жазып, кітап баспадан 1943 жылдың жазында Алматыда жарық көрді.|url=https://aikyn.kz/280336/ermu-han-bekmahanov-k-alay-k-ug-yndaldy}}</ref>.
Кеңес Одағы Ғылым академиясының мүшесі, профессор А. И. Яковлев әділетсіз баға беріп, бұл кітаптың орыстарға қарсы жазылған зиянды еңбек екенін мәлімдеді. Мұндай пікір Сталиндік сыйлық комитетінің соңғы отырысында мүшелерді алаңдатып, нәтижесінде кітап марапатқа ие бола алмады. Яковлевтің пайымдауынша, барлық кеңестік республикалардың тарихы ''«орыс ұлтының мүддесі тұрғысынан»'' жазылуы керек еді. Оның пікірінше, әр елдің, әрбір республиканың ұлттық тарихын жеке-жеке жазу интернационализм қағидаларына қайшы келетін және зиянды әрекет болатын. Кітапты жазу барысында түрлі пікірталастар туындады. Бірақ тарихшылар жаңа тақырып болғандықтан, өз жұмысын зор қызығушылықпен атқарды<ref name=":0" />.
Жинақталған материалдарға сүйене отырып, Бекмахановқа [[кандидаттық диссертация]] жазу ұсынылды. Осы кеңеске сүйене отырып, Бекмаханов «Ұлттық азаттық қозғалыстағы Кенесары көтерілісі» тақырыбында диссертация дайындап, 1943 жылдың 28 мамырында Мәскеудегі КСРО Ғылым академиясының Тарих институтында оны сәтті қорғап шықты<ref name=":0" />.
Кандидаттық диссертация тақырыбын кеңейте отырып, Ермұхан Бекмаханов кейін «1820-1840 жылдардағы Қазақстан» атты докторлық диссертациясын дайындады. 1946 жылы 14 қазанда Мәскеудегі КСРО Ғылым академиясының Тарих институтында Ермұхан Бекмаханов өзінің [[Докторлық диссертация|докторлық диссертациясын]] сәтті қорғады<ref name=":0" />.
1944 жылдың мамыр-маусым айларында [[КСРО орталық атқару комитеті|КСРО Орталық Комитетінің]] тарихшыларға арналған кеңес жиналысында «Қазақ КСР тарихы» кітабы сынға алынды. Жиналыста «идеологиялық қателіктер» көрсетілді. Кітаптағы қазақ халқының ұлттық күрестеріне қатысты мазмұнды түзету қажет деген шешім қабылданды. Аталмыш сын КСРО Коммунистік партиясының [[Большевик журналы|«Большевик» журналының]] 1945 жылғы №6 санында және Қазақстан Компартиясының [[Большевик Казахстана журналы|«Большевик Казахстана»]] журналының 1945 жылғы №6 санында жарық көрген мақалалар арқылы ресми түрде жарияланды<ref name=":0" />.
«Қазақ КСР тарихы» кітабы қайта қаралып, түзетілген нұсқасы [[Қазақ ССР тарихы (1949)|'''«Қазақ ССР тарихы''']] (Толықтырылған және өңделген басылым)» деген атаумен жарық көрді. Бұл еңбектің редакциясын І. Омаров пен А. М. Панкратова басқарды. Осылайша, 1943 жылы жарық көрген түпнұсқа нұсқа ресми түрде цензураға ұшырады.
1949 жылғы бұл еңбектің екінші басылымы да ресми идеология қалыбына сай келе қоймады. Қазақ хандары мен сұлтандарын дәріптеушіліктің, шекті биі Есет Көтібаров бастаған көтерілісті ұлт-азаттық қозғалыс деп есептеудің қате екендігі туралы т.б. ескертулер жасалған М.Морозов дегеннің мақаласы жарияланды («Социалистік Қазақстан», 1945. 17-маусым). Ең бастысы, кітапта Қазақстанның Ресейге қосылуының «қазақ ақсүйектерінің бір бөлігі мен патша үкіметі арасындағы астыртын келісім» негізінде жүзеге асқандығы, яғни «абсолюттік қасірет» ретінде бағалануы жоғарыда айтылған Сталиннің пікіріне мүлдем қайшы келді. Екінші басылым да Ресейдің Қазақстанды жаулап алу тарихы «артта қалған ортаазиялық хандықтармен» немесе Жоңғариямен қосылғаннан гөрі «жартылай қасірет» екендігі туралы тұжырымдама тұрғысынан баяндалды<ref>{{Cite web|title=БҰҒАУЛАНҒАН ТАРИХ:БІР ҚҰЖАТТЫҢ ІЗІМЕН|url=https://kazgazeta.kz/news/22450}}</ref>.
Т.Шойынбаевтың 1949 жылы Алматыда жарық көрген «Восстание сырдарьинских казахов под руководством Джанходжи Нурмахамедова (1856-1857)» деген кітабын айналымнан алып тастау, автордың өз қателігін мойындап, мерзімді баспасөз бетінде мақала жариялау керектігі, дайындалып жатқан «Қазақ ССР тарихының» бірінші томында бұл көтерілістің «керітартпа» көтеріліс деп сипаттау керектігі туралы қорытынды жасады.
1953 жылы Сталин қайтыс болғаннан кейін, «Қазақ КСР тарихы» қайтадан сынға ұшырады. 1957-1959 жылдары [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|Қазақстан Ғылым академиясы]] мен Археология және этнография институты аталған еңбекті екі томдық кітап ретінде қайта жазды. 1977-1980 жылдары Бекмахановтың тарих кітабы Брежнев дәуірінде [[Қазақ ССР тарихы (1977-80)|бес томдық]] басылым ретінде қайта кеңейтіліп шығарылды<ref name=":0" />.
== Авторларлық құрам ==
=== Редакция алқасы ===
* [[Анна Михайловна Панкратова]] (КСРО Ғылым академиясының мүшесі-корреспонденті, кейін академигі) — ғылыми жетекші және негізгі редакторлардың бірі<ref>{{Cite web|title=История Казахской ССР. 1. 1949|url=https://abashin.org/2025/05/29/istoriya-kazahskoj-ssr-1-1949/}}</ref>.
* Ильяс Омаров
* Сақтаған Бәйішев
* Ермұхан Бекмаханов
* Михаил Петрович Вяткин
* Сәрсен Қожахметұлы Кенесбаев
* Ахмет Нұрмұхамедұлы Нүсіпбеков
* Сергей Владимирович Юшков
* Сергей Николаевич Покровский
== Мазмұны ==
=== Бірінші том ===
'''ВВЕДЕНИЕ'''
'''ГЛАВА 1. ПЕРВОБЫТНО-ОБЩИННЫЙ СТРОЙ НА ТЕРРИТОРИИ КАЗАХСТАНА'''
* § 1. Древнейшее человеческое общество в Казахстане
* § 2. Древнейшие племенные союзы на территории Казахстана
'''ГЛАВА''' '''II. ДОФЕОДАЛЬНЫЕ ГОСУДАРСТВА НА ТЕРРИТОРИИ КАЗАХСТАНА'''
* § 3. Казахстан в составе Тюркского каганата
'''ГЛАВА III. ПЕРВЫЕ ФЕОДАЛЬНЫЕ ГОСУДАРСТВА ЮЖНОГО КАЗАХСТАНА. КЫПЧАКИ'''
* § 4. Государство караханидов в Южном Казахстане
* § 5. Кыпчакские государства Центрального и Западного Казахстана
'''ГЛАВА IV. КАЗАХСТАН В ПЕРИОД МОНГОЛЬСКОГО ЗАВОЕВАНИЯ'''
* § 6. Монгольское завоевание и его последствия для Казахстана
* § 7. Хозяйство и общественные отношения племен Казахстана во время монгольского ига
* § 8. Политические отношения в Казахстане в период Золотой Орды
'''ГЛАВА V. ОБРАЗОВАНИЕ КАЗАХСКОЙ НАРОДНОСТИ И КАЗАХСКОГО ГОСУДАРСТВА'''
* § 9. Образование казахской народности
* § 10. Образование и развитие казахского ханства в XV — XVI веках
'''ГЛАВА VI. ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКИЙ СТРОИ КАЗАХСКОГО ХАНСТВА'''
* § 11. Хозяйство казахов
* § 12. Общественный и политический строй
* § 13. Классовый состав казахского общества
'''ГЛАВА VII. РАЗДРОБЛЕННОСТЬ КАЗАХСКОГО ХАНСТВА И ПОПЫТКИ ЕГО ОБЪЕДИНЕНИЯ ТАУКЕ-ХАНОМ'''
* § 14. Образование казахских жузов
* § 15. Борьба с Джунгарией
* § 16. Законы Тауке-хана
'''ГЛАВА VIII. КУЛЬТУРА КАЗАХОВ В XVI — XVII веках'''
* § 17. Верования и народное творчество казахов
* § 18. Музыкальное творчество и прикладное искусство казахов
'''ГЛАВА IX. ПРИНЯТИЕ КАЗАХАМИ РОССИЙСКОГО ПОДДАНСТВА'''
* § 19. Годы «Великого бедствия»
* § 20. Подчинение Младшего жуза России
* § 21. Казахстан при хане Абулхаире
'''ГЛАВА X. КАЗАХСТАН В СЕРЕДИНЕ XVIII ВЕКА'''
* § 22. Политическое и экономическое положение Казахстана
* § 23. Ханство Аблая
* § 24. Участие казахов в крестьянском восстании Пугачева
'''ГЛАВА XI. ВОССТАНИЕ КАЗАХОВ МЛАДШЕГО ЖУЗА ПОД РУКОВОДСТВОМ БАТЫРА СРЫМА ДАТОВА'''
* § 25. Причины и движущие силы восстания Срыма .
* § 26. Развитие и ход восстания Срыма Датова
'''ГЛАВА XII. СОЦИАЛЬНО-ЭКОНОМИЧЕСКИЙ СТРОЙ КАЗАХСКОГО ОБЩЕСТВА В ПЕРВОЙ ПОЛОВИНЕ XIX ВЕКА'''
* § 27. Экономика и общественные отношения в Казахстане в первой половине XIX века
* § 28. Наступление соседних государств на Казахстан в начале XIX века
* § 29. Ликвидация ханской власти в Среднем и Младшем жузах
'''ГЛАВА XIII. ОБРАЗОВАНИЕ БУКЕЕВСКОИ ОРДЫ. КРЕСТЬЯНСКОЕ ВОССТАНИЕ ПОД РУКОВОДСТВОМ ИСАТАЯ ТАЙМАНОВА (1836 — 1837 гг.)'''
* § 30. Общественные отношения в Букеевской Орде
* § 31. Рост феодальной эксплоатации и колониального гнета
* § 32. Восстание казахов Букеевской Орды
'''ГЛАВА XIV. НАЦИОНАЛЬНО-ОСВОБОДИТЕЛЬНАЯ БОРЬБА ПОД ПРЕДВОДИТЕЛЬСТВОМ КЕНЕСАРЫ КАСЫМОВА'''
* § 33. Нарастание национально-освободительной борьбы в 30-х годах XIX века
* § 34. Восстание Кенесары Касымова (1837 — 1846 гг.)
'''ГЛАВА XV. КАЗАХСТАН В СЕРЕДИНЕ XIX ВЕКА'''
* § 35. Подчинение Россией низовьев Сыр-Дарьи и Семиречья
* § 36. Восстание казахов в 50-х годах
* § 37. Завоевание царской Россией Кокандского и Хивинского ханств. Присоединение к России казахов среднеазиатских ханств
* § 38. Социально-экономические последствия присоединения Казахстана к России
* § 39. Реформа 1867—1868 года и восстание 1869—1873 годов
'''ГЛАВА XVI. ПРЕВРАЩЕНИЕ КАЗАХСТАНА В КОЛОНИЮ РОССИЙСКОЙ ИМПЕРИИ'''
* § 40. Колонизация Казахстана
* § 41. Экономика и общественные отношения в Казахстане в конце XIX века
'''ГЛАВА XVII. КУЛЬТУРА КАЗАХСКОГО НАРОДА В XIX ВЕКЕ'''
* § 42. Песни национально-освободительной борьбы .
* § 43. Отношение к казахскому народу передовых русских людей
* § 44. Первый казахский ученый-просветитель Чокан Валиханов
* § 45. Великий поэт-просветитель Абай Кунанбаев
* § 46. Просветитель Алтынсарин и русская культура в Казахстане в конце XIX века
* § 47. Казахская музыка в XIX веке
'''ГЛАВА XVIII. КАЗАХСТАН В ПЕРИОД ПЕРВОЙ РУССКОЙ РЕВОЛЮЦИИ, СТОЛЫПИНСКОЙ РЕАКЦИИ И НОВОГО РЕВОЛЮЦИОННОГО ПОДЪЕМА'''
* § 48. Русская буржуазно-демократическая революция и ее влияние на Казахстан
* § 49. Казахстан в период столыпинской реакции
* § 50. Казахстан в годы нового революционного подъема.
'''ГЛАВА XIX. КАЗАХСКАЯ ЛИТЕРАТУРА И ПЕЧАТЬ В ПЕРИОД БУРЖУАЗНО-ДЕМОКРАТИЧЕСКОЙ РЕВОЛЮЦИИ'''
* § 51. Развитие казахской литературы в начале XX века.
* § 52. Казахская печать в период буржуазно-демократической революции
'''ГЛАВА XX. КАЗАХСТАН В ПЕРИОД ИМПЕРИАЛИСТИЧЕСКОЙ ВОИНЫ. НАЦИОНАЛЬНО-ОСВОБОДИТЕЛЬНОЕ ВОССТАНИЕ 1916 ГОДА В КАЗАХСТАНЕ'''
* § 53. Мировая империалистическая война и ее влияние на Казахстан
* § 54. Национально-освободительное восстание 1916 года в Казахстане
* § 55. Восстание в Семипалатинской, Акмолинской и Тургайской областях
'''ГЛАВА XXI. ФЕВРАЛЬСКАЯ БУРЖУАЗНО-ДЕМОКРАТИЧЕСКАЯ РЕВОЛЮЦИЯ 1917 ГОДА В КАЗАХСТАНЕ'''
* § 56. Свержение власти царизма в Казахстане
* § 57. Казахстан после свержения царизма
=== Екінші том ===
'''Предисловие'''
'''ГЛАВА I.''' '''ВЕЛИКАЯ ОКТЯБРЬСКАЯ СОЦИАЛИСТИЧЕСКАЯ РЕВОЛЮЦИЯ В КАЗАХСТАНЕ'''
* § 1. Борьба за власть Советов в Казахстане.
* § 2. Триумфальное шествие советской власти в Казахстане
* § 3. Борьба за упрочение советской власти и подготовка создания советской автономии в Казахстане
'''ГЛАВА II.''' '''КАЗАХСТАН В ПЕРИОД ИНОСТРАННОЙ ВОЕННОЙ ИНТЕРВЕНЦИИ И ГРАЖДАНСКОЙ ВОЙНЫ. ОБРАЗОВАНИЕКАЗАХСКОЙ АССР'''
* § 4. Начало интервенции и гражданской войны в Казахстане
* § 5. Борьба Красной Армии и партизан Казахстана против колчаковщ ины
* § 6. Разгром Колчака и ликвидация фронтов в Казахстане
* § 7. Социалистическое строительство в Казахстане в годы гражданской вой ны
* § 8. Создание Казахской Автономной Советской Республики
'''ГЛАВА III.. КАЗАХСТАН В ПЕРИОД ВОССТАНОВЛЕНИЯ НАРОДНОГО ХОЗЯЙСТВА (1921—1925 годы)'''
* § 9. Казахстан после ликвидации интервенции и гражданской в о й н ы
* § 10. Переход к нэпу и дальнейшее осуществление ленинско-сталинской национальной политики в Казахстане
* § 11. Образование СССР и укрепление дружбы казахского народа с великим русским народом .
* § 12. Борьба е трудностями восстановления народного хозяйства Казахстана
* § 13. Казахстан к концу восстановительного периода 1
'''ГЛАВА IV. КАЗАХСТАН В ПЕРИОД БОРЬБЫ ЗА СОЦИАЛИСТИЧЕСКУЮ ИНДУСТРИАЛИЗАЦИЮ СССР (1926-1929 годы)'''
* § 14. Советская политика социалистической индустриализации страны
* § 15. Борьба за укрепление советской государственности в Казахстане
* § 16. Борьба за социалистическую индустриализацию Казахстана и ее успехи
* § 17. Передел пахотных и сенокосных угодий
* § 18. Курс на коллективизацию сельского хозяйства и на ликвидацию кулачества и байства, как класса
* § 19. Пеовый пятилетний план. Развитие народного хозяйства в Казахстане. Год великого перелома
'''ГЛАВА V. КАЗАХСТАН В ПЕРИОД БОРЬБЫ ЗА КОЛЛЕКТИВИЗАЦИЮ СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА (1930—1934 годы)'''
* § 20. Сплошная коллективизация сельского хозяйства в Казахстане и ликвидация кулачества и байства, как класса
* § 21. Наступление социализма в Казахстане по всему фронту
* § 22. Дальнейшие успехи колхозного движения
* § 23. Итоги первой пятилетки
'''ГЛАВА VI.''' '''КАЗАХСТАН В ПЕРИОД ЗАВЕРШЕНИЯ СТРОИТЕЛЬСТВА СОЦИАЛИСТИЧЕСКОГО ОБЩЕСТВА И ПРОВЕДЕНИЯ НОВОЙ КОНСТИТУЦИИ'''
* § 24. Казахстан во второй пятилетке
* § 25. Преобразование Автономной Казахской ССР в Сотозную Республику. Принятие новой Конституции
* § 26. Поворот s политической живпя страны. Выборы в Верховный Совет СССР и в Верховный Совет Кааахской ССР
* § 27. Казахстан в третьей пятилетке
'''ГЛАВА''' '''VII. КАЗАХСТАН В ВЕЛИКОЙ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ВОЙНЕ СОВЕТСКОГО СОЮЗА'''
'''ГЛАВА''' '''VIII. КУЛЬТУРНАЯ РЕВОЛЮЦИЯ В СОВЕТСКОМ КАЗАХСТАНЕ'''
* § 35. Борьба за новую социалистическую культуру
* § 36. Народное просвещение в Казахстане
* § 37. Культурно-просветительная работа в Казахстане
* § 38. Развитие здравоохранения в Казахстане
* § 39. Наука и высшее образование в Казахской ССР
* § 40. Большевистская печать К азахстана.
* § 41. Формирование и развитие казахского литературного
* § 42. Развитие казахской советской литературы
* § 43. Искусство в Казахской ССР
'''ГЛАВА''' '''IX. КАЗАХСТАН ПОСЛЕ ПОБЕДОНОСНОГО ЗАВЕРШЕНИЯ ВЕЛИКОЙ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ВОЙНЫ СОВЕТСКОГО СОЮЗА'''
* § 44. Переход к мирному строительству
* § 45. Сталинский план восстановления и развития народного хозяйства и борьба за его выполнение
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Тарихи еңбектер]]
lsufaogo14b5zysvnwdvpvxh46okhrm
Джон Клаузер
0
779981
3591835
3591179
2026-04-25T19:26:56Z
Kasymov
10777
«[[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері|Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591835
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Джон Клаузер
|Шынайы есімі = {{lang-en|John Francis Clauser}}
|Суреті = John_Francis_Clauser_(cropped).jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 1.12.1942
|Туған жері = {{Туғанжері|Пасадина|Пасадинада}}, [[Калифорния]], [[АҚШ]]
|Ғылыми аясы = [[кванттық физика]]
|Жұмыс орны =
| альма-матер = [[Калифорния технологиялық институты]] <br> [[Колумбия университеті]]
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі =
|Марапаттары = [[Вольф сыйлығының иегерлері (физика)|Вольф сыйлығы]] (2010)
{{Нобельдік медаль|2022}} [[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2022 жыл ғылымда|2022]])
}}
'''Джон Фрэнсис Клаузер''' ({{Lang-en|John Francis Clauser}}; [[1 желтоқсан]] [[1942 жыл|1942]], Пасадина, [[Калифорния]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) — американдық физик және [[кванттық механика]] маманы. 2022 жылы [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығының]] лауреаты болды.
Джон Клаузер — қоршаған ортаға көмірқышқыл газының пайдасын жақтайтын және климаттық дағдарысты жоққа шығаратын ғалымдар тобы болып табылатын «CO2 коалициясының» мүшесі.
[[Калифорния Технология Институты|Калифорния технологиялық институтында]] физика мамандығы бойынша оқыды (1964), содан кейін [[Колумбия университеті|Колумбия университетінде]] магистратураны бітірді (1966), онда астроном Тэддеуса Пэтрика қол астында PhD дәрежесін қорғады (1969).
== Зерттеу ==
1960 және 1970 жылдары ол Белл — Клаузер — Хорн (1974) және Клаузера — Хорна — Шимони — Холта деп аталатын Белл теңсіздіктерін модификациялаумен айналысты. Белл теңсіздіктерінің әлемдегі алғашқы тәжірибелік сынағын 1972 жылы (Стюартом Фридманом бірге) және әлемдегі екінші сынағын 1976 жылы жүргізді.
== Марапаттар ==
* Вольф сыйлығы (2010) <ref>{{Cite web|url=http://www.wolffund.org.il/index.php?dir=site&page=winners&cs=283|title=ג'ון פ' קלאוזר (John F. Clauser)|accessdate=2016-09-27|archivedate=2016-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161022222148/http://www.wolffund.org.il/index.php?dir=site&page=winners&cs=283}}</ref>
* Thomson Reuters Citation Laureates (2010)
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2022)
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Колумбия университеті түлектері]]
[[Санат:АҚШ физиктері]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Физиктер]]
n98vta40jozno3j1kuh65its16vquoy
3591836
3591835
2026-04-25T19:27:06Z
Kasymov
10777
/* Дереккөздер */
3591836
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Джон Клаузер
|Шынайы есімі = {{lang-en|John Francis Clauser}}
|Суреті = John_Francis_Clauser_(cropped).jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 1.12.1942
|Туған жері = {{Туғанжері|Пасадина|Пасадинада}}, [[Калифорния]], [[АҚШ]]
|Ғылыми аясы = [[кванттық физика]]
|Жұмыс орны =
| альма-матер = [[Калифорния технологиялық институты]] <br> [[Колумбия университеті]]
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі =
|Марапаттары = [[Вольф сыйлығының иегерлері (физика)|Вольф сыйлығы]] (2010)
{{Нобельдік медаль|2022}} [[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2022 жыл ғылымда|2022]])
}}
'''Джон Фрэнсис Клаузер''' ({{Lang-en|John Francis Clauser}}; [[1 желтоқсан]] [[1942 жыл|1942]], Пасадина, [[Калифорния]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) — американдық физик және [[кванттық механика]] маманы. 2022 жылы [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығының]] лауреаты болды.
Джон Клаузер — қоршаған ортаға көмірқышқыл газының пайдасын жақтайтын және климаттық дағдарысты жоққа шығаратын ғалымдар тобы болып табылатын «CO2 коалициясының» мүшесі.
[[Калифорния Технология Институты|Калифорния технологиялық институтында]] физика мамандығы бойынша оқыды (1964), содан кейін [[Колумбия университеті|Колумбия университетінде]] магистратураны бітірді (1966), онда астроном Тэддеуса Пэтрика қол астында PhD дәрежесін қорғады (1969).
== Зерттеу ==
1960 және 1970 жылдары ол Белл — Клаузер — Хорн (1974) және Клаузера — Хорна — Шимони — Холта деп аталатын Белл теңсіздіктерін модификациялаумен айналысты. Белл теңсіздіктерінің әлемдегі алғашқы тәжірибелік сынағын 1972 жылы (Стюартом Фридманом бірге) және әлемдегі екінші сынағын 1976 жылы жүргізді.
== Марапаттар ==
* Вольф сыйлығы (2010) <ref>{{Cite web|url=http://www.wolffund.org.il/index.php?dir=site&page=winners&cs=283|title=ג'ון פ' קלאוזר (John F. Clauser)|accessdate=2016-09-27|archivedate=2016-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161022222148/http://www.wolffund.org.il/index.php?dir=site&page=winners&cs=283}}</ref>
* Thomson Reuters Citation Laureates (2010)
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2022)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Колумбия университеті түлектері]]
[[Санат:АҚШ физиктері]]
[[Санат:Физиктер]]
9ejpo2fo5vp6b7c6y0zpl56euu3l9jr
Антон Цайлингер
0
779982
3591837
3591181
2026-04-25T19:27:14Z
Kasymov
10777
«[[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері|Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591837
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Антон Цайлингер
|Суреті = A. Zeilinger (cropped).jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Шынайы есімі = {{lang-de|Anton Zeilinger}}
|Туған күні = 20.5.1945
|Туған жері = {{Туғанжері|Рид|Ридте (Инкрайс)|Рид (Инкрайс)}}, [[Аустрия]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы = {{Байрақ|Аустрия}}
|Ғылыми аясы = [[физика]]
| Альма-матер =
|Ғылыми жетекші = {{аударылмаған 3|Хельмут Раух||en|Helmut Rauch}}
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі =
|Марапаттары = [[Исаак Ньютон медалі|Ньютон медалі]] (2008)<br/>{{Вольф сыйлығы (физика)|2010}} <br /> [[Король Фейсал атындағы халықаралық сыйлық]] (2005)
{{Нобельдік медаль|2022}} [[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2022 жыл ғылымда|2022]])
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{Аустрияға сіңірген еңбегі үшін орденінің 2-ші дәрежелі Үлкен офицерлік кресті ордені}}{{!!}}{{Аустрияға сіңірген еңбегі үшін Құрмет орденінің 1-ші дәрежелі командорлық кресті}}{{!!}}{{Аустрияның ғылым және өнер саласындағы құрметті медалі}}
{{!}}}
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}}{{ГФР Құрмет орденінің Үлкен офицерлік кресті}}{{!!}}{{«Pour le Mérite» ордені (Пруссия)}}
{{!}}}
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}}[[Сурет:Gold medal Vernadski.jpg|23px|Вернадский медалі|link=Вернадский медалі]]
{{!}}}
}}
'''Антон Цайлингер''' ({{Lang-de|Anton Zeilinger}}; [[20 мамыр]] [[1945]], [[Рид]], [[Аустрия]]) — аустриялық физик, кванттық ақпарат саласындағы алғашқы жұмыстарымен және [[Фотон|фотондарды]] пайдаланып кванттық телепортацияға алғаш рет қол жеткізгенімен танымал. [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығының]] иегері (2022).
2006 жылдан бастап өзі құрған увстрия ғылым және технология институтының Қамқоршылар кеңесінің төрағасының орынбасары қызметін атқарады.
== Мойындау ==
=== Халықаралық марапаттар ===
* Шредингер дәрісі (Тринити-колледж, Дублин) (1999)
* Шредингер дәрісі (Лондон Императорлық колледжі) (2003)
* Декарт сыйлығы (2004)
* Король Фейсал атындағы халықаралық сыйлық (2005)
* Кванттық электроника және оптика саласындағы сыйлық (2007)
* Wolfgang-Paul-Vorlesung (2007)
* Халықаралық кванттық байланыс сыйлығы (2008)
* Исаак Ньютон медалі (2008)
* Физика саласындағы Вольф сыйлығы (2010)
* Urania-Medaille (2013)
* [[Карл Манне Георг Сигбан|Манне Зигбанды еске алу дәрісі]] (2015)
* Уиллис Лэмб сыйлығы (2016)
* Чехия Республикасы Сенаты Төрағасының күміс медалі (2017, [[Чехия]])<ref>{{Cite web|url=https://www.senat.cz/cinnost/pametni_medaile/index.php|title=Stříbrné medaile předsedy Senátu|accessdate=2023-12-28|archivedate=2022-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220919154945/https://www.senat.cz/cinnost/pametni_medaile/index.php}}</ref>
* Вернадский медалі (2020, Украина Ғылым академиясы)
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2022)
=== Ұлттық марапаттар ===
* Құрмет ордені (Пруссия) (2001)
* Аустрияның ғылым және өнер саласындағы құрмет медалі (Аустрия) (2001)
* Вильгельм Экснер медалі (2005)
* Германия Федеративтік Республикасының Құрмет орденінің Үлкен офицерлік крест (2009)
* Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін Үлкен алтын ордені (2015)
* «Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін» жұлдызымен бірге Үлкен күміс құрмет белгісі (2022)
* «Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін» лентадағы алтын түсті Үлкен құрмет ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://wien.orf.at/stories/3257352/|title=Großes Goldenes Ehrenzeichen für Jelinek|accessdate=2024-09-29|archivedate=2024-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240521010019/https://wien.orf.at/stories/3257352/}}</ref>
=== Дәрежелері ===
* Венаның құрметті азаматы (2023)<ref>{{Cite web|url=https://presse.wien.gv.at/presse/2023/12/05/ludwig-erika-freeman-und-anton-zeilinger-erhalten-ehrenbuergerschaft-der-stadt-wien|title=Ludwig: Erika Freeman und Anton Zeilinger erhalten Ehrenbürgerschaft der Stadt Wien!|accessdate=2024-02-26|archivedate=2023-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207201435/https://presse.wien.gv.at/presse/2023/12/05/ludwig-erika-freeman-und-anton-zeilinger-erhalten-ehrenbuergerschaft-der-stadt-wien}}</ref>
=== Академиялар мен қоғамдардың мүшесі ===
* Австрия Ғылым академиясы (1998)<ref>{{Cite web|url=http://www.leopoldina.org/de/mitglieder/mitgliederverzeichnis/member/1118/|title=Mitgliederverzeichnis|accessdate=2014-11-17|archivedate=2018-08-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180815024453/http://www.leopoldina.org/de/mitglieder/mitgliederverzeichnis/member/1118/}}</ref>
* Леополдина (2005)<ref>{{Cite web|url=http://www.leopoldina.org/de/presse/pressemitteilungen/pressemitteilung/press/315/|title=Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina wählt 21 neue Mitglieder - Neuwahlen 1. Halbjahr 2005 (14.04.2005)|accessdate=2014-11-17|archivedate=2018-08-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180815024533/http://www.leopoldina.org/de/presse/pressemitteilungen/pressemitteilung/press/315/}}</ref>
* Словакия Ғылым академиясының құрметті мүшесі (2005)
* Сербия ғылым және өнер академиясының шетелдік мүшесі (2005)
* Франция Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2009)<ref>[https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-de-l-Academie-des-sciences-/-Z/anton-zeilinger.html Anton Zeilinger] {{Wayback|url=https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-de-l-Academie-des-sciences-/-Z/anton-zeilinger.html}} {{In lang|fr}}</ref>
* Еуропалық академияның мүшесі (2011)
* [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2013)<ref>[http://www.nasonline.org/member-directory/members/20030493.html Anton Zeilinger] {{Wayback|url=http://www.nasonline.org/member-directory/members/20030493.html}} {{In lang|en}}</ref>
* Беларусь Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2014)
* Америкалық физикалық қоғамның толық мүшесі (1999)
* Америка ғылымды дамыту қауымдастығының мүшесі (2012)
* Дамушы елдер ғылым академиясының мүшесі (TWAS; 2014)<ref>{{Cite web|url=http://twas.org/member/zeilinger-anton|title=Zeilinger Anton {{!}} TWAS|accessdate=2015-11-29|archivedate=2018-02-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180221100808/https://twas.org/member/zeilinger-anton}}</ref>
* Ресей ғылым академиясының құрметті докторы (2016)<ref>{{Cite web|date=2016-06-14|url=http://ras.ru/presidium/documents/directions.aspx?ID=a17f67e3-194c-494d-82e3-350675b6fa22|title=Постановление Президиума РАН «О рассмотрении вопроса о присуждении ученой степени доктора honoris causa иностранному ученому Антону Цайлингеру (Австрия) (представление Отделения физических наук)»|publisher=ras.ru|accessdate=2016-06-18|archivedate=2017-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171019062825/http://ras.ru/presidium/documents/directions.aspx?ID=a17f67e3-194c-494d-82e3-350675b6fa22}}</ref><ref>[http://www.ras.ru/news/shownews.aspx?id=615bbdef-0ecf-4e00-86cd-e93f0143f263&print=1 Письмо Президента Австрийской АН] {{Wayback|url=http://www.ras.ru/news/shownews.aspx?id=615bbdef-0ecf-4e00-86cd-e93f0143f263&print=1}} // Сайт Российской академии наук</ref>
* [[Ресей Ғылым академиясы|Ресей Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2016)<ref>[http://ras.ru/FStorage/Download.aspx?id=587a7ac9-9a90-471f-9406-f521e7e2f742 Постановление общего собрания РАН № 49 от 28 октября 2016 «Об избрании иностранных членов РАН»] {{Wayback|url=http://ras.ru/FStorage/Download.aspx?id=587a7ac9-9a90-471f-9406-f521e7e2f742}} (pdf, 3 Мб) // Сайт Российской академии наук</ref>
* [[Қытай ғылым академиясы|Қытай Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2019)
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [[Вена университеті|Вена университетінің]] сайтындағы [http://www.quantum.at/zeilinger/ үй беті]
* [https://csl.bas-net.by/personalii/82528/caylinger-anton/ Антон Цайлингер] Беларусь Ұлттық ғылым академиясының Якуб Колас атындағы Орталық ғылыми кітапханасының «Беларусь ғылымының тарихы тұлғаларда» дерекқорында
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Қытай ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Вена университеті түлектері]]
[[Санат:Вена университеті оқытушылары]]
[[Санат:Массачусетс технологиялық институты оқытушылары]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Физиктер]]
d4qwt3uzifs70lra84iq1fpa5ta0nf1
3591838
3591837
2026-04-25T19:27:47Z
Kasymov
10777
«[[Санат:Аустрия физиктері|Аустрия физиктері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591838
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Антон Цайлингер
|Суреті = A. Zeilinger (cropped).jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Шынайы есімі = {{lang-de|Anton Zeilinger}}
|Туған күні = 20.5.1945
|Туған жері = {{Туғанжері|Рид|Ридте (Инкрайс)|Рид (Инкрайс)}}, [[Аустрия]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы = {{Байрақ|Аустрия}}
|Ғылыми аясы = [[физика]]
| Альма-матер =
|Ғылыми жетекші = {{аударылмаған 3|Хельмут Раух||en|Helmut Rauch}}
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі =
|Марапаттары = [[Исаак Ньютон медалі|Ньютон медалі]] (2008)<br/>{{Вольф сыйлығы (физика)|2010}} <br /> [[Король Фейсал атындағы халықаралық сыйлық]] (2005)
{{Нобельдік медаль|2022}} [[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2022 жыл ғылымда|2022]])
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{Аустрияға сіңірген еңбегі үшін орденінің 2-ші дәрежелі Үлкен офицерлік кресті ордені}}{{!!}}{{Аустрияға сіңірген еңбегі үшін Құрмет орденінің 1-ші дәрежелі командорлық кресті}}{{!!}}{{Аустрияның ғылым және өнер саласындағы құрметті медалі}}
{{!}}}
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}}{{ГФР Құрмет орденінің Үлкен офицерлік кресті}}{{!!}}{{«Pour le Mérite» ордені (Пруссия)}}
{{!}}}
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}}[[Сурет:Gold medal Vernadski.jpg|23px|Вернадский медалі|link=Вернадский медалі]]
{{!}}}
}}
'''Антон Цайлингер''' ({{Lang-de|Anton Zeilinger}}; [[20 мамыр]] [[1945]], [[Рид]], [[Аустрия]]) — аустриялық физик, кванттық ақпарат саласындағы алғашқы жұмыстарымен және [[Фотон|фотондарды]] пайдаланып кванттық телепортацияға алғаш рет қол жеткізгенімен танымал. [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығының]] иегері (2022).
2006 жылдан бастап өзі құрған увстрия ғылым және технология институтының Қамқоршылар кеңесінің төрағасының орынбасары қызметін атқарады.
== Мойындау ==
=== Халықаралық марапаттар ===
* Шредингер дәрісі (Тринити-колледж, Дублин) (1999)
* Шредингер дәрісі (Лондон Императорлық колледжі) (2003)
* Декарт сыйлығы (2004)
* Король Фейсал атындағы халықаралық сыйлық (2005)
* Кванттық электроника және оптика саласындағы сыйлық (2007)
* Wolfgang-Paul-Vorlesung (2007)
* Халықаралық кванттық байланыс сыйлығы (2008)
* Исаак Ньютон медалі (2008)
* Физика саласындағы Вольф сыйлығы (2010)
* Urania-Medaille (2013)
* [[Карл Манне Георг Сигбан|Манне Зигбанды еске алу дәрісі]] (2015)
* Уиллис Лэмб сыйлығы (2016)
* Чехия Республикасы Сенаты Төрағасының күміс медалі (2017, [[Чехия]])<ref>{{Cite web|url=https://www.senat.cz/cinnost/pametni_medaile/index.php|title=Stříbrné medaile předsedy Senátu|accessdate=2023-12-28|archivedate=2022-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220919154945/https://www.senat.cz/cinnost/pametni_medaile/index.php}}</ref>
* Вернадский медалі (2020, Украина Ғылым академиясы)
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2022)
=== Ұлттық марапаттар ===
* Құрмет ордені (Пруссия) (2001)
* Аустрияның ғылым және өнер саласындағы құрмет медалі (Аустрия) (2001)
* Вильгельм Экснер медалі (2005)
* Германия Федеративтік Республикасының Құрмет орденінің Үлкен офицерлік крест (2009)
* Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін Үлкен алтын ордені (2015)
* «Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін» жұлдызымен бірге Үлкен күміс құрмет белгісі (2022)
* «Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін» лентадағы алтын түсті Үлкен құрмет ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://wien.orf.at/stories/3257352/|title=Großes Goldenes Ehrenzeichen für Jelinek|accessdate=2024-09-29|archivedate=2024-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240521010019/https://wien.orf.at/stories/3257352/}}</ref>
=== Дәрежелері ===
* Венаның құрметті азаматы (2023)<ref>{{Cite web|url=https://presse.wien.gv.at/presse/2023/12/05/ludwig-erika-freeman-und-anton-zeilinger-erhalten-ehrenbuergerschaft-der-stadt-wien|title=Ludwig: Erika Freeman und Anton Zeilinger erhalten Ehrenbürgerschaft der Stadt Wien!|accessdate=2024-02-26|archivedate=2023-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207201435/https://presse.wien.gv.at/presse/2023/12/05/ludwig-erika-freeman-und-anton-zeilinger-erhalten-ehrenbuergerschaft-der-stadt-wien}}</ref>
=== Академиялар мен қоғамдардың мүшесі ===
* Австрия Ғылым академиясы (1998)<ref>{{Cite web|url=http://www.leopoldina.org/de/mitglieder/mitgliederverzeichnis/member/1118/|title=Mitgliederverzeichnis|accessdate=2014-11-17|archivedate=2018-08-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180815024453/http://www.leopoldina.org/de/mitglieder/mitgliederverzeichnis/member/1118/}}</ref>
* Леополдина (2005)<ref>{{Cite web|url=http://www.leopoldina.org/de/presse/pressemitteilungen/pressemitteilung/press/315/|title=Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina wählt 21 neue Mitglieder - Neuwahlen 1. Halbjahr 2005 (14.04.2005)|accessdate=2014-11-17|archivedate=2018-08-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180815024533/http://www.leopoldina.org/de/presse/pressemitteilungen/pressemitteilung/press/315/}}</ref>
* Словакия Ғылым академиясының құрметті мүшесі (2005)
* Сербия ғылым және өнер академиясының шетелдік мүшесі (2005)
* Франция Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2009)<ref>[https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-de-l-Academie-des-sciences-/-Z/anton-zeilinger.html Anton Zeilinger] {{Wayback|url=https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-de-l-Academie-des-sciences-/-Z/anton-zeilinger.html}} {{In lang|fr}}</ref>
* Еуропалық академияның мүшесі (2011)
* [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2013)<ref>[http://www.nasonline.org/member-directory/members/20030493.html Anton Zeilinger] {{Wayback|url=http://www.nasonline.org/member-directory/members/20030493.html}} {{In lang|en}}</ref>
* Беларусь Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2014)
* Америкалық физикалық қоғамның толық мүшесі (1999)
* Америка ғылымды дамыту қауымдастығының мүшесі (2012)
* Дамушы елдер ғылым академиясының мүшесі (TWAS; 2014)<ref>{{Cite web|url=http://twas.org/member/zeilinger-anton|title=Zeilinger Anton {{!}} TWAS|accessdate=2015-11-29|archivedate=2018-02-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180221100808/https://twas.org/member/zeilinger-anton}}</ref>
* Ресей ғылым академиясының құрметті докторы (2016)<ref>{{Cite web|date=2016-06-14|url=http://ras.ru/presidium/documents/directions.aspx?ID=a17f67e3-194c-494d-82e3-350675b6fa22|title=Постановление Президиума РАН «О рассмотрении вопроса о присуждении ученой степени доктора honoris causa иностранному ученому Антону Цайлингеру (Австрия) (представление Отделения физических наук)»|publisher=ras.ru|accessdate=2016-06-18|archivedate=2017-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171019062825/http://ras.ru/presidium/documents/directions.aspx?ID=a17f67e3-194c-494d-82e3-350675b6fa22}}</ref><ref>[http://www.ras.ru/news/shownews.aspx?id=615bbdef-0ecf-4e00-86cd-e93f0143f263&print=1 Письмо Президента Австрийской АН] {{Wayback|url=http://www.ras.ru/news/shownews.aspx?id=615bbdef-0ecf-4e00-86cd-e93f0143f263&print=1}} // Сайт Российской академии наук</ref>
* [[Ресей Ғылым академиясы|Ресей Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2016)<ref>[http://ras.ru/FStorage/Download.aspx?id=587a7ac9-9a90-471f-9406-f521e7e2f742 Постановление общего собрания РАН № 49 от 28 октября 2016 «Об избрании иностранных членов РАН»] {{Wayback|url=http://ras.ru/FStorage/Download.aspx?id=587a7ac9-9a90-471f-9406-f521e7e2f742}} (pdf, 3 Мб) // Сайт Российской академии наук</ref>
* [[Қытай ғылым академиясы|Қытай Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2019)
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [[Вена университеті|Вена университетінің]] сайтындағы [http://www.quantum.at/zeilinger/ үй беті]
* [https://csl.bas-net.by/personalii/82528/caylinger-anton/ Антон Цайлингер] Беларусь Ұлттық ғылым академиясының Якуб Колас атындағы Орталық ғылыми кітапханасының «Беларусь ғылымының тарихы тұлғаларда» дерекқорында
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Қытай ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Вена университеті түлектері]]
[[Санат:Вена университеті оқытушылары]]
[[Санат:Массачусетс технологиялық институты оқытушылары]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Физиктер]]
[[Санат:Аустрия физиктері]]
nxg9exy7os3nj5ceb6qsd0koorh50xs
3591840
3591838
2026-04-25T19:28:01Z
Kasymov
10777
/* Сілтемелер */
3591840
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Антон Цайлингер
|Суреті = A. Zeilinger (cropped).jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Шынайы есімі = {{lang-de|Anton Zeilinger}}
|Туған күні = 20.5.1945
|Туған жері = {{Туғанжері|Рид|Ридте (Инкрайс)|Рид (Инкрайс)}}, [[Аустрия]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы = {{Байрақ|Аустрия}}
|Ғылыми аясы = [[физика]]
| Альма-матер =
|Ғылыми жетекші = {{аударылмаған 3|Хельмут Раух||en|Helmut Rauch}}
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі =
|Марапаттары = [[Исаак Ньютон медалі|Ньютон медалі]] (2008)<br/>{{Вольф сыйлығы (физика)|2010}} <br /> [[Король Фейсал атындағы халықаралық сыйлық]] (2005)
{{Нобельдік медаль|2022}} [[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2022 жыл ғылымда|2022]])
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{Аустрияға сіңірген еңбегі үшін орденінің 2-ші дәрежелі Үлкен офицерлік кресті ордені}}{{!!}}{{Аустрияға сіңірген еңбегі үшін Құрмет орденінің 1-ші дәрежелі командорлық кресті}}{{!!}}{{Аустрияның ғылым және өнер саласындағы құрметті медалі}}
{{!}}}
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}}{{ГФР Құрмет орденінің Үлкен офицерлік кресті}}{{!!}}{{«Pour le Mérite» ордені (Пруссия)}}
{{!}}}
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}}[[Сурет:Gold medal Vernadski.jpg|23px|Вернадский медалі|link=Вернадский медалі]]
{{!}}}
}}
'''Антон Цайлингер''' ({{Lang-de|Anton Zeilinger}}; [[20 мамыр]] [[1945]], [[Рид]], [[Аустрия]]) — аустриялық физик, кванттық ақпарат саласындағы алғашқы жұмыстарымен және [[Фотон|фотондарды]] пайдаланып кванттық телепортацияға алғаш рет қол жеткізгенімен танымал. [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығының]] иегері (2022).
2006 жылдан бастап өзі құрған увстрия ғылым және технология институтының Қамқоршылар кеңесінің төрағасының орынбасары қызметін атқарады.
== Мойындау ==
=== Халықаралық марапаттар ===
* Шредингер дәрісі (Тринити-колледж, Дублин) (1999)
* Шредингер дәрісі (Лондон Императорлық колледжі) (2003)
* Декарт сыйлығы (2004)
* Король Фейсал атындағы халықаралық сыйлық (2005)
* Кванттық электроника және оптика саласындағы сыйлық (2007)
* Wolfgang-Paul-Vorlesung (2007)
* Халықаралық кванттық байланыс сыйлығы (2008)
* Исаак Ньютон медалі (2008)
* Физика саласындағы Вольф сыйлығы (2010)
* Urania-Medaille (2013)
* [[Карл Манне Георг Сигбан|Манне Зигбанды еске алу дәрісі]] (2015)
* Уиллис Лэмб сыйлығы (2016)
* Чехия Республикасы Сенаты Төрағасының күміс медалі (2017, [[Чехия]])<ref>{{Cite web|url=https://www.senat.cz/cinnost/pametni_medaile/index.php|title=Stříbrné medaile předsedy Senátu|accessdate=2023-12-28|archivedate=2022-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220919154945/https://www.senat.cz/cinnost/pametni_medaile/index.php}}</ref>
* Вернадский медалі (2020, Украина Ғылым академиясы)
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2022)
=== Ұлттық марапаттар ===
* Құрмет ордені (Пруссия) (2001)
* Аустрияның ғылым және өнер саласындағы құрмет медалі (Аустрия) (2001)
* Вильгельм Экснер медалі (2005)
* Германия Федеративтік Республикасының Құрмет орденінің Үлкен офицерлік крест (2009)
* Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін Үлкен алтын ордені (2015)
* «Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін» жұлдызымен бірге Үлкен күміс құрмет белгісі (2022)
* «Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін» лентадағы алтын түсті Үлкен құрмет ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://wien.orf.at/stories/3257352/|title=Großes Goldenes Ehrenzeichen für Jelinek|accessdate=2024-09-29|archivedate=2024-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240521010019/https://wien.orf.at/stories/3257352/}}</ref>
=== Дәрежелері ===
* Венаның құрметті азаматы (2023)<ref>{{Cite web|url=https://presse.wien.gv.at/presse/2023/12/05/ludwig-erika-freeman-und-anton-zeilinger-erhalten-ehrenbuergerschaft-der-stadt-wien|title=Ludwig: Erika Freeman und Anton Zeilinger erhalten Ehrenbürgerschaft der Stadt Wien!|accessdate=2024-02-26|archivedate=2023-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207201435/https://presse.wien.gv.at/presse/2023/12/05/ludwig-erika-freeman-und-anton-zeilinger-erhalten-ehrenbuergerschaft-der-stadt-wien}}</ref>
=== Академиялар мен қоғамдардың мүшесі ===
* Австрия Ғылым академиясы (1998)<ref>{{Cite web|url=http://www.leopoldina.org/de/mitglieder/mitgliederverzeichnis/member/1118/|title=Mitgliederverzeichnis|accessdate=2014-11-17|archivedate=2018-08-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180815024453/http://www.leopoldina.org/de/mitglieder/mitgliederverzeichnis/member/1118/}}</ref>
* Леополдина (2005)<ref>{{Cite web|url=http://www.leopoldina.org/de/presse/pressemitteilungen/pressemitteilung/press/315/|title=Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina wählt 21 neue Mitglieder - Neuwahlen 1. Halbjahr 2005 (14.04.2005)|accessdate=2014-11-17|archivedate=2018-08-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180815024533/http://www.leopoldina.org/de/presse/pressemitteilungen/pressemitteilung/press/315/}}</ref>
* Словакия Ғылым академиясының құрметті мүшесі (2005)
* Сербия ғылым және өнер академиясының шетелдік мүшесі (2005)
* Франция Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2009)<ref>[https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-de-l-Academie-des-sciences-/-Z/anton-zeilinger.html Anton Zeilinger] {{Wayback|url=https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-de-l-Academie-des-sciences-/-Z/anton-zeilinger.html}} {{In lang|fr}}</ref>
* Еуропалық академияның мүшесі (2011)
* [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2013)<ref>[http://www.nasonline.org/member-directory/members/20030493.html Anton Zeilinger] {{Wayback|url=http://www.nasonline.org/member-directory/members/20030493.html}} {{In lang|en}}</ref>
* Беларусь Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2014)
* Америкалық физикалық қоғамның толық мүшесі (1999)
* Америка ғылымды дамыту қауымдастығының мүшесі (2012)
* Дамушы елдер ғылым академиясының мүшесі (TWAS; 2014)<ref>{{Cite web|url=http://twas.org/member/zeilinger-anton|title=Zeilinger Anton {{!}} TWAS|accessdate=2015-11-29|archivedate=2018-02-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180221100808/https://twas.org/member/zeilinger-anton}}</ref>
* Ресей ғылым академиясының құрметті докторы (2016)<ref>{{Cite web|date=2016-06-14|url=http://ras.ru/presidium/documents/directions.aspx?ID=a17f67e3-194c-494d-82e3-350675b6fa22|title=Постановление Президиума РАН «О рассмотрении вопроса о присуждении ученой степени доктора honoris causa иностранному ученому Антону Цайлингеру (Австрия) (представление Отделения физических наук)»|publisher=ras.ru|accessdate=2016-06-18|archivedate=2017-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171019062825/http://ras.ru/presidium/documents/directions.aspx?ID=a17f67e3-194c-494d-82e3-350675b6fa22}}</ref><ref>[http://www.ras.ru/news/shownews.aspx?id=615bbdef-0ecf-4e00-86cd-e93f0143f263&print=1 Письмо Президента Австрийской АН] {{Wayback|url=http://www.ras.ru/news/shownews.aspx?id=615bbdef-0ecf-4e00-86cd-e93f0143f263&print=1}} // Сайт Российской академии наук</ref>
* [[Ресей Ғылым академиясы|Ресей Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2016)<ref>[http://ras.ru/FStorage/Download.aspx?id=587a7ac9-9a90-471f-9406-f521e7e2f742 Постановление общего собрания РАН № 49 от 28 октября 2016 «Об избрании иностранных членов РАН»] {{Wayback|url=http://ras.ru/FStorage/Download.aspx?id=587a7ac9-9a90-471f-9406-f521e7e2f742}} (pdf, 3 Мб) // Сайт Российской академии наук</ref>
* [[Қытай ғылым академиясы|Қытай Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2019)
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [[Вена университеті|Вена университетінің]] сайтындағы [http://www.quantum.at/zeilinger/ үй беті]
* [https://csl.bas-net.by/personalii/82528/caylinger-anton/ Антон Цайлингер] Беларусь Ұлттық ғылым академиясының Якуб Колас атындағы Орталық ғылыми кітапханасының «Беларусь ғылымының тарихы тұлғаларда» дерекқорында
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Қытай ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Вена университеті түлектері]]
[[Санат:Вена университеті оқытушылары]]
[[Санат:Массачусетс технологиялық институты оқытушылары]]
[[Санат:Физиктер]]
[[Санат:Аустрия физиктері]]
0j601pm9pik7r7zdjgw6zxqej7cticu
Исхак Раззакұлы Раззаков
0
780000
3591942
3591567
2026-04-25T21:35:43Z
TheNomadEditor
120280
3591942
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер|Қазақша есімі=Исхак Раззаков|Шынайы есімі={{lang-ky|Исхак Раззак уулу Раззаков}}|Суреті=Iskhak Razzakov.jpg|Титулы=Қырғызстан КОКП бірінші хатшысы|Ту=Symbol-hammer-and-sickle.svg|Ту2=Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg|Басқара бастады=1950 жыл 10 шілде|Басқаруын аяқтады=1961 жыл 9 мамыр|Ізашары=Николай Боголюбов|Ізбасары=Турдакун Усубалиев|Титулы_2=Қырғыз КСР Министрлер Кеңесінің 7-ші төрағасы|Ту_2=Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg|Ту2_2=Flag of the Kirghiz SSR 1940-1952.svg|Басқара бастады_2=1945 жыл 14 қараша|Ізашары_2=Турабай Кулатов|Ізбасары_2=Абды Суеркулов|Туған күні=25.11.1910|Туған жері=Майтонбоз, [[Ферғана облысы (Ресей империясы)|Ферғана облысы]], [[Ресей империясы]]|Қайтыс болған жері=[[Мәскеу]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|Қайтыс болған күні=19.03.1979|Партиясы=КОКП (1940 жылдан)|Commons=Iskhak Razzakov|Азаматтығы={{USSR}}|Марапаттары={{Ленин ордені}} {{Қызыл жұлдыз ордені}} {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}}|Басқаруын аяқтады_2=1950 жыл}}
'''Исхак Раззақұлы Раззаков''' ({{Lang-ky|Исхак Раззак уулу Раззаков}}; [[25 қазан]] [[1910 жыл|1910]], Коросон ауылы, Майтонбоз, [[Ферғана облысы (Ресей империясы)|Ферғана облысы]], [[Ресей империясы]] — [[19 наурыз]] [[1979 жыл|1979]], [[Мәскеу]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) — қырғыз кеңестік мемлекет және партия қайраткері. 1950 жыл 7 шілдеден 1961 жыл 9 мамырға дейін Қырғызстан Коммунистік партиясының бірінші хатшысы қызметін атқарған.<ref>{{cite web|url=https://ru.sputnik.kg/20200111/razzakov-iskhak-biografiya-1046736375.html|title=Раззаков Исхак Раззакович — биография|author=|date=2020-01-11|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-24|lang=ru}}</ref>
== Өмірбаяны ==
Исхак Раззаков 1910 жылғы 25 қазанда Ресей Түркістаны құрамындағы Коросон ауылында (қазіргі [[Баткен облысы]], Ленин ауылы) дүниеге келген. 3 жасында анасынан айырылып, екі жылдан кейін әкесі де қайтыс болған. Туыстары оны балалар үйіне тапсырып, сол жерде әртүрлі тілдерді меңгерген. Раззаков Өзбекстан мен Ресейде білім алған. Кейін [[Самарқан]] қаласында қоғамтану пәнінен сабақ берген.<ref>{{cite web|url=https://expeducation.ru/article/view?id=11989|title=ЛИЧНОСТЬ ИСХАКА РАЗЗАКОВА|author=Темиралиева Г.Т. |date=2020-10-15|work=|publisher=expeducation.ru|accessdate=2026-04-24|lang=ru}}</ref>
== Мансапы ==
Исхак Раззаков 1945 жылдың қарашасында Қырғыз КСР Халық Комиссарлар Кеңесі төрағасы болып тағайындалды. Тағайындалған кезде небәрі 35 жаста болған. Оның бұған дейінгі қызметінің көп бөлігі Кеңес Одағы Коммунистік партиясы құрамында, негізінен [[Өзбек Кеңестік Социалистік Республикасы|Өзбек КСР]] аумағында өткен. 1946 жылдың ақпанында: Мен Қырғызстанда ұзақ жұмыс істеген жоқпын, бірақ сіздердің сенімдеріңіз мен үшін өте қымбат. Мен, халқымыздың ұлы ретінде, барлық күш-жігерім мен білімімді ұлы міндеттерді орындауға арнаймын — деп мәлімдеген.<ref>{{cite web|url=https://lib.kstu.kg/%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2/|title=Исхак Раззаков — Первый Секретарь ЦК Компартии Киргизии.
|author=|date=|work=|publisher=lib.kstu.kg|accessdate=2026-04-24|lang=ru}}</ref>
Исхак Раззаков қызмет еткен кезең Қырғызстан экономикасын дамытуға бағытталған шараларымен ерекшеленді, әсіресе ауыл шаруашылығына ерекше көңіл бөлінді. 1950 жылы Қырғызстан Коммунистік партиясының Бірінші хатшысы болып тағайындалды.<ref>{{cite web|url=https://kutbilim.kg/ru/news/inner/ishak-razzakov-natsionalnyy-lider-kyrgyzov-v-xx-veke/|title=ИСХАК РАЗЗАКОВ- НАЦИОНАЛЬНЫЙ ЛИДЕР КЫРГЫЗОВ В XX ВЕКЕ|author=Абытов Б.К|date=2020-10-29|work=|publisher=kutbilim.kg|accessdate=2026-04-24|lang=ru}}</ref>
Исхак Раззаков Қырғызстанның қалыптасуы мен дамуына үлкен үлес қосты. Басшылығы кезінде елде маңызды әлеуметтік-экономикалық өзгерістер жүзеге асты.<ref>{{cite web|url=http://en.kabar.kg/news/president-jeenbekov-visits-ischak-razzaqov-museum-in-batken-oblast/|title=President Jeenbekov visits Ischak Razzaqov museum in Batken oblast|lang=en}}</ref> Қырғызстанда жоғары білім беру жүйесі дамып, қазіргі мемлекеттік университет, политехникалық институт және әйелдер педагогикалық институты салынды. Мәдени салада айтарлықтай ілгерілеу болды. Басқару жылдарында ұлттық өнер мен мәдениет өркендей түсті. Өнеркәсіп саласында 20-ға жуық ірі нысан іске қосылды. Фрунзе ауыл шаруашылығы зауыты және Ош таулы автожолы салынды.<ref>{{cite web|url=https://mir24.tv/news/16500514/teper-razzakov-v-kyrgyzstane-isfanu-pereimenovali-v-chest-sovetskogo-deyatelya|title=Теперь Раззаков: в Кыргызстане город Исфана переименовали в честь советского деятеля|author=|date=2022-03-16|work=|publisher=mir24.tv|accessdate=2026-04-24|lang=ru}}</ref>
== Өлімі ==
Исхак Раззаков 1960-жылдары Никита Хрущёвтің сенімінен шығып, саяси қудалауға ұшырады. Отбасымен бірге Мәскеу қаласына көшіп, сол жерде 1979 жылғы 19 наурызда қайтыс болды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ферғана облысында (Ресей империясы) туғандар]]
[[Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қырғызстан батырлары]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Еңбектегі ерлігі үшін медалінің иегерлері]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қырғыз КСР үкімет басшылары]]
[[Санат:КОКП ОК мүшелері]]
[[Санат:КОКП XIX съезінің делегаттары]]
[[Санат:КОКП XX съезінің делегаттары]]
[[Санат:КОКП XXI съезінің делегаттары]]
[[Санат:Өзбекстан компартиясы ОК хатшылары]]
[[Санат:Өзбек КСР үкімет басшылары орынбасарлары]]
p4znync73fni2dt6jxpwitr9hcfozc8
3591943
3591942
2026-04-25T21:36:36Z
TheNomadEditor
120280
3591943
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер|Қазақша есімі=Исхак Раззаков|Шынайы есімі={{lang-ky|Исхак Раззак уулу Раззаков}}|Суреті=Iskhak Razzakov.jpg|Титулы=Қырғызстан КОКП бірінші хатшысы|Ту=Symbol-hammer-and-sickle.svg|Ту2=Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg|Басқара бастады=1950 жыл 10 шілде|Басқаруын аяқтады=1961 жыл 9 мамыр|Ізашары=Николай Боголюбов|Ізбасары=Турдакун Усубалиев|Титулы_2=Қырғыз КСР Министрлер Кеңесінің 7-ші төрағасы|Ту_2=Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg|Ту2_2=Flag of the Kirghiz SSR 1940-1952.svg|Басқара бастады_2=1945 жыл 14 қараша|Ізашары_2=Турабай Кулатов|Ізбасары_2=Абды Суеркулов|Туған күні=25.11.1910|Туған жері=Майтонбоз, [[Ферғана облысы (Ресей империясы)|Ферғана облысы]], [[Ресей империясы]]|Қайтыс болған жері=[[Мәскеу]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|Қайтыс болған күні=19.03.1979|Партиясы=КОКП (1940 жылдан)|Commons=Iskhak Razzakov|Азаматтығы={{USSR}}|Марапаттары={{Ленин ордені}} {{Қызыл жұлдыз ордені}} {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}}|Басқаруын аяқтады_2=1950 жыл 10 шілде}}
'''Исхак Раззақұлы Раззаков''' ({{Lang-ky|Исхак Раззак уулу Раззаков}}; [[25 қазан]] [[1910 жыл|1910]], Коросон ауылы, Майтонбоз, [[Ферғана облысы (Ресей империясы)|Ферғана облысы]], [[Ресей империясы]] — [[19 наурыз]] [[1979 жыл|1979]], [[Мәскеу]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) — қырғыз кеңестік мемлекет және партия қайраткері. 1950 жыл 7 шілдеден 1961 жыл 9 мамырға дейін Қырғызстан Коммунистік партиясының бірінші хатшысы қызметін атқарған.<ref>{{cite web|url=https://ru.sputnik.kg/20200111/razzakov-iskhak-biografiya-1046736375.html|title=Раззаков Исхак Раззакович — биография|author=|date=2020-01-11|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-24|lang=ru}}</ref>
== Өмірбаяны ==
Исхак Раззаков 1910 жылғы 25 қазанда Ресей Түркістаны құрамындағы Коросон ауылында (қазіргі [[Баткен облысы]], Ленин ауылы) дүниеге келген. 3 жасында анасынан айырылып, екі жылдан кейін әкесі де қайтыс болған. Туыстары оны балалар үйіне тапсырып, сол жерде әртүрлі тілдерді меңгерген. Раззаков Өзбекстан мен Ресейде білім алған. Кейін [[Самарқан]] қаласында қоғамтану пәнінен сабақ берген.<ref>{{cite web|url=https://expeducation.ru/article/view?id=11989|title=ЛИЧНОСТЬ ИСХАКА РАЗЗАКОВА|author=Темиралиева Г.Т. |date=2020-10-15|work=|publisher=expeducation.ru|accessdate=2026-04-24|lang=ru}}</ref>
== Мансапы ==
Исхак Раззаков 1945 жылдың қарашасында Қырғыз КСР Халық Комиссарлар Кеңесі төрағасы болып тағайындалды. Тағайындалған кезде небәрі 35 жаста болған. Оның бұған дейінгі қызметінің көп бөлігі Кеңес Одағы Коммунистік партиясы құрамында, негізінен [[Өзбек Кеңестік Социалистік Республикасы|Өзбек КСР]] аумағында өткен. 1946 жылдың ақпанында: Мен Қырғызстанда ұзақ жұмыс істеген жоқпын, бірақ сіздердің сенімдеріңіз мен үшін өте қымбат. Мен, халқымыздың ұлы ретінде, барлық күш-жігерім мен білімімді ұлы міндеттерді орындауға арнаймын — деп мәлімдеген.<ref>{{cite web|url=https://lib.kstu.kg/%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2/|title=Исхак Раззаков — Первый Секретарь ЦК Компартии Киргизии.
|author=|date=|work=|publisher=lib.kstu.kg|accessdate=2026-04-24|lang=ru}}</ref>
Исхак Раззаков қызмет еткен кезең Қырғызстан экономикасын дамытуға бағытталған шараларымен ерекшеленді, әсіресе ауыл шаруашылығына ерекше көңіл бөлінді. 1950 жылы Қырғызстан Коммунистік партиясының Бірінші хатшысы болып тағайындалды.<ref>{{cite web|url=https://kutbilim.kg/ru/news/inner/ishak-razzakov-natsionalnyy-lider-kyrgyzov-v-xx-veke/|title=ИСХАК РАЗЗАКОВ- НАЦИОНАЛЬНЫЙ ЛИДЕР КЫРГЫЗОВ В XX ВЕКЕ|author=Абытов Б.К|date=2020-10-29|work=|publisher=kutbilim.kg|accessdate=2026-04-24|lang=ru}}</ref>
Исхак Раззаков Қырғызстанның қалыптасуы мен дамуына үлкен үлес қосты. Басшылығы кезінде елде маңызды әлеуметтік-экономикалық өзгерістер жүзеге асты.<ref>{{cite web|url=http://en.kabar.kg/news/president-jeenbekov-visits-ischak-razzaqov-museum-in-batken-oblast/|title=President Jeenbekov visits Ischak Razzaqov museum in Batken oblast|lang=en}}</ref> Қырғызстанда жоғары білім беру жүйесі дамып, қазіргі мемлекеттік университет, политехникалық институт және әйелдер педагогикалық институты салынды. Мәдени салада айтарлықтай ілгерілеу болды. Басқару жылдарында ұлттық өнер мен мәдениет өркендей түсті. Өнеркәсіп саласында 20-ға жуық ірі нысан іске қосылды. Фрунзе ауыл шаруашылығы зауыты және Ош таулы автожолы салынды.<ref>{{cite web|url=https://mir24.tv/news/16500514/teper-razzakov-v-kyrgyzstane-isfanu-pereimenovali-v-chest-sovetskogo-deyatelya|title=Теперь Раззаков: в Кыргызстане город Исфана переименовали в честь советского деятеля|author=|date=2022-03-16|work=|publisher=mir24.tv|accessdate=2026-04-24|lang=ru}}</ref>
== Өлімі ==
Исхак Раззаков 1960-жылдары Никита Хрущёвтің сенімінен шығып, саяси қудалауға ұшырады. Отбасымен бірге Мәскеу қаласына көшіп, сол жерде 1979 жылғы 19 наурызда қайтыс болды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ферғана облысында (Ресей империясы) туғандар]]
[[Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қырғызстан батырлары]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Еңбектегі ерлігі үшін медалінің иегерлері]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қырғыз КСР үкімет басшылары]]
[[Санат:КОКП ОК мүшелері]]
[[Санат:КОКП XIX съезінің делегаттары]]
[[Санат:КОКП XX съезінің делегаттары]]
[[Санат:КОКП XXI съезінің делегаттары]]
[[Санат:Өзбекстан компартиясы ОК хатшылары]]
[[Санат:Өзбек КСР үкімет басшылары орынбасарлары]]
4pbisbva0z6wou10urz46emugv5ufxe
Ли Бён Хун
0
780002
3591698
3591509
2026-04-25T13:37:12Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591698
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі =
|шынайы есімі =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні =
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы =
|азаматтығы =
|белсенді жылдары =
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ([[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «Тәуіп Хо Жун» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
i048hrsqozyz2kuhhg541drlok7kdwl
3591700
3591698
2026-04-25T13:37:35Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591700
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні =
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы =
|азаматтығы =
|белсенді жылдары =
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ([[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «Тәуіп Хо Жун» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
etz0h18bznqfgai4jdgbb0kznxow648
3591703
3591700
2026-04-25T13:39:08Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591703
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні =
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы =
|азаматтығы =
|белсенді жылдары =
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ([[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «Тәуіп Хо Жун» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
7k2p1vi2angwv8zvug7dk1blb5f7wiv
3591704
3591703
2026-04-25T13:39:54Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591704
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні =
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы =
|азаматтығы =
|белсенді жылдары =
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «Тәуіп Хо Жун» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
7vd9fsx77m2n95cvhdn1b961r175d1u
3591706
3591704
2026-04-25T13:40:31Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591706
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы =
|азаматтығы =
|белсенді жылдары =
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «Тәуіп Хо Жун» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
l79be56wumsropyzn4i1b47yij099nw
3591708
3591706
2026-04-25T13:41:04Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591708
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы =
|азаматтығы =
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «Тәуіп Хо Жун» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
k46pqw1q3yjsty4lxcz2qgtmx4cafjd
3591710
3591708
2026-04-25T13:42:17Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591710
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы =
|азаматтығы =
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «Тәуіп Хо Жун» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
09gmpd8bhrha82f94tu27q5d6oodleq
3591712
3591710
2026-04-25T13:42:42Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591712
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы =
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «Тәуіп Хо Жун» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
q72jflniim2f0ebp3j4upe496oqpjlg
3591713
3591712
2026-04-25T13:43:05Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591713
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «Тәуіп Хо Жун» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
suaiy6wzrg7njvtqstw1j3pibdu2ji5
3591715
3591713
2026-04-25T13:43:47Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591715
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «Тәуіп Хо Жун» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
fxd74he0mzq0ddp97bs71mwhnp8ehmq
3591716
3591715
2026-04-25T13:44:14Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591716
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «Тәуіп Хо Жун» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
kc51q3nggoh9kcf4pzlx0y55h8lmhb6
3591717
3591716
2026-04-25T13:45:04Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591717
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телесериал)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
e79znyp08lbbvmt0bkig5yws6xc5xtm
3591720
3591717
2026-04-25T13:45:29Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591720
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «Сарай әміршісі» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
jk7o23xgydz8ir5oi93lhdnlanmxskl
3591723
3591720
2026-04-25T13:46:14Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591723
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы MBC телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
q2g7e5m2xyu70tj8u460ie5pyu74r1a
3591727
3591723
2026-04-25T13:53:09Z
Sagzhan
29953
/* Мансабы */
3591727
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «И Сан: Сарай желі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
q9pxhlv597xj2b2gjwjeupd7jr4fx93
3591949
3591727
2026-04-25T21:43:36Z
Sagzhan
29953
/* Режиссер ретінде */
3591949
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Тонъи» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «Сарай әміршісі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
rxdycoeio96f5tp3z1y43e8f6xj0uaq
3591950
3591949
2026-04-25T21:43:53Z
Sagzhan
29953
/* Режиссер ретінде */
3591950
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «Сарай әміршісі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
lfhxcstgywx6yn54izr87f12y78ysp4
3591951
3591950
2026-04-25T21:44:31Z
Sagzhan
29953
/* Режиссер ретінде */
3591951
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «Сарай әміршісі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Тэ Чан Гым: Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Джун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
beb18p0l5iavqbn5y52a8z4cxoswuqe
3591952
3591951
2026-04-25T21:45:04Z
Sagzhan
29953
/* Режиссер ретінде */
3591952
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «Сарай әміршісі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Тэ Чан Гым: Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Жун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«Чосонның 500 жылы» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
nln8cj690k048eiwqrsr1h81u4ao42j
3591953
3591952
2026-04-25T21:45:49Z
Sagzhan
29953
/* Режиссер ретінде */
3591953
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «Сарай әміршісі» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Тэ Чан Гым: Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Жун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«'''Чосонның 500 жылы'''» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
not5kajspnhjz2ff22m2dpea2bl7vg3
3591954
3591953
2026-04-25T21:46:16Z
Sagzhan
29953
/* Режиссер ретінде */
3591954
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «[[Сарай әміршісі]]» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Тэ Чан Гым: Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «Хо Жун» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«'''Чосонның 500 жылы'''» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
kibydilydilbqon500ah8r1ylsfrd3f
3591955
3591954
2026-04-25T21:46:55Z
Sagzhan
29953
/* Режиссер ретінде */
3591955
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «[[Сарай әміршісі]]» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Тэ Чан Гым: Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Хо Жун]]» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«'''Чосонның 500 жылы'''» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
0tb3f6w1gu05dpp036mdb8l0idef4g3
3591956
3591955
2026-04-25T21:47:43Z
Sagzhan
29953
/* Мансабы */
3591956
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Kim Jung-soo жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «[[Сарай әміршісі]]» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Тэ Чан Гым: Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Хо Жун]]» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«'''Чосонның 500 жылы'''» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
o10o9wqjyzwxrgd7nxwy5v3ms5vdsjl
3591957
3591956
2026-04-25T21:48:21Z
Sagzhan
29953
/* Мансабы */
3591957
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Ким Джан Су жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Jun Kwang-ryul сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «[[Сарай әміршісі]]» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Тэ Чан Гым: Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Хо Жун]]» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«'''Чосонның 500 жылы'''» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
mqzzntwk8xpz1vim86gzxv0njntupnd
3591958
3591957
2026-04-25T21:49:20Z
Sagzhan
29953
/* Мансабы */
3591958
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Ким Джан Су жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Хо Джун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Чон Кван Рёл сарай дәрігері Хо Джун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Джун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Choi In-ho романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «[[Сарай әміршісі]]» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Тэ Чан Гым: Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Хо Жун]]» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«'''Чосонның 500 жылы'''» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
lwlzs5hhg1h57yxtb2xrfqprx2naqam
3591959
3591958
2026-04-25T21:50:35Z
Sagzhan
29953
/* Мансабы */
3591959
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Ким Джан Су жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Чон Кван Рёл сарай дәрігері Хо Жун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Жун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Чой Ин Хо романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Джун Кван-рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «[[Сарай әміршісі]]» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Тэ Чан Гым: Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Хо Жун]]» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«'''Чосонның 500 жылы'''» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
dlt5pzi6wgc4yokqlawbjlrbcl67agk
3591960
3591959
2026-04-25T21:52:03Z
Sagzhan
29953
/* Мансабы */
3591960
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Ким Джан Су жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Чон Кван Рёл сарай дәрігері Хо Жун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Жун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Чой Ин Хо романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Чон Кван Рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Cho Seung-woo алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Choi Wan-kyu-мен «Хо Джун» және «Сандо» жобаларында, Kim Yi-young-пен «И Сан», «Тонъи» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Kim Young-hyun-мен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Чхве Ван-гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Jin Se-yeon сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «[[Сарай әміршісі]]» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Тэ Чан Гым: Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Хо Жун]]» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«'''Чосонның 500 жылы'''» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
q53eko4kpy69y23fhfkxfriavfvct5i
3591961
3591960
2026-04-25T21:55:43Z
Sagzhan
29953
/* Мансабы */
3591961
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Ким Джан Су жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли sageuk жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Чон Кван Рёл сарай дәрігері Хо Жун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Жун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Чой Ин Хо романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Чон Кван Рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Lee Young-ae-ні Қытайда супер жұлдызға, ал корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Jo Hyun-jae және Lee Bo-young сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Тонъи» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Han Hyo-joo) патша Сукчонның көңілдесіне дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Чо Соң У алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Че Ван Гюмен «Хо Жун» және «Сандо» жобаларында, Ким И Яңмен «Сарай әміршісі», «Дон И» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Ким Яң Юнмен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Че Ван Гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Джин Се Ён сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «[[Сарай әміршісі]]» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Тэ Чан Гым: Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Хо Жун]]» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«'''Чосонның 500 жылы'''» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
dl8pxy90yss1ymq902vwvrhzvjql6qp
3591962
3591961
2026-04-25T22:00:06Z
Sagzhan
29953
/* Мансабы */
3591962
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Ли Бён Хун
|шынайы есімі = {{lang-ko|이병훈}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 14.10.1944
|туған жері = Ёнги Каунти, Чонджо Провинциясы
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі = Seoul National University
|мамандығы = режиссер
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары = 1970-қазір
|бағыты = тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Ли Бён-хун''' ({{lang-ko|이병훈}}, [[1944 жыл]]ғы [[14 қазан]]да туған) — оңтүстіккореялық телевизия режиссері және продюсері. Ол тарихи телехикаяларды түсіруімен кеңінен танымал, әсіресе «Чосонның 500 жылы» (1983–1990), «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]» (1999), «Сарайдағы асыл тас: Тэ Чан Гым» (2003), «[[Сарай әміршісі]]» (2007) және «Дон И» (2010) сияқты туындыларымен белгілі.
== Мансабы ==
Ли Бён-хун 1970 жылы [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] телеарнасында жұмыс істей бастады, ал 1974 жылы режиссер ретінде жеке дебютін жасады.
1983 жылы ол сценарист Шин Бон-сонмен бірге сегіз жылға созылған «Чосонның 500 жылы» атты маңызды телехикаяны шығарды. Бұл жоба тарихи драмалар (корейше sageuk) жанрын түбегейлі өзгертіп, бірсарынды тарихи шежірелерден Annals of the Joseon Dynasty сияқты нақты тарихи деректерді көркем түрде интерпретациялауға көшірді. Одан кейінгі, Ким Джан Су жазған заманауи «Менің анамның теңізі» (1993) драмасы да үлкен табысқа жетіп, көрілім деңгейі 51,6%-ға дейін жетті.<ref name=top>{{cite web|title=Top 50 highest-rated TV dramas of all time|url=http://blue1004.wordpress.com/2010/12/08/highest-rated-dramas-of-all-time/|work=Electric Ground|accessdate=2014-03-24|date=8 December 2010}}</ref>
Алайда 1999 жылы Ли сагук жанрын түбегейлі жаңартты. Оның «Тәуіп Хо Жун» телехикаясы алғаш рет патшалар мен ақсүйектердің орнына қарапайым адамды басты кейіпкер етіп көрсетті. Чон Кван Рёл сарай дәрігері Хо Жун рөлін сомдады. Ол Dongui Bogam еңбегін жазған тұлға ретінде бейнеленді — бұл корей дәстүрлі медицинасының негізгі еңбектерінің бірі. «Хо Жун» 64% көрілім көрсеткішіне жетіп, корей драмалары тарихындағы ең жоғары рейтингтердің біріне айналды.<ref name=top /><ref>{{cite web|last=Lee |first=Sang-min |title=Historical Drama and Future |url=http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |work=KOFICE WebZine |accessdate=2014-03-24 |date=February 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324154551/http://webzine.kofice.or.kr/201302/eng/sub_01_01.asp |archivedate=2014-03-24 }}</ref>
2001 жылы бұл табыстың жалғасы ретінде «Сандо» жарық көрді — Чой Ин Хо романына негізделген туынды, онда аңызға айналған саудагер Им Сан-октың өмірі баяндалады. Ли бұл жобада да басты рөлге Чон Кван Рёльді қайта таңдады.<ref>{{cite web|title=''Hur Chun'' star cast as hero of new historical drama ''Sangdo''|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?bicode=130500&biid=2001022705908|work=[[The Dong-a Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=27 February 2001}}</ref> Журналистер Лидің тарихи драмаларды жаңғыртуға бағытталған осы тәсілін «fusion sageuk» деп атады. Ол бұрын тек үлкен жастағы ер көрермендерге арналған, күрделі әрі бірсарынды тарихи драмаларды заманауи әрі тартымды етіп, жас көрермендерге де қызықты қыла алды.
Sageuk жанры 2003 жылы «Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum) телехикаясымен бұрынғыдан да танымал бола түсті. Бұл туындының басты кейіпкері Чан Гым алғашында король сарайындағы аспаздықты меңгеріп, кейін Чосон тарихындағы алғашқы әйел сарай дәрігеріне айналады. Оңтүстік Кореяда сериал үлкен табысқа жетіп, ең жоғары көрілім көрсеткіші 57,8%-ды құрады (барлық уақыттағы ең жоғары рейтингті корей драмаларының ішінде оныншы орын).<ref>{{cite web|title=TV REVIEWS: 한성별곡-正 (Conspiracy in the Court)|url=http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|work=[[Twitch Film]]|accessdate=2014-03-24|date=29 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403070230/http://twitchfilm.com/2008/08/sageuk-world-special-pt1-conspiracy-in-the-court.html|archive-date=3 April 2016|url-status=dead}}</ref> Жобаның бюджеті 15 миллион АҚШ долларын құрады, кейін ол 91 елге экспортталып, Korean Wave (корей мәдени толқыны) құбылысының басты қозғаушы күштерінің біріне айналды. Жалпы табысы 103,4 миллион долларды құрап, актриса Ли Яң Аны Қытайда супер жұлдызға, корей мәдениетінің символына айналдырды.<ref name=top />
Кейінгі жылдары Ли табысты тарихи драмаларды түсіруді жалғастырды. «Содон туралы баллада» (2005) — Пэкче патшасы Му мен қарсылас Силла патшалығының ханшайымы Сонхва арасындағы махаббат хикаясы (рөлдерді Чо Хюн Джа және Ли Бу Ён сомдаған).<ref>{{cite web|last=Yang|first=Sung-hee|title=Lee Young-ae could return to iconic series|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2986743|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=22 March 2014|accessdate=2014-03-24}}</ref> «И Сан» (2007) — Чосон патшасы Чонджо мен оның көңілдесі Ыйбин Сон арасындағы махаббат туралы (басты рөлдерде Lee Seo-jin және Han Ji-min).<ref>{{cite web|title=Drama Shows Ancient Technology|url=http://www.hancinema.net/drama-shows-ancient-technology-4104.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|accessdate=2014-05-25|date=2 October 2005}}</ref> «Дон И» (2010) — сарайдағы су тасушы қызметші (мусури) болып бастаған Чхве Сук-биннің (рөлде Хан Хё Джу) патша Сукчонның тоқалына дейін көтерілу жолын баяндайды.<ref>{{cite web|title=Han Hyo-joo Changes Tack in Costume Drama|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/04/13/2010041300259.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|accessdate=2014-03-24|date=13 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Yim|first=Seung-hye|title=Gays, girls, gobs of cash hit airwaves|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2917043|work=[[Korea JoongAng Daily]]|accessdate=2014-03-24|date=25 February 2010}}</ref> «Патшаның дәрігері» (2012) сериалында Чо Соң У алғаш рет телехикаяда ойнап, жылқы дәрігерінен сарай дәрігеріне айналған кейіпкерді сомдады. Ли сценарист Че Ван Гюмен «Хо Жун» және «Сандо» жобаларында, Ким И Яңмен «Сарай әміршісі», «Дон И» және «Патшаның дәрігері» сериалдарында, ал Ким Яң Юнмен «Сарайдағы асыл тас» және «Содон туралы баллада» туындыларында бірге жұмыс істеді. 2016 жылы ол MBC арнасының 55 жылдығына арналған «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) драмасын түсіру барысында сценарист Че Ван Гюмен үшінші рет әріптестік орнатты. Бұл сериал түрмеде дүниеге келіп, кейін кедейлер мен әділетсіз айыпталған адамдарды қорғайтын әйел туралы. Басты рөлді Джин Се Ён сомдады. 22 жастағы актриса Ли түсірген жобалардағы ең жас басты кейіпкер атанды.
== Фильмография ==
===Режиссер ретінде===
* «Түрмедегі гүл» (The Flower in Prison) — MBC, 2016
* «Патшаның дәрігері» (The King’s Doctor) — MBC, 2012–2013
* «Дон И» (Dong Yi) — MBC, 2010
* «[[Сарай әміршісі]]» (Lee San, Wind of the Palace) — MBC, 2007–2008
* «Содон туралы баллада» (Ballad of Seodong) — SBS, 2005–2006
* «Тэ Чан Гым: Сарайдағы асыл тас» (Dae Jang Geum: Jewel in the Palace) — MBC, 2003–2004
* «Сандо: Чосон саудагерлері» (Sangdo, Merchants of Joseon) — MBC, 2001–2002
* «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Хо Жун]]» (Hur Jun) — MBC, 1999–2000
* «Үшінші адам» (The Third Man) — MBC, 1997
* «Менің анамның теңізі» (My Mother’s Sea) — MBC, 1993
«'''Чосонның 500 жылы'''» сериясы:
* «Тэвонгун» — MBC, 1990
* «Памун» — MBC, 1989
* «Хегён ханымның естеліктері» — MBC, 1988–1989
* «Инхён ханшайым» — MBC, 1988
* «Намхан тау қамалы» — MBC, 1986–1987
* «Хвечхун қақпасы» — MBC, 1986
* «Имджин соғысы» — MBC, 1985–1986
* «Жел орхидеясы» — MBC, 1985
* «Қар арасындағы өрік ағашы» — MBC, 1984–1985
* «Тамыры терең ағаш» — MBC, 1983
* «Чудон сарайының патшасы» — MBC, 1983
* «Намган Ли Сын-хун» — MBC, 1982
* «3-сынып» (제3교실) — MBC, 1975
* «113 тергеу бөлімі» (113 수사본부) — MBC, 1974
===Продюсер ретінде===
* «Патша жолы» (The Royal Road) — MBC, 1998
* «Қызғаныш» (Jealousy) — MBC, 1992
== Кітап ==
* «Арман патшалығы: Режиссер Ли Бён-хунның драмалық тарихы» (Sewora Kingdom of Dreams: Director Lee Byung-hoon’s Drama Story) — 2009<ref>[http://www.kyobobook.co.kr/product/detailViewKor.laf?mallGb=KOR&ejkGb=KOR&barcode=9788993866025|work=Кьюбобо сайтындағы мәліметтер]</ref>
== Марапаттары ==
* 2015 — 10-шы Seoul International Drama Awards: Халлю толқынының 10 жылдығына арналған жетістік сыйлығы
* 2010 — 3-ші Korea Drama Awards: Жетістік сыйлығы («Тонъи»)
* 2008 — 3-ші «Жақсы телебағдарлама» сыйлығы («И Сан»)
* 2008 — 44-ші Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («И Сан»)
* 2006 — Order of Cultural Merit «Ок-гван» ордені
* 2005 — 6-шы «Телерадио қайраткерлері сыйлығы» (Yeouido Club), телебағдарлама өндірісі бойынша жеке марапат
* 2004 — «Мақтаныш тұтарлық Ханян журналисті» сыйлығы (Ханян журналистер қауымдастығы)
* 2004 — 40-шы Baeksang Arts Awards: Үздік телережиссер («Сарайдағы асыл тас»)
* 2002 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Драма санаты бойынша лауреат («Сандо»)
* 2000 — Korean Producers & Directors’ Association: Жыл продюсері («Хо Джун»)
* 2000 — Конгресс жанындағы поп-мәдениет және медиа сыйлығы («Хо Джун»)
* 2000 — Korean Broadcasters Association марапаттары: Үздік драма үшін жоғары марапат («Хо Джун»)
* 1986 — Korea Broadcasting Awards: Үздік продюсер, теледидар санаты («Имджин соғысы»)
* 1982 — Korean Culture and Information Service министрлік сыйлығы («Намган Ли Сын-хун»)
* 1975 — Телерадио этикасы сыйлығы («3-сынып»)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея кинорежиссёрлері]]
mgdqqkrid3j43z936kcqwnr4gsmwwim
Болгариядағы парламент сайлауы (2026)
0
780005
3592009
3591523
2026-04-26T01:10:27Z
ShadZ01
56180
/* Сайлау жүйесі */
3592009
wikitext
text/x-wiki
{{Сайлау
| алдыңғы сайлау = Болгариядағы парламент сайлауы (қазан 2024)
| алдыңғы сайлау жылы = 10/2024
| байрақ =
| ел = Болгария
| келесі сайлау = Болгариядағы парламент сайлауы (2030)
| келесі сайлау жылы = 2030
| сайлау атауы = Болгариядағы парламент сайлауы
| сайлау күні = [[19 сәуір]] [[2026 жыл]]
| қатысқандар қатынасы = 51,11%
| сурет1 = Rumen Radev official portrait (cropped 2).jpg
| түс1 = #1A493F
| кандидат1 = [[Румен Радев]]
| партия1 = [[Прогрессивті Болгария]]
| дауыс1 = 1444924
| пайыз1 = 44.59
| орын1 = 131
| алдыңғы орын1 = 0
| сурет2 = Бойко Борисов (52537903952).jpg
| түс2 = #0056A7
| кандидат2 = [[Бойко Борисов]]
| партия2 = [[ГЕРБ]]—[[Демократиялық күштер одағы|СДС]]
| дауыс2 = 433755
| пайыз2 = 13.39
| орын2 = 39
| алдыңғы орын2 = 66
| сурет3 = Asen Vasilev 2023.jpg
| түс3 = #4200FF
| кандидат3 = [[Асен Василев (саясаткер)|Асен Василев]]
| партия3 = [[Өзгерістерді жалғастырамыз|ӨЖ]]—[[Демократиялық Болгария|ДБ]]
| дауыс3 = 408845
| пайыз3 = 12.62
| орын3 = 37
| алдыңғы орын3 = 36
| сурет4 = Delyan Peevski 1 (portrait).jpg
| түс4 = #0160AA
| кандидат4 = [[Делян Пеевски]]
| партия4 = [[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы|ҚБҚ (DPS)]]
| дауыс4 = 230693
| пайыз4 = 7.12
| орын4 = 21
| алдыңғы орын4 = 29
| сурет5 = Костадин Костадинов снимка (cropped).jpg
| түс5 = #C09F62
| кандидат5 = [[Костадин Костадинов (саясаткер)|Костадин Костадинов]]
| партия5 = [[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]
| дауыс5 = 137940
| пайыз5 = 4.26
| орын5 = 12
| алдыңғы орын5 = 33
| сурет6 = Radostin Vasilev 51NS.png
| түс6 = #1A2C44
| кандидат6 = [[Радостин Василев|Радостин Василев]]
| партия6 = [[Мораль, Бірлік, Намыс|МЕЧ]]
| дауыс6 = 104506
| пайыз6 = 3.23
| орын6 = 0
| алдыңғы орын6 = 11
| нәтиже = «[[Прогрессивті Болгария]]» коалициясының жеңісі
| қарта атауы = Дауыстарды аумақтар бойынша бөлу
| қарта = 2026 Bulgarian parliamentary election.svg
| қарта өлшемі =
| қарта шарты1 =
| қарта шарты2 =
| fond =
| қарта тақарыбы =
| диаграмма атауы = Орындарды заң шығарушы орган бойынша бөлу
| диаграмма = Bulgaria National Assembly 2026.svg
| диаграмма өлшемі =
| шарт1 = {{legend|#1A493F|Прогрессивті Болгария: 139}}
{{legend|#0056A7|ГЕРБ—СДС: 39}}
{{legend|#4200FF|ӨЖ—ДБ: 37}}
| шарт2 = {{legend|#0160AA|ҚБҚ: 21}}
{{legend|#C09F62|Қайта өрлеу: 13}}
| диаграмма2 атауы =
| диаграмма2 =
| диаграмма өлшемі2 =
| шарт1 2 =
| шарт2 2 =
| жолақ атауы =
| жолақ1 =
| түс жолақ1 =
| пайыз жолақ1 =
| төменгі-жолақ атауы =
| ізашар = [[Андрей Гюров]]
| ізашар партия = [[Партиясыз]]
| ізбасар = ''Сайлауды күтуде''
| ізбасар партия =
| соңы = [[Болгария премьер-министрі]]
| ізашар атауы =
| ізашар жынысы =
| ізбасар атауы =
| ізбасар жынысы =
| төменгі тақырып =
| мазмұн =
| сайт =
}}
'''Болгариядағы парламенттік сайлау''' 2026 жылдың 19 сәуірінде өтті. Сайлаудың өткізілуіне 2025 жылдың 11 желтоқсанында сыбайлас жемқорлыққа қарсы наразылықтар аясында орын алған («[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар]]<nowiki/>» партиясының өкілі) [[Росен Желязков]] үкіметінің отставкасы себеп болды.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/18/bulgaria-%e2%81%a0to-hold-snap-parliamentary-election-on-april-19-after-protests|title=Bulgaria to hold snap parliamentary election on April 19 after protests|lang=en|website=Al Jazeera|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref> Бұл [[Болгариядағы саяси дағдарыс (2021—2026)|алты жылдық саяси дағдарыс]] салдарынан [[Болгариядағы парламент сайлауы (2021)|2021 жыл]]дан бері өткізілген жетінші [[Мерзімінен бұрын сайлау|кезектен тыс сайлау]] болды.
Сайлауда бұрынғы [[Болгария президенті|президент]] [[Румен Радев]] сайлау қарсаңында құрған «[[Прогрессивті Болгария]]<nowiki/>» [[сол центризм]] коалициясы жеңіске жетті. «Прогрессивті Болгария» [[Болгария Халық жиналысы|Халық жиналысы]]ндағы орындардың жартысынан көбіне (131 мандат) ие болып, бірпартиялық үкімет құруға мүмкіндік алды. Екінші орынды бұрынғы [[Болгария үкімет басшыларының тізімі|премьер-министр]] [[Бойко Борисов]]тың «[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]» партиясы мен [[Демократиялық күштер одағы]]нан құралған билеуші коалициясы (39 мандат), ал үшінші орынды «Өзгерістерді жалғастырамыз» және «Демократиялық Болгария» партияларының оңшыл орталық коалициясы (37 мандат) иеленді.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/bulgaria-pro-russia-rumen-radev-wins-election/a-76846189|title=Bulgaria: Pro-Russia Rumen Radev wins election|lang=en|website=dw.com|access-date=|accessdate=2026-04-20}}</ref><ref name="Rumen_Radevs_party_wins">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cm2kgm1zpgro|title=Rumen Radev's party wins Bulgarian election|lang=en|website=www.bbc.com|date=2026-04-20|access-date=|accessdate=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bgnes.com/politics/final-election-results-in-bulgaria-former-president-radev-s-party-wins-a-majority|title=Final election results in Bulgaria: Former President Radev’s party wins a majority|lang=en|website=BGNES News Agency|date=2026-04-20|access-date=|accessdate=2026-04-20}}</ref> Парламентке, сондай-ақ, 1994 жылғы сайлаудан бергі ең төменгі нәтижесін көрсеткен «[[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]]<nowiki/>» және алдыңғы шақырылыммен салыстырғанда орындарының 60%-дан астамын жоғалтқан ұлтшыл «[[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]<nowiki/>» партиясы өтті. [[Болгар Коммунистік партиясы]]ның мұрагері болып табылатын [[Болгар социалистік партиясы]] өз тарихында алғаш рет парламентке өте алмады.<ref name="Which_Parties_Will_Not">{{Cite news|title=Which Parties Will Not Make It Into the New Parliament Following the Elections?|url=https://bntnews.bg/news/which-parties-will-not-make-it-into-the-new-parliament-following-the-elections-1389512news.html|website=БНТ Новини|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite news|title=A Decisive Win Raises Bulgarians’ Hopes for Change|first=Carlotta GallReporting from|last=Sofia|url=https://www.nytimes.com/2026/04/20/world/europe/bulgaria-election-result-rumen-radev.html|website=The New York Times|id=0362-4331|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|lang=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.courthousenews.com/bulgarias-political-instability-ends-but-with-a-pro-russian-twist|title=Bulgaria's political instability ends, but with a pro-Russian twist|lang=en|first=Cain|last=Burdeau|website=Courthouse News Service|date=2026-04-20|access-date=|accessdate=2026-04-20}}</ref>
== Алғышарттары ==
2024 жылғы қазандағы парламенттік сайлау [[Росен Желязков]] бастаған үкіметтің құрылуына әкелді. Бұл үкіметке «[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]-[[Демократиялық күштер одағы|СДС]]<nowiki/>» және «[[Болгар социалистік партиясы|БСП]] – Біріккен солшылдар» коалициялары мен «[[Мұндай халық бар]]<nowiki/>» партиясы қолдау көрсетті, ал «[[Құқықтар мен бостандықтар альянсы]]<nowiki/>» партиясы үкіметке [[сенім вотумы]] туралы дауыс беру кезінде қолдау білдіріп отырды.<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/bulgaria-parliament-government-prime-minister-zhelyazkov-borissov-6d053e278ddffeacc522c2313aea4006|title=Bulgaria's parliament approves new coalition government led by centre-right's Rosen Zhelyazkov|lang=en|website=AP News|date=2025-01-16|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref> Алайда, 2025 жылғы наурызда [[Болгария Конституциялық соты]]ның шешімімен парламентке ұлтшыл «Ұлылық» партиясы өтті.<ref>{{Cite web|url=https://russian.news.cn/20250314/412c7033bd2f4b4b97ea1a3beb7848bf/c.html|title=Конституционный суд Болгарии признал незаконным избрание 16 депутатов парламента|website=russian.news.cn|access-date=|accessdate=2026-04-08|lang=ru}}</ref> Бұл билеуші коалиция депутаттарының санын 121-ге дейін азайтып, оппозицияда 119 мандат қалды.<ref>{{Cite news|title=Ще остане ли стабилно управлението след влизането на "Величие" в парламента?|first=Милена|last=Кирова|url=https://bntnews.bg/news/shte-ostane-li-stabilno-upravlenieto-sled-vlizaneto-na-velichie-v-parlamenta-1331404news.html|website=БНТ Новини|date=2025-03-19|access-date=2026-04-08|lang=bg}}</ref>
«[[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы|ДПС]] – Жаңа бастама» коалициясының көшбасшысы [[Делян Пеевски]] парламенттегі мандаттардың қайта бөлінуі билеуші коалицияның көпшілік дауысынан айырылуына әкеп соқтырған жағдайда, Росен Желязков үкіметін қолдауға уәде берді. Бұған жауап ретінде «[[Құқықтар мен бостандықтар альянсы]]<nowiki/>» партиясы коалициядан шықты, өйткені Пеевскидің қатысуымен үкіметті қолдау мүмкін емес деп санады.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediapool.bg/dps-dogan-reshi-napuska-upravlyavashtoto-mnozinstvo-news370294.html|title=ДПС-Доган реши: Напуска управляващото мнозинство|lang=bg-BG|website=Mediapool.bg|date=2025-04-15|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/778748-alliance-for-rights-and-freedoms-refuses-to-endorse-govt-with-mrf-new-beginnin|title=Alliance for Rights and Freedoms Refuses to Endorse Govt with MRF - New Beginning Overt or Covert Support, Leader Chakarov Says|lang=en|website=www.bta.bg|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref> Бірнеше күннен кейін үкімет Пеевски бастаған «ДПС – Жаңа бастама» коалициясының дауыстарының арқасында сенім вотумын алды.
2025 жылғы 11 желтоқсанда Росен Желязков үкіметі 2026 жылға арналған бюджетке және биліктегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы бірнеше аптаға созылған [[Болгариядағы наразылықтар (2025)|наразылықтар]]дан кейін отставкаға кетті.<ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/bulgaria-government-collapse-resigns-pm-rosen-zhelyazkov/|title=Bulgarian government collapses after weeks of mass protests|lang=en|website=POLITICO|date=2025-12-11|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite news|title=Bulgarian government resigns after mass anti-corruption protests|first=Jon|last=Henley|url=https://www.theguardian.com/world/2025/dec/11/bulgarian-government-resigns-mass-anti-corruption-protests|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2025-12-11|access-date=2026-04-08|lang=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/russian/articles/c0r9pkjp94jo|title=Премьер-министр и правительство Болгарии ушли в отставку после массовых протестов|lang=ru|website=BBC News Русская служба|date=2025-12-11|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref>
2026 жылғы 19 қаңтарда [[Болгария президенті]] [[Румен Радев]] 2026 жылғы парламенттік сайлауға қатысу үшін қызметінен кетті.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/19/bulgarias-president-says-he-is-stepping-down-ahead-of-snap-elections|title=Bulgaria’s President Rumen Radev says he will resign ahead of snap election|lang=en|website=Al Jazeera|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/8362913|title=Президент Болгарии ушел за властью|lang=ru|website=Коммерсантъ|date=2026-01-20|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref> 2 наурызда Румен Радев құрамына «[[Социал-демократтардың саяси қозғалысы]]<nowiki/>», «[[Социал-Демократиялық партия (Болгария)|Социал-демократиялық партия]]<nowiki/>» және «Біздің халық» қозғалысы кіретін «[[Прогрессивті Болгария]]<nowiki/>» үшпартиялық коалициясын тіркеді.<ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/ex-bulgaria-president-rumen-radev-run-snap-election-new-coalition/|title=Ex-Bulgarian President Radev tipped to win general election with new coalition|lang=en|website=POLITICO|date=2026-03-02|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite news|title=Bulgaria's popular ex-president sets up alliance to run in April 19 election|url=https://www.reuters.com/world/europe/bulgarias-former-president-radev-registers-party-run-april-19-election-2026-03-02/|website=Reuters|date=2026-03-02|access-date=2026-04-08|lang=en}}</ref> Кейіннен «Прогрессивті Болгария» коалициясына жекелеген мүшелерін коалициялық тізім бойынша ұсыну мүмкіндігімен «[[ВМРО – Болгар ұлттық қозғалысы]]<nowiki/>» партиясы қолдау білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://fakti.bg/bulgaria/1041575-vmro-supports-progressive-bulgaria-leaders-of-voivodes-will-not-be-on-the-lists|title=VMRO supports Progressive Bulgaria, leaders of voivodes will not be on the lists|lang=en|website=Fakti.bg|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/1075799-progressive-bulgaria-leader-radev-says-his-coalition-will-win-early-elections-an|title=Progressive Bulgaria Leader Radev Says His Coalition Will Win Early Elections And Will Establish Governance with Clear Rules|lang=en|website=www.bta.bg|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/vmro-vlizat-v-listite-na-partiyata-na-rumen-radev.html|title=ВМРО влизат в листите на партията на Румен Радев|lang=bg|website=News.bg|date=2026-03-11|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.actualno.com/politics/vmro-shte-ima-svoi-hora-v-listite-na-rumen-radev-news_2566950.html|title=ВМРО ще има свои хора в листите на Румен Радев|lang=bg|website=Actualno.com|date=2026-03-11|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref>
Румен Радев отставкаға кеткеннен кейін ел президентінің міндетін сол кездегі [[Болгария вице-президенті|вице-президент]] [[Илияна Йотова]] атқарды. 2026 жылғы 18 ақпанда Илияна Йотова [[Андрей Гюров]]қа сайлауға дейінгі кезеңде уақытша үкіметті басқаруды ұсынып, сайлау күнін 2026 жылғы 19 сәуірге белгіледі.<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/bulgaria-interim-government-president-elections-yotova-instability-c26f450ecbf8c28ec441306210493bd0|title=Bulgarian president appoints caretaker government and sets snap election date for April 19|lang=en|website=AP News|date=2026-02-18|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/11/bulgarias-president-picks-senior-central-bank-official-as-acting-pm|title=Bulgaria’s president picks senior central bank official as acting PM|lang=en|website=Al Jazeera|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite news|title=В Болгарии парламентские выборы назначены на 19 апреля|url=https://www.interfax.ru/world/1073496|website=INTERFAX.RU|date=2026-02-18|access-date=2026-04-08|lang=ru}}</ref>
== Сайлау жүйесі ==
[[Болгария Халық жиналысы]]ның 240 депутаты [[Ашық тізімдері бар сайлау жүйесі|ашық тізім]]ді [[пропорционалды сайлау жүйесі]] негізінде сайланады. Ел 31 көпмандатты округке бөлінген, олардың әрқайсысынан төрттен он тоғызға дейін депутат сайланады. Көпмандатты округтер негізінен [[Болгарияның әкімшілік бөлінісі|елдің әкімшілік бөлінісі]]не сәйкес келеді: София астанасы үш округке, ал көлемі жағынан екінші қала Пловдив екі округке бөлінген.<ref name="OSCE_ODIHR_Interim_Report">{{мақала|тақырыбы=Bulgaria, Early Parliamentary Elections, 19 April 2026: Interim Report|сілтеме=osce.org|тілі=en|басылым=OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights|баспасы=Organization for Security and Co-operation in Europe|жыл=2026}}</ref> Барлық партиялар мен коалициялар үшін [[Электрлік кедергі|пайыздық кедергі]] 4%-ды құрайды. Осы межеден өткен партиялар арасындағы орындар [[Хэр әдісі]]н қолдана отырып, ең үлкен қалдық әдісі бойынша бөлінеді.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.iskramihaylova.eu/elections?lang=en|title=Elections. What we need to know|lang=en|website=Iskra Mihaylova|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.idea.int/answer/ans93801645461599|title=Electoral system for national legislature|lang=en|website=International IDEA|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.novinite.com/articles/226542/For+the+First+Time%3A+Bulgaria+holds+Simultaneous+National+Parliamentary+and+European+Elections|title=For the First Time: Bulgaria holds Simultaneous National Parliamentary and European Elections|website=www.novinite.com|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref>
== Сайлау науқаны ==
Сайлауға қатысу үшін 14 саяси партия мен 10 коалицияның тізімі бойынша 4786 үміткер, сондай-ақ 1 тәуелсіз үміткер ұсынылды. Үміткерлер арасындағы әйелдердің үлесі шамамен 30%-ды (1439 адам) құрады. 9 наурызға дейін қоғамдық тексеру үшін дайындалған сайлаушылардың алдын ала тізіміне 6 641 768 адам, оның ішінде 121 708 жаңа сайлаушы енді.<ref name="OSCE_ODIHR_Interim_Report2">{{Статья|ссылка=https://odihr.osce.org/odihr/663124|заглавие=Bulgaria, Early Parliamentary Elections, 19 April 2026: Interim Report|год=2026|язык=en|издание=OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights|издательство=Organization for Security and Co-operation in Europe|тип=сайт|месяц=4|число=1}}</ref>
Сайлауды дайындау және өткізу үшін құрылған [[Андрей Гюров]] үкіметі сайлаудағы ықтимал заң бұзушылықтардың жолын кесуге бағытталған іс-шаралар туралы үнемі есеп беріп отырды. Бұл бұзушылықтар негізінен сайлаушыларды сатып алу және оларға қысым көрсету айыптарымен байланысты болды. 2026 жылғы 23 наурызда [[Болгарияның ішкі істер министрлігі|Ішкі істер министрлігі]] заң бұзушылықтар туралы 151 хабарлама түскенін, оның 126-сы сайлаушыларды сатып алуға, ал 5-еуі заңсыз үгіт-насихатқа қатысты екенін хабарлады; бұл ретте 53 іс бойынша алдын ала тергеу амалдары жүргізілді. 25 наурызда Ішкі істер министрлігі [[Кырджали]] қаласындағы жергілікті пошта бөлімшесінің басшысын сайлаушыларды «[[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]]на» дауыс беруге көндіру үшін қызметкерлерге қысым көрсетті деген айыппен ұстады.<ref>{{Cite web|url=https://fakti.bg/bulgaria/1044153-zadarjaha-shefa-na-poshtata-v-kardjali-zaradi-samnenia-za-izborna-agitacia|title=The head of the post office in Kardzhali was detained on suspicion of election campaigning|lang=en|website=Fakti.bg - Да извадим фактите наяве|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref> 26 наурызда Ішкі істер министрі [[Емил Дечев]]тің хабарлауынша, «Құқықтар мен бостандықтар қозғалысының» мүшелері мэр мен ДПС-тен парламентке кандидаттың бастауымен ұсталған пошта бөлімшесінің басшысын босату үшін полиция ғимаратына кіріп кетпек болған.<ref name=":0" /> Бұл жағдай Болгария ІІМ мен олигарх [[Делян Пеевски]] басқаратын «Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы» арасындағы дауыстарды сатып алу айыптары бойынша кең ауқымды текетірестің бір бөлігіне айналды.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/bg/izglezda-kato-sabotaz-proverki-sresu-gurov-decev-i-drugite/a-76840258|title=Изглежда като саботаж: проверки срещу Гюров, Дечев и другите|lang=bg|website=dw.com|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref> Өз кезегінде, «Құқықтар мен бостандықтар қозғалысының» өкілдері сайлау науқаны кезіндегі полицияның озбырлығына шағымданып, [[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы|ЕҚЫҰ]]-ға жүгінді.<ref>{{Cite web|url=https://www.dnevnik.bg/bulgaria/2026/03/31/4898527_dps_podade_signal_do_osse_za_policeiski_natisk_predi/|title=ДПС подаде сигнал до ОССЕ за полицейски натиск преди изборите|lang=bg|last=Дневник|website=www.dnevnik.bg|date=2026-03-31|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref>
2026 жылғы 26 наурызда Ішкі істер министрі Емил Дечев [[Сайлаудағы бұзушылықтар|сайлау заңнамасын бұзу оқиғалары]]ның саны [[Болгариядағы парламент сайлауы (2024)|2024 жылғы қазандағы парламенттік сайлау]] алдындағы кезеңмен салыстырғанда 500–600%-ға өскенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web|url=https://sofiaglobe.com/2026/03/26/bulgarias-april-elections-dozens-arrested-in-new-police-crackdowns-against-vote-buying/|title=Bulgaria’s April elections: Dozens arrested in new police crackdowns against vote-buying|lang=en|website=The Sofia Globe|date=2026-03-26|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref> Әсіресе сайлаушыларды сатып алу әрекеттерінің саны ерекше артты. Сайлаушыларды сатып алуға қарсы алғашқы полиция операциясы 18 наурызда [[Хасково]]да өтіп, нәтижесінде үш адам ұсталды.<ref>{{Cite web|url=https://sofiaglobe.com/2026/03/19/bulgarias-interior-ministry-in-special-operations-against-vote-buying-ahead-of-april-elections/|title=Bulgaria’s Interior Ministry in special operations against vote-buying ahead of April elections|lang=en|website=The Sofia Globe|date=2026-03-19|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref> 14 сәуірге қарай жүргізілген полиция операцияларының нәтижесінде 1 миллион еуродан астам қаражат тәркіленді.<ref>{{Cite web|url=https://sofiaglobe.com/2026/04/14/bulgarias-april-elections-million-euro-seized-so-far-in-police-operations-against-vote-buying/|title=Bulgaria’s April elections: Million euro seized so far in police operations against vote-buying|lang=en|website=The Sofia Globe|date=2026-04-14|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref> 16 сәуірде [[Варна]]дағы ұйымдасқан қылмыстық топтың төрт мекенжайы бойынша жүргізілген операция барысында 200 мың еуро алынып, төрт адам қамауға алынды.<ref>{{Cite web|url=https://sofiaglobe.com/2026/04/17/bulgarias-april-elections-200-000-euro-for-vote-buying-found-in-varna-four-arrested/|title=Bulgaria’s April elections: 200 000 euro for vote-buying found in Varna, four arrested|lang=en|website=The Sofia Globe|date=2026-04-17|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bta.bg/bg/news/bulgaria/1107618-vav-varna-sa-otkriti-200-000-evro-za-kupuvane-na-glasove-arestuvani-sa-chetirim|title=Във Варна са открити 200 000 евро за купуване на гласове, арестувани са четирима души и се води разследване по случая, съобщи Георги Кандев|lang=bg|website=www.bta.bg|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref>
Болгария үкіметі сайлау инфрақұрылымын сыртқы араласудан, дезинформациядан және кибершабуылдардан қорғауға бағытталған бірқатар бастамаларды ұсынды. Олардың қатарында 2026 жылғы 23 наурызда [[Болгарияның Сыртқы істер министрі|Сыртқы істер министрлігі]] жанынан дезинформация мен гибридтік қатерлерге қарсы іс-қимыл жөніндегі уақытша үйлестіру тетігінің құрылуы бар.<ref>{{Cite web|url=https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/1090255-foreign-ministry-establishes-temporary-mechanism-to-counter-disinformation-ahead|title=Foreign Ministry Establishes Temporary Mechanism to Counter Disinformation Ahead of Snap Elections|lang=en|website=www.bta.bg|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref><ref>{{Cite news|title=Foreign Ministry Sets Up Mechanism to Counter Disinformation Ahead of Election|url=https://bntnews.bg/news/foreign-ministry-sets-up-mechanism-to-counter-disinformation-ahead-of-elections-1385061news.html#:~:text=The%20Ministry%20of%20Foreign%20Affairs,foreign%20interference%20and%20information%20manipulation.|website=БНТ Новини|date=2026-03-23|access-date=2026-04-19|lang=en}}</ref> Сондай-ақ, [[Мемлекет — Еуропалық Одақ мүшелері|ел мүше мемлекеттер]]ге дезинформациялық науқандармен күресуге көмектесетін [[Сандық қызметтер туралы заң (ЕО)|Цифрлық қызметтер туралы заң]] аясында [[Еуропалық сыртқы іс-қимыл қызметі]] мен [[Еуропалық комиссия]]ға Жедел хабарландыру жүйесін (Rapid Alert System) және Жедел әрекет ету жүйесін (Rapid Response System) іске қосу туралы сұраныс жолдады.<ref>{{Cite web|url=https://tvpworld.com/92427597/bualgaria-sounds-alarm-on-russian-meddling-seeks-eu-support|title=Bulgaria calls in EU support against Russian election meddling|lang=en|first=Stanislaw|last=Kaleta|website=tvpworld.com|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bta.bg/en/news/world/1090691-european-commission-confirms-bulgaria-has-activated-rapid-response-system-ahead-|title=European Commission Confirms Bulgaria Has Activated Rapid Response System Ahead of Elections|lang=en|website=www.bta.bg|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/bulgaria-turns-to-eu-to-fend-off-election-meddling/|title=Bulgaria requests EU support to fend off election meddling in April vote|lang=en|website=POLITICO|date=2026-04-01|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref>
Сайлау науқаны басталғаннан бері қатысушылардың белсенділігі жоғары болды. Ең ауқымды науқандарды парламенттік партиялар мен бұрынғы [[Болгария президенті|президент]] [[Румен Радев]]тің «[[Прогрессивті Болгария]]<nowiki/>» [[Сол центризм|сол центристтік]]<ref>{{Cite web|url=https://fakti.bg/bulgaria/1038799-antoaneta-hristova-progresivna-balgaria-na-rumen-radev-prevzema-lavata-nisha|title=Antoaneta Hristova: Rumen Radevs Progressive Bulgaria takes over the left niche|lang=en|website=Fakti.bg|date=2026-03-03|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref> коалициясы жүргізді. Румен Радев 19 наурызда коалицияның сайлауалды бағдарламасын ұсынды, онда ол мемлекеттік институттарды бақылайтын олигархиялық жүйені бөлшектеуге, олигархтардың мемлекеттік қаржыға қолжетімділігін шектеуге және жеке секторды бопсалаудан босатуға уәде берді. Бұл ретте Радев [[Болгарияның сыртқы саясаты|сыртқы саясат]] тақырыбына көп тоқталмауға тырысты.<ref>{{Cite web|url=https://sofiaglobe.com/2026/03/19/bulgarias-2026-elections-radev-launches-programme-with-emphasis-on-economy/|title=Bulgaria’s 2026 elections: Radev launches programme, with emphasis on economy|lang=en|website=The Sofia Globe|date=2026-03-19|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref> Бірқатар партиялар шетелдік саясаткерлерді спикер ретінде шақыру арқылы өз мәртебесін көтеруді көздеді. Мәселен, [[Еуропалық халық партиясы]]ның Бас хатшысы [[Долорс Монтсеррат]] «[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]<nowiki/>» партиясының науқанында сөз сөйлесе,<ref>{{Cite web|url=https://nova.bg/news/view/2026/03/22/531198/%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B1-%D1%81%D0%B4%D1%81-%D0%BE%D1%82%D0%BA%D1%80%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B7%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D1%81%D0%B8-%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F|title=ГЕРБ-СДС откри предизборната си кампания|lang=bg|website=nova.bg|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref> «[[Германия үшін балама]]<nowiki/>» партиясының өкілі және [[Еуропалық парламент|Еуропарламент]]тегі «[[Егемен ұлттар Еуропасы]]<nowiki/>» [[Еуропалық парламенттің фракциялары|фракция]]сының төрағасы [[Рене Ауст]] «[[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]<nowiki/>» партиясының іс-шарасына қатысты.<ref>{{Cite web|url=https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/1089035-vazrazhdane-launches-election-campaign-calls-for-independent-bulgaria|title=Vazrazhdane Launches Election Campaign, Calls for Independent Bulgaria|lang=en|website=www.bta.bg|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://eurocom.bg/2026/03/21/vazrazhdane-otkriva-predizbornata-si-kampaniya/|title=„Възраждане“ открива предизборната си кампания в София|lang=bg-BG|first=Георги|last=Петров|website=eurocom.bg|date=2026-04-19|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.standartnews.com/balgariya-politika/vazrazhdane-dade-start-na-kampaniyata-si-na-zhivo-627635.html|title="Възраждане" даде старт на кампанията си (НА ЖИВО)|lang=bg|first=Мира|last=Иванова|website=www.standartnews.com|date=2026-03-21|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref> Жалпы, сайлау науқаны сыбайлас жемқорлық пен олигархия мәселелеріне, сондай-ақ [[Болгария энергетикасы|энергетика]], [[Болгария экономикасы|экономика]] және сот жүйесі салаларындағы шараларға бағытталды. [[Болгар социалистік партиясы]] мен «[[Мұндай халық бар]]<nowiki/>» партиясы жастарды әлеуметтік қолдау уәделерімен тартуға тырысса, «[[Өзгерістерді жалғастырамыз]]<nowiki/>» және «[[Демократиялық Болгария]]<nowiki/>» коалициясы қолданыстағы саяси жүйеге көңілі толмайтын [[Болгариядағы наразылықтар (2025)|наразы]] сайлаушыларды жинауға күш салды.<ref name="OSCE_ODIHR_Interim_Report2" />
Сайлау науқаны 2026 жылғы 17 сәуірде аяқталды, заңға сәйкес 18 сәуірде үгіт-насихат жұмыстарына тыйым салынған тыныштық күні жарияланды.<ref>{{Cite web|url=https://fakti.bg/bulgaria/1048974-dnes-e-den-za-razmisal-predizbornata-agitacia-e-zabranena|title=Today is a day for reflection, election campaigning is prohibited|lang=en|website=Fakti.bg|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref>
== Сайлауға қатысушылар ==
Төменде 2026 жылғы 19 сәуірдегі сайлауға дейін қабылданған партиялар мен коалициялардың ресми тізімі және олардың бюллетеньдегі нөмірлері берілген.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/bg/eto-koi-sa-nomerata-na-partiite-za-izborite-na-19-april/a-76415103|title=Ето кои са номерата на партиите за изборите на 19 април|lang=bg|website=dw.com|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:left"
! rowspan="2" |№
! colspan="4" rowspan="2" | Партия немесе коалиция
! rowspan="2" | Идеологиясы
! rowspan="2" | Көшбасшысы
! colspan="2" | {{нп3|Парламетские выборы в Болгарии (октябрь 2024)|Результат в 2024 году|bg|Парламентарни избори в България (октомври 2024)}}<ref name="elections2024">{{Cite web|url=https://results.cik.bg/pe202410_ks/rezultati/index.html|title=Резултати :: Избори за народни представители 27 октомври 2024|website=results.cik.bg|access-date=|accessdate=2026-04-09|lang=bg}}</ref>
|-
! Дауыстар (%)
! Орындар
|-
! 1
| style="background:#4BB9DE" |
| colspan="3"| [[Мұндай халық бар]]
| [[Ұлттық консерватизм]], [[оң популизм]]
| [[Слави Трифонов]]
| style="text-align:center" | 6,79%
|{{Партия/Орындар|17|240|#4BB9DE}}
|-
! 2
| style="background:#7aa148" |
| colspan="3" | {{iw|Тікелей демократия (партия)|Тікелей демократия|bg|Пряка демокрация (партия в България)}}
| [[Тікелей демократия]]
| {{iw|Пётр Клисаров|Пётр Клисаров|bg|Петър Клисаров}}
| style="text-align:center" | 0,33%
| {{Партия/Орындар|0|240|#4047CB}}
|-
! 3
| style="background:#0C73AD" |
| colspan="3"| «{{iw|Көк Болгария|Көк Болгария|bg|Синя България}}» коалициясы
| [[Ұлттық консерватизм]], [[антикоммунизм]], [[проеуропеизм]]
| {{iw|Пётр Москов|Пётр Москов|bg|Петър Москов}}
| style="text-align:center" | 1,07%
| {{Партия/Орындар|0|240|#0C73AD}}
|-
! 4
| style="background:#1A2C44" |
| colspan="3" | {{iw|Мораль, бірлік, намыс|Мораль, бірлік, намыс|bg|Морал, единство, чест}}
| [[Ұлттық консерватизм]], [[социал консерватизм]], [[еуроскептицизм]], сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
| {{iw|Радостин Василев|Радостин Василев|bg|Радостин Василев}}
| style="text-align:center" | 4,60%
| {{Партия/Орындар|11|240|#1A2C44}}
|-
! 5
| style="background:#D61920" |
| colspan="3" | «[[Болгария социалистік партиясы|БСП]] коалициясы – {{iw|БСП – Біріккен солшылар|Біріккен солшылар|bg|БСП – Обединена левица}}»
| [[Социал консерватизм]], [[социал-демократия]]
| {{iw|Крум Зарков|Крум Зарков|bg|Крум Зарков}}
| style="text-align:center" | 7,57%
| {{Партия/Орындар|19|240|#D61920}}
|-
! 6
| style="background:#E60B4F" |
| colspan="3" | {{iw|Ақиқат және тек қана ақиқат|«Ақиқат және тек қана ақиқат» халық партиясы|bg|Народна партия „Истината и само истината“}}
| [[Конспирология]], [[жүйеге қарсы|мекемеге қарсы тұру]]
| {{iw|Венцислав Ангелов|Венцислав Ангелов|bg|Венцислав Ангелов}}
| style="text-align:center" | 0,10%
| {{Партия/Орындар|0|240|#E60B4F}}
|-
! 7
| style="background:#4200FF" |
| colspan="3" | Коалиция «[[Өзгерістерді жалғастырамыз|ПП]]–[[Демократиялық Болгария|ДБ]]»
| [[Либерализм]], [[проеуропеизм]], сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
| [[Асен Василев (саясаткер)|Асен Васильев]], [[Атанас Петров Атанасов|Атанас Атанасов]], {{iw|Ивайло Мирчев|Ивайло Мирчев|bg|Ивайло Мирчев (саясаткер)}}, {{iw|Божидар Божанов|Божидар Божанов|bg|Божидар Божанов}}
| style="text-align:center" | 14,21%
| {{Партия/Орындар|36|240|#4200FF}}
|-
! 8
| style="background:#C09F62" |
| colspan="3" | [[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]
| [[Ультра ұлтшылдық]], [[оң популизм]]
| [[Костадин Костадинов (саясаткер)|Костадин Костадинов]]
| style="text-align:center" | 13,36%
| {{Партия/Орындар|33|240|#C09F62}}
|-
! 9
| style="background:#0056A7" |
| colspan="3" | «Менің Болгариям» коалициясы
| [[Батысқа қарсы]], [[солшыл ұлтшылдық]]
| Ивайло Дражев, {{iw|Антон Сираков|Антон Сираков|bg|Антон Сираков}}, Атанас Шмидт, Георгий Вылчев
| style="text-align:center" | 0,11%
| {{Партия/Орындар|0|240|#0056A7}}
|-
! 10
| style="background:#0f592a" |
| colspan="3" | {{iw|Партиялық емес үміткерлер қозғалысы|Партиялық емес үміткерлер қозғалысы|bg|Движение на непартийните кандидати}}
| [[Тікелей демократия]], [[жүйеге қарсы|мекемеге қарсы тұру]], [[сол популизм]]
| Росен Миленов,<br>Бойко Никифоров,<br>Огнян Боюклиев
| style="text-align:center" | Қатысқан жоқ
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 11
| style="background:#8A2BE2" |
| colspan="3" | «{{iw|Құқықтар мен бостандықтар альянсы|Құқықтар мен бостандықтар альянсы|bg|Алианс за права и свободи}}» коалициясы
| [[Болгариядағы түріктер|түрік азшылығы]] мүдделері, [[либерализм]]
| {{iw|Хайри Садыков|Хайри Садыков|bg|Хайри Садъков}},<br>{{iw|Румен Йончев|Румен Йончев|bg|Румен Йончев}}
| style="text-align:center" | 7,49%
| {{Партия/Орындар|19|240|#8A2BE2}}
|-
! 12
| style="background:#3c38a6" |
| colspan="3" | Сыбайлас жемқорлыққа қарсы блок
| [[Либерализм]], сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
| {{iw|Тома Белев|Тома Белев|bg|Тома Белев}},<br>{{iw|Даниела Божинова|Даниела Божинова|bg|Даниела Божинова}},<br>{{iw|Константин Бачийски|Константин Бачийски|bg|Константин Бачийски}},<br>{{iw|Иван Манев (саясаткер)|Иван Манев|bg|Иван Манев (саясаткер, 1974 ж.т.)}},<br>{{iw|Мария Капон|Мария Капон|bg|Мария Капон}}
| style="text-align:center" | Қатысқан жоқ
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 13
| style="background:#581C63" |
| colspan="3"|{{iw|Бағынбайтын Болгария|Бағынбайтын Болгария|bg|Бағынбайтын Болгария}}
| [[Сол популизм]], сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
| [[Корнелия Нинова]]
| colspan="2" style="text-align:center" | Жаңа
|-
! 14
| style="background:#AC2225" |
| colspan="3" |{{iw|Ұлылық (партия)|Ұлылық|bg|Величие (партия)}}
| [[Оң популизм]], [[ұлтшылдық]], [[еуроскептицизм]]
| Албена Пекова
| style="text-align:center" | 4,00%
| {{Партия/Орындар|10|240|#AC2225}}
|-
! 15
| style="background:#0056A7" |
| colspan="3"| «[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]-[[Демократиялық күштер одағы|СДС]]» коалициясы
| [[Социал-консерватизм]], [[проеуропеизм]]
| [[Бойко Борисов]],<br>{{iw|Румен Христов|Румен Христов|bg|Румен Христов (политик)}},<br>{{iw|Любен Дилов (саясаткер)|Любен Дилов|bg|Любен Дилов-син}}
| style="text-align:center" | 26,39%
| {{Партия/Орындар|66|240|#0056A7}}
|-
! 16
| style="background:#9ebd8f" |
| colspan="3" | «Үшінші наурыз» коалициясы
| [[Ұлтшылдық]], [[жүйеге қарсы|мекемеге қарсы тұру]]
| Камен Попов,<br>Иван Габеров,<br>Весела Драганова
| style="text-align:center" | Қатысқан жоқ
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 17
| style="background:#0160AA" |
| colspan="3" | [[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]]
| Интересы [[Болгариядағы түріктер|түрік азшылығы]], [[либерализм]]
| [[Делян Пеевски]]
| style="text-align:center" | 11,51%
| {{Партия/Орындар|29|240|#0160AA}}
|-
! 18
| style="background:#244a1c" |
| colspan="3" | {{iw|Ұлт (партия)|Ұлт|bg|Нация (партия в България)}}
| [[Ультранационализм]], [[еуроскептицизм]]
| {{iw|Кирил Гумнеров|Кирил Гумнеров|bg|Кирил Гумнеров}}
| style="text-align:center" | Қатысқан жоқ
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 19
| style="background:#debd62" |
| colspan="3" | Болгария қолынан келеді
| [[Ұлтшылдық]], [[социал-консерватизм]]
| {{нп3|Кузман Илиев|Кузман Илиев|bg|Кузман Илиев}}
| colspan="2" style="text-align:center" | Жаңа
|-
! 20
| style="background:#afd0db" |
| colspan="3" | «{{iw|Шұғыла (партия)|Шұғыла|en|Siyanie}}» коалициясы
| Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
| Николай Попов,<br>{{iw|Настимир Ананиев|Настимир Ананиев|bg|Настимир Ананиев}},<br>Маргарит Мицев
| style="text-align:center" | Қатысқан жоқ
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 21
| style="background:#1A493F" |
| colspan="3" | «[[Прогрессивті Болгария]]» коалициясы
| Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес, [[социал-демократия]]
| [[Румен Радев]],<br>[[Гылыб Донев]],<br>{{iw|Димитр Стоянов (саясаткер)|Димитр Стоянов|bg|Димитър Стоянов (саясаткер, 1968 ж.т.)}}
| style="text-align:center" | Қатысқан жоқ
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 22
| style="background:#3B5998" |
| colspan="3" |{{iw|Болгария ұлттық бірлестігі|Қарсылық|bg|Булгари (партия)}}
| [[Ұлтшылдық]]
| {{iw|Георги Георгиев (саясаткер)|Георги Георгиев|bg|Георги Георгиев – Готи}}
| style="text-align:center" | 0,08<br>(«{{iw|КОЙ|КОЙ|bg|КОЙ}}» партиясы),<br>0,07<br>(«{{iw|Болгар ұлттық бірлестігі|Болгарлар|bg|Булгари (партия)}}<nowiki/>» партиясы)
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 23
| style="background:#048C46" |
| colspan="3" |{{iw|Жасылдар партиясы (Болгария)|Жасылдар партиясы|bg|Партия на зелените (България)}}
| [[Жасыл саясат]]
| Владимир Николов
| style="text-align:center" | 0,20
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 24
| style="background:#112369" |
| colspan="3" | {{iw|Халық дауысы (партия)|Халық дауысы|bg|Глас народен}}
| [[Оң популизм]], [[консерватизм]]
| {{iw|Светослав Витков|Светослав Витков|bg|Светослав Витков}}
| style="text-align:center" | 0,30
| {{Партия/Орындар|0|240|#112369}}
|-
|}
== Социологиялық сауалнамалар ==
{| class="wikitable mw-collapsible sortable sticky-header-multi" style="text-align:center;font-size:90%;line-height:14px;"
! style="width:130px;" rowspan="2"| Агенттік
! style="width:110px;" rowspan="2"| Өткізу кезеңі
! style="width:50px;" rowspan="2"| Іріктеу
! style="width:35px;"| [[Прогрессивті Болгария|ПБ]]
! style="width:35px;"| [[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]-[[Демократиялық күштер одағы|СДС]]
! style="width:35px;"| [[Өзгерістерді жалғастырамыз|ПП]]–[[Демократиялық Болгария|ДБ]]
! style="width:35px;"| [[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]
! style="width:35px;"| [[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы|ДПС]]
! style="width:35px;"| [[Болгария социалистік партиясы|БСП]] – {{iw|БСП – Біріккен солшылар|ОЛ|bg|БСП – Обединена левица}}
! style="width:35px;"| {{iw|Құқықтар мен бостандықтар альянсы|АПС|bg|Алианс за права и свободи}}
! style="width:35px;"| [[Мұндай адамдар бар|ЕТН]]
! style="width:35px;"| {{iw|Мораль, бірлік, намыс|МЕЧ|bg|Морал, единство, чест}}
! style="width:35px;"| {{iw|Ұлылық (партия)|Ұлылық|bg|Величие (партия)}}
! style="width:35px;" rowspan="2"| [[Болгарияның саяси партиялары|Басқалар]]
! style="width:35px;" rowspan="2"| Ешкім
! style="width:30px;" rowspan="2"| Артықшылығы
! style="width:30px;" rowspan="2"| Шешілген жоқ
|-
! style="background:#1A493F" |
! style="background:#0056A7" |
! style="background:#4200FF" |
! style="background:#C09F62" |
! style="background:#0160AA" |
! style="background:#D61920" |
! style="background:#8A2BE2" |
! style="background:#4BB9DE" |
! style="background:#1A2C44" |
! style="background:#AC2225" |
|-
|Сова Харис<ref>{{Cite web|url=https://www.investor.bg/a/516-politika/429063-sova-haris-pri-izbori-dnes-335-shte-poluchi-radev-19-gerb-112-pp-db|title="Сова Харис": При избори днес 33,5% ще получи Радев, 19% ГЕРБ, 11,2% ПП-ДБ|lang=bg|website=Investor.bg|accessdate=2026-04-13}}</ref>
|2-6 сәуір 2026
|800
|style="background:#d2dbd9" |'''33,6'''<br>(94)
|19,0<br>(53)
|11,2<br>(31)
|7,8<br>(22)
|9,7<br>(27)
|4,5<br>(13)
|2,3<br>(0)
| –
|3,1<br>(0)
|2,0<br>(0)
|3,1<br>(0)
|3,7<br>(0)
| class="unsortable" style="background:#204a41; color: white;" |14,6
| -
|-
|Gallup<ref>{{Cite web|url=https://www.gallupinternational.bg/49553/%d0%b5%d0%bb%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d0%bd%d0%b0%d0%b3%d0%bb%d0%b0%d1%81%d0%b8-%d0%bf%d1%80%d0%b5%d0%b7-%d0%bf%d1%8a%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%82%d0%b0-%d1%82%d1%80%d0%b5/|title=Електорални нагласи през първата третина на кампанията|lang=bg|website=Gallup International Balkan|date=2026-04-03|accessdate=2026-04-08}}</ref>
|20-30 наурыз 2026
|820
|style="background:#d2dbd9" |'''27,7'''
|22,8
|10,6
|6,3
|10,4
|2,9
|0,9
|2,8
|2,7
|1,8
|8,5
|2,6
| class="unsortable" style="background:#204a41; color: white;" |4,9
| -
|-
|Alpha Research<ref>{{Cite web|url=https://alpharesearch.bg/post/1045-obshtestveni-i-elektoralni-naglasi.html|title=Обществени и електорални нагласи. Проблемите, стратегическите партньори, очаквана управленска конфигурация|lang=bg|website=alpharesearch.bg|accessdate=2026-04-08}}</ref>
|19-26 наурыз 2026
|1000
|style="background:#d2dbd9" |'''30,8'''
|21,2
|11,1
|6,9
|9,8
|3,9
|1,2
|1,4
|3,0
|2,7
|8,0
| -
| class="unsortable" style="background:#204a41; color: white;" |9,6
| -
|-
|Market Links<ref>{{Cite web|url=https://offnews.bg/politika/alfa-risarch-dava-29-4-na-radev-market-links-24-4-863503.html|title=Алфа рисърч дава 29,4% на Радев, Маркет линкс - 24,4% — OFFNews|lang=BG|website=offnews.bg|accessdate=2026-04-08}}</ref>
|17–21 наурыз 2026
|1008
|style="background:#d2dbd9" |'''24,4'''
|18,6
|11,1
|4,6
|8,8
|3,1
|1,4
|0,9
|2,7
|2,0
|6,2
|1,2
| class="unsortable" style="background:#204a41; color: white;" |5,8
|14,9
|-
| colspan="3"| '''20 наурыз 2026'''
| colspan="13"| '''Сайлау науқанының басталуы'''
|- style="background:#EFEFEF;"
|'''{{iw|Болгариядағы парламент сайлауы (қазан 2024)|2024 жылғы нәтиже|bg|Парламентарни избори в България (октомври 2024)}}'''<ref name = 'elections2024'/>
|27 қазан 2024
|2 517 201
| -
|style="background:#CCE6FF"|'''26,4'''
|14,2
|13,4
|11,5
|7,6
|7,5
|6,8
|4,6
|4,0
|4,0
| -
| class="unsortable" style="background:#0056A7; color:white;" |12,2
| -
|-
|}
== Нәтижелер ==
[[Сурет:Bulgaria 2026 election.png|thumb|Сайлау нәтижелері бойынша «[[Прогрессивті Болгария]]» [[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]] жеңіске жеткен [[Қыржали облысы|Қыржали облысын]] қоспағанда, [[Болгария]]ның барлық дерлік [[Болгарияның әкімшілік бөлінісі|облыстарында]] көпшілік дауысқа ие болды.]]
Сайлау қорытындысы бойынша бұрынғы [[Болгария президенті|президент]] [[Румен Радев]] сайлау қарсаңында құрған және [[Халық жиналысы]]ндағы орындардың жартысынан көбін иеленген «Прогрессивті Болгария» коалициясы жеңіске жетті. [[Болгариядағы парламент сайлауы (1997)|1997 жылғы сайлау]]дан бері алғаш рет бір саяси күш парламенттегі орындардың абсолютті көпшілігін иелене алды.<ref name="Bulgaria_enters_uncharted_territory">{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/bulgaria-enters-uncharted-territory-as-radev-wins-big/a-76856059|title=Bulgaria enters uncharted territory as Radev wins big|lang=en|website=dw.com|access-date=|accessdate=2026-04-23}}</ref> Өткен шақырылымдағы парламентте билеуші коалиция құрамына кірген және [[Росен Желязков]] үкіметін қолдаған партиялар («[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]-[[Демократиялық күштер одағы|СДС]]<nowiki/>» коалициясы, «[[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]]<nowiki/>», «[[Болгар социалистік партиясы]] – Біріккен солшылдар» коалициясы, «[[Мұндай халық бар]]<nowiki/>» партиясы және «[[Құқықтар мен бостандықтар альянсы]]<nowiki/>») сайлаушылардың қолдауынан айырылып, Халық жиналысындағы өкілдігін азайтты, ал олардың кейбіреулері парламентке өте алмады. Бұрынғы премьер-министр [[Бойко Борисов]]тың «ГЕРБ — СДС» коалициясы өз тарихында алғаш рет 20%-дан аз дауыс жинады. [[Болгариядағы түріктер|Түрік ұлттық азшылығы]]ның қолдауына сүйенетін «[[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]]<nowiki/>» [[Болгариядағы парламент сайлауы (1994)|1994 жылғы сайлау]]дан бергі ең төменгі нәтижесін көрсетіп, Халық жиналысында 21 орынға ие болды. Өткен парламенттік коалицияның қалған саяси күштері (Болгар социалистік партиясы, «Мұндай халық бар» және «Құқықтар мен бостандықтар альянсы») парламентке өте алмады, бұл ретте [[Болгар Коммунистік партиясы]]ның мұрагері болып табылатын Болгар социалистік партиясы өз тарихында алғаш рет парламентте ұсынылмайтын болды. Өткен шақырылымда болған барлық дерлік ұлтшыл және [[Оңшыл популизм|оңшыл]] [[Оңшыл популизм|популистік]] партиялар, соның ішінде «МЕЧ» пен «Величие», [[Электрлік кедергі|пайыздық кедергі]]ден өте алмады. Алдыңғы шақырылыммен салыстырғанда орындардың 60%-дан астамын жоғалтқан «[[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]<nowiki/>» партиясы жалғыз ерекшелік болды. Сайлау қорытындысы бойынша өкілдігін арттырған алдыңғы шақырылымдағы жалғыз күш — «[[Өзгерістерді жалғастырамыз»]] және «[[Демократиялық Болгария]]<nowiki/>» [[Оңшыл центризм|оңшыл центристтік]] [[Проеуропеизм|еуропашыл]] коалициясы болды, ол сайлау жеңімпазы «Прогрессивті Болгария» сияқты өз бағдарламасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы күреске баса назар аударады.<ref name="Which_Parties_Will_Not2">{{Cite news|title=Which Parties Will Not Make It Into the New Parliament Following the Elections?|url=https://bntnews.bg/news/which-parties-will-not-make-it-into-the-new-parliament-following-the-elections-1389512news.html|website=БНТ Новини|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|lang=en}}</ref><ref name="Bulgaria_enters_uncharted_territory" /><ref name="The_2026_snap_elections">{{Cite web|url=https://whogoverns.eu/the-2026-snap-elections-in-bulgaria-we-continue-the-change/|title=The 2026 snap elections in Bulgaria: We continue the change! {{!}} Who Governs Europe|lang=en|first=Fernando Casal|last=Bertoa|website=whogoverns.eu|date=2026-04-21|access-date=|accessdate=2026-04-23}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:right"
|+Нәтижелер
| colspan="7" |[[Сурет:Bulgaria National Assembly 2026.svg|ортаға]]
|-
! colspan="2" |Партия/коалиция
!Дауыс саны
!%
!Мандаттар саны
!Өзгерту
|-
| style="background-color:#1A493F" |
| align="left" |[[Прогрессивті Болгария]]
|1 444 920
|44,594
|131
|жаңа
|-
| style="background-color:#0056A7" |
| align="left" |«[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]–[[Демократиялық күштер одағы|СДС»]] коалициясы
|433 755
|13,387
|39
|{{loss}}27
|-
| style="background-color:#4200FF" |
| align="left" |«[[Продолжаем перемены|ПП]]–[[Демократическая Болгария|ДБ]]» коалициясы
|408 846
|12,618
|37
|{{gain}}1
|-
| style="background-color:#0160AA" |
| align="left" |[[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]]
|230 693
|7,120
|21
|{{loss}}8
|-
| style="background-color:#C09F62" |
| align="left" |[[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]
|137 940
|4,257
|12
|{{loss}}21
|-
| style="background-color:#1A2C44" |
| align="left" |{{iw|Мораль, бірлік, намыс|Мораль, бірлік, намыс|bg|Морал, единство, чест}}
|104 506
|3,225
|0
|{{loss}}11
|-
| style="background-color:#AC2225" |
| align="left" |{{iw|Ұлылық (партия)|Ұлылық|bg|Величие (партия)}}
|100 572
|3,104
|0
|{{loss}}10
|-
| style="background-color:#D61920" |
| align="left" |«[[Болгария социалистік партиясы|БСП]] – {{iw|БСП – Біріккен солшылар|Біріккен солшылар|bg|БСП – Обединена левица}}<nowiki/>» коалициясы
|97 753
|3,017
|0
|{{loss}}19
|-
| style="background-color:#afd0db" |
| align="left" |«{{iw|Шұғыла (партия)|Шұғыла|en|Siyanie}}<nowiki/>» коалициясы
|93 559
|2,887
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:#8A2BE2" |
| align="left" |{{iw|Құқықтар мен бостандықтар альянсы|Құқықтар мен бостандықтар альянсы|bg|Алианс за права и свободи}}
|50 759
|1,567
|0
|{{loss}}19
|-
| style="background-color:#4BB9DE" |
| align="left" |[[Мұндай халық бар]]
|23 861
|0,736
|0
|{{loss}}17
|-
| style="background-color:#3c38a6" |
| align="left" |Сыбайлас жемқорлыққа қарсы блок
|18 999
|0,586
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#0C73AD" |
| align="left" |«{{iw|Көк Болгария|Көк Болгария|bg|Синя България}}<nowiki/>» коалициясы
|18 640
|0,575
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#debd62" |
| align="left" |Болгария қолынан келеді
|17 263
|0,533
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#7aa148" |
| align="left" |{{iw|Тікелей демократия (партия)|Тікелей демократия|bg|Пряка демокрация (партия в България)}}
|10 032
|0,310
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:#244a1c" |
| align="left" |{{iw|Ұлт (партия)|Ұлт|bg|Нация (партия в България)}}
|9 804
|0,303
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:#0f592a" |
| align="left" |{{iw|Партиялық емес үміткерлер қозғалысы|Партиялық емес үміткерлер қозғалысы|bg|Движение на непартийните кандидати}}
|9 761
|0,301
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:#581C63" |
| align="left" |{{iw|Бағынбайтын Болгария|Бағынбайтын Болгария|bg|Непокорна България}}
|6 221
|0,192
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:#112369" |
| align="left" |{{iw|Халық дауысы (партия)|Халық дауысы|bg|Глас народен}}
|4 665
|0,144
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:#E60B4F" |
| align="left" |{{iw|Ақиқат және тек қана ақиқат|«Ақиқат және тек қана ақиқат» халық партиясы|bg|Народна партия „Истината и само истината“}}
|4 392
|0,136
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#0056A7" |
| align="left" |«Менің Болгариям» коалициясы
|4 358
|0,135
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#048C46" |
| align="left" |{{iw|Жасылдар партиясы (Болгария)|Жасылдар партиясы|bg|Партия на зелените (България)}}
|3 027
|0,093
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#3B5998" |
| align="left" |{{iw|Болгария ұлттық бірлестігі|Қарсылық|bg|Булгари (партия)}}
|1 897
|0,059
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#9ebd8f" |
| align="left" |«Үшінші наурыз» коалициясы
|1 840
|0,057
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:gray" |
| align="left" |Тодор Тодоров Батков ([[Тәуелсіз үміткер|Тәуелсіз]])
|2 093
|0,065
|0
| —
|-
| colspan="2" | '''Барлығы'''
| '''3 240 156'''
| '''100'''
| '''240'''
| —
|-
! colspan="6" |
|-
| colspan="2" | Үміткерға арналған дауыстар
| 3 240 156
| 98,46
| —
| —
|-
| colspan="2" |[[Бәріне қарсымын]]
|50 733
| 1,54
| —
| —
|-
| colspan="2" | '''Барлығы'''
| '''3 290 889'''
| '''100'''
| —
| —
|-
! colspan="6" |
|-
| colspan="2" align="left" |Жарамды дауыстар
|3 290 889
|97,93
|-
| colspan="2" align="left" |Жарамсыз дауыстар
|69 441
|2,07
|-
| colspan="2" align="left" |'''Барлығы'''
|'''3 360 330'''
|'''100'''
|-
| colspan="2" align="left" |Сайлаушылар/келу
|6 575 151
|51,11
|-
| colspan="7" align="left" |Дереккөз: [https://results.cik.bg/pe202604/rezultati/index.html ОСК қорытынды нәтижелері]
|}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Еуропадағы 2026 сайлау|Болгария]]
[[Санат: 026 жыл Болгарияда]]
[[Санат:Болгариядағы парламенттік сайлау]]
p757i21hibquu7th402qg92m9hpant6
3592010
3592009
2026-04-26T01:11:43Z
ShadZ01
56180
/* Сайлау науқаны */
3592010
wikitext
text/x-wiki
{{Сайлау
| алдыңғы сайлау = Болгариядағы парламент сайлауы (қазан 2024)
| алдыңғы сайлау жылы = 10/2024
| байрақ =
| ел = Болгария
| келесі сайлау = Болгариядағы парламент сайлауы (2030)
| келесі сайлау жылы = 2030
| сайлау атауы = Болгариядағы парламент сайлауы
| сайлау күні = [[19 сәуір]] [[2026 жыл]]
| қатысқандар қатынасы = 51,11%
| сурет1 = Rumen Radev official portrait (cropped 2).jpg
| түс1 = #1A493F
| кандидат1 = [[Румен Радев]]
| партия1 = [[Прогрессивті Болгария]]
| дауыс1 = 1444924
| пайыз1 = 44.59
| орын1 = 131
| алдыңғы орын1 = 0
| сурет2 = Бойко Борисов (52537903952).jpg
| түс2 = #0056A7
| кандидат2 = [[Бойко Борисов]]
| партия2 = [[ГЕРБ]]—[[Демократиялық күштер одағы|СДС]]
| дауыс2 = 433755
| пайыз2 = 13.39
| орын2 = 39
| алдыңғы орын2 = 66
| сурет3 = Asen Vasilev 2023.jpg
| түс3 = #4200FF
| кандидат3 = [[Асен Василев (саясаткер)|Асен Василев]]
| партия3 = [[Өзгерістерді жалғастырамыз|ӨЖ]]—[[Демократиялық Болгария|ДБ]]
| дауыс3 = 408845
| пайыз3 = 12.62
| орын3 = 37
| алдыңғы орын3 = 36
| сурет4 = Delyan Peevski 1 (portrait).jpg
| түс4 = #0160AA
| кандидат4 = [[Делян Пеевски]]
| партия4 = [[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы|ҚБҚ (DPS)]]
| дауыс4 = 230693
| пайыз4 = 7.12
| орын4 = 21
| алдыңғы орын4 = 29
| сурет5 = Костадин Костадинов снимка (cropped).jpg
| түс5 = #C09F62
| кандидат5 = [[Костадин Костадинов (саясаткер)|Костадин Костадинов]]
| партия5 = [[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]
| дауыс5 = 137940
| пайыз5 = 4.26
| орын5 = 12
| алдыңғы орын5 = 33
| сурет6 = Radostin Vasilev 51NS.png
| түс6 = #1A2C44
| кандидат6 = [[Радостин Василев|Радостин Василев]]
| партия6 = [[Мораль, Бірлік, Намыс|МЕЧ]]
| дауыс6 = 104506
| пайыз6 = 3.23
| орын6 = 0
| алдыңғы орын6 = 11
| нәтиже = «[[Прогрессивті Болгария]]» коалициясының жеңісі
| қарта атауы = Дауыстарды аумақтар бойынша бөлу
| қарта = 2026 Bulgarian parliamentary election.svg
| қарта өлшемі =
| қарта шарты1 =
| қарта шарты2 =
| fond =
| қарта тақарыбы =
| диаграмма атауы = Орындарды заң шығарушы орган бойынша бөлу
| диаграмма = Bulgaria National Assembly 2026.svg
| диаграмма өлшемі =
| шарт1 = {{legend|#1A493F|Прогрессивті Болгария: 139}}
{{legend|#0056A7|ГЕРБ—СДС: 39}}
{{legend|#4200FF|ӨЖ—ДБ: 37}}
| шарт2 = {{legend|#0160AA|ҚБҚ: 21}}
{{legend|#C09F62|Қайта өрлеу: 13}}
| диаграмма2 атауы =
| диаграмма2 =
| диаграмма өлшемі2 =
| шарт1 2 =
| шарт2 2 =
| жолақ атауы =
| жолақ1 =
| түс жолақ1 =
| пайыз жолақ1 =
| төменгі-жолақ атауы =
| ізашар = [[Андрей Гюров]]
| ізашар партия = [[Партиясыз]]
| ізбасар = ''Сайлауды күтуде''
| ізбасар партия =
| соңы = [[Болгария премьер-министрі]]
| ізашар атауы =
| ізашар жынысы =
| ізбасар атауы =
| ізбасар жынысы =
| төменгі тақырып =
| мазмұн =
| сайт =
}}
'''Болгариядағы парламенттік сайлау''' 2026 жылдың 19 сәуірінде өтті. Сайлаудың өткізілуіне 2025 жылдың 11 желтоқсанында сыбайлас жемқорлыққа қарсы наразылықтар аясында орын алған («[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар]]<nowiki/>» партиясының өкілі) [[Росен Желязков]] үкіметінің отставкасы себеп болды.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/18/bulgaria-%e2%81%a0to-hold-snap-parliamentary-election-on-april-19-after-protests|title=Bulgaria to hold snap parliamentary election on April 19 after protests|lang=en|website=Al Jazeera|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref> Бұл [[Болгариядағы саяси дағдарыс (2021—2026)|алты жылдық саяси дағдарыс]] салдарынан [[Болгариядағы парламент сайлауы (2021)|2021 жыл]]дан бері өткізілген жетінші [[Мерзімінен бұрын сайлау|кезектен тыс сайлау]] болды.
Сайлауда бұрынғы [[Болгария президенті|президент]] [[Румен Радев]] сайлау қарсаңында құрған «[[Прогрессивті Болгария]]<nowiki/>» [[сол центризм]] коалициясы жеңіске жетті. «Прогрессивті Болгария» [[Болгария Халық жиналысы|Халық жиналысы]]ндағы орындардың жартысынан көбіне (131 мандат) ие болып, бірпартиялық үкімет құруға мүмкіндік алды. Екінші орынды бұрынғы [[Болгария үкімет басшыларының тізімі|премьер-министр]] [[Бойко Борисов]]тың «[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]» партиясы мен [[Демократиялық күштер одағы]]нан құралған билеуші коалициясы (39 мандат), ал үшінші орынды «Өзгерістерді жалғастырамыз» және «Демократиялық Болгария» партияларының оңшыл орталық коалициясы (37 мандат) иеленді.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/bulgaria-pro-russia-rumen-radev-wins-election/a-76846189|title=Bulgaria: Pro-Russia Rumen Radev wins election|lang=en|website=dw.com|access-date=|accessdate=2026-04-20}}</ref><ref name="Rumen_Radevs_party_wins">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cm2kgm1zpgro|title=Rumen Radev's party wins Bulgarian election|lang=en|website=www.bbc.com|date=2026-04-20|access-date=|accessdate=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bgnes.com/politics/final-election-results-in-bulgaria-former-president-radev-s-party-wins-a-majority|title=Final election results in Bulgaria: Former President Radev’s party wins a majority|lang=en|website=BGNES News Agency|date=2026-04-20|access-date=|accessdate=2026-04-20}}</ref> Парламентке, сондай-ақ, 1994 жылғы сайлаудан бергі ең төменгі нәтижесін көрсеткен «[[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]]<nowiki/>» және алдыңғы шақырылыммен салыстырғанда орындарының 60%-дан астамын жоғалтқан ұлтшыл «[[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]<nowiki/>» партиясы өтті. [[Болгар Коммунистік партиясы]]ның мұрагері болып табылатын [[Болгар социалистік партиясы]] өз тарихында алғаш рет парламентке өте алмады.<ref name="Which_Parties_Will_Not">{{Cite news|title=Which Parties Will Not Make It Into the New Parliament Following the Elections?|url=https://bntnews.bg/news/which-parties-will-not-make-it-into-the-new-parliament-following-the-elections-1389512news.html|website=БНТ Новини|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite news|title=A Decisive Win Raises Bulgarians’ Hopes for Change|first=Carlotta GallReporting from|last=Sofia|url=https://www.nytimes.com/2026/04/20/world/europe/bulgaria-election-result-rumen-radev.html|website=The New York Times|id=0362-4331|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|lang=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.courthousenews.com/bulgarias-political-instability-ends-but-with-a-pro-russian-twist|title=Bulgaria's political instability ends, but with a pro-Russian twist|lang=en|first=Cain|last=Burdeau|website=Courthouse News Service|date=2026-04-20|access-date=|accessdate=2026-04-20}}</ref>
== Алғышарттары ==
2024 жылғы қазандағы парламенттік сайлау [[Росен Желязков]] бастаған үкіметтің құрылуына әкелді. Бұл үкіметке «[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]-[[Демократиялық күштер одағы|СДС]]<nowiki/>» және «[[Болгар социалистік партиясы|БСП]] – Біріккен солшылдар» коалициялары мен «[[Мұндай халық бар]]<nowiki/>» партиясы қолдау көрсетті, ал «[[Құқықтар мен бостандықтар альянсы]]<nowiki/>» партиясы үкіметке [[сенім вотумы]] туралы дауыс беру кезінде қолдау білдіріп отырды.<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/bulgaria-parliament-government-prime-minister-zhelyazkov-borissov-6d053e278ddffeacc522c2313aea4006|title=Bulgaria's parliament approves new coalition government led by centre-right's Rosen Zhelyazkov|lang=en|website=AP News|date=2025-01-16|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref> Алайда, 2025 жылғы наурызда [[Болгария Конституциялық соты]]ның шешімімен парламентке ұлтшыл «Ұлылық» партиясы өтті.<ref>{{Cite web|url=https://russian.news.cn/20250314/412c7033bd2f4b4b97ea1a3beb7848bf/c.html|title=Конституционный суд Болгарии признал незаконным избрание 16 депутатов парламента|website=russian.news.cn|access-date=|accessdate=2026-04-08|lang=ru}}</ref> Бұл билеуші коалиция депутаттарының санын 121-ге дейін азайтып, оппозицияда 119 мандат қалды.<ref>{{Cite news|title=Ще остане ли стабилно управлението след влизането на "Величие" в парламента?|first=Милена|last=Кирова|url=https://bntnews.bg/news/shte-ostane-li-stabilno-upravlenieto-sled-vlizaneto-na-velichie-v-parlamenta-1331404news.html|website=БНТ Новини|date=2025-03-19|access-date=2026-04-08|lang=bg}}</ref>
«[[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы|ДПС]] – Жаңа бастама» коалициясының көшбасшысы [[Делян Пеевски]] парламенттегі мандаттардың қайта бөлінуі билеуші коалицияның көпшілік дауысынан айырылуына әкеп соқтырған жағдайда, Росен Желязков үкіметін қолдауға уәде берді. Бұған жауап ретінде «[[Құқықтар мен бостандықтар альянсы]]<nowiki/>» партиясы коалициядан шықты, өйткені Пеевскидің қатысуымен үкіметті қолдау мүмкін емес деп санады.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediapool.bg/dps-dogan-reshi-napuska-upravlyavashtoto-mnozinstvo-news370294.html|title=ДПС-Доган реши: Напуска управляващото мнозинство|lang=bg-BG|website=Mediapool.bg|date=2025-04-15|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/778748-alliance-for-rights-and-freedoms-refuses-to-endorse-govt-with-mrf-new-beginnin|title=Alliance for Rights and Freedoms Refuses to Endorse Govt with MRF - New Beginning Overt or Covert Support, Leader Chakarov Says|lang=en|website=www.bta.bg|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref> Бірнеше күннен кейін үкімет Пеевски бастаған «ДПС – Жаңа бастама» коалициясының дауыстарының арқасында сенім вотумын алды.
2025 жылғы 11 желтоқсанда Росен Желязков үкіметі 2026 жылға арналған бюджетке және биліктегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы бірнеше аптаға созылған [[Болгариядағы наразылықтар (2025)|наразылықтар]]дан кейін отставкаға кетті.<ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/bulgaria-government-collapse-resigns-pm-rosen-zhelyazkov/|title=Bulgarian government collapses after weeks of mass protests|lang=en|website=POLITICO|date=2025-12-11|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite news|title=Bulgarian government resigns after mass anti-corruption protests|first=Jon|last=Henley|url=https://www.theguardian.com/world/2025/dec/11/bulgarian-government-resigns-mass-anti-corruption-protests|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2025-12-11|access-date=2026-04-08|lang=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/russian/articles/c0r9pkjp94jo|title=Премьер-министр и правительство Болгарии ушли в отставку после массовых протестов|lang=ru|website=BBC News Русская служба|date=2025-12-11|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref>
2026 жылғы 19 қаңтарда [[Болгария президенті]] [[Румен Радев]] 2026 жылғы парламенттік сайлауға қатысу үшін қызметінен кетті.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/19/bulgarias-president-says-he-is-stepping-down-ahead-of-snap-elections|title=Bulgaria’s President Rumen Radev says he will resign ahead of snap election|lang=en|website=Al Jazeera|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/8362913|title=Президент Болгарии ушел за властью|lang=ru|website=Коммерсантъ|date=2026-01-20|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref> 2 наурызда Румен Радев құрамына «[[Социал-демократтардың саяси қозғалысы]]<nowiki/>», «[[Социал-Демократиялық партия (Болгария)|Социал-демократиялық партия]]<nowiki/>» және «Біздің халық» қозғалысы кіретін «[[Прогрессивті Болгария]]<nowiki/>» үшпартиялық коалициясын тіркеді.<ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/ex-bulgaria-president-rumen-radev-run-snap-election-new-coalition/|title=Ex-Bulgarian President Radev tipped to win general election with new coalition|lang=en|website=POLITICO|date=2026-03-02|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite news|title=Bulgaria's popular ex-president sets up alliance to run in April 19 election|url=https://www.reuters.com/world/europe/bulgarias-former-president-radev-registers-party-run-april-19-election-2026-03-02/|website=Reuters|date=2026-03-02|access-date=2026-04-08|lang=en}}</ref> Кейіннен «Прогрессивті Болгария» коалициясына жекелеген мүшелерін коалициялық тізім бойынша ұсыну мүмкіндігімен «[[ВМРО – Болгар ұлттық қозғалысы]]<nowiki/>» партиясы қолдау білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://fakti.bg/bulgaria/1041575-vmro-supports-progressive-bulgaria-leaders-of-voivodes-will-not-be-on-the-lists|title=VMRO supports Progressive Bulgaria, leaders of voivodes will not be on the lists|lang=en|website=Fakti.bg|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/1075799-progressive-bulgaria-leader-radev-says-his-coalition-will-win-early-elections-an|title=Progressive Bulgaria Leader Radev Says His Coalition Will Win Early Elections And Will Establish Governance with Clear Rules|lang=en|website=www.bta.bg|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/vmro-vlizat-v-listite-na-partiyata-na-rumen-radev.html|title=ВМРО влизат в листите на партията на Румен Радев|lang=bg|website=News.bg|date=2026-03-11|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.actualno.com/politics/vmro-shte-ima-svoi-hora-v-listite-na-rumen-radev-news_2566950.html|title=ВМРО ще има свои хора в листите на Румен Радев|lang=bg|website=Actualno.com|date=2026-03-11|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref>
Румен Радев отставкаға кеткеннен кейін ел президентінің міндетін сол кездегі [[Болгария вице-президенті|вице-президент]] [[Илияна Йотова]] атқарды. 2026 жылғы 18 ақпанда Илияна Йотова [[Андрей Гюров]]қа сайлауға дейінгі кезеңде уақытша үкіметті басқаруды ұсынып, сайлау күнін 2026 жылғы 19 сәуірге белгіледі.<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/bulgaria-interim-government-president-elections-yotova-instability-c26f450ecbf8c28ec441306210493bd0|title=Bulgarian president appoints caretaker government and sets snap election date for April 19|lang=en|website=AP News|date=2026-02-18|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/11/bulgarias-president-picks-senior-central-bank-official-as-acting-pm|title=Bulgaria’s president picks senior central bank official as acting PM|lang=en|website=Al Jazeera|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite news|title=В Болгарии парламентские выборы назначены на 19 апреля|url=https://www.interfax.ru/world/1073496|website=INTERFAX.RU|date=2026-02-18|access-date=2026-04-08|lang=ru}}</ref>
== Сайлау жүйесі ==
[[Болгария Халық жиналысы]]ның 240 депутаты [[Ашық тізімдері бар сайлау жүйесі|ашық тізім]]ді [[пропорционалды сайлау жүйесі]] негізінде сайланады. Ел 31 көпмандатты округке бөлінген, олардың әрқайсысынан төрттен он тоғызға дейін депутат сайланады. Көпмандатты округтер негізінен [[Болгарияның әкімшілік бөлінісі|елдің әкімшілік бөлінісі]]не сәйкес келеді: София астанасы үш округке, ал көлемі жағынан екінші қала Пловдив екі округке бөлінген.<ref name="OSCE_ODIHR_Interim_Report">{{мақала|тақырыбы=Bulgaria, Early Parliamentary Elections, 19 April 2026: Interim Report|сілтеме=osce.org|тілі=en|басылым=OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights|баспасы=Organization for Security and Co-operation in Europe|жыл=2026}}</ref> Барлық партиялар мен коалициялар үшін [[Электрлік кедергі|пайыздық кедергі]] 4%-ды құрайды. Осы межеден өткен партиялар арасындағы орындар [[Хэр әдісі]]н қолдана отырып, ең үлкен қалдық әдісі бойынша бөлінеді.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.iskramihaylova.eu/elections?lang=en|title=Elections. What we need to know|lang=en|website=Iskra Mihaylova|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.idea.int/answer/ans93801645461599|title=Electoral system for national legislature|lang=en|website=International IDEA|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.novinite.com/articles/226542/For+the+First+Time%3A+Bulgaria+holds+Simultaneous+National+Parliamentary+and+European+Elections|title=For the First Time: Bulgaria holds Simultaneous National Parliamentary and European Elections|website=www.novinite.com|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref>
== Сайлау науқаны ==
Сайлауға қатысу үшін 14 саяси партия мен 10 коалицияның тізімі бойынша 4786 үміткер, сондай-ақ 1 тәуелсіз үміткер ұсынылды. Үміткерлер арасындағы әйелдердің үлесі шамамен 30%-ды (1439 адам) құрады. 9 наурызға дейін қоғамдық тексеру үшін дайындалған сайлаушылардың алдын ала тізіміне 6 641 768 адам, оның ішінде 121 708 жаңа сайлаушы енді.<ref name="OSCE_ODIHR_Interim_Report2">{{мақала|тақырыбы=Bulgaria, Early Parliamentary Elections, 19 April 2026: Interim Report| сілтеме=https://odihr.osce.org/odihr/663124|тілі=en|басылым=OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights|түрі=сайт|баспасы=Organization for Security and Co-operation in Europe|жыл=2026}}</ref>
Сайлауды дайындау және өткізу үшін құрылған [[Андрей Гюров]] үкіметі сайлаудағы ықтимал заң бұзушылықтардың жолын кесуге бағытталған іс-шаралар туралы үнемі есеп беріп отырды. Бұл бұзушылықтар негізінен сайлаушыларды сатып алу және оларға қысым көрсету айыптарымен байланысты болды. 2026 жылғы 23 наурызда [[Болгарияның ішкі істер министрлігі|Ішкі істер министрлігі]] заң бұзушылықтар туралы 151 хабарлама түскенін, оның 126-сы сайлаушыларды сатып алуға, ал 5-еуі заңсыз үгіт-насихатқа қатысты екенін хабарлады; бұл ретте 53 іс бойынша алдын ала тергеу амалдары жүргізілді. 25 наурызда Ішкі істер министрлігі [[Кырджали]] қаласындағы жергілікті пошта бөлімшесінің басшысын сайлаушыларды «[[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]]на» дауыс беруге көндіру үшін қызметкерлерге қысым көрсетті деген айыппен ұстады.<ref>{{Cite web|url=https://fakti.bg/bulgaria/1044153-zadarjaha-shefa-na-poshtata-v-kardjali-zaradi-samnenia-za-izborna-agitacia|title=The head of the post office in Kardzhali was detained on suspicion of election campaigning|lang=en|website=Fakti.bg - Да извадим фактите наяве|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref> 26 наурызда Ішкі істер министрі [[Емил Дечев]]тің хабарлауынша, «Құқықтар мен бостандықтар қозғалысының» мүшелері мэр мен ДПС-тен парламентке кандидаттың бастауымен ұсталған пошта бөлімшесінің басшысын босату үшін полиция ғимаратына кіріп кетпек болған.<ref name=":0" /> Бұл жағдай Болгария ІІМ мен олигарх [[Делян Пеевски]] басқаратын «Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы» арасындағы дауыстарды сатып алу айыптары бойынша кең ауқымды текетірестің бір бөлігіне айналды.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/bg/izglezda-kato-sabotaz-proverki-sresu-gurov-decev-i-drugite/a-76840258|title=Изглежда като саботаж: проверки срещу Гюров, Дечев и другите|lang=bg|website=dw.com|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref> Өз кезегінде, «Құқықтар мен бостандықтар қозғалысының» өкілдері сайлау науқаны кезіндегі полицияның озбырлығына шағымданып, [[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы|ЕҚЫҰ]]-ға жүгінді.<ref>{{Cite web|url=https://www.dnevnik.bg/bulgaria/2026/03/31/4898527_dps_podade_signal_do_osse_za_policeiski_natisk_predi/|title=ДПС подаде сигнал до ОССЕ за полицейски натиск преди изборите|lang=bg|last=Дневник|website=www.dnevnik.bg|date=2026-03-31|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref>
2026 жылғы 26 наурызда Ішкі істер министрі Емил Дечев [[Сайлаудағы бұзушылықтар|сайлау заңнамасын бұзу оқиғалары]]ның саны [[Болгариядағы парламент сайлауы (2024)|2024 жылғы қазандағы парламенттік сайлау]] алдындағы кезеңмен салыстырғанда 500–600%-ға өскенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web|url=https://sofiaglobe.com/2026/03/26/bulgarias-april-elections-dozens-arrested-in-new-police-crackdowns-against-vote-buying/|title=Bulgaria’s April elections: Dozens arrested in new police crackdowns against vote-buying|lang=en|website=The Sofia Globe|date=2026-03-26|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref> Әсіресе сайлаушыларды сатып алу әрекеттерінің саны ерекше артты. Сайлаушыларды сатып алуға қарсы алғашқы полиция операциясы 18 наурызда [[Хасково]]да өтіп, нәтижесінде үш адам ұсталды.<ref>{{Cite web|url=https://sofiaglobe.com/2026/03/19/bulgarias-interior-ministry-in-special-operations-against-vote-buying-ahead-of-april-elections/|title=Bulgaria’s Interior Ministry in special operations against vote-buying ahead of April elections|lang=en|website=The Sofia Globe|date=2026-03-19|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref> 14 сәуірге қарай жүргізілген полиция операцияларының нәтижесінде 1 миллион еуродан астам қаражат тәркіленді.<ref>{{Cite web|url=https://sofiaglobe.com/2026/04/14/bulgarias-april-elections-million-euro-seized-so-far-in-police-operations-against-vote-buying/|title=Bulgaria’s April elections: Million euro seized so far in police operations against vote-buying|lang=en|website=The Sofia Globe|date=2026-04-14|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref> 16 сәуірде [[Варна]]дағы ұйымдасқан қылмыстық топтың төрт мекенжайы бойынша жүргізілген операция барысында 200 мың еуро алынып, төрт адам қамауға алынды.<ref>{{Cite web|url=https://sofiaglobe.com/2026/04/17/bulgarias-april-elections-200-000-euro-for-vote-buying-found-in-varna-four-arrested/|title=Bulgaria’s April elections: 200 000 euro for vote-buying found in Varna, four arrested|lang=en|website=The Sofia Globe|date=2026-04-17|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bta.bg/bg/news/bulgaria/1107618-vav-varna-sa-otkriti-200-000-evro-za-kupuvane-na-glasove-arestuvani-sa-chetirim|title=Във Варна са открити 200 000 евро за купуване на гласове, арестувани са четирима души и се води разследване по случая, съобщи Георги Кандев|lang=bg|website=www.bta.bg|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref>
Болгария үкіметі сайлау инфрақұрылымын сыртқы араласудан, дезинформациядан және кибершабуылдардан қорғауға бағытталған бірқатар бастамаларды ұсынды. Олардың қатарында 2026 жылғы 23 наурызда [[Болгарияның Сыртқы істер министрі|Сыртқы істер министрлігі]] жанынан дезинформация мен гибридтік қатерлерге қарсы іс-қимыл жөніндегі уақытша үйлестіру тетігінің құрылуы бар.<ref>{{Cite web|url=https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/1090255-foreign-ministry-establishes-temporary-mechanism-to-counter-disinformation-ahead|title=Foreign Ministry Establishes Temporary Mechanism to Counter Disinformation Ahead of Snap Elections|lang=en|website=www.bta.bg|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref><ref>{{Cite news|title=Foreign Ministry Sets Up Mechanism to Counter Disinformation Ahead of Election|url=https://bntnews.bg/news/foreign-ministry-sets-up-mechanism-to-counter-disinformation-ahead-of-elections-1385061news.html#:~:text=The%20Ministry%20of%20Foreign%20Affairs,foreign%20interference%20and%20information%20manipulation.|website=БНТ Новини|date=2026-03-23|access-date=2026-04-19|lang=en}}</ref> Сондай-ақ, [[Мемлекет — Еуропалық Одақ мүшелері|ел мүше мемлекеттер]]ге дезинформациялық науқандармен күресуге көмектесетін [[Сандық қызметтер туралы заң (ЕО)|Цифрлық қызметтер туралы заң]] аясында [[Еуропалық сыртқы іс-қимыл қызметі]] мен [[Еуропалық комиссия]]ға Жедел хабарландыру жүйесін (Rapid Alert System) және Жедел әрекет ету жүйесін (Rapid Response System) іске қосу туралы сұраныс жолдады.<ref>{{Cite web|url=https://tvpworld.com/92427597/bualgaria-sounds-alarm-on-russian-meddling-seeks-eu-support|title=Bulgaria calls in EU support against Russian election meddling|lang=en|first=Stanislaw|last=Kaleta|website=tvpworld.com|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bta.bg/en/news/world/1090691-european-commission-confirms-bulgaria-has-activated-rapid-response-system-ahead-|title=European Commission Confirms Bulgaria Has Activated Rapid Response System Ahead of Elections|lang=en|website=www.bta.bg|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/bulgaria-turns-to-eu-to-fend-off-election-meddling/|title=Bulgaria requests EU support to fend off election meddling in April vote|lang=en|website=POLITICO|date=2026-04-01|access-date=|accessdate=2026-04-18}}</ref>
Сайлау науқаны басталғаннан бері қатысушылардың белсенділігі жоғары болды. Ең ауқымды науқандарды парламенттік партиялар мен бұрынғы [[Болгария президенті|президент]] [[Румен Радев]]тің «[[Прогрессивті Болгария]]<nowiki/>» [[Сол центризм|сол центристтік]]<ref>{{Cite web|url=https://fakti.bg/bulgaria/1038799-antoaneta-hristova-progresivna-balgaria-na-rumen-radev-prevzema-lavata-nisha|title=Antoaneta Hristova: Rumen Radevs Progressive Bulgaria takes over the left niche|lang=en|website=Fakti.bg|date=2026-03-03|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref> коалициясы жүргізді. Румен Радев 19 наурызда коалицияның сайлауалды бағдарламасын ұсынды, онда ол мемлекеттік институттарды бақылайтын олигархиялық жүйені бөлшектеуге, олигархтардың мемлекеттік қаржыға қолжетімділігін шектеуге және жеке секторды бопсалаудан босатуға уәде берді. Бұл ретте Радев [[Болгарияның сыртқы саясаты|сыртқы саясат]] тақырыбына көп тоқталмауға тырысты.<ref>{{Cite web|url=https://sofiaglobe.com/2026/03/19/bulgarias-2026-elections-radev-launches-programme-with-emphasis-on-economy/|title=Bulgaria’s 2026 elections: Radev launches programme, with emphasis on economy|lang=en|website=The Sofia Globe|date=2026-03-19|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref> Бірқатар партиялар шетелдік саясаткерлерді спикер ретінде шақыру арқылы өз мәртебесін көтеруді көздеді. Мәселен, [[Еуропалық халық партиясы]]ның Бас хатшысы [[Долорс Монтсеррат]] «[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]<nowiki/>» партиясының науқанында сөз сөйлесе,<ref>{{Cite web|url=https://nova.bg/news/view/2026/03/22/531198/%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B1-%D1%81%D0%B4%D1%81-%D0%BE%D1%82%D0%BA%D1%80%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B7%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D1%81%D0%B8-%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F|title=ГЕРБ-СДС откри предизборната си кампания|lang=bg|website=nova.bg|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref> «[[Германия үшін балама]]<nowiki/>» партиясының өкілі және [[Еуропалық парламент|Еуропарламент]]тегі «[[Егемен ұлттар Еуропасы]]<nowiki/>» [[Еуропалық парламенттің фракциялары|фракция]]сының төрағасы [[Рене Ауст]] «[[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]<nowiki/>» партиясының іс-шарасына қатысты.<ref>{{Cite web|url=https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/1089035-vazrazhdane-launches-election-campaign-calls-for-independent-bulgaria|title=Vazrazhdane Launches Election Campaign, Calls for Independent Bulgaria|lang=en|website=www.bta.bg|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://eurocom.bg/2026/03/21/vazrazhdane-otkriva-predizbornata-si-kampaniya/|title=„Възраждане“ открива предизборната си кампания в София|lang=bg-BG|first=Георги|last=Петров|website=eurocom.bg|date=2026-04-19|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.standartnews.com/balgariya-politika/vazrazhdane-dade-start-na-kampaniyata-si-na-zhivo-627635.html|title="Възраждане" даде старт на кампанията си (НА ЖИВО)|lang=bg|first=Мира|last=Иванова|website=www.standartnews.com|date=2026-03-21|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref> Жалпы, сайлау науқаны сыбайлас жемқорлық пен олигархия мәселелеріне, сондай-ақ [[Болгария энергетикасы|энергетика]], [[Болгария экономикасы|экономика]] және сот жүйесі салаларындағы шараларға бағытталды. [[Болгар социалистік партиясы]] мен «[[Мұндай халық бар]]<nowiki/>» партиясы жастарды әлеуметтік қолдау уәделерімен тартуға тырысса, «[[Өзгерістерді жалғастырамыз]]<nowiki/>» және «[[Демократиялық Болгария]]<nowiki/>» коалициясы қолданыстағы саяси жүйеге көңілі толмайтын [[Болгариядағы наразылықтар (2025)|наразы]] сайлаушыларды жинауға күш салды.<ref name="OSCE_ODIHR_Interim_Report2" />
Сайлау науқаны 2026 жылғы 17 сәуірде аяқталды, заңға сәйкес 18 сәуірде үгіт-насихат жұмыстарына тыйым салынған тыныштық күні жарияланды.<ref>{{Cite web|url=https://fakti.bg/bulgaria/1048974-dnes-e-den-za-razmisal-predizbornata-agitacia-e-zabranena|title=Today is a day for reflection, election campaigning is prohibited|lang=en|website=Fakti.bg|access-date=|accessdate=2026-04-19}}</ref>
== Сайлауға қатысушылар ==
Төменде 2026 жылғы 19 сәуірдегі сайлауға дейін қабылданған партиялар мен коалициялардың ресми тізімі және олардың бюллетеньдегі нөмірлері берілген.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/bg/eto-koi-sa-nomerata-na-partiite-za-izborite-na-19-april/a-76415103|title=Ето кои са номерата на партиите за изборите на 19 април|lang=bg|website=dw.com|access-date=|accessdate=2026-04-08}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:left"
! rowspan="2" |№
! colspan="4" rowspan="2" | Партия немесе коалиция
! rowspan="2" | Идеологиясы
! rowspan="2" | Көшбасшысы
! colspan="2" | {{нп3|Парламетские выборы в Болгарии (октябрь 2024)|Результат в 2024 году|bg|Парламентарни избори в България (октомври 2024)}}<ref name="elections2024">{{Cite web|url=https://results.cik.bg/pe202410_ks/rezultati/index.html|title=Резултати :: Избори за народни представители 27 октомври 2024|website=results.cik.bg|access-date=|accessdate=2026-04-09|lang=bg}}</ref>
|-
! Дауыстар (%)
! Орындар
|-
! 1
| style="background:#4BB9DE" |
| colspan="3"| [[Мұндай халық бар]]
| [[Ұлттық консерватизм]], [[оң популизм]]
| [[Слави Трифонов]]
| style="text-align:center" | 6,79%
|{{Партия/Орындар|17|240|#4BB9DE}}
|-
! 2
| style="background:#7aa148" |
| colspan="3" | {{iw|Тікелей демократия (партия)|Тікелей демократия|bg|Пряка демокрация (партия в България)}}
| [[Тікелей демократия]]
| {{iw|Пётр Клисаров|Пётр Клисаров|bg|Петър Клисаров}}
| style="text-align:center" | 0,33%
| {{Партия/Орындар|0|240|#4047CB}}
|-
! 3
| style="background:#0C73AD" |
| colspan="3"| «{{iw|Көк Болгария|Көк Болгария|bg|Синя България}}» коалициясы
| [[Ұлттық консерватизм]], [[антикоммунизм]], [[проеуропеизм]]
| {{iw|Пётр Москов|Пётр Москов|bg|Петър Москов}}
| style="text-align:center" | 1,07%
| {{Партия/Орындар|0|240|#0C73AD}}
|-
! 4
| style="background:#1A2C44" |
| colspan="3" | {{iw|Мораль, бірлік, намыс|Мораль, бірлік, намыс|bg|Морал, единство, чест}}
| [[Ұлттық консерватизм]], [[социал консерватизм]], [[еуроскептицизм]], сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
| {{iw|Радостин Василев|Радостин Василев|bg|Радостин Василев}}
| style="text-align:center" | 4,60%
| {{Партия/Орындар|11|240|#1A2C44}}
|-
! 5
| style="background:#D61920" |
| colspan="3" | «[[Болгария социалистік партиясы|БСП]] коалициясы – {{iw|БСП – Біріккен солшылар|Біріккен солшылар|bg|БСП – Обединена левица}}»
| [[Социал консерватизм]], [[социал-демократия]]
| {{iw|Крум Зарков|Крум Зарков|bg|Крум Зарков}}
| style="text-align:center" | 7,57%
| {{Партия/Орындар|19|240|#D61920}}
|-
! 6
| style="background:#E60B4F" |
| colspan="3" | {{iw|Ақиқат және тек қана ақиқат|«Ақиқат және тек қана ақиқат» халық партиясы|bg|Народна партия „Истината и само истината“}}
| [[Конспирология]], [[жүйеге қарсы|мекемеге қарсы тұру]]
| {{iw|Венцислав Ангелов|Венцислав Ангелов|bg|Венцислав Ангелов}}
| style="text-align:center" | 0,10%
| {{Партия/Орындар|0|240|#E60B4F}}
|-
! 7
| style="background:#4200FF" |
| colspan="3" | Коалиция «[[Өзгерістерді жалғастырамыз|ПП]]–[[Демократиялық Болгария|ДБ]]»
| [[Либерализм]], [[проеуропеизм]], сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
| [[Асен Василев (саясаткер)|Асен Васильев]], [[Атанас Петров Атанасов|Атанас Атанасов]], {{iw|Ивайло Мирчев|Ивайло Мирчев|bg|Ивайло Мирчев (саясаткер)}}, {{iw|Божидар Божанов|Божидар Божанов|bg|Божидар Божанов}}
| style="text-align:center" | 14,21%
| {{Партия/Орындар|36|240|#4200FF}}
|-
! 8
| style="background:#C09F62" |
| colspan="3" | [[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]
| [[Ультра ұлтшылдық]], [[оң популизм]]
| [[Костадин Костадинов (саясаткер)|Костадин Костадинов]]
| style="text-align:center" | 13,36%
| {{Партия/Орындар|33|240|#C09F62}}
|-
! 9
| style="background:#0056A7" |
| colspan="3" | «Менің Болгариям» коалициясы
| [[Батысқа қарсы]], [[солшыл ұлтшылдық]]
| Ивайло Дражев, {{iw|Антон Сираков|Антон Сираков|bg|Антон Сираков}}, Атанас Шмидт, Георгий Вылчев
| style="text-align:center" | 0,11%
| {{Партия/Орындар|0|240|#0056A7}}
|-
! 10
| style="background:#0f592a" |
| colspan="3" | {{iw|Партиялық емес үміткерлер қозғалысы|Партиялық емес үміткерлер қозғалысы|bg|Движение на непартийните кандидати}}
| [[Тікелей демократия]], [[жүйеге қарсы|мекемеге қарсы тұру]], [[сол популизм]]
| Росен Миленов,<br>Бойко Никифоров,<br>Огнян Боюклиев
| style="text-align:center" | Қатысқан жоқ
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 11
| style="background:#8A2BE2" |
| colspan="3" | «{{iw|Құқықтар мен бостандықтар альянсы|Құқықтар мен бостандықтар альянсы|bg|Алианс за права и свободи}}» коалициясы
| [[Болгариядағы түріктер|түрік азшылығы]] мүдделері, [[либерализм]]
| {{iw|Хайри Садыков|Хайри Садыков|bg|Хайри Садъков}},<br>{{iw|Румен Йончев|Румен Йончев|bg|Румен Йончев}}
| style="text-align:center" | 7,49%
| {{Партия/Орындар|19|240|#8A2BE2}}
|-
! 12
| style="background:#3c38a6" |
| colspan="3" | Сыбайлас жемқорлыққа қарсы блок
| [[Либерализм]], сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
| {{iw|Тома Белев|Тома Белев|bg|Тома Белев}},<br>{{iw|Даниела Божинова|Даниела Божинова|bg|Даниела Божинова}},<br>{{iw|Константин Бачийски|Константин Бачийски|bg|Константин Бачийски}},<br>{{iw|Иван Манев (саясаткер)|Иван Манев|bg|Иван Манев (саясаткер, 1974 ж.т.)}},<br>{{iw|Мария Капон|Мария Капон|bg|Мария Капон}}
| style="text-align:center" | Қатысқан жоқ
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 13
| style="background:#581C63" |
| colspan="3"|{{iw|Бағынбайтын Болгария|Бағынбайтын Болгария|bg|Бағынбайтын Болгария}}
| [[Сол популизм]], сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
| [[Корнелия Нинова]]
| colspan="2" style="text-align:center" | Жаңа
|-
! 14
| style="background:#AC2225" |
| colspan="3" |{{iw|Ұлылық (партия)|Ұлылық|bg|Величие (партия)}}
| [[Оң популизм]], [[ұлтшылдық]], [[еуроскептицизм]]
| Албена Пекова
| style="text-align:center" | 4,00%
| {{Партия/Орындар|10|240|#AC2225}}
|-
! 15
| style="background:#0056A7" |
| colspan="3"| «[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]-[[Демократиялық күштер одағы|СДС]]» коалициясы
| [[Социал-консерватизм]], [[проеуропеизм]]
| [[Бойко Борисов]],<br>{{iw|Румен Христов|Румен Христов|bg|Румен Христов (политик)}},<br>{{iw|Любен Дилов (саясаткер)|Любен Дилов|bg|Любен Дилов-син}}
| style="text-align:center" | 26,39%
| {{Партия/Орындар|66|240|#0056A7}}
|-
! 16
| style="background:#9ebd8f" |
| colspan="3" | «Үшінші наурыз» коалициясы
| [[Ұлтшылдық]], [[жүйеге қарсы|мекемеге қарсы тұру]]
| Камен Попов,<br>Иван Габеров,<br>Весела Драганова
| style="text-align:center" | Қатысқан жоқ
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 17
| style="background:#0160AA" |
| colspan="3" | [[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]]
| Интересы [[Болгариядағы түріктер|түрік азшылығы]], [[либерализм]]
| [[Делян Пеевски]]
| style="text-align:center" | 11,51%
| {{Партия/Орындар|29|240|#0160AA}}
|-
! 18
| style="background:#244a1c" |
| colspan="3" | {{iw|Ұлт (партия)|Ұлт|bg|Нация (партия в България)}}
| [[Ультранационализм]], [[еуроскептицизм]]
| {{iw|Кирил Гумнеров|Кирил Гумнеров|bg|Кирил Гумнеров}}
| style="text-align:center" | Қатысқан жоқ
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 19
| style="background:#debd62" |
| colspan="3" | Болгария қолынан келеді
| [[Ұлтшылдық]], [[социал-консерватизм]]
| {{нп3|Кузман Илиев|Кузман Илиев|bg|Кузман Илиев}}
| colspan="2" style="text-align:center" | Жаңа
|-
! 20
| style="background:#afd0db" |
| colspan="3" | «{{iw|Шұғыла (партия)|Шұғыла|en|Siyanie}}» коалициясы
| Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
| Николай Попов,<br>{{iw|Настимир Ананиев|Настимир Ананиев|bg|Настимир Ананиев}},<br>Маргарит Мицев
| style="text-align:center" | Қатысқан жоқ
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 21
| style="background:#1A493F" |
| colspan="3" | «[[Прогрессивті Болгария]]» коалициясы
| Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес, [[социал-демократия]]
| [[Румен Радев]],<br>[[Гылыб Донев]],<br>{{iw|Димитр Стоянов (саясаткер)|Димитр Стоянов|bg|Димитър Стоянов (саясаткер, 1968 ж.т.)}}
| style="text-align:center" | Қатысқан жоқ
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 22
| style="background:#3B5998" |
| colspan="3" |{{iw|Болгария ұлттық бірлестігі|Қарсылық|bg|Булгари (партия)}}
| [[Ұлтшылдық]]
| {{iw|Георги Георгиев (саясаткер)|Георги Георгиев|bg|Георги Георгиев – Готи}}
| style="text-align:center" | 0,08<br>(«{{iw|КОЙ|КОЙ|bg|КОЙ}}» партиясы),<br>0,07<br>(«{{iw|Болгар ұлттық бірлестігі|Болгарлар|bg|Булгари (партия)}}<nowiki/>» партиясы)
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 23
| style="background:#048C46" |
| colspan="3" |{{iw|Жасылдар партиясы (Болгария)|Жасылдар партиясы|bg|Партия на зелените (България)}}
| [[Жасыл саясат]]
| Владимир Николов
| style="text-align:center" | 0,20
| {{Партия/Орындар|0|240}}
|-
! 24
| style="background:#112369" |
| colspan="3" | {{iw|Халық дауысы (партия)|Халық дауысы|bg|Глас народен}}
| [[Оң популизм]], [[консерватизм]]
| {{iw|Светослав Витков|Светослав Витков|bg|Светослав Витков}}
| style="text-align:center" | 0,30
| {{Партия/Орындар|0|240|#112369}}
|-
|}
== Социологиялық сауалнамалар ==
{| class="wikitable mw-collapsible sortable sticky-header-multi" style="text-align:center;font-size:90%;line-height:14px;"
! style="width:130px;" rowspan="2"| Агенттік
! style="width:110px;" rowspan="2"| Өткізу кезеңі
! style="width:50px;" rowspan="2"| Іріктеу
! style="width:35px;"| [[Прогрессивті Болгария|ПБ]]
! style="width:35px;"| [[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]-[[Демократиялық күштер одағы|СДС]]
! style="width:35px;"| [[Өзгерістерді жалғастырамыз|ПП]]–[[Демократиялық Болгария|ДБ]]
! style="width:35px;"| [[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]
! style="width:35px;"| [[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы|ДПС]]
! style="width:35px;"| [[Болгария социалистік партиясы|БСП]] – {{iw|БСП – Біріккен солшылар|ОЛ|bg|БСП – Обединена левица}}
! style="width:35px;"| {{iw|Құқықтар мен бостандықтар альянсы|АПС|bg|Алианс за права и свободи}}
! style="width:35px;"| [[Мұндай адамдар бар|ЕТН]]
! style="width:35px;"| {{iw|Мораль, бірлік, намыс|МЕЧ|bg|Морал, единство, чест}}
! style="width:35px;"| {{iw|Ұлылық (партия)|Ұлылық|bg|Величие (партия)}}
! style="width:35px;" rowspan="2"| [[Болгарияның саяси партиялары|Басқалар]]
! style="width:35px;" rowspan="2"| Ешкім
! style="width:30px;" rowspan="2"| Артықшылығы
! style="width:30px;" rowspan="2"| Шешілген жоқ
|-
! style="background:#1A493F" |
! style="background:#0056A7" |
! style="background:#4200FF" |
! style="background:#C09F62" |
! style="background:#0160AA" |
! style="background:#D61920" |
! style="background:#8A2BE2" |
! style="background:#4BB9DE" |
! style="background:#1A2C44" |
! style="background:#AC2225" |
|-
|Сова Харис<ref>{{Cite web|url=https://www.investor.bg/a/516-politika/429063-sova-haris-pri-izbori-dnes-335-shte-poluchi-radev-19-gerb-112-pp-db|title="Сова Харис": При избори днес 33,5% ще получи Радев, 19% ГЕРБ, 11,2% ПП-ДБ|lang=bg|website=Investor.bg|accessdate=2026-04-13}}</ref>
|2-6 сәуір 2026
|800
|style="background:#d2dbd9" |'''33,6'''<br>(94)
|19,0<br>(53)
|11,2<br>(31)
|7,8<br>(22)
|9,7<br>(27)
|4,5<br>(13)
|2,3<br>(0)
| –
|3,1<br>(0)
|2,0<br>(0)
|3,1<br>(0)
|3,7<br>(0)
| class="unsortable" style="background:#204a41; color: white;" |14,6
| -
|-
|Gallup<ref>{{Cite web|url=https://www.gallupinternational.bg/49553/%d0%b5%d0%bb%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d0%bd%d0%b0%d0%b3%d0%bb%d0%b0%d1%81%d0%b8-%d0%bf%d1%80%d0%b5%d0%b7-%d0%bf%d1%8a%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%82%d0%b0-%d1%82%d1%80%d0%b5/|title=Електорални нагласи през първата третина на кампанията|lang=bg|website=Gallup International Balkan|date=2026-04-03|accessdate=2026-04-08}}</ref>
|20-30 наурыз 2026
|820
|style="background:#d2dbd9" |'''27,7'''
|22,8
|10,6
|6,3
|10,4
|2,9
|0,9
|2,8
|2,7
|1,8
|8,5
|2,6
| class="unsortable" style="background:#204a41; color: white;" |4,9
| -
|-
|Alpha Research<ref>{{Cite web|url=https://alpharesearch.bg/post/1045-obshtestveni-i-elektoralni-naglasi.html|title=Обществени и електорални нагласи. Проблемите, стратегическите партньори, очаквана управленска конфигурация|lang=bg|website=alpharesearch.bg|accessdate=2026-04-08}}</ref>
|19-26 наурыз 2026
|1000
|style="background:#d2dbd9" |'''30,8'''
|21,2
|11,1
|6,9
|9,8
|3,9
|1,2
|1,4
|3,0
|2,7
|8,0
| -
| class="unsortable" style="background:#204a41; color: white;" |9,6
| -
|-
|Market Links<ref>{{Cite web|url=https://offnews.bg/politika/alfa-risarch-dava-29-4-na-radev-market-links-24-4-863503.html|title=Алфа рисърч дава 29,4% на Радев, Маркет линкс - 24,4% — OFFNews|lang=BG|website=offnews.bg|accessdate=2026-04-08}}</ref>
|17–21 наурыз 2026
|1008
|style="background:#d2dbd9" |'''24,4'''
|18,6
|11,1
|4,6
|8,8
|3,1
|1,4
|0,9
|2,7
|2,0
|6,2
|1,2
| class="unsortable" style="background:#204a41; color: white;" |5,8
|14,9
|-
| colspan="3"| '''20 наурыз 2026'''
| colspan="13"| '''Сайлау науқанының басталуы'''
|- style="background:#EFEFEF;"
|'''{{iw|Болгариядағы парламент сайлауы (қазан 2024)|2024 жылғы нәтиже|bg|Парламентарни избори в България (октомври 2024)}}'''<ref name = 'elections2024'/>
|27 қазан 2024
|2 517 201
| -
|style="background:#CCE6FF"|'''26,4'''
|14,2
|13,4
|11,5
|7,6
|7,5
|6,8
|4,6
|4,0
|4,0
| -
| class="unsortable" style="background:#0056A7; color:white;" |12,2
| -
|-
|}
== Нәтижелер ==
[[Сурет:Bulgaria 2026 election.png|thumb|Сайлау нәтижелері бойынша «[[Прогрессивті Болгария]]» [[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]] жеңіске жеткен [[Қыржали облысы|Қыржали облысын]] қоспағанда, [[Болгария]]ның барлық дерлік [[Болгарияның әкімшілік бөлінісі|облыстарында]] көпшілік дауысқа ие болды.]]
Сайлау қорытындысы бойынша бұрынғы [[Болгария президенті|президент]] [[Румен Радев]] сайлау қарсаңында құрған және [[Халық жиналысы]]ндағы орындардың жартысынан көбін иеленген «Прогрессивті Болгария» коалициясы жеңіске жетті. [[Болгариядағы парламент сайлауы (1997)|1997 жылғы сайлау]]дан бері алғаш рет бір саяси күш парламенттегі орындардың абсолютті көпшілігін иелене алды.<ref name="Bulgaria_enters_uncharted_territory">{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/bulgaria-enters-uncharted-territory-as-radev-wins-big/a-76856059|title=Bulgaria enters uncharted territory as Radev wins big|lang=en|website=dw.com|access-date=|accessdate=2026-04-23}}</ref> Өткен шақырылымдағы парламентте билеуші коалиция құрамына кірген және [[Росен Желязков]] үкіметін қолдаған партиялар («[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]-[[Демократиялық күштер одағы|СДС]]<nowiki/>» коалициясы, «[[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]]<nowiki/>», «[[Болгар социалистік партиясы]] – Біріккен солшылдар» коалициясы, «[[Мұндай халық бар]]<nowiki/>» партиясы және «[[Құқықтар мен бостандықтар альянсы]]<nowiki/>») сайлаушылардың қолдауынан айырылып, Халық жиналысындағы өкілдігін азайтты, ал олардың кейбіреулері парламентке өте алмады. Бұрынғы премьер-министр [[Бойко Борисов]]тың «ГЕРБ — СДС» коалициясы өз тарихында алғаш рет 20%-дан аз дауыс жинады. [[Болгариядағы түріктер|Түрік ұлттық азшылығы]]ның қолдауына сүйенетін «[[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]]<nowiki/>» [[Болгариядағы парламент сайлауы (1994)|1994 жылғы сайлау]]дан бергі ең төменгі нәтижесін көрсетіп, Халық жиналысында 21 орынға ие болды. Өткен парламенттік коалицияның қалған саяси күштері (Болгар социалистік партиясы, «Мұндай халық бар» және «Құқықтар мен бостандықтар альянсы») парламентке өте алмады, бұл ретте [[Болгар Коммунистік партиясы]]ның мұрагері болып табылатын Болгар социалистік партиясы өз тарихында алғаш рет парламентте ұсынылмайтын болды. Өткен шақырылымда болған барлық дерлік ұлтшыл және [[Оңшыл популизм|оңшыл]] [[Оңшыл популизм|популистік]] партиялар, соның ішінде «МЕЧ» пен «Величие», [[Электрлік кедергі|пайыздық кедергі]]ден өте алмады. Алдыңғы шақырылыммен салыстырғанда орындардың 60%-дан астамын жоғалтқан «[[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]<nowiki/>» партиясы жалғыз ерекшелік болды. Сайлау қорытындысы бойынша өкілдігін арттырған алдыңғы шақырылымдағы жалғыз күш — «[[Өзгерістерді жалғастырамыз»]] және «[[Демократиялық Болгария]]<nowiki/>» [[Оңшыл центризм|оңшыл центристтік]] [[Проеуропеизм|еуропашыл]] коалициясы болды, ол сайлау жеңімпазы «Прогрессивті Болгария» сияқты өз бағдарламасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы күреске баса назар аударады.<ref name="Which_Parties_Will_Not2">{{Cite news|title=Which Parties Will Not Make It Into the New Parliament Following the Elections?|url=https://bntnews.bg/news/which-parties-will-not-make-it-into-the-new-parliament-following-the-elections-1389512news.html|website=БНТ Новини|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|lang=en}}</ref><ref name="Bulgaria_enters_uncharted_territory" /><ref name="The_2026_snap_elections">{{Cite web|url=https://whogoverns.eu/the-2026-snap-elections-in-bulgaria-we-continue-the-change/|title=The 2026 snap elections in Bulgaria: We continue the change! {{!}} Who Governs Europe|lang=en|first=Fernando Casal|last=Bertoa|website=whogoverns.eu|date=2026-04-21|access-date=|accessdate=2026-04-23}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:right"
|+Нәтижелер
| colspan="7" |[[Сурет:Bulgaria National Assembly 2026.svg|ортаға]]
|-
! colspan="2" |Партия/коалиция
!Дауыс саны
!%
!Мандаттар саны
!Өзгерту
|-
| style="background-color:#1A493F" |
| align="left" |[[Прогрессивті Болгария]]
|1 444 920
|44,594
|131
|жаңа
|-
| style="background-color:#0056A7" |
| align="left" |«[[Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар|ГЕРБ]]–[[Демократиялық күштер одағы|СДС»]] коалициясы
|433 755
|13,387
|39
|{{loss}}27
|-
| style="background-color:#4200FF" |
| align="left" |«[[Продолжаем перемены|ПП]]–[[Демократическая Болгария|ДБ]]» коалициясы
|408 846
|12,618
|37
|{{gain}}1
|-
| style="background-color:#0160AA" |
| align="left" |[[Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы]]
|230 693
|7,120
|21
|{{loss}}8
|-
| style="background-color:#C09F62" |
| align="left" |[[Қайта өрлеу (партия, Болгария)|Қайта өрлеу]]
|137 940
|4,257
|12
|{{loss}}21
|-
| style="background-color:#1A2C44" |
| align="left" |{{iw|Мораль, бірлік, намыс|Мораль, бірлік, намыс|bg|Морал, единство, чест}}
|104 506
|3,225
|0
|{{loss}}11
|-
| style="background-color:#AC2225" |
| align="left" |{{iw|Ұлылық (партия)|Ұлылық|bg|Величие (партия)}}
|100 572
|3,104
|0
|{{loss}}10
|-
| style="background-color:#D61920" |
| align="left" |«[[Болгария социалистік партиясы|БСП]] – {{iw|БСП – Біріккен солшылар|Біріккен солшылар|bg|БСП – Обединена левица}}<nowiki/>» коалициясы
|97 753
|3,017
|0
|{{loss}}19
|-
| style="background-color:#afd0db" |
| align="left" |«{{iw|Шұғыла (партия)|Шұғыла|en|Siyanie}}<nowiki/>» коалициясы
|93 559
|2,887
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:#8A2BE2" |
| align="left" |{{iw|Құқықтар мен бостандықтар альянсы|Құқықтар мен бостандықтар альянсы|bg|Алианс за права и свободи}}
|50 759
|1,567
|0
|{{loss}}19
|-
| style="background-color:#4BB9DE" |
| align="left" |[[Мұндай халық бар]]
|23 861
|0,736
|0
|{{loss}}17
|-
| style="background-color:#3c38a6" |
| align="left" |Сыбайлас жемқорлыққа қарсы блок
|18 999
|0,586
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#0C73AD" |
| align="left" |«{{iw|Көк Болгария|Көк Болгария|bg|Синя България}}<nowiki/>» коалициясы
|18 640
|0,575
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#debd62" |
| align="left" |Болгария қолынан келеді
|17 263
|0,533
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#7aa148" |
| align="left" |{{iw|Тікелей демократия (партия)|Тікелей демократия|bg|Пряка демокрация (партия в България)}}
|10 032
|0,310
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:#244a1c" |
| align="left" |{{iw|Ұлт (партия)|Ұлт|bg|Нация (партия в България)}}
|9 804
|0,303
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:#0f592a" |
| align="left" |{{iw|Партиялық емес үміткерлер қозғалысы|Партиялық емес үміткерлер қозғалысы|bg|Движение на непартийните кандидати}}
|9 761
|0,301
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:#581C63" |
| align="left" |{{iw|Бағынбайтын Болгария|Бағынбайтын Болгария|bg|Непокорна България}}
|6 221
|0,192
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:#112369" |
| align="left" |{{iw|Халық дауысы (партия)|Халық дауысы|bg|Глас народен}}
|4 665
|0,144
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:#E60B4F" |
| align="left" |{{iw|Ақиқат және тек қана ақиқат|«Ақиқат және тек қана ақиқат» халық партиясы|bg|Народна партия „Истината и само истината“}}
|4 392
|0,136
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#0056A7" |
| align="left" |«Менің Болгариям» коалициясы
|4 358
|0,135
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#048C46" |
| align="left" |{{iw|Жасылдар партиясы (Болгария)|Жасылдар партиясы|bg|Партия на зелените (България)}}
|3 027
|0,093
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#3B5998" |
| align="left" |{{iw|Болгария ұлттық бірлестігі|Қарсылық|bg|Булгари (партия)}}
|1 897
|0,059
|0
|{{steady}}
|-
| style="background-color:#9ebd8f" |
| align="left" |«Үшінші наурыз» коалициясы
|1 840
|0,057
|0
|жаңа
|-
| style="background-color:gray" |
| align="left" |Тодор Тодоров Батков ([[Тәуелсіз үміткер|Тәуелсіз]])
|2 093
|0,065
|0
| —
|-
| colspan="2" | '''Барлығы'''
| '''3 240 156'''
| '''100'''
| '''240'''
| —
|-
! colspan="6" |
|-
| colspan="2" | Үміткерға арналған дауыстар
| 3 240 156
| 98,46
| —
| —
|-
| colspan="2" |[[Бәріне қарсымын]]
|50 733
| 1,54
| —
| —
|-
| colspan="2" | '''Барлығы'''
| '''3 290 889'''
| '''100'''
| —
| —
|-
! colspan="6" |
|-
| colspan="2" align="left" |Жарамды дауыстар
|3 290 889
|97,93
|-
| colspan="2" align="left" |Жарамсыз дауыстар
|69 441
|2,07
|-
| colspan="2" align="left" |'''Барлығы'''
|'''3 360 330'''
|'''100'''
|-
| colspan="2" align="left" |Сайлаушылар/келу
|6 575 151
|51,11
|-
| colspan="7" align="left" |Дереккөз: [https://results.cik.bg/pe202604/rezultati/index.html ОСК қорытынды нәтижелері]
|}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Еуропадағы 2026 сайлау|Болгария]]
[[Санат: 026 жыл Болгарияда]]
[[Санат:Болгариядағы парламенттік сайлау]]
q8sipc7xkz4gtu7c9qoxupithcqc1ya
Томоми Нисимото
0
780008
3591810
3591570
2026-04-25T18:38:26Z
Kasymov
10777
3591810
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Музыкант
|Есімі = Томоми Нисимото
|Шынайы есімі = 西本智実(にしもと ともみ)
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон = non_performing_personnel
|Туған кездегі есімі = Томоми Нисимото
|Толық аты =
|Туған күні = 22.04.1970
|Туған жері = [[Осака]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 1998 жылдан бастап
|Мемлекет = {{Байрақ|Жапония}}
|Мамандықтары = [[Дирижер]], продюсер, профессор, сазгер, елші
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = фортепиано
|Жанрлары = Классикалық және фольклорлы музыка
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = «IlluminArt» симфониялық оркестрі
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = «Idemitsu» жүлдесі, «Pro Musica e Arte Sacra» қорының сыйлығы, «Newsweek Japan» журналы «Әлем құрметтейтін 100 жапондықтар»
|Сайты = [https://www.tomomi-n.com/en/ Томоми Нисимото ресми сайты]
|Commons =
}}
'''Томоми Нисимото''' ([[Жапон тілі|жапон]]. ''西本智実;'' [[22 сәуір]] [[1970 жыл|1970]], [[Осака (қала)|Осака]], [[Жапония]]) — [[Жапондар|жапондық]] [[Дирижер|әйел дирижёр]], [[сазгер]], [[профессор]], [[елші]], «Әлем құрметтейтін 100 жапондықтар» тізіміне енген [[тұлға]] және «[[IlluminArt]]<nowiki/>» [[Симфониялық оркестр|симфониялық оркестрінің]] көркемдік жетекшісі.<ref name=":1">{{Cite web|title=Profile <nowiki>|</nowiki> Tomomi Nishimoto|url=https://www.tomomi-n.com/en/profile/|accessdate=25.04.2026}}</ref>
== Өмірбаяны және білімі ==
Томоми Нисимото [[22 сәуір|22 сәуірде]] [[1970 жыл|1970 жылы]] [[Жапония|Жапонияның]] [[Осака (қала)|Осака қаласында]] дүниеге келген. Үш жасында анасынан [[Фортепиано|фортепианода]] ойнауды үйреніп, оның ықпалы арқасында болашақта [[Дирижер|дирижёр]] болуды армандады. [[Балалық шақ|Балалық шағында]] шетелдік [[Музыка|музыканы]] жиі тыңдап жүретін, сондай-ақ орыс шығармаларын да тыңдаған.<ref name=":2">{{Cite web|title=Leading the way - The Japan Times|url=https://www.japantimes.co.jp/culture/2003/01/22/music/leading-the-way/|accessdate=25.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Music: Preparing for Japan <nowiki>|</nowiki> The Jerusalem Post|url=https://www.jpost.com/israel-news/culture/music-preparing-for-japan-472298|accessdate=22.04.2026}}</ref>
[[Осака (қала)|Осаканың]] музыкалық колледжінде «Композиция» [[Факультет|факультетін]] 1994 жылы бітіреді. Колледжде оқып жүргенде «Kansai Opera» атты [[опера театрында]] дирижёрдің қасында көмекшісі болып, [[тәжірибе]] алады.<ref>{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto Japanese Conductor Orchestra Conductor Classical - Otosection|url=https://otosection.com/tomomi-nishimoto-japanese-conductor-orchestra-conductor-classical/|accessdate=25.04.2026}}</ref>
1996 жылы [[Ресей|Ресейдің]] [[Ленинград]] қаласына (қазіргі [[Санкт-Петербург]]) Н.А.Римский-Корсаков атындағы мемлекеттік консерваторияға опера және симфониялық дирижёрлеу кафедрасына [[профессор]], [[Дирижер|дирижёр]] [[Илья Александрович Мусинның]] сыныбына түседі және де [[Дирижер|дирижёр]] [[Виктор Федотовтың]] сыныбында білім алады. Томоми бұл шешімін былай түсіндіреді:<ref name=":0">{{Cite web|title=Томоми Нисимото.Московская филармония|url=https://meloman.ru/performer/tomomi-nisimoto/|accessdate=25.04.2026}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Нишимото Томоми (дирижёр) <nowiki>|</nowiki> Belarusian State Philharmonic Society|url=https://bgf.by/en/artists/nishimoto-tomomi-dirizhyor|accessdate=25.04.2026}}</ref> <blockquote>''«Жапониядан Ресейге оқуға сирек келеді. Әсіресе бұл дирижёрлікке қатысты-бұл ерекше мамандық қой. Менің таңдауыма келсек: мен Ресейдің тартымды күшін тек музыкасында ғана емес, сонымен қатар оның мәдениетінде де сезінуіммен байланыстырдым.»''</blockquote>
== Шығармашылық жолы ==
* Томоми Нисимотоның негізгі кәсіби мансабы 1990-жылдардың соңынан бастап қалыптасты. 1998 жылы «Жапонияның мәдениет қызметтігі» {{Tooltip|(Bunka-chō)|Жас жапониялық әртістерге қолдау білдіретін стипендиалды программа.}} бағдарламасы аясында [[Киото]] қаласының симфониялық оркестрімен [[Жапония|Жапониядағы]] алғашқы ресми дирижëрлік дебютін жасады. Консерваторияда оқуын аяқтаған соң 2002 жылы «[[Мыңжылдық|Миллениум]]<nowiki/>» атты ресейлік үлкен симфониялық оркестрінің бас дирижёрі ретінде тағайындалады. 2004 жылы [[Санкт-Петербург|Санкт-Петербургтегі]] Михайлов театрында (қазіргі М.П.Мусоргский атындағы академиялық [[Опера (музыка)|опера]] және [[балет]] театры) шақырылған бас дирижёрі ретінде жұмысқа орналасып, сол жылы П.И.Чайковский қорының ресейлік симфониялық оркестрінің бас дирижёрі және көркемдік жетекшісі болады.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=京都フィルハーモニー室内合奏団コンサート <nowiki>|</nowiki> R-INE|url=https://www.r-ine.com/100-in|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* 2000-жылдардың ортасынан бастап халықаралық деңгейде белсенді жұмыс істеп, 2004 жылы [[Вьетнам|Вьетнамның]] [[Фукуок]] қаласында өткен 19-шы мәдениет фестивальінде дирижёрлейді. 2006 жылы Томоми [[Сазгер|композитор]] П.И.Чайковскийдің «Өмір» (''орысш. Жизнь'') атты аяқталмаған [[Симфониялық музыка|симфониясын]] [[Пëтр Климов]] жалғастырып өңделген нұсқасы бойынша Чайковский қорының орыс симфониялық [[Оркестр|оркестрімен]] Жапонияға гастрольдік-сапарлар кезінде орындады. 2007 жылдан бастап, «Брукнерхауста» (Брукнер үйінде) [[Аустрия|Аустрияда]] Брукнердің оркестрімен және [[Еуропа|Еуропада]] көптеген симфониялық оркестрлерімен: [[Монте-Карло]] филармониялық оркестрмен, [[Будапешт|Будапешттің]] филармониялық оркестрмен, [[Британ империясы|Британдық]] корольдік филармониялық оркестрмен, Джорж Энеску атындағы [[Румыния|Румынияның]] мемлекеттік симфониялық оркестрмен, [[Литва|Литваның]] және [[Латвия|Латвияның]] халықаралық симфониялық оркестрлерімен белсенді жұмыс істейді.<ref name=":4">{{Cite web|title=Jerusalem Symphony Orchestra <nowiki>|</nowiki> Tomomi Nishimoto|url=https://www.jso.co.il/en/טומומי-נישימוטו/|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=チャイコフスキー:未完成交響曲「ジーズニ」 <nowiki>|</nowiki> 西本智実|url=https://www.tomomi-n.com/ja/discography/25/|accessdate=25.04.2026}}</ref>
* Кейінгі жылдары [[Мажарстан|Венгрия]], [[Прага]] және [[Одесса|Одессадағы]] опера және балет театрларында өнер көрсетіп, шығармалар қатарында дәстүрлі жапондық «Но» стильіндегі Дж.Пуччинидің «[[Мадам Баттерфляй]]<nowiki/>» (''Көбелек аруы'') және Юкио Мисиманның пьесасы бойынша қойылған заманауи «[[Сотоба Комати]]<nowiki/>» {{Tooltip|(Комати және пагода)|Комати-шығармадағы әйелдің есімі, ал пагода-буддистік, индуисттік немесе даостық көп қабатты ғимарат}} опералары бар. 2008 жылы П.И.Чайковскийдің «[[Щелкунчик]]<nowiki/>» балетінің толық нұсқасын жапондық филармониялық оркестрімен қойылымын, ал 2009 жылы [[Токио]] қаласында [[Лондон|Лондонның]] «Royal Philarmonic Orchestra» атты ұжыммен Л.Бетховеннің «7 симфониясын» және Г.Малердің «5 симфониясын» дирижëрледі, сондай-ақ [[Будапешт]] қаласының симфониялық оркестрімен Н.Римский-Корсаковтың «[[Шехеразада]]<nowiki/>» симфониялық сюитасын орындап, [[Күйтабақ|күйтабаққа]] шығарманы жазып шығарды.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=西本智実&ロイヤル・フィル 東京ライヴ2009 マーラー:交響曲 第5番 & ベートーヴェン:交響曲 第7番 {{!}} 西本智実|url=https://www.tomomi-n.com/ja/discography/12/|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=R.コルサコフ:交響曲組曲「シェエラザード」 <nowiki>|</nowiki> 西本智実|url=https://www.tomomi-n.com/ja/discography/9/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* 2010-2011 жылдары Евгений Светланов атындағы [[Ресей]] мемлекеттік симфониялық оркестрінің шақырылған ең алғаш шетелден келген әйел дирижëрі болды. «''Tokyo FM''» радиостанциясының 40-жыл толуына орай «Тоғыз туралы аңсау» [[Ниппон Будакан]] аренасында Л.Бетховеннің әйгілі «9 симфониясын» 5000 [[Хор|хорға]] қатысушылар құрамымен орындады.<ref name=":5" /><ref>{{Cite web|title=指揮者・西本智実と5000人のリスナーがつむぐ歓喜の歌 『TOKYO FM夢の第九コンサート2013』 <nowiki>|</nowiki> 株式会社エフエム東京のプレスリリース|url=https://prtimes.jp/main/html/rd/p/000000311.000004829.html|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* 2012 жылдан бастап Томоми Нисимото «[[IlluminArt]]<nowiki/>» симфониялық оркестріне [[Продюсер|продюсерлік]] жұмыс, көркемдік жетекшісі және бас [[Дирижер|дирижёр]] лауазымдарын атқарады. Оркестр 2013 жылы [[Ватикан|Ватиканда]] өнер көрсеткен ең алғаш жапондық ұжымдардың бірі болып саналып, [[Кардинал|кардиналдың]] мессасы кезінде қайта жанданған {{Tooltip|«Oratio»|«Oratio» - жапондық «Какурэ кириситан» (Құпия христиандықтардың) жырлары мен дұғасы.}} [[григориан әнұранының]] орындалуы шамамен 455 жылдағы алғашқысы болып саналды.<ref>{{Cite web|title=TOMOMI NISHIMOTO & ILLUMINART PHILHARMONIC - i-PHENOMENON|url=https://i-phenomenon.com/tours/upcoming-tours/121-tomomi-nishimoto-illuminart-philharmonic.html|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref name=":4" />
* 2015 жылдан бастап халықаралық концерттік қызметін кеңейтіп, мамыр айында [[Коясан будда]] орталығының құрылғанына 1200 жыл толуына арналған салтанатты концерт өткізді. Маусымда [[Жапония]] мен [[Корея Республикасы]] арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастардың қалыпқа келуінің 50 жылдығына орай кәріс [[Әнші|әншісі]] [[Суми Чомен]] бірге [[концерт]] өткізді. Шілдеде [[Эквадор|Эквадордың]] ұлттық симфониялық оркестрімен бірге өнер көрсетіп, cондай-ақ [[Перу]] елінің Мәдениет министрлігінің шақыруымен [[Перу]] тәуелсіздік күніне орай және [[Рио-де-Жанейро|Рио де-Жанейро]] қалалық театрында [[Бразилия|Бразилияның]] симфониялық оркестрімен [[Жапония]] мен [[Бразилия]] арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастың орнағанына 120 жыл толуына байланысты концерттер өткізді.<ref>{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto (Conductor) Concert & Tour History <nowiki>|</nowiki> Concert Archives|url=https://www.concertarchives.org/bands/tomomi-nishimoto-conductor|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref name=":4" /><ref name=":1" />
* 2016 жылы [[Бейжің|Пекин]] университетінің шақыруымен [[Қытай|Қытайдың]] ұлттық симфониялық және [[Шаңхай|Шанхай]] симфониялық оркестрлерімен дирижёрлік етті. [[Израиль|Израильде]] [[Иерусалим]] симфониялық оркестрмен өнер көрсетіп, концертті тікелей эфирде барлық елде «KoHaMusica FM» радиостанциясында қосты. 2017 жылы [[Токио|Токиода]] «Opera Palace» жаңа ұлттық [[Опера (музыка)|опера]] театрда Сергей Прокофьевтің «Ромео мен Джульетта» екі актілі спектакльдің сахналық қойылымының көркемдік жетекшісі және дирижёрі болды. 2018 жылы «[[IlluminArt]]<nowiki/>» оркестрімен [[Қытай]] елінің жеті қаласына концерттік сапарлар ұйымдастырды.<ref>{{Cite web|title=イルミナート合唱団 <nowiki>|</nowiki> IlluminArt Philharmonic Orchestra|url=http://chorus.illuminart-phil.com/|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=やっと自分のペースつかみました 西本智実、不惑の指揮 - 日本経済新聞|url=https://www.nikkei.com/article/DGXBZO56879340S3A700C1000000/|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref name=":4" />
* Кейінгі жылдары халықаралық мәдени жобаларға қатысып, 2019 жылы «Zweites Deutsches Fernsehen» (''Екінші Неміс Телеарнасы'') мәдениеттік жобасында халықаралық аренада белсенді жұмыс істеп жүрген «Көшбасшы әйел» ретінде аталды. 2021 жылы [[Хиросима]] университетінің арнайы профессоры болды және «Tokio-die stadtkultur von morgen» (''Токио-ертеңгі күннің қалалық мәдениеті'') [[Немісше Уикипедия|неміс]]-[[Французша Уикипедия|француз]] документалды фильмінің қатысушысы болды. 2024 жылы [[Осака (қала)|Осака]]-[[Кансай]] әлемдік көрмесінде [[Италиян тілі|итальян]] павильонының [[Елші|елшісі]] болып тағайындалды.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=Tokio - Die Stadtkultur von morgen D, 2021 Streams, TV-Termine, News, DVDs TV Wunschliste|url=https://www.wunschliste.de/spielfilm/tokio-die-stadtkultur-von-morgen|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=リーディング・ウーマン(Leading Woman)で紹介されています。 <nowiki>|</nowiki> 西本智実|url=https://www.tomomi-n.com/ja/news/article/77/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
== Қоғамдық және білім беру қызметі ==
* 2007 жылы Дүниежүзілік экономиялық форумының «Young Global Leaders» (''Жас'' ''Жаһандық Көшбасшылары'') атағына ие болады. Ол американдық қорлардан стипендия алып, [[Гарвард Кеннеди]] мектебінде білім алып, бірқатар оқу орындарында шақырылған [[профессор]] ретінде дәріс оқып, сонымен қоса «Тойо Бунко» [[Мұражай|мұражайының]] консультативтік кеңесінде қызмет атқарады.<ref name=":5">{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto <nowiki>|</nowiki> World Economic Forum|url=https://www.weforum.org/people/tomomi-nishimoto/|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref name=":1" />
== Марапаттары және танылуы ==
* 1997 жылы Осака префектурасының мәдениет қайраткерлеріне арналған сыйлықтың иегері;<ref name=":2" />
* 1999 жылы «Idemitsu» жапондық жүлдесінің жас және болашағы зор музыкант ретінде иегері;<ref name=":3" />
* 2004 жылы «Newsweek Japan» журналындағы «Әлем құрметтейтін 100 жапондықтар» тізіміне қосылады.<ref name=":0" />
* 2009 жылы «Best dresser award» (''Үздік киім сыйлығы'') иегері болды.<ref>{{Cite web|title=ベストドレッサー賞、第38回(2009年)インターナショナル部門受賞しました。 <nowiki>|</nowiki> 西本智実|url=https://www.tomomi-n.com/ja/news/article/399/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* Оның 2015 жылғы «For Sennuyuji Temple Sound Stage: East Meets West» (''Сэнню-дзи храмының сахнасы: Батыс пен Шығыс музыкада көріседі'') және 2013 жылғы «Toji Otobutai» (''То-дзи храмындағы музыкалық сахна'') деген авторлық туындылары АҚШ кинофестивальдерінде және Дүниежүзілік медиафестивальдерінде бірнеше беделді халықаралық марапаттарға ие болды.<ref name=":1" />
* 2014 жылы Ватиканда «Pro Musica e Arte Sacra» (''Кәсіби'' ''Музыка мен Қасиетті Өнер'') қорының құрметті сыйлығымен марапатталып, тарихтағы осы марапаттың ең жас иегері болды.<ref name=":5" />
== Дискография ==
* ''2000 ж. – С.Прокофьев «Ромео мен Джульетта» (Жапония филармониялық оркестрі)''<ref>{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto – Romeo And Juliet – CD (Album, Stereo), 2000 [r20587324] <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/release/20587324-Tomomi-Nishimoto-Romeo-And-Juliet|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* ''2002 ж. – П.Чайковский «Патетическая, 6 симфония»; «Спящая красавица» (Ресейдің үлкен симфониялық оркестрі, Миллениум)''<ref>{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto, Russian Bolshoi Symphony Orchestra "Millenium", Tchaikovsky – Symphony No.6 "Pathétique", "The Sleeping Beauty" – CD (Album), 2002 [r24603209] <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/release/24603209-Tomomi-Nishimoto-Russian-Bolshoi-Symphony-Orchestra-Millenium-Tchaikovsky-Symphony-No6-Pathétique-T|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* ''2008 ж. – А.Дворжак «Из нового света, 9 симфония, ми минор, соч. 95» (Будапешт филармониялық оркестрі)''<ref>{{Cite web|title=Dvořák - Tomomi Nishimoto Conducting Budapest Philharmonic Orchestra – Symphony No.9 In E Minor, Op. 95, "From The New World" – CD (Album), 2008 [r18366367] <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/release/18366367-Dvořák-Tomomi-Nishimoto-Conducting-Budapest-Philharmonic-Orchestra-Symphony-No9-In-E-Minor-Op-95-F|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* ''2010 ж. – «Ностальгия» (Будапешт филармониялық оркестрі)''<ref>{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto Conducting The Budapest Philharmonic Orchestra – Nostalgie – CD (Album, Stereo), 2010 [r31964933] <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/release/31964933-Tomomi-Nishimoto-Conducting-The-Budapest-Philharmonic-Orchestra-Nostalgie|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* ''2011 ж. – Дж.Верди «Реквием» (Nordwestdeutsche Philharmonie)''<ref>{{Cite web|title=Verdi - Nordwestdeutsche Philharmonie, Verdi Concert Choir Japan, Tomomi Nishimoto, Tsutomu Matsumura, K.C.O.V. Amsterdam, Bilyana Danailova, Alla Gorobchenko, Mark Fowler, Vesselin Stoykov – Requiem – CD (), [r28121077] <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/release/28121077-Verdi-Nordwestdeutsche-Philharmonie-Verdi-Concert-Choir-Japan-Tomomi-Nishimoto-Tsutomu-Matsumura-KCO|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* ''2014 ж. – (Жапония филармониялық оркестрі)''<ref>{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto, Keisuke Toyama, Japan Philharmonic Orchestra – 組曲 宿命 – CD (Album, Stereo), 2014 [r25827694] <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/release/25827694-Tomomi-Nishimoto-Keisuke-Toyama-Japan-Philharmonic-Orchestra-組曲-宿命|accessdate=22.04.2026}}</ref>
== Әдебиет ==
* Д.М. Женщины-дирижеры — в оркестрах стран мира. — М.: КнигИздат, 2023. – 274 с. Тираж 116. ISBN 978-5-4492-0528-5.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Жапония музыканттары]]
[[Санат:Жапония тұлғалары]]
[[Санат:Жапония дирижёрлері]]
5bwqdbw4gl4dthzbpa0owpt4gsd3u38
3591825
3591810
2026-04-25T19:10:29Z
Tuttiorchestra687
173049
3591825
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Музыкант
|Есімі = Томоми Нисимото
|Шынайы есімі = 西本智実(にしもと ともみ)
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон = non_performing_personnel
|Туған кездегі есімі = Томоми Нисимото
|Толық аты =
|Туған күні = 22.04.1970
|Туған жері = [[Осака]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 1998 жылдан бастап
|Мемлекет = {{Байрақ|Жапония}}
|Мамандықтары = [[Дирижер]], продюсер, профессор, сазгер, елші
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = фортепиано
|Жанрлары = Классикалық және фольклорлы музыка
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = «IlluminArt» симфониялық оркестрі
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = «Idemitsu» жүлдесі, «Pro Musica e Arte Sacra» қорының сыйлығы, «Newsweek Japan» журналы «Әлем құрметтейтін 100 жапондықтар»
|Сайты = [https://www.tomomi-n.com/en/ Томоми Нисимото ресми сайты]
|Commons =
}}
'''Томоми Нисимото''' ([[Жапон тілі|жапон]]. ''西本智実;'' [[22 сәуір]] [[1970 жыл|1970]], [[Осака (қала)|Осака]], [[Жапония]]) — [[Жапондар|жапондық]] [[Дирижер|әйел дирижёр]], [[сазгер]], [[профессор]], [[елші]], «Әлем құрметтейтін 100 жапондықтар» тізіміне енген [[тұлға]] және «[[IlluminArt]]<nowiki/>» [[Симфониялық оркестр|симфониялық оркестрінің]] көркемдік жетекшісі.<ref name=":1">{{Cite web|title=Profile <nowiki>|</nowiki> Tomomi Nishimoto|url=https://www.tomomi-n.com/en/profile/|accessdate=25.04.2026}}</ref>
== Өмірбаяны және білімі ==
Томоми Нисимото [[22 сәуір|22 сәуірде]] [[1970 жыл|1970 жылы]] [[Жапония|Жапонияның]] [[Осака (қала)|Осака қаласында]] дүниеге келген. Үш жасында анасынан [[Фортепиано|фортепианода]] ойнауды үйреніп, оның ықпалы арқасында болашақта [[Дирижер|дирижёр]] болуды армандады. [[Балалық шақ|Балалық шағында]] шетелдік [[Музыка|музыканы]] жиі тыңдап жүретін, сондай-ақ орыс шығармаларын да тыңдаған.<ref name=":2">{{Cite web|title=Leading the way - The Japan Times|url=https://www.japantimes.co.jp/culture/2003/01/22/music/leading-the-way/|accessdate=25.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Music: Preparing for Japan <nowiki>|</nowiki> The Jerusalem Post|url=https://www.jpost.com/israel-news/culture/music-preparing-for-japan-472298|accessdate=22.04.2026}}</ref>
[[Осака (қала)|Осаканың]] музыкалық колледжінде «Композиция» [[Факультет|факультетін]] 1994 жылы бітіреді. Колледжде оқып жүргенде «Kansai Opera» атты [[опера театрында]] дирижёрдің қасында көмекшісі болып, [[тәжірибе]] алады.<ref>{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto Japanese Conductor Orchestra Conductor Classical - Otosection|url=https://otosection.com/tomomi-nishimoto-japanese-conductor-orchestra-conductor-classical/|accessdate=25.04.2026}}</ref>
1996 жылы [[Ресей|Ресейдің]] [[Ленинград]] қаласына (қазіргі [[Санкт-Петербург]]) Н.А.Римский-Корсаков атындағы мемлекеттік консерваторияға опера және симфониялық дирижёрлеу кафедрасына [[профессор]], [[Дирижер|дирижёр]] [[Илья Александрович Мусинның]] сыныбына түседі және де [[Дирижер|дирижёр]] [[Виктор Федотовтың]] сыныбында білім алады. Томоми бұл шешімін былай түсіндіреді:<ref name=":0">{{Cite web|title=Томоми Нисимото.Московская филармония|url=https://meloman.ru/performer/tomomi-nisimoto/|accessdate=25.04.2026}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Нишимото Томоми (дирижёр) <nowiki>|</nowiki> Belarusian State Philharmonic Society|url=https://bgf.by/en/artists/nishimoto-tomomi-dirizhyor|accessdate=25.04.2026}}</ref> <blockquote>''«Жапониядан Ресейге оқуға сирек келеді. Әсіресе бұл дирижёрлікке қатысты-бұл ерекше мамандық қой. Менің таңдауыма келсек: мен Ресейдің тартымды күшін тек музыкасында ғана емес, сонымен қатар оның мәдениетінде де сезінуіммен байланыстырдым.»''</blockquote>
== Шығармашылық жолы ==
* Томоми Нисимотоның негізгі кәсіби мансабы 1990-жылдардың соңынан бастап қалыптасты. 1998 жылы «Жапонияның мәдениет қызметтігі» (Bunka-chō) бағдарламасы аясында [[Киото]] қаласының симфониялық оркестрімен [[Жапония|Жапониядағы]] алғашқы ресми дирижëрлік дебютін жасады. Консерваторияда оқуын аяқтаған соң 2002 жылы «<nowiki/>[[Мыңжылдық|Миллениум]]<nowiki/>» атты ресейлік үлкен симфониялық оркестрінің бас дирижёрі ретінде тағайындалады. 2004 жылы [[Санкт-Петербург|Санкт-Петербургтегі]] Михайлов театрында (қазіргі М.П.Мусоргский атындағы академиялық [[Опера (музыка)|опера]] және [[балет]] театры) шақырылған бас дирижёрі ретінде жұмысқа орналасып, сол жылы П.И.Чайковский қорының ресейлік симфониялық оркестрінің бас дирижёрі және көркемдік жетекшісі болады.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=京都フィルハーモニー室内合奏団コンサート <nowiki>|</nowiki> R-INE|url=https://www.r-ine.com/100-in|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* 2000-жылдардың ортасынан бастап халықаралық деңгейде белсенді жұмыс істеп, 2004 жылы [[Вьетнам|Вьетнамның]] [[Фукуок]] қаласында өткен 19-шы мәдениет фестивальінде дирижёрлейді. 2006 жылы Томоми [[Сазгер|композитор]] П.И.Чайковскийдің «Өмір» (''орысш. Жизнь'') атты аяқталмаған [[Симфониялық музыка|симфониясын]] [[Пëтр Климов]] жалғастырып өңделген нұсқасы бойынша Чайковский қорының орыс симфониялық [[Оркестр|оркестрімен]] Жапонияға гастрольдік-сапарлар кезінде орындады. 2007 жылдан бастап, «Брукнерхауста» (Брукнер үйінде) [[Аустрия|Аустрияда]] Брукнердің оркестрімен және [[Еуропа|Еуропада]] көптеген симфониялық оркестрлерімен: [[Монте-Карло]] филармониялық оркестрмен, [[Будапешт|Будапешттің]] филармониялық оркестрмен, [[Британ империясы|Британдық]] корольдік филармониялық оркестрмен, Джорж Энеску атындағы [[Румыния|Румынияның]] мемлекеттік симфониялық оркестрмен, [[Литва|Литваның]] және [[Латвия|Латвияның]] халықаралық симфониялық оркестрлерімен белсенді жұмыс істейді.<ref name=":4">{{Cite web|title=Jerusalem Symphony Orchestra <nowiki>|</nowiki> Tomomi Nishimoto|url=https://www.jso.co.il/en/טומומי-נישימוטו/|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=チャイコフスキー:未完成交響曲「ジーズニ」 <nowiki>|</nowiki> 西本智実|url=https://www.tomomi-n.com/ja/discography/25/|accessdate=25.04.2026}}</ref>
* Кейінгі жылдары [[Мажарстан|Венгрия]], [[Прага]] және [[Одесса|Одессадағы]] опера және балет театрларында өнер көрсетіп, шығармалар қатарында дәстүрлі жапондық «Но» стильіндегі Дж.Пуччинидің «[[Мадам Баттерфляй]]<nowiki/>» (''Көбелек аруы'') және Юкио Мисиманның пьесасы бойынша қойылған заманауи «[[Сотоба Комати]]<nowiki/>» (Комати және пагода) опералары бар. 2008 жылы П.И.Чайков<nowiki/>скийдің «[[Щелкунчик]]<nowiki/>» (''Шерткіш'') балетінің толық нұсқасын жапондық филармониялық оркестрімен қойылымын, ал 2009 жылы [[Токио]] қаласында [[Лондон|Лондонның]] «Royal Philarmonic Orchestra» атты ұжыммен Л.Бетховеннің «7 симфониясын» және Г.Малердің «5 симфониясын» дирижëрледі, сондай-ақ [[Будапешт]] қаласының симфониялық оркестрімен Н.Рим<nowiki/>ский-Корсаковтың «[[Шехеразада]]<nowiki/>» симфониялық сюитасын орындап, [[Күйтабақ|күйтабаққа]] шығарманы жазып шығарды.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=西本智実&ロイヤル・フィル 東京ライヴ2009 マーラー:交響曲 第5番 & ベートーヴェン:交響曲 第7番 {{!}} 西本智実|url=https://www.tomomi-n.com/ja/discography/12/|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=R.コルサコフ:交響曲組曲「シェエラザード」 <nowiki>|</nowiki> 西本智実|url=https://www.tomomi-n.com/ja/discography/9/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* 2010-2011 жылдары Евгений Светланов атындағы [[Ресей]] мемлекеттік симфониялық оркестрінің шақырылған ең алғаш шетелден келген әйел дирижëрі болды. «''Tokyo FM''» радиостанциясының 40-жыл толуына орай «Тоғыз туралы аңсау» [[Ниппон Будакан]] аренасында Л.Бетховеннің әйгілі «9 симфониясын» 5000 [[Хор|хорға]] қатысушылар құрамымен орындады.<ref name=":5" /><ref>{{Cite web|title=指揮者・西本智実と5000人のリスナーがつむぐ歓喜の歌 『TOKYO FM夢の第九コンサート2013』 <nowiki>|</nowiki> 株式会社エフエム東京のプレスリリース|url=https://prtimes.jp/main/html/rd/p/000000311.000004829.html|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* 2012 жылдан бастап Томоми Нисимото «[[IlluminArt]]<nowiki/>» симфониялық оркестріне [[Продюсер|продюсерлік]] жұмыс, көркемдік жетекшісі және бас [[Дирижер|дирижёр]] лауазымдарын атқарады. Оркестр 2013 жылы [[Ватикан|Ватиканда]] өнер көрсеткен ең алғаш жапондық ұжымдардың бірі болып саналып, [[Кардинал|кардиналдың]] мессасы кезінде қайта жанданған «Oratio» [[григориан әнұранының]] орындалуы шамамен 455 жылдағы алғашқысы болып саналды.<ref>{{Cite web|title=TOMOMI NISHIMOTO & ILLUMINART PHILHARMONIC - i-PHENOMENON|url=https://i-phenomenon.com/tours/upcoming-tours/121-tomomi-nishimoto-illuminart-philharmonic.html|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref name=":4" />
* 2015 жылдан бастап халықаралық концерттік қызметін кеңейтіп, мамыр айында [[Коясан будда]] орталығының құрылғанына 1200 жыл толуына арналған салтанатты концерт өткізді. Маусымда [[Жапония]] мен [[Корея Республикасы]] арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастардың қалыпқа келуінің 50 жылдығына орай кәріс [[Әнші|әншісі]] [[Суми Чомен]] бірге [[концерт]] өткізді. Шілдеде [[Эквадор|Эквадордың]] ұлттық симфониялық оркестрімен бірге өнер көрсетіп, cондай-ақ [[Перу]] елінің Мәдениет министрлігінің шақыруымен [[Перу]] тәуелсіздік күніне орай және [[Рио-де-Жанейро|Рио де-Жанейро]] қалалық театрында [[Бразилия|Бразилияның]] симфониялық оркестрімен [[Жапония]] мен [[Бразилия]] арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастың орнағанына 120 жыл толуына байланысты концерттер өткізді.<ref>{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto (Conductor) Concert & Tour History <nowiki>|</nowiki> Concert Archives|url=https://www.concertarchives.org/bands/tomomi-nishimoto-conductor|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref name=":4" /><ref name=":1" />
* 2016 жылы [[Бейжің|Пекин]] университетінің шақыруымен [[Қытай|Қытайдың]] ұлттық симфониялық және [[Шаңхай|Шанхай]] симфониялық оркестрлерімен дирижёрлік етті. [[Израиль|Израильде]] [[Иерусалим]] симфониялық оркестрмен өнер көрсетіп, концертті тікелей эфирде барлық елде «KoHaMusica FM» радиостанциясында қосты. 2017 жылы [[Токио|Токиода]] «Opera Palace» жаңа ұлттық [[Опера (музыка)|опера]] театрда Сергей Прокофьевтің «Ромео мен Джульетта» екі актілі спектакльдің сахналық қойылымының көркемдік жетекшісі және дирижёрі болды. 2018 жылы «[[IlluminArt]]<nowiki/>» оркестрімен [[Қытай]] елінің жеті қаласына концерттік сапарлар ұйымдастырды.<ref>{{Cite web|title=イルミナート合唱団 <nowiki>|</nowiki> IlluminArt Philharmonic Orchestra|url=http://chorus.illuminart-phil.com/|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=やっと自分のペースつかみました 西本智実、不惑の指揮 - 日本経済新聞|url=https://www.nikkei.com/article/DGXBZO56879340S3A700C1000000/|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref name=":4" />
* Кейінгі жылдары халықаралық мәдени жобаларға қатысып, 2019 жылы «Zweites Deutsches Fernsehen» (''Екінші Неміс Телеарнасы'') мәдениеттік жобасында халықаралық аренада белсенді жұмыс істеп жүрген «Көшбасшы әйел» ретінде аталды. 2021 жылы [[Хиросима]] университетінің арнайы профессоры болды және «Tokio-die stadtkultur von morgen» (''Токио-ертеңгі күннің қалалық мәдениеті'') [[Немісше Уикипедия|неміс]]-[[Французша Уикипедия|француз]] документалды фильмінің қатысушысы болды. 2024 жылы [[Осака (қала)|Осака]]-[[Кансай]] әлемдік көрмесінде [[Италиян тілі|итальян]] павильонының [[Елші|елшісі]] болып тағайындалды.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=Tokio - Die Stadtkultur von morgen D, 2021 Streams, TV-Termine, News, DVDs TV Wunschliste|url=https://www.wunschliste.de/spielfilm/tokio-die-stadtkultur-von-morgen|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=リーディング・ウーマン(Leading Woman)で紹介されています。 <nowiki>|</nowiki> 西本智実|url=https://www.tomomi-n.com/ja/news/article/77/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
== Қоғамдық және білім беру қызметі ==
* 2007 жылы Дүниежүзілік экономиялық форумының «Young Global Leaders» (''Жас'' ''Жаһандық Көшбасшылары'') атағына ие болады. Ол американдық қорлардан стипендия алып, [[Гарвард Кеннеди]] мектебінде білім алып, бірқатар оқу орындарында шақырылған [[профессор]] ретінде дәріс оқып, сонымен қоса «Тойо Бунко» [[Мұражай|мұражайының]] консультативтік кеңесінде қызмет атқарады.<ref name=":5">{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto <nowiki>|</nowiki> World Economic Forum|url=https://www.weforum.org/people/tomomi-nishimoto/|accessdate=22.04.2026}}</ref><ref name=":1" />
== Марапаттары және танылуы ==
* 1997 жылы Осака префектурасының мәдениет қайраткерлеріне арналған сыйлықтың иегері;<ref name=":2" />
* 1999 жылы «Idemitsu» жапондық жүлдесінің жас және болашағы зор музыкант ретінде иегері;<ref name=":3" />
* 2004 жылы «Newsweek Japan» журналындағы «Әлем құрметтейтін 100 жапондықтар» тізіміне қосылады.<ref name=":0" />
* 2009 жылы «Best dresser award» (''Үздік киім сыйлығы'') иегері болды.<ref>{{Cite web|title=ベストドレッサー賞、第38回(2009年)インターナショナル部門受賞しました。 <nowiki>|</nowiki> 西本智実|url=https://www.tomomi-n.com/ja/news/article/399/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* Оның 2015 жылғы «For Sennuyuji Temple Sound Stage: East Meets West» (''Сэнню-дзи храмының сахнасы: Батыс пен Шығыс музыкада көріседі'') және 2013 жылғы «Toji Otobutai» (''То-дзи храмындағы музыкалық сахна'') деген авторлық туындылары АҚШ кинофестивальдерінде және Дүниежүзілік медиафестивальдерінде бірнеше беделді халықаралық марапаттарға ие болды.<ref name=":1" />
* 2014 жылы Ватиканда «Pro Musica e Arte Sacra» (''Кәсіби'' ''Музыка мен Қасиетті Өнер'') қорының құрметті сыйлығымен марапатталып, тарихтағы осы марапаттың ең жас иегері болды.<ref name=":5" />
== Дискография ==
* ''2000 ж. – С.Прокофьев «Ромео мен Джульетта» (Жапония филармониялық оркестрі)''<ref>{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto – Romeo And Juliet – CD (Album, Stereo), 2000 [r20587324] <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/release/20587324-Tomomi-Nishimoto-Romeo-And-Juliet|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* ''2002 ж. – П.Чайковский «Патетическая, 6 симфония»; «Спящая красавица» (Ресейдің үлкен симфониялық оркестрі, Миллениум)''<ref>{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto, Russian Bolshoi Symphony Orchestra "Millenium", Tchaikovsky – Symphony No.6 "Pathétique", "The Sleeping Beauty" – CD (Album), 2002 [r24603209] <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/release/24603209-Tomomi-Nishimoto-Russian-Bolshoi-Symphony-Orchestra-Millenium-Tchaikovsky-Symphony-No6-Pathétique-T|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* ''2008 ж. – А.Дворжак «Из нового света, 9 симфония, ми минор, соч. 95» (Будапешт филармониялық оркестрі)''<ref>{{Cite web|title=Dvořák - Tomomi Nishimoto Conducting Budapest Philharmonic Orchestra – Symphony No.9 In E Minor, Op. 95, "From The New World" – CD (Album), 2008 [r18366367] <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/release/18366367-Dvořák-Tomomi-Nishimoto-Conducting-Budapest-Philharmonic-Orchestra-Symphony-No9-In-E-Minor-Op-95-F|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* ''2010 ж. – «Ностальгия» (Будапешт филармониялық оркестрі)''<ref>{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto Conducting The Budapest Philharmonic Orchestra – Nostalgie – CD (Album, Stereo), 2010 [r31964933] <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/release/31964933-Tomomi-Nishimoto-Conducting-The-Budapest-Philharmonic-Orchestra-Nostalgie|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* ''2011 ж. – Дж.Верди «Реквием» (Nordwestdeutsche Philharmonie)''<ref>{{Cite web|title=Verdi - Nordwestdeutsche Philharmonie, Verdi Concert Choir Japan, Tomomi Nishimoto, Tsutomu Matsumura, K.C.O.V. Amsterdam, Bilyana Danailova, Alla Gorobchenko, Mark Fowler, Vesselin Stoykov – Requiem – CD (), [r28121077] <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/release/28121077-Verdi-Nordwestdeutsche-Philharmonie-Verdi-Concert-Choir-Japan-Tomomi-Nishimoto-Tsutomu-Matsumura-KCO|accessdate=22.04.2026}}</ref>
* ''2014 ж. – (Жапония филармониялық оркестрі)''<ref>{{Cite web|title=Tomomi Nishimoto, Keisuke Toyama, Japan Philharmonic Orchestra – 組曲 宿命 – CD (Album, Stereo), 2014 [r25827694] <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/release/25827694-Tomomi-Nishimoto-Keisuke-Toyama-Japan-Philharmonic-Orchestra-組曲-宿命|accessdate=22.04.2026}}</ref>
== Әдебиет ==
* Д.М. Женщины-дирижеры — в оркестрах стран мира. — М.: КнигИздат, 2023. – 274 с. Тираж 116. ISBN 978-5-4492-0528-5.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Жапония музыканттары]]
[[Санат:Жапония тұлғалары]]
[[Санат:Жапония дирижёрлері]]
dyfzxi137l3r8g78lrjgnjwxpiz101h
Цнал
0
780011
3591755
3591537
2026-04-25T14:51:55Z
MuratbekErkebulan
162992
«[[Санат:Ресей елді мекендері|Ресей елді мекендері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591755
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}}
{{Елді мекен-Ресей
|статусы = Ауыл
|қазақша атауы = Цнал
|шынайы атауы = {{lang-lez|Цнал}}
|сурет =
|сурет атауы =
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir =N|lat_deg= 41|lat_min= 41|lat_sec= 47
|lon_dir =E|lon_deg=47 |lon_min= 59 |lon_sec= 22
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ел картасы =
|аймақ картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймағы = Дағыстан
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі = Аудан
|ауданы = Хиуа ауданы
|кестедегі аудан =
|мекен түрі = Ауылдық округ
|мекені = Цнал ауылдық округі
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 0,62
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі = лезгин тілі
|тұрғыны = 655<ref>Ресей 2021 ж. халық санағы, Дағыстан. Хиуа ауданындағы нәтиже</ref>
|санақ жылы = 2021
|тығыздығы = 406,1
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = 91% лезгиндер<br>5% орыстар<br>4% дарғындар
|конфессионалдық құрамы = [[Ислам]]
|этнохороним =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = 105 RU
|сандық идентификаторы = 82255000004<ref>[https://classinform.ru/okato/search.php?str=82255000004 ОКАТО — Цнал]</ref>
|ортаққордағы санаты =
|сайты = https://cnal.khivrayon.ru/
|сайт тілі = ru
|сайт тілі 2 =
|сайт тілі 3 =
|сайт тілі 4 =
|сайт тілі 5 =
|add1n = ОКТМО коды
|add1 = 82655463101<ref>[https://classinform.ru/oktmo/search.php?str=82655463101 ОКТМО — Цнал]</ref>
|add2n =
|add2 =
|add3n =
|add3 =
}}
'''Цнал''' ({{lang-lez|Цнал}}) — [[Ресей]]дегі [[Дағыстан Республикасы]], [[Хиуа ауданы]]ндағы ауыл.
== Орналасуы ==
Цнал аудан орталығы — Хив ауылынан 8,3 шақырым жерде. Республика орталығы — [[Махачқала]]дан 148 шақырым. Ал [[Мәскеу]]ден 1734 шақырым қашықтықта орналасқан.
Хиуа ауданының бектіліген шекарасына жақын орналасқан. Кавказ тауларының етегінде орналасқан.
== Халқы ==
Халықта [[2021 жыл]]ғы санақ бойынша 655 адам болған.
Оның 91% — лезгиндер (596 лезгин).<br>
5% — орыстар (32 орыс).<br>
4% — дарғындар (27 дарғын).
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ресей елді мекендері]]
bvbff9sc31s1sxxo2a1gf5wg05xrfa2
3591756
3591755
2026-04-25T14:52:14Z
MuratbekErkebulan
162992
«[[Санат:Дағыстан елді мекендері|Дағыстан елді мекендері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591756
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}}
{{Елді мекен-Ресей
|статусы = Ауыл
|қазақша атауы = Цнал
|шынайы атауы = {{lang-lez|Цнал}}
|сурет =
|сурет атауы =
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir =N|lat_deg= 41|lat_min= 41|lat_sec= 47
|lon_dir =E|lon_deg=47 |lon_min= 59 |lon_sec= 22
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ел картасы =
|аймақ картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймағы = Дағыстан
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі = Аудан
|ауданы = Хиуа ауданы
|кестедегі аудан =
|мекен түрі = Ауылдық округ
|мекені = Цнал ауылдық округі
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 0,62
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі = лезгин тілі
|тұрғыны = 655<ref>Ресей 2021 ж. халық санағы, Дағыстан. Хиуа ауданындағы нәтиже</ref>
|санақ жылы = 2021
|тығыздығы = 406,1
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = 91% лезгиндер<br>5% орыстар<br>4% дарғындар
|конфессионалдық құрамы = [[Ислам]]
|этнохороним =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = 105 RU
|сандық идентификаторы = 82255000004<ref>[https://classinform.ru/okato/search.php?str=82255000004 ОКАТО — Цнал]</ref>
|ортаққордағы санаты =
|сайты = https://cnal.khivrayon.ru/
|сайт тілі = ru
|сайт тілі 2 =
|сайт тілі 3 =
|сайт тілі 4 =
|сайт тілі 5 =
|add1n = ОКТМО коды
|add1 = 82655463101<ref>[https://classinform.ru/oktmo/search.php?str=82655463101 ОКТМО — Цнал]</ref>
|add2n =
|add2 =
|add3n =
|add3 =
}}
'''Цнал''' ({{lang-lez|Цнал}}) — [[Ресей]]дегі [[Дағыстан Республикасы]], [[Хиуа ауданы]]ндағы ауыл.
== Орналасуы ==
Цнал аудан орталығы — Хив ауылынан 8,3 шақырым жерде. Республика орталығы — [[Махачқала]]дан 148 шақырым. Ал [[Мәскеу]]ден 1734 шақырым қашықтықта орналасқан.
Хиуа ауданының бектіліген шекарасына жақын орналасқан. Кавказ тауларының етегінде орналасқан.
== Халқы ==
Халықта [[2021 жыл]]ғы санақ бойынша 655 адам болған.
Оның 91% — лезгиндер (596 лезгин).<br>
5% — орыстар (32 орыс).<br>
4% — дарғындар (27 дарғын).
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ресей елді мекендері]]
[[Санат:Дағыстан елді мекендері]]
4vv4j8gimuv1we04iftbssxyjfremcn
3591846
3591756
2026-04-25T19:31:06Z
Kasymov
10777
−[[Санат:Ресей елді мекендері]]; −[[Санат:Дағыстан елді мекендері]]; +[[Санат:Хиуа ауданы елді мекендері]] ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591846
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Ресей
|статусы = Ауыл
|қазақша атауы = Цнал
|шынайы атауы = {{lang-lez|Цнал}}
|сурет =
|сурет атауы =
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir =N|lat_deg= 41|lat_min= 41|lat_sec= 47
|lon_dir =E|lon_deg=47 |lon_min= 59 |lon_sec= 22
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ел картасы =
|аймақ картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймағы = Дағыстан
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі = Аудан
|ауданы = Хиуа ауданы
|кестедегі аудан =
|мекен түрі = Ауылдық округ
|мекені = Цнал ауылдық округі
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 0,62
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі = лезгин тілі
|тұрғыны = 655<ref>Ресей 2021 ж. халық санағы, Дағыстан. Хиуа ауданындағы нәтиже</ref>
|санақ жылы = 2021
|тығыздығы = 406,1
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = 91% лезгиндер<br>5% орыстар<br>4% дарғындар
|конфессионалдық құрамы = [[Ислам]]
|этнохороним =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = 105 RU
|сандық идентификаторы = 82255000004<ref>[https://classinform.ru/okato/search.php?str=82255000004 ОКАТО — Цнал]</ref>
|ортаққордағы санаты =
|сайты = https://cnal.khivrayon.ru/
|сайт тілі = ru
|сайт тілі 2 =
|сайт тілі 3 =
|сайт тілі 4 =
|сайт тілі 5 =
|add1n = ОКТМО коды
|add1 = 82655463101<ref>[https://classinform.ru/oktmo/search.php?str=82655463101 ОКТМО — Цнал]</ref>
|add2n =
|add2 =
|add3n =
|add3 =
}}
'''Цнал''' ({{lang-lez|Цнал}}) — [[Ресей]]дегі [[Дағыстан Республикасы]], [[Хиуа ауданы]]ндағы ауыл.
== Орналасуы ==
Цнал аудан орталығы — Хив ауылынан 8,3 шақырым жерде. Республика орталығы — [[Махачқала]]дан 148 шақырым. Ал [[Мәскеу]]ден 1734 шақырым қашықтықта орналасқан.
Хиуа ауданының бектіліген шекарасына жақын орналасқан. Кавказ тауларының етегінде орналасқан.
== Халқы ==
Халықта [[2021 жыл]]ғы санақ бойынша 655 адам болған.
Оның 91% — лезгиндер (596 лезгин).<br>
5% — орыстар (32 орыс).<br>
4% — дарғындар (27 дарғын).
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Хиуа ауданы елді мекендері]]
34hwg0vo7fxcvc21cxvew5etngh6rmk
Анн Л’Юилье
0
780018
3591847
3591561
2026-04-25T19:33:16Z
Kasymov
10777
/* Дереккөздер */
3591847
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Анн Л’Юилье
|Шынайы есімі = {{lang-fr|Anne L'Huillier}}
|Суреті = Anne_LHuiller_01.JPG
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 16.8.1958
|Туған жері = [[Париж]], [[Франция]]
|Азаматтығы = {{Байрақ|Франция}}<br>{{Байрақ|Швеция}}
|Ғылыми аясы = [[физика]], [[аттосекундтық физика]] және [[ultrafast imaging]]
|Жұмыс орны = [[Лунд университеті]]<br>
[[Лунд университеті]]
| Альма-матер = [[Жоғары қалыпты метебі, Фонтене-о-Роз]]<br>
[[Пьер және Мари Кюри университеті]] (1986)
|Ғылыми жетекші = [[Бернард Каньяк]]
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі =
|Марапаттары = [[Поляр жұлдызы орденінің Үлкен крестінің командоры]]<br>[[Құрмет легионы орденінің командоры]]<br>
[[Құрмет легионы орденінің офицері]]<br>[[Құрмет легионы орденінің кавалері]]<br>[[Америка физикалық қоғамының мүшесі]]<br>
[[Оптикалық қоғамның белсенді мүшесі]]<br>[[Q131724655?]] (1990)<br>[[Физика бойынша Горан Густафссон сыйлығы]] (1998)<br>
[[Ғылым саласындағы әйелдерге арналған L’Oréal-UNESCO сыйлығы]] (2011)<br>[[Пьер және Мария Кюри университетінің құрметті докторы]] (2013)<br>
[[Карл Цейсс сыйлығы]] (2013)<br>[[Физикағы әйелдерге арналған Эмми Нётер сыйлығы]] (2014)<br>
[[Йена университетінің құрметті докторы]] (2015)<br>[[Макс Борн сыйлығы]] (2021)<br>[[Физика саласында Вольф сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика бойынша Вольф сыйлығы]] (2022)<br>
[[BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Awards]] (2022)<br>[[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика саласындағы Нобель сыйлығы]]<br>[[Париж-Саклай университетінің құрметті докторы]] (13 қараша 2023)
<br>[[Атомдық немесе беттік физика бойынша Дэвиссон-Гермер сыйлығы]] (2024)<br>[[Бордо университетінің құрметті докторы]] (28 наурыз 2024)
| Сайты = [https://portal.research.lu.se/en/persons/anne-lhuillier/ portal.research.lu.se/…]
}}
'''Анн Л’Юилье''' ({{Lang-fr|Anne L'Huillier}}; [[16 тамыз]] [[1958]], [[Париж]])<ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2023/lhuillier/facts/|title=The Nobel Prize in Physics 2023|lang=en-US|work=NobelPrize.org|accessdate=2023-10-04|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003102001/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2023/lhuillier/facts/}}</ref> — француз-швед [[Физика|физик]]<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.nasonline.org/member-directory/members/20044049.html|title=Anne L'Huillier|work=National Academy of Sciences|accessdate=2023-10-03|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004074344/https://www.nasonline.org/member-directory/members/20044049.html}}</ref>. [[Швеция|Швециядағы]] Лунд университетінде [[атомдық физика]] профессоры, онда [[Электрон|электрондардың]] нақты уақыт режиміндегі қозғалысын зерттейтін аттосекунд физика тобын басқарады, бұл топ атом деңгейіндегі химиялық реакцияларды түсіну үшін қолданылады<ref>{{Cite web|url=https://www.zeiss.com/corporate/int/innovation-and-technology/research-award-winners.html|title=Carl Zeiss Research Award|lang=en|work=ZEISS International|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170219003440/https://www.zeiss.com/corporate/int/innovation-and-technology/research-award-winners.html|archivedate=2017-02-19|accessdate=2017-04-29}}</ref>. 2004 жылдан бері Швеция Корольдік Ғылым Академиясының мүшесі<ref name="tass">{{Cite web|url=https://nauka.tass.ru/nauka/18898545|title=Нобелевскую премию по физике присудили за изучение электронов и природы света|publisher=[[ТАСС]]|date=2023-10-03|accessdate=2023-10-03|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003173921/https://nauka.tass.ru/nauka/18898545}}</ref>. Физика саласында әртүрлі марапаттарға ие болды, соның ішінде физика бойынша Вольф сыйлығы (2022)<ref name=":3">{{Cite web|url=https://wolffund.org.il/2022/02/08/anne-lhuillier/|title=Wolf Prize in Physics 2022|accessdate=2023-10-04|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208173351/https://wolffund.org.il/2022/02/08/anne-lhuillier/}}</ref> және [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2023, [[Пьер Агостини]] және [[Ференц Краус|Ференц Крауспен]] бірге).
== Өмірбаян ==
Анн Л’Юилье 1958 жылы [[Париж|Парижде]] дүниеге келген<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.nasonline.org/member-directory/members/20044049.html|title=Anne L'Huillier|work=National Academy of Sciences|accessdate=2023-10-03|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004074344/https://www.nasonline.org/member-directory/members/20044049.html}}</ref>. Ол мансабын [[Эксперименттік физика|эксперименталды физикаға]] ауыстырмас бұрын [[теориялық физика]] және [[математика]] бойынша ғылым магистрі дәрежесін алды<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.academia-net.org/profil/prof-anne-lhuillier/1135203|title=Prof. Anne L'huillier – AcademiaNet|lang=en|work=www.academia-net.org|accessdate=2017-04-29|archivedate=2021-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210712011957/https://www.academia-net.org/profil/prof-anne-lhuillier/1135203}}</ref>. 1986 жылы жоғары қарқынды [[Лазер|лазерлік]] өрістердегі көптік [[Иондау|иондану]] бойынша диссертациясымен [[PhD-доктор|PhD дәрежесін]] алды. Чалмерс технологиялық университетінде ([[Гётеборг|Гетеборг]]) және [[Оңтүстік Калифорния университеті|Оңтүстік Калифорния университетінде]] ([[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]]) постдокторантуралық қызметтерді атқарды. 1986 жылдан бастап Саклайдағы Балама энергия және атом энергиясы комиссиясының (CEA) зерттеу бөлімінде толық уақыт жұмыс істеді. 1995 жылы ол Швецияға көшіп, Лунд университетінде алдымен ''доцент'', ал 1997 жылдан бастап физика бойынша толық профессор болып жұмыс істеді<ref>{{Cite web|url=http://www.atomic.physics.lu.se/research/attosecond_physics/group_members/anne_lhuillier/|title=Anne L'Huillier|work=Atomic Physics, Faculty of Engineering, LTH|accessdate=2014-05-05|archivedate=2017-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170226215904/http://www.atomic.physics.lu.se/research/attosecond_physics/group_members/anne_lhuillier/}}</ref>. 2007 жылдан 2015 жылға дейін Л’Юилье физика бойынша [[Нобель комитеті|Нобель комитетінде]] қызмет етті<ref name=":0" />.
1987 жылы Саклде жұмыс істеп жүргенде, Л’Юилье және оның әріптестері лазерлік сәулелену инертті газ арқылы өткенде, фотондардың атомдармен әрекеттесуі көптеген жоғары жиілікті гармоникалардың пайда болуына әкелетінін және бұл гармоникалардың қарқындылығы (33-ке дейін) төмендемейтінін, бірақ шамамен тұрақты болып қалатынын анықтады.
1991 жылы Л’Юилье Кеннет Шафер мен Кеннет Кулэндермен бірге бұл күтпеген нәтижеге теориялық түсініктеме берді, ал 1994 жылы ол бұл процестің толық кванттық теориясын бірлесіп жазды. Бұл теория сонымен қатар гармоникалардың шығарылуын қалай синхрондауға болатынын — сайып келгенде бір [[Секунд|фемтосекундтан]] қысқа ультрақысқа импульсті қалай жасауға болатынын көрсетті. Бұл нәтиже аттосекунд физикасының дамуындағы маңызды кезең болды.
1992 жылы Л’Юилье Еуропадағы фемтосекунд импульстарын генерациялайтын алғашқы [[титан]] — [[сапфир]] [[Қатты денелік лазер|қатты денелі лазерлік]] жүйелердің бірін құрған экспериментке қатысты. 2003 жылы Л’Юилье тобы бүгінгі күнге дейін ең қысқа лазерлік импульсті, ұзақтығы 170 аттосекундты алды. 2017 жылы ол [[Иондау|фотоиондалу]] процесін зерттеуге аттосекундтық лазерлік импульс әдісін қолданып, әртүрлі атом қабықшаларынан электрондардың қашу уақытының айырмашылығы ондаған аттосекундтан аспайтынын көрсетті<ref name="nkj">{{Cite web|author=Понятов А.|url=https://www.nkj.ru/news/48751/|title=Нобелевскую премию по физике дали за создание аттосекундных импульсов света|lang=|work=https://www.nkj.ru/|publisher=Наука и жизнь|date=2023-10-03|accessdate=2023-10-06|archivedate=2023-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231010080023/https://nkj.ru/news/48751/}}</ref><ref>{{Cite web|author=Иванов И.|url=https://elementy.ru/novosti_nauki/434150/Nobelevskaya_premiya_po_fizike_2023|title=Нобелевская премия по физике — 2023|lang=|work=|publisher=|date=2023-10-15|accessdate=2023-10-17|archivedate=2023-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231023111711/https://elementy.ru/novosti_nauki/434150/Nobelevskaya_premiya_po_fizike_2023}}</ref>.
== Марапаттар ==
* 1997 — Америкалық физикалық қоғамының мүшесі
* 1998 — Горан Густафссон атындағы физика сыйлығы, Швеция Корольдік ғылым академиясы
* 2003 — Қолданбалы физика бойынша Юлий Шпрингер сыйлығы
* 2004 — Швеция Корольдік ғылым академиясының мүшесі<ref>{{Cite web|url=https://www.kva.se/sv/nyheter/nya-ledamoter-2|title=Nya ledamöter|work=Kungl. Vetenskapsakademien|date=2004-04-19|accessdate=2017-04-29|archivedate=2022-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214174341/https://www.kva.se/sv/nyheter/nya-ledamoter-2}}</ref>
* 2007—2015 — физика бойынша Нобель комитетінің мүшесі<ref name="tass">{{Cite web|url=https://nauka.tass.ru/nauka/18898545|title=Нобелевскую премию по физике присудили за изучение электронов и природы света|publisher=[[ТАСС]]|date=2023-10-03|accessdate=2023-10-03|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003173921/https://nauka.tass.ru/nauka/18898545}}</ref>
* 2011 — L’Oréal-UNESCO ғылымдағы әйелдерге арналған сыйлығы
* 2013 — Карл Цейс сыйлығы
* 2013 — Еуропа ғылым академиясының {{Аударылмаған 5|Блез Паскаль медалі|Блез Паскаль медалі|fr|Académie européenne des sciences}} (EurASc)
* 2013 — Пьер және Мари Кюри университетінің құрметті докторы
* 2014 — Еуропалық физикалық қоғамның физикадағы әйелдерге арналған Эмми Нётер сыйлығы
* 2015 — Йенадағы Фридрих Шиллер университетінің құрметті докторы
* 2018 — Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі
* 2019 — Еуропалық физикалық қоғамның кванттық электроника және оптика саласындағы сыйлығы
* 2021 — Оптикалық қоғамның «ультражылдам лазерлер мен аттосекундтық физика саласындағы ізашарлық жұмысы, жоғары гармоникалық генерацияны жүзеге асыру және түсіну және оны атомдар мен молекулалардағы электрон қозғалысын уақыт ажыратымдылығымен визуализациялауға қолдануы» үшін Макс Борн сыйлығы
* 2021 — Австрия ғылым академиясының корреспондент мүшесі
* 2022 — «ультражылдам лазерлік ғылымға қосқан ізашарлық үлесі» үшін физика бойынша Вульф сыйлығы және аттосекунд физикасы» (Ференц Крауш және Пол Коркуммен бөліскен)<ref name=":3">{{Cite web|url=https://wolffund.org.il/2022/02/08/anne-lhuillier/|title=Wolf Prize in Physics 2022|accessdate=2023-10-04|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208173351/https://wolffund.org.il/2022/02/08/anne-lhuillier/}}</ref>
* 2022 — іргелі ғылымдар саласында BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award<ref>{{Cite web|url=https://www.frontiersofknowledgeawards-fbbva.es/noticias/15th-edition-basic-sciences-anne-lhuillier-paul-corkum-ferenc-krausz/|title=BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award 2022|accessdate=2023-10-04|archivedate=2023-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231009102439/https://www.frontiersofknowledgeawards-fbbva.es/noticias/15th-edition-basic-sciences-anne-lhuillier-paul-corkum-ferenc-krausz/}}</ref>
* 2022 — Оптикалық қоғамның мүшесі
* 2023 — «заттағы электрондардың динамикасын зерттеу үшін жарықтың аттосекундтық импульстарын генерациялаудың эксперименттік әдістері үшін» Физика бойынша Нобель сыйлығы ([[Пьер Агостини]] және [[Ференц Крауc|Ференц Крауcпен]] бірге)
* 2024 — Поляр жұлдызы орденінің Үлкен крестінің командоры<ref>{{Cite web|url=https://www.kungahuset.se/arkiv/pressmeddelanden/2024-03-21-h.m.-konungen-har-beslutat-om-ordensforlaningar-for-exceptionella-insatser|title=H.M. Konungen har beslutat om ordensförläningar för exceptionella insatser|accessdate=2024-03-22|archivedate=2024-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240323104216/https://www.kungahuset.se/arkiv/pressmeddelanden/2024-03-21-h.m.-konungen-har-beslutat-om-ordensforlaningar-for-exceptionella-insatser/}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Швед корольдік ғылым академиясының мүшелері]]
[[Санат:Франция физиктері]]
[[Санат:Шведция физиктері]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Құрмет легионы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Құрмет легионы орденінің офицерлері]]
[[Санат:Құрмет легионы орденінің командорлары]]
[[Санат:Физиктер]]
47c59yuykwqrjz57y4pjp1p78c69ttb
3592076
3591847
2026-04-26T07:42:57Z
Nurkhan
13652
Nurkhan [[Анн Л'Юилье]] бетін [[Анн Л’Юилье]] бетіне жылжытты
3591847
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Анн Л’Юилье
|Шынайы есімі = {{lang-fr|Anne L'Huillier}}
|Суреті = Anne_LHuiller_01.JPG
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 16.8.1958
|Туған жері = [[Париж]], [[Франция]]
|Азаматтығы = {{Байрақ|Франция}}<br>{{Байрақ|Швеция}}
|Ғылыми аясы = [[физика]], [[аттосекундтық физика]] және [[ultrafast imaging]]
|Жұмыс орны = [[Лунд университеті]]<br>
[[Лунд университеті]]
| Альма-матер = [[Жоғары қалыпты метебі, Фонтене-о-Роз]]<br>
[[Пьер және Мари Кюри университеті]] (1986)
|Ғылыми жетекші = [[Бернард Каньяк]]
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі =
|Марапаттары = [[Поляр жұлдызы орденінің Үлкен крестінің командоры]]<br>[[Құрмет легионы орденінің командоры]]<br>
[[Құрмет легионы орденінің офицері]]<br>[[Құрмет легионы орденінің кавалері]]<br>[[Америка физикалық қоғамының мүшесі]]<br>
[[Оптикалық қоғамның белсенді мүшесі]]<br>[[Q131724655?]] (1990)<br>[[Физика бойынша Горан Густафссон сыйлығы]] (1998)<br>
[[Ғылым саласындағы әйелдерге арналған L’Oréal-UNESCO сыйлығы]] (2011)<br>[[Пьер және Мария Кюри университетінің құрметті докторы]] (2013)<br>
[[Карл Цейсс сыйлығы]] (2013)<br>[[Физикағы әйелдерге арналған Эмми Нётер сыйлығы]] (2014)<br>
[[Йена университетінің құрметті докторы]] (2015)<br>[[Макс Борн сыйлығы]] (2021)<br>[[Физика саласында Вольф сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика бойынша Вольф сыйлығы]] (2022)<br>
[[BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Awards]] (2022)<br>[[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика саласындағы Нобель сыйлығы]]<br>[[Париж-Саклай университетінің құрметті докторы]] (13 қараша 2023)
<br>[[Атомдық немесе беттік физика бойынша Дэвиссон-Гермер сыйлығы]] (2024)<br>[[Бордо университетінің құрметті докторы]] (28 наурыз 2024)
| Сайты = [https://portal.research.lu.se/en/persons/anne-lhuillier/ portal.research.lu.se/…]
}}
'''Анн Л’Юилье''' ({{Lang-fr|Anne L'Huillier}}; [[16 тамыз]] [[1958]], [[Париж]])<ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2023/lhuillier/facts/|title=The Nobel Prize in Physics 2023|lang=en-US|work=NobelPrize.org|accessdate=2023-10-04|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003102001/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2023/lhuillier/facts/}}</ref> — француз-швед [[Физика|физик]]<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.nasonline.org/member-directory/members/20044049.html|title=Anne L'Huillier|work=National Academy of Sciences|accessdate=2023-10-03|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004074344/https://www.nasonline.org/member-directory/members/20044049.html}}</ref>. [[Швеция|Швециядағы]] Лунд университетінде [[атомдық физика]] профессоры, онда [[Электрон|электрондардың]] нақты уақыт режиміндегі қозғалысын зерттейтін аттосекунд физика тобын басқарады, бұл топ атом деңгейіндегі химиялық реакцияларды түсіну үшін қолданылады<ref>{{Cite web|url=https://www.zeiss.com/corporate/int/innovation-and-technology/research-award-winners.html|title=Carl Zeiss Research Award|lang=en|work=ZEISS International|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170219003440/https://www.zeiss.com/corporate/int/innovation-and-technology/research-award-winners.html|archivedate=2017-02-19|accessdate=2017-04-29}}</ref>. 2004 жылдан бері Швеция Корольдік Ғылым Академиясының мүшесі<ref name="tass">{{Cite web|url=https://nauka.tass.ru/nauka/18898545|title=Нобелевскую премию по физике присудили за изучение электронов и природы света|publisher=[[ТАСС]]|date=2023-10-03|accessdate=2023-10-03|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003173921/https://nauka.tass.ru/nauka/18898545}}</ref>. Физика саласында әртүрлі марапаттарға ие болды, соның ішінде физика бойынша Вольф сыйлығы (2022)<ref name=":3">{{Cite web|url=https://wolffund.org.il/2022/02/08/anne-lhuillier/|title=Wolf Prize in Physics 2022|accessdate=2023-10-04|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208173351/https://wolffund.org.il/2022/02/08/anne-lhuillier/}}</ref> және [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2023, [[Пьер Агостини]] және [[Ференц Краус|Ференц Крауспен]] бірге).
== Өмірбаян ==
Анн Л’Юилье 1958 жылы [[Париж|Парижде]] дүниеге келген<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.nasonline.org/member-directory/members/20044049.html|title=Anne L'Huillier|work=National Academy of Sciences|accessdate=2023-10-03|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004074344/https://www.nasonline.org/member-directory/members/20044049.html}}</ref>. Ол мансабын [[Эксперименттік физика|эксперименталды физикаға]] ауыстырмас бұрын [[теориялық физика]] және [[математика]] бойынша ғылым магистрі дәрежесін алды<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.academia-net.org/profil/prof-anne-lhuillier/1135203|title=Prof. Anne L'huillier – AcademiaNet|lang=en|work=www.academia-net.org|accessdate=2017-04-29|archivedate=2021-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210712011957/https://www.academia-net.org/profil/prof-anne-lhuillier/1135203}}</ref>. 1986 жылы жоғары қарқынды [[Лазер|лазерлік]] өрістердегі көптік [[Иондау|иондану]] бойынша диссертациясымен [[PhD-доктор|PhD дәрежесін]] алды. Чалмерс технологиялық университетінде ([[Гётеборг|Гетеборг]]) және [[Оңтүстік Калифорния университеті|Оңтүстік Калифорния университетінде]] ([[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]]) постдокторантуралық қызметтерді атқарды. 1986 жылдан бастап Саклайдағы Балама энергия және атом энергиясы комиссиясының (CEA) зерттеу бөлімінде толық уақыт жұмыс істеді. 1995 жылы ол Швецияға көшіп, Лунд университетінде алдымен ''доцент'', ал 1997 жылдан бастап физика бойынша толық профессор болып жұмыс істеді<ref>{{Cite web|url=http://www.atomic.physics.lu.se/research/attosecond_physics/group_members/anne_lhuillier/|title=Anne L'Huillier|work=Atomic Physics, Faculty of Engineering, LTH|accessdate=2014-05-05|archivedate=2017-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170226215904/http://www.atomic.physics.lu.se/research/attosecond_physics/group_members/anne_lhuillier/}}</ref>. 2007 жылдан 2015 жылға дейін Л’Юилье физика бойынша [[Нобель комитеті|Нобель комитетінде]] қызмет етті<ref name=":0" />.
1987 жылы Саклде жұмыс істеп жүргенде, Л’Юилье және оның әріптестері лазерлік сәулелену инертті газ арқылы өткенде, фотондардың атомдармен әрекеттесуі көптеген жоғары жиілікті гармоникалардың пайда болуына әкелетінін және бұл гармоникалардың қарқындылығы (33-ке дейін) төмендемейтінін, бірақ шамамен тұрақты болып қалатынын анықтады.
1991 жылы Л’Юилье Кеннет Шафер мен Кеннет Кулэндермен бірге бұл күтпеген нәтижеге теориялық түсініктеме берді, ал 1994 жылы ол бұл процестің толық кванттық теориясын бірлесіп жазды. Бұл теория сонымен қатар гармоникалардың шығарылуын қалай синхрондауға болатынын — сайып келгенде бір [[Секунд|фемтосекундтан]] қысқа ультрақысқа импульсті қалай жасауға болатынын көрсетті. Бұл нәтиже аттосекунд физикасының дамуындағы маңызды кезең болды.
1992 жылы Л’Юилье Еуропадағы фемтосекунд импульстарын генерациялайтын алғашқы [[титан]] — [[сапфир]] [[Қатты денелік лазер|қатты денелі лазерлік]] жүйелердің бірін құрған экспериментке қатысты. 2003 жылы Л’Юилье тобы бүгінгі күнге дейін ең қысқа лазерлік импульсті, ұзақтығы 170 аттосекундты алды. 2017 жылы ол [[Иондау|фотоиондалу]] процесін зерттеуге аттосекундтық лазерлік импульс әдісін қолданып, әртүрлі атом қабықшаларынан электрондардың қашу уақытының айырмашылығы ондаған аттосекундтан аспайтынын көрсетті<ref name="nkj">{{Cite web|author=Понятов А.|url=https://www.nkj.ru/news/48751/|title=Нобелевскую премию по физике дали за создание аттосекундных импульсов света|lang=|work=https://www.nkj.ru/|publisher=Наука и жизнь|date=2023-10-03|accessdate=2023-10-06|archivedate=2023-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231010080023/https://nkj.ru/news/48751/}}</ref><ref>{{Cite web|author=Иванов И.|url=https://elementy.ru/novosti_nauki/434150/Nobelevskaya_premiya_po_fizike_2023|title=Нобелевская премия по физике — 2023|lang=|work=|publisher=|date=2023-10-15|accessdate=2023-10-17|archivedate=2023-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231023111711/https://elementy.ru/novosti_nauki/434150/Nobelevskaya_premiya_po_fizike_2023}}</ref>.
== Марапаттар ==
* 1997 — Америкалық физикалық қоғамының мүшесі
* 1998 — Горан Густафссон атындағы физика сыйлығы, Швеция Корольдік ғылым академиясы
* 2003 — Қолданбалы физика бойынша Юлий Шпрингер сыйлығы
* 2004 — Швеция Корольдік ғылым академиясының мүшесі<ref>{{Cite web|url=https://www.kva.se/sv/nyheter/nya-ledamoter-2|title=Nya ledamöter|work=Kungl. Vetenskapsakademien|date=2004-04-19|accessdate=2017-04-29|archivedate=2022-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214174341/https://www.kva.se/sv/nyheter/nya-ledamoter-2}}</ref>
* 2007—2015 — физика бойынша Нобель комитетінің мүшесі<ref name="tass">{{Cite web|url=https://nauka.tass.ru/nauka/18898545|title=Нобелевскую премию по физике присудили за изучение электронов и природы света|publisher=[[ТАСС]]|date=2023-10-03|accessdate=2023-10-03|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003173921/https://nauka.tass.ru/nauka/18898545}}</ref>
* 2011 — L’Oréal-UNESCO ғылымдағы әйелдерге арналған сыйлығы
* 2013 — Карл Цейс сыйлығы
* 2013 — Еуропа ғылым академиясының {{Аударылмаған 5|Блез Паскаль медалі|Блез Паскаль медалі|fr|Académie européenne des sciences}} (EurASc)
* 2013 — Пьер және Мари Кюри университетінің құрметті докторы
* 2014 — Еуропалық физикалық қоғамның физикадағы әйелдерге арналған Эмми Нётер сыйлығы
* 2015 — Йенадағы Фридрих Шиллер университетінің құрметті докторы
* 2018 — Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі
* 2019 — Еуропалық физикалық қоғамның кванттық электроника және оптика саласындағы сыйлығы
* 2021 — Оптикалық қоғамның «ультражылдам лазерлер мен аттосекундтық физика саласындағы ізашарлық жұмысы, жоғары гармоникалық генерацияны жүзеге асыру және түсіну және оны атомдар мен молекулалардағы электрон қозғалысын уақыт ажыратымдылығымен визуализациялауға қолдануы» үшін Макс Борн сыйлығы
* 2021 — Австрия ғылым академиясының корреспондент мүшесі
* 2022 — «ультражылдам лазерлік ғылымға қосқан ізашарлық үлесі» үшін физика бойынша Вульф сыйлығы және аттосекунд физикасы» (Ференц Крауш және Пол Коркуммен бөліскен)<ref name=":3">{{Cite web|url=https://wolffund.org.il/2022/02/08/anne-lhuillier/|title=Wolf Prize in Physics 2022|accessdate=2023-10-04|archivedate=2022-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208173351/https://wolffund.org.il/2022/02/08/anne-lhuillier/}}</ref>
* 2022 — іргелі ғылымдар саласында BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award<ref>{{Cite web|url=https://www.frontiersofknowledgeawards-fbbva.es/noticias/15th-edition-basic-sciences-anne-lhuillier-paul-corkum-ferenc-krausz/|title=BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award 2022|accessdate=2023-10-04|archivedate=2023-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231009102439/https://www.frontiersofknowledgeawards-fbbva.es/noticias/15th-edition-basic-sciences-anne-lhuillier-paul-corkum-ferenc-krausz/}}</ref>
* 2022 — Оптикалық қоғамның мүшесі
* 2023 — «заттағы электрондардың динамикасын зерттеу үшін жарықтың аттосекундтық импульстарын генерациялаудың эксперименттік әдістері үшін» Физика бойынша Нобель сыйлығы ([[Пьер Агостини]] және [[Ференц Крауc|Ференц Крауcпен]] бірге)
* 2024 — Поляр жұлдызы орденінің Үлкен крестінің командоры<ref>{{Cite web|url=https://www.kungahuset.se/arkiv/pressmeddelanden/2024-03-21-h.m.-konungen-har-beslutat-om-ordensforlaningar-for-exceptionella-insatser|title=H.M. Konungen har beslutat om ordensförläningar för exceptionella insatser|accessdate=2024-03-22|archivedate=2024-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240323104216/https://www.kungahuset.se/arkiv/pressmeddelanden/2024-03-21-h.m.-konungen-har-beslutat-om-ordensforlaningar-for-exceptionella-insatser/}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Швед корольдік ғылым академиясының мүшелері]]
[[Санат:Франция физиктері]]
[[Санат:Шведция физиктері]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Құрмет легионы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Құрмет легионы орденінің офицерлері]]
[[Санат:Құрмет легионы орденінің командорлары]]
[[Санат:Физиктер]]
47c59yuykwqrjz57y4pjp1p78c69ttb
Касымалы Жантөшев
0
780020
3591750
3591576
2026-04-25T14:33:41Z
TheNomadEditor
120280
3591750
wikitext
text/x-wiki
{{Жазушы|Есімі=Касымалы Жантөшев|Шынайы есімі={{lang-ky|Касымалы Жантошев}}|Туған күні=2.9.1904 (15.9)|Қайтыс болған күні=13.8.1968|Азаматтығы={{USSR}}|Туған жері=Теңізбай ауылы, [[Пржевал уезі]], [[Жетісу облысы (Ресей империясы)|Жетісу облысы]], [[Ресей империясы]]|Қайтыс болған жері=[[Бішкек|Фрунзе]], [[Қырғыз Кеңестік Социалистік Республикасы|Қырғыз КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|Білімі=[[Жүсіп Баласағұни атындағы Қырғыз Ұлттық Универсиеті|Жүсіп Баласағұни атындағы Қырғыз ұлттық универсиеті]]|Жанры=[[проза]]|Бағыты=[[социалистік реализм]]|Шығармалардың тілі=[[қырғыз тілі]]|Марапаттары={{Қатар
|{{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}}
|{{Құрмет Белгісі ордені}}
|{{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі}}}}}}
'''Касымалы Жантөшев''' (2 ([[15 қыркүйек]]) [[1904 жыл|1904]], Теңізбай ауылы — [[13 тамыз]] [[1968 жыл|1968]], [[Бішкек|Фрунзе]]) — қырғыз әдеби және қоғам қайраткері, жазушы, драматург, аудармашы, актер және режиссер. 1946 жылы Қырғыз КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері атағын алған, 1968 жылы халық жазушысы атанған. 1934 жылдан бастап Кеңес жазушылар одағы мүшесі болған.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20161027/kasymaly-zhantoshev-omur-bayany-1029990189.html|title=Касымалы Жантөшев — өмүр баяны
|author=|date=2016-10-27|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
Касымалы Жантөшев 1926 жылы қырғыз музыкалық-драмалық студиясына болашақ әртіс ретінде қабылданды. Бұл жерде Ашыралы Куттубаев, Абды Боталиев, Сыдык Сабаев, Касым Эшимбеков сияқты өнер қайраткерлерімен бірге оқыды. Студияда жүрген жылдары ол бірнеше рөлдерді сомдап, алғашқы пьесаларын жазды: «Қойшылар», «Қарашаш», «Алым мен Мария» және т.б. Кейін бұл пьесалардың барлығы театр сахнасында қойылды.
Касымалы Жантөшев 1930 жылы Фрунзе қаласындағы педагогикалық техникумды бітірді. Одан кейін Қырғыз педагогикалық техникумында оқытушы болып жұмыс істеп, біршама уақыт ауылдық кеңес төрағаларын даярлау курстарында сабақ берген.
Касымалы Жантөшев 1934–1948 жылдары Қырғыз драма театрында актер, режиссер және қоюшы-режиссер болып жұмыс істеген. Замандас әріптестерінің айтуынша, әсіресе күрделі әрі интеллектуалдық рөлдерді шебер орындаған.
1948–1949 жылдары Киргосиздатта редактор болып еңбек етті. 1949–1951 жылдары Қырғыз КСР Халық комиссариатының өнер басқармасының бастығы қызметін атқарды. 1964–1968 жылдары Қырғыз КСР Мәдениет министрлігінің репертуарлық-редакциялық алқасының бас редакторы болды.
Касымалы Жантөшев 1943 жылы (ВКП(б)) қатарына қабылданған.
1946 жылы Қырғыз КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері атағына ие болды, 1968 жылдан бастап халық жазушысы атанды.
1968 жылғы 13 тамызда қайтыс болып, Ала-Арча зиратында жерленген.
== Шығармашылығы ==
Касымалы Жантөшев әдеби қызметін 1926 жылы қырғыз музыкалық-драмалық студиясының тәрбиеленушісі кезінде бастаған.
Педагогикалық техникумда оқып жүрген жылдары да шығармашылығын жалғастырып, өлеңдер мен драмалық үйірмелерге арналған бір актілі пьесалар жазды.
Прозалық шығармалар мен қырыққа жуық пьесаның авторы. Ең маңызды туындылары: «Қарашаш» (1928), халық эпосы негізінде жазылған «Курманбек» батырлық драмасы (1942), [[Тоқтықұл Сатылғанов]]ға арналған «Халық жыршысы» (1945), ауыз әдебиеті негізінде жазылған «Мендирман» поэмасы (1957). Үш томдық «Каныбек» (1939–1948) шытырман оқиғалы романында қырғыз халқының революцияға дейінгі өмірі бейнеленген. Сонымен қатар оған «Асу асқан сулар» (1955) повестер мен әңгімелер жинағы, «Аспан тауларының шопаны» (1963) романы және балаларға арналған ертегілер тиесілі.
Касымалы Жантөшевтің «Курманбек» романы мен драмасы қырғыз ұлттық мәдениетінің алтын қорына енген.
Көркем аударма шебері ретінде танымал. Александр Островскийдің «Бесприданница» пьесасын, Николай Островскийдің «Қалай шыныққан болат» романын және басқа да шығармаларды қырғыз тіліне аударған.
Қырғыз жазушыларының ішінде алғашқылардың бірі болып кинодраматургия жанрында еңбек етті. «Тянь-Шань қызы» және «Каныбек» фильмдерінің сценарийлерін жазып, Кырғызфильм студиясында экранға шығарылған.
== Жады ==
* Касымалы Жантөшев есімі Ыстықкөл облысы драма театрына, бірқатар мектептер мен кітапханаларға, Қырғызстанның қалалары мен ауылдарындағы көшелерге берілген.
* Жазушының аты [[Бішкек]] қаласындағы көшеге де қойылған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
{{Сыртқы сілтемелер}}
2kygemkim7qsq0iynvtytao0ilap7r3
3591752
3591750
2026-04-25T14:42:34Z
TheNomadEditor
120280
/* Өмірбаяны */
3591752
wikitext
text/x-wiki
{{Жазушы|Есімі=Касымалы Жантөшев|Шынайы есімі={{lang-ky|Касымалы Жантошев}}|Туған күні=2.9.1904 (15.9)|Қайтыс болған күні=13.8.1968|Азаматтығы={{USSR}}|Туған жері=Теңізбай ауылы, [[Пржевал уезі]], [[Жетісу облысы (Ресей империясы)|Жетісу облысы]], [[Ресей империясы]]|Қайтыс болған жері=[[Бішкек|Фрунзе]], [[Қырғыз Кеңестік Социалистік Республикасы|Қырғыз КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|Білімі=[[Жүсіп Баласағұни атындағы Қырғыз Ұлттық Универсиеті|Жүсіп Баласағұни атындағы Қырғыз ұлттық универсиеті]]|Жанры=[[проза]]|Бағыты=[[социалистік реализм]]|Шығармалардың тілі=[[қырғыз тілі]]|Марапаттары={{Қатар
|{{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}}
|{{Құрмет Белгісі ордені}}
|{{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі}}}}}}
'''Касымалы Жантөшев''' (2 ([[15 қыркүйек]]) [[1904 жыл|1904]], Теңізбай ауылы — [[13 тамыз]] [[1968 жыл|1968]], [[Бішкек|Фрунзе]]) — қырғыз әдеби және қоғам қайраткері, жазушы, драматург, аудармашы, актер және режиссер. 1946 жылы Қырғыз КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері атағын алған, 1968 жылы халық жазушысы атанған. 1934 жылдан бастап Кеңес жазушылар одағы мүшесі болған.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20161027/kasymaly-zhantoshev-omur-bayany-1029990189.html|title=Касымалы Жантөшев — өмүр баяны
|author=|date=2016-10-27|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
Касымалы Жантөшев 1926 жылы қырғыз музыкалық-драмалық студиясына болашақ әртіс ретінде қабылданды. Бұл жерде Ашыралы Куттубаев, Абды Боталиев, Сыдык Сабаев, Касым Эшимбеков сияқты өнер қайраткерлерімен бірге оқыды. Студияда жүрген жылдары ол бірнеше рөлдерді сомдап, алғашқы пьесаларын жазды: «Қойшылар», «Қарашаш», «Алым мен Мария» және т.б. Кейін бұл пьесалардың барлығы театр сахнасында қойылды.<ref>{{cite web|url=https://www.vb.kg/doc/288237_v_issyk_kylskoy_oblasti_otmetili_110_letie_kasymaly_djantosheva.html|title=В Иссык-Кульской области отметили 110-летие Касымалы Джантошева|author=Светлана Моисеева|date=2014-09-30|work=|publisher=vb.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Касымалы Жантөшев 1930 жылы Фрунзе қаласындағы педагогикалық техникумды бітірді. Одан кейін Қырғыз педагогикалық техникумында оқытушы болып жұмыс істеп, біршама уақыт ауылдық кеңес төрағаларын даярлау курстарында сабақ берген.
Касымалы Жантөшев 1934–1948 жылдары Қырғыз драма театрында актер, режиссер және қоюшы-режиссер болып жұмыс істеген. Замандас әріптестерінің айтуынша, әсіресе күрделі әрі интеллектуалдық рөлдерді шебер орындаған.
1948–1949 жылдары Киргосиздатта редактор болып еңбек етті. 1949–1951 жылдары Қырғыз КСР Халық комиссариатының өнер басқармасының бастығы қызметін атқарды. 1964–1968 жылдары Қырғыз КСР Мәдениет министрлігінің репертуарлық-редакциялық алқасының бас редакторы болды.
Касымалы Жантөшев 1943 жылы (ВКП(б)) қатарына қабылданған.
1946 жылы Қырғыз КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері атағына ие болды, 1968 жылдан бастап халық жазушысы атанды.
1968 жылғы 13 тамызда қайтыс болып, Ала-Арча зиратында жерленген.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/famous-personalities/writers-kyrgyzstan/2048-prozaik-dramaturg-kasymaly-dzhantoshev.html|title=Прозаик, драматург Касымалы Джантошев|author=|date=2015-02-20|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Касымалы Жантөшев әдеби қызметін 1926 жылы қырғыз музыкалық-драмалық студиясының тәрбиеленушісі кезінде бастаған.
Педагогикалық техникумда оқып жүрген жылдары да шығармашылығын жалғастырып, өлеңдер мен драмалық үйірмелерге арналған бір актілі пьесалар жазды.
Прозалық шығармалар мен қырыққа жуық пьесаның авторы. Ең маңызды туындылары: «Қарашаш» (1928), халық эпосы негізінде жазылған «Курманбек» батырлық драмасы (1942), [[Тоқтықұл Сатылғанов]]ға арналған «Халық жыршысы» (1945), ауыз әдебиеті негізінде жазылған «Мендирман» поэмасы (1957). Үш томдық «Каныбек» (1939–1948) шытырман оқиғалы романында қырғыз халқының революцияға дейінгі өмірі бейнеленген. Сонымен қатар оған «Асу асқан сулар» (1955) повестер мен әңгімелер жинағы, «Аспан тауларының шопаны» (1963) романы және балаларға арналған ертегілер тиесілі.
Касымалы Жантөшевтің «Курманбек» романы мен драмасы қырғыз ұлттық мәдениетінің алтын қорына енген.
Көркем аударма шебері ретінде танымал. Александр Островскийдің «Бесприданница» пьесасын, Николай Островскийдің «Қалай шыныққан болат» романын және басқа да шығармаларды қырғыз тіліне аударған.
Қырғыз жазушыларының ішінде алғашқылардың бірі болып кинодраматургия жанрында еңбек етті. «Тянь-Шань қызы» және «Каныбек» фильмдерінің сценарийлерін жазып, Кырғызфильм студиясында экранға шығарылған.
== Жады ==
* Касымалы Жантөшев есімі Ыстықкөл облысы драма театрына, бірқатар мектептер мен кітапханаларға, Қырғызстанның қалалары мен ауылдарындағы көшелерге берілген.
* Жазушының аты [[Бішкек]] қаласындағы көшеге де қойылған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
{{Сыртқы сілтемелер}}
3snxr6n26xbzefnm5pzw35e1688dbf6
3591753
3591752
2026-04-25T14:46:31Z
TheNomadEditor
120280
/* Шығармашылығы */
3591753
wikitext
text/x-wiki
{{Жазушы|Есімі=Касымалы Жантөшев|Шынайы есімі={{lang-ky|Касымалы Жантошев}}|Туған күні=2.9.1904 (15.9)|Қайтыс болған күні=13.8.1968|Азаматтығы={{USSR}}|Туған жері=Теңізбай ауылы, [[Пржевал уезі]], [[Жетісу облысы (Ресей империясы)|Жетісу облысы]], [[Ресей империясы]]|Қайтыс болған жері=[[Бішкек|Фрунзе]], [[Қырғыз Кеңестік Социалистік Республикасы|Қырғыз КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|Білімі=[[Жүсіп Баласағұни атындағы Қырғыз Ұлттық Универсиеті|Жүсіп Баласағұни атындағы Қырғыз ұлттық универсиеті]]|Жанры=[[проза]]|Бағыты=[[социалистік реализм]]|Шығармалардың тілі=[[қырғыз тілі]]|Марапаттары={{Қатар
|{{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}}
|{{Құрмет Белгісі ордені}}
|{{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі}}}}}}
'''Касымалы Жантөшев''' (2 ([[15 қыркүйек]]) [[1904 жыл|1904]], Теңізбай ауылы — [[13 тамыз]] [[1968 жыл|1968]], [[Бішкек|Фрунзе]]) — қырғыз әдеби және қоғам қайраткері, жазушы, драматург, аудармашы, актер және режиссер. 1946 жылы Қырғыз КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері атағын алған, 1968 жылы халық жазушысы атанған. 1934 жылдан бастап Кеңес жазушылар одағы мүшесі болған.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20161027/kasymaly-zhantoshev-omur-bayany-1029990189.html|title=Касымалы Жантөшев — өмүр баяны
|author=|date=2016-10-27|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
Касымалы Жантөшев 1926 жылы қырғыз музыкалық-драмалық студиясына болашақ әртіс ретінде қабылданды. Бұл жерде Ашыралы Куттубаев, Абды Боталиев, Сыдык Сабаев, Касым Эшимбеков сияқты өнер қайраткерлерімен бірге оқыды. Студияда жүрген жылдары ол бірнеше рөлдерді сомдап, алғашқы пьесаларын жазды: «Қойшылар», «Қарашаш», «Алым мен Мария» және т.б. Кейін бұл пьесалардың барлығы театр сахнасында қойылды.<ref>{{cite web|url=https://www.vb.kg/doc/288237_v_issyk_kylskoy_oblasti_otmetili_110_letie_kasymaly_djantosheva.html|title=В Иссык-Кульской области отметили 110-летие Касымалы Джантошева|author=Светлана Моисеева|date=2014-09-30|work=|publisher=vb.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Касымалы Жантөшев 1930 жылы Фрунзе қаласындағы педагогикалық техникумды бітірді. Одан кейін Қырғыз педагогикалық техникумында оқытушы болып жұмыс істеп, біршама уақыт ауылдық кеңес төрағаларын даярлау курстарында сабақ берген.
Касымалы Жантөшев 1934–1948 жылдары Қырғыз драма театрында актер, режиссер және қоюшы-режиссер болып жұмыс істеген. Замандас әріптестерінің айтуынша, әсіресе күрделі әрі интеллектуалдық рөлдерді шебер орындаған.
1948–1949 жылдары Киргосиздатта редактор болып еңбек етті. 1949–1951 жылдары Қырғыз КСР Халық комиссариатының өнер басқармасының бастығы қызметін атқарды. 1964–1968 жылдары Қырғыз КСР Мәдениет министрлігінің репертуарлық-редакциялық алқасының бас редакторы болды.
Касымалы Жантөшев 1943 жылы (ВКП(б)) қатарына қабылданған.
1946 жылы Қырғыз КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері атағына ие болды, 1968 жылдан бастап халық жазушысы атанды.
1968 жылғы 13 тамызда қайтыс болып, Ала-Арча зиратында жерленген.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/famous-personalities/writers-kyrgyzstan/2048-prozaik-dramaturg-kasymaly-dzhantoshev.html|title=Прозаик, драматург Касымалы Джантошев|author=|date=2015-02-20|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Касымалы Жантөшев әдеби қызметін 1926 жылы қырғыз музыкалық-драмалық студиясының тәрбиеленушісі кезінде бастаған.
Педагогикалық техникумда оқып жүрген жылдары да шығармашылығын жалғастырып, өлеңдер мен драмалық үйірмелерге арналған бір актілі пьесалар жазды.
Прозалық шығармалар мен қырыққа жуық пьесаның авторы. Ең маңызды туындылары: «Қарашаш» (1928), халық эпосы негізінде жазылған «Курманбек» батырлық драмасы (1942), [[Тоқтықұл Сатылғанов]]ға арналған «Халық жыршысы» (1945), ауыз әдебиеті негізінде жазылған «Мендирман» поэмасы (1957). Үш томдық «Каныбек» (1939–1948) шытырман оқиғалы романында қырғыз халқының революцияға дейінгі өмірі бейнеленген. Сонымен қатар оған «Асу асқан сулар» (1955) повестер мен әңгімелер жинағы, «Аспан тауларының шопаны» (1963) романы және балаларға арналған ертегілер тиесілі.<ref>{{cite web|url=https://www.vb.kg/doc/292970_k_ubileu_pisatelia_djantosheva_izdali_ego_piatitomnik.html|title=К юбилеюписателя Джантошева издали его пятитомник|author=Сетлана Моисеева|date=2014-10-11|work=|publisher=vb.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Касымалы Жантөшевтің «Курманбек» романы мен драмасы қырғыз ұлттық мәдениетінің алтын қорына енген.
Көркем аударма шебері ретінде танымал. Александр Островскийдің «Бесприданница» пьесасын, Николай Островскийдің «Қалай шыныққан болат» романын және басқа да шығармаларды қырғыз тіліне аударған.
Қырғыз жазушыларының ішінде алғашқылардың бірі болып кинодраматургия жанрында еңбек етті. «Тянь-Шань қызы» және «Каныбек» фильмдерінің сценарийлерін жазып, Кырғызфильм студиясында экранға шығарылған.<ref>{{cite web|url=https://24.kg/kultura/1270_k_110-letiyu_narodnogo_pisatelya_kirgssr_kasyimalyi_djantosheva_vyipuschen_pyatitom/|title=К 110-летию народного писателя КиргССР Касымалы Джантошева выпущен пятитомник его произведений|author=|date=2014-11-10|work=|publisher=24.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
== Жады ==
* Касымалы Жантөшев есімі Ыстықкөл облысы драма театрына, бірқатар мектептер мен кітапханаларға, Қырғызстанның қалалары мен ауылдарындағы көшелерге берілген.
* Жазушының аты [[Бішкек]] қаласындағы көшеге де қойылған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
{{Сыртқы сілтемелер}}
47lxwseogn9606rhovsro5dww6pnoxs
3591757
3591753
2026-04-25T14:58:44Z
TheNomadEditor
120280
3591757
wikitext
text/x-wiki
{{Жазушы|Есімі=Касымалы Жантөшев|Шынайы есімі={{lang-ky|Касымалы Жантошев}}|Туған күні=2.9.1904 (15.9)|Қайтыс болған күні=13.8.1968|Азаматтығы={{USSR}}|Туған жері=Теңізбай ауылы, [[Пржевал уезі]], [[Жетісу облысы (Ресей империясы)|Жетісу облысы]], [[Ресей империясы]]|Қайтыс болған жері=[[Бішкек|Фрунзе]], [[Қырғыз Кеңестік Социалистік Республикасы|Қырғыз КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|Білімі=[[Жүсіп Баласағұни атындағы Қырғыз Ұлттық Универсиеті|Жүсіп Баласағұни атындағы Қырғыз ұлттық универсиеті]]|Жанры=[[проза]]|Бағыты=[[социалистік реализм]]|Шығармалардың тілі=[[қырғыз тілі]]|Марапаттары={{Қатар
|{{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}}
|{{Құрмет Белгісі ордені}}
|{{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі}}}}}}
'''Касымалы Жантөшев''' (2 ([[15 қыркүйек]]) [[1904 жыл|1904]], Теңізбай ауылы — [[13 тамыз]] [[1968 жыл|1968]], [[Бішкек|Фрунзе]]) — қырғыз әдеби және қоғам қайраткері, жазушы, драматург, аудармашы, актер және режиссер. 1946 жылы Қырғыз КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері атағын алған, 1968 жылы халық жазушысы атанған. 1934 жылдан бастап Кеңес жазушылар одағы мүшесі болған.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20161027/kasymaly-zhantoshev-omur-bayany-1029990189.html|title=Касымалы Жантөшев — өмүр баяны
|author=|date=2016-10-27|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
Касымалы Жантөшев 1926 жылы қырғыз музыкалық-драмалық студиясына болашақ әртіс ретінде қабылданды. Бұл жерде Ашыралы Куттубаев, Абды Боталиев, Сыдык Сабаев, Касым Эшимбеков сияқты өнер қайраткерлерімен бірге оқыды. Студияда жүрген жылдары ол бірнеше рөлдерді сомдап, алғашқы пьесаларын жазды: «Қойшылар», «Қарашаш», «Алым мен Мария» және т.б. Кейін бұл пьесалардың барлығы театр сахнасында қойылды.<ref>{{cite web|url=https://www.vb.kg/doc/288237_v_issyk_kylskoy_oblasti_otmetili_110_letie_kasymaly_djantosheva.html|title=В Иссык-Кульской области отметили 110-летие Касымалы Джантошева|author=Светлана Моисеева|date=2014-09-30|work=|publisher=vb.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Касымалы Жантөшев 1930 жылы Фрунзе қаласындағы педагогикалық техникумды бітірді. Одан кейін Қырғыз педагогикалық техникумында оқытушы болып жұмыс істеп, біршама уақыт ауылдық кеңес төрағаларын даярлау курстарында сабақ берген.
Касымалы Жантөшев 1934–1948 жылдары Қырғыз драма театрында актер, режиссер және қоюшы-режиссер болып жұмыс істеген. Замандас әріптестерінің айтуынша, әсіресе күрделі әрі интеллектуалдық рөлдерді шебер орындаған.
1948–1949 жылдары Киргосиздатта редактор болып еңбек етті. 1949–1951 жылдары Қырғыз КСР Халық комиссариатының өнер басқармасының бастығы қызметін атқарды. 1964–1968 жылдары Қырғыз КСР Мәдениет министрлігінің репертуарлық-редакциялық алқасының бас редакторы болды.
Касымалы Жантөшев 1943 жылы (ВКП(б)) қатарына қабылданған.
1946 жылы Қырғыз КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері атағына ие болды, 1968 жылдан бастап халық жазушысы атанды.
1968 жылғы 13 тамызда қайтыс болып, Ала-Арча зиратында жерленген.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/famous-personalities/writers-kyrgyzstan/2048-prozaik-dramaturg-kasymaly-dzhantoshev.html|title=Прозаик, драматург Касымалы Джантошев|author=|date=2015-02-20|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Касымалы Жантөшев әдеби қызметін 1926 жылы қырғыз музыкалық-драмалық студиясының тәрбиеленушісі кезінде бастаған.
Педагогикалық техникумда оқып жүрген жылдары да шығармашылығын жалғастырып, өлеңдер мен драмалық үйірмелерге арналған бір актілі пьесалар жазды.
Прозалық шығармалар мен қырыққа жуық пьесаның авторы. Ең маңызды туындылары: «Қарашаш» (1928), халық эпосы негізінде жазылған «Курманбек» батырлық драмасы (1942), [[Тоқтықұл Сатылғанов]]ға арналған «Халық жыршысы» (1945), ауыз әдебиеті негізінде жазылған «Мендирман» поэмасы (1957). Үш томдық «Каныбек» (1939–1948) шытырман оқиғалы романында қырғыз халқының революцияға дейінгі өмірі бейнеленген. Сонымен қатар оған «Асу асқан сулар» (1955) повестер мен әңгімелер жинағы, «Аспан тауларының шопаны» (1963) романы және балаларға арналған ертегілер тиесілі.<ref>{{cite web|url=https://www.vb.kg/doc/292970_k_ubileu_pisatelia_djantosheva_izdali_ego_piatitomnik.html|title=К юбилеюписателя Джантошева издали его пятитомник|author=Сетлана Моисеева|date=2014-10-11|work=|publisher=vb.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Касымалы Жантөшевтің «Курманбек» романы мен драмасы қырғыз ұлттық мәдениетінің алтын қорына енген.
Көркем аударма шебері ретінде танымал. Александр Островскийдің «Бесприданница» пьесасын, Николай Островскийдің «Қалай шыныққан болат» романын және басқа да шығармаларды қырғыз тіліне аударған.
Қырғыз жазушыларының ішінде алғашқылардың бірі болып кинодраматургия жанрында еңбек етті. «Тянь-Шань қызы» және «Каныбек» фильмдерінің сценарийлерін жазып, Кырғызфильм студиясында экранға шығарылған.<ref>{{cite web|url=https://24.kg/kultura/1270_k_110-letiyu_narodnogo_pisatelya_kirgssr_kasyimalyi_djantosheva_vyipuschen_pyatitom/|title=К 110-летию народного писателя КиргССР Касымалы Джантошева выпущен пятитомник его произведений|author=|date=2014-11-10|work=|publisher=24.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
== Жады ==
* Касымалы Жантөшев есімі Ыстықкөл облысы драма театрына, бірқатар мектептер мен кітапханаларға, Қырғызстанның қалалары мен ауылдарындағы көшелерге берілген.
* Жазушының аты [[Бішкек]] қаласындағы көшеге де қойылған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Пржевал уезінде туғандар]]
[[Санат:Бішкекте қайтыс болғандар]]
[[Санат:Ж. Баласағұни атындағы Қырғыз ұлттық университеті түлектері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қырғыз жазушылары]]
[[Санат:Қырғызстан жазушылары]]
[[Санат:КСРО жазушылары]]
[[Санат:Қырғызстан аудармашылары]]
[[Санат:КСРО аудармашылары]]
[[Санат:Орыс тілінен аудармашылар]]
[[Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері]]
[[Санат:Соцреалист-жазушылар]]
[[Санат:КСРО балалар жазушылары]]
[[Санат:Қырғызстан балалар жазушылары]]
[[Санат:Қырғызстан драматургтері]]
[[Санат:КСРО драматургтері]]
[[Санат:Қырғызстан актерлері]]
[[Санат:Қырғызстан режиссёрлері]]
[[Санат:Қырғыз КСР-дің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері]]
[[Санат:Қырғызстан қоғам қайраткерлері]]
[[Санат:Ала-Арча зиратында жерленгендер]]
e0wnp3gq7r9x8lqa7czy6mxrol3ci4x
Коньков, Фёдор Герасимович
0
780024
3591812
3591592
2026-04-25T18:54:14Z
Kasymov
10777
3591812
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Фёдор Герасимович Коньков''' ([[1922 жыл|1922]]—[[1987 жыл|1987]]) — [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|Жұмысшы-шаруа Қызыл армиясының]] [[Сержант|сержанты]], [[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан соғысының]] қатысушысы, [[Кеңес Одағының Батыры]] ([[1945 жыл|1945]]).
== Өмірбаяны ==
Фёдор Коньков [[1922 жыл|1922]] жылғы [[21 наурыз|21 наурызда]] Лукинка ауылында (қазіргі Владимир облысының Судогод ауданында) дүниеге келген. Толық емес орта мектепті бітіргеннен кейін Ковров қаласында тұрған. [[Фабрика-Зауыт Мектебі|Фабрика-зауыт]] [[Фабрика-Зауыт Мектебі|мектебін]] аяқтаған соң аспап жасау зауытында слесарь ретінде жұмыс істеген. [[1941 жыл|1941]] жылдың қараша айында Коньков Жұмысшы-шаруа Қызыл армиясы қатарына шақырылды. [[1942 жыл|1942]] жылдың ақпан айынан бастап Ұлы Отан соғысы майдандарында болды. Ленинград, Батыс, Орталық және 1- і Беларусь майдандарындағы ұрыстарға қатысқан. [[1942 жыл|1942]] жылдың сәуір айында Старая Русса маңындағы шайқаста жараланған.
[[1943 жыл|1943]] жылдың қазанына қарай сержант Фёдор Коньков 1- і Беларусь майданы 65-армиясының 20-ы жеке танкіге қарсы артиллериялық бригадасына қарасты 1184-і танкіге қарсы артиллериялық полктің 5-і батареясында зеңбірекші болған. [[Нарва (өзен)|Нарев]] өзенінен өту кезінде ерекше ерлік көрсетті. Сероцктен солтүстікке қарай 7 шақырым жердегі Тжепово ауылының маңындағы Нарев өзенінің батыс жағалауындағы плацдармда шайқас кезінде Коньков 3 [[Танк|танкіні]], 6 [[Пулемет|пулеметті]] және шамамен 100 жау солдаты мен офицерін жеке өзі жойып, екі неміс қарсы шабуылын тойтарды. Шайқас кезінде оның бүкіл тобы саптан шыққанына қарамастан, Коньков жалғыз шақасты жалғастырған.
[[КСРО Жоғарғы Кеңесі]] Төралқасының [[1945 жыл|1945]] жылғы [[21 ақпан|21 ақпандағы]] Жарлығымен «неміс басқыншыларына қарсы шайқаста майдандағы қолбасшылықтың жауынгерлік тапсырмаларын үлгілі орындағаны және көрсеткен батылдығы мен қаһармандығы үшін» сержант Федор Коньковқа [[Ленин ордені]] мен 7391 нөмірлі «[[Алтын Жұлдыз медалі|Алтын Жұлдыз]]<nowiki/>» медалімен [[Кеңес Одағының Батыры]] атағы берілді.
1945 жылдың ақпанында алған ауыр жарақатына байланысты Коньков әскер қатарынан босатылды. Ковров қаласына оралып, аспап жасау зауытында жұмыс істеді.
[[1987 жыл|1987]] жылғы [[23 шілде|23 шілдеде]] қайтыс болды. Ковров қаласындағы Троицк-Николь зиратының Даңқ аллеясына жерленген.
І дәрежел[[Отан соғысы ордені|і Отан соғысы орденімен]], екі ІІІ дәрежелі Даңқ орденімен, бірқатар медальдармен марапатталған.
Коньковтың құрметіне Ковров қаласында ескерткіш орнатылған.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=14843 Фёдор Герасимович Коньков.] "Ел батырлары" сайты.
== Шығармалар ==
* Кеңес Одағы Батырлары: Қысқаша биографиялық сөздік / Редакциялық алқа төрағасы И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 б. — 100 000 дана. — ISBN жоқ, РКП № 87-95382.
* Туғанына 90 жыл толуына орай // «Дегтярёвец». — 2012 — 21 наурыз.
* Нагорный А. Ф., Травкин В. В. Владимир жерінің батырлары. — Ярославль: 1967.
2qkotwot3l187lgfr64nm8qsxd2vm5v
Петерис Васкс
0
780027
3591650
3591649
2026-04-25T11:59:06Z
Мағыпар
100137
/* Жетістіктері */ дереккөз
3591650
wikitext
text/x-wiki
'''Петерис Васкс''' ({{lang-lv|Pēteris Vasks}}, [[16 сәуір]] [[1946]], [[Айзпуте]], [[Латвия]]) — [[Латвия]] композиторы, ХХ ғасырдың аяғындағы Еуропадағы академиялық музыканың ең көрнекті композиторларының бірі.
== Өмірбаяны ==
Петерис Васкс 1946 жылы Латвияның Айзпуте қаласында баптист пасторының отбасында дүниеге келген. Ол Язепс Витолс атындағы Латвия музыка академиясында скрипканы оқыды. Саяси себептерге байланысты Латвия КСР билігі оның Латвия мемлекеттік консерваториясында оқуына кедергі келтірді, сондықтан Васкс Вильнюс Литва музыка және театр академиясында Витаутас Серейкаанспен бірге контрабастан дәріс алып, Литва филармониялық оркестрімен бірге өнер көрсетті.
Кеңес Армиясында қызмет еткеннен кейін ол Латвия консерваториясында профессор Валентинс Уткинстің композиция класында (1973–1978) музыкалық білімін жалғастыруға мүмкіндік алды.
Васкс Латвиядан тыс жерлерде 1990 жылдары Гидон Кремердің шығармашылығын қолдағаннан кейін танымал бола бастады, ал қазір ол ең ықпалды және құрметті заманауи еуропалық композиторлардың бірі.<ref>{{citeweb|url=https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/6277/?ysclid=mod7j7jj5p384403225|title=Петерис Васкс|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
1970 жылдары ол анимация саласында жұмыс істеді. Бастапқыда ол Лутославский, Пендерецкий және Крамның алеаторлық дәстүрлерін дамытты; 1980 жылдары ол өзінің музыкалық тілін қалыптастырды.
'''Таңдаулы шығармалары:''' Кларнет пен фортепианоға арналған үш шығарма (1973). Виолончель мен фортепианоға арналған партита (1974). Флейта, гобой, кларнет, фаготқа арналған камералық музыка (1975). Дауыс беруге, дирижерге және композиторға арналған қысқа концерт (1976). Жеке кларнетке арналған Moments musicaux (1977). Бірінші ішекті квартет (1977). Екі фортепианоға арналған Токката (1977). Фортепианоға арналған Eine kleine Nachtmusik (1978). Аралас хорға арналған концерт (1978). Жеке виолончельге арналған "Кітап" (1978). Аралас хорға арналған әндер (1979). Cantabile per archi (1979).
Клавесинге арналған кантата (1980). Фортепианоға арналған Quasi una sonata (1981). Ішекті оркестрге, екі фортепианоға және дауылпазға арналған «Весть» (1982). Ішекті оркестрге арналған Musica dolorosa (1983). Cantus ad pacem, органға арналған концерт (1984). Екінші ішекті квартет (1984). Скрипка мен фортепианоға арналған шағын жазғы музыка (1985). Жеке контрабасқа арналған соната (1986). Ішекті секстетке арналған көктемгі соната (1987). "Латвия", камералық кантатасы (1987). Әйелдер хорына арналған "Біздің әніміз" (1988). Валторна мен органға арналған Music du soir (1988). Органға арналған Musica seria (1988). Ағылшын валторнасы мен оркестріне арналған концерт (1989).
Жеке гитараға арналған «Жалғыздық сонатасы» (1990). Аралас хорға арналған «Pater Noster» (1991). Жеке органға арналған «Te Deum» (1991). Дауыстар, ішекті оркестрге арналған симфония (1991). «Күйген жер пейзажы», фортепианоға арналған фэнтези (1992). Виолончель мен оркестрге арналған концерт (1994). Quasi una sonata (1995). Үшінші ішекті квартет (1995). Төрт жеке орындаушыға арналған «Window» немесе Чеслав Милоштың өлеңдеріне арналған аралас хор (1995). Ішекті оркестрге арналған «Адажио» (1996). Ішекті оркестрге арналған «Musica adventus» (1996). Аралас хор мен ішекті оркестрге арналған «Dona nobis pacem» (1996). «Алыс жарық», скрипка мен ішекті оркестрге арналған концерт (1997). Толық симфониялық оркестрге арналған екінші симфония (1998).
Аралас хорға арналған месса (2000). Төртінші ішекті аспаптар квартеті (2000). Ішекті аспаптар мен органға арналған "Viatore" (2001). Ішекті аспаптар оркестріне арналған Musica apassionata (2002). Бесінші ішекті аспаптар квартеті (2004). 12 виолончельге арналған Canto di Forza (2005). Аралас хор мен ішекті аспаптар оркестріне арналған месса (2000-2005). 3-ші симфония (2004-2005) Скрипка мен ішекті аспаптар оркестріне арналған медитация (2006).<ref>{{citeweb|url=https://www.peoples.ru/art/music/composer/peteris_vasks/?ysclid=mod7ld4hg5203511847|title=Петер Васкс, Биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Жетістіктері ==
Петерис Васкс 1996 жылы Альфред Топффер қорының Вена Хердер сыйлығына және «Tālā Gaisma» (1996–1997) скрипкалық концерті үшін 1997 жылы Латвияның Үлкен музыкалық сыйлығына ие болды.
1994 жылдан бастап ол Латвия Ғылым Академиясының құрметті мүшесі, ал 2001 жылы Швеция Корольдік Музыка Академиясының мүшесі болды.
2004 жылы ол Канн классикалық сыйлығын алды. 2005 жылы ол Эстонияның 3-ші дәрежелі «Ақ Жұлдыз» орденімен марапатталды.<ref>{{citeweb|url=https://prabook.com/web/peteris.vasks/1965167|title=Петерис Васкс |author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
3apfaif6elvsfu4max1aayoil4gu9mw
3591652
3591650
2026-04-25T12:03:45Z
Мағыпар
100137
үлгі, толықтыру
3591652
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Петерис Васкс
|Шынайы есімі = {{lang-lv|Pēteris Vasks}}
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты =
|Туған күні = 16.04.1946
|Туған жері = {{туғанжері|Айзпут|Айзпутте}}, [[Латвия]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары =
|Мемлекет =
|Мамандықтары =
|Дауыс түрі =
|Аспаптары =
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары =
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''Петерис Васкс''' ({{lang-lv|Pēteris Vasks}}, [[16 сәуір]] [[1946]], [[Айзпуте]], [[Латвия]]) — [[Латвия]] композиторы, ХХ ғасырдың аяғындағы Еуропадағы академиялық музыканың ең көрнекті композиторларының бірі.
== Өмірбаяны ==
Петерис Васкс 1946 жылы Латвияның Айзпуте қаласында баптист пасторының отбасында дүниеге келген. Ол Язепс Витолс атындағы Латвия музыка академиясында скрипканы оқыды. Саяси себептерге байланысты Латвия КСР билігі оның Латвия мемлекеттік консерваториясында оқуына кедергі келтірді, сондықтан Васкс Вильнюс Литва музыка және театр академиясында Витаутас Серейкаанспен бірге контрабастан дәріс алып, Литва филармониялық оркестрімен бірге өнер көрсетті.
Кеңес Армиясында қызмет еткеннен кейін ол Латвия консерваториясында профессор Валентинс Уткинстің композиция класында (1973–1978) музыкалық білімін жалғастыруға мүмкіндік алды.
Васкс Латвиядан тыс жерлерде 1990 жылдары Гидон Кремердің шығармашылығын қолдағаннан кейін танымал бола бастады, ал қазір ол ең ықпалды және құрметті заманауи еуропалық композиторлардың бірі.<ref>{{citeweb|url=https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/6277/?ysclid=mod7j7jj5p384403225|title=Петерис Васкс|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
1970 жылдары ол анимация саласында жұмыс істеді. Бастапқыда ол Лутославский, Пендерецкий және Крамның алеаторлық дәстүрлерін дамытты; 1980 жылдары ол өзінің музыкалық тілін қалыптастырды.
'''Таңдаулы шығармалары:''' Кларнет пен фортепианоға арналған үш шығарма (1973). Виолончель мен фортепианоға арналған партита (1974). Флейта, гобой, кларнет, фаготқа арналған камералық музыка (1975). Дауыс беруге, дирижерге және композиторға арналған қысқа концерт (1976). Жеке кларнетке арналған Moments musicaux (1977). Бірінші ішекті квартет (1977). Екі фортепианоға арналған Токката (1977). Фортепианоға арналған Eine kleine Nachtmusik (1978). Аралас хорға арналған концерт (1978). Жеке виолончельге арналған "Кітап" (1978). Аралас хорға арналған әндер (1979). Cantabile per archi (1979).
Клавесинге арналған кантата (1980). Фортепианоға арналған Quasi una sonata (1981). Ішекті оркестрге, екі фортепианоға және дауылпазға арналған «Весть» (1982). Ішекті оркестрге арналған Musica dolorosa (1983). Cantus ad pacem, органға арналған концерт (1984). Екінші ішекті квартет (1984). Скрипка мен фортепианоға арналған шағын жазғы музыка (1985). Жеке контрабасқа арналған соната (1986). Ішекті секстетке арналған көктемгі соната (1987). "Латвия", камералық кантатасы (1987). Әйелдер хорына арналған "Біздің әніміз" (1988). Валторна мен органға арналған Music du soir (1988). Органға арналған Musica seria (1988). Ағылшын валторнасы мен оркестріне арналған концерт (1989).
Жеке гитараға арналған «Жалғыздық сонатасы» (1990). Аралас хорға арналған «Pater Noster» (1991). Жеке органға арналған «Te Deum» (1991). Дауыстар, ішекті оркестрге арналған симфония (1991). «Күйген жер пейзажы», фортепианоға арналған фэнтези (1992). Виолончель мен оркестрге арналған концерт (1994). Quasi una sonata (1995). Үшінші ішекті квартет (1995). Төрт жеке орындаушыға арналған «Window» немесе Чеслав Милоштың өлеңдеріне арналған аралас хор (1995). Ішекті оркестрге арналған «Адажио» (1996). Ішекті оркестрге арналған «Musica adventus» (1996). Аралас хор мен ішекті оркестрге арналған «Dona nobis pacem» (1996). «Алыс жарық», скрипка мен ішекті оркестрге арналған концерт (1997). Толық симфониялық оркестрге арналған екінші симфония (1998).
Аралас хорға арналған месса (2000). Төртінші ішекті аспаптар квартеті (2000). Ішекті аспаптар мен органға арналған "Viatore" (2001). Ішекті аспаптар оркестріне арналған Musica apassionata (2002). Бесінші ішекті аспаптар квартеті (2004). 12 виолончельге арналған Canto di Forza (2005). Аралас хор мен ішекті аспаптар оркестріне арналған месса (2000-2005). 3-ші симфония (2004-2005) Скрипка мен ішекті аспаптар оркестріне арналған медитация (2006).<ref>{{citeweb|url=https://www.peoples.ru/art/music/composer/peteris_vasks/?ysclid=mod7ld4hg5203511847|title=Петер Васкс, Биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Жетістіктері ==
Петерис Васкс 1996 жылы Альфред Топффер қорының Вена Хердер сыйлығына және «Tālā Gaisma» (1996–1997) скрипкалық концерті үшін 1997 жылы Латвияның Үлкен музыкалық сыйлығына ие болды.
1994 жылдан бастап ол Латвия Ғылым Академиясының құрметті мүшесі, ал 2001 жылы Швеция Корольдік Музыка Академиясының мүшесі болды.
2004 жылы ол Канн классикалық сыйлығын алды. 2005 жылы ол Эстонияның 3-ші дәрежелі «Ақ Жұлдыз» орденімен марапатталды.<ref>{{citeweb|url=https://prabook.com/web/peteris.vasks/1965167|title=Петерис Васкс |author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
tee5fcp8froc8mvf1ijw3bt5l59x41c
3591653
3591652
2026-04-25T12:04:28Z
Мағыпар
100137
үлгі, сурет қою
3591653
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Петерис Васкс
|Шынайы есімі = {{lang-lv|Pēteris Vasks}}
|Сурет = Vasks11.jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты =
|Туған күні = 16.04.1946
|Туған жері = {{туғанжері|Айзпут|Айзпутте}}, [[Латвия]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары =
|Мемлекет =
|Мамандықтары =
|Дауыс түрі =
|Аспаптары =
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары =
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''Петерис Васкс''' ({{lang-lv|Pēteris Vasks}}, [[16 сәуір]] [[1946]], [[Айзпуте]], [[Латвия]]) — [[Латвия]] композиторы, ХХ ғасырдың аяғындағы Еуропадағы академиялық музыканың ең көрнекті композиторларының бірі.
== Өмірбаяны ==
Петерис Васкс 1946 жылы Латвияның Айзпуте қаласында баптист пасторының отбасында дүниеге келген. Ол Язепс Витолс атындағы Латвия музыка академиясында скрипканы оқыды. Саяси себептерге байланысты Латвия КСР билігі оның Латвия мемлекеттік консерваториясында оқуына кедергі келтірді, сондықтан Васкс Вильнюс Литва музыка және театр академиясында Витаутас Серейкаанспен бірге контрабастан дәріс алып, Литва филармониялық оркестрімен бірге өнер көрсетті.
Кеңес Армиясында қызмет еткеннен кейін ол Латвия консерваториясында профессор Валентинс Уткинстің композиция класында (1973–1978) музыкалық білімін жалғастыруға мүмкіндік алды.
Васкс Латвиядан тыс жерлерде 1990 жылдары Гидон Кремердің шығармашылығын қолдағаннан кейін танымал бола бастады, ал қазір ол ең ықпалды және құрметті заманауи еуропалық композиторлардың бірі.<ref>{{citeweb|url=https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/6277/?ysclid=mod7j7jj5p384403225|title=Петерис Васкс|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
1970 жылдары ол анимация саласында жұмыс істеді. Бастапқыда ол Лутославский, Пендерецкий және Крамның алеаторлық дәстүрлерін дамытты; 1980 жылдары ол өзінің музыкалық тілін қалыптастырды.
'''Таңдаулы шығармалары:''' Кларнет пен фортепианоға арналған үш шығарма (1973). Виолончель мен фортепианоға арналған партита (1974). Флейта, гобой, кларнет, фаготқа арналған камералық музыка (1975). Дауыс беруге, дирижерге және композиторға арналған қысқа концерт (1976). Жеке кларнетке арналған Moments musicaux (1977). Бірінші ішекті квартет (1977). Екі фортепианоға арналған Токката (1977). Фортепианоға арналған Eine kleine Nachtmusik (1978). Аралас хорға арналған концерт (1978). Жеке виолончельге арналған "Кітап" (1978). Аралас хорға арналған әндер (1979). Cantabile per archi (1979).
Клавесинге арналған кантата (1980). Фортепианоға арналған Quasi una sonata (1981). Ішекті оркестрге, екі фортепианоға және дауылпазға арналған «Весть» (1982). Ішекті оркестрге арналған Musica dolorosa (1983). Cantus ad pacem, органға арналған концерт (1984). Екінші ішекті квартет (1984). Скрипка мен фортепианоға арналған шағын жазғы музыка (1985). Жеке контрабасқа арналған соната (1986). Ішекті секстетке арналған көктемгі соната (1987). "Латвия", камералық кантатасы (1987). Әйелдер хорына арналған "Біздің әніміз" (1988). Валторна мен органға арналған Music du soir (1988). Органға арналған Musica seria (1988). Ағылшын валторнасы мен оркестріне арналған концерт (1989).
Жеке гитараға арналған «Жалғыздық сонатасы» (1990). Аралас хорға арналған «Pater Noster» (1991). Жеке органға арналған «Te Deum» (1991). Дауыстар, ішекті оркестрге арналған симфония (1991). «Күйген жер пейзажы», фортепианоға арналған фэнтези (1992). Виолончель мен оркестрге арналған концерт (1994). Quasi una sonata (1995). Үшінші ішекті квартет (1995). Төрт жеке орындаушыға арналған «Window» немесе Чеслав Милоштың өлеңдеріне арналған аралас хор (1995). Ішекті оркестрге арналған «Адажио» (1996). Ішекті оркестрге арналған «Musica adventus» (1996). Аралас хор мен ішекті оркестрге арналған «Dona nobis pacem» (1996). «Алыс жарық», скрипка мен ішекті оркестрге арналған концерт (1997). Толық симфониялық оркестрге арналған екінші симфония (1998).
Аралас хорға арналған месса (2000). Төртінші ішекті аспаптар квартеті (2000). Ішекті аспаптар мен органға арналған "Viatore" (2001). Ішекті аспаптар оркестріне арналған Musica apassionata (2002). Бесінші ішекті аспаптар квартеті (2004). 12 виолончельге арналған Canto di Forza (2005). Аралас хор мен ішекті аспаптар оркестріне арналған месса (2000-2005). 3-ші симфония (2004-2005) Скрипка мен ішекті аспаптар оркестріне арналған медитация (2006).<ref>{{citeweb|url=https://www.peoples.ru/art/music/composer/peteris_vasks/?ysclid=mod7ld4hg5203511847|title=Петер Васкс, Биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Жетістіктері ==
Петерис Васкс 1996 жылы Альфред Топффер қорының Вена Хердер сыйлығына және «Tālā Gaisma» (1996–1997) скрипкалық концерті үшін 1997 жылы Латвияның Үлкен музыкалық сыйлығына ие болды.
1994 жылдан бастап ол Латвия Ғылым Академиясының құрметті мүшесі, ал 2001 жылы Швеция Корольдік Музыка Академиясының мүшесі болды.
2004 жылы ол Канн классикалық сыйлығын алды. 2005 жылы ол Эстонияның 3-ші дәрежелі «Ақ Жұлдыз» орденімен марапатталды.<ref>{{citeweb|url=https://prabook.com/web/peteris.vasks/1965167|title=Петерис Васкс |author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
iouczkgekqb7d1gjvmrb2l7gy0kxt65
3591672
3591653
2026-04-25T12:20:39Z
Мағыпар
100137
3591672
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Петерис Васкс
|Шынайы есімі = {{lang-lv|Pēteris Vasks}}
|Сурет = Vasks11.jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты =
|Туған күні = 16.04.1946
|Туған жері = {{туғанжері|Айзпут|Айзпутте}}, [[Латвия]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 1970 жылдардан - қазіргі уақытқа дейін
|Мемлекет = {{Байрақ|Латвия}}
|Мамандықтары = {{сазгер|Латвия}}
|Дауыс түрі =
|Аспаптары =
|Жанрлары = [[камералық музыка]], орган музыкасы, хор музыкасы, симфониялық музыка, фортепиано музыкасы
|Лақап аттары =
|Ұжымдары =
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''Петерис Васкс''' ({{lang-lv|Pēteris Vasks}}, [[16 сәуір]] [[1946]], [[Айзпуте]], [[Латвия]]) — [[Латвия]] композиторы, ХХ ғасырдың аяғындағы Еуропадағы академиялық музыканың ең көрнекті композиторларының бірі.
== Өмірбаяны ==
Петерис Васкс 1946 жылы Латвияның Айзпуте қаласында баптист пасторының отбасында дүниеге келген. Ол Язепс Витолс атындағы Латвия музыка академиясында скрипканы оқыды. Саяси себептерге байланысты Латвия КСР билігі оның Латвия мемлекеттік консерваториясында оқуына кедергі келтірді, сондықтан Васкс Вильнюс Литва музыка және театр академиясында Витаутас Серейкаанспен бірге контрабастан дәріс алып, Литва филармониялық оркестрімен бірге өнер көрсетті.
Кеңес Армиясында қызмет еткеннен кейін ол Латвия консерваториясында профессор Валентинс Уткинстің композиция класында (1973–1978) музыкалық білімін жалғастыруға мүмкіндік алды.
Васкс Латвиядан тыс жерлерде 1990 жылдары Гидон Кремердің шығармашылығын қолдағаннан кейін танымал бола бастады, ал қазір ол ең ықпалды және құрметті заманауи еуропалық композиторлардың бірі.<ref>{{citeweb|url=https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/6277/?ysclid=mod7j7jj5p384403225|title=Петерис Васкс|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
1970 жылдары ол анимация саласында жұмыс істеді. Бастапқыда ол Лутославский, Пендерецкий және Крамның алеаторлық дәстүрлерін дамытты; 1980 жылдары ол өзінің музыкалық тілін қалыптастырды.
'''Таңдаулы шығармалары:''' Кларнет пен фортепианоға арналған үш шығарма (1973). Виолончель мен фортепианоға арналған партита (1974). Флейта, гобой, кларнет, фаготқа арналған камералық музыка (1975). Дауыс беруге, дирижерге және композиторға арналған қысқа концерт (1976). Жеке кларнетке арналған Moments musicaux (1977). Бірінші ішекті квартет (1977). Екі фортепианоға арналған Токката (1977). Фортепианоға арналған Eine kleine Nachtmusik (1978). Аралас хорға арналған концерт (1978). Жеке виолончельге арналған "Кітап" (1978). Аралас хорға арналған әндер (1979). Cantabile per archi (1979).
Клавесинге арналған кантата (1980). Фортепианоға арналған Quasi una sonata (1981). Ішекті оркестрге, екі фортепианоға және дауылпазға арналған «Весть» (1982). Ішекті оркестрге арналған Musica dolorosa (1983). Cantus ad pacem, органға арналған концерт (1984). Екінші ішекті квартет (1984). Скрипка мен фортепианоға арналған шағын жазғы музыка (1985). Жеке контрабасқа арналған соната (1986). Ішекті секстетке арналған көктемгі соната (1987). "Латвия", камералық кантатасы (1987). Әйелдер хорына арналған "Біздің әніміз" (1988). Валторна мен органға арналған Music du soir (1988). Органға арналған Musica seria (1988). Ағылшын валторнасы мен оркестріне арналған концерт (1989).
Жеке гитараға арналған «Жалғыздық сонатасы» (1990). Аралас хорға арналған «Pater Noster» (1991). Жеке органға арналған «Te Deum» (1991). Дауыстар, ішекті оркестрге арналған симфония (1991). «Күйген жер пейзажы», фортепианоға арналған фэнтези (1992). Виолончель мен оркестрге арналған концерт (1994). Quasi una sonata (1995). Үшінші ішекті квартет (1995). Төрт жеке орындаушыға арналған «Window» немесе Чеслав Милоштың өлеңдеріне арналған аралас хор (1995). Ішекті оркестрге арналған «Адажио» (1996). Ішекті оркестрге арналған «Musica adventus» (1996). Аралас хор мен ішекті оркестрге арналған «Dona nobis pacem» (1996). «Алыс жарық», скрипка мен ішекті оркестрге арналған концерт (1997). Толық симфониялық оркестрге арналған екінші симфония (1998).
Аралас хорға арналған месса (2000). Төртінші ішекті аспаптар квартеті (2000). Ішекті аспаптар мен органға арналған "Viatore" (2001). Ішекті аспаптар оркестріне арналған Musica apassionata (2002). Бесінші ішекті аспаптар квартеті (2004). 12 виолончельге арналған Canto di Forza (2005). Аралас хор мен ішекті аспаптар оркестріне арналған месса (2000-2005). 3-ші симфония (2004-2005) Скрипка мен ішекті аспаптар оркестріне арналған медитация (2006).<ref>{{citeweb|url=https://www.peoples.ru/art/music/composer/peteris_vasks/?ysclid=mod7ld4hg5203511847|title=Петер Васкс, Биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Жетістіктері ==
Петерис Васкс 1996 жылы Альфред Топффер қорының Вена Хердер сыйлығына және «Tālā Gaisma» (1996–1997) скрипкалық концерті үшін 1997 жылы Латвияның Үлкен музыкалық сыйлығына ие болды.
1994 жылдан бастап ол Латвия Ғылым Академиясының құрметті мүшесі, ал 2001 жылы Швеция Корольдік Музыка Академиясының мүшесі болды.
2004 жылы ол Канн классикалық сыйлығын алды. 2005 жылы ол Эстонияның 3-ші дәрежелі «Ақ Жұлдыз» орденімен марапатталды.<ref>{{citeweb|url=https://prabook.com/web/peteris.vasks/1965167|title=Петерис Васкс |author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
4lwbruc7nchn13llfleoa02meh0l010
Жермэн, Филипп
0
780028
3591816
3591618
2026-04-25T19:05:10Z
Kasymov
10777
3591816
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Филипп Жермэн''' — [[Франция|француз]] [[Саясаткер|саясаткері]], [[2015 жыл|2015]]–[[2019 жыл|2019]] жылдары [[Жаңа Каледония]] үкіметінің төрағасы қызметін атқарған. Ол 2015 жылғы 1 сәуірде [[президент]] лауазыма сайланып, бес жылдық мандат алған.
== Президеннтік қызметі ==
Филипп Жермэн 2015 жылғы [[1 сәуір|1 сәуірде]] сайланғанға дейін Жаңа Каледония президенті лауазымы ресми түрде 100 күннен астам уақыт бойы бос тұрған. Дегенмен [[Синтия Лигер]] «қараушы» (уақытша атқарушы) ретінде қалып, келесі төрағаны бес жылдық мерзімге сайлауды қамтамасыз етуге тырысқан. Жаңа Каледония президенті мен [[Вице-президент|вице-президентін]] сайлау әрекеттері — [[Нумея келісімі|Нумея келісіміне]] сәйкес тәуелсіздікті қолдайтын және оған қарсы лагерьлерді тең дәрежеде ұсынуы тиіс болған — нәтижесіз аяқталды. Бұл жағдай тәуелсіздікті қолдайтын азшылыққа жататын үш министр Филипп Жермэн-ді қолдауға келіскенге дейін жалғасты. Синтия Лигер Жермэнді «сатқындын» деп айыптады, ал Франция үкіметін оның жеңілісін әдейі жоспарлады деп кінәлаған. Филипп Жермэн-нің президент ретіндегі алғашқы саяси жолдауын Конгресстің он бес мүшесі мен үкіметтің үш [[Министрлік|министрі]] бойкоттады. Бұл жолдауда ол екі сағат бойы сөз сөйлеп, алдағы [[Референдум|референдумда]] сайлаушылар тәуелсіздікті таңдаған жағдайда [[Жаңа Каледония|Жаңа Каледонияның]] өзін-өзі басқаруға қабілетті екенін атап өтті.
Филипп Жермэн қызметке кіріскеннен бірнеше апта өткен соң Синтия Лигер-дің көмекшілерін және үкіметтегі тағы екі министрді қызметінен босатты, алайда олар [[сот]] тәртібімен тез арада қайта қалпына келтірілді.
Жермэн мен Лигер сондай-ақ 2015 жылдың сәуірінде Жермэннің канактарға тиесілі SMSP тау-кен компаниясының 26 миллион доллар қарызын кешіру туралы шешіміне байланысты келіспеушілікке түсті. Лигер өз үкіметі бұған дейін мұндай келісімге келмегенін айтса, Жермэн керісінше мұндай келісім болғанын мәлімдеген.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.rnz.co.nz/news/pacific/270185/germain-becomes-new-caledonia-president Germain becomes New Caledonia president]
* [https://web.archive.org/web/20160304070224/http://pidp.eastwestcenter.org/pireport/2015/April/04-03-19.htm Ousted New Caledonia President Claims 'Betrayal' By New President]
* [https://theglobalpanorama.com/page_not_found New Caledonia, new president]
* [https://www.rnz.co.nz/news/pacific/271147/boycott-clouds-new-caledonia-presidential-address Boycott clouds New Caledonia presidential address]
* [https://www.rnz.co.nz/news/pacific/273619/new-caledonia-ministerial-staff-sacked New Caledonia ministerial staff sacked]
* [http://rnz.co.nz/news/pacific/274781/new-caledonia-ministerial-staff-reinstated New Caledonia ministerial staff reinstated]
* [https://www.rnz.co.nz/news/pacific/272364/new-caledonia-row-over-mine-debt-relief New Caledonia row over mine debt relief]
2n9bapu6nkql5seov5qxrf5s4ub8sz9
Қатысушы талқылауы:Aumienana
3
780030
3591677
2026-04-25T12:39:43Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3591677
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Aumienana}}
-- <font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылауы)</font></span>]] 17:39, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
0mf5xbhh256145ko6j8zck4eh39mukb
Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы мемлекеттік басқару академиясы
0
780031
3591678
2026-04-25T12:46:09Z
Aldogarov
95591
Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы мемлекеттік басқару академиясы''' — мемлекеттік қызметшілерді даярлау, қайта даярлау және біліктілігін арттыруд...
3591678
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы мемлекеттік басқару академиясы''' — мемлекеттік қызметшілерді даярлау, қайта даярлау және біліктілігін арттыруды жүзеге асыратын ерекше мәртебеге ие жоғары оқу орны.
==Тарихы==
1994 жылда Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік басқарудың ұлттық жоғары мектебі (МЖБМЖМ) ашылды (1942 жылы құрылған Қазақ КСР Коммунистік партиясы Орталық Комитеті жанындағы Жоғары партия мектебінің негізінде).
1998 жылы 18 қыркүйекте Академия алғыш рет құрылды. Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқарудың Ұлттық жоғары мектебі мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Мемлекеттік қызметшілерді қайта даярлау және біліктілігін арттыру институтын біріктіру арқылы құрылды.<ref>{{Cite news|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U980004075_|title=Мемлекеттік қызметшілерді даярлау, қайта даярлау және біліктілігін арттыруды жетілдіру жөнінде одан әрі жүргізілетін шаралар туралы}}</ref>.
2000 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясы ел астанасы — Астана қаласына көшірілді.
2005 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы «ҚР Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы», «ҚР Жоғарғы Соты жанындағы Сот академиясы» мемлекеттік мекемелерін біріктіру және «Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті» мемлекеттік кәсіпорнының Дипломатиялық академиясының функцияларын жаңадан құрылған мемлекеттік мекемеге беру арқылы құрылды.
2008 жылы Академия республикалық мемлекеттік кәсіпорын (РМКК) болып қайта құрылды. Жоғары лауазымды мемлекеттік қызметшілерді оқыту үшін Академия құрамында Мемлекеттік саясаттың ұлттық мектебі құрылды.<ref>{{Cite news|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U080000698_|title=Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының кейбір мәселелері туралы}}</ref>
==Басқарма==
Ректоры Жолманов Азамат Сағатұлы
==Оқу бағдарламасы<ref>{{Cite news|url=https://altainews.kz/kz/basty-mzir/54197-memlekettik-basaru-akademijasy-abyldau-nauanyn-bastady.html|title=Мемлекеттік басқару академиясы қабылдау науқанын бастады}}</ref>==
Академия 12 білім беру бағдарламасы бойынша үміткерлерді оқуға қабылдайды. Оның ішінде 9 магистратура және 3 докторантура бағдарламасы қарастырылған.
l6h7btn2hy5o4uf795gj2g4d34sxbbm
3591680
3591678
2026-04-25T12:56:57Z
Aldogarov
95591
Акпартты толыктыру
3591680
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы мемлекеттік басқару академиясы''' — мемлекеттік қызметшілерді даярлау, қайта даярлау және біліктілігін арттыруды жүзеге асыратын ерекше мәртебеге ие жоғары оқу орны.
==Тарихы==
1994 жылда Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік басқарудың ұлттық жоғары мектебі (МЖБМЖМ) ашылды (1942 жылы құрылған Қазақ КСР Коммунистік партиясы Орталық Комитеті жанындағы Жоғары партия мектебінің негізінде).
1998 жылы 18 қыркүйекте Академия алғыш рет құрылды. Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқарудың Ұлттық жоғары мектебі мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Мемлекеттік қызметшілерді қайта даярлау және біліктілігін арттыру институтын біріктіру арқылы құрылды.<ref>{{Cite news|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U980004075_|title=Мемлекеттік қызметшілерді даярлау, қайта даярлау және біліктілігін арттыруды жетілдіру жөнінде одан әрі жүргізілетін шаралар туралы}}</ref>.
2000 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясы ел астанасы — Астана қаласына көшірілді.
2005 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы «ҚР Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы», «ҚР Жоғарғы Соты жанындағы Сот академиясы» мемлекеттік мекемелерін біріктіру және «Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті» мемлекеттік кәсіпорнының Дипломатиялық академиясының функцияларын жаңадан құрылған мемлекеттік мекемеге беру арқылы құрылды.
2008 жылы Академия республикалық мемлекеттік кәсіпорын (РМКК) болып қайта құрылды. Жоғары лауазымды мемлекеттік қызметшілерді оқыту үшін Академия құрамында Мемлекеттік саясаттың ұлттық мектебі құрылды.<ref>{{Cite news|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U080000698_|title=Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының кейбір мәселелері туралы}}</ref>
==Басқарма==
Ректоры Жолманов Азамат Сағатұлы
==Оқу бағдарламасы<ref>{{Cite news|url=https://altainews.kz/kz/basty-mzir/54197-memlekettik-basaru-akademijasy-abyldau-nauanyn-bastady.html|title=Мемлекеттік басқару академиясы қабылдау науқанын бастады}}</ref>==
Академия 12 білім беру бағдарламасы бойынша үміткерлерді оқуға қабылдайды. Оның ішінде 9 магистратура және 3 докторантура бағдарламасы қарастырылған.
Магистратура:
1. Мемлекеттік басқару
2. Мемлекеттік саясат
3. Экономика
4. Жергілікті басқару
5. Халықаралық қатынастар
dc9fopz6u9px9q3hspquseoxsoua69s
3591682
3591680
2026-04-25T13:00:03Z
Aldogarov
95591
3591682
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы мемлекеттік басқару академиясы''' — мемлекеттік қызметшілерді даярлау, қайта даярлау және біліктілігін арттыруды жүзеге асыратын ерекше мәртебеге ие жоғары оқу орны.
==Тарихы==
1994 жылда Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік басқарудың ұлттық жоғары мектебі (МЖБМЖМ) ашылды (1942 жылы құрылған Қазақ КСР Коммунистік партиясы Орталық Комитеті жанындағы Жоғары партия мектебінің негізінде).
1998 жылы 18 қыркүйекте Академия алғыш рет құрылды. Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқарудың Ұлттық жоғары мектебі мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Мемлекеттік қызметшілерді қайта даярлау және біліктілігін арттыру институтын біріктіру арқылы құрылды.<ref>{{Cite news|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U980004075_|title=Мемлекеттік қызметшілерді даярлау, қайта даярлау және біліктілігін арттыруды жетілдіру жөнінде одан әрі жүргізілетін шаралар туралы}}</ref>.
2000 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясы ел астанасы — Астана қаласына көшірілді.
2005 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы «ҚР Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы», «ҚР Жоғарғы Соты жанындағы Сот академиясы» мемлекеттік мекемелерін біріктіру және «Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті» мемлекеттік кәсіпорнының Дипломатиялық академиясының функцияларын жаңадан құрылған мемлекеттік мекемеге беру арқылы құрылды.
2008 жылы Академия республикалық мемлекеттік кәсіпорын (РМКК) болып қайта құрылды. Жоғары лауазымды мемлекеттік қызметшілерді оқыту үшін Академия құрамында Мемлекеттік саясаттың ұлттық мектебі құрылды.<ref>{{Cite news|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U080000698_|title=Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының кейбір мәселелері туралы}}</ref>
==Басқарма==
Ректоры Жолманов Азамат Сағатұлы
==Оқу бағдарламасы<ref>{{Cite news|url=https://altainews.kz/kz/basty-mzir/54197-memlekettik-basaru-akademijasy-abyldau-nauanyn-bastady.html|title=Мемлекеттік басқару академиясы қабылдау науқанын бастады}}</ref>==
Академия 12 білім беру бағдарламасы бойынша үміткерлерді оқуға қабылдайды. Оның ішінде 9 магистратура және 3 докторантура бағдарламасы қарастырылған.
Магистратура:
1. Мемлекеттік басқару
2. Мемлекеттік саясат
3. Экономика
4. Жергілікті басқару
5. Халықаралық қатынастар
6. Цифрлық мемлекеттік басқару
7. Мемлекеттік сектордағы сандық аналитика және жасанды интеллект
Докторантура
1. Мемлекеттік басқару
2. Халықаралық қатынастар
3. Экономика
sfgberd6g2ykc0bbj8qs6a0m9ip3qjg
Айсұлу Токамбаева
0
780032
3591683
2026-04-25T13:02:04Z
Мағыпар
100137
Жаңа бетте: '''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бишкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976). == Дереккөз...
3591683
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бишкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
eanm7ct96tlbr4x1ff321m7ehzrnqai
3591688
3591683
2026-04-25T13:15:32Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3591688
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
9w0na7hy5e8nfhll78cbrc394idhyoi
3591689
3591688
2026-04-25T13:17:30Z
Мағыпар
100137
/* Өмірбаяны */ толықтыру
3591689
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
tc20p4sb1cosc0nu2mfg6uwllolcrtc
3591690
3591689
2026-04-25T13:19:16Z
Мағыпар
100137
/* Өмірбаяны */ толықтыру
3591690
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді.
1966 жылы ол А.Малдыбаев атындағы Қырғыз мемлекеттік (қазіргі Ұлттық) академиялық опера және балет театрының балет труппасына қабылданды, ал бір жылдан кейін оның солисі болды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
97yawei57gjzuimw49c0vc80jqdbjnb
3591692
3591690
2026-04-25T13:27:47Z
Мағыпар
100137
/* Өмірбаяны */ толықтыру
3591692
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады.
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
rp5lh77k9f7j4faffqt6youg0ll303r
3591694
3591692
2026-04-25T13:30:05Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3591694
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады.
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
6y78lmgxowm5ri837ehxy7z11vxt3z2
3591701
3591694
2026-04-25T13:37:40Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3591701
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
qqmczm0vrtmh7rc9go76549dqzrqw2k
3591718
3591701
2026-04-25T13:45:04Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3591718
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
arzp6tv36ua25cy94ax85edro45pkn5
3591726
3591718
2026-04-25T13:52:12Z
Мағыпар
100137
/* Марапаттар мен атақтары */ дереккөз
3591726
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
7y3zctie9qxgu628zydkiv93j76ejww
3591730
3591726
2026-04-25T13:54:56Z
Мағыпар
100137
/* Шығармашылығы */ дереккөз
3591730
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
81q2t0t315vo70xp5roynlgmuwuqcwk
3591733
3591730
2026-04-25T13:57:02Z
Мағыпар
100137
/* Өмірбаяны */ толықтыру
3591733
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
7gu7vcc0q1ajbp1qz9gleb3ctqhk166
3591734
3591733
2026-04-25T13:58:57Z
Мағыпар
100137
/* Өмірбаяны */ толықтыру
3591734
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
tlanp4d9a0o44cgma8str5vogx8lg34
3591736
3591734
2026-04-25T14:00:46Z
Мағыпар
100137
/* Өмірбаяны */ дереккөз
3591736
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.<ref>{{citeweb|url=https://www.super.kg/kabar/news/160763?ysclid=moecb613iq767276003|title=ЖЫЛНААМА, 22-СЕНТЯБРЬ: Кыргыз балеринасы Айсулуу Токомбаева 69 жашка толду|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
2jlvmlje5rdwuwniv9ogc4d7dtxp1ln
3591737
3591736
2026-04-25T14:02:32Z
Мағыпар
100137
/* Шығармашылығы */ дереккөз
3591737
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.<ref>{{citeweb|url=https://www.super.kg/kabar/news/160763?ysclid=moecb613iq767276003|title=ЖЫЛНААМА, 22-СЕНТЯБРЬ: Кыргыз балеринасы Айсулуу Токомбаева 69 жашка толду|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.<ref>{{citeweb|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/tokombaeva-aysulu-asanbekovna?ysclid=moec6nh5j1301224651|title=Токомбаева, Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
2bzrbih49kui3xbkhuwri3qfplvwgrt
3591739
3591737
2026-04-25T14:03:39Z
Мағыпар
100137
/* Өмірбаяны */ дереккөз
3591739
wikitext
text/x-wiki
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.<ref>{{citeweb|url=http://dancelib.ru/baletenc/item/f00/s02/e0002804/index.shtml?ysclid=moeccgjtki195338321|title=ТОКОМБАЕВА Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.<ref>{{citeweb|url=https://www.super.kg/kabar/news/160763?ysclid=moecb613iq767276003|title=ЖЫЛНААМА, 22-СЕНТЯБРЬ: Кыргыз балеринасы Айсулуу Токомбаева 69 жашка толду|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.<ref>{{citeweb|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/tokombaeva-aysulu-asanbekovna?ysclid=moec6nh5j1301224651|title=Токомбаева, Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
ql3jvab8z6970v46lk37sf1cygb61k9
3591741
3591739
2026-04-25T14:08:26Z
Мағыпар
100137
үлгі, толықтыру
3591741
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі =
|Атауы = Айсұлу Токамбаева
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты =
|Туған күні = 22.09.1947
|Туған жері = {{туғанжері|Бішкек|Бішкекте}}, [[Қырғызстан]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары =
|Мемлекет = {{байрақ|Қырғызстан}}
|Мамандықтары =
|Дауыс түрі =
|Аспаптары =
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары =
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары =
|Сайты =
}}
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.<ref>{{citeweb|url=http://dancelib.ru/baletenc/item/f00/s02/e0002804/index.shtml?ysclid=moeccgjtki195338321|title=ТОКОМБАЕВА Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.<ref>{{citeweb|url=https://www.super.kg/kabar/news/160763?ysclid=moecb613iq767276003|title=ЖЫЛНААМА, 22-СЕНТЯБРЬ: Кыргыз балеринасы Айсулуу Токомбаева 69 жашка толду|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.<ref>{{citeweb|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/tokombaeva-aysulu-asanbekovna?ysclid=moec6nh5j1301224651|title=Токомбаева, Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
er3otqlwovg5j48qiihqa511cifsren
3591742
3591741
2026-04-25T14:09:12Z
Мағыпар
100137
үлгі, сурет қою
3591742
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі =
|Атауы = Айсұлу Токамбаева
|Сурет = Айсулуу Токомбаева.jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты =
|Туған күні = 22.09.1947
|Туған жері = {{туғанжері|Бішкек|Бішкекте}}, [[Қырғызстан]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары =
|Мемлекет = {{байрақ|Қырғызстан}}
|Мамандықтары =
|Дауыс түрі =
|Аспаптары =
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары =
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары =
|Сайты =
}}
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.<ref>{{citeweb|url=http://dancelib.ru/baletenc/item/f00/s02/e0002804/index.shtml?ysclid=moeccgjtki195338321|title=ТОКОМБАЕВА Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.<ref>{{citeweb|url=https://www.super.kg/kabar/news/160763?ysclid=moecb613iq767276003|title=ЖЫЛНААМА, 22-СЕНТЯБРЬ: Кыргыз балеринасы Айсулуу Токомбаева 69 жашка толду|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.<ref>{{citeweb|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/tokombaeva-aysulu-asanbekovna?ysclid=moec6nh5j1301224651|title=Токомбаева, Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
7xen417ym1ekka3vbelxjuunruizkpo
3591743
3591742
2026-04-25T14:13:45Z
Мағыпар
100137
үлгі
3591743
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі =
|Атауы = Айсұлу Токамбаева
|Сурет = Айсулуу Токомбаева.jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты =
|Туған күні = 22.09.1947
|Туған жері = {{туғанжері|Бішкек|Бішкекте}}, [[Қырғызстан]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары =
|Мемлекет = {{байрақ|Қырғызстан}}
|Мамандықтары = балет бишісі, [[биші]], [[балетмейстер]], [[хореограф]], балет мұғалімі
|Дауыс түрі =
|Аспаптары =
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театры
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары =
|Сайты =
}}
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.<ref>{{citeweb|url=http://dancelib.ru/baletenc/item/f00/s02/e0002804/index.shtml?ysclid=moeccgjtki195338321|title=ТОКОМБАЕВА Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.<ref>{{citeweb|url=https://www.super.kg/kabar/news/160763?ysclid=moecb613iq767276003|title=ЖЫЛНААМА, 22-СЕНТЯБРЬ: Кыргыз балеринасы Айсулуу Токомбаева 69 жашка толду|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.<ref>{{citeweb|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/tokombaeva-aysulu-asanbekovna?ysclid=moec6nh5j1301224651|title=Токомбаева, Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
2luzat5haq6g6tjp0z6be6w3xcqudux
3591746
3591743
2026-04-25T14:22:22Z
Мағыпар
100137
3591746
wikitext
text/x-wiki
{{Театр қайраткері
|Есімі = Айсұлу Токамбаева
|Шынайы есімі = {{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}
|Сурет = Айсулуу Токомбаева.jpg
|Сурет атауы =
|Туған кездегі есімі =
|Лақап аты =
|Туған күні = 22.09.1947
|Туған жері = {{туғанжері|Бішкек|Бішкекте}}, [[Қырғызстан]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы =
|Мансабы = балет бишісі, [[биші]], [[балетмейстер]], [[хореограф]], балет мұғалімі
|Белсенді жылдары =
|Амплуа =
|Театр = А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театры
|Рольдері =
|Спектакльдері =
|Марапаттары =
|imdb_id =
|Қолтаңбасы =
|Сайты =
|Ортаққор =
}}
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.<ref>{{citeweb|url=http://dancelib.ru/baletenc/item/f00/s02/e0002804/index.shtml?ysclid=moeccgjtki195338321|title=ТОКОМБАЕВА Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.<ref>{{citeweb|url=https://www.super.kg/kabar/news/160763?ysclid=moecb613iq767276003|title=ЖЫЛНААМА, 22-СЕНТЯБРЬ: Кыргыз балеринасы Айсулуу Токомбаева 69 жашка толду|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.<ref>{{citeweb|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/tokombaeva-aysulu-asanbekovna?ysclid=moec6nh5j1301224651|title=Токомбаева, Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
3884332lxg3cv18zt5jrpcysrjwuhr3
3591748
3591746
2026-04-25T14:25:34Z
Мағыпар
100137
үлгі
3591748
wikitext
text/x-wiki
{{Театр қайраткері
|Есімі = Айсұлу Токамбаева
|Шынайы есімі = {{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}
|Сурет = Айсулуу Токомбаева.jpg
|Сурет атауы =
|Туған кездегі есімі =
|Лақап аты =
|Туған күні = 22.09.1947
|Туған жері = {{туғанжері|Бішкек|Бішкекте}}, [[Қырғызстан]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы =
|Мансабы = балет бишісі, [[биші]], [[балетмейстер]], [[хореограф]], балет мұғалімі
|Белсенді жылдары =
|Амплуа =
|Театр = А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театры
|Рольдері =
|Спектакльдері =
|Марапаттары = {{КСРО халық әртісі}}
|imdb_id =
|Қолтаңбасы =
|Сайты =
|Ортаққор =
}}
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.<ref>{{citeweb|url=http://dancelib.ru/baletenc/item/f00/s02/e0002804/index.shtml?ysclid=moeccgjtki195338321|title=ТОКОМБАЕВА Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.<ref>{{citeweb|url=https://www.super.kg/kabar/news/160763?ysclid=moecb613iq767276003|title=ЖЫЛНААМА, 22-СЕНТЯБРЬ: Кыргыз балеринасы Айсулуу Токомбаева 69 жашка толду|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.<ref>{{citeweb|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/tokombaeva-aysulu-asanbekovna?ysclid=moec6nh5j1301224651|title=Токомбаева, Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
fc59pmj6a65yvz81g3c8ow743x8cvb8
3591749
3591748
2026-04-25T14:27:14Z
Мағыпар
100137
үлгі
3591749
wikitext
text/x-wiki
{{Театр қайраткері
|Есімі = Айсұлу Токамбаева
|Шынайы есімі = {{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}
|Сурет = Айсулуу Токомбаева.jpg
|Сурет атауы =
|Туған кездегі есімі =
|Лақап аты =
|Туған күні = 22.09.1947
|Туған жері = {{туғанжері|Бішкек|Бішкекте}}, [[Қырғызстан]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы =
|Мансабы = балет бишісі, [[биші]], [[балетмейстер]], [[хореограф]], балет мұғалімі
|Белсенді жылдары =
|Амплуа =
|Театр = А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театры
|Рольдері =
|Спектакльдері =
|Марапаттары = {{КСРО халық әртісі}} {{КСРО мемлекеттік сыйлығы}}
|imdb_id =
|Қолтаңбасы =
|Сайты =
|Ортаққор =
}}
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.<ref>{{citeweb|url=http://dancelib.ru/baletenc/item/f00/s02/e0002804/index.shtml?ysclid=moeccgjtki195338321|title=ТОКОМБАЕВА Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.<ref>{{citeweb|url=https://www.super.kg/kabar/news/160763?ysclid=moecb613iq767276003|title=ЖЫЛНААМА, 22-СЕНТЯБРЬ: Кыргыз балеринасы Айсулуу Токомбаева 69 жашка толду|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.<ref>{{citeweb|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/tokombaeva-aysulu-asanbekovna?ysclid=moec6nh5j1301224651|title=Токомбаева, Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
ojajhpyd7raos0qceys2zttuhpf3cwz
3591851
3591749
2026-04-25T19:37:41Z
Kasymov
10777
«[[Санат:Қырғызстан балет бишілері|Қырғызстан балет бишілері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591851
wikitext
text/x-wiki
{{Театр қайраткері
|Есімі = Айсұлу Токамбаева
|Шынайы есімі = {{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}
|Сурет = Айсулуу Токомбаева.jpg
|Сурет атауы =
|Туған кездегі есімі =
|Лақап аты =
|Туған күні = 22.09.1947
|Туған жері = {{туғанжері|Бішкек|Бішкекте}}, [[Қырғызстан]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы =
|Мансабы = балет бишісі, [[биші]], [[балетмейстер]], [[хореограф]], балет мұғалімі
|Белсенді жылдары =
|Амплуа =
|Театр = А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театры
|Рольдері =
|Спектакльдері =
|Марапаттары = {{КСРО халық әртісі}} {{КСРО мемлекеттік сыйлығы}}
|imdb_id =
|Қолтаңбасы =
|Сайты =
|Ортаққор =
}}
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.<ref>{{citeweb|url=http://dancelib.ru/baletenc/item/f00/s02/e0002804/index.shtml?ysclid=moeccgjtki195338321|title=ТОКОМБАЕВА Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.<ref>{{citeweb|url=https://www.super.kg/kabar/news/160763?ysclid=moecb613iq767276003|title=ЖЫЛНААМА, 22-СЕНТЯБРЬ: Кыргыз балеринасы Айсулуу Токомбаева 69 жашка толду|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.<ref>{{citeweb|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/tokombaeva-aysulu-asanbekovna?ysclid=moec6nh5j1301224651|title=Токомбаева, Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қырғызстан балет бишілері]]
jcdjhmgefghoo1balk6bub14hn0f2uk
3591852
3591851
2026-04-25T19:37:57Z
Kasymov
10777
«[[Санат:Хореографтар|Хореографтар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591852
wikitext
text/x-wiki
{{Театр қайраткері
|Есімі = Айсұлу Токамбаева
|Шынайы есімі = {{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}
|Сурет = Айсулуу Токомбаева.jpg
|Сурет атауы =
|Туған кездегі есімі =
|Лақап аты =
|Туған күні = 22.09.1947
|Туған жері = {{туғанжері|Бішкек|Бішкекте}}, [[Қырғызстан]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы =
|Мансабы = балет бишісі, [[биші]], [[балетмейстер]], [[хореограф]], балет мұғалімі
|Белсенді жылдары =
|Амплуа =
|Театр = А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театры
|Рольдері =
|Спектакльдері =
|Марапаттары = {{КСРО халық әртісі}} {{КСРО мемлекеттік сыйлығы}}
|imdb_id =
|Қолтаңбасы =
|Сайты =
|Ортаққор =
}}
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.<ref>{{citeweb|url=http://dancelib.ru/baletenc/item/f00/s02/e0002804/index.shtml?ysclid=moeccgjtki195338321|title=ТОКОМБАЕВА Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.<ref>{{citeweb|url=https://www.super.kg/kabar/news/160763?ysclid=moecb613iq767276003|title=ЖЫЛНААМА, 22-СЕНТЯБРЬ: Кыргыз балеринасы Айсулуу Токомбаева 69 жашка толду|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.<ref>{{citeweb|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/tokombaeva-aysulu-asanbekovna?ysclid=moec6nh5j1301224651|title=Токомбаева, Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қырғызстан балет бишілері]]
[[Санат:Хореографтар]]
msvw0s20k6447zewqmfbrhmzo3zoan5
3591853
3591852
2026-04-25T19:40:11Z
Kasymov
10777
«[[Санат:Қырғызстан хореографтары|Қырғызстан хореографтары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591853
wikitext
text/x-wiki
{{Театр қайраткері
|Есімі = Айсұлу Токамбаева
|Шынайы есімі = {{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}
|Сурет = Айсулуу Токомбаева.jpg
|Сурет атауы =
|Туған кездегі есімі =
|Лақап аты =
|Туған күні = 22.09.1947
|Туған жері = {{туғанжері|Бішкек|Бішкекте}}, [[Қырғызстан]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы =
|Мансабы = балет бишісі, [[биші]], [[балетмейстер]], [[хореограф]], балет мұғалімі
|Белсенді жылдары =
|Амплуа =
|Театр = А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театры
|Рольдері =
|Спектакльдері =
|Марапаттары = {{КСРО халық әртісі}} {{КСРО мемлекеттік сыйлығы}}
|imdb_id =
|Қолтаңбасы =
|Сайты =
|Ортаққор =
}}
'''Айсұлу Токамбаева''' ({{lang-ky|Айсулуу Асанбековна Токомбаева}}; [[22 қыркүйек]] [[1947]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — Кеңес және қырғыз балет бишісі, [[биші]], [[хореограф]], хореограф және мұғалім. КСРО халық әртісі (1981). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976).
== Өмірбаяны ==
Айсұлу Токамбаева 1947 жылы 22 қыркүйекте Фрунзеде (қазіргі Бішкек, Қырғызстан) Асанбек Токомбаев пен Мұнжия Еркінбаеваның отбасында дүниеге келген. Әкесі партия және қоғам қайраткері болған, ал 1960-1980 жылдары Қырғыз КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Теледидар және радио комитетін басқарған. Анасы опера әншісі және қырғыз кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі болған.<ref>{{citeweb|url=http://dancelib.ru/baletenc/item/f00/s02/e0002804/index.shtml?ysclid=moeccgjtki195338321|title=ТОКОМБАЕВА Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Айсұлу қатал отбасылық ортада, темірдей тәртіппен тәрбиеленді. Бала кезінен бастап оған еңбекқорлық пен кез келген қиындықты жеңе білу қабілеті дарыды. 11 жасында ол Агриппина Ваганова атындағы хореографиялық мектептің мұғалімдерінің назарын аударды.
1966 жылы Айсұлу Токомбаева А.Я.Ваганова атындағы Ленинград академиялық хореографиялық училищесін (қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясы) балет мұғалімі Нина Беликованың класы бойынша бітірді. Содан кейін ол Қырғызстанға оралуды шешті. 1966 жылдан бастап А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының балет труппасына қосылды, ал 1967 жылы солист болды. Ол 200-ден астам сахналық рөлдер жасады. 1973 жылдан бері Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі.
Оның күйеуі Кубан Әлиев көп жылдар бойы балалар қуыршақ театрының директоры болды. Олар 34 жыл некеде тұрды. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады.<ref>{{citeweb|url=https://stuki-druki.com/authors/tokombaeva-aisulu.php|title=Айсулу Токомбаева - биография, новости, личная жизнь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
1995 жылдан бері ол Түркияда, Анкарадағы «Хаджеттепе» университетінің консерваториясында хореографиядан сабақ береді.<ref>{{citeweb|url=https://www.super.kg/kabar/news/160763?ysclid=moecb613iq767276003|title=ЖЫЛНААМА, 22-СЕНТЯБРЬ: Кыргыз балеринасы Айсулуу Токомбаева 69 жашка толду|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Айсұлу Токомбаева жиырмадан астам классикалық балет қойылымдарында басты партияларды асқан шеберлікпен орындады. Ол Чайковскийдің «Аққу көлінде» Одетта-Одиллия, Аданның «Жизельінде» Жизель, Л.Минкустың «Баядеркасында» Никия, Хачатурянның «Спартакында» Фригия, Ф.Әміровтың «Мың бір түнінде» Шехерезада, Чайковскийдің «Ұйқыдағы аруында» Аврора, У.Мұсаевтың «Томирисінде» Томирис, К.Молчановтың «Макбетінде» Леди Макбет, Прокофьевтің «Ромео мен Джульеттасында» Джульетта және т.б.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/entertainment-42914771|title=Кыргыз балет сахнасынын чолпон жылдызы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
Ол КСРО қалалары мен шетелдерде, соның ішінде [[Польша]], [[Болгария]], [[Финляндия]], [[Ливия]], [[Тунис]], [[Швеция]], [[Италия]], [[Мажарстан]], [[Дания]] және [[Швейцария]]да гастрольдік сапармен болды.
2012 жылы ол «Ақ-Қуу» (Бішкек) халықаралық балет өнері байқауының қазылар алқасын басқарды.<ref>{{citeweb|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/tokombaeva-aysulu-asanbekovna?ysclid=moec6nh5j1301224651|title=Токомбаева, Айсулу Асанбековна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Марапаттар мен атақтары ==
*Қырғыз КСР халық әртісі (1975)
*КСРО халық әртісі (1981 жылғы 12 қазан)
*КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1976) — К. Молдобасановтың «Ана даласы» балетінде Толгонай рөлін сомдағаны үшін
*Қырғыз КСР Ленин комсомолы сыйлығы (1970)
*Халықаралық Айтматов сыйлығы
*Б.Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік мәдениет және өнер университетінің құрметті профессоры (1998).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/414671/bio/?ysclid=moec7iepxy352319563|title=Советские актеры театра / Т / Айсулу Токомбаева / биография|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қырғызстан балет бишілері]]
[[Санат:Хореографтар]]
[[Санат:Қырғызстан хореографтары]]
k0xw77fjfphip6x37sek46fhlqe3irn
Тастанбеков Үсенбай Бахтиярұлы
0
780034
3591724
2026-04-25T13:46:15Z
Гулжайна Усен
179710
Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Infobox person | name = Үсенбай Тастанбеков | image = | caption = | birth_name = Үсенбай Бақтиярұлы Тастанбеков | birth_date = 20 қазан 1919 | birth_place = Алматы облысы, Қарасай ауданы, Қазақст...
3591724
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Infobox person
| name = Үсенбай Тастанбеков
| image =
| caption =
| birth_name = Үсенбай Бақтиярұлы Тастанбеков
| birth_date = 20 қазан 1919
| birth_place = Алматы облысы, Қарасай ауданы, Қазақстан
| death_date = 2019
| nationality = Қазақ
| occupation = Журналист, қоғам қайраткері
| known_for = Ұлы Отан соғысының ардагері, қазақ журналистикасының дамуына қосқан үлесі
}}
'''Үсенбай Бақтиярұлы Тастанбеков''' (1919 ж. 20 қазан — 2019 ж.) — қазақ журналисті, Ұлы Отан соғысының ардагері, қоғам қайраткері. Ол өз өмірін ел қорғауға, кейін бейбіт заманда журналистика мен ұлттық руханиятты дамытуға арнаған тұлға.
== Ерте өмірі ==
Үсенбай Тастанбеков 1919 жылы Алматы облысы, Қарасай ауданының қарапайым ауылында дүниеге келген. Балалық шағы ауыл өмірінің қиын да еңбекке толы жағдайында өтті. Ерте жастан еңбекке араласып, білім алуға ерекше құштарлық танытты.
Ауыл мектебінде білім алып, сауатын ашқан соң қоғамдық өмірге белсене араласа бастады.
== Әскери қызметі ==
1939 жылы Кеңес армиясы қатарына шақырылды. Ол әскери дайындықтан өтіп, кіші командирлер курсын тәмамдады.
1941 жылы басталған '''Ұлы Отан соғысы''' кезінде майданға аттанып, жаумен шайқасты. Үсенбай Тастанбеков жауынгер ретінде ғана емес, партизандық қозғалыстарға қатысқан сарбаз ретінде де танылды.
Соғыс жылдарында бірнеше рет жараланып, ауыр жағдайға қарамастан майдан шебінде ерлік көрсетті. 1943 жылы жарақатына байланысты елге оралды.
== Соғыстан кейінгі өмірі ==
Соғыстан кейін ол ауыл шаруашылығы саласында еңбек етті. Қарапайым еңбек адамынан бастап, қоғамға пайдалы қызметтерге араласты.
Кейін журналистика саласына бет бұрып, аудандық газеттерде қызмет етті. Ол редактор, жауапты хатшы сияқты жауапты қызметтер атқарып, өңірлік баспасөздің дамуына үлес қосты.
== Журналистік қызметі ==
Үсенбай Тастанбеков журналистикада халық өмірін шынайы бейнелеуге тырысты. Оның мақалалары ауыл тіршілігі, еңбек адамдары және қоғамдық мәселелерге арналды.
Ол Қаскелең және Жамбыл аудандарындағы басылымдарды басқарды. Оның редакторлық еңбегі жергілікті журналистиканың қалыптасуына әсер етті.
== Қоғамдық қызметі ==
1990-жылдары ұлттық руханият пен тіл мәселесіне белсене араласты. Ол «Қазақ тілі» қоғамының аудандық бөлімін басқарып, ана тілінің мәртебесін көтеруге үлес қосты.
Қоғамдық іс-шараларға қатысып, жастар тәрбиесіне ерекше көңіл бөлді.
== Шығармашылығы ==
Үсенбай Тастанбеков бірнеше публицистикалық мақалалар мен естеліктер жазған. Оның шығармалары соғыс шындығын, адам тағдырын және ел өмірін бейнелейді.
== Мұрасы ==
Үсенбай Тастанбековтің есімі ел жадында сақталған. Оның құрметіне Қаскелең қаласында көше берілген. Ол кейінгі ұрпаққа адалдық пен еңбектің үлгісін қалдырды.
== Марапаттары ==
* Ұлы Отан соғысының ордендері мен медальдары
* Еңбек ардагері марапаттары
* Қоғамдық қызметі үшін берілген құрмет грамоталары
== Қайтыс болуы ==
Үсенбай Тастанбеков 2019 жылы өмірден өтті. Оның өмір жолы мен еңбегі қазақ халқының тарихында ерекше орын алады.
== Дереккөздер ==
<references>
<ref>Алматы облысы тарихи мұрағат материалдары</ref>
<ref>Қазақстан журналистика тарихы деректері</ref>
<ref>Қарасай ауданы әкімдігі ақпараттары</ref>
</references>
== Сыртқы сілтемелер ==
* https://www.gov.kz/
* https://cyclowiki.org/
* https://www.peoples.ru/
[[Санат:1919 жылы туғандар]]
[[Санат:2019 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақ журналистері]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының ардагерлері]]
[[Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері]]
rrrvccsi7liewm1v08m6sdlnz7wcbnm
Портал:Сәулет/Таңдаулы тұлға/Мұрағат
100
780035
3591725
2026-04-25T13:47:27Z
Ерден Карсыбеков
3744
Жаңа бетте: [[Сурет:Norman Foster 2008.jpg|thumb|right|160px|]] '''Норман Фостер''' — ағылшын [[сәулетші]]сі. Норман Фостердің ең жиі ауызға алынатын бейресми атағы — [[хайтек]] королі. Фостер Британия архитекторларының корольдік институты (1977), Америка архитектура институты (1979), Premіum Іm...
3591725
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Norman Foster 2008.jpg|thumb|right|160px|]]
'''Норман Фостер''' — ағылшын [[сәулетші]]сі.
Норман Фостердің ең жиі ауызға алынатын бейресми атағы — [[хайтек]] королі.
Фостер Британия архитекторларының корольдік институты (1977), Америка архитектура институты (1979), Premіum Іmperіale (2002) архитектура қауымдастығы сыйлықтарының лауреаты, архитектураға қосқан үлесі үшін Король алтын медалінің (1983), Француз архитектура академиясы алтын медалінің (1991), Америка архитектура институты алтын медалінің (1994) иегері.
Сондай-ақ ол әлемдегі алып шатыр құрылыс саналатын [[Хан Шатыр]] ойын-сауық сауда орталығының жобасын жасады.
[[Норман Фостер|'''''(толығырақ...)''''']]
4n7oscrh9cixooksoxxu1i9k1yo7hv8
Қатысушы талқылауы:Bowwow
3
780036
3591732
2026-04-25T13:57:01Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3591732
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Bowwow}}
-- [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 18:57, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
etk6o7a5d5rqdn5nxm0pjubexu9q3j4
3591745
3591732
2026-04-25T14:20:16Z
Bowwow
180395
Жауап беру
3591745
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Bowwow}}
-- [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 18:57, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
:көп рахмет [[Қатысушы:Bowwow|Bowwow]] ([[Қатысушы талқылауы:Bowwow|талқылау]]) 19:20, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
tgqozk35ve7ascm1a6twot9om3ot7hj
Қатысушы:Сқақ Зере/зертхана
2
780037
3591735
2026-04-25T14:00:24Z
Сқақ Зере
179730
Жаңа бетте: {{Қатысушы зертханасы}} <!-- БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ --> '''Рекклингхаузен''' ([[Неміс тілі|нем]]. ''Recklinghausen'') — [[Германия|Германиядағы]] аудан. Аудан орталығы - [[Реклингхаузен|Рекклингхаузен]] қаласы. Аудан [[Солтүстік Рейн-Вестфалия]] жеріне кіреді. [[Мюнстер]] әкімш...
3591735
wikitext
text/x-wiki
{{Қатысушы зертханасы}}
<!-- БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ -->
'''Рекклингхаузен''' ([[Неміс тілі|нем]]. ''Recklinghausen'') — [[Германия|Германиядағы]] аудан. Аудан орталығы - [[Реклингхаузен|Рекклингхаузен]] қаласы. Аудан [[Солтүстік Рейн-Вестфалия]] жеріне кіреді. [[Мюнстер]] әкімшілік округіне бағынышты. Аумағы 760 км². Халқы - 630,6 мың адам. (2010). Халық тығыздығы - 829 адам/км². Ауданның ресми коды - 05 5 62.
Аудан 10 қауымға бөлінеді.
== Қалалар мен қауымдар ==
# [[Реклингхаузен]] (118 626)
# [[Марль]] (88 058)
# [[Дорстен]] (77 036)
# [[Кастроп-Рауксель|Кэстроп-Рауксель]] (75 573)
# [[Гладбек]] (75 322)
# [[Хертен]] (62 425)
# [[Хальтерн-ам-Зе]] (37 832)
# [[Даттельн]] (35 627)
# [[Ор-Эркеншвик]] (30 433)
# [[Вальтроп]] (29 688) <small>''(30 июня 2010)''</small>
== <small>Дереккөздер</small> ==
[http://www.kreis-recklinghausen.de/ www.kreis-recklinghausen.de] [http://www.kreis-recklinghausen.de/ ресми бет]
8bilzoqxi6yensm0qbn5bgylmfw5lrx
Өміріміздің үздік жылдары
0
780038
3591738
2026-04-25T14:03:06Z
TalgatSnow
143530
Жаңа бетте: {{Кино |Қазақша атауы = Өміріміздің үздік жылдары |Шынайы атауы = {{lang-en|The Best Years of Our Lives}} |Суреті = The Best Years of Our Lives (1946 poster).jpg |Сурет ені = 250 |Сурет атауы = Фильм постері |Жанры = [[драма]]<br>[[әскери фильм]] |Режиссёрі = [[Уильям Уайлер]]...
3591738
wikitext
text/x-wiki
{{Кино
|Қазақша атауы = Өміріміздің үздік жылдары
|Шынайы атауы = {{lang-en|The Best Years of Our Lives}}
|Суреті = The Best Years of Our Lives (1946 poster).jpg
|Сурет ені = 250
|Сурет атауы = Фильм постері
|Жанры = [[драма]]<br>[[әскери фильм]]
|Режиссёрі = [[Уильям Уайлер]]
|Продюсері = [[Сэмюэл Голдвин]]
|Сценарист = [[Роберт Э. Шервуд]]<br>Маккинли Кантор (роман)
|Актерлер = [[Мирна Лой]]<br>[[Фредрик Марч]]<br>[[Дана Эндрюс]]<br>[[Тереза Райт]]<br>[[Вирджиния Майо]]
|Операторы = Грегг Толанд
|Композиторы = Хьюго Фридхофер
|Қоюшы суретші = Перри Фергусон
|Компания = Samuel Goldwyn Productions
|Дистрибьютор = [[RKO Pictures]]
|Ұзақтығы = 172 мин.
|Бюджеті = 2,1 млн [[АҚШ доллары|$]]
|Түсім = 23,7 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref>[https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=bestyearsofourlives.htm " 'Best Years of Our Lives' (1946)."] ''Box Office Mojo''. Retrieved: February 4, 2010.</ref>
|Мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Жыл = 1946
|imdb_id = 0038350
|Сайты =
}}
«'''Өміріміздің үздік жылдары'''» ({{lang-en|The Best Years of Our Lives}}) — режиссер [[Уильям Уайлер]]дің 1946 жылы жарық көрген классикалық ақ-қара түсті драмалық фильмі. Туынды сценарийші Роберт Шервудтың адаптациясымен, жазушы Маккинлей Кантордың «Маған арналған даңқ» (Glory for Me) романының желісі бойынша түсірілген. Фильм [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан бейбіт өмірге оралған үш ардагердің тағдырын баяндайды.
Бұл туынды — соғыстан кейінгі дәуірдің ауырпалықтарын және ардагерлердің психологиялық соққыдан (PTSD) кейінгі күйзелісін ашық көрсеткен алғашқы фильмдердің бірі. Мұндағы ядролық жойылу қаупі мен ардагерлерді реинтеграциялау мәселелеріне қатысты айтылған ойлар өз заманынан озып туған көрегендігімен ерекшеленеді. Фильмде көтерілген әлеуметтік мәселелер кейінгі [[Вьетнам соғысы]] кезінде де өз өзектілігін жойған жоқ.
«Өміріміздің үздік жылдары» фильмі көрермендер мен сыншылардың жоғары бағасына ие болып, жеті «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығын жеңіп алды. Олардың қатарында «[[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]», «[[Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығы|Үздік режиссер]]» (Уильям Уайлер), «[[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік актер]]» (Фредрик Марч), сондай-ақ үздік монтаж, сценарий және музыка номинациялары бар.
Фильмнің басты ерекшелігі — [[Гэрри Рассел]]дің жеңісі. Ол Пэрриштің рөлі үшін «[[Үздік көмекші актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік көмекші актер]]» аталымында Оскар иеленді. Сонымен қатар, Академия кеңесі кәсіби актер емес Расселдің негізгі бәсекеде жеңіске жетуіне күмән келтіріп, оған алдын ала «мүгедек ардагерлерге кино өнері арқылы қолдау көрсеткені үшін» [[Құрметті Оскар сыйлығы|құрметті Оскар]] сыйлығын берген болатын.<ref>{{Cite web|last=Montgomery|first=Mark|date=2016-12-10|title=Remembering Harold Russell, the soldier-actor who won two Oscars for 'Best Years of Our Lives'|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-ca-classic-hollywood-harold-russell-20161130-story.html|access-date=2020-11-12|website=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> Осылайша, Гэрри Рассел Оскар тарихында бір рөл үшін екі мүсінше алған жалғыз адам ретінде қалды.<ref>{{Cite web|last=Stilwell|first=Blake|date=2019-12-23|title=This Disabled WWII Veteran Was the Only Actor to Win 2 Oscars for the Same Part|url=https://www.military.com/off-duty/2019/12/23/disabled-wwii-veteran-was-only-actor-win-2-oscars-same-part.html|access-date=2020-11-12|website=Military.com|language=en}}</ref>
1989 жылы «Өміріміздің үздік жылдары» «мәдени, тарихи немесе эстетикалық құндылығы жоғары» туынды ретінде [[Конгресс кітапханасы]]ның [[АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі]]не енгізілген алғашқы 25 фильмнің бірі болды.<ref>{{cite news |date=September 19, 1989 |title=ENTERTAINMENT: Film Registry Picks First 25 Movies|work=[[Los Angeles Times]] |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-09-19-mn-347-story.html|access-date=April 22, 2020}}</ref>
== Сюжеті ==
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, әскер қатарынан босатылған үш ардагер туған қаласы Бун-Ситиге бір ұшақпен оралады. Олар майданда түрлі әскери бөлімдерде қызмет еткенімен, ортақ мақсат — бейбіт өмірге қайта бейімделу жолында бастары бірігеді. Алайда, үйге оралу олар күткендей оңай болмай шығады.
Эл Стивенсон — соғысқа дейін банкте лауазымды қызметте болған, майданда жаяу әскер сержанты ретінде соғысқан. Үйіне оралғанда ол балаларының өсіп, әйелі Миллидің өзгергенін байқайды. Ол банктік жұмысына қайта орналасқанымен, майданда көрген сұмдықтарынан кейін азаматтық өмірдің ұсақ-түйегіне шыдай алмай, мазасыздыққа бой алдырады. Эл соғыс ардагерлеріне несие беру мәселесінде банк саясаты мен адамгершілік принциптері арасында ішкі арпалысқа түседі.
Фред Дерри — марапатталған әскери ұшқыш, капитан. Соғыс кезінде аспанда ерлік көрсеткенімен, бейбіт өмірде оның әскери машықтары ешкімге керек болмайды. Ол амалсыз өзінің соғысқа дейінгі төмен жалақылы балмұздақ сатушы жұмысына қайта оралады. Фредтің отбасылық өмірі де күйрей бастайды: оның әйелі Мари күйеуінің батырлық бейнесіне ғана ғашық болған еді, ендігі кедейшілік пен тұрмыстық тауқыметке шыдағысы келмейді. Осы қиын сәтте ол Элдің қызы Пеггимен танысып, араларында сезім пайда болады.
Гомер Пэрриш — Әскери-теңіз флотының матросы. Соғыс кезінде кемедегі өрттен екі қолынан айырылып, оның орнына металл протез-ілмектерді қолдануға мәжбүр болады. Үйіне оралғанда ол туғандарының аяушылықпен қарағанына төзе алмай, өзін кемтар сезініп, тұйықталып қалады. Гомер өзін сүйетін қалыңдығы Вилманы өзінен әдейі алыстатуға тырысады, өйткені мүгедектігі оның бақытты өмір сүруіне кедергі болады деп қорқады.
Фильмнің соңында үш кейіпкер де өз қорқыныштары мен қиындықтарын жеңуге тырысады. Гомер Вилманың шынайы махаббатын қабылдап, оған үйленеді. Фред өзінің өткендегі әскери даңқымен қоштасып, қираған ұшақтарды өңдейтін зауытқа қарапайым жұмысқа орналасады және Пеггимен жаңа өмір бастауға мүмкіндік алады. Ал Эл бейбіт өмірдің ырғағына үйреніп, отбасылық жылулықты қайта табады. Туынды майданнан оралған ерлер үшін «үздік жылдар» енді ғана басталғанын меңзейді.
== Рөлдерде ==
{{div col|colwidth=22em}}
* [[Мирна Лой]] — Милли Стивенсон
* [[Фредрик Марч]] — техникалық сержант Эл Стивенсон
* [[Дана Эндрюс]] — капитан Фред Дерри
* [[Тереза Райт]] — Пегги Стивенсон
* [[Вирджиния Майо]] — Мари Дерри
* [[Кэти О’Доннелл]] — Вилма Кэмерон
* [[Хоги Кармайкл]] — Бутч Энгл, Гомердің ағасы
* [[Гарольд Рассел]] — Гомер Пэрриш
* [[Глэдис Джордж]] — Гортензия Дерри
* [[Роман Бонен]] — Пэт Дерри
* [[Рэй Коллинз (актер)|Рэй Коллинз]] — мистер Милтон
* [[Минна Гомбелл]] — миссис Пэрриш
* [[Уолтер Болдуин]] — мистер Пэрриш
* [[Стив Кокран]] — Клифф
* [[Дороти Адамс]] — миссис Кэмерон
* [[Дон Беддоу]] — мистер Кэмерон
* Марлин Эймс — Луэлла Пэрриш
* [[Чарльз Халтон]] — Прю
* [[Рэй Тил]] — мистер Моллетт
* [[Хауленд Чемберлен]] — Торп
* Дин Уайт — Новак
* [[Эрскин Сэнфорд]] — Буллард
* [[Майкл Холл (актер)|Майкл Холл]] — Роб Стивенсон
* Виктор Катлер — Вуди Меррилл
* [[Лео Пенн]] — әуе-көлік қолбасшылығының капралы (титрда көрсетілмеген)
{{div col end}}
== Марапаттары мен номинациялары ==
{| class="wikitable" style="font-size: 95%; width: 100%;" border="2" cellpadding="3"
|- align="center"
! style="background: #CCCCCC; width: 10%;" | Марапат
! style="background: #CCCCCC;" | Санат
! style="background: #CCCCCC;" | Номинант
! style="background: #CCCCCC; width: 10%;" | Нәтиже
! style="background: #CCCCCC; width: 5%;" | Дереккөз
|-
! scope="row" rowspan="10" | [[Оскар сыйлығы|Оскар]]
| [[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]
| Samuel Goldwyn Productions
| {{Жеңіс}}
| align="center" rowspan="10" | <ref name="Oscars1947">{{cite web |url=http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1947 |title=The 19th Academy Awards (1947) Nominees and Winners |publisher=[[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]}}</ref>
|-
| [[Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығы|Үздік режиссёр]]
| Уильям Уайлер
| {{Жеңіс}}
|-
| [[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік актер]]
| Фредрик Марч
| {{Жеңіс}}
|-
| [[Үздік көмекші актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік көмекші актер]]
| Гарольд Рассел
| {{Жеңіс}}
|-
| [[Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік сценарий]]
| Роберт Э. Шервуд
| {{Жеңіс}}
|-
| [[Үздік монтаж үшін Оскар сыйлығы|Үздік монтаж]]
| Даниэль Манделл
| {{Жеңіс}}
|-
| [[Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм музыкасы (драма немесе комедия)]]
| Хьюго Фридхофер
| {{Жеңіс}}
|-
| [[Үздік дыбыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік дыбыс]]
| Гордон Э. Сойер
| {{Номинация}}
|-
| [[Құрметті Оскар сыйлығы|Құрметті Оскар]]
| Гарольд Рассел
| {{Жеңіс}}
|-
| [[Ирвинг Тальберг атындағы сыйлық]]
| Сэмюэл Голдвин
| {{Жеңіс}}
|-
! scope="row" | Бодиль
| Үздік америкалық фильм
| Уильям Уайлер
| {{Жеңіс}}
| align="center" | <ref>{{cite web |url=https://www.bodilprisen.dk/aar-for-aar/1948-2/ |title=The Bodil Prize 1948 |publisher=Bodil Awards}}</ref>
|-
! scope="row" | [[BAFTA]]
| Үздік фильм
| «Өміріміздің үздік жылдары»
| {{Жеңіс}}
| align="center" | <ref>{{cite web |url=http://awards.bafta.org/award/1949/film |title=BAFTA Awards: Film in 1949 |publisher=[[BAFTA]]}}</ref>
|-
! scope="row" | Брюссель дүниежүзілік кинофестивалі
| Үздік актриса
| Мирна Лой
| {{Жеңіс}}
| align="center" |
|-
! scope="row" rowspan="2" | [[Алтын глобус]]
| Үздік фильм — драма
| «Өміріміздің үздік жылдары»
| {{Жеңіс}}
| align="center" rowspan="2" | <ref>{{cite web |url=https://goldenglobes.com/film/the-best-years-of-our-lives/ |title=The Best Years of Our Lives Awards |publisher=[[Алтын глобус]]}}</ref>
|-
| Арнайы жетістігі үшін марапат
| Гарольд Рассел
| {{Жеңіс}}
|-
! scope="row" rowspan="3" | Карловы Вары халықаралық кинофестивалі
| Хрусталь глобус
| Уильям Уайлер
| {{Номинация}}
| align="center" rowspan="3" |
|-
| Үздік режиссер
| Уильям Уайлер
| {{Жеңіс}}
|-
| Үздік сценарий
| Роберт Э. Шервуд
| {{Жеңіс}}
|-
! scope="row" rowspan="2" | [[Ұлттық киносыншылар кеңесі]]
| Үздік он фильм
| «Өміріміздің үздік жылдары»
| {{Жеңіс|3-орын}}
| align="center" rowspan="2" | <ref>{{cite web |url=https://nationalboardofreview.org/award-years/1946/ |title=1946 Award Winners |publisher=[[Ұлттық киносыншылар кеңесі]]}}</ref>
|-
| Үздік режиссер
| Уильям Уайлер
| {{Жеңіс}}
|-
! scope="row" | [[АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі]]
| Ұлттық фильмдер сақтау кеңесі
| «Өміріміздің үздік жылдары»
| {{Жеңіс|Енгізілді}}
| align="center" |
|-
|}
=== AFI рейтингтері ===
Фильм [[Америка кино институты]]ның (AFI) бірнеше беделді тізімдеріне енген:
* [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм|100 жыл… 100 фильм]] — 37-орын<ref>{{Cite web |title=American Film Institute's list of the 100 Greatest Movies |url=http://connect.afi.com/site/DocServer/movies100.pdf?docID=264 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100214191259/http://connect.afi.com/site/DocServer/movies100.pdf?docID=264 |archive-date=2010-02-14 |access-date=2026-01-02 |website=connect.afi.com}}</ref>
* [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік шабыттандыратын фильм|100 жыл… 100 шабыттандыратын фильм]] — 11-орын<ref>{{Cite web |title=AFI's 100 YEARS...100 CHEERS |url=http://connect.afi.com/site/DocServer/cheers100.pdf?docID=202 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091122102933/http://connect.afi.com/site/DocServer/cheers100.pdf?docID=202 |archive-date=2009-11-22 |access-date=2026-01-02 |website=connect.afi.com}}</ref>
* [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм|100 жыл… 100 фильм (10 жылдық мерейтойлық басылым)]] — 37-орын<ref>{{Cite web |title=AFI's 100 YEARS...100 MOVIES - 10TH ANNIVERSARY EDITION |url=http://connect.afi.com/site/DocServer/100Movies.pdf?docID=301 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090407071354/http://connect.afi.com/site/DocServer/100Movies.pdf?docID=301 |archive-date=2009-04-07 |access-date=2026-01-02 |website=connect.afi.com}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* {{IMDb title|0038350}} {{рейтинг-10|8.1}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
{{Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Уильям Уайлер фильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]]
[[Санат:1946 жылғы АҚШ фильмдері]]
[[Санат:АҚШ драма-фильмдері]]
[[Санат:АҚШ мелодрама фильмдері]]
[[Санат:АҚШ ақ-қара түсті фильмдері]]
[[Санат:Екінші дүниежүзілік соғыс туралы фильмдер]]
[[Санат:RKO Pictures фильмдері]]
[[Санат:АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі]]
[[Санат:Үздік фильм үшін Оскар сыйлығының иегерлері (фильмдер)]]
[[Санат:АҚШ романдарының экрандаулары]]
2ftgvg16p8lpkmcg15x2m8x0ngmlyzo
Қатысушы талқылауы:ChemEdit
3
780039
3591744
2026-04-25T14:16:33Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3591744
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=ChemEdit}}
-- [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:16, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
owiuta7ol4qj9msvb9h95ogboxyr671
Қалыгүл әулие
0
780040
3591762
2026-04-25T15:22:25Z
TheNomadEditor
120280
Жаңа бетте: '''Қалыгүл әулие''' ([[1785 жыл|1785]], қазіргі [[Ыстықкөл ауданы]], Қара-Ой ауылы — [[1855 жыл|1855]], [[Шолпаната]]) — қырғыз халқына кеңінен танымал ойшыл, өсиетші ақын. «Замана» әдеби ағымының көрнекті өкілдерінің бірі саналады.<ref>{{cite web|url=https://limon.kg/ru/news:67411|title=Личность Кыргы...
3591762
wikitext
text/x-wiki
'''Қалыгүл әулие''' ([[1785 жыл|1785]], қазіргі [[Ыстықкөл ауданы]], Қара-Ой ауылы — [[1855 жыл|1855]], [[Шолпаната]]) — қырғыз халқына кеңінен танымал ойшыл, өсиетші ақын. «Замана» әдеби ағымының көрнекті өкілдерінің бірі саналады.<ref>{{cite web|url=https://limon.kg/ru/news:67411|title=Личность Кыргызстана: Кыргызский Нострадамус Калыгул Бай уулу|author=|date=2015-11-25|work=|publisher=limon.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Қалыгүл әулие қоғам, тұрмыс, өмір, салт-дәстүр және тіршіліктің түрлі қырлары туралы ой-пікірлері мен қорытындыларын «мәселдер» деп атап, оларды нақыл сөз, өсиет түрінде, ұйқастырып жеткізген. Осы ерекшелігі арқылы дана, әулие ретінде танылған. Басқа ақындардан өзгеше болған: үлкен жиындарда жырламаған, айтысқа түспеген, қомуз тартпаған. Өз шығармаларын нақыл, терме, өсиет сөздер түрінде, әуенсіз айтып отырған.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_history/24799657.html|title=Доордун добушун тыңшаган Калыгул олуя|author=Осмонакун Ибраимов|date=2012-12-15|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
Қалыгүл әулиенің өмірі мен шығармашылығы туралы нақты деректер аз сақталған. 1785 жылы Ыстықкөлдің күнгей жағында дүниеге келген, кейбір деректерде (Шаршенбек Үмөталиев, Ыбрай Абдырахманов) Қошқар өңірі деп көрсетіледі. Әкесі — сарыбағыш руының биі, манабы Бай болған, ал атасы — Дөөлөт. Байдың бес ұлы болған: Медет, Бердиш, Бердике, Калыгул және Жигитек.
Қалыгүл әулие 6–7 жасынан бастап өз ауылындағы Сопу ата атты үлкен молдодан тәлім алған. Шығармаларындағы мәліметтерге қарағанда, шығыс халықтарының әдебиеті, мәдениеті және тарихымен таныс болған. Орта Азиядан [[Қожа Ахмет Ясауи]] және [[Аллаяр софы]] сияқты белгілі тұлғалардың шығармалары мен философиялық көзқарастарын, суфизм ілімін терең меңгергені байқалады. Қалыгүл жас кезінен ел арасында танылып, беделі ерте артқан.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20210522/kalygul-bay-uulu-tuuraluu-faktylar-1052577375.html|title=Калыгул Бай уулу жөнүндө 13 факты. Аркасында жалы, көзүндө калы менен туулган олуя|author=|date=2021-05-22|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Қалыгүл әулие идеяларын кейбір ақындар жалғастырса, енді бір бөлігі оның «Ақыр заман» бағытындағы шығармаларымен үндес еңбектер жазған. Оның «масел» сөздері әртүрлі тақырыптар мен бағыттарды қамтиды және өзіндік ерекшелікке ие. Мәселдері біртұтас ұзақ шығарма емес, әрқайсысы қысқа, түйінді, қорытынды түрінде берілген шағын ой-толғамдардан тұрады. Өмірдің әртүрлі қырларын қамтып, қоғам мен адам өміріндегі әлеуметтік маңызы бар мәселелерді көтереді. Жақсылық пен жамандық, жомарттық пен сараңдық, өмір мен өлім, кеңпейілділік пен тарлық, мінез-құлық әдебі, отбасы мен туыстық қатынас, өмір заңдылығы, сұлулық пен көркемдік сияқты тақырыптарда терең ой айтқан.
Шығармашылығына тән өзіне ғана тән философиялық, әлеуметтік көзқарастар мен түйінді қорытындылар бар. Оның шығармалары мазмұны ғана емес, түрі мен құрылымы жағынан да төкпе жыр дәстүрінен ерекшеленеді: 7–8 буынды дәстүрлі өлшем үнемі сақталмай, көбіне 4–5 буынды қысқа құрылым басым келеді.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/1224010.html|title=КАЛЫГУЛ ОЛУЯ|author=|date=2004-05-22|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
i1mkingay2lez17bamxhr34z22ahtg6
3591766
3591762
2026-04-25T15:28:52Z
TheNomadEditor
120280
3591766
wikitext
text/x-wiki
{{Жазушы|Есімі=Қалыгүл әулие|Шынайы есімі={{lang-ky|Калыгул Бай уулу}}|Туған күні=1785|Қайтыс болған күні=1855|Туған жері=Қара-Ой ауылы, [[Ыстықкөл ауданы]], [[Ресей империясы]]|Ұлты=қырғыз|Шығармашылық жылдары=ХІХ ғасыр|Шығармалардың тілі=[[қырғыз тілі]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}}|Қайтыс болған жері=[[Шолпаната]], [[Ресей империясы]]}}
'''Қалыгүл әулие''' ([[1785 жыл|1785]], қазіргі [[Ыстықкөл ауданы]], Қара-Ой ауылы — [[1855 жыл|1855]], [[Шолпаната]]) — қырғыз халқына кеңінен танымал ойшыл, өсиетші ақын. «Замана» әдеби ағымының көрнекті өкілдерінің бірі саналады.<ref>{{cite web|url=https://limon.kg/ru/news:67411|title=Личность Кыргызстана: Кыргызский Нострадамус Калыгул Бай уулу|author=|date=2015-11-25|work=|publisher=limon.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Қалыгүл әулие қоғам, тұрмыс, өмір, салт-дәстүр және тіршіліктің түрлі қырлары туралы ой-пікірлері мен қорытындыларын «мәселдер» деп атап, оларды нақыл сөз, өсиет түрінде, ұйқастырып жеткізген. Осы ерекшелігі арқылы дана, әулие ретінде танылған. Басқа ақындардан өзгеше болған: үлкен жиындарда жырламаған, айтысқа түспеген, қомуз тартпаған. Өз шығармаларын нақыл, терме, өсиет сөздер түрінде, әуенсіз айтып отырған.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_history/24799657.html|title=Доордун добушун тыңшаган Калыгул олуя|author=Осмонакун Ибраимов|date=2012-12-15|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
Қалыгүл әулиенің өмірі мен шығармашылығы туралы нақты деректер аз сақталған. 1785 жылы Ыстықкөлдің күнгей жағында дүниеге келген, кейбір деректерде (Шаршенбек Үмөталиев, Ыбрай Абдырахманов) Қошқар өңірі деп көрсетіледі. Әкесі — сарыбағыш руының биі, манабы Бай болған, ал атасы — Дөөлөт. Байдың бес ұлы болған: Медет, Бердиш, Бердике, Калыгул және Жигитек.
Қалыгүл әулие 6–7 жасынан бастап өз ауылындағы Сопу ата атты үлкен молдодан тәлім алған. Шығармаларындағы мәліметтерге қарағанда, шығыс халықтарының әдебиеті, мәдениеті және тарихымен таныс болған. Орта Азиядан [[Қожа Ахмет Ясауи]] және [[Аллаяр софы]] сияқты белгілі тұлғалардың шығармалары мен философиялық көзқарастарын, суфизм ілімін терең меңгергені байқалады. Қалыгүл жас кезінен ел арасында танылып, беделі ерте артқан.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20210522/kalygul-bay-uulu-tuuraluu-faktylar-1052577375.html|title=Калыгул Бай уулу жөнүндө 13 факты. Аркасында жалы, көзүндө калы менен туулган олуя|author=|date=2021-05-22|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Қалыгүл әулие идеяларын кейбір ақындар жалғастырса, енді бір бөлігі оның «Ақыр заман» бағытындағы шығармаларымен үндес еңбектер жазған. Оның «масел» сөздері әртүрлі тақырыптар мен бағыттарды қамтиды және өзіндік ерекшелікке ие. Мәселдері біртұтас ұзақ шығарма емес, әрқайсысы қысқа, түйінді, қорытынды түрінде берілген шағын ой-толғамдардан тұрады. Өмірдің әртүрлі қырларын қамтып, қоғам мен адам өміріндегі әлеуметтік маңызы бар мәселелерді көтереді. Жақсылық пен жамандық, жомарттық пен сараңдық, өмір мен өлім, кеңпейілділік пен тарлық, мінез-құлық әдебі, отбасы мен туыстық қатынас, өмір заңдылығы, сұлулық пен көркемдік сияқты тақырыптарда терең ой айтқан.
Шығармашылығына тән өзіне ғана тән философиялық, әлеуметтік көзқарастар мен түйінді қорытындылар бар. Оның шығармалары мазмұны ғана емес, түрі мен құрылымы жағынан да төкпе жыр дәстүрінен ерекшеленеді: 7–8 буынды дәстүрлі өлшем үнемі сақталмай, көбіне 4–5 буынды қысқа құрылым басым келеді.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/1224010.html|title=КАЛЫГУЛ ОЛУЯ|author=|date=2004-05-22|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
n9fhl6kd00b6x6dxhnn92bxs4fcvd2q
3591767
3591766
2026-04-25T15:29:42Z
TheNomadEditor
120280
3591767
wikitext
text/x-wiki
{{Жазушы|Есімі=Қалыгүл әулие|Шынайы есімі={{lang-ky|Калыгул Бай уулу}}|Туған күні=1785|Қайтыс болған күні=1855|Туған жері=Қара-Ой ауылы, [[Ыстықкөл ауданы]], [[Ресей империясы]]|Ұлты=қырғыз|Шығармашылық жылдары=ХІХ ғасыр|Шығармалардың тілі=[[қырғыз тілі]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}}|Қайтыс болған жері=[[Шолпаната]], [[Ресей империясы]]}}
'''Қалыгүл әулие''' ([[1785 жыл|1785]], қазіргі [[Ыстықкөл ауданы]], Қара-Ой ауылы — [[1855 жыл|1855]], [[Шолпаната]]) — қырғыз халқына кеңінен танымал ойшыл, өсиетші ақын. «Замана» әдеби ағымының көрнекті өкілдерінің бірі саналады.<ref>{{cite web|url=https://limon.kg/ru/news:67411|title=Личность Кыргызстана: Кыргызский Нострадамус Калыгул Бай уулу|author=|date=2015-11-25|work=|publisher=limon.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Қалыгүл әулие қоғам, тұрмыс, өмір, салт-дәстүр және тіршіліктің түрлі қырлары туралы ой-пікірлері мен қорытындыларын «мәселдер» деп атап, оларды нақыл сөз, өсиет түрінде, ұйқастырып жеткізген. Осы ерекшелігі арқылы дана, әулие ретінде танылған. Басқа ақындардан өзгеше болған: үлкен жиындарда жырламаған, айтысқа түспеген, қомуз тартпаған. Өз шығармаларын нақыл, терме, өсиет сөздер түрінде, әуенсіз айтып отырған.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_history/24799657.html|title=Доордун добушун тыңшаган Калыгул олуя|author=Осмонакун Ибраимов|date=2012-12-15|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өмірбаяны ==
Қалыгүл әулиенің өмірі мен шығармашылығы туралы нақты деректер аз сақталған. 1785 жылы Ыстықкөлдің күнгей жағында дүниеге келген, кейбір деректерде (Шаршенбек Үмөталиев, Ыбрай Абдырахманов) Қошқар өңірі деп көрсетіледі. Әкесі — сарыбағыш руының биі, манабы Бай болған, ал атасы — Дөөлөт. Байдың бес ұлы болған: Медет, Бердиш, Бердике, Калыгул және Жигитек.
Қалыгүл әулие 6–7 жасынан бастап өз ауылындағы Сопу ата атты үлкен молдодан тәлім алған. Шығармаларындағы мәліметтерге қарағанда, шығыс халықтарының әдебиеті, мәдениеті және тарихымен таныс болған. Орта Азиядан [[Қожа Ахмет Ясауи]] және [[Аллаяр софы]] сияқты белгілі тұлғалардың шығармалары мен философиялық көзқарастарын, суфизм ілімін терең меңгергені байқалады. Қалыгүл жас кезінен ел арасында танылып, беделі ерте артқан.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20210522/kalygul-bay-uulu-tuuraluu-faktylar-1052577375.html|title=Калыгул Бай уулу жөнүндө 13 факты. Аркасында жалы, көзүндө калы менен туулган олуя|author=|date=2021-05-22|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Қалыгүл әулие идеяларын кейбір ақындар жалғастырса, енді бір бөлігі оның «Ақыр заман» бағытындағы шығармаларымен үндес еңбектер жазған. Оның «масел» сөздері әртүрлі тақырыптар мен бағыттарды қамтиды және өзіндік ерекшелікке ие. Мәселдері біртұтас ұзақ шығарма емес, әрқайсысы қысқа, түйінді, қорытынды түрінде берілген шағын ой-толғамдардан тұрады. Өмірдің әртүрлі қырларын қамтып, қоғам мен адам өміріндегі әлеуметтік маңызы бар мәселелерді көтереді. Жақсылық пен жамандық, жомарттық пен сараңдық, өмір мен өлім, кеңпейілділік пен тарлық, мінез-құлық әдебі, отбасы мен туыстық қатынас, өмір заңдылығы, сұлулық пен көркемдік сияқты тақырыптарда терең ой айтқан.
Шығармашылығына тән өзіне ғана тән философиялық, әлеуметтік көзқарастар мен түйінді қорытындылар бар. Оның шығармалары мазмұны ғана емес, түрі мен құрылымы жағынан да төкпе жыр дәстүрінен ерекшеленеді: 7–8 буынды дәстүрлі өлшем үнемі сақталмай, көбіне 4–5 буынды қысқа құрылым басым келеді.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/1224010.html|title=КАЛЫГУЛ ОЛУЯ|author=|date=2004-05-22|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қырғызстан жазушылары]]
[[Санат:Қырғыз жазушылары]]
lxrnqisqk35f5u3qlim3aoziouh6qng
Қатысушы талқылауы:Stary Sołtys
3
780041
3591773
2026-04-25T15:46:52Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3591773
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Stary Sołtys}}
-- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>Fани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 20:46, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
11xzzpd3oaf7kcom1jtsaaontllaf1f
Алмамбет (кейіпкер)
0
780042
3591774
2026-04-25T15:51:55Z
TheNomadEditor
120280
Жаңа бетте: '''Алмамбет''' — Азизқанның ұлы, Күлчороның әкесі, [[Манас дастаны|Манас]] жырының басты кейіпкерлерінің бірі және Манас батырдың серігі.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35626-skazanie-o-manase-uhod-bogatyrya-almambeta-ot-svoego-naroda.html#:~:text=%D0%A3%D1%85%D0%BE%D0%B4%20%D0...
3591774
wikitext
text/x-wiki
'''Алмамбет''' — Азизқанның ұлы, Күлчороның әкесі, [[Манас дастаны|Манас]] жырының басты кейіпкерлерінің бірі және Манас батырдың серігі.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35626-skazanie-o-manase-uhod-bogatyrya-almambeta-ot-svoego-naroda.html#:~:text=%D0%A3%D1%85%D0%BE%D0%B4%20%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8F%20%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D1%82%20%D1%81%D0%B2%D0%BE%D0%B5%D0%B3%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B0%20%D0%92,%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%81%D0%B5%D0%BC%20%D0%BE%D1%82%D1%86%D1%83%2C%20%D0%B8%20%D0%B2%D1%81%D0%B5%20%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B8%20%D0%BE%D1%82|title=Сказание о Манасе. Уход богатыря Алмамбета от своего народа|author=|date=2020-07-16|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Алмамбет — Азизқанның қырықтан асқан жасында көрген жалғыз ұлы. Жастайынан әкесінің орнына хан болып, Алукелик Қоңырбаймен соғысқа араласады.<ref>{{cite web|url=https://eposmanas.ru/prozaicheskyi%20variant%20epos%20manas/-52/|title=Глава IV. Приход Алмамбета|author=|date=|work=|publisher=eposmanas.ru|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Кейін Қоңырбай мен басқа да қытай билеушілерімен қақтығысып, өз елін тастап кетуге мәжбүр болады.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35875-skazanie-o-manase-velikiy-pohod-ssora-almambeta-s-chubakom.html|title=Сказание о Манасе. Великий поход. Ссора Алмамбета с Чубаком|author=|date=2021-04-18|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Елден қашып келе жатып, Көкше маңында тоқтап, қазақтар арасында тұрады. Бірақ оның беделі өсіп бара жатқандықтан қызғаныш пайда болып, жергілікті адамдар оған опасыздық жасады деп жалған айып тағады. Соның салдарынан тағы елден кетуге мәжбүр болады. Жолға шығар кезде Ақкеркеч оған Манасға баруды ұсынады.<ref>{{cite web|url=https://studwood.net/1249797/istoriya/baatyr_almambet|title=Баатыр Алмамбет|author=|date=|work=|publisher=studwood.net|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Алмамбет қырғыз еліне келіп, Аруукеға үйленеді, Манасдың ең жақын серіктерінің біріне айналады. Қырғыздар «үлкен жорыққа» аттанғанда, қырғыз әскерінің ханы ретінде сайланады.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20220918/almambet-menen-manastyn-kezdeship-dostoshuusu-1068036111.html|title=Манастын жери Талас деп аталышы, Алмамбеттин келиши. Улуу баяндан 6 факт|author=Абдыкерим Муратов|date=2022-09-18|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өлімі ==
Алмамбет «үлкен жорықта» Шыпшайдардың адасқан оғы тиіп, қаза табады.
Оның өсиеті бойынша Манас оның денесін [[Атбасы ауданы]]на қарасты Чеч-Дөбеге апарып жерлейді. Бұл орын бүгінде зиярат орны болып саналады, халық батырдың рухына тағзым ету үшін келіп тұрады.<ref>{{cite web|url=https://aryba.kg/koom/33220-almambet-baatyrdyn-triumfu-zhana-tragedijasy.html|title=Алмамбет Баатырдын триумфу жана трагедиясы|author=Советбек Байгазиев|date=|work=|publisher=aryba.kg|accessdate=2026-04-25|lang=}}</ref>
bs78metdi0b0tot9or7gf2lxp1sopt4
3591775
3591774
2026-04-25T15:52:22Z
TheNomadEditor
120280
3591775
wikitext
text/x-wiki
'''Алмамбет''' — Азизқанның ұлы, Күлчороның әкесі, [[Манас дастаны|Манас]] жырының басты кейіпкерлерінің бірі және Манас батырдың серігі.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35626-skazanie-o-manase-uhod-bogatyrya-almambeta-ot-svoego-naroda.html#:~:text=%D0%A3%D1%85%D0%BE%D0%B4%20%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8F%20%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D1%82%20%D1%81%D0%B2%D0%BE%D0%B5%D0%B3%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B0%20%D0%92,%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%81%D0%B5%D0%BC%20%D0%BE%D1%82%D1%86%D1%83%2C%20%D0%B8%20%D0%B2%D1%81%D0%B5%20%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B8%20%D0%BE%D1%82|title=Сказание о Манасе. Уход богатыря Алмамбета от своего народа|author=|date=2020-07-16|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Алмамбет — Азизқанның қырықтан асқан жасында көрген жалғыз ұлы. Жастайынан әкесінің орнына хан болып, Алукелик Қоңырбаймен соғысқа араласады.<ref>{{cite web|url=https://eposmanas.ru/prozaicheskyi%20variant%20epos%20manas/-52/|title=Глава IV. Приход Алмамбета|author=|date=|work=|publisher=eposmanas.ru|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Кейін Қоңырбай мен басқа да қытай билеушілерімен қақтығысып, өз елін тастап кетуге мәжбүр болады.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35875-skazanie-o-manase-velikiy-pohod-ssora-almambeta-s-chubakom.html|title=Сказание о Манасе. Великий поход. Ссора Алмамбета с Чубаком|author=|date=2021-04-18|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Елден қашып келе жатып, Көкше маңында тоқтап, қазақтар арасында тұрады. Бірақ оның беделі өсіп бара жатқандықтан қызғаныш пайда болып, жергілікті адамдар оған опасыздық жасады деп жалған айып тағады. Соның салдарынан тағы елден кетуге мәжбүр болады. Жолға шығар кезде Ақкеркеч оған Манасға баруды ұсынады.<ref>{{cite web|url=https://studwood.net/1249797/istoriya/baatyr_almambet|title=Баатыр Алмамбет|author=|date=|work=|publisher=studwood.net|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Алмамбет қырғыз еліне келіп, Аруукеға үйленеді, Манасдың ең жақын серіктерінің біріне айналады. Қырғыздар «үлкен жорыққа» аттанғанда, қырғыз әскерінің ханы ретінде сайланады.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20220918/almambet-menen-manastyn-kezdeship-dostoshuusu-1068036111.html|title=Манастын жери Талас деп аталышы, Алмамбеттин келиши. Улуу баяндан 6 факт|author=Абдыкерим Муратов|date=2022-09-18|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өлімі ==
Алмамбет «үлкен жорықта» Шыпшайдардың адасқан оғы тиіп, қаза табады.
Оның өсиеті бойынша Манас оның денесін [[Атбасы ауданы]]на қарасты Чеч-Дөбеге апарып жерлейді. Бұл орын бүгінде зиярат орны болып саналады, халық батырдың рухына тағзым ету үшін келіп тұрады.<ref>{{cite web|url=https://aryba.kg/koom/33220-almambet-baatyrdyn-triumfu-zhana-tragedijasy.html|title=Алмамбет Баатырдын триумфу жана трагедиясы|author=Советбек Байгазиев|date=|work=|publisher=aryba.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
q3spf5g8zeyf5ta34hfym2su4axirdk
3591776
3591775
2026-04-25T15:53:33Z
TheNomadEditor
120280
3591776
wikitext
text/x-wiki
'''Алмамбет''' — Азизқанның ұлы, Күлчороның әкесі, [[Манас дастаны|Манас]] жырының басты кейіпкерлерінің бірі және Манас батырдың серігі.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35626-skazanie-o-manase-uhod-bogatyrya-almambeta-ot-svoego-naroda.html#:~:text=%D0%A3%D1%85%D0%BE%D0%B4%20%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8F%20%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D1%82%20%D1%81%D0%B2%D0%BE%D0%B5%D0%B3%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B0%20%D0%92,%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%81%D0%B5%D0%BC%20%D0%BE%D1%82%D1%86%D1%83%2C%20%D0%B8%20%D0%B2%D1%81%D0%B5%20%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B8%20%D0%BE%D1%82|title=Сказание о Манасе. Уход богатыря Алмамбета от своего народа|author=|date=2020-07-16|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Алмамбет — Азизқанның қырықтан асқан жасында көрген жалғыз ұлы. Жастайынан әкесінің орнына хан болып, Алукелик Қоңырбаймен соғысқа араласады.<ref>{{cite web|url=https://eposmanas.ru/prozaicheskyi%20variant%20epos%20manas/-52/|title=Глава IV. Приход Алмамбета|author=|date=|work=|publisher=eposmanas.ru|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Кейін Қоңырбай мен басқа да қытай билеушілерімен қақтығысып, өз елін тастап кетуге мәжбүр болады.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35875-skazanie-o-manase-velikiy-pohod-ssora-almambeta-s-chubakom.html|title=Сказание о Манасе. Великий поход. Ссора Алмамбета с Чубаком|author=|date=2021-04-18|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Елден қашып келе жатып, Көкше маңында тоқтап, қазақтар арасында тұрады. Бірақ оның беделі өсіп бара жатқандықтан қызғаныш пайда болып, жергілікті адамдар оған опасыздық жасады деп жалған айып тағады. Соның салдарынан тағы елден кетуге мәжбүр болады. Жолға шығар кезде Ақкеркеч оған Манасға баруды ұсынады.<ref>{{cite web|url=https://studwood.net/1249797/istoriya/baatyr_almambet|title=Баатыр Алмамбет|author=|date=|work=|publisher=studwood.net|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Алмамбет қырғыз еліне келіп, Аруукеға үйленеді, Манасдың ең жақын серіктерінің біріне айналады. Қырғыздар «үлкен жорыққа» аттанғанда, қырғыз әскерінің ханы ретінде сайланады.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20220918/almambet-menen-manastyn-kezdeship-dostoshuusu-1068036111.html|title=Манастын жери Талас деп аталышы, Алмамбеттин келиши. Улуу баяндан 6 факт|author=Абдыкерим Муратов|date=2022-09-18|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өлімі ==
Алмамбет «үлкен жорықта» Шыпшайдардың адасқан оғы тиіп, қаза табады.
Оның өсиеті бойынша Манас оның денесін [[Атбасы ауданы]]на қарасты Чеч-Дөбеге апарып жерлейді. Бұл орын бүгінде зиярат орны болып саналады, халық батырдың рухына тағзым ету үшін келіп тұрады.<ref>{{cite web|url=https://aryba.kg/koom/33220-almambet-baatyrdyn-triumfu-zhana-tragedijasy.html|title=Алмамбет Баатырдын триумфу жана трагедиясы|author=Советбек Байгазиев|date=|work=|publisher=aryba.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Манас дастаны]]
[[Санат:Қырғыз әдебиеті]]
[[Санат:Қырғызстан әдебиеті]]
ksz7e6huj3gsidmwo8vktticvrriou3
3591777
3591776
2026-04-25T15:53:58Z
TheNomadEditor
120280
3591777
wikitext
text/x-wiki
'''Алмамбет''' — Азизқанның ұлы, Күлчороның әкесі, [[Манас дастаны|Манас]] жырының басты кейіпкерлерінің бірі және Манас батырдың серігі.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35626-skazanie-o-manase-uhod-bogatyrya-almambeta-ot-svoego-naroda.html#:~:text=%D0%A3%D1%85%D0%BE%D0%B4%20%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8F%20%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D1%82%20%D1%81%D0%B2%D0%BE%D0%B5%D0%B3%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B0%20%D0%92,%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%81%D0%B5%D0%BC%20%D0%BE%D1%82%D1%86%D1%83%2C%20%D0%B8%20%D0%B2%D1%81%D0%B5%20%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B8%20%D0%BE%D1%82|title=Сказание о Манасе. Уход богатыря Алмамбета от своего народа|author=|date=2020-07-16|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Алмамбет — Азизқанның қырықтан асқан жасында көрген жалғыз ұлы. Жастайынан әкесінің орнына хан болып, Алукелик Қоңырбаймен соғысқа араласады.<ref>{{cite web|url=https://eposmanas.ru/prozaicheskyi%20variant%20epos%20manas/-52/|title=Глава IV. Приход Алмамбета|author=|date=|work=|publisher=eposmanas.ru|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref> Кейін Қоңырбай мен басқа да қытай билеушілерімен қақтығысып, өз елін тастап кетуге мәжбүр болады.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35875-skazanie-o-manase-velikiy-pohod-ssora-almambeta-s-chubakom.html|title=Сказание о Манасе. Великий поход. Ссора Алмамбета с Чубаком|author=|date=2021-04-18|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Елден қашып келе жатып, Көкше маңында тоқтап, қазақтар арасында тұрады. Бірақ оның беделі өсіп бара жатқандықтан қызғаныш пайда болып, жергілікті адамдар оған опасыздық жасады деп жалған айып тағады. Соның салдарынан тағы елден кетуге мәжбүр болады. Жолға шығар кезде Ақкеркеч оған Манасға баруды ұсынады.<ref>{{cite web|url=https://studwood.net/1249797/istoriya/baatyr_almambet|title=Баатыр Алмамбет|author=|date=|work=|publisher=studwood.net|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref> Алмамбет қырғыз еліне келіп, Аруукеға үйленеді, Манасдың ең жақын серіктерінің біріне айналады. Қырғыздар «үлкен жорыққа» аттанғанда, қырғыз әскерінің ханы ретінде сайланады.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20220918/almambet-menen-manastyn-kezdeship-dostoshuusu-1068036111.html|title=Манастын жери Талас деп аталышы, Алмамбеттин келиши. Улуу баяндан 6 факт|author=Абдыкерим Муратов|date=2022-09-18|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өлімі ==
Алмамбет «үлкен жорықта» Шыпшайдардың адасқан оғы тиіп, қаза табады.
Оның өсиеті бойынша Манас оның денесін [[Атбасы ауданы]]на қарасты Чеч-Дөбеге апарып жерлейді. Бұл орын бүгінде зиярат орны болып саналады, халық батырдың рухына тағзым ету үшін келіп тұрады.<ref>{{cite web|url=https://aryba.kg/koom/33220-almambet-baatyrdyn-triumfu-zhana-tragedijasy.html|title=Алмамбет Баатырдын триумфу жана трагедиясы|author=Советбек Байгазиев|date=|work=|publisher=aryba.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Манас дастаны]]
[[Санат:Қырғыз әдебиеті]]
[[Санат:Қырғызстан әдебиеті]]
ohve23p3wx9poh6px5i0k9hegkx15ed
3591782
3591777
2026-04-25T16:00:06Z
TheNomadEditor
120280
3591782
wikitext
text/x-wiki
{{Кейіпкер|есімі=Алмамбет|төл есімі={{lang-ky|Алмамбет}}|жынысы=Ер кісі|ұлты=қырғыз|әкесі=Азизқант|балалары=Кулчоро|достары=Манас|өлім себебі=оқ тиген}}
'''Алмамбет''' — Азизқанның ұлы, Күлчороның әкесі, [[Манас дастаны|Манас]] жырының басты кейіпкерлерінің бірі және Манас батырдың серігі.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35626-skazanie-o-manase-uhod-bogatyrya-almambeta-ot-svoego-naroda.html#:~:text=%D0%A3%D1%85%D0%BE%D0%B4%20%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8F%20%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D1%82%20%D1%81%D0%B2%D0%BE%D0%B5%D0%B3%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B0%20%D0%92,%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%81%D0%B5%D0%BC%20%D0%BE%D1%82%D1%86%D1%83%2C%20%D0%B8%20%D0%B2%D1%81%D0%B5%20%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B8%20%D0%BE%D1%82|title=Сказание о Манасе. Уход богатыря Алмамбета от своего народа|author=|date=2020-07-16|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Алмамбет — Азизқанның қырықтан асқан жасында көрген жалғыз ұлы. Жастайынан әкесінің орнына хан болып, Алукелик Қоңырбаймен соғысқа араласады.<ref>{{cite web|url=https://eposmanas.ru/prozaicheskyi%20variant%20epos%20manas/-52/|title=Глава IV. Приход Алмамбета|author=|date=|work=|publisher=eposmanas.ru|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref> Кейін Қоңырбай мен басқа да қытай билеушілерімен қақтығысып, өз елін тастап кетуге мәжбүр болады.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35875-skazanie-o-manase-velikiy-pohod-ssora-almambeta-s-chubakom.html|title=Сказание о Манасе. Великий поход. Ссора Алмамбета с Чубаком|author=|date=2021-04-18|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Елден қашып келе жатып, Көкше маңында тоқтап, қазақтар арасында тұрады. Бірақ оның беделі өсіп бара жатқандықтан қызғаныш пайда болып, жергілікті адамдар оған опасыздық жасады деп жалған айып тағады. Соның салдарынан тағы елден кетуге мәжбүр болады. Жолға шығар кезде Ақкеркеч оған Манасға баруды ұсынады.<ref>{{cite web|url=https://studwood.net/1249797/istoriya/baatyr_almambet|title=Баатыр Алмамбет|author=|date=|work=|publisher=studwood.net|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref> Алмамбет қырғыз еліне келіп, Аруукеға үйленеді, Манасдың ең жақын серіктерінің біріне айналады. Қырғыздар «үлкен жорыққа» аттанғанда, қырғыз әскерінің ханы ретінде сайланады.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20220918/almambet-menen-manastyn-kezdeship-dostoshuusu-1068036111.html|title=Манастын жери Талас деп аталышы, Алмамбеттин келиши. Улуу баяндан 6 факт|author=Абдыкерим Муратов|date=2022-09-18|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өлімі ==
Алмамбет «үлкен жорықта» Шыпшайдардың адасқан оғы тиіп, қаза табады.
Оның өсиеті бойынша Манас оның денесін [[Атбасы ауданы]]на қарасты Чеч-Дөбеге апарып жерлейді. Бұл орын бүгінде зиярат орны болып саналады, халық батырдың рухына тағзым ету үшін келіп тұрады.<ref>{{cite web|url=https://aryba.kg/koom/33220-almambet-baatyrdyn-triumfu-zhana-tragedijasy.html|title=Алмамбет Баатырдын триумфу жана трагедиясы|author=Советбек Байгазиев|date=|work=|publisher=aryba.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Манас дастаны]]
[[Санат:Қырғыз әдебиеті]]
[[Санат:Қырғызстан әдебиеті]]
3pizgp5p00n6jon9g2mr69gt0sdsvua
3591784
3591782
2026-04-25T16:03:53Z
TheNomadEditor
120280
3591784
wikitext
text/x-wiki
{{Кейіпкер|есімі=Алмамбет|төл есімі={{lang-ky|Алмамбет}}|жынысы=Ер кісі|ұлты=қырғыз|әкесі=Азизқант|балалары=Кулчоро|достары=Манас|өлім себебі=оқ тиген}}
'''Алмамбет''' — Азизқанның ұлы, Кулчороның әкесі, [[Манас дастаны|Манас]] жырының басты кейіпкерлерінің бірі және Манас батырдың серігі.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35626-skazanie-o-manase-uhod-bogatyrya-almambeta-ot-svoego-naroda.html#:~:text=%D0%A3%D1%85%D0%BE%D0%B4%20%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8F%20%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D1%82%20%D1%81%D0%B2%D0%BE%D0%B5%D0%B3%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B0%20%D0%92,%D0%B2%D0%BE%20%D0%B2%D1%81%D0%B5%D0%BC%20%D0%BE%D1%82%D1%86%D1%83%2C%20%D0%B8%20%D0%B2%D1%81%D0%B5%20%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B8%20%D0%BE%D1%82|title=Сказание о Манасе. Уход богатыря Алмамбета от своего народа|author=|date=2020-07-16|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Алмамбет — Азизқанның қырықтан асқан жасында көрген жалғыз ұлы. Жастайынан әкесінің орнына хан болып, Алукелик Қоңырбаймен соғысқа араласады.<ref>{{cite web|url=https://eposmanas.ru/prozaicheskyi%20variant%20epos%20manas/-52/|title=Глава IV. Приход Алмамбета|author=|date=|work=|publisher=eposmanas.ru|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref> Кейін Қоңырбай мен басқа да қытай билеушілерімен қақтығысып, өз елін тастап кетуге мәжбүр болады.<ref>{{cite web|url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/culture/folklore/kyrgyz-heroic-epic-manas/the-epic-manas-in-prose/35875-skazanie-o-manase-velikiy-pohod-ssora-almambeta-s-chubakom.html|title=Сказание о Манасе. Великий поход. Ссора Алмамбета с Чубаком|author=|date=2021-04-18|work=|publisher=open.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
Елден қашып келе жатып, Көкше маңында тоқтап, қазақтар арасында тұрады. Бірақ оның беделі өсіп бара жатқандықтан қызғаныш пайда болып, жергілікті адамдар оған опасыздық жасады деп жалған айып тағады. Соның салдарынан тағы елден кетуге мәжбүр болады. Жолға шығар кезде Ақкеркеч оған Манасға баруды ұсынады.<ref>{{cite web|url=https://studwood.net/1249797/istoriya/baatyr_almambet|title=Баатыр Алмамбет|author=|date=|work=|publisher=studwood.net|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref> Алмамбет қырғыз еліне келіп, Аруукеға үйленеді, Манасдың ең жақын серіктерінің біріне айналады. Қырғыздар «үлкен жорыққа» аттанғанда, қырғыз әскерінің ханы ретінде сайланады.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20220918/almambet-menen-manastyn-kezdeship-dostoshuusu-1068036111.html|title=Манастын жери Талас деп аталышы, Алмамбеттин келиши. Улуу баяндан 6 факт|author=Абдыкерим Муратов|date=2022-09-18|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Өлімі ==
Алмамбет «үлкен жорықта» Шыпшайдардың адасқан оғы тиіп, қаза табады.
Оның өсиеті бойынша Манас оның денесін [[Атбасы ауданы]]на қарасты Чеч-Дөбеге апарып жерлейді. Бұл орын бүгінде зиярат орны болып саналады, халық батырдың рухына тағзым ету үшін келіп тұрады.<ref>{{cite web|url=https://aryba.kg/koom/33220-almambet-baatyrdyn-triumfu-zhana-tragedijasy.html|title=Алмамбет Баатырдын триумфу жана трагедиясы|author=Советбек Байгазиев|date=|work=|publisher=aryba.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Манас дастаны]]
[[Санат:Қырғыз әдебиеті]]
[[Санат:Қырғызстан әдебиеті]]
r5jc7cia5vi5d47kuwb7rwou2q9lokn
Қатысушы талқылауы:Strongerba
3
780043
3591785
2026-04-25T16:14:57Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3591785
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Strongerba}}
-- [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:14, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
mmjra31l20azsn4ssebd6dxwvi5s5lb
Ференц Краус
0
780044
3591789
2026-04-25T17:02:53Z
Nurkhan
13652
«[[:ru:Special:Redirect/revision/149792242|Краус, Ференц]]» бетінен аударылып түзілді
3591789
wikitext
text/x-wiki
'''Ференц Краус''' ({{Lang-hu|Krausz Ferenc}}; [[17 мамыр]] [[1962 жыл|1962]], [[Мор (Венгрия)|Мор]], [[Мажарстан|Венгрия]]) — шыққан тегі венгриялық неміс физик, ол ғалымдар тобымен бірге бір аттосекундтық жарық импульсін алғаш рет жасап, өлшеп, оны атомдардағы электрондардың әрекетін бақылау үшін пайдаланды, физиканың жаңа саласы — аттофизиканың негізін қалаушылардың бірі болды.
Леопольдина атындағы Германия жаратылыстану ғылымдары академиясының мүшесі (2016)<ref>[https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ferenc-krausz/ Prof. Dr. Ferenc Krausz] {{Wayback|url=https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ferenc-krausz/|date=20220308222059}}{{In lang|de}}</ref>, Аустрия Ғылым академиясының шетелдік корреспондент мүшесі<ref>[https://www.oeaw.ac.at/m/krausz-ferenc/ Prof. DI Dr. techn. Dr. h. c. Ferenc Krausz ] {{Wayback|url=https://www.oeaw.ac.at/m/krausz-ferenc/|date=20220308222101}}{{In lang|de}}</ref>, [[Мажарстан ғылым академиясы|Венгрия Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2007)<ref>[https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19641 Krausz Ferenc] {{Wayback|url=https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19641|date=20220308222103}}{{In lang|hu}}</ref>, [[Ресей Ғылым академиясы|Ресей ғылым академиясы]] (2011). [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] 2023 жылғы иегері ([[Пьер Агостини]] және [[Анн Л’Юилье|Анн Л’Юильемен]] бірлесіп).
== Ғылыми қызмет ==
Краус Этвеш Лоран университетінде физика және Будапешт техникалық университетінде электротехника мамандықтары бойынша білім алды. Вена техникалық университетінде бакалавриат дәрежесін алғаннан кейін, сол жерде профессор болып тағайындалды. 2003 жылы ол Германияның Гархинг қаласындағы Макс Планк атындағы кванттық оптика институтының директоры болып тағайындалды, ал 2004 жылы Мюнхендегі Людвиг Максимилиан университетінде эксперименттік физика кафедрасының меңгерушісі болды. 2006 жылы Краус Мюнхен озық фотоника орталығын (MAP) құрып, оның директорларының бірі болды.
== Зерттеулер ==
Ференц Краус және оның ғылыми тобы әлемдегі алғашқы болып бір фемтосекундтан кем ұзындықты жарық импульсін жасады және өлшеді. Ғалымдар осы аттосекундтық жарық импульстарын электрондық қозғалысты нақты уақытта бақылау үшін қолдана бастады. Осыдан кейін физиканың жаңа саласы — аттофизика пайда болды<ref>{{Cite journal|doi=10.1038/35107171|pmid=11734831|title=Physics at the attosecond frontier|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-11-29_414_6863/page/494|journal=Nature|volume=414|issue=6863|pages=494–495|year=2001|author=Silberberg|first=Yaron}}</ref><ref>{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1075873|doi=10.1126/science.1075873|pmid=12183615|title=PHYSICS: Resolving Physical Processes on the Attosecond Time Scale|journal=Science|volume=297|issue=5584|pages=1131–1132|year=2002|author=Lewenstein|first=M.|accessdate=2023-10-04|archive-date=2022-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20221024043139/https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1075873}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1038/419789a|pmid=12397335|title=Atomic photography|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2002-10-24_419_6909/page/788|journal=Nature|volume=419|issue=6909|pages=789–790|year=2002|author=Dimauro|first=Louis F.}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1038/421593a|pmid=12571581|title=Ultrafast control|journal=Nature|volume=421|issue=6923|pages=593–594|year=2003|author=Bucksbaum|first=Philip H.|bibcode=2003Natur.421..593B|url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/62570/1/421593a.pdf|accessdate=2019-09-23|archive-date=2022-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417073243/https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/62570/421593a.pdf;jsessionid=BB6FB4A72C57B882B3ED9B36EB160546?sequence=1}}</ref>.
Бұл бағыттағы жұмыстар 1990 жылдары Ференц Краус және оның командасымен басталған болатын, бұл кезде фемтосекундтық лазер технологиясын зерттеудің мүлдем жаңа әдістері қолданылған болатын<ref name="Brabec Krausz pp. 545–591">{{Cite journal|author=Brabec|first=Thomas|title=Intense few-cycle laser fields: Frontiers of nonlinear optics|journal=Reviews of Modern Physics|publisher=American Physical Society (APS)|volume=72|issue=2|date=2000-04-01|issn=0034-6861|doi=10.1103/revmodphys.72.545|pages=545–591|bibcode=2000RvMP...72..545B}}</ref>. Бұл зерттеулердің мақсаты атомдарды зерттеуді жаңа деңгейге көтере алатын өте қысқа жарық импульстарын жасау болды. Мұндай қысқа импульстарды өндірудің басты шарты — УК-импульстарына қатысты ИК-импульстардың кешігуін жоғары дәлділікпен бақылау. Арнайы сезімталдан тыс детектор мұндай процестерді атом деңгейінде бақылауға мүмкіндік береді<ref name="Szipöcs Spielmann Krausz Ferencz p=201">{{Cite journal|author=Szipöcs|first=Robert|title=Chirped multilayer coatings for broadband dispersion control in femtosecond lasers|journal=Optics Letters|publisher=The Optical Society|volume=19|issue=3|date=1994-02-01|issn=0146-9592|doi=10.1364/ol.19.000201|pmid=19829591|bibcode=1994OptL...19..201S}}</ref>.
2001 жылы Ференц Краус және оның ғалымдар тобы бір немесе екі толқындық циклден тұратын қарқынды лазерлік импульстарды қолдана отырып, аттосекундтық жарық импульстарын алғаш рет жасап қана қоймай, сонымен қатар өлшеген<ref name="Hentschel Kienberger Spielmann Reider 2001 pp. 509–513">{{Cite journal|author=Hentschel|first=M.|title=Attosecond metrology|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-11-29_414_6863/page/508|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=414|issue=6863|year=2001|issn=0028-0836|doi=10.1038/35107000|pages=509–513|pmid=11734845|bibcode=2001Natur.414..509H}}</ref>. Бұл көп ұзамай оларға электрондардың қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік берді<ref name="Drescher Hentschel Kienberger Uiberacker 2002 pp. 803–807">{{Cite journal|author=Drescher|first=M.|title=Time-resolved atomic inner-shell spectroscopy|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=419|issue=6909|year=2002|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature01143|pages=803–807|pmid=12397349|bibcode=2002Natur.419..803D|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579402/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003115717/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579402/document.pdf}}</ref>. Ференц Краус және оның командасы көрсеткен фемтосекундтық импульстің толқын формасын басқару мүмкіндігі<ref name="Baltuška Udem Uiberacker Hentschel pp. 611–615">{{Cite journal|author=Baltuška|first=A.|title=Attosecond control of electronic processes by intense light fields|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-02-06_421_6923/page/611|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=421|issue=6923|date=2003-02-06|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature01414|pages=611–615|pmid=12571590|bibcode=2003Natur.421..611B}}</ref>, және осы импульстарды жаңарту мүмкіндігі осы процестердің барлығын бақылауға мүмкіндік беретін мамандандырылған өлшеу жабдықтарын жасауға әкелді. Мұның бәрі физиканың жаңа саласын құруға негіз болды<ref name="Kienberger Goulielmakis Uiberacker Baltuska 2004 pp. 817–821">{{Cite journal|author=Kienberger|first=R.|title=Atomic transient recorder|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2004-02-26_427_6977/page/816|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=427|issue=6977|year=2004|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature02277|pages=817–821|pmid=14985755|bibcode=2004Natur.427..817K}}</ref><ref name="Goulielmakis Uiberacker Kienberger Baltuska pp. 1267–1269">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=E.|title=Direct Measurement of Light Waves|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=305|issue=5688|date=2004-08-27|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1100866|pages=1267–1269|pmid=15333834|bibcode=2004Sci...305.1267G|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579427/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003115715/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579427/document.pdf}}</ref>. Соңғы бірнеше жылда Ференц Краус және оның ғалымдар тобы<ref name="Kling Siedschlag Verhoef Khan pp. 246–248">{{Cite journal|author=Kling|first=M. F.|title=Control of Electron Localization in Molecular Dissociation|url=https://archive.org/details/sim_science_2006-04-14_312_5771/page/246|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=312|issue=5771|date=2006-04-14|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1126259|pages=246–248|pmid=16614216|bibcode=2006Sci...312..246K}}</ref>, атомдар мен электрондардың әрекетін бақылауға мүмкіндік беретін зерттеулер жүргізу үшін қажетті аса сезімтал жабдықты әзірлеуде және айтарлықтай жақсартуда табысқа жетті. Дәл осы жабдықтың арқасында біз электростатикалық өрістің деформациясынан туындаған туннельдік әсер<ref name="Uiberacker Uphues Schultze Verhoef 2007 pp. 627–632">{{Cite journal|author=Uiberacker|first=M.|title=Attosecond real-time observation of electron tunnelling in atoms|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2007-04-05_446_7136/page/626|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=446|issue=7136|year=2007|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature05648|pages=627–632|pmid=17410167|bibcode=2007Natur.446..627U}}</ref>, заряд тасымалдаушыларды тасымалдай<ref name="Cavalieri Müller Uphues Yakovlev 2007 pp. 1029–1032">{{Cite journal|author=Cavalieri|first=A. L.|title=Attosecond spectroscopy in condensed matter|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=449|issue=7165|year=2007|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature06229|pages=1029–1032|pmid=17960239|bibcode=2007Natur.449.1029C|url=https://mediatum.ub.tum.de/1579401|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003101459/https://mediatum.ub.tum.de/1579401}}</ref>, когерентті ЭУФ сәулеленуі<ref name="Goulielmakis Schultze Hofstetter Yakovlev pp. 1614–1617">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=E.|title=Single-Cycle Nonlinear Optics|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=320|issue=5883|date=2008-06-20|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1157846|pages=1614–1617|pmid=18566281|bibcode=2008Sci...320.1614G|url=https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc894519/|accessdate=2021-12-16|archive-date=2022-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417073235/https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc894519/}}</ref>, фотоэмиссияның кешігуі<ref name="Schultze Fieß Karpowicz Gagnon pp. 1658–1662">{{Cite journal|author=Schultze|first=M.|title=Delay in Photoemission|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=328|issue=5986|date=2010-06-25|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1189401|pages=1658–1662|pmid=20576884|bibcode=2010Sci...328.1658S|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579410/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003113637/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579410/document.pdf}}</ref>, валенттілік электрондарының қозғалысы<ref name="Goulielmakis Loh Wirth Santra 2010 pp. 739–743">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=Eleftherios|title=Real-time observation of valence electron motion|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=466|issue=7307|year=2010|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature09212|pages=739–743|pmid=20686571|bibcode=2010Natur.466..739G|url=https://bib-pubdb1.desy.de/search?p=id:%22PHPPUBDB-22195%22|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003101530/https://bib-pubdb1.desy.de/search?p=id:%22PHPPUBDB-22195%22}}</ref><ref name="Wirth Hassan Grguraš Gagnon pp. 195–200">{{Cite journal|author=Wirth|first=A.|title=Synthesized Light Transients|url=https://archive.org/details/sim_science_2011-10-14_334_6053/page/195|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=334|issue=6053|date=2011-10-14|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1210268|pages=195–200|pmid=21903778|bibcode=2011Sci...334..195W}}</ref>, сондай-ақ диэлектриктердің оптикалық және электрлік қасиеттерін бақылау<ref name="Schiffrin Paasch-Colberg Karpowicz Apalkov pp. 70–74">{{Cite journal|author=Schiffrin|first=Agustin|title=Optical-field-induced current in dielectrics|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=493|issue=7430|date=2012-12-05|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature11567|pages=70–74|pmid=23222521}}</ref><ref name="Schultze Bothschafter Sommer Holzner pp. 75–78">{{Cite journal|author=Schultze|first=Martin|title=Controlling dielectrics with the electric field of light|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=493|issue=7430|date=2012-12-05|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature11720|pages=75–78|pmid=23222519}}</ref> сияқты процестерді нақты уақыт режимінде бақылай алдық.
== Мойындау ==
* Карл Цейс сыйлығы (1998)
* Қолданбалы физика бойынша Юлиус Шпрингер сыйлығы (2003)
* Лейбниц атындағы сыйлық (2006)
* IEEE кванттық электроникасы жөніндегі сыйлығы (2006)
* [[Карл Манне Георг Сигбан|Манне Сигбанның мемориалдық лекциясы]] (2006)
* Прогресс медалі (2006)
* «Германия Федеративтік Республикасы алдындағы еңбегі үшін» орден (2011)
* Король Фейсалдың халықаралық сыйлығы (2013)
* Отто Ган сыйлығы (2013)
* Физика бойынша Вольф сыйлығы (2022)
* BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award (2022)
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2023)
* Ғылым мен өнердегі жетістіктері үшін Максимилиан ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.bayerische-staatszeitung.de/staatszeitung/leben-in-bayern/detailansicht-leben-in-bayern/artikel/nobelpreistraeger-krausz-erhaelt-maximiliansorden.html#topPosition|title=Nobelpreisträger Krausz erhält Maximiliansorden|archivedate=2024-12-03|accessdate=2024-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241203064234/https://www.bayerische-staatszeitung.de/staatszeitung/leben-in-bayern/detailansicht-leben-in-bayern/artikel/nobelpreistraeger-krausz-erhaelt-maximiliansorden.html#topPosition}}</ref>
* Венгриялық Әулие Стефан ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.sandorpalota.hu/hu/krausz-ferenc-nobel-dijas-fizikus-kapta-magyar-szent-istvan-rendet|title=Krausz Ferenc Nobel-díjas fizikus kapta a Magyar Szent István-rendet|archivedate=2024-08-21|accessdate=2024-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240821145547/https://www.sandorpalota.hu/hu/krausz-ferenc-nobel-dijas-fizikus-kapta-magyar-szent-istvan-rendet}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20130217110750/http://www.attoworld.de/SharedPages/People/KrauszFerenc/KrauszFerenc.html Ференц Краустің үй беті]
* [http://www.attoworld.de Ференц Краус тобының үй бетi]
* [http://www.munich-photonics.de/ Munich-Center for Advanced Photonics]
[[Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Леополдина мүшелері]]
[[Санат:Германия физиктері]]
[[Санат:Аустрия физиктері]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Будапешт университеті түлектері]]
[[Санат:Мажарстанда туғандар]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
j9rx2e10gc6iftqq3i8o0uo71vl15jn
3591791
3591789
2026-04-25T17:07:25Z
Nurkhan
13652
3591791
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Ференц Краус
|Шынайы есімі = {{lang-hu|Krausz Ferenc}}
|Суреті = Ferenc Krausz.jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 17.5.1962
|Туған жері = {{Туғанжері|Мор|Морда (Венгрия)}}, [[Венгрия]]
|Азаматтығы = {{Байрақ|Венгрия}}<br>{{Байрақ|Германия}}
|Ғылыми аясы = [[физика]]
|Жұмыс орны = [[Мюнхен университеті]]<br>
[[Вена технологиялық университеті]]<br>
[[Мюнхеннің озық фотоника орталығы]]<br>
[[Макс Планк кванттық оптика институты]]<br>
[[Макс Планк кванттық оптика институты]]<br>
[[Мюнхеннің озық фотоника орталығы]]<br>
[[Гонконг университеті]]
| Альма-матер = [[Вена технологиялық университеті]] (1991)<br>
[[Будапешт университеті]] (1985)<br>
[[Будапешт технология және экономика университеті]] (1985)
|Ғылыми дәрежесі = [[PhD|философия докторы]] (1991) және [[хабилитация]] (1993)
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Марапаттары = [[ГФР Құрмет орденінің рыцарьлық кресі]]<br>
[[Ғылым мен өнердегі жетістіктері үшін Максимилиан ордені]]<br>
{{Нобельдік медаль}} [[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика бойынша Нобель сыйлығы]]<br>
[[Физика бойынша Вольф сыйлығы]] (2022)<br>
[[Клариват сыйлығының лауреаты]] (2015)<br>
[[Отто Ган сыйлығы]] (2013)<br>
[[Ғылым саласында Король Фейсал халықаралық сыйлығы]] (2013)<br>
[[IEEE кванттық электроника сыйлығы]] (2006)<br>
[[Вена қаласының ғылым сыйлығы]] (2006)<br>
[[Лейбниц сыйлығы]] (2006)<br>
[[Витгенштейн сыйлығы]] (2002)<br>
[[Карл Цейс сыйлығы]] (1998)<br>
[[Құрметті азаматтық]]<br>
[[Венгрия Әулие Стефан ордені]]<br>
[[Фежер округінің құрметті азаматы]] (2024)<br>
[[Йоганн Джозеф Риттер фон Прехтль медалі]] (2024)<br>
[[Jedlik Ányos-díj]] (2026)<br>
|Несімен белгілі =
| Сайты = [https://www.ferenckrausz.de/ ferenckrausz.de]
}}
'''Ференц Краус''' ({{Lang-hu|Krausz Ferenc}}; [[17 мамыр]] [[1962 жыл|1962]], [[Мор (Венгрия)|Мор]], [[Мажарстан|Венгрия]]) — шыққан тегі венгриялық неміс физик, ол ғалымдар тобымен бірге бір аттосекундтық жарық импульсін алғаш рет жасап, өлшеп, оны атомдардағы электрондардың әрекетін бақылау үшін пайдаланды, физиканың жаңа саласы — аттофизиканың негізін қалаушылардың бірі болды.
Леопольдина атындағы Германия жаратылыстану ғылымдары академиясының мүшесі (2016)<ref>[https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ferenc-krausz/ Prof. Dr. Ferenc Krausz] {{Wayback|url=https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ferenc-krausz/|date=20220308222059}}{{In lang|de}}</ref>, Аустрия Ғылым академиясының шетелдік корреспондент мүшесі<ref>[https://www.oeaw.ac.at/m/krausz-ferenc/ Prof. DI Dr. techn. Dr. h. c. Ferenc Krausz ] {{Wayback|url=https://www.oeaw.ac.at/m/krausz-ferenc/|date=20220308222101}}{{In lang|de}}</ref>, [[Мажарстан ғылым академиясы|Венгрия Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2007)<ref>[https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19641 Krausz Ferenc] {{Wayback|url=https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19641|date=20220308222103}}{{In lang|hu}}</ref>, [[Ресей Ғылым академиясы|Ресей ғылым академиясы]] (2011). [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] 2023 жылғы иегері ([[Пьер Агостини]] және [[Анн Л’Юилье|Анн Л’Юильемен]] бірлесіп).
== Ғылыми қызмет ==
Краус Этвеш Лоран университетінде физика және Будапешт техникалық университетінде электротехника мамандықтары бойынша білім алды. Вена техникалық университетінде бакалавриат дәрежесін алғаннан кейін, сол жерде профессор болып тағайындалды. 2003 жылы ол Германияның Гархинг қаласындағы Макс Планк атындағы кванттық оптика институтының директоры болып тағайындалды, ал 2004 жылы Мюнхендегі Людвиг Максимилиан университетінде эксперименттік физика кафедрасының меңгерушісі болды. 2006 жылы Краус Мюнхен озық фотоника орталығын (MAP) құрып, оның директорларының бірі болды.
== Зерттеулер ==
Ференц Краус және оның ғылыми тобы әлемдегі алғашқы болып бір фемтосекундтан кем ұзындықты жарық импульсін жасады және өлшеді. Ғалымдар осы аттосекундтық жарық импульстарын электрондық қозғалысты нақты уақытта бақылау үшін қолдана бастады. Осыдан кейін физиканың жаңа саласы — аттофизика пайда болды<ref>{{Cite journal|doi=10.1038/35107171|pmid=11734831|title=Physics at the attosecond frontier|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-11-29_414_6863/page/494|journal=Nature|volume=414|issue=6863|pages=494–495|year=2001|author=Silberberg|first=Yaron}}</ref><ref>{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1075873|doi=10.1126/science.1075873|pmid=12183615|title=PHYSICS: Resolving Physical Processes on the Attosecond Time Scale|journal=Science|volume=297|issue=5584|pages=1131–1132|year=2002|author=Lewenstein|first=M.|accessdate=2023-10-04|archive-date=2022-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20221024043139/https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1075873}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1038/419789a|pmid=12397335|title=Atomic photography|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2002-10-24_419_6909/page/788|journal=Nature|volume=419|issue=6909|pages=789–790|year=2002|author=Dimauro|first=Louis F.}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1038/421593a|pmid=12571581|title=Ultrafast control|journal=Nature|volume=421|issue=6923|pages=593–594|year=2003|author=Bucksbaum|first=Philip H.|bibcode=2003Natur.421..593B|url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/62570/1/421593a.pdf|accessdate=2019-09-23|archive-date=2022-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417073243/https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/62570/421593a.pdf;jsessionid=BB6FB4A72C57B882B3ED9B36EB160546?sequence=1}}</ref>.
Бұл бағыттағы жұмыстар 1990 жылдары Ференц Краус және оның командасымен басталған болатын, бұл кезде фемтосекундтық лазер технологиясын зерттеудің мүлдем жаңа әдістері қолданылған болатын<ref name="Brabec Krausz pp. 545–591">{{Cite journal|author=Brabec|first=Thomas|title=Intense few-cycle laser fields: Frontiers of nonlinear optics|journal=Reviews of Modern Physics|publisher=American Physical Society (APS)|volume=72|issue=2|date=2000-04-01|issn=0034-6861|doi=10.1103/revmodphys.72.545|pages=545–591|bibcode=2000RvMP...72..545B}}</ref>. Бұл зерттеулердің мақсаты атомдарды зерттеуді жаңа деңгейге көтере алатын өте қысқа жарық импульстарын жасау болды. Мұндай қысқа импульстарды өндірудің басты шарты — УК-импульстарына қатысты ИК-импульстардың кешігуін жоғары дәлділікпен бақылау. Арнайы сезімталдан тыс детектор мұндай процестерді атом деңгейінде бақылауға мүмкіндік береді<ref name="Szipöcs Spielmann Krausz Ferencz p=201">{{Cite journal|author=Szipöcs|first=Robert|title=Chirped multilayer coatings for broadband dispersion control in femtosecond lasers|journal=Optics Letters|publisher=The Optical Society|volume=19|issue=3|date=1994-02-01|issn=0146-9592|doi=10.1364/ol.19.000201|pmid=19829591|bibcode=1994OptL...19..201S}}</ref>.
2001 жылы Ференц Краус және оның ғалымдар тобы бір немесе екі толқындық циклден тұратын қарқынды лазерлік импульстарды қолдана отырып, аттосекундтық жарық импульстарын алғаш рет жасап қана қоймай, сонымен қатар өлшеген<ref name="Hentschel Kienberger Spielmann Reider 2001 pp. 509–513">{{Cite journal|author=Hentschel|first=M.|title=Attosecond metrology|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-11-29_414_6863/page/508|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=414|issue=6863|year=2001|issn=0028-0836|doi=10.1038/35107000|pages=509–513|pmid=11734845|bibcode=2001Natur.414..509H}}</ref>. Бұл көп ұзамай оларға электрондардың қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік берді<ref name="Drescher Hentschel Kienberger Uiberacker 2002 pp. 803–807">{{Cite journal|author=Drescher|first=M.|title=Time-resolved atomic inner-shell spectroscopy|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=419|issue=6909|year=2002|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature01143|pages=803–807|pmid=12397349|bibcode=2002Natur.419..803D|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579402/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003115717/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579402/document.pdf}}</ref>. Ференц Краус және оның командасы көрсеткен фемтосекундтық импульстің толқын формасын басқару мүмкіндігі<ref name="Baltuška Udem Uiberacker Hentschel pp. 611–615">{{Cite journal|author=Baltuška|first=A.|title=Attosecond control of electronic processes by intense light fields|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-02-06_421_6923/page/611|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=421|issue=6923|date=2003-02-06|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature01414|pages=611–615|pmid=12571590|bibcode=2003Natur.421..611B}}</ref>, және осы импульстарды жаңарту мүмкіндігі осы процестердің барлығын бақылауға мүмкіндік беретін мамандандырылған өлшеу жабдықтарын жасауға әкелді. Мұның бәрі физиканың жаңа саласын құруға негіз болды<ref name="Kienberger Goulielmakis Uiberacker Baltuska 2004 pp. 817–821">{{Cite journal|author=Kienberger|first=R.|title=Atomic transient recorder|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2004-02-26_427_6977/page/816|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=427|issue=6977|year=2004|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature02277|pages=817–821|pmid=14985755|bibcode=2004Natur.427..817K}}</ref><ref name="Goulielmakis Uiberacker Kienberger Baltuska pp. 1267–1269">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=E.|title=Direct Measurement of Light Waves|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=305|issue=5688|date=2004-08-27|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1100866|pages=1267–1269|pmid=15333834|bibcode=2004Sci...305.1267G|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579427/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003115715/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579427/document.pdf}}</ref>. Соңғы бірнеше жылда Ференц Краус және оның ғалымдар тобы<ref name="Kling Siedschlag Verhoef Khan pp. 246–248">{{Cite journal|author=Kling|first=M. F.|title=Control of Electron Localization in Molecular Dissociation|url=https://archive.org/details/sim_science_2006-04-14_312_5771/page/246|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=312|issue=5771|date=2006-04-14|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1126259|pages=246–248|pmid=16614216|bibcode=2006Sci...312..246K}}</ref>, атомдар мен электрондардың әрекетін бақылауға мүмкіндік беретін зерттеулер жүргізу үшін қажетті аса сезімтал жабдықты әзірлеуде және айтарлықтай жақсартуда табысқа жетті. Дәл осы жабдықтың арқасында біз электростатикалық өрістің деформациясынан туындаған туннельдік әсер<ref name="Uiberacker Uphues Schultze Verhoef 2007 pp. 627–632">{{Cite journal|author=Uiberacker|first=M.|title=Attosecond real-time observation of electron tunnelling in atoms|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2007-04-05_446_7136/page/626|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=446|issue=7136|year=2007|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature05648|pages=627–632|pmid=17410167|bibcode=2007Natur.446..627U}}</ref>, заряд тасымалдаушыларды тасымалдай<ref name="Cavalieri Müller Uphues Yakovlev 2007 pp. 1029–1032">{{Cite journal|author=Cavalieri|first=A. L.|title=Attosecond spectroscopy in condensed matter|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=449|issue=7165|year=2007|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature06229|pages=1029–1032|pmid=17960239|bibcode=2007Natur.449.1029C|url=https://mediatum.ub.tum.de/1579401|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003101459/https://mediatum.ub.tum.de/1579401}}</ref>, когерентті ЭУФ сәулеленуі<ref name="Goulielmakis Schultze Hofstetter Yakovlev pp. 1614–1617">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=E.|title=Single-Cycle Nonlinear Optics|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=320|issue=5883|date=2008-06-20|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1157846|pages=1614–1617|pmid=18566281|bibcode=2008Sci...320.1614G|url=https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc894519/|accessdate=2021-12-16|archive-date=2022-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417073235/https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc894519/}}</ref>, фотоэмиссияның кешігуі<ref name="Schultze Fieß Karpowicz Gagnon pp. 1658–1662">{{Cite journal|author=Schultze|first=M.|title=Delay in Photoemission|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=328|issue=5986|date=2010-06-25|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1189401|pages=1658–1662|pmid=20576884|bibcode=2010Sci...328.1658S|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579410/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003113637/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579410/document.pdf}}</ref>, валенттілік электрондарының қозғалысы<ref name="Goulielmakis Loh Wirth Santra 2010 pp. 739–743">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=Eleftherios|title=Real-time observation of valence electron motion|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=466|issue=7307|year=2010|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature09212|pages=739–743|pmid=20686571|bibcode=2010Natur.466..739G|url=https://bib-pubdb1.desy.de/search?p=id:%22PHPPUBDB-22195%22|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003101530/https://bib-pubdb1.desy.de/search?p=id:%22PHPPUBDB-22195%22}}</ref><ref name="Wirth Hassan Grguraš Gagnon pp. 195–200">{{Cite journal|author=Wirth|first=A.|title=Synthesized Light Transients|url=https://archive.org/details/sim_science_2011-10-14_334_6053/page/195|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=334|issue=6053|date=2011-10-14|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1210268|pages=195–200|pmid=21903778|bibcode=2011Sci...334..195W}}</ref>, сондай-ақ диэлектриктердің оптикалық және электрлік қасиеттерін бақылау<ref name="Schiffrin Paasch-Colberg Karpowicz Apalkov pp. 70–74">{{Cite journal|author=Schiffrin|first=Agustin|title=Optical-field-induced current in dielectrics|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=493|issue=7430|date=2012-12-05|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature11567|pages=70–74|pmid=23222521}}</ref><ref name="Schultze Bothschafter Sommer Holzner pp. 75–78">{{Cite journal|author=Schultze|first=Martin|title=Controlling dielectrics with the electric field of light|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=493|issue=7430|date=2012-12-05|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature11720|pages=75–78|pmid=23222519}}</ref> сияқты процестерді нақты уақыт режимінде бақылай алдық.
== Мойындау ==
* Карл Цейс сыйлығы (1998)
* Қолданбалы физика бойынша Юлиус Шпрингер сыйлығы (2003)
* Лейбниц атындағы сыйлық (2006)
* IEEE кванттық электроникасы жөніндегі сыйлығы (2006)
* [[Карл Манне Георг Сигбан|Манне Сигбанның мемориалдық лекциясы]] (2006)
* Прогресс медалі (2006)
* «Германия Федеративтік Республикасы алдындағы еңбегі үшін» орден (2011)
* Король Фейсалдың халықаралық сыйлығы (2013)
* Отто Ган сыйлығы (2013)
* Физика бойынша Вольф сыйлығы (2022)
* BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award (2022)
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2023)
* Ғылым мен өнердегі жетістіктері үшін Максимилиан ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.bayerische-staatszeitung.de/staatszeitung/leben-in-bayern/detailansicht-leben-in-bayern/artikel/nobelpreistraeger-krausz-erhaelt-maximiliansorden.html#topPosition|title=Nobelpreisträger Krausz erhält Maximiliansorden|archivedate=2024-12-03|accessdate=2024-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241203064234/https://www.bayerische-staatszeitung.de/staatszeitung/leben-in-bayern/detailansicht-leben-in-bayern/artikel/nobelpreistraeger-krausz-erhaelt-maximiliansorden.html#topPosition}}</ref>
* Венгриялық Әулие Стефан ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.sandorpalota.hu/hu/krausz-ferenc-nobel-dijas-fizikus-kapta-magyar-szent-istvan-rendet|title=Krausz Ferenc Nobel-díjas fizikus kapta a Magyar Szent István-rendet|archivedate=2024-08-21|accessdate=2024-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240821145547/https://www.sandorpalota.hu/hu/krausz-ferenc-nobel-dijas-fizikus-kapta-magyar-szent-istvan-rendet}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20130217110750/http://www.attoworld.de/SharedPages/People/KrauszFerenc/KrauszFerenc.html Ференц Краустің үй беті]
* [http://www.attoworld.de Ференц Краус тобының үй бетi]
* [http://www.munich-photonics.de/ Munich-Center for Advanced Photonics]
[[Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Леополдина мүшелері]]
[[Санат:Германия физиктері]]
[[Санат:Аустрия физиктері]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Будапешт университеті түлектері]]
[[Санат:Мажарстанда туғандар]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Физиктер]]
1xynaom18csu1yg0uqjegvz7l7fuq8q
3591792
3591791
2026-04-25T17:08:10Z
Nurkhan
13652
3591792
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Ференц Краус
|Шынайы есімі = {{lang-hu|Krausz Ferenc}}
|Суреті = Ferenc Krausz.jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 17.5.1962
|Туған жері = {{Туғанжері|Мор|Мор (Венгрия)|Морда (Венгрия)}}, [[Венгрия]]
|Азаматтығы = {{Байрақ|Венгрия}}<br>{{Байрақ|Германия}}
|Ғылыми аясы = [[физика]]
|Жұмыс орны = [[Мюнхен университеті]]<br>
[[Вена технологиялық университеті]]<br>
[[Мюнхеннің озық фотоника орталығы]]<br>
[[Макс Планк кванттық оптика институты]]<br>
[[Макс Планк кванттық оптика институты]]<br>
[[Мюнхеннің озық фотоника орталығы]]<br>
[[Гонконг университеті]]
| Альма-матер = [[Вена технологиялық университеті]] (1991)<br>
[[Будапешт университеті]] (1985)<br>
[[Будапешт технология және экономика университеті]] (1985)
|Ғылыми дәрежесі = [[PhD|философия докторы]] (1991) және [[хабилитация]] (1993)
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Марапаттары = [[ГФР Құрмет орденінің рыцарьлық кресі]]<br>
[[Ғылым мен өнердегі жетістіктері үшін Максимилиан ордені]]<br>
{{Нобельдік медаль}} [[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика бойынша Нобель сыйлығы]]<br>
[[Физика бойынша Вольф сыйлығы]] (2022)<br>
[[Клариват сыйлығының лауреаты]] (2015)<br>
[[Отто Ган сыйлығы]] (2013)<br>
[[Ғылым саласында Король Фейсал халықаралық сыйлығы]] (2013)<br>
[[IEEE кванттық электроника сыйлығы]] (2006)<br>
[[Вена қаласының ғылым сыйлығы]] (2006)<br>
[[Лейбниц сыйлығы]] (2006)<br>
[[Витгенштейн сыйлығы]] (2002)<br>
[[Карл Цейс сыйлығы]] (1998)<br>
[[Құрметті азаматтық]]<br>
[[Венгрия Әулие Стефан ордені]]<br>
[[Фежер округінің құрметті азаматы]] (2024)<br>
[[Йоганн Джозеф Риттер фон Прехтль медалі]] (2024)<br>
[[Jedlik Ányos-díj]] (2026)<br>
|Несімен белгілі =
| Сайты = [https://www.ferenckrausz.de/ ferenckrausz.de]
}}
'''Ференц Краус''' ({{Lang-hu|Krausz Ferenc}}; [[17 мамыр]] [[1962 жыл|1962]], [[Мор (Венгрия)|Мор]], [[Мажарстан|Венгрия]]) — шыққан тегі венгриялық неміс физик, ол ғалымдар тобымен бірге бір аттосекундтық жарық импульсін алғаш рет жасап, өлшеп, оны атомдардағы электрондардың әрекетін бақылау үшін пайдаланды, физиканың жаңа саласы — аттофизиканың негізін қалаушылардың бірі болды.
Леопольдина атындағы Германия жаратылыстану ғылымдары академиясының мүшесі (2016)<ref>[https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ferenc-krausz/ Prof. Dr. Ferenc Krausz] {{Wayback|url=https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ferenc-krausz/|date=20220308222059}}{{In lang|de}}</ref>, Аустрия Ғылым академиясының шетелдік корреспондент мүшесі<ref>[https://www.oeaw.ac.at/m/krausz-ferenc/ Prof. DI Dr. techn. Dr. h. c. Ferenc Krausz ] {{Wayback|url=https://www.oeaw.ac.at/m/krausz-ferenc/|date=20220308222101}}{{In lang|de}}</ref>, [[Мажарстан ғылым академиясы|Венгрия Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2007)<ref>[https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19641 Krausz Ferenc] {{Wayback|url=https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19641|date=20220308222103}}{{In lang|hu}}</ref>, [[Ресей Ғылым академиясы|Ресей ғылым академиясы]] (2011). [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] 2023 жылғы иегері ([[Пьер Агостини]] және [[Анн Л’Юилье|Анн Л’Юильемен]] бірлесіп).
== Ғылыми қызмет ==
Краус Этвеш Лоран университетінде физика және Будапешт техникалық университетінде электротехника мамандықтары бойынша білім алды. Вена техникалық университетінде бакалавриат дәрежесін алғаннан кейін, сол жерде профессор болып тағайындалды. 2003 жылы ол Германияның Гархинг қаласындағы Макс Планк атындағы кванттық оптика институтының директоры болып тағайындалды, ал 2004 жылы Мюнхендегі Людвиг Максимилиан университетінде эксперименттік физика кафедрасының меңгерушісі болды. 2006 жылы Краус Мюнхен озық фотоника орталығын (MAP) құрып, оның директорларының бірі болды.
== Зерттеулер ==
Ференц Краус және оның ғылыми тобы әлемдегі алғашқы болып бір фемтосекундтан кем ұзындықты жарық импульсін жасады және өлшеді. Ғалымдар осы аттосекундтық жарық импульстарын электрондық қозғалысты нақты уақытта бақылау үшін қолдана бастады. Осыдан кейін физиканың жаңа саласы — аттофизика пайда болды<ref>{{Cite journal|doi=10.1038/35107171|pmid=11734831|title=Physics at the attosecond frontier|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-11-29_414_6863/page/494|journal=Nature|volume=414|issue=6863|pages=494–495|year=2001|author=Silberberg|first=Yaron}}</ref><ref>{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1075873|doi=10.1126/science.1075873|pmid=12183615|title=PHYSICS: Resolving Physical Processes on the Attosecond Time Scale|journal=Science|volume=297|issue=5584|pages=1131–1132|year=2002|author=Lewenstein|first=M.|accessdate=2023-10-04|archive-date=2022-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20221024043139/https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1075873}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1038/419789a|pmid=12397335|title=Atomic photography|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2002-10-24_419_6909/page/788|journal=Nature|volume=419|issue=6909|pages=789–790|year=2002|author=Dimauro|first=Louis F.}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1038/421593a|pmid=12571581|title=Ultrafast control|journal=Nature|volume=421|issue=6923|pages=593–594|year=2003|author=Bucksbaum|first=Philip H.|bibcode=2003Natur.421..593B|url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/62570/1/421593a.pdf|accessdate=2019-09-23|archive-date=2022-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417073243/https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/62570/421593a.pdf;jsessionid=BB6FB4A72C57B882B3ED9B36EB160546?sequence=1}}</ref>.
Бұл бағыттағы жұмыстар 1990 жылдары Ференц Краус және оның командасымен басталған болатын, бұл кезде фемтосекундтық лазер технологиясын зерттеудің мүлдем жаңа әдістері қолданылған болатын<ref name="Brabec Krausz pp. 545–591">{{Cite journal|author=Brabec|first=Thomas|title=Intense few-cycle laser fields: Frontiers of nonlinear optics|journal=Reviews of Modern Physics|publisher=American Physical Society (APS)|volume=72|issue=2|date=2000-04-01|issn=0034-6861|doi=10.1103/revmodphys.72.545|pages=545–591|bibcode=2000RvMP...72..545B}}</ref>. Бұл зерттеулердің мақсаты атомдарды зерттеуді жаңа деңгейге көтере алатын өте қысқа жарық импульстарын жасау болды. Мұндай қысқа импульстарды өндірудің басты шарты — УК-импульстарына қатысты ИК-импульстардың кешігуін жоғары дәлділікпен бақылау. Арнайы сезімталдан тыс детектор мұндай процестерді атом деңгейінде бақылауға мүмкіндік береді<ref name="Szipöcs Spielmann Krausz Ferencz p=201">{{Cite journal|author=Szipöcs|first=Robert|title=Chirped multilayer coatings for broadband dispersion control in femtosecond lasers|journal=Optics Letters|publisher=The Optical Society|volume=19|issue=3|date=1994-02-01|issn=0146-9592|doi=10.1364/ol.19.000201|pmid=19829591|bibcode=1994OptL...19..201S}}</ref>.
2001 жылы Ференц Краус және оның ғалымдар тобы бір немесе екі толқындық циклден тұратын қарқынды лазерлік импульстарды қолдана отырып, аттосекундтық жарық импульстарын алғаш рет жасап қана қоймай, сонымен қатар өлшеген<ref name="Hentschel Kienberger Spielmann Reider 2001 pp. 509–513">{{Cite journal|author=Hentschel|first=M.|title=Attosecond metrology|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-11-29_414_6863/page/508|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=414|issue=6863|year=2001|issn=0028-0836|doi=10.1038/35107000|pages=509–513|pmid=11734845|bibcode=2001Natur.414..509H}}</ref>. Бұл көп ұзамай оларға электрондардың қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік берді<ref name="Drescher Hentschel Kienberger Uiberacker 2002 pp. 803–807">{{Cite journal|author=Drescher|first=M.|title=Time-resolved atomic inner-shell spectroscopy|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=419|issue=6909|year=2002|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature01143|pages=803–807|pmid=12397349|bibcode=2002Natur.419..803D|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579402/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003115717/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579402/document.pdf}}</ref>. Ференц Краус және оның командасы көрсеткен фемтосекундтық импульстің толқын формасын басқару мүмкіндігі<ref name="Baltuška Udem Uiberacker Hentschel pp. 611–615">{{Cite journal|author=Baltuška|first=A.|title=Attosecond control of electronic processes by intense light fields|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-02-06_421_6923/page/611|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=421|issue=6923|date=2003-02-06|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature01414|pages=611–615|pmid=12571590|bibcode=2003Natur.421..611B}}</ref>, және осы импульстарды жаңарту мүмкіндігі осы процестердің барлығын бақылауға мүмкіндік беретін мамандандырылған өлшеу жабдықтарын жасауға әкелді. Мұның бәрі физиканың жаңа саласын құруға негіз болды<ref name="Kienberger Goulielmakis Uiberacker Baltuska 2004 pp. 817–821">{{Cite journal|author=Kienberger|first=R.|title=Atomic transient recorder|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2004-02-26_427_6977/page/816|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=427|issue=6977|year=2004|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature02277|pages=817–821|pmid=14985755|bibcode=2004Natur.427..817K}}</ref><ref name="Goulielmakis Uiberacker Kienberger Baltuska pp. 1267–1269">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=E.|title=Direct Measurement of Light Waves|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=305|issue=5688|date=2004-08-27|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1100866|pages=1267–1269|pmid=15333834|bibcode=2004Sci...305.1267G|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579427/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003115715/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579427/document.pdf}}</ref>. Соңғы бірнеше жылда Ференц Краус және оның ғалымдар тобы<ref name="Kling Siedschlag Verhoef Khan pp. 246–248">{{Cite journal|author=Kling|first=M. F.|title=Control of Electron Localization in Molecular Dissociation|url=https://archive.org/details/sim_science_2006-04-14_312_5771/page/246|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=312|issue=5771|date=2006-04-14|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1126259|pages=246–248|pmid=16614216|bibcode=2006Sci...312..246K}}</ref>, атомдар мен электрондардың әрекетін бақылауға мүмкіндік беретін зерттеулер жүргізу үшін қажетті аса сезімтал жабдықты әзірлеуде және айтарлықтай жақсартуда табысқа жетті. Дәл осы жабдықтың арқасында біз электростатикалық өрістің деформациясынан туындаған туннельдік әсер<ref name="Uiberacker Uphues Schultze Verhoef 2007 pp. 627–632">{{Cite journal|author=Uiberacker|first=M.|title=Attosecond real-time observation of electron tunnelling in atoms|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2007-04-05_446_7136/page/626|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=446|issue=7136|year=2007|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature05648|pages=627–632|pmid=17410167|bibcode=2007Natur.446..627U}}</ref>, заряд тасымалдаушыларды тасымалдай<ref name="Cavalieri Müller Uphues Yakovlev 2007 pp. 1029–1032">{{Cite journal|author=Cavalieri|first=A. L.|title=Attosecond spectroscopy in condensed matter|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=449|issue=7165|year=2007|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature06229|pages=1029–1032|pmid=17960239|bibcode=2007Natur.449.1029C|url=https://mediatum.ub.tum.de/1579401|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003101459/https://mediatum.ub.tum.de/1579401}}</ref>, когерентті ЭУФ сәулеленуі<ref name="Goulielmakis Schultze Hofstetter Yakovlev pp. 1614–1617">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=E.|title=Single-Cycle Nonlinear Optics|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=320|issue=5883|date=2008-06-20|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1157846|pages=1614–1617|pmid=18566281|bibcode=2008Sci...320.1614G|url=https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc894519/|accessdate=2021-12-16|archive-date=2022-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417073235/https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc894519/}}</ref>, фотоэмиссияның кешігуі<ref name="Schultze Fieß Karpowicz Gagnon pp. 1658–1662">{{Cite journal|author=Schultze|first=M.|title=Delay in Photoemission|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=328|issue=5986|date=2010-06-25|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1189401|pages=1658–1662|pmid=20576884|bibcode=2010Sci...328.1658S|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579410/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003113637/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579410/document.pdf}}</ref>, валенттілік электрондарының қозғалысы<ref name="Goulielmakis Loh Wirth Santra 2010 pp. 739–743">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=Eleftherios|title=Real-time observation of valence electron motion|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=466|issue=7307|year=2010|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature09212|pages=739–743|pmid=20686571|bibcode=2010Natur.466..739G|url=https://bib-pubdb1.desy.de/search?p=id:%22PHPPUBDB-22195%22|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003101530/https://bib-pubdb1.desy.de/search?p=id:%22PHPPUBDB-22195%22}}</ref><ref name="Wirth Hassan Grguraš Gagnon pp. 195–200">{{Cite journal|author=Wirth|first=A.|title=Synthesized Light Transients|url=https://archive.org/details/sim_science_2011-10-14_334_6053/page/195|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=334|issue=6053|date=2011-10-14|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1210268|pages=195–200|pmid=21903778|bibcode=2011Sci...334..195W}}</ref>, сондай-ақ диэлектриктердің оптикалық және электрлік қасиеттерін бақылау<ref name="Schiffrin Paasch-Colberg Karpowicz Apalkov pp. 70–74">{{Cite journal|author=Schiffrin|first=Agustin|title=Optical-field-induced current in dielectrics|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=493|issue=7430|date=2012-12-05|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature11567|pages=70–74|pmid=23222521}}</ref><ref name="Schultze Bothschafter Sommer Holzner pp. 75–78">{{Cite journal|author=Schultze|first=Martin|title=Controlling dielectrics with the electric field of light|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=493|issue=7430|date=2012-12-05|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature11720|pages=75–78|pmid=23222519}}</ref> сияқты процестерді нақты уақыт режимінде бақылай алдық.
== Мойындау ==
* Карл Цейс сыйлығы (1998)
* Қолданбалы физика бойынша Юлиус Шпрингер сыйлығы (2003)
* Лейбниц атындағы сыйлық (2006)
* IEEE кванттық электроникасы жөніндегі сыйлығы (2006)
* [[Карл Манне Георг Сигбан|Манне Сигбанның мемориалдық лекциясы]] (2006)
* Прогресс медалі (2006)
* «Германия Федеративтік Республикасы алдындағы еңбегі үшін» орден (2011)
* Король Фейсалдың халықаралық сыйлығы (2013)
* Отто Ган сыйлығы (2013)
* Физика бойынша Вольф сыйлығы (2022)
* BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award (2022)
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2023)
* Ғылым мен өнердегі жетістіктері үшін Максимилиан ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.bayerische-staatszeitung.de/staatszeitung/leben-in-bayern/detailansicht-leben-in-bayern/artikel/nobelpreistraeger-krausz-erhaelt-maximiliansorden.html#topPosition|title=Nobelpreisträger Krausz erhält Maximiliansorden|archivedate=2024-12-03|accessdate=2024-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241203064234/https://www.bayerische-staatszeitung.de/staatszeitung/leben-in-bayern/detailansicht-leben-in-bayern/artikel/nobelpreistraeger-krausz-erhaelt-maximiliansorden.html#topPosition}}</ref>
* Венгриялық Әулие Стефан ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.sandorpalota.hu/hu/krausz-ferenc-nobel-dijas-fizikus-kapta-magyar-szent-istvan-rendet|title=Krausz Ferenc Nobel-díjas fizikus kapta a Magyar Szent István-rendet|archivedate=2024-08-21|accessdate=2024-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240821145547/https://www.sandorpalota.hu/hu/krausz-ferenc-nobel-dijas-fizikus-kapta-magyar-szent-istvan-rendet}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20130217110750/http://www.attoworld.de/SharedPages/People/KrauszFerenc/KrauszFerenc.html Ференц Краустің үй беті]
* [http://www.attoworld.de Ференц Краус тобының үй бетi]
* [http://www.munich-photonics.de/ Munich-Center for Advanced Photonics]
[[Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Леополдина мүшелері]]
[[Санат:Германия физиктері]]
[[Санат:Аустрия физиктері]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Будапешт университеті түлектері]]
[[Санат:Мажарстанда туғандар]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Физиктер]]
g476rau7x4khihmf6o2ufqv0cih3yvo
3591793
3591792
2026-04-25T17:08:39Z
Nurkhan
13652
3591793
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Ференц Краус
|Шынайы есімі = {{lang-hu|Krausz Ferenc}}
|Суреті = Ferenc Krausz.jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 17.5.1962
|Туған жері = {{Туғанжері|Мор|Морда (Венгрия)|Мор (Венгрия)}}, [[Венгрия]]
|Азаматтығы = {{Байрақ|Венгрия}}<br>{{Байрақ|Германия}}
|Ғылыми аясы = [[физика]]
|Жұмыс орны = [[Мюнхен университеті]]<br>
[[Вена технологиялық университеті]]<br>
[[Мюнхеннің озық фотоника орталығы]]<br>
[[Макс Планк кванттық оптика институты]]<br>
[[Макс Планк кванттық оптика институты]]<br>
[[Мюнхеннің озық фотоника орталығы]]<br>
[[Гонконг университеті]]
| Альма-матер = [[Вена технологиялық университеті]] (1991)<br>
[[Будапешт университеті]] (1985)<br>
[[Будапешт технология және экономика университеті]] (1985)
|Ғылыми дәрежесі = [[PhD|философия докторы]] (1991) және [[хабилитация]] (1993)
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Марапаттары = [[ГФР Құрмет орденінің рыцарьлық кресі]]<br>
[[Ғылым мен өнердегі жетістіктері үшін Максимилиан ордені]]<br>
{{Нобельдік медаль}} [[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика бойынша Нобель сыйлығы]]<br>
[[Физика бойынша Вольф сыйлығы]] (2022)<br>
[[Клариват сыйлығының лауреаты]] (2015)<br>
[[Отто Ган сыйлығы]] (2013)<br>
[[Ғылым саласында Король Фейсал халықаралық сыйлығы]] (2013)<br>
[[IEEE кванттық электроника сыйлығы]] (2006)<br>
[[Вена қаласының ғылым сыйлығы]] (2006)<br>
[[Лейбниц сыйлығы]] (2006)<br>
[[Витгенштейн сыйлығы]] (2002)<br>
[[Карл Цейс сыйлығы]] (1998)<br>
[[Құрметті азаматтық]]<br>
[[Венгрия Әулие Стефан ордені]]<br>
[[Фежер округінің құрметті азаматы]] (2024)<br>
[[Йоганн Джозеф Риттер фон Прехтль медалі]] (2024)<br>
[[Jedlik Ányos-díj]] (2026)<br>
|Несімен белгілі =
| Сайты = [https://www.ferenckrausz.de/ ferenckrausz.de]
}}
'''Ференц Краус''' ({{Lang-hu|Krausz Ferenc}}; [[17 мамыр]] [[1962 жыл|1962]], [[Мор (Венгрия)|Мор]], [[Мажарстан|Венгрия]]) — шыққан тегі венгриялық неміс физик, ол ғалымдар тобымен бірге бір аттосекундтық жарық импульсін алғаш рет жасап, өлшеп, оны атомдардағы электрондардың әрекетін бақылау үшін пайдаланды, физиканың жаңа саласы — аттофизиканың негізін қалаушылардың бірі болды.
Леопольдина атындағы Германия жаратылыстану ғылымдары академиясының мүшесі (2016)<ref>[https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ferenc-krausz/ Prof. Dr. Ferenc Krausz] {{Wayback|url=https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ferenc-krausz/|date=20220308222059}}{{In lang|de}}</ref>, Аустрия Ғылым академиясының шетелдік корреспондент мүшесі<ref>[https://www.oeaw.ac.at/m/krausz-ferenc/ Prof. DI Dr. techn. Dr. h. c. Ferenc Krausz ] {{Wayback|url=https://www.oeaw.ac.at/m/krausz-ferenc/|date=20220308222101}}{{In lang|de}}</ref>, [[Мажарстан ғылым академиясы|Венгрия Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2007)<ref>[https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19641 Krausz Ferenc] {{Wayback|url=https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19641|date=20220308222103}}{{In lang|hu}}</ref>, [[Ресей Ғылым академиясы|Ресей ғылым академиясы]] (2011). [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] 2023 жылғы иегері ([[Пьер Агостини]] және [[Анн Л’Юилье|Анн Л’Юильемен]] бірлесіп).
== Ғылыми қызмет ==
Краус Этвеш Лоран университетінде физика және Будапешт техникалық университетінде электротехника мамандықтары бойынша білім алды. Вена техникалық университетінде бакалавриат дәрежесін алғаннан кейін, сол жерде профессор болып тағайындалды. 2003 жылы ол Германияның Гархинг қаласындағы Макс Планк атындағы кванттық оптика институтының директоры болып тағайындалды, ал 2004 жылы Мюнхендегі Людвиг Максимилиан университетінде эксперименттік физика кафедрасының меңгерушісі болды. 2006 жылы Краус Мюнхен озық фотоника орталығын (MAP) құрып, оның директорларының бірі болды.
== Зерттеулер ==
Ференц Краус және оның ғылыми тобы әлемдегі алғашқы болып бір фемтосекундтан кем ұзындықты жарық импульсін жасады және өлшеді. Ғалымдар осы аттосекундтық жарық импульстарын электрондық қозғалысты нақты уақытта бақылау үшін қолдана бастады. Осыдан кейін физиканың жаңа саласы — аттофизика пайда болды<ref>{{Cite journal|doi=10.1038/35107171|pmid=11734831|title=Physics at the attosecond frontier|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-11-29_414_6863/page/494|journal=Nature|volume=414|issue=6863|pages=494–495|year=2001|author=Silberberg|first=Yaron}}</ref><ref>{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1075873|doi=10.1126/science.1075873|pmid=12183615|title=PHYSICS: Resolving Physical Processes on the Attosecond Time Scale|journal=Science|volume=297|issue=5584|pages=1131–1132|year=2002|author=Lewenstein|first=M.|accessdate=2023-10-04|archive-date=2022-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20221024043139/https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1075873}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1038/419789a|pmid=12397335|title=Atomic photography|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2002-10-24_419_6909/page/788|journal=Nature|volume=419|issue=6909|pages=789–790|year=2002|author=Dimauro|first=Louis F.}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1038/421593a|pmid=12571581|title=Ultrafast control|journal=Nature|volume=421|issue=6923|pages=593–594|year=2003|author=Bucksbaum|first=Philip H.|bibcode=2003Natur.421..593B|url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/62570/1/421593a.pdf|accessdate=2019-09-23|archive-date=2022-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417073243/https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/62570/421593a.pdf;jsessionid=BB6FB4A72C57B882B3ED9B36EB160546?sequence=1}}</ref>.
Бұл бағыттағы жұмыстар 1990 жылдары Ференц Краус және оның командасымен басталған болатын, бұл кезде фемтосекундтық лазер технологиясын зерттеудің мүлдем жаңа әдістері қолданылған болатын<ref name="Brabec Krausz pp. 545–591">{{Cite journal|author=Brabec|first=Thomas|title=Intense few-cycle laser fields: Frontiers of nonlinear optics|journal=Reviews of Modern Physics|publisher=American Physical Society (APS)|volume=72|issue=2|date=2000-04-01|issn=0034-6861|doi=10.1103/revmodphys.72.545|pages=545–591|bibcode=2000RvMP...72..545B}}</ref>. Бұл зерттеулердің мақсаты атомдарды зерттеуді жаңа деңгейге көтере алатын өте қысқа жарық импульстарын жасау болды. Мұндай қысқа импульстарды өндірудің басты шарты — УК-импульстарына қатысты ИК-импульстардың кешігуін жоғары дәлділікпен бақылау. Арнайы сезімталдан тыс детектор мұндай процестерді атом деңгейінде бақылауға мүмкіндік береді<ref name="Szipöcs Spielmann Krausz Ferencz p=201">{{Cite journal|author=Szipöcs|first=Robert|title=Chirped multilayer coatings for broadband dispersion control in femtosecond lasers|journal=Optics Letters|publisher=The Optical Society|volume=19|issue=3|date=1994-02-01|issn=0146-9592|doi=10.1364/ol.19.000201|pmid=19829591|bibcode=1994OptL...19..201S}}</ref>.
2001 жылы Ференц Краус және оның ғалымдар тобы бір немесе екі толқындық циклден тұратын қарқынды лазерлік импульстарды қолдана отырып, аттосекундтық жарық импульстарын алғаш рет жасап қана қоймай, сонымен қатар өлшеген<ref name="Hentschel Kienberger Spielmann Reider 2001 pp. 509–513">{{Cite journal|author=Hentschel|first=M.|title=Attosecond metrology|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-11-29_414_6863/page/508|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=414|issue=6863|year=2001|issn=0028-0836|doi=10.1038/35107000|pages=509–513|pmid=11734845|bibcode=2001Natur.414..509H}}</ref>. Бұл көп ұзамай оларға электрондардың қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік берді<ref name="Drescher Hentschel Kienberger Uiberacker 2002 pp. 803–807">{{Cite journal|author=Drescher|first=M.|title=Time-resolved atomic inner-shell spectroscopy|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=419|issue=6909|year=2002|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature01143|pages=803–807|pmid=12397349|bibcode=2002Natur.419..803D|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579402/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003115717/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579402/document.pdf}}</ref>. Ференц Краус және оның командасы көрсеткен фемтосекундтық импульстің толқын формасын басқару мүмкіндігі<ref name="Baltuška Udem Uiberacker Hentschel pp. 611–615">{{Cite journal|author=Baltuška|first=A.|title=Attosecond control of electronic processes by intense light fields|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-02-06_421_6923/page/611|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=421|issue=6923|date=2003-02-06|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature01414|pages=611–615|pmid=12571590|bibcode=2003Natur.421..611B}}</ref>, және осы импульстарды жаңарту мүмкіндігі осы процестердің барлығын бақылауға мүмкіндік беретін мамандандырылған өлшеу жабдықтарын жасауға әкелді. Мұның бәрі физиканың жаңа саласын құруға негіз болды<ref name="Kienberger Goulielmakis Uiberacker Baltuska 2004 pp. 817–821">{{Cite journal|author=Kienberger|first=R.|title=Atomic transient recorder|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2004-02-26_427_6977/page/816|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=427|issue=6977|year=2004|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature02277|pages=817–821|pmid=14985755|bibcode=2004Natur.427..817K}}</ref><ref name="Goulielmakis Uiberacker Kienberger Baltuska pp. 1267–1269">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=E.|title=Direct Measurement of Light Waves|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=305|issue=5688|date=2004-08-27|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1100866|pages=1267–1269|pmid=15333834|bibcode=2004Sci...305.1267G|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579427/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003115715/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579427/document.pdf}}</ref>. Соңғы бірнеше жылда Ференц Краус және оның ғалымдар тобы<ref name="Kling Siedschlag Verhoef Khan pp. 246–248">{{Cite journal|author=Kling|first=M. F.|title=Control of Electron Localization in Molecular Dissociation|url=https://archive.org/details/sim_science_2006-04-14_312_5771/page/246|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=312|issue=5771|date=2006-04-14|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1126259|pages=246–248|pmid=16614216|bibcode=2006Sci...312..246K}}</ref>, атомдар мен электрондардың әрекетін бақылауға мүмкіндік беретін зерттеулер жүргізу үшін қажетті аса сезімтал жабдықты әзірлеуде және айтарлықтай жақсартуда табысқа жетті. Дәл осы жабдықтың арқасында біз электростатикалық өрістің деформациясынан туындаған туннельдік әсер<ref name="Uiberacker Uphues Schultze Verhoef 2007 pp. 627–632">{{Cite journal|author=Uiberacker|first=M.|title=Attosecond real-time observation of electron tunnelling in atoms|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2007-04-05_446_7136/page/626|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=446|issue=7136|year=2007|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature05648|pages=627–632|pmid=17410167|bibcode=2007Natur.446..627U}}</ref>, заряд тасымалдаушыларды тасымалдай<ref name="Cavalieri Müller Uphues Yakovlev 2007 pp. 1029–1032">{{Cite journal|author=Cavalieri|first=A. L.|title=Attosecond spectroscopy in condensed matter|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=449|issue=7165|year=2007|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature06229|pages=1029–1032|pmid=17960239|bibcode=2007Natur.449.1029C|url=https://mediatum.ub.tum.de/1579401|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003101459/https://mediatum.ub.tum.de/1579401}}</ref>, когерентті ЭУФ сәулеленуі<ref name="Goulielmakis Schultze Hofstetter Yakovlev pp. 1614–1617">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=E.|title=Single-Cycle Nonlinear Optics|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=320|issue=5883|date=2008-06-20|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1157846|pages=1614–1617|pmid=18566281|bibcode=2008Sci...320.1614G|url=https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc894519/|accessdate=2021-12-16|archive-date=2022-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417073235/https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc894519/}}</ref>, фотоэмиссияның кешігуі<ref name="Schultze Fieß Karpowicz Gagnon pp. 1658–1662">{{Cite journal|author=Schultze|first=M.|title=Delay in Photoemission|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=328|issue=5986|date=2010-06-25|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1189401|pages=1658–1662|pmid=20576884|bibcode=2010Sci...328.1658S|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579410/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003113637/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579410/document.pdf}}</ref>, валенттілік электрондарының қозғалысы<ref name="Goulielmakis Loh Wirth Santra 2010 pp. 739–743">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=Eleftherios|title=Real-time observation of valence electron motion|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=466|issue=7307|year=2010|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature09212|pages=739–743|pmid=20686571|bibcode=2010Natur.466..739G|url=https://bib-pubdb1.desy.de/search?p=id:%22PHPPUBDB-22195%22|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003101530/https://bib-pubdb1.desy.de/search?p=id:%22PHPPUBDB-22195%22}}</ref><ref name="Wirth Hassan Grguraš Gagnon pp. 195–200">{{Cite journal|author=Wirth|first=A.|title=Synthesized Light Transients|url=https://archive.org/details/sim_science_2011-10-14_334_6053/page/195|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=334|issue=6053|date=2011-10-14|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1210268|pages=195–200|pmid=21903778|bibcode=2011Sci...334..195W}}</ref>, сондай-ақ диэлектриктердің оптикалық және электрлік қасиеттерін бақылау<ref name="Schiffrin Paasch-Colberg Karpowicz Apalkov pp. 70–74">{{Cite journal|author=Schiffrin|first=Agustin|title=Optical-field-induced current in dielectrics|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=493|issue=7430|date=2012-12-05|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature11567|pages=70–74|pmid=23222521}}</ref><ref name="Schultze Bothschafter Sommer Holzner pp. 75–78">{{Cite journal|author=Schultze|first=Martin|title=Controlling dielectrics with the electric field of light|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=493|issue=7430|date=2012-12-05|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature11720|pages=75–78|pmid=23222519}}</ref> сияқты процестерді нақты уақыт режимінде бақылай алдық.
== Мойындау ==
* Карл Цейс сыйлығы (1998)
* Қолданбалы физика бойынша Юлиус Шпрингер сыйлығы (2003)
* Лейбниц атындағы сыйлық (2006)
* IEEE кванттық электроникасы жөніндегі сыйлығы (2006)
* [[Карл Манне Георг Сигбан|Манне Сигбанның мемориалдық лекциясы]] (2006)
* Прогресс медалі (2006)
* «Германия Федеративтік Республикасы алдындағы еңбегі үшін» орден (2011)
* Король Фейсалдың халықаралық сыйлығы (2013)
* Отто Ган сыйлығы (2013)
* Физика бойынша Вольф сыйлығы (2022)
* BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award (2022)
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2023)
* Ғылым мен өнердегі жетістіктері үшін Максимилиан ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.bayerische-staatszeitung.de/staatszeitung/leben-in-bayern/detailansicht-leben-in-bayern/artikel/nobelpreistraeger-krausz-erhaelt-maximiliansorden.html#topPosition|title=Nobelpreisträger Krausz erhält Maximiliansorden|archivedate=2024-12-03|accessdate=2024-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241203064234/https://www.bayerische-staatszeitung.de/staatszeitung/leben-in-bayern/detailansicht-leben-in-bayern/artikel/nobelpreistraeger-krausz-erhaelt-maximiliansorden.html#topPosition}}</ref>
* Венгриялық Әулие Стефан ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.sandorpalota.hu/hu/krausz-ferenc-nobel-dijas-fizikus-kapta-magyar-szent-istvan-rendet|title=Krausz Ferenc Nobel-díjas fizikus kapta a Magyar Szent István-rendet|archivedate=2024-08-21|accessdate=2024-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240821145547/https://www.sandorpalota.hu/hu/krausz-ferenc-nobel-dijas-fizikus-kapta-magyar-szent-istvan-rendet}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20130217110750/http://www.attoworld.de/SharedPages/People/KrauszFerenc/KrauszFerenc.html Ференц Краустің үй беті]
* [http://www.attoworld.de Ференц Краус тобының үй бетi]
* [http://www.munich-photonics.de/ Munich-Center for Advanced Photonics]
[[Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Леополдина мүшелері]]
[[Санат:Германия физиктері]]
[[Санат:Аустрия физиктері]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Будапешт университеті түлектері]]
[[Санат:Мажарстанда туғандар]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Физиктер]]
5v2pp0ozt7v12z8jfebpy1qqytzprwv
3591854
3591793
2026-04-25T19:40:27Z
Kasymov
10777
/* Сілтемелер */
3591854
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Ференц Краус
|Шынайы есімі = {{lang-hu|Krausz Ferenc}}
|Суреті = Ferenc Krausz.jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 17.5.1962
|Туған жері = {{Туғанжері|Мор|Морда (Венгрия)|Мор (Венгрия)}}, [[Венгрия]]
|Азаматтығы = {{Байрақ|Венгрия}}<br>{{Байрақ|Германия}}
|Ғылыми аясы = [[физика]]
|Жұмыс орны = [[Мюнхен университеті]]<br>
[[Вена технологиялық университеті]]<br>
[[Мюнхеннің озық фотоника орталығы]]<br>
[[Макс Планк кванттық оптика институты]]<br>
[[Макс Планк кванттық оптика институты]]<br>
[[Мюнхеннің озық фотоника орталығы]]<br>
[[Гонконг университеті]]
| Альма-матер = [[Вена технологиялық университеті]] (1991)<br>
[[Будапешт университеті]] (1985)<br>
[[Будапешт технология және экономика университеті]] (1985)
|Ғылыми дәрежесі = [[PhD|философия докторы]] (1991) және [[хабилитация]] (1993)
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Марапаттары = [[ГФР Құрмет орденінің рыцарьлық кресі]]<br>
[[Ғылым мен өнердегі жетістіктері үшін Максимилиан ордені]]<br>
{{Нобельдік медаль}} [[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика бойынша Нобель сыйлығы]]<br>
[[Физика бойынша Вольф сыйлығы]] (2022)<br>
[[Клариват сыйлығының лауреаты]] (2015)<br>
[[Отто Ган сыйлығы]] (2013)<br>
[[Ғылым саласында Король Фейсал халықаралық сыйлығы]] (2013)<br>
[[IEEE кванттық электроника сыйлығы]] (2006)<br>
[[Вена қаласының ғылым сыйлығы]] (2006)<br>
[[Лейбниц сыйлығы]] (2006)<br>
[[Витгенштейн сыйлығы]] (2002)<br>
[[Карл Цейс сыйлығы]] (1998)<br>
[[Құрметті азаматтық]]<br>
[[Венгрия Әулие Стефан ордені]]<br>
[[Фежер округінің құрметті азаматы]] (2024)<br>
[[Йоганн Джозеф Риттер фон Прехтль медалі]] (2024)<br>
[[Jedlik Ányos-díj]] (2026)<br>
|Несімен белгілі =
| Сайты = [https://www.ferenckrausz.de/ ferenckrausz.de]
}}
'''Ференц Краус''' ({{Lang-hu|Krausz Ferenc}}; [[17 мамыр]] [[1962 жыл|1962]], [[Мор (Венгрия)|Мор]], [[Мажарстан|Венгрия]]) — шыққан тегі венгриялық неміс физик, ол ғалымдар тобымен бірге бір аттосекундтық жарық импульсін алғаш рет жасап, өлшеп, оны атомдардағы электрондардың әрекетін бақылау үшін пайдаланды, физиканың жаңа саласы — аттофизиканың негізін қалаушылардың бірі болды.
Леопольдина атындағы Германия жаратылыстану ғылымдары академиясының мүшесі (2016)<ref>[https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ferenc-krausz/ Prof. Dr. Ferenc Krausz] {{Wayback|url=https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ferenc-krausz/|date=20220308222059}}{{In lang|de}}</ref>, Аустрия Ғылым академиясының шетелдік корреспондент мүшесі<ref>[https://www.oeaw.ac.at/m/krausz-ferenc/ Prof. DI Dr. techn. Dr. h. c. Ferenc Krausz ] {{Wayback|url=https://www.oeaw.ac.at/m/krausz-ferenc/|date=20220308222101}}{{In lang|de}}</ref>, [[Мажарстан ғылым академиясы|Венгрия Ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2007)<ref>[https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19641 Krausz Ferenc] {{Wayback|url=https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19641|date=20220308222103}}{{In lang|hu}}</ref>, [[Ресей Ғылым академиясы|Ресей ғылым академиясы]] (2011). [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] 2023 жылғы иегері ([[Пьер Агостини]] және [[Анн Л’Юилье|Анн Л’Юильемен]] бірлесіп).
== Ғылыми қызмет ==
Краус Этвеш Лоран университетінде физика және Будапешт техникалық университетінде электротехника мамандықтары бойынша білім алды. Вена техникалық университетінде бакалавриат дәрежесін алғаннан кейін, сол жерде профессор болып тағайындалды. 2003 жылы ол Германияның Гархинг қаласындағы Макс Планк атындағы кванттық оптика институтының директоры болып тағайындалды, ал 2004 жылы Мюнхендегі Людвиг Максимилиан университетінде эксперименттік физика кафедрасының меңгерушісі болды. 2006 жылы Краус Мюнхен озық фотоника орталығын (MAP) құрып, оның директорларының бірі болды.
== Зерттеулер ==
Ференц Краус және оның ғылыми тобы әлемдегі алғашқы болып бір фемтосекундтан кем ұзындықты жарық импульсін жасады және өлшеді. Ғалымдар осы аттосекундтық жарық импульстарын электрондық қозғалысты нақты уақытта бақылау үшін қолдана бастады. Осыдан кейін физиканың жаңа саласы — аттофизика пайда болды<ref>{{Cite journal|doi=10.1038/35107171|pmid=11734831|title=Physics at the attosecond frontier|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-11-29_414_6863/page/494|journal=Nature|volume=414|issue=6863|pages=494–495|year=2001|author=Silberberg|first=Yaron}}</ref><ref>{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1075873|doi=10.1126/science.1075873|pmid=12183615|title=PHYSICS: Resolving Physical Processes on the Attosecond Time Scale|journal=Science|volume=297|issue=5584|pages=1131–1132|year=2002|author=Lewenstein|first=M.|accessdate=2023-10-04|archive-date=2022-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20221024043139/https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1075873}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1038/419789a|pmid=12397335|title=Atomic photography|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2002-10-24_419_6909/page/788|journal=Nature|volume=419|issue=6909|pages=789–790|year=2002|author=Dimauro|first=Louis F.}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1038/421593a|pmid=12571581|title=Ultrafast control|journal=Nature|volume=421|issue=6923|pages=593–594|year=2003|author=Bucksbaum|first=Philip H.|bibcode=2003Natur.421..593B|url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/62570/1/421593a.pdf|accessdate=2019-09-23|archive-date=2022-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417073243/https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/62570/421593a.pdf;jsessionid=BB6FB4A72C57B882B3ED9B36EB160546?sequence=1}}</ref>.
Бұл бағыттағы жұмыстар 1990 жылдары Ференц Краус және оның командасымен басталған болатын, бұл кезде фемтосекундтық лазер технологиясын зерттеудің мүлдем жаңа әдістері қолданылған болатын<ref name="Brabec Krausz pp. 545–591">{{Cite journal|author=Brabec|first=Thomas|title=Intense few-cycle laser fields: Frontiers of nonlinear optics|journal=Reviews of Modern Physics|publisher=American Physical Society (APS)|volume=72|issue=2|date=2000-04-01|issn=0034-6861|doi=10.1103/revmodphys.72.545|pages=545–591|bibcode=2000RvMP...72..545B}}</ref>. Бұл зерттеулердің мақсаты атомдарды зерттеуді жаңа деңгейге көтере алатын өте қысқа жарық импульстарын жасау болды. Мұндай қысқа импульстарды өндірудің басты шарты — УК-импульстарына қатысты ИК-импульстардың кешігуін жоғары дәлділікпен бақылау. Арнайы сезімталдан тыс детектор мұндай процестерді атом деңгейінде бақылауға мүмкіндік береді<ref name="Szipöcs Spielmann Krausz Ferencz p=201">{{Cite journal|author=Szipöcs|first=Robert|title=Chirped multilayer coatings for broadband dispersion control in femtosecond lasers|journal=Optics Letters|publisher=The Optical Society|volume=19|issue=3|date=1994-02-01|issn=0146-9592|doi=10.1364/ol.19.000201|pmid=19829591|bibcode=1994OptL...19..201S}}</ref>.
2001 жылы Ференц Краус және оның ғалымдар тобы бір немесе екі толқындық циклден тұратын қарқынды лазерлік импульстарды қолдана отырып, аттосекундтық жарық импульстарын алғаш рет жасап қана қоймай, сонымен қатар өлшеген<ref name="Hentschel Kienberger Spielmann Reider 2001 pp. 509–513">{{Cite journal|author=Hentschel|first=M.|title=Attosecond metrology|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-11-29_414_6863/page/508|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=414|issue=6863|year=2001|issn=0028-0836|doi=10.1038/35107000|pages=509–513|pmid=11734845|bibcode=2001Natur.414..509H}}</ref>. Бұл көп ұзамай оларға электрондардың қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік берді<ref name="Drescher Hentschel Kienberger Uiberacker 2002 pp. 803–807">{{Cite journal|author=Drescher|first=M.|title=Time-resolved atomic inner-shell spectroscopy|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=419|issue=6909|year=2002|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature01143|pages=803–807|pmid=12397349|bibcode=2002Natur.419..803D|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579402/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003115717/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579402/document.pdf}}</ref>. Ференц Краус және оның командасы көрсеткен фемтосекундтық импульстің толқын формасын басқару мүмкіндігі<ref name="Baltuška Udem Uiberacker Hentschel pp. 611–615">{{Cite journal|author=Baltuška|first=A.|title=Attosecond control of electronic processes by intense light fields|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-02-06_421_6923/page/611|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=421|issue=6923|date=2003-02-06|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature01414|pages=611–615|pmid=12571590|bibcode=2003Natur.421..611B}}</ref>, және осы импульстарды жаңарту мүмкіндігі осы процестердің барлығын бақылауға мүмкіндік беретін мамандандырылған өлшеу жабдықтарын жасауға әкелді. Мұның бәрі физиканың жаңа саласын құруға негіз болды<ref name="Kienberger Goulielmakis Uiberacker Baltuska 2004 pp. 817–821">{{Cite journal|author=Kienberger|first=R.|title=Atomic transient recorder|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2004-02-26_427_6977/page/816|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=427|issue=6977|year=2004|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature02277|pages=817–821|pmid=14985755|bibcode=2004Natur.427..817K}}</ref><ref name="Goulielmakis Uiberacker Kienberger Baltuska pp. 1267–1269">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=E.|title=Direct Measurement of Light Waves|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=305|issue=5688|date=2004-08-27|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1100866|pages=1267–1269|pmid=15333834|bibcode=2004Sci...305.1267G|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579427/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003115715/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579427/document.pdf}}</ref>. Соңғы бірнеше жылда Ференц Краус және оның ғалымдар тобы<ref name="Kling Siedschlag Verhoef Khan pp. 246–248">{{Cite journal|author=Kling|first=M. F.|title=Control of Electron Localization in Molecular Dissociation|url=https://archive.org/details/sim_science_2006-04-14_312_5771/page/246|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=312|issue=5771|date=2006-04-14|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1126259|pages=246–248|pmid=16614216|bibcode=2006Sci...312..246K}}</ref>, атомдар мен электрондардың әрекетін бақылауға мүмкіндік беретін зерттеулер жүргізу үшін қажетті аса сезімтал жабдықты әзірлеуде және айтарлықтай жақсартуда табысқа жетті. Дәл осы жабдықтың арқасында біз электростатикалық өрістің деформациясынан туындаған туннельдік әсер<ref name="Uiberacker Uphues Schultze Verhoef 2007 pp. 627–632">{{Cite journal|author=Uiberacker|first=M.|title=Attosecond real-time observation of electron tunnelling in atoms|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2007-04-05_446_7136/page/626|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=446|issue=7136|year=2007|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature05648|pages=627–632|pmid=17410167|bibcode=2007Natur.446..627U}}</ref>, заряд тасымалдаушыларды тасымалдай<ref name="Cavalieri Müller Uphues Yakovlev 2007 pp. 1029–1032">{{Cite journal|author=Cavalieri|first=A. L.|title=Attosecond spectroscopy in condensed matter|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=449|issue=7165|year=2007|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature06229|pages=1029–1032|pmid=17960239|bibcode=2007Natur.449.1029C|url=https://mediatum.ub.tum.de/1579401|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003101459/https://mediatum.ub.tum.de/1579401}}</ref>, когерентті ЭУФ сәулеленуі<ref name="Goulielmakis Schultze Hofstetter Yakovlev pp. 1614–1617">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=E.|title=Single-Cycle Nonlinear Optics|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=320|issue=5883|date=2008-06-20|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1157846|pages=1614–1617|pmid=18566281|bibcode=2008Sci...320.1614G|url=https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc894519/|accessdate=2021-12-16|archive-date=2022-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417073235/https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc894519/}}</ref>, фотоэмиссияның кешігуі<ref name="Schultze Fieß Karpowicz Gagnon pp. 1658–1662">{{Cite journal|author=Schultze|first=M.|title=Delay in Photoemission|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=328|issue=5986|date=2010-06-25|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1189401|pages=1658–1662|pmid=20576884|bibcode=2010Sci...328.1658S|url=https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579410/document.pdf|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003113637/https://mediatum.ub.tum.de/doc/1579410/document.pdf}}</ref>, валенттілік электрондарының қозғалысы<ref name="Goulielmakis Loh Wirth Santra 2010 pp. 739–743">{{Cite journal|author=Goulielmakis|first=Eleftherios|title=Real-time observation of valence electron motion|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=466|issue=7307|year=2010|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature09212|pages=739–743|pmid=20686571|bibcode=2010Natur.466..739G|url=https://bib-pubdb1.desy.de/search?p=id:%22PHPPUBDB-22195%22|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003101530/https://bib-pubdb1.desy.de/search?p=id:%22PHPPUBDB-22195%22}}</ref><ref name="Wirth Hassan Grguraš Gagnon pp. 195–200">{{Cite journal|author=Wirth|first=A.|title=Synthesized Light Transients|url=https://archive.org/details/sim_science_2011-10-14_334_6053/page/195|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|volume=334|issue=6053|date=2011-10-14|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1210268|pages=195–200|pmid=21903778|bibcode=2011Sci...334..195W}}</ref>, сондай-ақ диэлектриктердің оптикалық және электрлік қасиеттерін бақылау<ref name="Schiffrin Paasch-Colberg Karpowicz Apalkov pp. 70–74">{{Cite journal|author=Schiffrin|first=Agustin|title=Optical-field-induced current in dielectrics|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=493|issue=7430|date=2012-12-05|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature11567|pages=70–74|pmid=23222521}}</ref><ref name="Schultze Bothschafter Sommer Holzner pp. 75–78">{{Cite journal|author=Schultze|first=Martin|title=Controlling dielectrics with the electric field of light|journal=Nature|publisher=Springer Science and Business Media LLC|volume=493|issue=7430|date=2012-12-05|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature11720|pages=75–78|pmid=23222519}}</ref> сияқты процестерді нақты уақыт режимінде бақылай алдық.
== Мойындау ==
* Карл Цейс сыйлығы (1998)
* Қолданбалы физика бойынша Юлиус Шпрингер сыйлығы (2003)
* Лейбниц атындағы сыйлық (2006)
* IEEE кванттық электроникасы жөніндегі сыйлығы (2006)
* [[Карл Манне Георг Сигбан|Манне Сигбанның мемориалдық лекциясы]] (2006)
* Прогресс медалі (2006)
* «Германия Федеративтік Республикасы алдындағы еңбегі үшін» орден (2011)
* Король Фейсалдың халықаралық сыйлығы (2013)
* Отто Ган сыйлығы (2013)
* Физика бойынша Вольф сыйлығы (2022)
* BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award (2022)
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2023)
* Ғылым мен өнердегі жетістіктері үшін Максимилиан ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.bayerische-staatszeitung.de/staatszeitung/leben-in-bayern/detailansicht-leben-in-bayern/artikel/nobelpreistraeger-krausz-erhaelt-maximiliansorden.html#topPosition|title=Nobelpreisträger Krausz erhält Maximiliansorden|archivedate=2024-12-03|accessdate=2024-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241203064234/https://www.bayerische-staatszeitung.de/staatszeitung/leben-in-bayern/detailansicht-leben-in-bayern/artikel/nobelpreistraeger-krausz-erhaelt-maximiliansorden.html#topPosition}}</ref>
* Венгриялық Әулие Стефан ордені (2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.sandorpalota.hu/hu/krausz-ferenc-nobel-dijas-fizikus-kapta-magyar-szent-istvan-rendet|title=Krausz Ferenc Nobel-díjas fizikus kapta a Magyar Szent István-rendet|archivedate=2024-08-21|accessdate=2024-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240821145547/https://www.sandorpalota.hu/hu/krausz-ferenc-nobel-dijas-fizikus-kapta-magyar-szent-istvan-rendet}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20130217110750/http://www.attoworld.de/SharedPages/People/KrauszFerenc/KrauszFerenc.html Ференц Краустің үй беті]
* [http://www.attoworld.de Ференц Краус тобының үй бетi]
* [http://www.munich-photonics.de/ Munich-Center for Advanced Photonics]
[[Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Леополдина мүшелері]]
[[Санат:Германия физиктері]]
[[Санат:Аустрия физиктері]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Будапешт университеті түлектері]]
[[Санат:Физиктер]]
gmw2ou3frf57mdznrwtujo4bqhfh8fn
Қатысушы талқылауы:Tyrui
3
780045
3591796
2026-04-25T17:54:50Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3591796
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Tyrui}}
-- [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылауы]]) 22:54, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
nps9gnijbvl0a9yoz5k20o3rs3ca5nf
Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университеті
0
780046
3591798
2026-04-25T17:55:21Z
Nurken
111493
Nurken [[Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университеті]] бетін [[Нұр-Мүбарак Мысыр ислам мәдениеті университеті]] бетіне жылжытты
3591798
wikitext
text/x-wiki
#АЙДАУ [[Нұр-Мүбарак Мысыр ислам мәдениеті университеті]]
1phlvbbupfstyccj080opryzat1ggni
Үлгі:Potd/2026-04-26
10
780048
3591802
2026-04-25T18:00:12Z
ArystanbekBot
33174
[[commons:Template:Potd/2026-04-26|POTD 2026-04-26]]: filename only
3591802
wikitext
text/x-wiki
Parco Regionale dei Colli Euganei 2.jpg<noinclude>[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]</noinclude>
2j7kx3cw3ip6mbls46qumhaddvf2807
Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 30 жыл медалі
0
780049
3591806
2026-04-25T18:01:50Z
Nurken
111493
Nurken [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 30 жыл медалі]] бетін [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалі]] бетіне жылжытты
3591806
wikitext
text/x-wiki
#АЙДАУ [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалі]]
bzhgy9p09gukgb54d3e8xu04chtf19a
Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі
0
780050
3591808
2026-04-25T18:01:56Z
Nurken
111493
Nurken [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]] бетін [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]] бетіне жылжытты
3591808
wikitext
text/x-wiki
#АЙДАУ [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]]
auivup9d4sf2x6s3ehqkqbvqyb7zfxy
Қатысушы талқылауы:Crucsay
3
780051
3591811
2026-04-25T18:52:42Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3591811
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Crucsay}}
-- [[Қатысушы:Салиха|Салиха]] ([[Қатысушы талқылауы:Салиха|талқылауы]]) 23:52, 2026 ж. сәуірдің 25 (+05)
f6coym827xtxjag2rbbgblx7zcbqxlb
София Грекиялық (Испания патшайымы)
0
780052
3591827
2026-04-25T19:14:03Z
1nter pares
146705
Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = София Грекиялық | Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España | Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = Испанияның патшайым-консорты | Ту = Personal Standard...
3591827
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары =
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
amgsnbkaovgw465ko9halwjwin9fzz9
3591828
3591827
2026-04-25T19:15:03Z
1nter pares
146705
3591828
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары =
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
0pxyrd9mnnucxsd53xbncibbtx22awq
3591830
3591828
2026-04-25T19:18:01Z
1nter pares
146705
3591830
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
syhn5b1rh4fb10h7n9202f9yne36btz
3591832
3591830
2026-04-25T19:22:43Z
1nter pares
146705
/* Өмірбаяны */
3591832
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
llf9f9xnx0dhmq04vdn68yqy3qn97wa
3591834
3591832
2026-04-25T19:25:25Z
1nter pares
146705
/* Өмірбаяны */
3591834
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында Грекия патша әулеті қуғында болды, Софияның балалық шағы Мысыр мен Оңтүстік Африкада өтті. 1946 жылы ол ата-анасымен бірге Грекияға оралды. Жастық шағында Германиядағы Шлосс Салем колледжінде<ref>[http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html Geschichte — Schule Schloss Salem — Internationale Privatschule in Deutschland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019173817/http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html |date=2013-10-19 }}</ref> жан-жақты білім алып, кейін Афины университетінде педагогика ғылымдарын, музыка мен археологияны зерттеді. [[1960 жыл]]ы София Грекияның желкенді спорт шеберлері командасының қосалқы мүшесі ретінде [[Олимпиада ойындары]]на қатысты.
86rtl7q1ifz8b1xtso7a2s0jdt301vu
3591845
3591834
2026-04-25T19:30:13Z
1nter pares
146705
3591845
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында Грекия патша әулеті қуғында болды, Софияның балалық шағы Мысыр мен Оңтүстік Африкада өтті. 1946 жылы ол ата-анасымен бірге Грекияға оралды. Жастық шағында Германиядағы Шлосс Салем колледжінде<ref>[http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html Geschichte — Schule Schloss Salem — Internationale Privatschule in Deutschland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019173817/http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html |date=2013-10-19 }}</ref> жан-жақты білім алып, кейін Афины университетінде педагогика ғылымдарын, музыка мен археологияны зерттеді. [[1960 жыл]]ы София Грекияның желкенді спорт шеберлері командасының қосалқы мүшесі ретінде [[Олимпиада ойындары]]на қатысты.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
3z3zxpnhxv09dy78vi5naclq9t9jqde
3591848
3591845
2026-04-25T19:34:09Z
1nter pares
146705
/* Өмірбаяны */
3591848
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында Грекия патша әулеті қуғында болды, Софияның балалық шағы Мысыр мен Оңтүстік Африкада өтті. 1946 жылы ол ата-анасымен бірге Грекияға оралды. Жастық шағында Германиядағы Шлосс Салем колледжінде<ref>[http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html Geschichte — Schule Schloss Salem — Internationale Privatschule in Deutschland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019173817/http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html |date=2013-10-19 }}</ref> жан-жақты білім алып, кейін Афины университетінде педагогика ғылымдарын, музыка мен археологияны зерттеді. [[1960 жыл]]ы София Грекияның желкенді спорт шеберлері командасының қосалқы мүшесі ретінде [[Олимпиада ойындары]]на қатысты.
[[1962 жыл]]ғы [[14 мамыр]]да [[Афина]]да оның Хуан Барселонский графтың ұлы әрі Испания тағының мұрагері ханзада Хуан Карлоспен некелесу рәсімі өтті. Каудильо Франко қайтыс болғаннан кейін, [[1975 жыл]]ғы [[22 қараша]]да Хуан Карлос патша, ал оның жұбайы София — Испания патшайымы болып жарияланды.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
7mu0vabr7pru63nkk5edw15h5amd2y8
3591850
3591848
2026-04-25T19:36:20Z
1nter pares
146705
/* Өмірбаяны */
3591850
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында Грекия патша әулеті қуғында болды, Софияның балалық шағы Мысыр мен Оңтүстік Африкада өтті. 1946 жылы ол ата-анасымен бірге Грекияға оралды. Жастық шағында Германиядағы Шлосс Салем колледжінде<ref>[http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html Geschichte — Schule Schloss Salem — Internationale Privatschule in Deutschland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019173817/http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html |date=2013-10-19 }}</ref> жан-жақты білім алып, кейін Афины университетінде педагогика ғылымдарын, музыка мен археологияны зерттеді. [[1960 жыл]]ы София Грекияның желкенді спорт шеберлері командасының қосалқы мүшесі ретінде [[Олимпиада ойындары]]на қатысты.
[[1962 жыл]]ғы [[14 мамыр]]да [[Афина]]да оның Хуан Барселонский графтың ұлы әрі Испания тағының мұрагері ханзада Хуан Карлоспен некелесу рәсімі өтті. Каудильо Франко қайтыс болғаннан кейін, [[1975 жыл]]ғы [[22 қараша]]да Хуан Карлос патша, ал оның жұбайы София — Испания патшайымы болып жарияланды.
== Балалары ==
Патшайым София мен патша I Хуан Карлостың үш баласы бар:
* [[Инфанта Елена, де Луго герцогинясы]] (1963 жылы туған);
* [[Инфанта Кристина, Пальма-де-Майорка герцогинясы]] (1965 жылы туған);
* [[VI Филипп (Испания патшасы)|Филипп]] (1968 жылы туған) — 2014 жылғы 19 маусымнан бастап Испания патшасы.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
pg9fnbztkmcjf6exjbeyrmoymy32iqu
3591856
3591850
2026-04-25T19:41:51Z
1nter pares
146705
+ [[Санат:Испания патшаларының жұбайлары]],[[Санат:1 дәрежелі Кінәз Дана Ярослав орденінің иегерлері]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]])
3591856
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында Грекия патша әулеті қуғында болды, Софияның балалық шағы Мысыр мен Оңтүстік Африкада өтті. 1946 жылы ол ата-анасымен бірге Грекияға оралды. Жастық шағында Германиядағы Шлосс Салем колледжінде<ref>[http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html Geschichte — Schule Schloss Salem — Internationale Privatschule in Deutschland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019173817/http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html |date=2013-10-19 }}</ref> жан-жақты білім алып, кейін Афины университетінде педагогика ғылымдарын, музыка мен археологияны зерттеді. [[1960 жыл]]ы София Грекияның желкенді спорт шеберлері командасының қосалқы мүшесі ретінде [[Олимпиада ойындары]]на қатысты.
[[1962 жыл]]ғы [[14 мамыр]]да [[Афина]]да оның Хуан Барселонский графтың ұлы әрі Испания тағының мұрагері ханзада Хуан Карлоспен некелесу рәсімі өтті. Каудильо Франко қайтыс болғаннан кейін, [[1975 жыл]]ғы [[22 қараша]]да Хуан Карлос патша, ал оның жұбайы София — Испания патшайымы болып жарияланды.
== Балалары ==
Патшайым София мен патша I Хуан Карлостың үш баласы бар:
* [[Инфанта Елена, де Луго герцогинясы]] (1963 жылы туған);
* [[Инфанта Кристина, Пальма-де-Майорка герцогинясы]] (1965 жылы туған);
* [[VI Филипп (Испания патшасы)|Филипп]] (1968 жылы туған) — 2014 жылғы 19 маусымнан бастап Испания патшасы.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Испания патшаларының жұбайлары]]
[[Санат:1 дәрежелі Кінәз Дана Ярослав орденінің иегерлері]]
7tvb8zmgh669wbu62lpr3sjjf4trior
3591857
3591856
2026-04-25T19:42:05Z
1nter pares
146705
/* Әдебиет */
3591857
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында Грекия патша әулеті қуғында болды, Софияның балалық шағы Мысыр мен Оңтүстік Африкада өтті. 1946 жылы ол ата-анасымен бірге Грекияға оралды. Жастық шағында Германиядағы Шлосс Салем колледжінде<ref>[http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html Geschichte — Schule Schloss Salem — Internationale Privatschule in Deutschland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019173817/http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html |date=2013-10-19 }}</ref> жан-жақты білім алып, кейін Афины университетінде педагогика ғылымдарын, музыка мен археологияны зерттеді. [[1960 жыл]]ы София Грекияның желкенді спорт шеберлері командасының қосалқы мүшесі ретінде [[Олимпиада ойындары]]на қатысты.
[[1962 жыл]]ғы [[14 мамыр]]да [[Афина]]да оның Хуан Барселонский графтың ұлы әрі Испания тағының мұрагері ханзада Хуан Карлоспен некелесу рәсімі өтті. Каудильо Франко қайтыс болғаннан кейін, [[1975 жыл]]ғы [[22 қараша]]да Хуан Карлос патша, ал оның жұбайы София — Испания патшайымы болып жарияланды.
== Балалары ==
Патшайым София мен патша I Хуан Карлостың үш баласы бар:
* [[Инфанта Елена, де Луго герцогинясы]] (1963 жылы туған);
* [[Инфанта Кристина, Пальма-де-Майорка герцогинясы]] (1965 жылы туған);
* [[VI Филипп (Испания патшасы)|Филипп]] (1968 жылы туған) — 2014 жылғы 19 маусымнан бастап Испания патшасы.
== Әдебиет ==
* {{кітап|авторы=|бөлімі=Reina Sofía|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Испанско-русский лингвострановедческий словарь|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=|баспасы=|жыл=|томы=|беттері=495—496|барлық беті=|сериясы=|isbn=|тиражы=}}
* {{кітап|авторы=Хосе Луис де Вилальонга|бөлімі=|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Король. Беседы с королём Испании доном Хуаном Карлосом I.|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=М.|баспасы=Диопринт|жыл=2003|томы=|беттері=|барлық беті=304|сериясы=|isbn=5-902160-01-4|тиражы=}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Испания патшаларының жұбайлары]]
[[Санат:1 дәрежелі Кінәз Дана Ярослав орденінің иегерлері]]
1u5gjlw6c0arbzykqikl9vmqz7yu5j5
3591860
3591857
2026-04-25T19:44:25Z
1nter pares
146705
/* Балалары */
3591860
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында Грекия патша әулеті қуғында болды, Софияның балалық шағы Мысыр мен Оңтүстік Африкада өтті. 1946 жылы ол ата-анасымен бірге Грекияға оралды. Жастық шағында Германиядағы Шлосс Салем колледжінде<ref>[http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html Geschichte — Schule Schloss Salem — Internationale Privatschule in Deutschland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019173817/http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html |date=2013-10-19 }}</ref> жан-жақты білім алып, кейін Афины университетінде педагогика ғылымдарын, музыка мен археологияны зерттеді. [[1960 жыл]]ы София Грекияның желкенді спорт шеберлері командасының қосалқы мүшесі ретінде [[Олимпиада ойындары]]на қатысты.
[[1962 жыл]]ғы [[14 мамыр]]да [[Афина]]да оның Хуан Барселонский графтың ұлы әрі Испания тағының мұрагері ханзада Хуан Карлоспен некелесу рәсімі өтті. Каудильо Франко қайтыс болғаннан кейін, [[1975 жыл]]ғы [[22 қараша]]да Хуан Карлос патша, ал оның жұбайы София — Испания патшайымы болып жарияланды.
== Балалары ==
Патшайым София мен патша I Хуан Карлостың үш баласы бар:
* [[Инфанта Елена, де Луго герцогинясы]] (1963 жылы туған);
* [[Инфанта Кристина, Пальма-де-Майорка герцогинясы]] (1965 жылы туған);
* [[VI Филипп (Испания патшасы)|Филипп]] (1968 жылы туған) — 2014 жылғы 19 маусымнан бастап Испания патшасы.
== Қоғамдық қызметі ==
Патшайым София ресми өкілдік іс-шараларға қатысумен қатар, белсенді қоғамдық қызмет атқарды. Ол «Патшайым София қорының» президенті, Нашақорлықпен күрес қорының, Білім беру және мүгедектерді қолдау жөніндегі патшалық қамқоршылық кеңесінің, Патшайым София атындағы Жоғары патшалық музыка мектебінің және басқа да бірқатар ағартушылық әрі қайырымдылық ұйымдарының құрметті төрайымы болып табылады.
Патшайым София — біршама қайшылықты тұлға. Ол — вегетарианшы, корриданы (бұқалар айқасын) жек көретінін бірнеше рет ашық айтқан, бірақ ол үшін сынға ұшыраған емес. Мәселе патшайымның өте консервативті көзқарастарды ұстануында — ол бір жынысты некелер мен аборттарға қарсы шығып, мектептерде діни тәрбие берудің қажеттілігін алға тартады.
== Әдебиет ==
* {{кітап|авторы=|бөлімі=Reina Sofía|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Испанско-русский лингвострановедческий словарь|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=|баспасы=|жыл=|томы=|беттері=495—496|барлық беті=|сериясы=|isbn=|тиражы=}}
* {{кітап|авторы=Хосе Луис де Вилальонга|бөлімі=|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Король. Беседы с королём Испании доном Хуаном Карлосом I.|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=М.|баспасы=Диопринт|жыл=2003|томы=|беттері=|барлық беті=304|сериясы=|isbn=5-902160-01-4|тиражы=}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Испания патшаларының жұбайлары]]
[[Санат:1 дәрежелі Кінәз Дана Ярослав орденінің иегерлері]]
9dx8y18h9qzz9fzpn0us1ekpnow2lpg
3591861
3591860
2026-04-25T19:48:44Z
1nter pares
146705
/* Қоғамдық қызметі */
3591861
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында Грекия патша әулеті қуғында болды, Софияның балалық шағы Мысыр мен Оңтүстік Африкада өтті. 1946 жылы ол ата-анасымен бірге Грекияға оралды. Жастық шағында Германиядағы Шлосс Салем колледжінде<ref>[http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html Geschichte — Schule Schloss Salem — Internationale Privatschule in Deutschland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019173817/http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html |date=2013-10-19 }}</ref> жан-жақты білім алып, кейін Афины университетінде педагогика ғылымдарын, музыка мен археологияны зерттеді. [[1960 жыл]]ы София Грекияның желкенді спорт шеберлері командасының қосалқы мүшесі ретінде [[Олимпиада ойындары]]на қатысты.
[[1962 жыл]]ғы [[14 мамыр]]да [[Афина]]да оның Хуан Барселонский графтың ұлы әрі Испания тағының мұрагері ханзада Хуан Карлоспен некелесу рәсімі өтті. Каудильо Франко қайтыс болғаннан кейін, [[1975 жыл]]ғы [[22 қараша]]да Хуан Карлос патша, ал оның жұбайы София — Испания патшайымы болып жарияланды.
== Балалары ==
Патшайым София мен патша I Хуан Карлостың үш баласы бар:
* [[Инфанта Елена, де Луго герцогинясы]] (1963 жылы туған);
* [[Инфанта Кристина, Пальма-де-Майорка герцогинясы]] (1965 жылы туған);
* [[VI Филипп (Испания патшасы)|Филипп]] (1968 жылы туған) — 2014 жылғы 19 маусымнан бастап Испания патшасы.
== Қоғамдық қызметі ==
Патшайым София ресми өкілдік іс-шараларға қатысумен қатар, белсенді қоғамдық қызмет атқарды. Ол «Патшайым София қорының» президенті, Нашақорлықпен күрес қорының, Білім беру және мүгедектерді қолдау жөніндегі патшалық қамқоршылық кеңесінің, Патшайым София атындағы Жоғары патшалық музыка мектебінің және басқа да бірқатар ағартушылық әрі қайырымдылық ұйымдарының құрметті төрайымы болып табылады.
Патшайым София — біршама қайшылықты тұлға. Ол — вегетарианшы, корриданы (бұқалар айқасын) жек көретінін бірнеше рет ашық айтқан, бірақ ол үшін сынға ұшыраған емес. Мәселе патшайымның өте консервативті көзқарастарды ұстануында — ол бір жынысты некелер мен аборттарға қарсы шығып, мектептерде діни тәрбие берудің қажеттілігін алға тартады.
== Өнер саласындағы әуестігі ==
Өте білімді тұлға, грек археологиясы бойынша екі кітаптың авторы ретінде ол кескіндеме өнерін терең түсінеді және өзі де сурет салады. Сонымен қатар, патшайым музыканы жақсы көреді, балалық шағында хорда ән айтқан. Айта кету керек, Владимир Спиваков жетекшілік ететін «[[Мәскеу виртуоздары]]<nowiki/>» ансамблі кезінде дәл осы Донья Софияның қолдауымен Испанияда жұмыс істеуге шақырту алған болатын. Патшайымның достарының арасында [[Пласидо Доминго]], [[Галина Вишневская]] және [[Мстислав Ростропович]] бар. 1995 жылғы қарашада Ростроповичтің шақыруымен Донья София [[Үлкен театр]]да оның бастамасымен қойылған «[[Хованщина]]<nowiki/>» операсының премьерасына қатысты.
Патшайым София — Сан-Фернандо Корольдік бейнелеу өнері академиясы мен Корольдік тарих академиясының құрметті академигі. Сондай-ақ оның Вальядолид, Кембридж, Оксфорд, Джорджтаун және Нью-Йорк университеттерін қоса алғанда, бірқатар оқу орындарының құрметті докторы дәрежесі бар.
== Әдебиет ==
* {{кітап|авторы=|бөлімі=Reina Sofía|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Испанско-русский лингвострановедческий словарь|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=|баспасы=|жыл=|томы=|беттері=495—496|барлық беті=|сериясы=|isbn=|тиражы=}}
* {{кітап|авторы=Хосе Луис де Вилальонга|бөлімі=|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Король. Беседы с королём Испании доном Хуаном Карлосом I.|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=М.|баспасы=Диопринт|жыл=2003|томы=|беттері=|барлық беті=304|сериясы=|isbn=5-902160-01-4|тиражы=}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Испания патшаларының жұбайлары]]
[[Санат:1 дәрежелі Кінәз Дана Ярослав орденінің иегерлері]]
7oqmgd1ly1muueshs6dzw0kvrcpnwpt
3591864
3591861
2026-04-25T19:54:00Z
1nter pares
146705
/* Өнер саласындағы әуестігі */
3591864
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында Грекия патша әулеті қуғында болды, Софияның балалық шағы Мысыр мен Оңтүстік Африкада өтті. 1946 жылы ол ата-анасымен бірге Грекияға оралды. Жастық шағында Германиядағы Шлосс Салем колледжінде<ref>[http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html Geschichte — Schule Schloss Salem — Internationale Privatschule in Deutschland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019173817/http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html |date=2013-10-19 }}</ref> жан-жақты білім алып, кейін Афины университетінде педагогика ғылымдарын, музыка мен археологияны зерттеді. [[1960 жыл]]ы София Грекияның желкенді спорт шеберлері командасының қосалқы мүшесі ретінде [[Олимпиада ойындары]]на қатысты.
[[1962 жыл]]ғы [[14 мамыр]]да [[Афина]]да оның Хуан Барселонский графтың ұлы әрі Испания тағының мұрагері ханзада Хуан Карлоспен некелесу рәсімі өтті. Каудильо Франко қайтыс болғаннан кейін, [[1975 жыл]]ғы [[22 қараша]]да Хуан Карлос патша, ал оның жұбайы София — Испания патшайымы болып жарияланды.
== Балалары ==
Патшайым София мен патша I Хуан Карлостың үш баласы бар:
* [[Инфанта Елена, де Луго герцогинясы]] (1963 жылы туған);
* [[Инфанта Кристина, Пальма-де-Майорка герцогинясы]] (1965 жылы туған);
* [[VI Филипп (Испания патшасы)|Филипп]] (1968 жылы туған) — 2014 жылғы 19 маусымнан бастап Испания патшасы.
== Қоғамдық қызметі ==
Патшайым София ресми өкілдік іс-шараларға қатысумен қатар, белсенді қоғамдық қызмет атқарды. Ол «Патшайым София қорының» президенті, Нашақорлықпен күрес қорының, Білім беру және мүгедектерді қолдау жөніндегі патшалық қамқоршылық кеңесінің, Патшайым София атындағы Жоғары патшалық музыка мектебінің және басқа да бірқатар ағартушылық әрі қайырымдылық ұйымдарының құрметті төрайымы болып табылады.
Патшайым София — біршама қайшылықты тұлға. Ол — вегетарианшы, корриданы (бұқалар айқасын) жек көретінін бірнеше рет ашық айтқан, бірақ ол үшін сынға ұшыраған емес. Мәселе патшайымның өте консервативті көзқарастарды ұстануында — ол бір жынысты некелер мен аборттарға қарсы шығып, мектептерде діни тәрбие берудің қажеттілігін алға тартады.
== Өнер саласындағы әуестігі ==
Өте білімді тұлға, грек археологиясы бойынша екі кітаптың авторы ретінде ол кескіндеме өнерін терең түсінеді және өзі де сурет салады. Сонымен қатар, патшайым музыканы жақсы көреді, балалық шағында хорда ән айтқан. Айта кету керек, Владимир Спиваков жетекшілік ететін «[[Мәскеу виртуоздары]]<nowiki/>» ансамблі кезінде дәл осы Донья Софияның қолдауымен Испанияда жұмыс істеуге шақырту алған болатын. Патшайымның достарының арасында [[Пласидо Доминго]], [[Галина Вишневская]] және [[Мстислав Ростропович]] бар. 1995 жылғы қарашада Ростроповичтің шақыруымен Донья София [[Үлкен театр]]да оның бастамасымен қойылған «[[Хованщина]]<nowiki/>» операсының премьерасына қатысты.
Патшайым София — Сан-Фернандо Корольдік бейнелеу өнері академиясы мен Корольдік тарих академиясының құрметті академигі. Сондай-ақ оның Вальядолид, Кембридж, Оксфорд, Джорджтаун және Нью-Йорк университеттерін қоса алғанда, бірқатар оқу орындарының құрметті докторы дәрежесі бар.
== Лауазымдары мен титулдары ==
* 1938–1962 — Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
* 1962–1969 — Мәртебелі Испания ханшайымы София ({{lang-es|Su Alteza Real la Princesa Doña Sofía de España}})
* 1969–1975 — Мәртебелі Испания ханшайымы ({{lang-es|Su Alteza Real la Princesa de España}})
* 1975–2014 — Мәртебелі Испания патшайымы ({{lang-es|Su Majestad la Reina de España}})
* 2014 жылдан бастап — Мәртебелі Испания патшайымы София ({{lang-es|Su Majestad la reina doña Sofía de España}})
== Әдебиет ==
* {{кітап|авторы=|бөлімі=Reina Sofía|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Испанско-русский лингвострановедческий словарь|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=|баспасы=|жыл=|томы=|беттері=495—496|барлық беті=|сериясы=|isbn=|тиражы=}}
* {{кітап|авторы=Хосе Луис де Вилальонга|бөлімі=|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Король. Беседы с королём Испании доном Хуаном Карлосом I.|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=М.|баспасы=Диопринт|жыл=2003|томы=|беттері=|барлық беті=304|сериясы=|isbn=5-902160-01-4|тиражы=}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Испания патшаларының жұбайлары]]
[[Санат:1 дәрежелі Кінәз Дана Ярослав орденінің иегерлері]]
2jl927rolbtanoim3a9nhp9alyxvier
3591868
3591864
2026-04-25T19:57:21Z
1nter pares
146705
«[[Санат:Дания ханшайымдары|Дания ханшайымдары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591868
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында Грекия патша әулеті қуғында болды, Софияның балалық шағы Мысыр мен Оңтүстік Африкада өтті. 1946 жылы ол ата-анасымен бірге Грекияға оралды. Жастық шағында Германиядағы Шлосс Салем колледжінде<ref>[http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html Geschichte — Schule Schloss Salem — Internationale Privatschule in Deutschland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019173817/http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html |date=2013-10-19 }}</ref> жан-жақты білім алып, кейін Афины университетінде педагогика ғылымдарын, музыка мен археологияны зерттеді. [[1960 жыл]]ы София Грекияның желкенді спорт шеберлері командасының қосалқы мүшесі ретінде [[Олимпиада ойындары]]на қатысты.
[[1962 жыл]]ғы [[14 мамыр]]да [[Афина]]да оның Хуан Барселонский графтың ұлы әрі Испания тағының мұрагері ханзада Хуан Карлоспен некелесу рәсімі өтті. Каудильо Франко қайтыс болғаннан кейін, [[1975 жыл]]ғы [[22 қараша]]да Хуан Карлос патша, ал оның жұбайы София — Испания патшайымы болып жарияланды.
== Балалары ==
Патшайым София мен патша I Хуан Карлостың үш баласы бар:
* [[Инфанта Елена, де Луго герцогинясы]] (1963 жылы туған);
* [[Инфанта Кристина, Пальма-де-Майорка герцогинясы]] (1965 жылы туған);
* [[VI Филипп (Испания патшасы)|Филипп]] (1968 жылы туған) — 2014 жылғы 19 маусымнан бастап Испания патшасы.
== Қоғамдық қызметі ==
Патшайым София ресми өкілдік іс-шараларға қатысумен қатар, белсенді қоғамдық қызмет атқарды. Ол «Патшайым София қорының» президенті, Нашақорлықпен күрес қорының, Білім беру және мүгедектерді қолдау жөніндегі патшалық қамқоршылық кеңесінің, Патшайым София атындағы Жоғары патшалық музыка мектебінің және басқа да бірқатар ағартушылық әрі қайырымдылық ұйымдарының құрметті төрайымы болып табылады.
Патшайым София — біршама қайшылықты тұлға. Ол — вегетарианшы, корриданы (бұқалар айқасын) жек көретінін бірнеше рет ашық айтқан, бірақ ол үшін сынға ұшыраған емес. Мәселе патшайымның өте консервативті көзқарастарды ұстануында — ол бір жынысты некелер мен аборттарға қарсы шығып, мектептерде діни тәрбие берудің қажеттілігін алға тартады.
== Өнер саласындағы әуестігі ==
Өте білімді тұлға, грек археологиясы бойынша екі кітаптың авторы ретінде ол кескіндеме өнерін терең түсінеді және өзі де сурет салады. Сонымен қатар, патшайым музыканы жақсы көреді, балалық шағында хорда ән айтқан. Айта кету керек, Владимир Спиваков жетекшілік ететін «[[Мәскеу виртуоздары]]<nowiki/>» ансамблі кезінде дәл осы Донья Софияның қолдауымен Испанияда жұмыс істеуге шақырту алған болатын. Патшайымның достарының арасында [[Пласидо Доминго]], [[Галина Вишневская]] және [[Мстислав Ростропович]] бар. 1995 жылғы қарашада Ростроповичтің шақыруымен Донья София [[Үлкен театр]]да оның бастамасымен қойылған «[[Хованщина]]<nowiki/>» операсының премьерасына қатысты.
Патшайым София — Сан-Фернандо Корольдік бейнелеу өнері академиясы мен Корольдік тарих академиясының құрметті академигі. Сондай-ақ оның Вальядолид, Кембридж, Оксфорд, Джорджтаун және Нью-Йорк университеттерін қоса алғанда, бірқатар оқу орындарының құрметті докторы дәрежесі бар.
== Лауазымдары мен титулдары ==
* 1938–1962 — Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
* 1962–1969 — Мәртебелі Испания ханшайымы София ({{lang-es|Su Alteza Real la Princesa Doña Sofía de España}})
* 1969–1975 — Мәртебелі Испания ханшайымы ({{lang-es|Su Alteza Real la Princesa de España}})
* 1975–2014 — Мәртебелі Испания патшайымы ({{lang-es|Su Majestad la Reina de España}})
* 2014 жылдан бастап — Мәртебелі Испания патшайымы София ({{lang-es|Su Majestad la reina doña Sofía de España}})
== Әдебиет ==
* {{кітап|авторы=|бөлімі=Reina Sofía|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Испанско-русский лингвострановедческий словарь|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=|баспасы=|жыл=|томы=|беттері=495—496|барлық беті=|сериясы=|isbn=|тиражы=}}
* {{кітап|авторы=Хосе Луис де Вилальонга|бөлімі=|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Король. Беседы с королём Испании доном Хуаном Карлосом I.|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=М.|баспасы=Диопринт|жыл=2003|томы=|беттері=|барлық беті=304|сериясы=|isbn=5-902160-01-4|тиражы=}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Испания патшаларының жұбайлары]]
[[Санат:1 дәрежелі Кінәз Дана Ярослав орденінің иегерлері]]
[[Санат:Дания ханшайымдары]]
qvdvhrh080muklpw7or0dicqj4015ay
3591875
3591868
2026-04-25T20:12:55Z
1nter pares
146705
«[[Санат:Дания ханшайымдары|Дания ханшайымдары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591875
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында Грекия патша әулеті қуғында болды, Софияның балалық шағы Мысыр мен Оңтүстік Африкада өтті. 1946 жылы ол ата-анасымен бірге Грекияға оралды. Жастық шағында Германиядағы Шлосс Салем колледжінде<ref>[http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html Geschichte — Schule Schloss Salem — Internationale Privatschule in Deutschland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019173817/http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html |date=2013-10-19 }}</ref> жан-жақты білім алып, кейін Афины университетінде педагогика ғылымдарын, музыка мен археологияны зерттеді. [[1960 жыл]]ы София Грекияның желкенді спорт шеберлері командасының қосалқы мүшесі ретінде [[Олимпиада ойындары]]на қатысты.
[[1962 жыл]]ғы [[14 мамыр]]да [[Афина]]да оның Хуан Барселонский графтың ұлы әрі Испания тағының мұрагері ханзада Хуан Карлоспен некелесу рәсімі өтті. Каудильо Франко қайтыс болғаннан кейін, [[1975 жыл]]ғы [[22 қараша]]да Хуан Карлос патша, ал оның жұбайы София — Испания патшайымы болып жарияланды.
== Балалары ==
Патшайым София мен патша I Хуан Карлостың үш баласы бар:
* [[Инфанта Елена, де Луго герцогинясы]] (1963 жылы туған);
* [[Инфанта Кристина, Пальма-де-Майорка герцогинясы]] (1965 жылы туған);
* [[VI Филипп (Испания патшасы)|Филипп]] (1968 жылы туған) — 2014 жылғы 19 маусымнан бастап Испания патшасы.
== Қоғамдық қызметі ==
Патшайым София ресми өкілдік іс-шараларға қатысумен қатар, белсенді қоғамдық қызмет атқарды. Ол «Патшайым София қорының» президенті, Нашақорлықпен күрес қорының, Білім беру және мүгедектерді қолдау жөніндегі патшалық қамқоршылық кеңесінің, Патшайым София атындағы Жоғары патшалық музыка мектебінің және басқа да бірқатар ағартушылық әрі қайырымдылық ұйымдарының құрметті төрайымы болып табылады.
Патшайым София — біршама қайшылықты тұлға. Ол — вегетарианшы, корриданы (бұқалар айқасын) жек көретінін бірнеше рет ашық айтқан, бірақ ол үшін сынға ұшыраған емес. Мәселе патшайымның өте консервативті көзқарастарды ұстануында — ол бір жынысты некелер мен аборттарға қарсы шығып, мектептерде діни тәрбие берудің қажеттілігін алға тартады.
== Өнер саласындағы әуестігі ==
Өте білімді тұлға, грек археологиясы бойынша екі кітаптың авторы ретінде ол кескіндеме өнерін терең түсінеді және өзі де сурет салады. Сонымен қатар, патшайым музыканы жақсы көреді, балалық шағында хорда ән айтқан. Айта кету керек, Владимир Спиваков жетекшілік ететін «[[Мәскеу виртуоздары]]<nowiki/>» ансамблі кезінде дәл осы Донья Софияның қолдауымен Испанияда жұмыс істеуге шақырту алған болатын. Патшайымның достарының арасында [[Пласидо Доминго]], [[Галина Вишневская]] және [[Мстислав Ростропович]] бар. 1995 жылғы қарашада Ростроповичтің шақыруымен Донья София [[Үлкен театр]]да оның бастамасымен қойылған «[[Хованщина]]<nowiki/>» операсының премьерасына қатысты.
Патшайым София — Сан-Фернандо Корольдік бейнелеу өнері академиясы мен Корольдік тарих академиясының құрметті академигі. Сондай-ақ оның Вальядолид, Кембридж, Оксфорд, Джорджтаун және Нью-Йорк университеттерін қоса алғанда, бірқатар оқу орындарының құрметті докторы дәрежесі бар.
== Лауазымдары мен титулдары ==
* 1938–1962 — Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
* 1962–1969 — Мәртебелі Испания ханшайымы София ({{lang-es|Su Alteza Real la Princesa Doña Sofía de España}})
* 1969–1975 — Мәртебелі Испания ханшайымы ({{lang-es|Su Alteza Real la Princesa de España}})
* 1975–2014 — Мәртебелі Испания патшайымы ({{lang-es|Su Majestad la Reina de España}})
* 2014 жылдан бастап — Мәртебелі Испания патшайымы София ({{lang-es|Su Majestad la reina doña Sofía de España}})
== Әдебиет ==
* {{кітап|авторы=|бөлімі=Reina Sofía|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Испанско-русский лингвострановедческий словарь|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=|баспасы=|жыл=|томы=|беттері=495—496|барлық беті=|сериясы=|isbn=|тиражы=}}
* {{кітап|авторы=Хосе Луис де Вилальонга|бөлімі=|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Король. Беседы с королём Испании доном Хуаном Карлосом I.|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=М.|баспасы=Диопринт|жыл=2003|томы=|беттері=|барлық беті=304|сериясы=|isbn=5-902160-01-4|тиражы=}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Испания патшаларының жұбайлары]]
[[Санат:1 дәрежелі Кінәз Дана Ярослав орденінің иегерлері]]
2jl927rolbtanoim3a9nhp9alyxvier
3591876
3591875
2026-04-25T20:13:24Z
1nter pares
146705
+[[Санат:Дания ханшайымдары]]; +[[Санат:Грекия ханшайымдары]] ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3591876
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = София Грекиялық
| Шынайы есімі = Su Majestad la Reina Sofía de España
| Суреті = Spain.QueenSofia.01.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Испанияның патшайым-консорты
| Ту = Personal Standard of Sofia, Queen of Spain.svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[22 қараша]] [[1975 жыл]]
| Басқаруын аяқтады = [[18 маусым]] [[2014 жыл]]
| Президент =
| Ізашары =
| Ізбасары = [[Летисия (Испания патшайымы)|Летисия]]
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған кездегі есімі = Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
| Туған күні = 02.11.1938
| Туған жері = {{туғанжері|Афина|Афинада}}, [[Грекия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Мәртебелі Испания патшасы [[I Хуан Карлос]]
| Балалары = [[Елена, де Луго герцогинясі]]<br>[[Кристина, Пальма-де-Майорк герцогинясі]]<br>[[VI Филипп (Испания патшасы)|VI Филипп]]
| Партиясы =
| Білімі = [[Каподистрия атындағы Афина ұлттық университеті|Афина университеті]]<br>[[Мадрид автономиялық университеті]]<br>El Nasr Girls' College
| Мамандығы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Донья София Грекиялық және Даттық''' (София Маргарита Виктория Федерика Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург; [[2 қараша]] [[1938 жыл|1938]], [[Афина]], [[Грекия]]) — Испанияның патшайым-консорты (1975–2014), [[Испания]] патшасы [[I Хуан Карлос]]тың жұбайы.
== Өмірбаяны ==
[[Сурет:Dmitry Medvedev and Queen Sofia of Spain 24 feb 2011.jpg|thumb|left|230px|Патшайым София мен Дмитрий Медведев Санкт-Петербургте. 2011 жылғы 24 ақпан]]
[[Афина]] маңындағы [[Татой]] сарайында Грекия ханзадасы Павел мен оның жұбайының (болашақ Грекия патшасы I Павел мен патшайым Фредериканың) отбасында дүниеге келген. Ол Грекия патшасы [[I Георг]]қа тұрмысқа шыққан Ресейдің ұлы княгинясы [[Ольга Константиновна]]ның шөбересі болып табылады. Гректер Ольга Константиновнаны «василисса тон эллинон», яғни «эллиндер патшайымы» деп атаған. Оның арғы аталарының арасында герман кінәздері, сондай-ақ Дания мен Англия монархтары бар.
[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында Грекия патша әулеті қуғында болды, Софияның балалық шағы Мысыр мен Оңтүстік Африкада өтті. 1946 жылы ол ата-анасымен бірге Грекияға оралды. Жастық шағында Германиядағы Шлосс Салем колледжінде<ref>[http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html Geschichte — Schule Schloss Salem — Internationale Privatschule in Deutschland] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019173817/http://www.salem-net.de/privatschule-internat/schule-schloss-salem/geschichte.html |date=2013-10-19 }}</ref> жан-жақты білім алып, кейін Афины университетінде педагогика ғылымдарын, музыка мен археологияны зерттеді. [[1960 жыл]]ы София Грекияның желкенді спорт шеберлері командасының қосалқы мүшесі ретінде [[Олимпиада ойындары]]на қатысты.
[[1962 жыл]]ғы [[14 мамыр]]да [[Афина]]да оның Хуан Барселонский графтың ұлы әрі Испания тағының мұрагері ханзада Хуан Карлоспен некелесу рәсімі өтті. Каудильо Франко қайтыс болғаннан кейін, [[1975 жыл]]ғы [[22 қараша]]да Хуан Карлос патша, ал оның жұбайы София — Испания патшайымы болып жарияланды.
== Балалары ==
Патшайым София мен патша I Хуан Карлостың үш баласы бар:
* [[Инфанта Елена, де Луго герцогинясы]] (1963 жылы туған);
* [[Инфанта Кристина, Пальма-де-Майорка герцогинясы]] (1965 жылы туған);
* [[VI Филипп (Испания патшасы)|Филипп]] (1968 жылы туған) — 2014 жылғы 19 маусымнан бастап Испания патшасы.
== Қоғамдық қызметі ==
Патшайым София ресми өкілдік іс-шараларға қатысумен қатар, белсенді қоғамдық қызмет атқарды. Ол «Патшайым София қорының» президенті, Нашақорлықпен күрес қорының, Білім беру және мүгедектерді қолдау жөніндегі патшалық қамқоршылық кеңесінің, Патшайым София атындағы Жоғары патшалық музыка мектебінің және басқа да бірқатар ағартушылық әрі қайырымдылық ұйымдарының құрметті төрайымы болып табылады.
Патшайым София — біршама қайшылықты тұлға. Ол — вегетарианшы, корриданы (бұқалар айқасын) жек көретінін бірнеше рет ашық айтқан, бірақ ол үшін сынға ұшыраған емес. Мәселе патшайымның өте консервативті көзқарастарды ұстануында — ол бір жынысты некелер мен аборттарға қарсы шығып, мектептерде діни тәрбие берудің қажеттілігін алға тартады.
== Өнер саласындағы әуестігі ==
Өте білімді тұлға, грек археологиясы бойынша екі кітаптың авторы ретінде ол кескіндеме өнерін терең түсінеді және өзі де сурет салады. Сонымен қатар, патшайым музыканы жақсы көреді, балалық шағында хорда ән айтқан. Айта кету керек, Владимир Спиваков жетекшілік ететін «[[Мәскеу виртуоздары]]<nowiki/>» ансамблі кезінде дәл осы Донья Софияның қолдауымен Испанияда жұмыс істеуге шақырту алған болатын. Патшайымның достарының арасында [[Пласидо Доминго]], [[Галина Вишневская]] және [[Мстислав Ростропович]] бар. 1995 жылғы қарашада Ростроповичтің шақыруымен Донья София [[Үлкен театр]]да оның бастамасымен қойылған «[[Хованщина]]<nowiki/>» операсының премьерасына қатысты.
Патшайым София — Сан-Фернандо Корольдік бейнелеу өнері академиясы мен Корольдік тарих академиясының құрметті академигі. Сондай-ақ оның Вальядолид, Кембридж, Оксфорд, Джорджтаун және Нью-Йорк университеттерін қоса алғанда, бірқатар оқу орындарының құрметті докторы дәрежесі бар.
== Лауазымдары мен титулдары ==
* 1938–1962 — Мәртебелі Грекиялық және Даттық ханшайым София
* 1962–1969 — Мәртебелі Испания ханшайымы София ({{lang-es|Su Alteza Real la Princesa Doña Sofía de España}})
* 1969–1975 — Мәртебелі Испания ханшайымы ({{lang-es|Su Alteza Real la Princesa de España}})
* 1975–2014 — Мәртебелі Испания патшайымы ({{lang-es|Su Majestad la Reina de España}})
* 2014 жылдан бастап — Мәртебелі Испания патшайымы София ({{lang-es|Su Majestad la reina doña Sofía de España}})
== Әдебиет ==
* {{кітап|авторы=|бөлімі=Reina Sofía|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Испанско-русский лингвострановедческий словарь|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=|баспасы=|жыл=|томы=|беттері=495—496|барлық беті=|сериясы=|isbn=|тиражы=}}
* {{кітап|авторы=Хосе Луис де Вилальонга|бөлімі=|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Король. Беседы с королём Испании доном Хуаном Карлосом I.|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=М.|баспасы=Диопринт|жыл=2003|томы=|беттері=|барлық беті=304|сериясы=|isbn=5-902160-01-4|тиражы=}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Испания патшаларының жұбайлары]]
[[Санат:1 дәрежелі Кінәз Дана Ярослав орденінің иегерлері]]
[[Санат:Дания ханшайымдары]]
[[Санат:Грекия ханшайымдары]]
4bcgwabcqda9hxviqvh3a786qqfd182
Қатысушы талқылауы:Nurdoss
3
780053
3591866
2026-04-25T19:54:25Z
Malarz pl
17534
Malarz pl [[Қатысушы талқылауы:Nurdoss]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Qaz Sport]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Nurdoss|Nurdoss]]" to "[[Special:CentralAuth/Qaz Sport|Qaz Sport]]"
3591866
wikitext
text/x-wiki
#АЙДАУ [[Қатысушы талқылауы:Qaz Sport]]
9nfri33rtjrbgkje4ys42gbzo3q462q
Санат:Дания ханшайымдары
14
780054
3591869
2026-04-25T19:59:22Z
1nter pares
146705
Жаңа бетте: [[Санат:Дания патша әулеті]] [[Санат:Елдер бойынша ханшайымдар]] [[Санат:Дания әйелдері]] [[Санат:Даниядағы әйелдер тарихы]]
3591869
wikitext
text/x-wiki
[[Санат:Дания патша әулеті]]
[[Санат:Елдер бойынша ханшайымдар]]
[[Санат:Дания әйелдері]]
[[Санат:Даниядағы әйелдер тарихы]]
48sxv5m8nf3kh9xx72nhww5yoppv8ov
Санат:Дания патша әулеті
14
780055
3591870
2026-04-25T20:02:52Z
1nter pares
146705
Жаңа бетте: [[Санат:Дания монархиясы]] [[Санат:Дания тұлғалары]] [[Санат:Еуропа патша әулеттері]] [[Санат:Елдер бойынша патша әулеттері]]
3591870
wikitext
text/x-wiki
[[Санат:Дания монархиясы]]
[[Санат:Дания тұлғалары]]
[[Санат:Еуропа патша әулеттері]]
[[Санат:Елдер бойынша патша әулеттері]]
0lwlc7l3u1nz748a99mguqiiu3l8x6a
Санат:Елдер бойынша ханшайымдар
14
780056
3591873
2026-04-25T20:07:25Z
1nter pares
146705
Жаңа бетте: [[Санат:Ханшайымдар]] [[Санат:Контейнерлік санаттар]]
3591873
wikitext
text/x-wiki
[[Санат:Ханшайымдар]]
[[Санат:Контейнерлік санаттар]]
s0cl39ymhx3dh1425n9v5u0w7qrv1sc
Санат:Ханшайымдар
14
780057
3591874
2026-04-25T20:09:49Z
1nter pares
146705
Жаңа бетте: [[Санат:Титулдар]] [[Санат:Патша әулеті]] [[Санат:Әйел патша әулеті өкілдері]] [[Санат:Ақсүйек әйелдер]]
3591874
wikitext
text/x-wiki
[[Санат:Титулдар]]
[[Санат:Патша әулеті]]
[[Санат:Әйел патша әулеті өкілдері]]
[[Санат:Ақсүйек әйелдер]]
m0stnrwykdqnj5cann7524g096vyh0g
Санат:Грекия ханшайымдары
14
780058
3591877
2026-04-25T20:14:00Z
1nter pares
146705
Жаңа бетте: [[Санат:Грекия патша әулеті]] [[Санат:Грекия әйелдері]] [[Санат:Елдер бойынша ханшайымдар]] [[Санат:Грекиядағы әйелдер тарихы]]
3591877
wikitext
text/x-wiki
[[Санат:Грекия патша әулеті]]
[[Санат:Грекия әйелдері]]
[[Санат:Елдер бойынша ханшайымдар]]
[[Санат:Грекиядағы әйелдер тарихы]]
dy8wjkpwl2tbf7w4yaxjrzek38hjzw8
Санат:Грекия патша әулеті
14
780059
3591878
2026-04-25T20:19:20Z
1nter pares
146705
Жаңа бетте: [[Санат:Еуропа патша әулеттері]] [[Санат:Грекия тұлғалары]] [[Санат:Грекия монархиясы]] [[Санат:Грекия ақсүйектері]] [[Санат:Елдер бойынша патша әулеттері]]
3591878
wikitext
text/x-wiki
[[Санат:Еуропа патша әулеттері]]
[[Санат:Грекия тұлғалары]]
[[Санат:Грекия монархиясы]]
[[Санат:Грекия ақсүйектері]]
[[Санат:Елдер бойынша патша әулеттері]]
22pdsrctk8bzrlhvsqew7pwi13t2szs
Қатысушы талқылауы:Щавеллят Натрия
3
780060
3591879
2026-04-25T20:22:41Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3591879
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Щавеллят Натрия}}
-- [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] ([[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|талқылауы]]) 01:22, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
jk7en0ur6pod5fwus5pxf40nm14igxd
Санат:Еуропа патша әулеттері
14
780061
3591880
2026-04-25T20:25:59Z
1nter pares
146705
Жаңа бетте: [[Санат:Еуропа ақсүйектері]] [[Санат:Еуропа тұлғалары]] [[Санат:Еуропа монархиялары]] [[Санат:Құрлықтар бойынша патша әулеттері]]
3591880
wikitext
text/x-wiki
[[Санат:Еуропа ақсүйектері]]
[[Санат:Еуропа тұлғалары]]
[[Санат:Еуропа монархиялары]]
[[Санат:Құрлықтар бойынша патша әулеттері]]
lgzmvpt7sf58n3n7fqdw35wmo3ypze7
Санат:Еуропа ақсүйектері
14
780062
3591881
2026-04-25T20:28:30Z
1nter pares
146705
Жаңа бетте: [[Санат:Еуропа тұлғалары]] [[Санат:Құрлықтар бойынша ақсүйектер]] [[Санат:Еуропадағы жоғары тап мәдениеті]]
3591881
wikitext
text/x-wiki
[[Санат:Еуропа тұлғалары]]
[[Санат:Құрлықтар бойынша ақсүйектер]]
[[Санат:Еуропадағы жоғары тап мәдениеті]]
d2henztkhq4tbpe3oh29a6h6fubtwqs
3591882
3591881
2026-04-25T20:28:42Z
1nter pares
146705
3591882
wikitext
text/x-wiki
[[Санат:Еуропа тұлғалары]]
[[Санат:Құрлықтар бойынша ақсүйектер]][[Санат:Еуропадағы жоғары тап мәдениеті]]
angfmon9or08q1oqeb62r88ocz6ajm5
Қатысушы талқылауы:Uzivatell15
3
780063
3591922
2026-04-25T21:17:10Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3591922
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Uzivatell15}}
-- <font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылауы)</font></span>]] 02:17, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
ac4u88athebx414oara1f5dzll5rzx9
Чхве Ван Гю
0
780064
3591964
2026-04-25T22:12:32Z
Sagzhan
29953
Жаңа бетте: Че Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.[1][2] Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз а...
3591964
wikitext
text/x-wiki
Че Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.[1][2]
Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.[3]
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.[1]
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.[4]
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).[5]
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
7nvmfeiegmqlsmdoerczx2tmlqa00tb
3591965
3591964
2026-04-25T22:16:32Z
Sagzhan
29953
/* Дау-дамайлар */
3591965
wikitext
text/x-wiki
Че Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.[1][2]
Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.[3]
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.[1]
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.[4]
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).[5]
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
icbt89dulci3oxegllmxtrgruke7ntw
3591966
3591965
2026-04-25T22:17:32Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі еңбектері */
3591966
wikitext
text/x-wiki
Че Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.[1][2]
Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.[3]
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.[1]
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.[4]
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).[5]
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
2djh7hp1o9h5prj41hs33jednv8ekd2
3591967
3591966
2026-04-25T22:18:54Z
Sagzhan
29953
Sagzhan [[Че Ван Гю]] бетін [[Чхве Ван Гю]] бетіне жылжытты
3591966
wikitext
text/x-wiki
Че Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.[1][2]
Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.[3]
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.[1]
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.[4]
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).[5]
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
2djh7hp1o9h5prj41hs33jednv8ekd2
3591969
3591967
2026-04-25T22:22:15Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591969
wikitext
text/x-wiki
Че Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref>
Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.[3]
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.[1]
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.[4]
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).[5]
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
gqj7ewt84keswd95hpqf5pdti8rhr76
3591970
3591969
2026-04-25T22:22:48Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591970
wikitext
text/x-wiki
Че Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref>
Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.[1]
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.[4]
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).[5]
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
sl3yc435c536duykdoj8yk7m9zn8k9z
3591971
3591970
2026-04-25T22:23:48Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591971
wikitext
text/x-wiki
Че Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref>
Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.[4]
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).[5]
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
jh2nklwddr4s5n67v5nnewj5ky63m03
3591972
3591971
2026-04-25T22:24:45Z
Sagzhan
29953
/* Дау-дамайлар */
3591972
wikitext
text/x-wiki
Че Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref>
Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).[5]
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
0q48aklsmcye2v7z4bj62rkrawm6tmu
3591973
3591972
2026-04-25T22:25:52Z
Sagzhan
29953
/* Дау-дамайлар */
3591973
wikitext
text/x-wiki
Че Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref>
Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
tdneqd2ddzjkh76e30ozbajhtz16mfh
3591974
3591973
2026-04-25T22:27:15Z
Sagzhan
29953
/* Дау-дамайлар */
3591974
wikitext
text/x-wiki
Че Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref>
Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.[5]
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
maxb783zr0obz86qn3t8dp6ms5q3w4b
3591975
3591974
2026-04-25T22:27:31Z
Sagzhan
29953
/* Дау-дамайлар */
3591975
wikitext
text/x-wiki
Че Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref>
Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
h3st63mtru6gami1ywfdcego9hxb4mg
3591976
3591975
2026-04-25T22:28:49Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591976
wikitext
text/x-wiki
Чхве Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref>
Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
98nu39s58jlj04hc3u9gleh3fv5euf5
3591977
3591976
2026-04-25T22:29:17Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591977
wikitext
text/x-wiki
Чхве Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
ts4irtlas3kv5r7v4ln06yrxy2bb3sr
3591978
3591977
2026-04-25T22:31:12Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591978
wikitext
text/x-wiki
Чхве Ван-гю (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
qj5jz37pbxyrsvo2yok6iy4fc7vjsl4
3591979
3591978
2026-04-25T22:32:33Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591979
wikitext
text/x-wiki
'''Чхве Ван Гю''' (кор. 최완규; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
ccvikp0ievt108v2zlsz6dg1bzip89v
3591980
3591979
2026-04-25T22:33:06Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591980
wikitext
text/x-wiki
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Swallow the Sun (2009)[10]
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
ie2a8ut2vd0gatzpaep0obtzil0ki86
3591981
3591980
2026-04-25T22:36:37Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі еңбектері */
3591981
wikitext
text/x-wiki
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)[10]
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
c48c9cbtgn2dj6wf9jywb5oitya91f7
3591982
3591981
2026-04-25T22:36:53Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі еңбектері */
3591982
wikitext
text/x-wiki
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
id5q8tzthezubjxmqulvvevv2we21ha
3591983
3591982
2026-04-25T22:39:55Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591983
wikitext
text/x-wiki
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
nh6f3vwiix5898azvqa5l2gxwquljvd
3591984
3591983
2026-04-25T22:41:47Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591984
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі =
|шынайы есімі =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні =
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы =
|азаматтығы =
|белсенді жылдары =
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
m3osrdz4stq4khn2jbb0rjlod6budps
3591985
3591984
2026-04-25T22:42:12Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591985
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні =
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы =
|азаматтығы =
|белсенді жылдары =
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
fodf1cpdysrww1uxbsj3fcpev8z6s6l
3591986
3591985
2026-04-25T22:42:56Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591986
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы =
|азаматтығы =
|белсенді жылдары =
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
79yj2n0ur3oqxblrz37wpicn60wco6u
3591987
3591986
2026-04-25T22:43:22Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591987
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы =
|белсенді жылдары =
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
233lhp9782sjvd5s97lrp1mrrg54636
3591988
3591987
2026-04-25T22:43:55Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591988
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты =
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
5gh04g998eswvn3u9ff64kau84973c7
3591989
3591988
2026-04-25T22:46:45Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591989
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі =
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
nersvbko3flyagxrhs7gr9nu1idu6py
3591990
3591989
2026-04-25T22:48:29Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591990
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі = {{lang-ko|최완규}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған[8][9]
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
bj81fxihpuuhmt711t2i18aul96noq2
3591991
3591990
2026-04-25T22:49:20Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі еңбектері */
3591991
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі = {{lang-ko|최완규}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Ho-joon’s Road to a Court Physician (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
r1jxfscl89cjn96tkmatais7jzthsmg
3591992
3591991
2026-04-25T22:49:44Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі еңбектері */
3591992
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі = {{lang-ko|최완규}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Тәуіп Хо Жун (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* All-in Fateful Love (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
i5b7squ1infynuxttxgh6m4bauz9xz9
3591993
3591992
2026-04-25T22:50:36Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі еңбектері */
3591993
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі = {{lang-ko|최완규}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Тәуіп Хо Жун (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* Нартәуекел (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Jumong (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
rjr4ygsmrv02oyqu9yajfcsg631ynow
3591994
3591993
2026-04-25T22:51:01Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі еңбектері */
3591994
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі = {{lang-ko|최완규}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Тәуіп Хо Жун (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* Нартәуекел (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Ханзада Жумонг (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* The Kingdom of the Winds (немесе Wind Country) (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
onwuvzax9y4zfkef67clm7m51pyq69o
3591995
3591994
2026-04-25T22:51:35Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі еңбектері */
3591995
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі = {{lang-ko|최완규}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Тәуіп Хо Жун (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* Нартәуекел (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Ханзада Жумонг (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* Құйынды мекен (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
rtuqz5i4j5500y3zbmx6s95gwu11rrb
3591996
3591995
2026-04-25T22:51:52Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі еңбектері */
3591996
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі = {{lang-ko|최완규}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Тәуіп Хо Жун (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* Нартәуекел (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Ханзада Жумонг (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* Құйынды мекен (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис (2009)
* Swallow the Sun (2009)
* Гуам Хо Жун
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
etm1mbqp398uh3j71ackq0f50ftkf7k
3591997
3591996
2026-04-25T22:52:17Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі еңбектері */
3591997
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі = {{lang-ko|최완규}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Тәуіп Хо Жун (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* Нартәуекел (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Ханзада Жумонг (2006)
* Lobbyist (2007)
* Catcher (2008)
* Құйынды мекен (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис (2009)
* Swallow the Sun (2009)
* Емші Хо Жун (2013)
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
63pvgjk2j7whaxws4aj0o7f9girqqq9
3591998
3591997
2026-04-25T22:53:20Z
Sagzhan
29953
/* Негізгі еңбектері */
3591998
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі = {{lang-ko|최완규}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал Тәуіп Хо Жун, Нартәуекел, Ханзада Жумонг, Құйынды мекен, Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Тәуіп Хо Жун (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* Нартәуекел (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Ханзада Жумонг (2006)
* Лоббист (2007)
* Catcher (2008)
* Құйынды мекен (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис (2009)
* Swallow the Sun (2009)
* Емші Хо Жун (2013)
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
obu45yseo40qf2n90b1nhdviuk9wh3r
3591999
3591998
2026-04-25T22:56:02Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3591999
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі = {{lang-ko|최완규}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал [[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]], Нартәуекел, [[Ханзада Жумонг (телехикая)|Ханзада Жумонг]], [[Құйынды мекен]], Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Тәуіп Хо Жун (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* Нартәуекел (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Ханзада Жумонг (2006)
* Лоббист (2007)
* Catcher (2008)
* Құйынды мекен (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис (2009)
* Swallow the Sun (2009)
* Емші Хо Жун (2013)
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
1q7cohggbpsd50exm7pmmftidei9vn7
3592000
3591999
2026-04-25T22:56:48Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592000
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі = {{lang-ko|최완규}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал [[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]], Нартәуекел, [[Ханзада Жумонг (телехикая)|Ханзада Жумонг]], [[Құйынды мекен (телехикая)|Құйынды мекен]], Айрис телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Тәуіп Хо Жун (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* Нартәуекел (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Ханзада Жумонг (2006)
* Лоббист (2007)
* Catcher (2008)
* Құйынды мекен (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис (2009)
* Swallow the Sun (2009)
* Емші Хо Жун (2013)
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
meqx0kzfjswn4nxeu1wqjx30fq2isyd
3592001
3592000
2026-04-25T22:58:01Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592001
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематограф
|есімі = Чхве Ван Гю
|шынайы есімі = {{lang-ko|최완규}}
|сурет =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 18.08.1964
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|білімі =
|мамандығы = {{сценарийші}}
|азаматтығы = {{KOR}}
|белсенді жылдары =
|бағыты = драма<br />мелодрама<br />тарихи
|киностудия =
|жұбайы =
|серігі = <!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе -->
|ата-анасы =
|туыстары =
|отбасы = <!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса -->
|марапаттары =
|imdb_id =
|қолтаңбасы =
|сайты =
|ортаққор =
}}
'''Чхве Ван Гю''' ({{lang-ko|최완규}}; 18 тамыз 1964 ж. туған) — Оңтүстік Кореялық сценарист және AStory (에이스토리) продакшн компаниясының тең құрылтайшысы.<ref name="cine21">https://cine21.com/news/view/?mag_id=100672</ref><ref>{{Cite web |title=Wan-Gyu Choi |url=https://www.imdb.com/name/nm1834284/ |access-date=2023-03-28 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> Ол 1993 жылы «Boring Love, Funny Movie» атты туындысымен (оның сценарист ретіндегі дебюті) MBC үздік театр сценарийі байқауында жеңімпаз атанды.
Ол Инчхон университетінің ағылшын әдебиеті факультетін тәмамдамай, оқудан шығып кеткен.<ref>{{Cite web |title=Focus - 심도있는 정보 제공, 포커스 Choi Wan-gyu |url=https://focus.chosun.com/people/people01.jsp?id=7401 |access-date=2023-03-28 |website=focus.chosun.com}}</ref>
2004 жылғы 6 қаңтарда ол бұрынғы Mnet және SM Entertainment продюсері Ли Сан-бэкпен бірге AStory компаниясын құрды.<ref name="cine21" />
Қазақстандықтарға танымал «[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)|Тәуіп Хо Жун]]», «Нартәуекел», «[[Ханзада Жумонг (телехикая)|Ханзада Жумонг]]», «[[Құйынды мекен (телехикая)|Құйынды мекен]]», «Айрис» телехикаяларының сценарийін жазған.
== Дау-дамайлар ==
2008 жылы ол аяқталмай қалған екі бөлімді Hidden (жұмыс атауы) фильміне байланысты келісімшартты бұзды деген айыппен Жапонияның Always Uki Co., Ltd. және Оңтүстік Кореяның ICBN Co., Ltd. компаниялары тарапынан сотқа берілді. Чхве бастапқыда осы екі компаниямен Жапонияда тұратын корейлердің өміріндегі қуаныш пен қайғыны бейнелейтін фильмнің сценарийін жазу туралы келісімшартқа отырған және түсірілімді Осакада өткізу жоспарланған еді. Алайда ол сценарийді уақытында аяқтай алмады, нәтижесінде жоба тоқтатылды.<ref>{{Cite web |last=김 |first=은미 |title=드라마 '올인' 작가, "시나리오 집필 계약 어겼다" 피소 (Drama 'All In' writer sued for "violation of scenario writing contract") |url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0002362641 |access-date=2023-03-28 |website=entertain.naver.com |language=ko}}</ref>
2018 жылы Оңтүстік Кореяның «Белгілі бір экономикалық қылмыстар үшін жазаны күшейту туралы» заңы бойынша ол алаяқтық (драма продакшн компаниясының иесіне қарсы жасалған) және шетелде заңсыз құмар ойындарға қатысу (Филиппинде) айыптары үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды (төрт жыл сынақ мерзімімен).<ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘허준’, ‘주몽’ 쓴 국민작가 최완규, 징역살이 중… 안타까운 몰락 (National writer Choi Wan-gyu, who wrote 'Heo Jun' and 'Jumong', is in prison... sad downfall) |url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2022/05/20/VN5HOEZGQHIXDZ7UL6IO2XI6OY/ |access-date=2023-03-29 |website=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref>
2019 жылы ол Оңтүстік Кореяның Ұлттық салық қызметі тарапынан ірі көлемде салық төлеуден жалтарған тұрақты борышкерлер тізіміне енгізілді.
2022 жылы ол белгісіз айыптар бойынша Кёнсан провинциясында түрмеге қамалды.
== Негізгі еңбектері ==
* General Hospital (1994)
* Legend of Ambition (1998)
* Тәуіп Хо Жун (1999)
* Air Force (2000)
* Shodo (Sand) (2001)
* The Merchant (2001)
* Нартәуекел (2003)
* Into the Storm (2004)
* Love Story in Harvard (2004)
* Ханзада Жумонг (2006)
* Лоббист (2007)
* Catcher (2008)
* Құйынды мекен (2008) — 2009 жылы «Эмми» сыйлығына ұсынылған
* General Hospital 2 (2008)
* Айрис (2009)
* Swallow the Sun (2009)
* Емші Хо Жун (2013)
* Prison Flower (2016)
== Марапаттары ==
* 1994 — MBC хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2003 — 30-шы Корея хабар тарату марапаттары: Сценарист сыйлығы
* 2006 — MBC драма марапаттары: Телевизия бөлімі – еңбегі үшін марапат
* 2007 — 19-шы Корея телепродюсерлер марапаттары: Телесценарист санаты – өндіріс саласы сыйлығы
* 2007 — 43-ші Baeksang өнер марапаттары: Теледидар санаты – үздік сценарий сыйлығы
* 2010 — 1-ші Сеул мәдениет және өнер марапаттары: Драма сценаристері бөлімі – Бас жүлде
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
frk3kqpwt6k9lth53pojw2yya1m6iuf
Қатысушы талқылауы:Nurkanattchikk
3
780066
3592011
2026-04-26T02:12:31Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592011
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Nurkanattchikk}}
-- [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылауы]]) 07:12, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
4atdr493zm0zb0e6wjwlmjckh1oaexz
Динара Базарбаева
0
780067
3592015
2026-04-26T04:05:11Z
Tuttiorchestra687
173049
Жаңа бетте: {{Музыкант |Есімі = Динара Базарбаева-Сахаман |Шынайы есімі = |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = non_vocal_instrumentalist |Туған кездегі есімі = Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман |Толық аты = |Туған күні...
3592015
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Динара Базарбаева-Сахаман
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон = non_vocal_instrumentalist
|Туған кездегі есімі = Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман
|Толық аты =
|Туған күні = 22.07.1985
|Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 2014 жылдан бастап
|Мемлекет = {{Байрақ|Қазақстан}}
|Мамандықтары = Скрипкашы, оқытушы
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = Скрипка
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = «Forte Trio» ансамбльі, Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік филармониясы
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = [[Ерен еңбегі үшін медалі]]
|Сайты = [https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/ Динара Базарбаева-Сахаман - Жамбыл филармониясы]
|Commons =
}}
'''Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман''' ([[22 шілде]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]]) – қазақстандық [[Скрипка|скрипкашы]], [[өнертану магистрі]], Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты, «[[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін]]<nowiki/>» медальінің иегері, [[Қазақ филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті және мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[Ансамбль|ансамбльінің]] мүшесі.<ref name=":0">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Успех – успевать делать то, что нравится - Сцена - news.pianos.kz|url=https://news.pianos.kz/uspeh-uspevat-delat-to-chto-nravitsya/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Өмірбаяны мен білімі ==
Динара Базарбаева-Сахаман [[1985 жыл|1985]] жылдың [[22 шілде|22 шілдесінде]] [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Бес жасынан бастап [[Классикалық музыка|классикалық музыкамен]] шұғылдана бастады. Алғашында [[фортепиано]] мен [[скрипка]] арасында таңдау жасап, нәтижесінде скрипканың техникалық мүмкіндіктері мол болғандықтан осы аспапқа тоқталды.<ref name=":2">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман|url=https://ticketon.kz/inder/star/dinara-bazarbayeva|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Kazakh Violinist Dinara Bazarbayeva-Sakhaman on Sound, Identity, and the Demands of the Stage - The Times Of Central Asia|url=https://timesca.com/kazakh-violinist-dinara-bazarbayeva-sakhaman-on-sound-identity-and-the-demands-of-the-stage/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
К.Байсейітова атындағы Республикалық мамандандырылған музыкалық мектепте [[скрипка]] сыныбында оқыды. Ұстазы — [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]], [[профессор]] [[Нина Михайловна Патрушева]]. ([[Құрмет Белгісі ордені|Құрмет]] және [[Достық ордені|Достық II]] дәрежелі ордендерінің кавалері). Мектепті бітірген соң Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының ішекті аспаптар кафедрасында [[Нина Патрушева]] сыныбында білімін жалғастырды. Магистратураны скрипкашы [[Алла Камаловна Кармысованың]] сыныбында аяқтады.<ref name=":1" /><ref name=":4">{{Cite web|title=Где мозоль у скрипачей (интервью)|url=https://time.kz/articles/grim/2022/03/16/gde-mozol-u-skripachej|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=НП.kz Люди - Нина Михайловна Патрушева.Архив|url=https://archive.np.kz/old/2007/11/rludi1.html|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Динара Базарбаева-Сахаман — [[Қазақстан]] [[скрипка]] мектебінің жарқын өкілдерінің бірі. Жеке орындаушы ретінде де, камералық ансамбльдер құрамында да өнер көрсетеді. Оның репертуарында [[Классикалық музыка|классикалық]] шығармаларымен қатар қазақ композиторларының туындылары бар. Өнер жолында Қазақстанмен қатар [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ресей]], [[Үндістан]], [[Израиль]], [[Франция]], [[Италия]], [[Біріккен Араб Әмірліктері]], [[Испания]], [[Швейцария]], [[Мальта]], [[Антигуа және Барбуда]], [[Германия]], [[Аустрия]], [[Қытай]] және басқа елдердің сахналарында өнер көрсеткен [[музыкант]].<ref name=":0" />
* [[2014 жыл|2014 жылы]] [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева|Дариға Назарбаева]] ұйымдастырған қайырымдылық концерттерге музыкант ретінде қатысқан. «[[Abai TV]]<nowiki/>» телеарнасында «[[Әндіground]]<nowiki/>» және «[[Вечные ценности]]<nowiki/>» ([[Светлана Коковинецпен]] бірге) бағдарламаларына қатысқан.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=Әндіground. Динара Базарбаева - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/1545|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Вечные ценности. «ВЕЧНЫЕ ЦЕННОСТИ». Динара Базарбаева - Телеканал «AbaiTV»|url=https://abaitv.kz/ru/videos/4130|accessdate=26.04.2026}}</ref>
Ол [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті болып жұмыс істейді. Сонымен қатар [[Алматы|Алматыда]] «[[Candlelight Seasons Almaty]]<nowiki/>» (''Алматы майшам маусымдары'') концерттік сериясының ұйымдастырушысы. Маңызды концерттік бағдарламалары:<ref>{{Cite web|title=Discover Weekend Wonders: Ballet, Music, and Exhibitions in Astana and Almaty - The Astana Times|url=https://astanatimes.com/2024/06/discover-weekend-wonders-ballet-music-and-exhibitions-in-astana-and-almaty/}}</ref>
* ''«День свободного ветра» (The Violin Season 3);''<ref>{{Cite web|title=День свободного ветра. Динара Базарбаева-Сахаман. Александра Наумова.|url=https://ticketon.kz/kaskelen/event/den-svobodnogo-vetra-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Red Violin»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Red violin -|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-red-violin|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Концерт скрипичной музыки»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт скрипичной музыки - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/koncert-skripichnoj-muzyki/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Ұлы Дала Аңыздары» (Тәуелсіздіктің 35 жылдығына арналған);''<ref>{{Cite web|title=Concert Dedicated to the 35th Anniversary of the Independence of the Republic of Kazakhstan “Legends of the Great Steppe” - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/en/poster/concert-dedicated-to-the-35th-anniversary-of-the-independence-of-the-republic-of-kazakhstan-legends-of-the-great-steppe/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Dessert Time»;''<ref>{{Cite web|title=Dessert time, Казахская государственная филармония им. Жамбыла|url=https://ticketon.kz/almaty/event/tckt2-dessert-time-2026|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Осенняя фантазия»;''<ref>{{Cite web|title=Осенняя фантазия|url=https://ticketon.kz/almaty/event/osennyaya-fantaziya|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Музы и Легенды»;''<ref>{{Cite web|title=«Музы и Легенды» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/poster/mwzy-i-legendy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Мелодии ветра и степей»;''<ref>{{Cite web|title=«Мелодии ветра и степей» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/melodii-vetra-i-stepej/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Soul»''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Soul|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-soul|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Струнные фантазии»''<ref>{{Cite web|title=Концерт «Струнные фантазии» Динары Базарбаевой-Сахаман|url=https://ticketon.kz/almaty/event/skripichnye-fantazii|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Времена года»''<ref>{{Cite web|title=Времена года|url=https://ticketon.kz/almaty/event/vremena-goda-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Весенняя мелодия» және тағы да басқалары.''<ref>{{Cite web|title=«Весенняя мелодия» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/vesennjaja-melodija/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
=== Оркестрлерде солисттік қызметі ===
Солист ретінде академиялық [[Симфониялық оркестр|симфониялық оркестрлерімен]] бірнеше рет өнер көрсеткен. [[2021 жыл|2021 жылдың]] [[16 қыркүйек]] айында [[Астана]] қаласында Қ.Қуанышбаев атындағы Қазақ музыкалық-драмалық театрының үлкен концерт залында [[Астана]] әкімдігінің мемлекеттік академиялық филармониясының симфониялық оркестрімен «'''XXII концерттік маусымында'''» [[Дирижер|дирижёр]] [[Ернар Нұртазин]] басқаруында қазақстандық [[Сазгер|композитор]] [[Шырын Базарқұлованың]] «''Скрипка мен оркестрге арналған концерт, соль мажор''» шығармасын орындаған. (композитордың [[Н.Римский-Корсаков]] атындағы [[Санкт-Петербург]] консерваториясындағы дипломдық жұмысы).<ref>{{Cite web|title=Симфонический оркестр открыл свой XXII концертный сезон|url=https://dknews.kz/ru/dk-life/201987-simfonicheskiy-orkestr-otkryl-svoy-xxii-koncertnyy|accessdate=26.04.2026}}</ref>
[[2023 жыл|2023 жылдың]] [[11 қараша|11 қарашасында]] [[Қарағанды]] қаласында Е.Рахмадиев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен ([[Дирижер|дирижёр]] – халықаралық байқаулардың лауреаты [[Әбілқайыр Сағымбаев]]) [[Сазгер|композитор]] [[Макс Брухтың]] «''скрипка мен оркестрге арналған №1 концерт, соль минор, op. 26''» шығармасын орындаған. [[2025 жыл|2025 жылдың]] [[12 желтоқсан|12 желтоқсанында]] [[Алматы|Алматыдағы]] [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясында]] Қазақстанға [[Болгария|Болгариядан]] шақырылған [[Дирижер|дирижёр]] [[Диан Чобанов]] басқаруында Т.Әбдірашев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен [[Сазгер|композитор]] [[Иоганнес Брамстың]] «''Скрипка мен оркестрге арналған концерт, ре мажор, op.77''» концертін орындады.<ref>{{Cite web|title=Карагандинцев приглашают на концерт симфонической музыки|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda/press/news/details/649249?lang=ru|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=«Брамс/Бетховен» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/brams-bethoven/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
==== «Forte Trio» ====
Динара Базарбаева-Сахаман – мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[ансамбльінің]] тұрақты мүшесі ([[скрипка]]). Трионың негізін қалаушысы және көркемдік жетекшісі – [[Тимур Урманчеев]] ([[фортепиано]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]). Үшінші мүшесі – [[Мурат Нарбеков]] ([[виолончель]]). Ансамбль көптеген жылдар бойы опералық әнші [[Азамат Желтыргузов]] ([[баритон]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]) сияқты әртістермен бірлесіп өнер көрсеткен. Олар бірлескен [[Концерт|концерттерде]] (соның ішінде [[2020 жыл|2020 жылы]] «Звезда на карантине» онлайн-жобасында) [[Классикалық музыка|классикалық музыканың]] шығармаларын орындаған.<ref name=":2" /><ref name=":1" />
===== Педагогикалық қызметі =====
Қазіргі уақытта [[Қазақ ұлттық консерваториясы|Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында]] және [[П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінде]] [[скрипка]] сыныбы бойынша [[Оқыту|оқытушы]] болып жұмыс істейді.<ref>{{Cite web|title=Ішекті аспаптар кафедрасы - www.conservatoire.kz|url=https://www.conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/ishekti-aspaptar-kafedrasy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Жеке өмірі ==
Динара Базарбаева-Сахаман қазақстандық [[режиссёр]] және [[сценарийші]] [[Айдын Сахаман|Айдын Сахаманға]] тұрмыста. [[Айдын Сахаман]] «[[Дос-Мұқасан|Дос-Мұкасан]]<nowiki/>» (2022, музыкалық байопик); «[[Любой ценой]]<nowiki/>»; «[[Анажан]]<nowiki/>» фильмдерінің және «[[Вопреки всему]]<nowiki/>» сериалының [[Режиссёр|режиссёрі]] болып табылады.<ref name=":4" /><ref name=":2" />
== Скрипка аспабы туралы ==
Қазіргі уақытта мемлекеттік коллекциядан '''Николо Амати''' ([[Антонио Страдивари|Антонио Страдиваридің]] ұстазы) жасаған [[Скрипка|скрипкада]] ойнайды. Ол бұл аспапты «нағыз серіктес» деп атап, ол әрбір жанасуға жауап беріп, күтпеген дыбыстарды шығаруға мүмкіндік береді.<ref name=":3" />
== Дәрежелері ==
* «[[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін медальі]]<nowiki/>»
* Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты (скрипка)<ref name=":0" />
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
9syoyk11gzbhwua7lsvr94f6on4uu3q
3592016
3592015
2026-04-26T04:06:41Z
Tuttiorchestra687
173049
Tuttiorchestra687 [[Қатысушы:Tuttiorchestra687/зертхана]] бетін [[Динара Базарбаева]] бетіне жылжытты
3592015
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Динара Базарбаева-Сахаман
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон = non_vocal_instrumentalist
|Туған кездегі есімі = Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман
|Толық аты =
|Туған күні = 22.07.1985
|Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 2014 жылдан бастап
|Мемлекет = {{Байрақ|Қазақстан}}
|Мамандықтары = Скрипкашы, оқытушы
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = Скрипка
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = «Forte Trio» ансамбльі, Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік филармониясы
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = [[Ерен еңбегі үшін медалі]]
|Сайты = [https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/ Динара Базарбаева-Сахаман - Жамбыл филармониясы]
|Commons =
}}
'''Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман''' ([[22 шілде]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]]) – қазақстандық [[Скрипка|скрипкашы]], [[өнертану магистрі]], Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты, «[[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін]]<nowiki/>» медальінің иегері, [[Қазақ филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті және мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[Ансамбль|ансамбльінің]] мүшесі.<ref name=":0">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Успех – успевать делать то, что нравится - Сцена - news.pianos.kz|url=https://news.pianos.kz/uspeh-uspevat-delat-to-chto-nravitsya/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Өмірбаяны мен білімі ==
Динара Базарбаева-Сахаман [[1985 жыл|1985]] жылдың [[22 шілде|22 шілдесінде]] [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Бес жасынан бастап [[Классикалық музыка|классикалық музыкамен]] шұғылдана бастады. Алғашында [[фортепиано]] мен [[скрипка]] арасында таңдау жасап, нәтижесінде скрипканың техникалық мүмкіндіктері мол болғандықтан осы аспапқа тоқталды.<ref name=":2">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман|url=https://ticketon.kz/inder/star/dinara-bazarbayeva|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Kazakh Violinist Dinara Bazarbayeva-Sakhaman on Sound, Identity, and the Demands of the Stage - The Times Of Central Asia|url=https://timesca.com/kazakh-violinist-dinara-bazarbayeva-sakhaman-on-sound-identity-and-the-demands-of-the-stage/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
К.Байсейітова атындағы Республикалық мамандандырылған музыкалық мектепте [[скрипка]] сыныбында оқыды. Ұстазы — [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]], [[профессор]] [[Нина Михайловна Патрушева]]. ([[Құрмет Белгісі ордені|Құрмет]] және [[Достық ордені|Достық II]] дәрежелі ордендерінің кавалері). Мектепті бітірген соң Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының ішекті аспаптар кафедрасында [[Нина Патрушева]] сыныбында білімін жалғастырды. Магистратураны скрипкашы [[Алла Камаловна Кармысованың]] сыныбында аяқтады.<ref name=":1" /><ref name=":4">{{Cite web|title=Где мозоль у скрипачей (интервью)|url=https://time.kz/articles/grim/2022/03/16/gde-mozol-u-skripachej|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=НП.kz Люди - Нина Михайловна Патрушева.Архив|url=https://archive.np.kz/old/2007/11/rludi1.html|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Динара Базарбаева-Сахаман — [[Қазақстан]] [[скрипка]] мектебінің жарқын өкілдерінің бірі. Жеке орындаушы ретінде де, камералық ансамбльдер құрамында да өнер көрсетеді. Оның репертуарында [[Классикалық музыка|классикалық]] шығармаларымен қатар қазақ композиторларының туындылары бар. Өнер жолында Қазақстанмен қатар [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ресей]], [[Үндістан]], [[Израиль]], [[Франция]], [[Италия]], [[Біріккен Араб Әмірліктері]], [[Испания]], [[Швейцария]], [[Мальта]], [[Антигуа және Барбуда]], [[Германия]], [[Аустрия]], [[Қытай]] және басқа елдердің сахналарында өнер көрсеткен [[музыкант]].<ref name=":0" />
* [[2014 жыл|2014 жылы]] [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева|Дариға Назарбаева]] ұйымдастырған қайырымдылық концерттерге музыкант ретінде қатысқан. «[[Abai TV]]<nowiki/>» телеарнасында «[[Әндіground]]<nowiki/>» және «[[Вечные ценности]]<nowiki/>» ([[Светлана Коковинецпен]] бірге) бағдарламаларына қатысқан.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=Әндіground. Динара Базарбаева - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/1545|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Вечные ценности. «ВЕЧНЫЕ ЦЕННОСТИ». Динара Базарбаева - Телеканал «AbaiTV»|url=https://abaitv.kz/ru/videos/4130|accessdate=26.04.2026}}</ref>
Ол [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті болып жұмыс істейді. Сонымен қатар [[Алматы|Алматыда]] «[[Candlelight Seasons Almaty]]<nowiki/>» (''Алматы майшам маусымдары'') концерттік сериясының ұйымдастырушысы. Маңызды концерттік бағдарламалары:<ref>{{Cite web|title=Discover Weekend Wonders: Ballet, Music, and Exhibitions in Astana and Almaty - The Astana Times|url=https://astanatimes.com/2024/06/discover-weekend-wonders-ballet-music-and-exhibitions-in-astana-and-almaty/}}</ref>
* ''«День свободного ветра» (The Violin Season 3);''<ref>{{Cite web|title=День свободного ветра. Динара Базарбаева-Сахаман. Александра Наумова.|url=https://ticketon.kz/kaskelen/event/den-svobodnogo-vetra-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Red Violin»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Red violin -|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-red-violin|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Концерт скрипичной музыки»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт скрипичной музыки - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/koncert-skripichnoj-muzyki/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Ұлы Дала Аңыздары» (Тәуелсіздіктің 35 жылдығына арналған);''<ref>{{Cite web|title=Concert Dedicated to the 35th Anniversary of the Independence of the Republic of Kazakhstan “Legends of the Great Steppe” - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/en/poster/concert-dedicated-to-the-35th-anniversary-of-the-independence-of-the-republic-of-kazakhstan-legends-of-the-great-steppe/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Dessert Time»;''<ref>{{Cite web|title=Dessert time, Казахская государственная филармония им. Жамбыла|url=https://ticketon.kz/almaty/event/tckt2-dessert-time-2026|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Осенняя фантазия»;''<ref>{{Cite web|title=Осенняя фантазия|url=https://ticketon.kz/almaty/event/osennyaya-fantaziya|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Музы и Легенды»;''<ref>{{Cite web|title=«Музы и Легенды» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/poster/mwzy-i-legendy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Мелодии ветра и степей»;''<ref>{{Cite web|title=«Мелодии ветра и степей» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/melodii-vetra-i-stepej/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Soul»''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Soul|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-soul|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Струнные фантазии»''<ref>{{Cite web|title=Концерт «Струнные фантазии» Динары Базарбаевой-Сахаман|url=https://ticketon.kz/almaty/event/skripichnye-fantazii|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Времена года»''<ref>{{Cite web|title=Времена года|url=https://ticketon.kz/almaty/event/vremena-goda-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Весенняя мелодия» және тағы да басқалары.''<ref>{{Cite web|title=«Весенняя мелодия» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/vesennjaja-melodija/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
=== Оркестрлерде солисттік қызметі ===
Солист ретінде академиялық [[Симфониялық оркестр|симфониялық оркестрлерімен]] бірнеше рет өнер көрсеткен. [[2021 жыл|2021 жылдың]] [[16 қыркүйек]] айында [[Астана]] қаласында Қ.Қуанышбаев атындағы Қазақ музыкалық-драмалық театрының үлкен концерт залында [[Астана]] әкімдігінің мемлекеттік академиялық филармониясының симфониялық оркестрімен «'''XXII концерттік маусымында'''» [[Дирижер|дирижёр]] [[Ернар Нұртазин]] басқаруында қазақстандық [[Сазгер|композитор]] [[Шырын Базарқұлованың]] «''Скрипка мен оркестрге арналған концерт, соль мажор''» шығармасын орындаған. (композитордың [[Н.Римский-Корсаков]] атындағы [[Санкт-Петербург]] консерваториясындағы дипломдық жұмысы).<ref>{{Cite web|title=Симфонический оркестр открыл свой XXII концертный сезон|url=https://dknews.kz/ru/dk-life/201987-simfonicheskiy-orkestr-otkryl-svoy-xxii-koncertnyy|accessdate=26.04.2026}}</ref>
[[2023 жыл|2023 жылдың]] [[11 қараша|11 қарашасында]] [[Қарағанды]] қаласында Е.Рахмадиев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен ([[Дирижер|дирижёр]] – халықаралық байқаулардың лауреаты [[Әбілқайыр Сағымбаев]]) [[Сазгер|композитор]] [[Макс Брухтың]] «''скрипка мен оркестрге арналған №1 концерт, соль минор, op. 26''» шығармасын орындаған. [[2025 жыл|2025 жылдың]] [[12 желтоқсан|12 желтоқсанында]] [[Алматы|Алматыдағы]] [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясында]] Қазақстанға [[Болгария|Болгариядан]] шақырылған [[Дирижер|дирижёр]] [[Диан Чобанов]] басқаруында Т.Әбдірашев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен [[Сазгер|композитор]] [[Иоганнес Брамстың]] «''Скрипка мен оркестрге арналған концерт, ре мажор, op.77''» концертін орындады.<ref>{{Cite web|title=Карагандинцев приглашают на концерт симфонической музыки|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda/press/news/details/649249?lang=ru|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=«Брамс/Бетховен» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/brams-bethoven/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
==== «Forte Trio» ====
Динара Базарбаева-Сахаман – мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[ансамбльінің]] тұрақты мүшесі ([[скрипка]]). Трионың негізін қалаушысы және көркемдік жетекшісі – [[Тимур Урманчеев]] ([[фортепиано]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]). Үшінші мүшесі – [[Мурат Нарбеков]] ([[виолончель]]). Ансамбль көптеген жылдар бойы опералық әнші [[Азамат Желтыргузов]] ([[баритон]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]) сияқты әртістермен бірлесіп өнер көрсеткен. Олар бірлескен [[Концерт|концерттерде]] (соның ішінде [[2020 жыл|2020 жылы]] «Звезда на карантине» онлайн-жобасында) [[Классикалық музыка|классикалық музыканың]] шығармаларын орындаған.<ref name=":2" /><ref name=":1" />
===== Педагогикалық қызметі =====
Қазіргі уақытта [[Қазақ ұлттық консерваториясы|Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында]] және [[П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінде]] [[скрипка]] сыныбы бойынша [[Оқыту|оқытушы]] болып жұмыс істейді.<ref>{{Cite web|title=Ішекті аспаптар кафедрасы - www.conservatoire.kz|url=https://www.conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/ishekti-aspaptar-kafedrasy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Жеке өмірі ==
Динара Базарбаева-Сахаман қазақстандық [[режиссёр]] және [[сценарийші]] [[Айдын Сахаман|Айдын Сахаманға]] тұрмыста. [[Айдын Сахаман]] «[[Дос-Мұқасан|Дос-Мұкасан]]<nowiki/>» (2022, музыкалық байопик); «[[Любой ценой]]<nowiki/>»; «[[Анажан]]<nowiki/>» фильмдерінің және «[[Вопреки всему]]<nowiki/>» сериалының [[Режиссёр|режиссёрі]] болып табылады.<ref name=":4" /><ref name=":2" />
== Скрипка аспабы туралы ==
Қазіргі уақытта мемлекеттік коллекциядан '''Николо Амати''' ([[Антонио Страдивари|Антонио Страдиваридің]] ұстазы) жасаған [[Скрипка|скрипкада]] ойнайды. Ол бұл аспапты «нағыз серіктес» деп атап, ол әрбір жанасуға жауап беріп, күтпеген дыбыстарды шығаруға мүмкіндік береді.<ref name=":3" />
== Дәрежелері ==
* «[[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін медальі]]<nowiki/>»
* Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты (скрипка)<ref name=":0" />
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
9syoyk11gzbhwua7lsvr94f6on4uu3q
3592018
3592016
2026-04-26T04:09:04Z
Tuttiorchestra687
173049
«[[Санат:Қазақстан скрипкашылары|Қазақстан скрипкашылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3592018
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Динара Базарбаева-Сахаман
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон = non_vocal_instrumentalist
|Туған кездегі есімі = Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман
|Толық аты =
|Туған күні = 22.07.1985
|Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 2014 жылдан бастап
|Мемлекет = {{Байрақ|Қазақстан}}
|Мамандықтары = Скрипкашы, оқытушы
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = Скрипка
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = «Forte Trio» ансамбльі, Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік филармониясы
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = [[Ерен еңбегі үшін медалі]]
|Сайты = [https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/ Динара Базарбаева-Сахаман - Жамбыл филармониясы]
|Commons =
}}
'''Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман''' ([[22 шілде]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]]) – қазақстандық [[Скрипка|скрипкашы]], [[өнертану магистрі]], Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты, «[[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін]]<nowiki/>» медальінің иегері, [[Қазақ филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті және мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[Ансамбль|ансамбльінің]] мүшесі.<ref name=":0">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Успех – успевать делать то, что нравится - Сцена - news.pianos.kz|url=https://news.pianos.kz/uspeh-uspevat-delat-to-chto-nravitsya/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Өмірбаяны мен білімі ==
Динара Базарбаева-Сахаман [[1985 жыл|1985]] жылдың [[22 шілде|22 шілдесінде]] [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Бес жасынан бастап [[Классикалық музыка|классикалық музыкамен]] шұғылдана бастады. Алғашында [[фортепиано]] мен [[скрипка]] арасында таңдау жасап, нәтижесінде скрипканың техникалық мүмкіндіктері мол болғандықтан осы аспапқа тоқталды.<ref name=":2">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман|url=https://ticketon.kz/inder/star/dinara-bazarbayeva|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Kazakh Violinist Dinara Bazarbayeva-Sakhaman on Sound, Identity, and the Demands of the Stage - The Times Of Central Asia|url=https://timesca.com/kazakh-violinist-dinara-bazarbayeva-sakhaman-on-sound-identity-and-the-demands-of-the-stage/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
К.Байсейітова атындағы Республикалық мамандандырылған музыкалық мектепте [[скрипка]] сыныбында оқыды. Ұстазы — [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]], [[профессор]] [[Нина Михайловна Патрушева]]. ([[Құрмет Белгісі ордені|Құрмет]] және [[Достық ордені|Достық II]] дәрежелі ордендерінің кавалері). Мектепті бітірген соң Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының ішекті аспаптар кафедрасында [[Нина Патрушева]] сыныбында білімін жалғастырды. Магистратураны скрипкашы [[Алла Камаловна Кармысованың]] сыныбында аяқтады.<ref name=":1" /><ref name=":4">{{Cite web|title=Где мозоль у скрипачей (интервью)|url=https://time.kz/articles/grim/2022/03/16/gde-mozol-u-skripachej|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=НП.kz Люди - Нина Михайловна Патрушева.Архив|url=https://archive.np.kz/old/2007/11/rludi1.html|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Динара Базарбаева-Сахаман — [[Қазақстан]] [[скрипка]] мектебінің жарқын өкілдерінің бірі. Жеке орындаушы ретінде де, камералық ансамбльдер құрамында да өнер көрсетеді. Оның репертуарында [[Классикалық музыка|классикалық]] шығармаларымен қатар қазақ композиторларының туындылары бар. Өнер жолында Қазақстанмен қатар [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ресей]], [[Үндістан]], [[Израиль]], [[Франция]], [[Италия]], [[Біріккен Араб Әмірліктері]], [[Испания]], [[Швейцария]], [[Мальта]], [[Антигуа және Барбуда]], [[Германия]], [[Аустрия]], [[Қытай]] және басқа елдердің сахналарында өнер көрсеткен [[музыкант]].<ref name=":0" />
* [[2014 жыл|2014 жылы]] [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева|Дариға Назарбаева]] ұйымдастырған қайырымдылық концерттерге музыкант ретінде қатысқан. «[[Abai TV]]<nowiki/>» телеарнасында «[[Әндіground]]<nowiki/>» және «[[Вечные ценности]]<nowiki/>» ([[Светлана Коковинецпен]] бірге) бағдарламаларына қатысқан.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=Әндіground. Динара Базарбаева - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/1545|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Вечные ценности. «ВЕЧНЫЕ ЦЕННОСТИ». Динара Базарбаева - Телеканал «AbaiTV»|url=https://abaitv.kz/ru/videos/4130|accessdate=26.04.2026}}</ref>
Ол [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті болып жұмыс істейді. Сонымен қатар [[Алматы|Алматыда]] «[[Candlelight Seasons Almaty]]<nowiki/>» (''Алматы майшам маусымдары'') концерттік сериясының ұйымдастырушысы. Маңызды концерттік бағдарламалары:<ref>{{Cite web|title=Discover Weekend Wonders: Ballet, Music, and Exhibitions in Astana and Almaty - The Astana Times|url=https://astanatimes.com/2024/06/discover-weekend-wonders-ballet-music-and-exhibitions-in-astana-and-almaty/}}</ref>
* ''«День свободного ветра» (The Violin Season 3);''<ref>{{Cite web|title=День свободного ветра. Динара Базарбаева-Сахаман. Александра Наумова.|url=https://ticketon.kz/kaskelen/event/den-svobodnogo-vetra-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Red Violin»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Red violin -|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-red-violin|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Концерт скрипичной музыки»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт скрипичной музыки - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/koncert-skripichnoj-muzyki/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Ұлы Дала Аңыздары» (Тәуелсіздіктің 35 жылдығына арналған);''<ref>{{Cite web|title=Concert Dedicated to the 35th Anniversary of the Independence of the Republic of Kazakhstan “Legends of the Great Steppe” - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/en/poster/concert-dedicated-to-the-35th-anniversary-of-the-independence-of-the-republic-of-kazakhstan-legends-of-the-great-steppe/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Dessert Time»;''<ref>{{Cite web|title=Dessert time, Казахская государственная филармония им. Жамбыла|url=https://ticketon.kz/almaty/event/tckt2-dessert-time-2026|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Осенняя фантазия»;''<ref>{{Cite web|title=Осенняя фантазия|url=https://ticketon.kz/almaty/event/osennyaya-fantaziya|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Музы и Легенды»;''<ref>{{Cite web|title=«Музы и Легенды» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/poster/mwzy-i-legendy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Мелодии ветра и степей»;''<ref>{{Cite web|title=«Мелодии ветра и степей» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/melodii-vetra-i-stepej/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Soul»''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Soul|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-soul|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Струнные фантазии»''<ref>{{Cite web|title=Концерт «Струнные фантазии» Динары Базарбаевой-Сахаман|url=https://ticketon.kz/almaty/event/skripichnye-fantazii|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Времена года»''<ref>{{Cite web|title=Времена года|url=https://ticketon.kz/almaty/event/vremena-goda-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Весенняя мелодия» және тағы да басқалары.''<ref>{{Cite web|title=«Весенняя мелодия» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/vesennjaja-melodija/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
=== Оркестрлерде солисттік қызметі ===
Солист ретінде академиялық [[Симфониялық оркестр|симфониялық оркестрлерімен]] бірнеше рет өнер көрсеткен. [[2021 жыл|2021 жылдың]] [[16 қыркүйек]] айында [[Астана]] қаласында Қ.Қуанышбаев атындағы Қазақ музыкалық-драмалық театрының үлкен концерт залында [[Астана]] әкімдігінің мемлекеттік академиялық филармониясының симфониялық оркестрімен «'''XXII концерттік маусымында'''» [[Дирижер|дирижёр]] [[Ернар Нұртазин]] басқаруында қазақстандық [[Сазгер|композитор]] [[Шырын Базарқұлованың]] «''Скрипка мен оркестрге арналған концерт, соль мажор''» шығармасын орындаған. (композитордың [[Н.Римский-Корсаков]] атындағы [[Санкт-Петербург]] консерваториясындағы дипломдық жұмысы).<ref>{{Cite web|title=Симфонический оркестр открыл свой XXII концертный сезон|url=https://dknews.kz/ru/dk-life/201987-simfonicheskiy-orkestr-otkryl-svoy-xxii-koncertnyy|accessdate=26.04.2026}}</ref>
[[2023 жыл|2023 жылдың]] [[11 қараша|11 қарашасында]] [[Қарағанды]] қаласында Е.Рахмадиев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен ([[Дирижер|дирижёр]] – халықаралық байқаулардың лауреаты [[Әбілқайыр Сағымбаев]]) [[Сазгер|композитор]] [[Макс Брухтың]] «''скрипка мен оркестрге арналған №1 концерт, соль минор, op. 26''» шығармасын орындаған. [[2025 жыл|2025 жылдың]] [[12 желтоқсан|12 желтоқсанында]] [[Алматы|Алматыдағы]] [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясында]] Қазақстанға [[Болгария|Болгариядан]] шақырылған [[Дирижер|дирижёр]] [[Диан Чобанов]] басқаруында Т.Әбдірашев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен [[Сазгер|композитор]] [[Иоганнес Брамстың]] «''Скрипка мен оркестрге арналған концерт, ре мажор, op.77''» концертін орындады.<ref>{{Cite web|title=Карагандинцев приглашают на концерт симфонической музыки|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda/press/news/details/649249?lang=ru|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=«Брамс/Бетховен» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/brams-bethoven/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
==== «Forte Trio» ====
Динара Базарбаева-Сахаман – мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[ансамбльінің]] тұрақты мүшесі ([[скрипка]]). Трионың негізін қалаушысы және көркемдік жетекшісі – [[Тимур Урманчеев]] ([[фортепиано]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]). Үшінші мүшесі – [[Мурат Нарбеков]] ([[виолончель]]). Ансамбль көптеген жылдар бойы опералық әнші [[Азамат Желтыргузов]] ([[баритон]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]) сияқты әртістермен бірлесіп өнер көрсеткен. Олар бірлескен [[Концерт|концерттерде]] (соның ішінде [[2020 жыл|2020 жылы]] «Звезда на карантине» онлайн-жобасында) [[Классикалық музыка|классикалық музыканың]] шығармаларын орындаған.<ref name=":2" /><ref name=":1" />
===== Педагогикалық қызметі =====
Қазіргі уақытта [[Қазақ ұлттық консерваториясы|Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында]] және [[П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінде]] [[скрипка]] сыныбы бойынша [[Оқыту|оқытушы]] болып жұмыс істейді.<ref>{{Cite web|title=Ішекті аспаптар кафедрасы - www.conservatoire.kz|url=https://www.conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/ishekti-aspaptar-kafedrasy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Жеке өмірі ==
Динара Базарбаева-Сахаман қазақстандық [[режиссёр]] және [[сценарийші]] [[Айдын Сахаман|Айдын Сахаманға]] тұрмыста. [[Айдын Сахаман]] «[[Дос-Мұқасан|Дос-Мұкасан]]<nowiki/>» (2022, музыкалық байопик); «[[Любой ценой]]<nowiki/>»; «[[Анажан]]<nowiki/>» фильмдерінің және «[[Вопреки всему]]<nowiki/>» сериалының [[Режиссёр|режиссёрі]] болып табылады.<ref name=":4" /><ref name=":2" />
== Скрипка аспабы туралы ==
Қазіргі уақытта мемлекеттік коллекциядан '''Николо Амати''' ([[Антонио Страдивари|Антонио Страдиваридің]] ұстазы) жасаған [[Скрипка|скрипкада]] ойнайды. Ол бұл аспапты «нағыз серіктес» деп атап, ол әрбір жанасуға жауап беріп, күтпеген дыбыстарды шығаруға мүмкіндік береді.<ref name=":3" />
== Дәрежелері ==
* «[[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін медальі]]<nowiki/>»
* Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты (скрипка)<ref name=":0" />
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан скрипкашылары]]
55nd7idc6fl55hxkpm6risxrhkszp2y
3592019
3592018
2026-04-26T04:09:44Z
Tuttiorchestra687
173049
3592019
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Динара Базарбаева-Сахаман
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон = non_vocal_instrumentalist
|Туған кездегі есімі = Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман
|Толық аты =
|Туған күні = 22.07.1985
|Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 2014 жылдан бастап
|Мемлекет = {{Байрақ|Қазақстан}}
|Мамандықтары = Скрипкашы, оқытушы
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = Скрипка
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = «Forte Trio» ансамбльі, Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік филармониясы
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = [[Ерен еңбегі үшін медалі]]
|Сайты = [https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/ Динара Базарбаева-Сахаман - Жамбыл филармониясы]
|Commons =
}}
'''Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман''' ([[22 шілде]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]]) – қазақстандық [[Скрипка|скрипкашы]], [[өнертану магистрі]], Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты, «[[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін]]<nowiki/>» медальінің иегері, [[Қазақ филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті және мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[Ансамбль|ансамбльінің]] мүшесі.<ref name=":0">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Успех – успевать делать то, что нравится - Сцена - news.pianos.kz|url=https://news.pianos.kz/uspeh-uspevat-delat-to-chto-nravitsya/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Өмірбаяны мен білімі ==
Динара Базарбаева-Сахаман [[1985 жыл|1985]] жылдың [[22 шілде|22 шілдесінде]] [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Бес жасынан бастап [[Классикалық музыка|классикалық музыкамен]] шұғылдана бастады. Алғашында [[фортепиано]] мен [[скрипка]] арасында таңдау жасап, нәтижесінде скрипканың техникалық мүмкіндіктері мол болғандықтан осы аспапқа тоқталды.<ref name=":2">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман|url=https://ticketon.kz/inder/star/dinara-bazarbayeva|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Kazakh Violinist Dinara Bazarbayeva-Sakhaman on Sound, Identity, and the Demands of the Stage - The Times Of Central Asia|url=https://timesca.com/kazakh-violinist-dinara-bazarbayeva-sakhaman-on-sound-identity-and-the-demands-of-the-stage/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
К.Байсейітова атындағы Республикалық мамандандырылған музыкалық мектепте [[скрипка]] сыныбында оқыды. Ұстазы — [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]], [[профессор]] [[Нина Михайловна Патрушева]]. ([[Құрмет Белгісі ордені|Құрмет]] және [[Достық ордені|Достық II]] дәрежелі ордендерінің кавалері). Мектепті бітірген соң Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының ішекті аспаптар кафедрасында [[Нина Патрушева]] сыныбында білімін жалғастырды. Магистратураны скрипкашы [[Алла Камаловна Кармысованың]] сыныбында аяқтады.<ref name=":1" /><ref name=":4">{{Cite web|title=Где мозоль у скрипачей (интервью)|url=https://time.kz/articles/grim/2022/03/16/gde-mozol-u-skripachej|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=НП.kz Люди - Нина Михайловна Патрушева.Архив|url=https://archive.np.kz/old/2007/11/rludi1.html|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Динара Базарбаева-Сахаман — [[Қазақстан]] [[скрипка]] мектебінің жарқын өкілдерінің бірі. Жеке орындаушы ретінде де, камералық ансамбльдер құрамында да өнер көрсетеді. Оның репертуарында [[Классикалық музыка|классикалық]] шығармаларымен қатар қазақ композиторларының туындылары бар. Өнер жолында Қазақстанмен қатар [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ресей]], [[Үндістан]], [[Израиль]], [[Франция]], [[Италия]], [[Біріккен Араб Әмірліктері]], [[Испания]], [[Швейцария]], [[Мальта]], [[Антигуа және Барбуда]], [[Германия]], [[Аустрия]], [[Қытай]] және басқа елдердің сахналарында өнер көрсеткен [[музыкант]].<ref name=":0" />
* [[2014 жыл|2014 жылы]] [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева|Дариға Назарбаева]] ұйымдастырған қайырымдылық концерттерге музыкант ретінде қатысқан. «[[Abai TV]]<nowiki/>» телеарнасында «[[Әндіground]]<nowiki/>» және «[[Вечные ценности]]<nowiki/>» ([[Светлана Коковинецпен]] бірге) бағдарламаларына қатысқан.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=Әндіground. Динара Базарбаева - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/1545|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Вечные ценности. «ВЕЧНЫЕ ЦЕННОСТИ». Динара Базарбаева - Телеканал «AbaiTV»|url=https://abaitv.kz/ru/videos/4130|accessdate=26.04.2026}}</ref>
Ол [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті болып жұмыс істейді. Сонымен қатар [[Алматы|Алматыда]] «[[Candlelight Seasons Almaty]]<nowiki/>» (''Алматы майшам маусымдары'') концерттік сериясының ұйымдастырушысы. Маңызды концерттік бағдарламалары:<ref>{{Cite web|title=Discover Weekend Wonders: Ballet, Music, and Exhibitions in Astana and Almaty - The Astana Times|url=https://astanatimes.com/2024/06/discover-weekend-wonders-ballet-music-and-exhibitions-in-astana-and-almaty/}}</ref>
* ''«День свободного ветра» (The Violin Season 3);''<ref>{{Cite web|title=День свободного ветра. Динара Базарбаева-Сахаман. Александра Наумова.|url=https://ticketon.kz/kaskelen/event/den-svobodnogo-vetra-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Red Violin»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Red violin -|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-red-violin|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Концерт скрипичной музыки»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт скрипичной музыки - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/koncert-skripichnoj-muzyki/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Ұлы Дала Аңыздары» (Тәуелсіздіктің 35 жылдығына арналған);''<ref>{{Cite web|title=Concert Dedicated to the 35th Anniversary of the Independence of the Republic of Kazakhstan “Legends of the Great Steppe” - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/en/poster/concert-dedicated-to-the-35th-anniversary-of-the-independence-of-the-republic-of-kazakhstan-legends-of-the-great-steppe/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Dessert Time»;''<ref>{{Cite web|title=Dessert time, Казахская государственная филармония им. Жамбыла|url=https://ticketon.kz/almaty/event/tckt2-dessert-time-2026|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Осенняя фантазия»;''<ref>{{Cite web|title=Осенняя фантазия|url=https://ticketon.kz/almaty/event/osennyaya-fantaziya|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Музы и Легенды»;''<ref>{{Cite web|title=«Музы и Легенды» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/poster/mwzy-i-legendy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Мелодии ветра и степей»;''<ref>{{Cite web|title=«Мелодии ветра и степей» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/melodii-vetra-i-stepej/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Soul»''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Soul|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-soul|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Струнные фантазии»''<ref>{{Cite web|title=Концерт «Струнные фантазии» Динары Базарбаевой-Сахаман|url=https://ticketon.kz/almaty/event/skripichnye-fantazii|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Времена года»''<ref>{{Cite web|title=Времена года|url=https://ticketon.kz/almaty/event/vremena-goda-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Весенняя мелодия» және тағы да басқалары.''<ref>{{Cite web|title=«Весенняя мелодия» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/vesennjaja-melodija/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
=== Оркестрлерде солисттік қызметі ===
Солист ретінде академиялық [[Симфониялық оркестр|симфониялық оркестрлерімен]] бірнеше рет өнер көрсеткен. [[2021 жыл|2021 жылдың]] [[16 қыркүйек]] айында [[Астана]] қаласында Қ.Қуанышбаев атындағы Қазақ музыкалық-драмалық театрының үлкен концерт залында [[Астана]] әкімдігінің мемлекеттік академиялық филармониясының симфониялық оркестрімен «'''XXII концерттік маусымында'''» [[Дирижер|дирижёр]] [[Ернар Нұртазин]] басқаруында қазақстандық [[Сазгер|композитор]] [[Шырын Базарқұлованың]] «''Скрипка мен оркестрге арналған концерт, соль мажор''» шығармасын орындаған. (композитордың [[Н.Римский-Корсаков]] атындағы [[Санкт-Петербург]] консерваториясындағы дипломдық жұмысы).<ref>{{Cite web|title=Симфонический оркестр открыл свой XXII концертный сезон|url=https://dknews.kz/ru/dk-life/201987-simfonicheskiy-orkestr-otkryl-svoy-xxii-koncertnyy|accessdate=26.04.2026}}</ref>
[[2023 жыл|2023 жылдың]] [[11 қараша|11 қарашасында]] [[Қарағанды]] қаласында Е.Рахмадиев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен ([[Дирижер|дирижёр]] – халықаралық байқаулардың лауреаты [[Әбілқайыр Сағымбаев]]) [[Сазгер|композитор]] [[Макс Брухтың]] «''скрипка мен оркестрге арналған №1 концерт, соль минор, op. 26''» шығармасын орындаған. [[2025 жыл|2025 жылдың]] [[12 желтоқсан|12 желтоқсанында]] [[Алматы|Алматыдағы]] [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясында]] Қазақстанға [[Болгария|Болгариядан]] шақырылған [[Дирижер|дирижёр]] [[Диан Чобанов]] басқаруында Т.Әбдірашев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен [[Сазгер|композитор]] [[Иоганнес Брамстың]] «''Скрипка мен оркестрге арналған концерт, ре мажор, op.77''» концертін орындады.<ref>{{Cite web|title=Карагандинцев приглашают на концерт симфонической музыки|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda/press/news/details/649249?lang=ru|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=«Брамс/Бетховен» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/brams-bethoven/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
==== «Forte Trio» ====
Динара Базарбаева-Сахаман – мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[ансамбльінің]] тұрақты мүшесі ([[скрипка]]). Трионың негізін қалаушысы және көркемдік жетекшісі – [[Тимур Урманчеев]] ([[фортепиано]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]). Үшінші мүшесі – [[Мурат Нарбеков]] ([[виолончель]]). Ансамбль көптеген жылдар бойы опералық әнші [[Азамат Желтыргузов]] ([[баритон]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]) сияқты әртістермен бірлесіп өнер көрсеткен. Олар бірлескен [[Концерт|концерттерде]] (соның ішінде [[2020 жыл|2020 жылы]] «Звезда на карантине» онлайн-жобасында) [[Классикалық музыка|классикалық музыканың]] шығармаларын орындаған.<ref name=":2" /><ref name=":1" />
===== Педагогикалық қызметі =====
Қазіргі уақытта [[Қазақ ұлттық консерваториясы|Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында]] және [[П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінде]] [[скрипка]] сыныбы бойынша [[Оқыту|оқытушы]] болып жұмыс істейді.<ref>{{Cite web|title=Ішекті аспаптар кафедрасы - www.conservatoire.kz|url=https://www.conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/ishekti-aspaptar-kafedrasy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Жеке өмірі ==
Динара Базарбаева-Сахаман қазақстандық [[режиссёр]] және [[сценарийші]] [[Айдын Сахаман|Айдын Сахаманға]] тұрмыста. [[Айдын Сахаман]] «[[Дос-Мұқасан|Дос-Мұкасан]]<nowiki/>» (2022, музыкалық байопик); «[[Любой ценой]]<nowiki/>»; «[[Анажан]]<nowiki/>» фильмдерінің және «[[Вопреки всему]]<nowiki/>» сериалының [[Режиссёр|режиссёрі]] болып табылады.<ref name=":4" /><ref name=":2" />
== Скрипка аспабы туралы ==
Қазіргі уақытта мемлекеттік коллекциядан '''Николо Амати''' ([[Антонио Страдивари|Антонио Страдиваридің]] ұстазы) жасаған [[Скрипка|скрипкада]] ойнайды. Ол бұл аспапты «нағыз серіктес» деп атап, ол әрбір жанасуға жауап беріп, күтпеген дыбыстарды шығаруға мүмкіндік береді.<ref name=":3" />
== Дәрежелері ==
* «[[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін медальі]]<nowiki/>»
* Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты (скрипка)<ref name=":0" />
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан скрипкашылары]]
[[Санат:Қазақстан академиялық музыканттары]]
n2atn9vqhczvetr2f1dmpr39upoh2eo
3592029
3592019
2026-04-26T06:04:03Z
1nter pares
146705
3592029
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Динара Базарбаева-Сахаман
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон = non_vocal_instrumentalist
|Туған кездегі есімі = Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман
|Толық аты =
|Туған күні = 22.07.1985
|Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 2014 жылдан бастап
|Мемлекет = {{Байрақ|Қазақстан}}
|Мамандықтары = Скрипкашы, оқытушы
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = Скрипка
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = «Forte Trio» ансамбльі, Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік филармониясы
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = [[Ерен еңбегі үшін медалі]]
|Сайты = [https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/ Динара Базарбаева-Сахаман - Жамбыл филармониясы]
|Commons =
}}
'''Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман''' ([[22 шілде]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]]) — қазақстандық [[скрипка]]шы, [[өнертану магистрі]], Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты, «[[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін]]<nowiki/>» медальінің иегері, [[Қазақ филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті және мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[Ансамбль|ансамбльінің]] мүшесі.<ref name=":0">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Успех – успевать делать то, что нравится - Сцена - news.pianos.kz|url=https://news.pianos.kz/uspeh-uspevat-delat-to-chto-nravitsya/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Өмірбаяны мен білімі ==
Динара Базарбаева-Сахаман [[1985 жыл|1985]] жылдың [[22 шілде]]сінде [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Бес жасынан бастап [[классикалық музыка]]мен шұғылдана бастады. Алғашында [[фортепиано]] мен [[скрипка]] арасында таңдау жасап, нәтижесінде скрипканың техникалық мүмкіндіктері мол болғандықтан осы аспапқа тоқталды.<ref name=":2">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман|url=https://ticketon.kz/inder/star/dinara-bazarbayeva|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Kazakh Violinist Dinara Bazarbayeva-Sakhaman on Sound, Identity, and the Demands of the Stage - The Times Of Central Asia|url=https://timesca.com/kazakh-violinist-dinara-bazarbayeva-sakhaman-on-sound-identity-and-the-demands-of-the-stage/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
К.Байсейітова атындағы Республикалық мамандандырылған музыкалық мектепте [[скрипка]] сыныбында оқыды. Ұстазы — [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]], [[профессор]] [[Нина Михайловна Патрушева]]. ([[Құрмет Белгісі ордені|Құрмет]] және [[Достық ордені|Достық II]] дәрежелі ордендерінің кавалері). Мектепті бітірген соң Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының ішекті аспаптар кафедрасында [[Нина Патрушева]] сыныбында білімін жалғастырды. Магистратураны скрипкашы [[Алла Камаловна Кармысова]]ның сыныбында аяқтады.<ref name=":1" /><ref name=":4">{{Cite web|title=Где мозоль у скрипачей (интервью)|url=https://time.kz/articles/grim/2022/03/16/gde-mozol-u-skripachej|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=НП.kz Люди - Нина Михайловна Патрушева.Архив|url=https://archive.np.kz/old/2007/11/rludi1.html|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Динара Базарбаева-Сахаман — [[Қазақстан]] [[скрипка]] мектебінің жарқын өкілдерінің бірі. Жеке орындаушы ретінде де, камералық ансамбльдер құрамында да өнер көрсетеді. Оның репертуарында [[Классикалық музыка|классикалық]] шығармаларымен қатар қазақ композиторларының туындылары бар. Өнер жолында Қазақстанмен қатар [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ресей]], [[Үндістан]], [[Израиль]], [[Франция]], [[Италия]], [[Біріккен Араб Әмірліктері]], [[Испания]], [[Швейцария]], [[Мальта]], [[Антигуа және Барбуда]], [[Германия]], [[Аустрия]], [[Қытай]] және басқа елдердің сахналарында өнер көрсеткен [[музыкант]].<ref name=":0" />
* [[2014 жыл]]ы [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева|Дариға Назарбаева]] ұйымдастырған қайырымдылық концерттерге музыкант ретінде қатысқан. «[[Abai TV]]<nowiki/>» телеарнасында «[[Әндіground]]<nowiki/>» және «[[Вечные ценности]]<nowiki/>» ([[Светлана Коковинецпен]] бірге) бағдарламаларына қатысқан.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=Әндіground. Динара Базарбаева - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/1545|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Вечные ценности. «ВЕЧНЫЕ ЦЕННОСТИ». Динара Базарбаева - Телеканал «AbaiTV»|url=https://abaitv.kz/ru/videos/4130|accessdate=26.04.2026}}</ref>
Ол [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті болып жұмыс істейді. Сонымен қатар [[Алматы|Алматыда]] «[[Candlelight Seasons Almaty]]<nowiki/>» (''Алматы майшам маусымдары'') концерттік сериясының ұйымдастырушысы. Маңызды концерттік бағдарламалары:<ref>{{Cite web|title=Discover Weekend Wonders: Ballet, Music, and Exhibitions in Astana and Almaty - The Astana Times|url=https://astanatimes.com/2024/06/discover-weekend-wonders-ballet-music-and-exhibitions-in-astana-and-almaty/}}</ref>
* ''«День свободного ветра» (The Violin Season 3);''<ref>{{Cite web|title=День свободного ветра. Динара Базарбаева-Сахаман. Александра Наумова.|url=https://ticketon.kz/kaskelen/event/den-svobodnogo-vetra-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Red Violin»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Red violin -|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-red-violin|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Концерт скрипичной музыки»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт скрипичной музыки - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/koncert-skripichnoj-muzyki/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Ұлы Дала Аңыздары» (Тәуелсіздіктің 35 жылдығына арналған);''<ref>{{Cite web|title=Concert Dedicated to the 35th Anniversary of the Independence of the Republic of Kazakhstan “Legends of the Great Steppe” - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/en/poster/concert-dedicated-to-the-35th-anniversary-of-the-independence-of-the-republic-of-kazakhstan-legends-of-the-great-steppe/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Dessert Time»;''<ref>{{Cite web|title=Dessert time, Казахская государственная филармония им. Жамбыла|url=https://ticketon.kz/almaty/event/tckt2-dessert-time-2026|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Осенняя фантазия»;''<ref>{{Cite web|title=Осенняя фантазия|url=https://ticketon.kz/almaty/event/osennyaya-fantaziya|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Музы и Легенды»;''<ref>{{Cite web|title=«Музы и Легенды» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/poster/mwzy-i-legendy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Мелодии ветра и степей»;''<ref>{{Cite web|title=«Мелодии ветра и степей» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/melodii-vetra-i-stepej/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Soul»''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Soul|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-soul|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Струнные фантазии»''<ref>{{Cite web|title=Концерт «Струнные фантазии» Динары Базарбаевой-Сахаман|url=https://ticketon.kz/almaty/event/skripichnye-fantazii|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Времена года»''<ref>{{Cite web|title=Времена года|url=https://ticketon.kz/almaty/event/vremena-goda-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Весенняя мелодия» және тағы да басқалары.''<ref>{{Cite web|title=«Весенняя мелодия» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/vesennjaja-melodija/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
=== Оркестрлерде солисттік қызметі ===
Солист ретінде академиялық [[Симфониялық оркестр|симфониялық оркестрлерімен]] бірнеше рет өнер көрсеткен. [[2021 жыл]]дың [[16 қыркүйек]] айында [[Астана]] қаласында Қ.Қуанышбаев атындағы Қазақ музыкалық-драмалық театрының үлкен концерт залында [[Астана]] әкімдігінің мемлекеттік академиялық филармониясының симфониялық оркестрімен «'''XXII концерттік маусымында'''» [[Дирижер|дирижёр]] [[Ернар Нұртазин]] басқаруында қазақстандық [[Сазгер|композитор]] [[Шырын Базарқұлованың]] ''«Скрипка мен оркестрге арналған концерт, соль мажор»'' шығармасын орындаған. (композитордың [[Н.Римский-Корсаков]] атындағы [[Санкт-Петербург]] консерваториясындағы дипломдық жұмысы).<ref>{{Cite web|title=Симфонический оркестр открыл свой XXII концертный сезон|url=https://dknews.kz/ru/dk-life/201987-simfonicheskiy-orkestr-otkryl-svoy-xxii-koncertnyy|accessdate=26.04.2026}}</ref>
[[2023 жыл|2023 жылдың]] [[11 қараша|11 қарашасында]] [[Қарағанды]] қаласында Е. Рахмадиев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен ([[Дирижер|дирижёр]] – халықаралық байқаулардың лауреаты [[Әбілқайыр Сағымбаев]]) [[Сазгер|композитор]] [[Макс Брухтың]] ''«скрипка мен оркестрге арналған №1 концерт, соль минор, op. 26»'' шығармасын орындаған. [[2025 жыл|2025 жылдың]] [[12 желтоқсан|12 желтоқсанында]] [[Алматы|Алматыдағы]] [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясында]] Қазақстанға [[Болгария|Болгариядан]] шақырылған [[Дирижер|дирижёр]] [[Диан Чобанов]] басқаруында Т.Әбдірашев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен [[Сазгер|композитор]] [[Иоганнес Брамстың]] ''«Скрипка мен оркестрге арналған концерт, ре мажор, op.77»'' концертін орындады.<ref>{{Cite web|title=Карагандинцев приглашают на концерт симфонической музыки|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda/press/news/details/649249?lang=ru|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=«Брамс/Бетховен» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/brams-bethoven/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
==== «Forte Trio» ====
Динара Базарбаева-Сахаман – мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[ансамбльінің]] тұрақты мүшесі ([[скрипка]]). Трионың негізін қалаушысы және көркемдік жетекшісі – [[Тимур Урманчеев]] ([[фортепиано]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]). Үшінші мүшесі – [[Мурат Нарбеков]] ([[виолончель]]). Ансамбль көптеген жылдар бойы опералық әнші [[Азамат Желтыргузов]] ([[баритон]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]) сияқты әртістермен бірлесіп өнер көрсеткен. Олар бірлескен [[Концерт|концерттерде]] (соның ішінде [[2020 жыл|2020 жылы]] «Звезда на карантине» онлайн-жобасында) [[Классикалық музыка|классикалық музыканың]] шығармаларын орындаған.<ref name=":2" /><ref name=":1" />
===== Педагогикалық қызметі =====
Қазіргі уақытта [[Қазақ ұлттық консерваториясы|Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында]] және [[П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінде]] [[скрипка]] сыныбы бойынша [[Оқыту|оқытушы]] болып жұмыс істейді.<ref>{{Cite web|title=Ішекті аспаптар кафедрасы - www.conservatoire.kz|url=https://www.conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/ishekti-aspaptar-kafedrasy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Жеке өмірі ==
Динара Базарбаева-Сахаман қазақстандық [[режиссёр]] және [[сценарийші]] [[Айдын Сахаман|Айдын Сахаманға]] тұрмыста. [[Айдын Сахаман]] «[[Дос-Мұқасан|Дос-Мұкасан]]<nowiki/>» (2022, музыкалық байопик); «[[Любой ценой]]<nowiki/>»; «[[Анажан]]<nowiki/>» фильмдерінің және «[[Вопреки всему]]<nowiki/>» сериалының [[Режиссёр|режиссёрі]] болып табылады.<ref name=":4" /><ref name=":2" />
== Скрипка аспабы туралы ==
Қазіргі уақытта мемлекеттік коллекциядан '''Николо Амати''' ([[Антонио Страдивари|Антонио Страдиваридің]] ұстазы) жасаған [[Скрипка|скрипкада]] ойнайды. Ол бұл аспапты «нағыз серіктес» деп атап, ол әрбір жанасуға жауап беріп, күтпеген дыбыстарды шығаруға мүмкіндік береді.<ref name=":3" />
== Дәрежелері ==
* «[[Ерен еңбегі үшін медалі]]<nowiki/>»
* Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты (скрипка)<ref name=":0" />
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан скрипкашылары]]
[[Санат:Қазақстан академиялық музыканттары]]
e7mjrryisznxkp33uw5bo4ccqjpxfvs
3592133
3592029
2026-04-26T10:10:29Z
Tuttiorchestra687
173049
3592133
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Динара Базарбаева-Сахаман
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон = non_vocal_instrumentalist
|Туған кездегі есімі = Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман
|Толық аты =
|Туған күні = 22.07.1985
|Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 2014 жылдан бастап
|Мемлекет = {{Байрақ|Қазақстан}}
|Мамандықтары = Скрипкашы, оқытушы
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = Скрипка
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = «Forte Trio» ансамбльі, Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік филармониясы
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = [[Ерен еңбегі үшін медалі]]
|Сайты = [https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/ Динара Базарбаева-Сахаман - Жамбыл филармониясы]
|Commons =
}}
'''Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман''' ([[22 шілде]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]]) — қазақстандық [[скрипка]]шы, [[өнертану магистрі]], Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты, «[[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін]]<nowiki/>» медальінің иегері, [[Қазақ филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті және мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[Ансамбль|ансамбльінің]] мүшесі.<ref name=":0">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Успех – успевать делать то, что нравится - Сцена - news.pianos.kz|url=https://news.pianos.kz/uspeh-uspevat-delat-to-chto-nravitsya/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Өмірбаяны мен білімі ==
Динара Базарбаева-Сахаман [[1985 жыл|1985]] жылдың [[22 шілде]]сінде [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Бес жасынан бастап [[классикалық музыка]]мен шұғылдана бастады. Алғашында [[фортепиано]] мен [[скрипка]] арасында таңдау жасап, нәтижесінде скрипканың техникалық мүмкіндіктері мол болғандықтан осы аспапқа тоқталды.<ref name=":2">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман|url=https://ticketon.kz/inder/star/dinara-bazarbayeva|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Kazakh Violinist Dinara Bazarbayeva-Sakhaman on Sound, Identity, and the Demands of the Stage - The Times Of Central Asia|url=https://timesca.com/kazakh-violinist-dinara-bazarbayeva-sakhaman-on-sound-identity-and-the-demands-of-the-stage/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
К.Байсейітова атындағы Республикалық мамандандырылған музыкалық мектепте [[скрипка]] сыныбында оқыды. Ұстазы — [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]], [[профессор]] [[Нина Михайловна Патрушева]]. ([[Құрмет Белгісі ордені|Құрмет]] және [[Достық ордені|Достық II]] дәрежелі ордендерінің кавалері). Мектепті бітірген соң Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының ішекті аспаптар кафедрасында [[Нина Патрушева]] сыныбында білімін жалғастырды. Магистратураны скрипкашы [[Алла Камаловна Кармысова]]ның сыныбында аяқтады.<ref name=":1" /><ref name=":4">{{Cite web|title=Где мозоль у скрипачей (интервью)|url=https://time.kz/articles/grim/2022/03/16/gde-mozol-u-skripachej|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=НП.kz Люди - Нина Михайловна Патрушева.Архив|url=https://archive.np.kz/old/2007/11/rludi1.html|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Динара Базарбаева-Сахаман — [[Қазақстан]] [[скрипка]] мектебінің жарқын өкілдерінің бірі. Жеке орындаушы ретінде де, камералық ансамбльдер құрамында да өнер көрсетеді. Оның репертуарында [[Классикалық музыка|классикалық]] шығармаларымен қатар қазақ композиторларының туындылары бар. Өнер жолында Қазақстанмен қатар [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ресей]], [[Үндістан]], [[Израиль]], [[Франция]], [[Италия]], [[Біріккен Араб Әмірліктері]], [[Испания]], [[Швейцария]], [[Мальта]], [[Антигуа және Барбуда]], [[Германия]], [[Аустрия]], [[Қытай]] және басқа елдердің сахналарында өнер көрсеткен [[музыкант]].<ref name=":0" />
* [[2014 жыл]]ы [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева|Дариға Назарбаева]] ұйымдастырған қайырымдылық концерттерге музыкант ретінде қатысқан. «[[Abai TV]]<nowiki/>» телеарнасында «[[Әндіground]]<nowiki/>» және «[[Вечные ценности]]<nowiki/>» ([[Светлана Коковинецпен]] бірге) бағдарламаларына қатысқан.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=Әндіground. Динара Базарбаева - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/1545|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Вечные ценности. «ВЕЧНЫЕ ЦЕННОСТИ». Динара Базарбаева - Телеканал «AbaiTV»|url=https://abaitv.kz/ru/videos/4130|accessdate=26.04.2026}}</ref>
Ол [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті болып жұмыс істейді. Сонымен қатар [[Алматы|Алматыда]] «[[Candlelight Seasons Almaty]]<nowiki/>» (''Алматы майшам маусымдары'') концерттік сериясының ұйымдастырушысы. Маңызды концерттік бағдарламалары:<ref>{{Cite web|title=Discover Weekend Wonders: Ballet, Music, and Exhibitions in Astana and Almaty - The Astana Times|url=https://astanatimes.com/2024/06/discover-weekend-wonders-ballet-music-and-exhibitions-in-astana-and-almaty/}}</ref>
* ''«День свободного ветра» (The Violin Season 3);''<ref>{{Cite web|title=День свободного ветра. Динара Базарбаева-Сахаман. Александра Наумова.|url=https://ticketon.kz/kaskelen/event/den-svobodnogo-vetra-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Red Violin»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Red violin -|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-red-violin|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Концерт скрипичной музыки»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт скрипичной музыки - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/koncert-skripichnoj-muzyki/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Ұлы Дала Аңыздары» (Тәуелсіздіктің 35 жылдығына арналған);''<ref>{{Cite web|title=Concert Dedicated to the 35th Anniversary of the Independence of the Republic of Kazakhstan “Legends of the Great Steppe” - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/en/poster/concert-dedicated-to-the-35th-anniversary-of-the-independence-of-the-republic-of-kazakhstan-legends-of-the-great-steppe/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Dessert Time»;''<ref>{{Cite web|title=Dessert time, Казахская государственная филармония им. Жамбыла|url=https://ticketon.kz/almaty/event/tckt2-dessert-time-2026|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Осенняя фантазия»;''<ref>{{Cite web|title=Осенняя фантазия|url=https://ticketon.kz/almaty/event/osennyaya-fantaziya|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Музы и Легенды»;''<ref>{{Cite web|title=«Музы и Легенды» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/poster/mwzy-i-legendy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Мелодии ветра и степей»;''<ref>{{Cite web|title=«Мелодии ветра и степей» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/melodii-vetra-i-stepej/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Soul»''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Soul|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-soul|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Струнные фантазии»''<ref>{{Cite web|title=Концерт «Струнные фантазии» Динары Базарбаевой-Сахаман|url=https://ticketon.kz/almaty/event/skripichnye-fantazii|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Времена года»''<ref>{{Cite web|title=Времена года|url=https://ticketon.kz/almaty/event/vremena-goda-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Весенняя мелодия» және тағы да басқалары.''<ref>{{Cite web|title=«Весенняя мелодия» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/vesennjaja-melodija/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
=== Оркестрлерде солисттік қызметі ===
Солист ретінде академиялық [[Симфониялық оркестр|симфониялық оркестрлерімен]] бірнеше рет өнер көрсеткен. [[2021 жыл]]дың [[16 қыркүйек]] айында [[Астана]] қаласында Қ.Қуанышбаев атындағы Қазақ музыкалық-драмалық театрының үлкен концерт залында [[Астана]] әкімдігінің мемлекеттік академиялық филармониясының симфониялық оркестрімен «'''XXII концерттік маусымында'''» [[Дирижер|дирижёр]] [[Ернар Нұртазин]] басқаруында қазақстандық [[Сазгер|композитор]] [[Шырын Базарқұлованың]] ''«Скрипка мен оркестрге арналған концерт, соль мажор»'' шығармасын орындаған. (композитордың [[Н.Римский-Корсаков]] атындағы [[Санкт-Петербург]] консерваториясындағы дипломдық жұмысы).<ref>{{Cite web|title=Симфонический оркестр открыл свой XXII концертный сезон|url=https://dknews.kz/ru/dk-life/201987-simfonicheskiy-orkestr-otkryl-svoy-xxii-koncertnyy|accessdate=26.04.2026}}</ref>
[[2023 жыл|2023 жылдың]] [[11 қараша|11 қарашасында]] [[Қарағанды]] қаласында Е. Рахмадиев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен ([[Дирижер|дирижёр]] – халықаралық байқаулардың лауреаты [[Әбілқайыр Сағымбаев]]) [[Сазгер|композитор]] [[Макс Брухтың]] ''«Скрипка мен оркестрге арналған №1 концерт, соль минор, op. 26»'' шығармасын орындаған. [[2025 жыл|2025 жылдың]] [[12 желтоқсан|12 желтоқсанында]] [[Алматы|Алматыдағы]] [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясында]] Қазақстанға [[Болгария|Болгариядан]] шақырылған [[Дирижер|дирижёр]] [[Диан Чобанов]] басқаруында Т.Әбдірашев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен [[Сазгер|композитор]] [[Иоганнес Брамстың]] ''«Скрипка мен оркестрге арналған концерт, ре мажор, op. 77»'' концертін орындады.<ref>{{Cite web|title=Карагандинцев приглашают на концерт симфонической музыки|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda/press/news/details/649249?lang=ru|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=«Брамс/Бетховен» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/brams-bethoven/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
==== «Forte Trio» ====
Динара Базарбаева-Сахаман – мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[ансамбльінің]] тұрақты мүшесі ([[скрипка]]). Трионың негізін қалаушысы және көркемдік жетекшісі – [[Тимур Урманчеев]] ([[фортепиано]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]). Үшінші мүшесі – [[Мурат Нарбеков]] ([[виолончель]]). Ансамбль көптеген жылдар бойы опералық әнші [[Азамат Желтыргузов]] ([[баритон]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]) сияқты әртістермен бірлесіп өнер көрсеткен. Олар бірлескен [[Концерт|концерттерде]] (соның ішінде [[2020 жыл|2020 жылы]] «Звезда на карантине» онлайн-жобасында) [[Классикалық музыка|классикалық музыканың]] шығармаларын орындаған.<ref name=":2" /><ref name=":1" />
===== Педагогикалық қызметі =====
Қазіргі уақытта [[Қазақ ұлттық консерваториясы|Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында]] және [[П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінде]] [[скрипка]] сыныбы бойынша [[Оқыту|оқытушы]] болып жұмыс істейді.<ref>{{Cite web|title=Ішекті аспаптар кафедрасы - www.conservatoire.kz|url=https://www.conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/ishekti-aspaptar-kafedrasy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Жеке өмірі ==
Динара Базарбаева-Сахаман қазақстандық [[режиссёр]] және [[сценарийші]] [[Айдын Сахаман|Айдын Сахаманға]] тұрмыста. [[Айдын Сахаман]] «[[Дос-Мұқасан|Дос-Мұкасан]]<nowiki/>» (2022, музыкалық байопик); «[[Любой ценой]]<nowiki/>»; «[[Анажан]]<nowiki/>» фильмдерінің және «[[Вопреки всему]]<nowiki/>» сериалының [[Режиссёр|режиссёрі]] болып табылады.<ref name=":4" /><ref name=":2" />
== Скрипка аспабы туралы ==
Қазіргі уақытта мемлекеттік коллекциядан '''Николо Амати''' ([[Антонио Страдивари|Антонио Страдиваридің]] ұстазы) жасаған [[Скрипка|скрипкада]] ойнайды. Ол бұл аспапты «нағыз серіктес» деп атап, ол әрбір жанасуға жауап беріп, күтпеген дыбыстарды шығаруға мүмкіндік береді.<ref name=":3" />
== Дәрежелері ==
* «[[Ерен еңбегі үшін медалі]]<nowiki/>»
* Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты (скрипка)<ref name=":0" />
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан скрипкашылары]]
[[Санат:Қазақстан академиялық музыканттары]]
iea7rlcffrpuknsnli9yjuxx6v0okg1
3592134
3592133
2026-04-26T10:11:28Z
Tuttiorchestra687
173049
3592134
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Динара Базарбаева-Сахаман
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон = non_vocal_instrumentalist
|Туған кездегі есімі = Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман
|Толық аты =
|Туған күні = 22.07.1985
|Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 2014 жылдан бастап
|Мемлекет = {{Байрақ|Қазақстан}}
|Мамандықтары = Скрипкашы, оқытушы
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = Скрипка
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = «Forte Trio» ансамбльі, Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік филармониясы
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = [[Ерен еңбегі үшін медалі]]
|Сайты = [https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/ Динара Базарбаева-Сахаман - Жамбыл филармониясы]
|Commons =
}}
'''Динара Сүйерханқызы Базарбаева-Сахаман''' ([[22 шілде]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]]) — қазақстандық [[скрипка]]шы, [[өнертану магистрі]], Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты, «[[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін]]<nowiki/>» медальінің иегері, [[Қазақ филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті және мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[Ансамбль|ансамбльінің]] мүшесі.<ref name=":0">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/doer/dinara-bazarbaeva-sahaman/|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Успех – успевать делать то, что нравится - Сцена - news.pianos.kz|url=https://news.pianos.kz/uspeh-uspevat-delat-to-chto-nravitsya/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Өмірбаяны мен білімі ==
Динара Базарбаева-Сахаман [[1985 жыл|1985]] жылдың [[22 шілде]]сінде [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Бес жасынан бастап [[классикалық музыка]]мен шұғылдана бастады. Алғашында [[фортепиано]] мен [[скрипка]] арасында таңдау жасап, нәтижесінде скрипканың техникалық мүмкіндіктері мол болғандықтан осы аспапқа тоқталды.<ref name=":2">{{Cite web|title=Динара Базарбаева-Сахаман|url=https://ticketon.kz/inder/star/dinara-bazarbayeva|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Kazakh Violinist Dinara Bazarbayeva-Sakhaman on Sound, Identity, and the Demands of the Stage - The Times Of Central Asia|url=https://timesca.com/kazakh-violinist-dinara-bazarbayeva-sakhaman-on-sound-identity-and-the-demands-of-the-stage/|accessdate=22.04.2026}}</ref>
К.Байсейітова атындағы Республикалық мамандандырылған музыкалық мектепте [[скрипка]] сыныбында оқыды. Ұстазы — [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]], [[профессор]] [[Нина Михайловна Патрушева]]. ([[Құрмет Белгісі ордені|Құрмет]] және [[Достық ордені|Достық II]] дәрежелі ордендерінің кавалері). Мектепті бітірген соң Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының ішекті аспаптар кафедрасында [[Нина Патрушева]] сыныбында білімін жалғастырды. Магистратураны скрипкашы [[Алла Камаловна Кармысова]] сыныбында аяқтады.<ref name=":1" /><ref name=":4">{{Cite web|title=Где мозоль у скрипачей (интервью)|url=https://time.kz/articles/grim/2022/03/16/gde-mozol-u-skripachej|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=НП.kz Люди - Нина Михайловна Патрушева.Архив|url=https://archive.np.kz/old/2007/11/rludi1.html|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Динара Базарбаева-Сахаман — [[Қазақстан]] [[скрипка]] мектебінің жарқын өкілдерінің бірі. Жеке орындаушы ретінде де, камералық ансамбльдер құрамында да өнер көрсетеді. Оның репертуарында [[Классикалық музыка|классикалық]] шығармаларымен қатар қазақ композиторларының туындылары бар. Өнер жолында Қазақстанмен қатар [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ресей]], [[Үндістан]], [[Израиль]], [[Франция]], [[Италия]], [[Біріккен Араб Әмірліктері]], [[Испания]], [[Швейцария]], [[Мальта]], [[Антигуа және Барбуда]], [[Германия]], [[Аустрия]], [[Қытай]] және басқа елдердің сахналарында өнер көрсеткен [[музыкант]].<ref name=":0" />
* [[2014 жыл]]ы [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева|Дариға Назарбаева]] ұйымдастырған қайырымдылық концерттерге музыкант ретінде қатысқан. «[[Abai TV]]<nowiki/>» телеарнасында «[[Әндіground]]<nowiki/>» және «[[Вечные ценности]]<nowiki/>» ([[Светлана Коковинецпен]] бірге) бағдарламаларына қатысқан.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=Әндіground. Динара Базарбаева - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/1545|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Вечные ценности. «ВЕЧНЫЕ ЦЕННОСТИ». Динара Базарбаева - Телеканал «AbaiTV»|url=https://abaitv.kz/ru/videos/4130|accessdate=26.04.2026}}</ref>
Ол [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясының]] солисті болып жұмыс істейді. Сонымен қатар [[Алматы|Алматыда]] «[[Candlelight Seasons Almaty]]<nowiki/>» (''Алматы майшам маусымдары'') концерттік сериясының ұйымдастырушысы. Маңызды концерттік бағдарламалары:<ref>{{Cite web|title=Discover Weekend Wonders: Ballet, Music, and Exhibitions in Astana and Almaty - The Astana Times|url=https://astanatimes.com/2024/06/discover-weekend-wonders-ballet-music-and-exhibitions-in-astana-and-almaty/}}</ref>
* ''«День свободного ветра» (The Violin Season 3);''<ref>{{Cite web|title=День свободного ветра. Динара Базарбаева-Сахаман. Александра Наумова.|url=https://ticketon.kz/kaskelen/event/den-svobodnogo-vetra-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Red Violin»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Red violin -|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-red-violin|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Концерт скрипичной музыки»;''<ref>{{Cite web|title=Концерт скрипичной музыки - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/koncert-skripichnoj-muzyki/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Ұлы Дала Аңыздары» (Тәуелсіздіктің 35 жылдығына арналған);''<ref>{{Cite web|title=Concert Dedicated to the 35th Anniversary of the Independence of the Republic of Kazakhstan “Legends of the Great Steppe” - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/en/poster/concert-dedicated-to-the-35th-anniversary-of-the-independence-of-the-republic-of-kazakhstan-legends-of-the-great-steppe/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Dessert Time»;''<ref>{{Cite web|title=Dessert time, Казахская государственная филармония им. Жамбыла|url=https://ticketon.kz/almaty/event/tckt2-dessert-time-2026|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Осенняя фантазия»;''<ref>{{Cite web|title=Осенняя фантазия|url=https://ticketon.kz/almaty/event/osennyaya-fantaziya|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Музы и Легенды»;''<ref>{{Cite web|title=«Музы и Легенды» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/kk/poster/mwzy-i-legendy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Мелодии ветра и степей»;''<ref>{{Cite web|title=«Мелодии ветра и степей» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/melodii-vetra-i-stepej/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«The Soul»''<ref>{{Cite web|title=Концерт The Soul|url=https://sxodim.com/almaty/event/koncert-the-soul|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Струнные фантазии»''<ref>{{Cite web|title=Концерт «Струнные фантазии» Динары Базарбаевой-Сахаман|url=https://ticketon.kz/almaty/event/skripichnye-fantazii|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Времена года»''<ref>{{Cite web|title=Времена года|url=https://ticketon.kz/almaty/event/vremena-goda-almaty|accessdate=26.04.2026}}</ref>
* ''«Весенняя мелодия» және тағы да басқалары.''<ref>{{Cite web|title=«Весенняя мелодия» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/vesennjaja-melodija/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
=== Оркестрлерде солисттік қызметі ===
Солист ретінде академиялық [[Симфониялық оркестр|симфониялық оркестрлерімен]] бірнеше рет өнер көрсеткен. [[2021 жыл]]дың [[16 қыркүйек]] айында [[Астана]] қаласында Қ.Қуанышбаев атындағы Қазақ музыкалық-драмалық театрының үлкен концерт залында [[Астана]] әкімдігінің мемлекеттік академиялық филармониясының симфониялық оркестрімен «'''XXII концерттік маусымында'''» [[Дирижер|дирижёр]] [[Ернар Нұртазин]] басқаруында қазақстандық [[Сазгер|композитор]] [[Шырын Базарқұлованың]] ''«Скрипка мен оркестрге арналған концерт, соль мажор»'' шығармасын орындаған. (композитордың [[Н.Римский-Корсаков]] атындағы [[Санкт-Петербург]] консерваториясындағы дипломдық жұмысы).<ref>{{Cite web|title=Симфонический оркестр открыл свой XXII концертный сезон|url=https://dknews.kz/ru/dk-life/201987-simfonicheskiy-orkestr-otkryl-svoy-xxii-koncertnyy|accessdate=26.04.2026}}</ref>
[[2023 жыл|2023 жылдың]] [[11 қараша|11 қарашасында]] [[Қарағанды]] қаласында Е. Рахмадиев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен ([[Дирижер|дирижёр]] – халықаралық байқаулардың лауреаты [[Әбілқайыр Сағымбаев]]) [[Сазгер|композитор]] [[Макс Брухтың]] ''«Скрипка мен оркестрге арналған №1 концерт, соль минор, op. 26»'' шығармасын орындаған. [[2025 жыл|2025 жылдың]] [[12 желтоқсан|12 желтоқсанында]] [[Алматы|Алматыдағы]] [[Қазақ мемлекеттік филармониясы|Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік академиялық филармониясында]] Қазақстанға [[Болгария|Болгариядан]] шақырылған [[Дирижер|дирижёр]] [[Диан Чобанов]] басқаруында Т.Әбдірашев атындағы академиялық симфониялық оркестрімен [[Сазгер|композитор]] [[Иоганнес Брамстың]] ''«Скрипка мен оркестрге арналған концерт, ре мажор, op. 77»'' концертін орындады.<ref>{{Cite web|title=Карагандинцев приглашают на концерт симфонической музыки|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda/press/news/details/649249?lang=ru|accessdate=26.04.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=«Брамс/Бетховен» - КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ АКАДЕМИЧЕСКАЯ ФИЛАРМОНИЯ ИМЕНИ ЖАМБЫЛА|url=https://jambyl-philharmonic.kz/poster/brams-bethoven/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
==== «Forte Trio» ====
Динара Базарбаева-Сахаман – мемлекеттік «[[Forte Trio]]<nowiki/>» [[ансамбльінің]] тұрақты мүшесі ([[скрипка]]). Трионың негізін қалаушысы және көркемдік жетекшісі – [[Тимур Урманчеев]] ([[фортепиано]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]). Үшінші мүшесі – [[Мурат Нарбеков]] ([[виолончель]]). Ансамбль көптеген жылдар бойы опералық әнші [[Азамат Желтыргузов]] ([[баритон]], [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]) сияқты әртістермен бірлесіп өнер көрсеткен. Олар бірлескен [[Концерт|концерттерде]] (соның ішінде [[2020 жыл|2020 жылы]] «Звезда на карантине» онлайн-жобасында) [[Классикалық музыка|классикалық музыканың]] шығармаларын орындаған.<ref name=":2" /><ref name=":1" />
===== Педагогикалық қызметі =====
Қазіргі уақытта [[Қазақ ұлттық консерваториясы|Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында]] және [[П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінде]] [[скрипка]] сыныбы бойынша [[Оқыту|оқытушы]] болып жұмыс істейді.<ref>{{Cite web|title=Ішекті аспаптар кафедрасы - www.conservatoire.kz|url=https://www.conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/ishekti-aspaptar-kafedrasy/|accessdate=26.04.2026}}</ref>
== Жеке өмірі ==
Динара Базарбаева-Сахаман қазақстандық [[режиссёр]] және [[сценарийші]] [[Айдын Сахаман|Айдын Сахаманға]] тұрмыста. [[Айдын Сахаман]] «[[Дос-Мұқасан|Дос-Мұкасан]]<nowiki/>» (2022, музыкалық байопик); «[[Любой ценой]]<nowiki/>»; «[[Анажан]]<nowiki/>» фильмдерінің және «[[Вопреки всему]]<nowiki/>» сериалының [[Режиссёр|режиссёрі]] болып табылады.<ref name=":4" /><ref name=":2" />
== Скрипка аспабы туралы ==
Қазіргі уақытта мемлекеттік коллекциядан '''Николо Амати''' ([[Антонио Страдивари|Антонио Страдиваридің]] ұстазы) жасаған [[Скрипка|скрипкада]] ойнайды. Ол бұл аспапты «нағыз серіктес» деп атап, ол әрбір жанасуға жауап беріп, күтпеген дыбыстарды шығаруға мүмкіндік береді.<ref name=":3" />
== Дәрежелері ==
* «[[Ерен еңбегі үшін медалі]]<nowiki/>»
* Халықаралық және Республикалық байқаулардың лауреаты (скрипка)<ref name=":0" />
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан скрипкашылары]]
[[Санат:Қазақстан академиялық музыканттары]]
qii2yzihzodqpbqwc2xz0wb1askx1dl
Қатысушы талқылауы:Kotmolodoi
3
780069
3592021
2026-04-26T05:40:34Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592021
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Kotmolodoi}}
-- [[Қатысушы:Erboldilyara|Сариев Ербол]] ([[Қатысушы талқылауы:Erboldilyara|талқылауы]] 10:40, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
tmigp01fv6ftviwki9qjrtyalw580em
Ольга Мануйлова
0
780070
3592022
2026-04-26T05:47:18Z
Мағыпар
100137
Жаңа бетте: '''Ольга Максимилиановна Мануйлова ''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Нижний Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі. == Дереккөздер == {{дереккөздер}}
3592022
wikitext
text/x-wiki
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова ''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Нижний Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
q60q1sk87f7o2kqsu1xx7lrte3o0clz
3592023
3592022
2026-04-26T05:51:31Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3592023
wikitext
text/x-wiki
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова ''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірі және мансабы ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
mhvbtkvf2ckoau10fltb85k0sh21knc
3592024
3592023
2026-04-26T05:52:56Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3592024
wikitext
text/x-wiki
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова ''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
mhbesunfv8vhu3gjythak7cutfqh683
3592025
3592024
2026-04-26T05:53:58Z
Мағыпар
100137
/* Өмірбаяны */ толықтыру
3592025
wikitext
text/x-wiki
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова ''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
s6erpn69mjp6eu8drejj2qhb849rtf0
3592026
3592025
2026-04-26T05:59:02Z
Мағыпар
100137
/* Өмірбаяны */ толықтыру
3592026
wikitext
text/x-wiki
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова ''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
1bniukpr79fwazbhzysgs2ily13bwy7
3592027
3592026
2026-04-26T06:00:36Z
Мағыпар
100137
/* Өмірбаяны */ толықтыру
3592027
wikitext
text/x-wiki
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова ''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
400cqz01qkwf3bgj6t2u2rulqmovotq
3592028
3592027
2026-04-26T06:03:41Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3592028
wikitext
text/x-wiki
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова ''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
i91q4xx812y60avn067jp22gqmtx82w
3592031
3592028
2026-04-26T06:08:27Z
Мағыпар
100137
/* Өмірбаяны */ дереккөз
3592031
wikitext
text/x-wiki
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова ''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
8v5f6fhfmty8bcqgboe2g6cees68ug4
3592033
3592031
2026-04-26T06:23:36Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3592033
wikitext
text/x-wiki
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова ''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Шығармашылығы ==
1930 жылдардың басында ол Ленинград зауытының тапсырысы бойынша бірнеше мүсіндік композициялар жасады, ал 1932 жылдан 1936 жылға дейін Ясная Полянадағы Лев Толстой мұражайына арналған мүсіндер жасады.
Ольга Максимилиановна сәндік мүсін мен шағын көлемді мүсіндердің шебері болды, мұнда бастысы — адам денесінің қимылдарының икемділігі, киімнің әсемдігі-сызықтардың, бүктемелердің, қимылдардың сұлулығы болды.<br />
Оның «Табағы бар қыз» (1947), «Газвод» павильонынан алынған «Ыдыстағы қыз» (1950), «Бейбітшілік үшін» (1954), «Көгершін бар қыз» (1957) және басқа да көптеген мүсіндері сәндік сапасымен ерекшеленеді.
Тұрмыстық, жанрлық көріністегі жұмыстары: «Есек мінген ұлдар» (1946), «Сүйемелдеу» (1952), «Қырғыз қалыңдығы» (1955) және басқалары гипсте жасалған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
25vgbxy27kcdqx54bxcx1rrz7acs5we
3592034
3592033
2026-04-26T06:24:37Z
Мағыпар
100137
/* Шығармашылығы */ толықтыру
3592034
wikitext
text/x-wiki
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова ''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Шығармашылығы ==
1930 жылдардың басында ол Ленинград зауытының тапсырысы бойынша бірнеше мүсіндік композициялар жасады, ал 1932 жылдан 1936 жылға дейін Ясная Полянадағы Лев Толстой мұражайына арналған мүсіндер жасады.
Ольга Максимилиановна шығармашылық жұмысымен қатар, оқытушылық қызметке де белсене қатысты. Ол өз тәжірибесімен жас мүсіншілермен бөлісіп, республикада көркем білім берудің дамуына үлес қосты. Азиз Закиров пен Мұрат Самудинов сияқты шәкірттері кейінірек қырғыз мүсін өнерінің дәстүрлерін жалғастырған танымал шеберлерге айналды.
Ольга Максимилиановна сәндік мүсін мен шағын көлемді мүсіндердің шебері болды, мұнда бастысы — адам денесінің қимылдарының икемділігі, киімнің әсемдігі-сызықтардың, бүктемелердің, қимылдардың сұлулығы болды.<br />
Оның «Табағы бар қыз» (1947), «Газвод» павильонынан алынған «Ыдыстағы қыз» (1950), «Бейбітшілік үшін» (1954), «Көгершін бар қыз» (1957) және басқа да көптеген мүсіндері сәндік сапасымен ерекшеленеді.
Тұрмыстық, жанрлық көріністегі жұмыстары: «Есек мінген ұлдар» (1946), «Сүйемелдеу» (1952), «Қырғыз қалыңдығы» (1955) және басқалары гипсте жасалған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
2su0e3cv1gfhge9duzcw9x99jtyq7nl
3592035
3592034
2026-04-26T06:26:01Z
Мағыпар
100137
/* Шығармашылығы */ дереккөз
3592035
wikitext
text/x-wiki
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова ''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Шығармашылығы ==
1930 жылдардың басында ол Ленинград зауытының тапсырысы бойынша бірнеше мүсіндік композициялар жасады, ал 1932 жылдан 1936 жылға дейін Ясная Полянадағы Лев Толстой мұражайына арналған мүсіндер жасады.
Ольга Максимилиановна шығармашылық жұмысымен қатар, оқытушылық қызметке де белсене қатысты. Ол өз тәжірибесімен жас мүсіншілермен бөлісіп, республикада көркем білім берудің дамуына үлес қосты. Азиз Закиров пен Мұрат Самудинов сияқты шәкірттері кейінірек қырғыз мүсін өнерінің дәстүрлерін жалғастырған танымал шеберлерге айналды.
Ольга Максимилиановна сәндік мүсін мен шағын көлемді мүсіндердің шебері болды, мұнда бастысы — адам денесінің қимылдарының икемділігі, киімнің әсемдігі-сызықтардың, бүктемелердің, қимылдардың сұлулығы болды.<br />
Оның «Табағы бар қыз» (1947), «Газвод» павильонынан алынған «Ыдыстағы қыз» (1950), «Бейбітшілік үшін» (1954), «Көгершін бар қыз» (1957) және басқа да көптеген мүсіндері сәндік сапасымен ерекшеленеді.
Тұрмыстық, жанрлық көріністегі жұмыстары: «Есек мінген ұлдар» (1946), «Сүйемелдеу» (1952), «Қырғыз қалыңдығы» (1955) және басқалары гипсте жасалған.<ref>{{citeweb|url=https://sov-art.ru/spravochnik-antikvara/avtory/manuylova-o-m?ysclid=mofbz80733436192578|title=МАНУЙЛОВА Ольга Максимилиановна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
kmu529mhtj53pmabp1saoqovquu548i
3592036
3592035
2026-04-26T06:27:21Z
Мағыпар
100137
үлгі, толықтыру
3592036
wikitext
text/x-wiki
{{Суретші
|есімі = Ольга Мануйлова
|шынайы есімі = Ольга Максимилиановна Мануйлова
|суреті =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні =
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|шыққан жері =
|азаматтығы =
|жанры =
|мектебі =
|өнер ағымы =
|атақты қолөнерлері =
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары =
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты =
|мұрағаты =
|Commons =
}}
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Шығармашылығы ==
1930 жылдардың басында ол Ленинград зауытының тапсырысы бойынша бірнеше мүсіндік композициялар жасады, ал 1932 жылдан 1936 жылға дейін Ясная Полянадағы Лев Толстой мұражайына арналған мүсіндер жасады.
Ольга Максимилиановна шығармашылық жұмысымен қатар, оқытушылық қызметке де белсене қатысты. Ол өз тәжірибесімен жас мүсіншілермен бөлісіп, республикада көркем білім берудің дамуына үлес қосты. Азиз Закиров пен Мұрат Самудинов сияқты шәкірттері кейінірек қырғыз мүсін өнерінің дәстүрлерін жалғастырған танымал шеберлерге айналды.
Ольга Максимилиановна сәндік мүсін мен шағын көлемді мүсіндердің шебері болды, мұнда бастысы — адам денесінің қимылдарының икемділігі, киімнің әсемдігі-сызықтардың, бүктемелердің, қимылдардың сұлулығы болды.<br />
Оның «Табағы бар қыз» (1947), «Газвод» павильонынан алынған «Ыдыстағы қыз» (1950), «Бейбітшілік үшін» (1954), «Көгершін бар қыз» (1957) және басқа да көптеген мүсіндері сәндік сапасымен ерекшеленеді.
Тұрмыстық, жанрлық көріністегі жұмыстары: «Есек мінген ұлдар» (1946), «Сүйемелдеу» (1952), «Қырғыз қалыңдығы» (1955) және басқалары гипсте жасалған.<ref>{{citeweb|url=https://sov-art.ru/spravochnik-antikvara/avtory/manuylova-o-m?ysclid=mofbz80733436192578|title=МАНУЙЛОВА Ольга Максимилиановна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
9xoqh9416yoy7esbopjmuf49epyezsr
3592037
3592036
2026-04-26T06:29:24Z
Мағыпар
100137
үлгі
3592037
wikitext
text/x-wiki
{{Суретші
|есімі = Ольга Мануйлова
|шынайы есімі = Ольга Максимилиановна Мануйлова
|суреті =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 17.10.1893
|туған жері = {{туғанжері|Төменгі Новгород{{!}}Төменгі Новгород|Төменгі Новгородта}}, [[Ресей империясы]]
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|шыққан жері =
|азаматтығы =
|жанры =
|мектебі =
|өнер ағымы =
|атақты қолөнерлері =
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары =
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты =
|мұрағаты =
|Commons =
}}
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Шығармашылығы ==
1930 жылдардың басында ол Ленинград зауытының тапсырысы бойынша бірнеше мүсіндік композициялар жасады, ал 1932 жылдан 1936 жылға дейін Ясная Полянадағы Лев Толстой мұражайына арналған мүсіндер жасады.
Ольга Максимилиановна шығармашылық жұмысымен қатар, оқытушылық қызметке де белсене қатысты. Ол өз тәжірибесімен жас мүсіншілермен бөлісіп, республикада көркем білім берудің дамуына үлес қосты. Азиз Закиров пен Мұрат Самудинов сияқты шәкірттері кейінірек қырғыз мүсін өнерінің дәстүрлерін жалғастырған танымал шеберлерге айналды.
Ольга Максимилиановна сәндік мүсін мен шағын көлемді мүсіндердің шебері болды, мұнда бастысы — адам денесінің қимылдарының икемділігі, киімнің әсемдігі-сызықтардың, бүктемелердің, қимылдардың сұлулығы болды.<br />
Оның «Табағы бар қыз» (1947), «Газвод» павильонынан алынған «Ыдыстағы қыз» (1950), «Бейбітшілік үшін» (1954), «Көгершін бар қыз» (1957) және басқа да көптеген мүсіндері сәндік сапасымен ерекшеленеді.
Тұрмыстық, жанрлық көріністегі жұмыстары: «Есек мінген ұлдар» (1946), «Сүйемелдеу» (1952), «Қырғыз қалыңдығы» (1955) және басқалары гипсте жасалған.<ref>{{citeweb|url=https://sov-art.ru/spravochnik-antikvara/avtory/manuylova-o-m?ysclid=mofbz80733436192578|title=МАНУЙЛОВА Ольга Максимилиановна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
l19mwn9nyd8v746f87zmwz89sr4lle1
3592038
3592037
2026-04-26T06:32:00Z
Мағыпар
100137
үлгі
3592038
wikitext
text/x-wiki
{{Суретші
|есімі = Ольга Мануйлова
|шынайы есімі = Ольга Максимилиановна Мануйлова
|суреті =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 17.10.1893
|туған жері = {{туғанжері|Төменгі Новгород{{!}}Төменгі Новгород|Төменгі Новгородта}}, [[Ресей империясы]]
|қайтыс болған күні = 26.01.1984
|қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
|шыққан жері =
|азаматтығы =
|жанры =
|мектебі =
|өнер ағымы =
|атақты қолөнерлері =
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары =
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты =
|мұрағаты =
|Commons =
}}
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Шығармашылығы ==
1930 жылдардың басында ол Ленинград зауытының тапсырысы бойынша бірнеше мүсіндік композициялар жасады, ал 1932 жылдан 1936 жылға дейін Ясная Полянадағы Лев Толстой мұражайына арналған мүсіндер жасады.
Ольга Максимилиановна шығармашылық жұмысымен қатар, оқытушылық қызметке де белсене қатысты. Ол өз тәжірибесімен жас мүсіншілермен бөлісіп, республикада көркем білім берудің дамуына үлес қосты. Азиз Закиров пен Мұрат Самудинов сияқты шәкірттері кейінірек қырғыз мүсін өнерінің дәстүрлерін жалғастырған танымал шеберлерге айналды.
Ольга Максимилиановна сәндік мүсін мен шағын көлемді мүсіндердің шебері болды, мұнда бастысы — адам денесінің қимылдарының икемділігі, киімнің әсемдігі-сызықтардың, бүктемелердің, қимылдардың сұлулығы болды.<br />
Оның «Табағы бар қыз» (1947), «Газвод» павильонынан алынған «Ыдыстағы қыз» (1950), «Бейбітшілік үшін» (1954), «Көгершін бар қыз» (1957) және басқа да көптеген мүсіндері сәндік сапасымен ерекшеленеді.
Тұрмыстық, жанрлық көріністегі жұмыстары: «Есек мінген ұлдар» (1946), «Сүйемелдеу» (1952), «Қырғыз қалыңдығы» (1955) және басқалары гипсте жасалған.<ref>{{citeweb|url=https://sov-art.ru/spravochnik-antikvara/avtory/manuylova-o-m?ysclid=mofbz80733436192578|title=МАНУЙЛОВА Ольга Максимилиановна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
f7dhix6now2bp84w2eoomph1k1jz13n
3592040
3592038
2026-04-26T06:33:14Z
Мағыпар
100137
үлгі, сурет қою
3592040
wikitext
text/x-wiki
{{Суретші
|есімі = Ольга Мануйлова
|шынайы есімі = Ольга Максимилиановна Мануйлова
|суреті = Manuilova O.M.jpg
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 17.10.1893
|туған жері = {{туғанжері|Төменгі Новгород{{!}}Төменгі Новгород|Төменгі Новгородта}}, [[Ресей империясы]]
|қайтыс болған күні = 26.01.1984
|қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
|шыққан жері =
|азаматтығы =
|жанры =
|мектебі =
|өнер ағымы =
|атақты қолөнерлері =
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары =
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты =
|мұрағаты =
|Commons =
}}
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Шығармашылығы ==
1930 жылдардың басында ол Ленинград зауытының тапсырысы бойынша бірнеше мүсіндік композициялар жасады, ал 1932 жылдан 1936 жылға дейін Ясная Полянадағы Лев Толстой мұражайына арналған мүсіндер жасады.
Ольга Максимилиановна шығармашылық жұмысымен қатар, оқытушылық қызметке де белсене қатысты. Ол өз тәжірибесімен жас мүсіншілермен бөлісіп, республикада көркем білім берудің дамуына үлес қосты. Азиз Закиров пен Мұрат Самудинов сияқты шәкірттері кейінірек қырғыз мүсін өнерінің дәстүрлерін жалғастырған танымал шеберлерге айналды.
Ольга Максимилиановна сәндік мүсін мен шағын көлемді мүсіндердің шебері болды, мұнда бастысы — адам денесінің қимылдарының икемділігі, киімнің әсемдігі-сызықтардың, бүктемелердің, қимылдардың сұлулығы болды.<br />
Оның «Табағы бар қыз» (1947), «Газвод» павильонынан алынған «Ыдыстағы қыз» (1950), «Бейбітшілік үшін» (1954), «Көгершін бар қыз» (1957) және басқа да көптеген мүсіндері сәндік сапасымен ерекшеленеді.
Тұрмыстық, жанрлық көріністегі жұмыстары: «Есек мінген ұлдар» (1946), «Сүйемелдеу» (1952), «Қырғыз қалыңдығы» (1955) және басқалары гипсте жасалған.<ref>{{citeweb|url=https://sov-art.ru/spravochnik-antikvara/avtory/manuylova-o-m?ysclid=mofbz80733436192578|title=МАНУЙЛОВА Ольга Максимилиановна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
ge9r0v3y3kz2yth8ppqewnx6xttog1u
3592041
3592040
2026-04-26T06:36:47Z
Мағыпар
100137
3592041
wikitext
text/x-wiki
{{Суретші
|есімі = Ольга Мануйлова
|шынайы есімі = Ольга Максимилиановна Мануйлова
|суреті = Manuilova O.M.jpg
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 17.10.1893
|туған жері = {{туғанжері|Төменгі Новгород{{!}}Төменгі Новгород|Төменгі Новгородта}}, [[Ресей империясы]]
|қайтыс болған күні = 26.01.1984
|қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
|шыққан жері =
|азаматтығы = [[Байрақ|КССРО]]
|жанры = [[Мүсіндеме|Мүсінші]]
|мектебі = Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебі
|өнер ағымы =
|атақты қолөнерлері =
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары =
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты =
|мұрағаты =
|Commons =
}}
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Шығармашылығы ==
1930 жылдардың басында ол Ленинград зауытының тапсырысы бойынша бірнеше мүсіндік композициялар жасады, ал 1932 жылдан 1936 жылға дейін Ясная Полянадағы Лев Толстой мұражайына арналған мүсіндер жасады.
Ольга Максимилиановна шығармашылық жұмысымен қатар, оқытушылық қызметке де белсене қатысты. Ол өз тәжірибесімен жас мүсіншілермен бөлісіп, республикада көркем білім берудің дамуына үлес қосты. Азиз Закиров пен Мұрат Самудинов сияқты шәкірттері кейінірек қырғыз мүсін өнерінің дәстүрлерін жалғастырған танымал шеберлерге айналды.
Ольга Максимилиановна сәндік мүсін мен шағын көлемді мүсіндердің шебері болды, мұнда бастысы — адам денесінің қимылдарының икемділігі, киімнің әсемдігі-сызықтардың, бүктемелердің, қимылдардың сұлулығы болды.<br />
Оның «Табағы бар қыз» (1947), «Газвод» павильонынан алынған «Ыдыстағы қыз» (1950), «Бейбітшілік үшін» (1954), «Көгершін бар қыз» (1957) және басқа да көптеген мүсіндері сәндік сапасымен ерекшеленеді.
Тұрмыстық, жанрлық көріністегі жұмыстары: «Есек мінген ұлдар» (1946), «Сүйемелдеу» (1952), «Қырғыз қалыңдығы» (1955) және басқалары гипсте жасалған.<ref>{{citeweb|url=https://sov-art.ru/spravochnik-antikvara/avtory/manuylova-o-m?ysclid=mofbz80733436192578|title=МАНУЙЛОВА Ольга Максимилиановна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
3b6rg3kggtxbmbpav21h0gb1xptz7sx
3592042
3592041
2026-04-26T06:37:58Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3592042
wikitext
text/x-wiki
{{Суретші
|есімі = Ольга Мануйлова
|шынайы есімі = Ольга Максимилиановна Мануйлова
|суреті = Manuilova O.M.jpg
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 17.10.1893
|туған жері = {{туғанжері|Төменгі Новгород{{!}}Төменгі Новгород|Төменгі Новгородта}}, [[Ресей империясы]]
|қайтыс болған күні = 26.01.1984
|қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
|шыққан жері =
|азаматтығы = [[Байрақ|КССРО]]
|жанры = [[Мүсіндеме|Мүсінші]]
|мектебі = Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебі
|өнер ағымы =
|атақты қолөнерлері =
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары =
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты =
|мұрағаты =
|Commons =
}}
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Шығармашылығы ==
1930 жылдардың басында ол Ленинград зауытының тапсырысы бойынша бірнеше мүсіндік композициялар жасады, ал 1932 жылдан 1936 жылға дейін Ясная Полянадағы Лев Толстой мұражайына арналған мүсіндер жасады.
Ольга Максимилиановна шығармашылық жұмысымен қатар, оқытушылық қызметке де белсене қатысты. Ол өз тәжірибесімен жас мүсіншілермен бөлісіп, республикада көркем білім берудің дамуына үлес қосты. Азиз Закиров пен Мұрат Самудинов сияқты шәкірттері кейінірек қырғыз мүсін өнерінің дәстүрлерін жалғастырған танымал шеберлерге айналды.
Ольга Максимилиановна сәндік мүсін мен шағын көлемді мүсіндердің шебері болды, мұнда бастысы — адам денесінің қимылдарының икемділігі, киімнің әсемдігі-сызықтардың, бүктемелердің, қимылдардың сұлулығы болды.<br />
Оның «Табағы бар қыз» (1947), «Газвод» павильонынан алынған «Ыдыстағы қыз» (1950), «Бейбітшілік үшін» (1954), «Көгершін бар қыз» (1957) және басқа да көптеген мүсіндері сәндік сапасымен ерекшеленеді.
Тұрмыстық, жанрлық көріністегі жұмыстары: «Есек мінген ұлдар» (1946), «Сүйемелдеу» (1952), «Қырғыз қалыңдығы» (1955) және басқалары гипсте жасалған.<ref>{{citeweb|url=https://sov-art.ru/spravochnik-antikvara/avtory/manuylova-o-m?ysclid=mofbz80733436192578|title=МАНУЙЛОВА Ольга Максимилиановна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары ==
*Еңбек Қызыл Ту ордені (1 қараша 1958 ж.)
*Қырғыз КСР халық әртісі.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
gui2ptqz8dn9kps9ixp477pzpqlhhba
3592043
3592042
2026-04-26T06:39:50Z
Мағыпар
100137
үлгі
3592043
wikitext
text/x-wiki
{{Суретші
|есімі = Ольга Мануйлова
|шынайы есімі = Ольга Максимилиановна Мануйлова
|суреті = Manuilova O.M.jpg
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 17.10.1893
|туған жері = {{туғанжері|Төменгі Новгород{{!}}Төменгі Новгород|Төменгі Новгородта}}, [[Ресей империясы]]
|қайтыс болған күні = 26.01.1984
|қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
|шыққан жері =
|азаматтығы = [[Байрақ|КССРО]]
|жанры = [[Мүсіндеме|Мүсінші]]
|мектебі = Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебі
|өнер ағымы =
|атақты қолөнерлері =
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары = {{Еңбек Қызыл Туы ордені}}
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты =
|мұрағаты =
|Commons =
}}
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Шығармашылығы ==
1930 жылдардың басында ол Ленинград зауытының тапсырысы бойынша бірнеше мүсіндік композициялар жасады, ал 1932 жылдан 1936 жылға дейін Ясная Полянадағы Лев Толстой мұражайына арналған мүсіндер жасады.
Ольга Максимилиановна шығармашылық жұмысымен қатар, оқытушылық қызметке де белсене қатысты. Ол өз тәжірибесімен жас мүсіншілермен бөлісіп, республикада көркем білім берудің дамуына үлес қосты. Азиз Закиров пен Мұрат Самудинов сияқты шәкірттері кейінірек қырғыз мүсін өнерінің дәстүрлерін жалғастырған танымал шеберлерге айналды.
Ольга Максимилиановна сәндік мүсін мен шағын көлемді мүсіндердің шебері болды, мұнда бастысы — адам денесінің қимылдарының икемділігі, киімнің әсемдігі-сызықтардың, бүктемелердің, қимылдардың сұлулығы болды.<br />
Оның «Табағы бар қыз» (1947), «Газвод» павильонынан алынған «Ыдыстағы қыз» (1950), «Бейбітшілік үшін» (1954), «Көгершін бар қыз» (1957) және басқа да көптеген мүсіндері сәндік сапасымен ерекшеленеді.
Тұрмыстық, жанрлық көріністегі жұмыстары: «Есек мінген ұлдар» (1946), «Сүйемелдеу» (1952), «Қырғыз қалыңдығы» (1955) және басқалары гипсте жасалған.<ref>{{citeweb|url=https://sov-art.ru/spravochnik-antikvara/avtory/manuylova-o-m?ysclid=mofbz80733436192578|title=МАНУЙЛОВА Ольга Максимилиановна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары ==
*Еңбек Қызыл Ту ордені (1 қараша 1958 ж.)
*Қырғыз КСР халық әртісі.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
ig368qi2act9az1gcn5gmcb1mtab5vx
3592044
3592043
2026-04-26T06:41:06Z
Мағыпар
100137
3592044
wikitext
text/x-wiki
{{Суретші
|есімі = Ольга Мануйлова
|шынайы есімі = Ольга Максимилиановна Мануйлова
|суреті = Manuilova O.M.jpg
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 17.10.1893
|туған жері = {{туғанжері|Төменгі Новгород{{!}}Төменгі Новгород|Төменгі Новгородта}}, [[Ресей империясы]]
|қайтыс болған күні = 26.01.1984
|қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
|шыққан жері =
|азаматтығы = [[Байрақ|КССРО]]
|жанры = [[Мүсіндеме|Мүсінші]]
|мектебі = Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебі
|өнер ағымы =
|атақты қолөнерлері =
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары = {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты =
|мұрағаты =
|Commons =
}}
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Шығармашылығы ==
1930 жылдардың басында ол Ленинград зауытының тапсырысы бойынша бірнеше мүсіндік композициялар жасады, ал 1932 жылдан 1936 жылға дейін Ясная Полянадағы Лев Толстой мұражайына арналған мүсіндер жасады.
Ольга Максимилиановна шығармашылық жұмысымен қатар, оқытушылық қызметке де белсене қатысты. Ол өз тәжірибесімен жас мүсіншілермен бөлісіп, республикада көркем білім берудің дамуына үлес қосты. Азиз Закиров пен Мұрат Самудинов сияқты шәкірттері кейінірек қырғыз мүсін өнерінің дәстүрлерін жалғастырған танымал шеберлерге айналды.
Ольга Максимилиановна сәндік мүсін мен шағын көлемді мүсіндердің шебері болды, мұнда бастысы — адам денесінің қимылдарының икемділігі, киімнің әсемдігі-сызықтардың, бүктемелердің, қимылдардың сұлулығы болды.<br />
Оның «Табағы бар қыз» (1947), «Газвод» павильонынан алынған «Ыдыстағы қыз» (1950), «Бейбітшілік үшін» (1954), «Көгершін бар қыз» (1957) және басқа да көптеген мүсіндері сәндік сапасымен ерекшеленеді.
Тұрмыстық, жанрлық көріністегі жұмыстары: «Есек мінген ұлдар» (1946), «Сүйемелдеу» (1952), «Қырғыз қалыңдығы» (1955) және басқалары гипсте жасалған.<ref>{{citeweb|url=https://sov-art.ru/spravochnik-antikvara/avtory/manuylova-o-m?ysclid=mofbz80733436192578|title=МАНУЙЛОВА Ольга Максимилиановна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары ==
*Еңбек Қызыл Ту ордені (1 қараша 1958 ж.)
*Қырғыз КСР халық әртісі.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
kc6z312po36r0jjsw5gpuk68z4zcwd2
3592046
3592044
2026-04-26T06:58:53Z
Мағыпар
100137
/* Шығармашылығы */ дереккөз
3592046
wikitext
text/x-wiki
{{Суретші
|есімі = Ольга Мануйлова
|шынайы есімі = Ольга Максимилиановна Мануйлова
|суреті = Manuilova O.M.jpg
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 17.10.1893
|туған жері = {{туғанжері|Төменгі Новгород{{!}}Төменгі Новгород|Төменгі Новгородта}}, [[Ресей империясы]]
|қайтыс болған күні = 26.01.1984
|қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
|шыққан жері =
|азаматтығы = [[Байрақ|КССРО]]
|жанры = [[Мүсіндеме|Мүсінші]]
|мектебі = Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебі
|өнер ағымы =
|атақты қолөнерлері =
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары = {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты =
|мұрағаты =
|Commons =
}}
'''Ольга Максимилиановна Мануйлова''' ([[17 қазан]] [[1893]], [[Төменгі Новгород]], [[Ресей империясы]] – [[26 қаңтар]] [[1984]], [[Бішкек]], [[Қырғызстан]]) — кеңес мүсіншісі, Қырғыз КСР халық суретшісі.
== Өмірбаяны ==
Ольга Мануйлова әскери дәрігер Максимилиан Петрович Тихомиров пен оның әйелі Варвара Александровна Тихомированың отбасында дүниеге келген.
1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Мәскеу кескіндеме, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Сергей Волнухин мен Дмитрий Шварц сияқты шеберлерден білім алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Мәскеуде жұмыс істеп, мүсіндер жасап, көрмелерге қатысты.
Мәскеуде өткен қырғыз өнері мен әдебиетінің бірінші онкүндігінде Ольга Максимилиановна қаланың бас сәулетшісі Г.А.Градовпен кездесіп, Қырғызстанда халық ақыны Тоқтоғұлға ескерткіштің жобасын жасауға байқау жарияланғаны туралы білді. Мүсінші жобаға құлшыныспен қосылып, бүкіл жаз бойы ескерткіштің макетін жасаумен айналысты.
1939 жылы Мануйлова Фрунзеге (қазіргі Бішкек) көшіп келді, онда ол республиканың көркем өміріне белсенді қатысты. Оның жұмыстары Қырғызстанның ұлттық мәдениеті мен тарихын терең түсінуімен ерекшеленді.
Үш баланың анасы Ольга Максимилиановна — әйелдер тағдырына бей-жай қарай алмады. Кавказ, Қырым, Ресей және Орталық Азияны аралап, барлық жердегі әйелдер мен балалардың ауыр жағдайын көрді. Ташкентте Ольга Максимилиановна Шығыстағы әйелдерді азат етуге шақырған алғашқы кеңестік плакат жасады. Қызығушылық танытқан суретші ретінде ол әрқашан портреттер арқылы мәңгілікке бостандыққа ұмтылған тұтас халықтың жанын бейнелей алатын қабілетке ие болды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/olga-manuilova|title=Ольга Мануйлова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Ол 1984 жылы Қырғыз КСР-нің Фрунзе қаласында қайтыс болды.
== Шығармашылығы ==
1930 жылдардың басында ол Ленинград зауытының тапсырысы бойынша бірнеше мүсіндік композициялар жасады, ал 1932 жылдан 1936 жылға дейін Ясная Полянадағы Лев Толстой мұражайына арналған мүсіндер жасады.
Ольга Максимилиановна шығармашылық жұмысымен қатар, оқытушылық қызметке де белсене қатысты. Ол өз тәжірибесімен жас мүсіншілермен бөлісіп, республикада көркем білім берудің дамуына үлес қосты. Азиз Закиров пен Мұрат Самудинов сияқты шәкірттері кейінірек қырғыз мүсін өнерінің дәстүрлерін жалғастырған танымал шеберлерге айналды.
Ольга Максимилиановна сәндік мүсін мен шағын көлемді мүсіндердің шебері болды, мұнда бастысы — адам денесінің қимылдарының икемділігі, киімнің әсемдігі-сызықтардың, бүктемелердің, қимылдардың сұлулығы болды.<br />
Оның «Табағы бар қыз» (1947), «Газвод» павильонынан алынған «Ыдыстағы қыз» (1950), «Бейбітшілік үшін» (1954), «Көгершін бар қыз» (1957) және басқа да көптеген мүсіндері сәндік сапасымен ерекшеленеді.
Тұрмыстық, жанрлық көріністегі жұмыстары: «Есек мінген ұлдар» (1946), «Сүйемелдеу» (1952), «Қырғыз қалыңдығы» (1955) және басқалары гипсте жасалған.<ref>{{citeweb|url=https://sov-art.ru/spravochnik-antikvara/avtory/manuylova-o-m?ysclid=mofbz80733436192578|title=МАНУЙЛОВА Ольга Максимилиановна|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1963 жылы Ольга гранитті материал ретінде пайдаланып, Тоголок Молдоға ескерткіш орнатты.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары ==
*Еңбек Қызыл Ту ордені (1 қараша 1958 ж.)
*Қырғыз КСР халық әртісі.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
1tn78hhsmitlf95hdvjtkwjbyoo6ik2
Қатысушы талқылауы:Xazyaqan
3
780071
3592045
2026-04-26T06:52:04Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592045
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Xazyaqan}}
-- [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 11:52, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
f2e42rf19tzt16vhugeitbyx7f5auls
Нурмолдо Нарқұлұлы
0
780072
3592047
2026-04-26T07:00:48Z
TheNomadEditor
120280
Жаңа бетте: '''Нурмолдо Нарқұлұлы''' ({{Lang-ky|Наркул уулу Нурмолдо}}; [[1838 жыл]], қазіргі Қостерек ауылы, [[Алабұқа ауданы]]) — қырғыз ақыны, ойшыл және ағартушы.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20190314/nurmoldo-narkul-uulunun-nakyl-kepteri-1043651712.html|title=Атадан жаман туулса, адашып калган көчкө окшош. Нурмолдонун...
3592047
wikitext
text/x-wiki
'''Нурмолдо Нарқұлұлы''' ({{Lang-ky|Наркул уулу Нурмолдо}}; [[1838 жыл]], қазіргі Қостерек ауылы, [[Алабұқа ауданы]]) — қырғыз ақыны, ойшыл және ағартушы.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20190314/nurmoldo-narkul-uulunun-nakyl-kepteri-1043651712.html|title=Атадан жаман туулса, адашып калган көчкө окшош. Нурмолдонун кеп казынасы|author=|date=2019-03-14|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Тегі ==
Ата-бабалары хан сарайларында, ғылым-білім орталарында, дін мен исламды зерттеген ортада өмір сүрген білімді тұлғалар болған деп айтылады. Әкесі Нарқұл. Шежіреде оның арғы аталары ретінде Молдо Темір, Қара Қычқач, Молдо Қырғыз, Нұрмұхаммед, Молдо Сайпидин, Абасхан, Чурчар және Аличур есімдері аталады.
== Өмірбаяны ==
Кеңес дәуірінде молдалар мен ислам ғалымдарына қарсы қуғын-сүргін кезінде Нурмолдо Нарқұлұлының көптеген қолжазбалары жоғалған. Заман қысымынан қорыққан туыстары мен кейінгі ұрпақтарының кейбірі оларды әдейі жойған жағдайлар да болған.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/24887298.html|title=Нурмолдонун 175 жылдыгы белгиленет|author=|date=2013-04-26|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
КСРО кезеңінде Нурмолдо туралы әдейі жағымсыз пікірлер таратылып, оған түрлі жала жабылған. Оны Жеңіжоқ, Тоқтоғұл және басқа ақындармен айтыстырған оқиғалар көбіне оның беделін түсіру немесе кемшіліктерін көрсету мақсатында берілген.<ref>{{cite web|url=https://aimak.kg/janylyktar/madaniyat-bilim/45654-nurmoldo-k%D3%A9p-kyrduu-uluu-insan.html|title=НУРМОЛДО-КӨП КЫРДУУ УЛУУ ИНСАН|author=Сапаралиева Динара|date=2018-12-12|work=|publisher=aimak.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Қырғызстан тәуелсіздік алғаннан кейін «Замона» және «Молдо қырғыз медресасындағы өлең» (1997) атты екі шағын кітабы жарық көрді.<ref>{{cite web|url=https://kmborboru.su/2011/01/05/nurmoldo/|title=Нурмолдо|author=|date=2011-01-05|work=|publisher=kmborboru.su|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
«Замона» жинағында ақынның өзі өмір сүрген дәуір туралы ойшылдық сарындағы өлеңдері мен «Нурмолдо туралы» әңгімелер бөлімдері қамтылған. Екінші кітапта сол кезеңнің саяси-әлеуметтік ахуалын бейнелейтін «Замона» атты бірқатар шығармалары берілген. Нурмолдоның бұл туындыларындағы көзқарастары, әсіресе замандас ақындарды сипаттауда, [[Қалыгүл әулие]], [[Молдо Эрназарұлы Нияз|Молдо Нияз]], [[Молдо Шамырканұлы Кылыч|Молдо Кылыч]] секілді ақындардан өзгеше болып, орыс ықпалының келуіне қатысты өзіндік ерекше ұстаным танытады.<ref>{{cite web|url=https://24.kg/archive/ru/culture/146669-v-nacbiblioteke-kyrgyzstana-otkroetsya-vystavka.html/|title=В Нацбиблиотеке Кыргызстана откроется выставка, посвященная 175-летию акына-письменника Наркулу уулу Нурмолдо|author=Каныкей Манасова|date=2013-01-28|work=|publisher=24.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
2fz2ntykcqdu0nad99u0bzwgv6pv98z
3592049
3592047
2026-04-26T07:06:16Z
TheNomadEditor
120280
/* Шығармашылығы */
3592049
wikitext
text/x-wiki
{{Жазушы|Есімі=Нурмолдо Нарқұлұлы|Шынайы есімі={{Lang-ky|Наркул уулу Нурмолдо}}|Туған күні=1838|Қайтыс болған күні=???|Туған жері=Қостерек ауылы, [[Алабұқа ауданы]], [[Ресей империясы]]|Шығармалардың тілі=[[қырғыз тілі]]|Білімі=Мулла Қырғыз медресесі|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}}}}
'''Нурмолдо Нарқұлұлы''' ({{Lang-ky|Наркул уулу Нурмолдо}}; [[1838 жыл]], қазіргі Қостерек ауылы, [[Алабұқа ауданы]]) — қырғыз ақыны, ойшыл және ағартушы.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20190314/nurmoldo-narkul-uulunun-nakyl-kepteri-1043651712.html|title=Атадан жаман туулса, адашып калган көчкө окшош. Нурмолдонун кеп казынасы|author=|date=2019-03-14|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Тегі ==
Ата-бабалары хан сарайларында, ғылым-білім орталарында, дін мен исламды зерттеген ортада өмір сүрген білімді тұлғалар болған деп айтылады. Әкесі Нарқұл. Шежіреде оның арғы аталары ретінде Молдо Темір, Қара Қычқач, Молдо Қырғыз, Нұрмұхаммед, Молдо Сайпидин, Абасхан, Чурчар және Аличур есімдері аталады.
== Өмірбаяны ==
Кеңес дәуірінде молдалар мен ислам ғалымдарына қарсы қуғын-сүргін кезінде Нурмолдо Нарқұлұлының көптеген қолжазбалары жоғалған. Заман қысымынан қорыққан туыстары мен кейінгі ұрпақтарының кейбірі оларды әдейі жойған жағдайлар да болған.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/24887298.html|title=Нурмолдонун 175 жылдыгы белгиленет|author=|date=2013-04-26|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
КСРО кезеңінде Нурмолдо туралы әдейі жағымсыз пікірлер таратылып, оған түрлі жала жабылған. Оны Жеңіжоқ, Тоқтоғұл және басқа ақындармен айтыстырған оқиғалар көбіне оның беделін түсіру немесе кемшіліктерін көрсету мақсатында берілген.<ref>{{cite web|url=https://aimak.kg/janylyktar/madaniyat-bilim/45654-nurmoldo-k%D3%A9p-kyrduu-uluu-insan.html|title=НУРМОЛДО-КӨП КЫРДУУ УЛУУ ИНСАН|author=Сапаралиева Динара|date=2018-12-12|work=|publisher=aimak.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Қырғызстан тәуелсіздік алғаннан кейін «Замана» және «Молдо қырғыз медресасындағы өлең» (1997) атты екі шағын кітабы жарық көрді.<ref>{{cite web|url=https://kmborboru.su/2011/01/05/nurmoldo/|title=Нурмолдо|author=|date=2011-01-05|work=|publisher=kmborboru.su|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
«Замана» жинағында ақынның өзі өмір сүрген дәуір туралы ойшылдық сарындағы өлеңдері мен «Нурмолдо туралы» әңгімелер бөлімдері қамтылған. Екінші кітапта сол кезеңнің саяси-әлеуметтік ахуалын бейнелейтін «Замана» атты бірқатар шығармалары берілген. Нурмолдоның бұл туындыларындағы көзқарастары, әсіресе замандас ақындарды сипаттауда, [[Қалыгүл әулие]], [[Молдо Эрназарұлы Нияз|Молдо Нияз]], [[Молдо Шамырканұлы Кылыч|Молдо Кылыч]] секілді ақындардан өзгеше болып, орыс ықпалының келуіне қатысты өзіндік ерекше ұстаным танытады.<ref>{{cite web|url=https://24.kg/archive/ru/culture/146669-v-nacbiblioteke-kyrgyzstana-otkroetsya-vystavka.html/|title=В Нацбиблиотеке Кыргызстана откроется выставка, посвященная 175-летию акына-письменника Наркулу уулу Нурмолдо|author=Каныкей Манасова|date=2013-01-28|work=|publisher=24.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
t3udjffovw6k3iskks5f25ihwg50ci6
3592050
3592049
2026-04-26T07:07:03Z
TheNomadEditor
120280
3592050
wikitext
text/x-wiki
{{Жазушы|Есімі=Нурмолдо Нарқұлұлы|Шынайы есімі={{Lang-ky|Наркул уулу Нурмолдо}}|Туған күні=1838|Қайтыс болған күні=???|Туған жері=Қостерек ауылы, [[Алабұқа ауданы]], [[Ресей империясы]]|Шығармалардың тілі=[[қырғыз тілі]]|Білімі=Мулла Қырғыз медресесі|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}}}}
'''Нурмолдо Нарқұлұлы''' ({{Lang-ky|Наркул уулу Нурмолдо}}; [[1838 жыл]], қазіргі Қостерек ауылы, [[Алабұқа ауданы]]) — қырғыз ақыны, ойшыл және ағартушы.<ref>{{cite web|url=https://sputnik.kg/20190314/nurmoldo-narkul-uulunun-nakyl-kepteri-1043651712.html|title=Атадан жаман туулса, адашып калган көчкө окшош. Нурмолдонун кеп казынасы|author=|date=2019-03-14|work=|publisher=sputnik.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Тегі ==
Ата-бабалары хан сарайларында, ғылым-білім орталарында, дін мен исламды зерттеген ортада өмір сүрген білімді тұлғалар болған деп айтылады. Әкесі Нарқұл. Шежіреде оның арғы аталары ретінде Молдо Темір, Қара Қычқач, Молдо Қырғыз, Нұрмұхаммед, Молдо Сайпидин, Абасхан, Чурчар және Аличур есімдері аталады.
== Өмірбаяны ==
Кеңес дәуірінде молдалар мен ислам ғалымдарына қарсы қуғын-сүргін кезінде Нурмолдо Нарқұлұлының көптеген қолжазбалары жоғалған. Заман қысымынан қорыққан туыстары мен кейінгі ұрпақтарының кейбірі оларды әдейі жойған жағдайлар да болған.<ref>{{cite web|url=https://www.azattyk.org/a/24887298.html|title=Нурмолдонун 175 жылдыгы белгиленет|author=|date=2013-04-26|work=|publisher=azattyk.org|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
КСРО кезеңінде Нурмолдо туралы әдейі жағымсыз пікірлер таратылып, оған түрлі жала жабылған. Оны Жеңіжоқ, Тоқтоғұл және басқа ақындармен айтыстырған оқиғалар көбіне оның беделін түсіру немесе кемшіліктерін көрсету мақсатында берілген.<ref>{{cite web|url=https://aimak.kg/janylyktar/madaniyat-bilim/45654-nurmoldo-k%D3%A9p-kyrduu-uluu-insan.html|title=НУРМОЛДО-КӨП КЫРДУУ УЛУУ ИНСАН|author=Сапаралиева Динара|date=2018-12-12|work=|publisher=aimak.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Қырғызстан тәуелсіздік алғаннан кейін «Замана» және «Молдо қырғыз медресасындағы өлең» (1997) атты екі шағын кітабы жарық көрді.<ref>{{cite web|url=https://kmborboru.su/2011/01/05/nurmoldo/|title=Нурмолдо|author=|date=2011-01-05|work=|publisher=kmborboru.su|accessdate=2026-04-25|lang=ky}}</ref>
«Замана» жинағында ақынның өзі өмір сүрген дәуір туралы ойшылдық сарындағы өлеңдері мен «Нурмолдо туралы» әңгімелер бөлімдері қамтылған. Екінші кітапта сол кезеңнің саяси-әлеуметтік ахуалын бейнелейтін «Замана» атты бірқатар шығармалары берілген. Нурмолдоның бұл туындыларындағы көзқарастары, әсіресе замандас ақындарды сипаттауда, [[Қалыгүл әулие]], [[Молдо Эрназарұлы Нияз|Молдо Нияз]], [[Молдо Шамырканұлы Кылыч|Молдо Кылыч]] секілді ақындардан өзгеше болып, орыс ықпалының келуіне қатысты өзіндік ерекше ұстаным танытады.<ref>{{cite web|url=https://24.kg/archive/ru/culture/146669-v-nacbiblioteke-kyrgyzstana-otkroetsya-vystavka.html/|title=В Нацбиблиотеке Кыргызстана откроется выставка, посвященная 175-летию акына-письменника Наркулу уулу Нурмолдо|author=Каныкей Манасова|date=2013-01-28|work=|publisher=24.kg|accessdate=2026-04-25|lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қырғызстан жазушылары]]
[[Санат:Қырғыз жазушылары]]
0j29g9t3ty70yvntjgzic42yi33eevx
Санат:Қырғызстан жазушылары
14
780073
3592052
2026-04-26T07:10:33Z
TheNomadEditor
120280
Жаңа бетте: {{Commonscat|Writers from Kyrgyzstan}} [[Санат:Елдер бойынша жазушылар]] [[Санат:Қырғызстан тұлғалары]] [[Санат:Қырғызстан әдебиеті]]
3592052
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Writers from Kyrgyzstan}}
[[Санат:Елдер бойынша жазушылар]]
[[Санат:Қырғызстан тұлғалары]]
[[Санат:Қырғызстан әдебиеті]]
ab3r8nl4kwv33fcz0qm3sm43d3omhw5
Нартәуекел (телесериал)
0
780074
3592055
2026-04-26T07:25:33Z
Sagzhan
29953
Жаңа бетте: All In (корейше: 올인; RR: Orin) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.[1] Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабы...
3592055
wikitext
text/x-wiki
All In (корейше: 올인; RR: Orin) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.[1]
Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Lee Byung-hun мен Song Hye-kyo ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.[2]
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
8j6l03j1ay8tqsrzl2vz4lh9h3i9teq
3592057
3592055
2026-04-26T07:27:30Z
Sagzhan
29953
/* Сюжеті */
3592057
wikitext
text/x-wiki
All In (корейше: 올인; RR: Orin) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.[1]
Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Lee Byung-hun мен Song Hye-kyo ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.[2]
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
Негізгі рөлдер (Main)
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
⸻
Қосымша рөлдер (Supporting)
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
0f2nnc55u5l21mkchjnti7r1b0gs926
3592058
3592057
2026-04-26T07:28:06Z
Sagzhan
29953
/* Рөлдер құрамы */
3592058
wikitext
text/x-wiki
All In (корейше: 올인; RR: Orin) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.[1]
Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Lee Byung-hun мен Song Hye-kyo ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.[2]
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
8jzogv7rbbl1tepheuc1y4w5sa13x08
3592060
3592058
2026-04-26T07:29:52Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592060
wikitext
text/x-wiki
All In (корейше: 올인; RR: Orin) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Lee Byung-hun мен Song Hye-kyo ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.[2]
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
rdwjna4hv13uavjqgmt6kgkr1dspx69
3592062
3592060
2026-04-26T07:30:25Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592062
wikitext
text/x-wiki
All In (корейше: 올인; RR: Orin) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Lee Byung-hun мен Song Hye-kyo ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.<ref name=":0">{{cite web |last=Heo |first=Yoo-shin |date=January 7, 2003 |title= |script-title=ko:'올인'은 어떤 작품? |trans-title=What kind of series is 'All In'? |url=https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325052924/https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |archive-date=25 March 2022 |access-date=2015-05-12 |website=[[Kyunghyang Shinmun]] |language=ko |via=[[Naver News]]}}</ref>
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
gzzptzrt1mqfox6yqhsi5b7e8b50p8f
3592063
3592062
2026-04-26T07:30:58Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592063
wikitext
text/x-wiki
All In (корейше: 올인; RR: Orin) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Lee Byung-hun мен Song Hye-kyo ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.<ref>{{cite web |last=Heo |first=Yoo-shin |date=January 7, 2003 |title= |script-title=ko:'올인'은 어떤 작품? |trans-title=What kind of series is 'All In'? |url=https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325052924/https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |archive-date=25 March 2022 |access-date=2015-05-12 |website=[[Kyunghyang Shinmun]] |language=ko |via=[[Naver News]]}}</ref>
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
9gr6afvam0yvf1insb6tumy8vfgcngn
3592064
3592063
2026-04-26T07:31:53Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592064
wikitext
text/x-wiki
All In (корейше: 올인; RR: Orin) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Lee Byung-hun мен Song Hye-kyo ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.<ref>{{cite web|title= |script-title=ko:'올인'은 어떤 작품? |trans-title=What kind of series is 'All In'? |url=https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325052924/https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |archive-date=25 March 2022 |access-date=2015-05-12 |website=[[Kyunghyang Shinmun]] |language=ko |via=[[Naver News]]}}</ref>
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
a3sdg6lcygqi3nq0ux51uwrc8kez51k
3592065
3592064
2026-04-26T07:32:48Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592065
wikitext
text/x-wiki
All In (корейше: 올인; RR: Orin) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Lee Byung-hun мен Song Hye-kyo ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.<ref>[https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325052924/https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |archive-date=25 March 2022 |access-date=2015-05-12 |website=[[Kyunghyang Shinmun]]]</ref>
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
4gr9ytahbp1gsibhenx0py8pj6l34be
3592066
3592065
2026-04-26T07:33:20Z
Sagzhan
29953
«[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары|Оңтүстік Корея телесериалдары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3592066
wikitext
text/x-wiki
All In (корейше: 올인; RR: Orin) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Lee Byung-hun мен Song Hye-kyo ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.<ref>[https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325052924/https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |archive-date=25 March 2022 |access-date=2015-05-12 |website=[[Kyunghyang Shinmun]]]</ref>
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
1oe57i1y6j7bo8hv9zifffcn6o2tnbk
3592067
3592066
2026-04-26T07:34:53Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592067
wikitext
text/x-wiki
'''Нартәуекел''' (корейше: 올인; RR: Orin) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Lee Byung-hun мен Song Hye-kyo ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.<ref>[https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325052924/https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |archive-date=25 March 2022 |access-date=2015-05-12 |website=[[Kyunghyang Shinmun]]]</ref>
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
l1939ejtbw1mx4qbylc2v8pkxuri58b
3592068
3592067
2026-04-26T07:35:34Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592068
wikitext
text/x-wiki
'''Нартәуекел''' ({{lang-ko|올인; RR: Orin}}) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Lee Byung-hun мен Song Hye-kyo ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.<ref>[https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325052924/https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |archive-date=25 March 2022 |access-date=2015-05-12 |website=[[Kyunghyang Shinmun]]]</ref>
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
ongb33iz4uwifau33y45wi7l8zem99z
3592069
3592068
2026-04-26T07:36:36Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592069
wikitext
text/x-wiki
'''Нартәуекел''' ({{lang-ko|올인; RR: Orin}}) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Jimmy Cha өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Ли Бён Хон мен Сон Хе Гё ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.<ref>[https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325052924/https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |archive-date=25 March 2022 |access-date=2015-05-12 |website=[[Kyunghyang Shinmun]]]</ref>
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
kcgiuzyt08xlu25xo4kl6fb61v8ajzg
3592070
3592069
2026-04-26T07:37:05Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592070
wikitext
text/x-wiki
'''Нартәуекел''' ({{lang-ko|올인; RR: Orin}}) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Джимми Чан өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Ли Бён Хон мен Сон Хе Гё ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.<ref>[https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325052924/https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |archive-date=25 March 2022 |access-date=2015-05-12 |website=[[Kyunghyang Shinmun]]]</ref>
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
jexp7k2b3wtf3d7vscr4h50kl8lz5ch
3592071
3592070
2026-04-26T07:37:22Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592071
wikitext
text/x-wiki
'''Нартәуекел''' ({{lang-ko|올인; RR: Orin}}) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Джимми Ча өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Ли Бён Хон мен Сон Хе Гё ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.<ref>[https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325052924/https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |archive-date=25 March 2022 |access-date=2015-05-12 |website=[[Kyunghyang Shinmun]]]</ref>
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Lee Byung-hun «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
sfyik6008nc1xea1owwdswpppp0jknq
3592072
3592071
2026-04-26T07:38:27Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3592072
wikitext
text/x-wiki
'''Нартәуекел''' ({{lang-ko|올인; RR: Orin}}) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Джимми Ча өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Ли Бён Хон мен Сон Хе Гё ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.<ref>[https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325052924/https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |archive-date=25 March 2022 |access-date=2015-05-12 |website=[[Kyunghyang Shinmun]]]</ref>
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Ли Бён Хон «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин-ха (жастық шағында — Jin Goo) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
ny5oej51saig7xwcdpgiavkdyni9c5y
3592073
3592072
2026-04-26T07:39:42Z
Sagzhan
29953
/* Сюжеті */
3592073
wikitext
text/x-wiki
'''Нартәуекел''' ({{lang-ko|올인; RR: Orin}}) — 2003 жылы SBS TV арнасында көрсетілген оңтүстіккореялық телехикая. Ол 2003 жылғы 15 қаңтардан 3 сәуірге дейін әр сәрсенбі және бейсенбі күндері 21:55-те (KST) эфирге шығып, жалпы 24 бөлімнен тұрды.<ref>{{cite web|title=All In|url=http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|website=KoreanWiz|access-date=2013-08-18|archive-date=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130316022932/http://www.koreanwiz.org/drama-allin.html|url-status=usurped}}</ref>
Сериал кәсіби покер ойыншысы Джимми Ча өмірінен шабыт алған. Басты рөлдерде Ли Бён Хон мен Сон Хе Гё ойнайды. Оқиға казино әлеміндегі қатал бәсекеде бір адамның қалай көтерілетінін, оның ақша, табыс және махаббат жолындағы қарсыластарымен қақтығысын баяндайды.<ref>[https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325052924/https://entertain.naver.com/read?oid=032&aid=0000004832 |archive-date=25 March 2022 |access-date=2015-05-12 |website=[[Kyunghyang Shinmun]]]</ref>
Бұл драма Оңтүстік Кореяда үлкен табысқа жетті: соңғы сериясы 47,7% рейтинг жинап, 2000–2008 жылдар аралығындағы корей сериалдары ішіндегі ең жоғары рейтингтердің (10-орын) біріне ие болды. Сонымен қатар, сериал бірнеше марапатқа ие болып, әсіресе 2003 SBS Drama Awards кезінде Ли Бён Хон «Даэсан» (ең жоғары жүлде) алды.
== Сюжеті ==
Жетім қалған Ким Ин А (жастық шағын — Джин Гу сомдайды) құмар ойынға әуес ағасының қолында өседі. Ол бос уақытын кинотеатр жертөлесінде достарымен бірге өткізіп жүреді. Кездейсоқ ол кинотеатр иесінің бай әрі үлгілі ұлы Чхве Чон-вонмен танысып, екеуі жақын досқа айналады. Уақыт өте келе Ин-ха да, Чон-вон да кинотеатрдағы проекционистің қызы Мин Су-ёнға (Song Hye-kyo) ғашық болады.
Су-ённың әкесі қарыз беруші бандиттердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Ин-ха мен Чон-вон кек алу үшін гангстерлердің жасырын орнын өртеп жіберуді жоспарлайды. Алайда өрт бақылаудан шығып кетіп, топ басшысы кездейсоқ қаза табады. Соның салдарынан Ин-ха 7 жылға сотталады, ал Чон-вон отбасылық байланыстарының арқасында түрмеден құтылып кетеді.
Ин-ха жазасын өтеп жатқанда, Чон-вон АҚШ-қа оқуға кетеді, ал Су-ён монах болуды таңдайды.
Жеті жыл өткен соң, тағдырдың тәлкегімен үшеуі де бір казинода қайта кездеседі. Ин-ха (Lee Byung-hun) мен Су-ён (Song Hye-kyo) бір-біріне ғашық болады. Алайда көп ұзамай Ин-ха АҚШ-қа заңсыз кетуге мәжбүр болып, екеуі қайта айырылысады. Ол жақта мафияның киллері болып жұмыс істейді. Тағдырдың тағы бір тосын сыйымен ол қайтадан Су-ёнды кездестіреді және екеуі үйленуді жоспарлайды.
Бірақ дәл үйлену күні Ин-ха ауыр оқ жарақатын алып, өлім аузында қалады да, 8 ай бойы комада жатады. Ин-ханың тірі екенін білмеген Су-ён қайғыға батып, Кореяға оралады.
Ақыры Ин-ха есін жияды, бірақ Чон-вон (Ji Sung) араласып, оның Су-ёнға лайық емес екенін айтады. Осыдан кейін Ин-ха өмірін түбегейлі өзгертуді шешіп, кәсіби құмар ойыншыға айналады. Ол іскер серіктес тауып, барын тәуекелге тігіп, Су-ённың махаббатын қайта жеңіп алу үшін Кореяға оралады.
== Рөлдер құрамы ==
=== Негізгі рөлдер ===
* Lee Byung-hun — Ким Ин-ха
* Jin Goo — жас Ин-ха
* Song Hye-kyo — Мин Су-ён / әпке Анжела
* Han Ji-min — жас Су-ён
* Ji Sung — Чхве Чон-вон
* Go Dong-hyeon — жас Чон-вон
* Park Sol-mi — Со Джин-хи
* Shin Ah — жас Джин-хи
=== Қосымша рөлдер ===
* Lee Deok-hwa — Чхве До-хван (Чон-вонның әкесі)
* Sunwoo Eun-sook — Юн Хе-сон (Чон-вонның анасы)
* Im Hyun-sik — Ким Чи-су (Ин-ханың ағасы)
* Park Won-sook — Чан Хён-жа
* Jo Kyung-hwan — төраға Со Сын-дон (Джин-хидің әкесі)
* Kim Tae-yeon — Дженни
* Huh Joon-ho — Ю Чон-гу (Ин-ха түрмедегі досы)
* Choi Jung-won — Ю Чон-а
* Choi Joon-yong — Пак Тэ-джун (Ин-ха ауылдасы, детектив болды)
* Yoon Gi-won — У Ён-тэ (даяшы болған досы)
* Baek Seung-hyeon — Ян Ши-бон (мүгедек досы)
* Jung Yoo-seok — Им Дэ-су (“Shorty”)
* Jung Ho-bin — Чон Джун-иль
* Park Jung-woo — Чжжа-гу
* Im Dae-ho — Чон Сан-гу
* Yoon Seo-hyun — Ман-су
* Hong Yeo-jin — бар қызметкері
* Cho Yeon-woo — якудза мүшесі
* Kim Byung-se — Майкл Чан
* Yuko Fueki — Риэ Очида
* Kim Hee-jung — кеңсе қызметкері
* Park Sang-myun — Им Дэ-чи (гангстер басшысы)
* Kim Ha-kyun — директор Сон
* Choi Ran — менеджер Чан Ми-ран
* Park Joon-hee — Чо Чон-мин
* Gi Ju-bong — Бэ Сан-ду
* Gianni Russo — Фалконе (америкалық мафия бастығы)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Оңтүстік Корея телесериалдары]]
2jenq9j05gt0mxe3w6tjvb108e8duqh
Пьер Агостини
0
780075
3592056
2026-04-26T07:27:27Z
Nurkhan
13652
«[[:ru:Special:Redirect/revision/151194330|Агостини, Пьер]]» бетінен аударылып түзілді
3592056
wikitext
text/x-wiki
'''Пьер Агостини''' ({{Lang-fr|Pierre Agostini}}; [[23 шілде]] [[1941 жыл|1941]], [[Тунис (қала)|Тунис]]) — француз-американдық эксперименттік физик<ref name=":1">{{Cite web|title=Pierre Agostini – Professor, Ohio, USA {{!}} Optica|url=https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/|accessdate=2023-10-03|work=www.optica.org|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003154014/https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/}}</ref>, аттосекундтық жарық импульстарын жазу және материядағы аса жылдам процестерді сипаттау үшін RABBITT әдісін ойлап табуымен танымал<ref>{{Cite web|author=Алексей Понятов|url=https://www.nkj.ru/news/48751/|title=Нобелевскую премию по физике дали за создание аттосекундных импульсов света|lang=|work=https://www.nkj.ru/|publisher=Наука и жизнь|date=2023-10-03|accessdate=2023-10-06|archivedate=2023-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231010080023/https://nkj.ru/news/48751/}}</ref>. [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығының]] лауреаты болды (2023, [[Ференц Краус|Ференц Крауш]] және [[Анн Л'Юилье|Анн Л'Юильемен]] бірлесіп).
== Өмірбаян ==
Пьер Агостини 1941 жылы 23 шілдеде Тунисте (Тунис Франция протектораты) дүниеге келген<ref name=":2">{{Cite journal|date=1970|title=Contributors [Back cover]|url=https://ieeexplore.ieee.org/xpl/tocresult.jsp?isnumber=23203|journal=IEEE Journal of Quantum Electronics|volume=6|issue=12|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003151102/https://ieeexplore.ieee.org/xpl/tocresult.jsp?isnumber=23203}}</ref>. 1959 жылы ол Ла-Флештегі (Франция) Притане ұлттық әскери мектебінде бакалавр дәрежесін алды<ref>{{Cite web|date=2023-10-03|title=Prix Nobel de physique 2023 : l'un des lauréats, Pierre Agostini, a obtenu son baccalauréat au Prytanée de La Flèche|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/pays-de-la-loire/sarthe/le-mans/prix-nobel-de-physique-2023-l-un-des-laureats-pierre-agostini-a-obtenu-son-baccalaureat-au-prytanee-de-la-fleche-2849696.html|accessdate=2023-10-03|work=France 3 Pays de la Loire|lang=fr|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004012737/https://france3-regions.francetvinfo.fr/pays-de-la-loire/sarthe/le-mans/prix-nobel-de-physique-2023-l-un-des-laureats-pierre-agostini-a-obtenu-son-baccalaureat-au-prytanee-de-la-fleche-2849696.html}}</ref>. Экс-Марсель университетінде физика мамандығы бойынша оқыды, онда 1961 жылы техникалық ғылым бакалавр дәрежесін алды ({{Lang-fr|licence d’enseignement}}), 1962 жылы физика мамандығы бойынша магистр дәрежесін ({{Lang-fr|diplôme d'études approfondies}} ) алды және 1968 жылы оптика бойынша докторлық дәрежесін алды<ref name=":1">{{Cite web|title=Pierre Agostini – Professor, Ohio, USA {{!}} Optica|url=https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/|accessdate=2023-10-03|work=www.optica.org|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003154014/https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/}}</ref>. Оның диссертациясы ультракүлгін сәулеленуге арналған көп қабатты диэлектрлік сүзгілерге арналған.
PhD дәрежесін алғаннан кейін, ол 1969 жылы Париж-Саклай ғылыми орталығында (CEA Saclay) зерттеуші болып жұмыс істеді және 2002 жылға дейін сол жерде жұмыс істеді<ref name=":1">{{Cite web|title=Pierre Agostini – Professor, Ohio, USA {{!}} Optica|url=https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/|accessdate=2023-10-03|work=www.optica.org|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003154014/https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/}}</ref>. 2002—2004 жылдары ол [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк штатының]] Аптон қаласында Брукхейвен ұлттық зертханасында шақырылған профессор болды, онда Луи Ф. ДиМауроның тобында жұмыс істеді.<ref>{{Cite web|title=Palm International School of Attosecond|url=https://iramis.cea.fr/meetings/PISA/lecturers.php|accessdate=2023-10-03|work=IRAMIS|lang=fr|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004102255/https://iramis.cea.fr/meetings/PISA/lecturers.php}}</ref> 2005 жылы ол [[Огайо штаты университеті|Огайо штатының университетінде]] физика профессоры болды, ал 2018 жылы оған құрметті профессор атағы берілді.<ref>{{Cite web|title=Pierre Agostini – Emeritus Professor, Ohio, USA {{!}} eMedEvents|url=https://www.emedevents.com/speaker-profile/pierre-agostini|accessdate=2023-10-03|work=www.emedevents.com|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003103450/https://www.emedevents.com/speaker-profile/pierre-agostini}}</ref><ref>{{Cite web|last=Jeremy Pelzer|first=cleveland com|date=2023-10-03|title=Ohio State University retired professor wins 2023 Nobel Prize in Physics|url=https://www.cleveland.com/news/2023/10/ohio-state-university-retired-professor-wins-2023-nobel-prize-in-physics.html|accessdate=2023-10-03|work=cleveland|lang=en|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004015012/https://www.cleveland.com/news/2023/10/ohio-state-university-retired-professor-wins-2023-nobel-prize-in-physics.html}}</ref>
== Ғылыми қызмет ==
Диссертациясын қорғағаннан кейін, Агостини Жерар Менфре мен Клод Манус зертханасында жұмыс істеді, онда ол жоғары қуатты лазерлерді қолдана отырып, мультифотонды иондануды зерттеді. 1979 жылы олар [[ксенон]] газында жоғарғы шекті иондануды алғаш рет байқады<ref>{{Cite journal|author=Mainfray|first=G|date=1991-10-01|title=Multiphoton ionization of atoms|url=https://iopscience.iop.org/article/10.1088/0034-4885/54/10/002|journal=Reports on Progress in Physics|volume=54|issue=10|pages=1333–1372|doi=10.1088/0034-4885/54/10/002|issn=0034-4885|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004102341/https://iopscience.iop.org/article/10.1088/0034-4885/54/10/002}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Agostini|first=P.|date=1979-04-23|title=Free-Free Transitions Following Six-Photon Ionization of Xenon Atoms|url=https://link.aps.org/doi/10.1103/PhysRevLett.42.1127|journal=Physical Review Letters|volume=42|issue=17|pages=1127–1130|doi=10.1103/PhysRevLett.42.1127}}</ref><ref>{{Cite web|last=D'Oliveira|first=Pascal|date=2010|title=Dossier : Les lasers à l'IRAMIS: Les lasers de puissance à Saclay|url=https://iramis.cea.fr/Comm/2010laserIRAMIS/laser_puissance_historique.php|accessdate=2023-10-03|work=IRAMIS|lang=fr|archivedate=2023-10-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231005040724/https://iramis.cea.fr/Comm/2010laserIRAMIS/laser_puissance_historique.php}}</ref>.
2001 жылы Агостини және оның CEA Saclay-дан келген командасы, Нидерланды материяны іргелі зерттеу қорының (FOM) өкілі Харм Герт Мюллермен бірге, ұзақтығы 250 аттосекунд болатын импульстік тізбекті жасауға қол жеткізді. Ультрақысқа ультракүлгін импульстарды бастапқы инфрақызыл жарықпен қайта біріктіру арқылы олар импульс ұзындығы мен қайталану жиілігін сипаттауға мүмкіндік беретін интерференциялық әсерді байқады<ref>{{Cite web|date=2023-10-03|title=Pierre Agostini, Ferenc Krausz and Anne L'Huillier win 2023 Nobel Prize for Physics|url=https://physicsworld.com/pierre-agostini-ferenc-krausz-and-anne-lhuillier-win-2023-nobel-prize-for-physics/|accessdate=2023-10-03|work=Physics World|lang=en-gb}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Paul|first=P. M.|date=2001|title=Observation of a Train of Attosecond Pulses from High Harmonic Generation|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.1059413|journal=Science|language=en|volume=292|issue=5522|pages=1689–1692|doi=10.1126/science.1059413|issn=0036-8075|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004102255/https://www.science.org/doi/10.1126/science.1059413}}</ref>. Бұл әдіс RABBIT (қоян) деп аталды ({{Lang-en|Reconstruction of Attosecond Beating By Interference of Two-photon Transitions}} — Екі фотонды ауысулардың интерференциясы арқылы аттосекундтық соққыны қалпына келтіру)<ref>{{Cite web|url=https://www.nkj.ru/news/48751/|title=Нобелевскую премию по физике дали за создание аттосекундных источников света|accessdate=2023-10-06|archivedate=2023-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231010080023/https://nkj.ru/news/48751/}}</ref>.
== Марапаттар ==
* Нидерланд FOM-нан Joop Los сыйлығы
* Гумбольдт стипендиаты
* [[Оптическое общество|Оптикалық қоғамның]] спектроскопия бойынша Уильям Ф. Меггерс сыйлығы (2007)
* 2008 жылы ол «атомдар мен молекулалардың қарқынды инфрақызыл лазерлік импульстарға сызықты емес реакциясының динамикасына жаңа түсініктер беретін инновациялық эксперименттерді әзірлеудегі көшбасшылығы үшін» Оптикалық қоғамның мүшесі болып сайланды
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2023)
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Франция физиктері]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Құрмет легионы орденінің командорлары]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Физиктер]]
[[Санат:АҚШ физиктері]]
6tkywhtr5pg4c3ybf38eksbkggv3qu7
3592059
3592056
2026-04-26T07:28:13Z
Nurkhan
13652
3592059
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Пьер Агостини
|Шынайы есімі = {{lang-fr|Pierre André Charles Mathieu Agostini}}
|Суреті = US_Embassy_Sweden_2023_Nobel_Reception_(53397591873)_(cropped).jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 23.7.1941
|Туған жері = {{Туғанжері|Тунис|Тунис (қала)|Тунис (қала)}}, [[Тунис Француз протектораты]]
|Ғылыми аясы = [[физика]]
|Жұмыс орны = [[КАЭ Саклэ]]<br>[[Огайо штатының университеті]]
| Альма-матер = [[Экс-Марсель университеті]] (1968)<br>[[Ұлттық әскери мектеп]] (1959)
|Ғылыми жетекші = [[Джон Арчибальд Уилер]]
|Ғылыми дәрежесі = докторлық дәреже (1968)
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі =
|Марапаттары = [[Құрметті легионы орденінің командоры]]<br>
[[Уильям Фредерик Меггерс сыйлығы]] (2007)<br>
[[Оптикалық қоғамның толық мүшесі]] (2008)<br>
{{Нобельдік медаль}} [[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика саласындағы Нобель сыйлығы]]<br>
[[Густав Рибо сыйлығы]] (1995)<br>
[[Гей-Люссак-Гумбольдт сыйлығы]] (2003)
| Сайты =
}}
'''Пьер Агостини''' ({{Lang-fr|Pierre Agostini}}; [[23 шілде]] [[1941 жыл|1941]], [[Тунис (қала)|Тунис]]) — француз-американдық эксперименттік физик<ref name=":1">{{Cite web|title=Pierre Agostini – Professor, Ohio, USA {{!}} Optica|url=https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/|accessdate=2023-10-03|work=www.optica.org|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003154014/https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/}}</ref>, аттосекундтық жарық импульстарын жазу және материядағы аса жылдам процестерді сипаттау үшін RABBITT әдісін ойлап табуымен танымал<ref>{{Cite web|author=Алексей Понятов|url=https://www.nkj.ru/news/48751/|title=Нобелевскую премию по физике дали за создание аттосекундных импульсов света|lang=|work=https://www.nkj.ru/|publisher=Наука и жизнь|date=2023-10-03|accessdate=2023-10-06|archivedate=2023-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231010080023/https://nkj.ru/news/48751/}}</ref>. [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығының]] лауреаты болды (2023, [[Ференц Краус|Ференц Крауш]] және [[Анн Л'Юилье|Анн Л'Юильемен]] бірлесіп).
== Өмірбаян ==
Пьер Агостини 1941 жылы 23 шілдеде Тунисте (Тунис Франция протектораты) дүниеге келген<ref name=":2">{{Cite journal|date=1970|title=Contributors [Back cover]|url=https://ieeexplore.ieee.org/xpl/tocresult.jsp?isnumber=23203|journal=IEEE Journal of Quantum Electronics|volume=6|issue=12|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003151102/https://ieeexplore.ieee.org/xpl/tocresult.jsp?isnumber=23203}}</ref>. 1959 жылы ол Ла-Флештегі (Франция) Притане ұлттық әскери мектебінде бакалавр дәрежесін алды<ref>{{Cite web|date=2023-10-03|title=Prix Nobel de physique 2023 : l'un des lauréats, Pierre Agostini, a obtenu son baccalauréat au Prytanée de La Flèche|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/pays-de-la-loire/sarthe/le-mans/prix-nobel-de-physique-2023-l-un-des-laureats-pierre-agostini-a-obtenu-son-baccalaureat-au-prytanee-de-la-fleche-2849696.html|accessdate=2023-10-03|work=France 3 Pays de la Loire|lang=fr|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004012737/https://france3-regions.francetvinfo.fr/pays-de-la-loire/sarthe/le-mans/prix-nobel-de-physique-2023-l-un-des-laureats-pierre-agostini-a-obtenu-son-baccalaureat-au-prytanee-de-la-fleche-2849696.html}}</ref>. Экс-Марсель университетінде физика мамандығы бойынша оқыды, онда 1961 жылы техникалық ғылым бакалавр дәрежесін алды ({{Lang-fr|licence d’enseignement}}), 1962 жылы физика мамандығы бойынша магистр дәрежесін ({{Lang-fr|diplôme d'études approfondies}} ) алды және 1968 жылы оптика бойынша докторлық дәрежесін алды<ref name=":1">{{Cite web|title=Pierre Agostini – Professor, Ohio, USA {{!}} Optica|url=https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/|accessdate=2023-10-03|work=www.optica.org|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003154014/https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/}}</ref>. Оның диссертациясы ультракүлгін сәулеленуге арналған көп қабатты диэлектрлік сүзгілерге арналған.
PhD дәрежесін алғаннан кейін, ол 1969 жылы Париж-Саклай ғылыми орталығында (CEA Saclay) зерттеуші болып жұмыс істеді және 2002 жылға дейін сол жерде жұмыс істеді<ref name=":1">{{Cite web|title=Pierre Agostini – Professor, Ohio, USA {{!}} Optica|url=https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/|accessdate=2023-10-03|work=www.optica.org|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003154014/https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/}}</ref>. 2002—2004 жылдары ол [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк штатының]] Аптон қаласында Брукхейвен ұлттық зертханасында шақырылған профессор болды, онда Луи Ф. ДиМауроның тобында жұмыс істеді.<ref>{{Cite web|title=Palm International School of Attosecond|url=https://iramis.cea.fr/meetings/PISA/lecturers.php|accessdate=2023-10-03|work=IRAMIS|lang=fr|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004102255/https://iramis.cea.fr/meetings/PISA/lecturers.php}}</ref> 2005 жылы ол [[Огайо штаты университеті|Огайо штатының университетінде]] физика профессоры болды, ал 2018 жылы оған құрметті профессор атағы берілді.<ref>{{Cite web|title=Pierre Agostini – Emeritus Professor, Ohio, USA {{!}} eMedEvents|url=https://www.emedevents.com/speaker-profile/pierre-agostini|accessdate=2023-10-03|work=www.emedevents.com|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003103450/https://www.emedevents.com/speaker-profile/pierre-agostini}}</ref><ref>{{Cite web|last=Jeremy Pelzer|first=cleveland com|date=2023-10-03|title=Ohio State University retired professor wins 2023 Nobel Prize in Physics|url=https://www.cleveland.com/news/2023/10/ohio-state-university-retired-professor-wins-2023-nobel-prize-in-physics.html|accessdate=2023-10-03|work=cleveland|lang=en|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004015012/https://www.cleveland.com/news/2023/10/ohio-state-university-retired-professor-wins-2023-nobel-prize-in-physics.html}}</ref>
== Ғылыми қызмет ==
Диссертациясын қорғағаннан кейін, Агостини Жерар Менфре мен Клод Манус зертханасында жұмыс істеді, онда ол жоғары қуатты лазерлерді қолдана отырып, мультифотонды иондануды зерттеді. 1979 жылы олар [[ксенон]] газында жоғарғы шекті иондануды алғаш рет байқады<ref>{{Cite journal|author=Mainfray|first=G|date=1991-10-01|title=Multiphoton ionization of atoms|url=https://iopscience.iop.org/article/10.1088/0034-4885/54/10/002|journal=Reports on Progress in Physics|volume=54|issue=10|pages=1333–1372|doi=10.1088/0034-4885/54/10/002|issn=0034-4885|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004102341/https://iopscience.iop.org/article/10.1088/0034-4885/54/10/002}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Agostini|first=P.|date=1979-04-23|title=Free-Free Transitions Following Six-Photon Ionization of Xenon Atoms|url=https://link.aps.org/doi/10.1103/PhysRevLett.42.1127|journal=Physical Review Letters|volume=42|issue=17|pages=1127–1130|doi=10.1103/PhysRevLett.42.1127}}</ref><ref>{{Cite web|last=D'Oliveira|first=Pascal|date=2010|title=Dossier : Les lasers à l'IRAMIS: Les lasers de puissance à Saclay|url=https://iramis.cea.fr/Comm/2010laserIRAMIS/laser_puissance_historique.php|accessdate=2023-10-03|work=IRAMIS|lang=fr|archivedate=2023-10-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231005040724/https://iramis.cea.fr/Comm/2010laserIRAMIS/laser_puissance_historique.php}}</ref>.
2001 жылы Агостини және оның CEA Saclay-дан келген командасы, Нидерланды материяны іргелі зерттеу қорының (FOM) өкілі Харм Герт Мюллермен бірге, ұзақтығы 250 аттосекунд болатын импульстік тізбекті жасауға қол жеткізді. Ультрақысқа ультракүлгін импульстарды бастапқы инфрақызыл жарықпен қайта біріктіру арқылы олар импульс ұзындығы мен қайталану жиілігін сипаттауға мүмкіндік беретін интерференциялық әсерді байқады<ref>{{Cite web|date=2023-10-03|title=Pierre Agostini, Ferenc Krausz and Anne L'Huillier win 2023 Nobel Prize for Physics|url=https://physicsworld.com/pierre-agostini-ferenc-krausz-and-anne-lhuillier-win-2023-nobel-prize-for-physics/|accessdate=2023-10-03|work=Physics World|lang=en-gb}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Paul|first=P. M.|date=2001|title=Observation of a Train of Attosecond Pulses from High Harmonic Generation|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.1059413|journal=Science|language=en|volume=292|issue=5522|pages=1689–1692|doi=10.1126/science.1059413|issn=0036-8075|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004102255/https://www.science.org/doi/10.1126/science.1059413}}</ref>. Бұл әдіс RABBIT (қоян) деп аталды ({{Lang-en|Reconstruction of Attosecond Beating By Interference of Two-photon Transitions}} — Екі фотонды ауысулардың интерференциясы арқылы аттосекундтық соққыны қалпына келтіру)<ref>{{Cite web|url=https://www.nkj.ru/news/48751/|title=Нобелевскую премию по физике дали за создание аттосекундных источников света|accessdate=2023-10-06|archivedate=2023-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231010080023/https://nkj.ru/news/48751/}}</ref>.
== Марапаттар ==
* Нидерланд FOM-нан Joop Los сыйлығы
* Гумбольдт стипендиаты
* [[Оптическое общество|Оптикалық қоғамның]] спектроскопия бойынша Уильям Ф. Меггерс сыйлығы (2007)
* 2008 жылы ол «атомдар мен молекулалардың қарқынды инфрақызыл лазерлік импульстарға сызықты емес реакциясының динамикасына жаңа түсініктер беретін инновациялық эксперименттерді әзірлеудегі көшбасшылығы үшін» Оптикалық қоғамның мүшесі болып сайланды
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2023)
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Франция физиктері]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Құрмет легионы орденінің командорлары]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Физиктер]]
[[Санат:АҚШ физиктері]]
g8iqjl453rzivw57fa7c7fiztdz2noq
3592081
3592059
2026-04-26T07:48:41Z
1nter pares
146705
3592081
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Пьер Агостини
|Шынайы есімі = {{lang-fr|Pierre André Charles Mathieu Agostini}}
|Суреті = US_Embassy_Sweden_2023_Nobel_Reception_(53397591873)_(cropped).jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 23.7.1941
|Туған жері = {{Туғанжері|Тунис|Тунис (қала)|Тунис (қала)}}, [[Тунис Француз протектораты]]
|Ғылыми аясы = [[физика]]
|Жұмыс орны = [[КАЭ Саклэ]]<br>[[Огайо штатының университеті]]
| Альма-матер = [[Экс-Марсель университеті]] (1968)<br>[[Ұлттық әскери мектеп]] (1959)
|Ғылыми жетекші = [[Джон Арчибальд Уилер]]
|Ғылыми дәрежесі = докторлық дәреже (1968)
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі =
|Марапаттары = [[Құрметті легионы орденінің командоры]]<br>
[[Уильям Фредерик Меггерс сыйлығы]] (2007)<br>
[[Оптикалық қоғамның толық мүшесі]] (2008)<br>
{{Нобельдік медаль}} [[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика саласындағы Нобель сыйлығы]]<br>
[[Густав Рибо сыйлығы]] (1995)<br>
[[Гей-Люссак-Гумбольдт сыйлығы]] (2003)
| Сайты =
}}
'''Пьер Агостини''' ({{Lang-fr|Pierre Agostini}}; [[23 шілде]] [[1941 жыл|1941]], [[Тунис (қала)|Тунис]]) — француз-американдық эксперименттік физик<ref name=":1">{{Cite web|title=Pierre Agostini – Professor, Ohio, USA {{!}} Optica|url=https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/|accessdate=2023-10-03|work=www.optica.org|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003154014/https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/}}</ref>, аттосекундтық жарық импульстарын жазу және материядағы аса жылдам процестерді сипаттау үшін RABBITT әдісін ойлап табуымен танымал<ref>{{Cite web|author=Алексей Понятов|url=https://www.nkj.ru/news/48751/|title=Нобелевскую премию по физике дали за создание аттосекундных импульсов света|lang=|work=https://www.nkj.ru/|publisher=Наука и жизнь|date=2023-10-03|accessdate=2023-10-06|archivedate=2023-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231010080023/https://nkj.ru/news/48751/}}</ref>. [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығының]] лауреаты болды (2023, [[Ференц Краус|Ференц Крауш]] және [[Анн Л’Юилье|Анн Л’Юильемен]] бірлесіп).
== Өмірбаян ==
Пьер Агостини 1941 жылы 23 шілдеде Тунисте (Тунис Франция протектораты) дүниеге келген<ref name=":2">{{Cite journal|date=1970|title=Contributors [Back cover]|url=https://ieeexplore.ieee.org/xpl/tocresult.jsp?isnumber=23203|journal=IEEE Journal of Quantum Electronics|volume=6|issue=12|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003151102/https://ieeexplore.ieee.org/xpl/tocresult.jsp?isnumber=23203}}</ref>. 1959 жылы ол Ла-Флештегі (Франция) Притане ұлттық әскери мектебінде бакалавр дәрежесін алды<ref>{{Cite web|date=2023-10-03|title=Prix Nobel de physique 2023 : l'un des lauréats, Pierre Agostini, a obtenu son baccalauréat au Prytanée de La Flèche|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/pays-de-la-loire/sarthe/le-mans/prix-nobel-de-physique-2023-l-un-des-laureats-pierre-agostini-a-obtenu-son-baccalaureat-au-prytanee-de-la-fleche-2849696.html|accessdate=2023-10-03|work=France 3 Pays de la Loire|lang=fr|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004012737/https://france3-regions.francetvinfo.fr/pays-de-la-loire/sarthe/le-mans/prix-nobel-de-physique-2023-l-un-des-laureats-pierre-agostini-a-obtenu-son-baccalaureat-au-prytanee-de-la-fleche-2849696.html}}</ref>. Экс-Марсель университетінде физика мамандығы бойынша оқыды, онда 1961 жылы техникалық ғылым бакалавр дәрежесін алды ({{Lang-fr|licence d’enseignement}}), 1962 жылы физика мамандығы бойынша магистр дәрежесін ({{Lang-fr|diplôme d'études approfondies}} ) алды және 1968 жылы оптика бойынша докторлық дәрежесін алды<ref name=":1">{{Cite web|title=Pierre Agostini – Professor, Ohio, USA {{!}} Optica|url=https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/|accessdate=2023-10-03|work=www.optica.org|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003154014/https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/}}</ref>. Оның диссертациясы ультракүлгін сәулеленуге арналған көп қабатты диэлектрлік сүзгілерге арналған.
PhD дәрежесін алғаннан кейін, ол 1969 жылы Париж-Саклай ғылыми орталығында (CEA Saclay) зерттеуші болып жұмыс істеді және 2002 жылға дейін сол жерде жұмыс істеді<ref name=":1">{{Cite web|title=Pierre Agostini – Professor, Ohio, USA {{!}} Optica|url=https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/|accessdate=2023-10-03|work=www.optica.org|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003154014/https://www.optica.org/history/biographies/bios/pierre_agostini/}}</ref>. 2002—2004 жылдары ол [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк штатының]] Аптон қаласында Брукхейвен ұлттық зертханасында шақырылған профессор болды, онда Луи Ф. ДиМауроның тобында жұмыс істеді.<ref>{{Cite web|title=Palm International School of Attosecond|url=https://iramis.cea.fr/meetings/PISA/lecturers.php|accessdate=2023-10-03|work=IRAMIS|lang=fr|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004102255/https://iramis.cea.fr/meetings/PISA/lecturers.php}}</ref> 2005 жылы ол [[Огайо штаты университеті|Огайо штатының университетінде]] физика профессоры болды, ал 2018 жылы оған құрметті профессор атағы берілді.<ref>{{Cite web|title=Pierre Agostini – Emeritus Professor, Ohio, USA {{!}} eMedEvents|url=https://www.emedevents.com/speaker-profile/pierre-agostini|accessdate=2023-10-03|work=www.emedevents.com|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003103450/https://www.emedevents.com/speaker-profile/pierre-agostini}}</ref><ref>{{Cite web|last=Jeremy Pelzer|first=cleveland com|date=2023-10-03|title=Ohio State University retired professor wins 2023 Nobel Prize in Physics|url=https://www.cleveland.com/news/2023/10/ohio-state-university-retired-professor-wins-2023-nobel-prize-in-physics.html|accessdate=2023-10-03|work=cleveland|lang=en|archivedate=2023-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004015012/https://www.cleveland.com/news/2023/10/ohio-state-university-retired-professor-wins-2023-nobel-prize-in-physics.html}}</ref>
== Ғылыми қызмет ==
Диссертациясын қорғағаннан кейін, Агостини Жерар Менфре мен Клод Манус зертханасында жұмыс істеді, онда ол жоғары қуатты лазерлерді қолдана отырып, мультифотонды иондануды зерттеді. 1979 жылы олар [[ксенон]] газында жоғарғы шекті иондануды алғаш рет байқады<ref>{{Cite journal|author=Mainfray|first=G|date=1991-10-01|title=Multiphoton ionization of atoms|url=https://iopscience.iop.org/article/10.1088/0034-4885/54/10/002|journal=Reports on Progress in Physics|volume=54|issue=10|pages=1333–1372|doi=10.1088/0034-4885/54/10/002|issn=0034-4885|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004102341/https://iopscience.iop.org/article/10.1088/0034-4885/54/10/002}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Agostini|first=P.|date=1979-04-23|title=Free-Free Transitions Following Six-Photon Ionization of Xenon Atoms|url=https://link.aps.org/doi/10.1103/PhysRevLett.42.1127|journal=Physical Review Letters|volume=42|issue=17|pages=1127–1130|doi=10.1103/PhysRevLett.42.1127}}</ref><ref>{{Cite web|last=D'Oliveira|first=Pascal|date=2010|title=Dossier : Les lasers à l'IRAMIS: Les lasers de puissance à Saclay|url=https://iramis.cea.fr/Comm/2010laserIRAMIS/laser_puissance_historique.php|accessdate=2023-10-03|work=IRAMIS|lang=fr|archivedate=2023-10-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231005040724/https://iramis.cea.fr/Comm/2010laserIRAMIS/laser_puissance_historique.php}}</ref>.
2001 жылы Агостини және оның CEA Saclay-дан келген командасы, Нидерланды материяны іргелі зерттеу қорының (FOM) өкілі Харм Герт Мюллермен бірге, ұзақтығы 250 аттосекунд болатын импульстік тізбекті жасауға қол жеткізді. Ультрақысқа ультракүлгін импульстарды бастапқы инфрақызыл жарықпен қайта біріктіру арқылы олар импульс ұзындығы мен қайталану жиілігін сипаттауға мүмкіндік беретін интерференциялық әсерді байқады<ref>{{Cite web|date=2023-10-03|title=Pierre Agostini, Ferenc Krausz and Anne L'Huillier win 2023 Nobel Prize for Physics|url=https://physicsworld.com/pierre-agostini-ferenc-krausz-and-anne-lhuillier-win-2023-nobel-prize-for-physics/|accessdate=2023-10-03|work=Physics World|lang=en-gb}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Paul|first=P. M.|date=2001|title=Observation of a Train of Attosecond Pulses from High Harmonic Generation|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.1059413|journal=Science|language=en|volume=292|issue=5522|pages=1689–1692|doi=10.1126/science.1059413|issn=0036-8075|accessdate=2023-10-04|archive-date=2023-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004102255/https://www.science.org/doi/10.1126/science.1059413}}</ref>. Бұл әдіс RABBIT (қоян) деп аталды ({{Lang-en|Reconstruction of Attosecond Beating By Interference of Two-photon Transitions}} — Екі фотонды ауысулардың интерференциясы арқылы аттосекундтық соққыны қалпына келтіру)<ref>{{Cite web|url=https://www.nkj.ru/news/48751/|title=Нобелевскую премию по физике дали за создание аттосекундных источников света|accessdate=2023-10-06|archivedate=2023-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231010080023/https://nkj.ru/news/48751/}}</ref>.
== Марапаттар ==
* Нидерланд FOM-нан Joop Los сыйлығы
* Гумбольдт стипендиаты
* [[Оптическое общество|Оптикалық қоғамның]] спектроскопия бойынша Уильям Ф. Меггерс сыйлығы (2007)
* 2008 жылы ол «атомдар мен молекулалардың қарқынды инфрақызыл лазерлік импульстарға сызықты емес реакциясының динамикасына жаңа түсініктер беретін инновациялық эксперименттерді әзірлеудегі көшбасшылығы үшін» Оптикалық қоғамның мүшесі болып сайланды
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2023)
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Франция физиктері]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Құрмет легионы орденінің командорлары]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Физиктер]]
[[Санат:АҚШ физиктері]]
1itanmn1hibes3nygibu3zxrxuyeup7
Джон Кларк (физик)
0
780076
3592074
2026-04-26T07:40:56Z
Nurkhan
13652
«[[:ru:Special:Redirect/revision/148994902|Кларк, Джон (физик)]]» бетінен аударылып түзілді
3592074
wikitext
text/x-wiki
'''Джон''' '''Кларк''' ([[10 ақпан]] [[1942 жыл|1942]], Кембридж, [[Ұлыбритания]]) — британдық-американдық физик. Конденсацияланған зат және материалтану саласындағы маман, [[асқын өткізгіштік]] және атап айтқанда СКВИДтерді әзірлеу және қолдану бойынша жұмыстарымен танымал<ref>{{Cite web|url=http://physics.berkeley.edu/news-events/news/20170502/john-clarke-named-to-the-american-philosophical-society|title=John Clarke named to the American Philosophical Society {{!}} UC Berkeley Physics<!-- Заголовок добавлен ботом -->|accessdate=2018-06-11|archivedate=2018-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612143104/http://physics.berkeley.edu/news-events/news/20170502/john-clarke-named-to-the-american-philosophical-society}}</ref>. [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі Калифорния университетінің]] профессоры, Лондон Корольдік қоғамының (1986) және Америка философиялық қоғамының (2017) мүшесі, [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|АҚШ Ұлттық ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2012)<ref>{{Cite web|url=http://www.nasonline.org/member-directory/members/56906.html|title=John Clarke<!-- Заголовок добавлен ботом -->|accessdate=2018-06-11|archivedate=2018-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612142815/http://www.nasonline.org/member-directory/members/56906.html}}</ref>.
[[Кембридж университеті|Кембридж университетінде]] [[Бакалавр дәрежесі|бакалавр]] (1964), [[PhD-доктор|философия докторы]] ''(PhD)'' (1968) және ''Sc.D.'' ғылым докторы (2005) дәрежелерін алды. Содан кейін ол Калифорния университетінде, Берклиде, алдымен постдокторантурада, содан кейін (1969 жылдан бастап) физика мамандығы бойынша қызметкер ретінде оқыды және қазір оның жоғарғы мектебінде профессор болып жұмыс істейді.
[[Америка өнер және ғылым академиясы|Америка өнер және ғылым академиясының]] (2015), Америка физикалық қоғамының және Америка ғылымды дамыту қауымдастығының, сондай-ақ Британ физика институтының мүшесі.
2025 жылғы физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты.
== Марапаттар мен құрметтер ==
* Миллер атындағы профессор
* Слоан қорының стипендиаты
* Гуггенхайм стипендиясы (1977)
* Берклидегі Калифорния университетінің үздік оқытушысы сыйлығы (1983)
* 1987 жылғы Калифорнияның жыл ғалымы
* Фриц Лондон сыйлығы (1987)
* Joseph F. Keithley Award For Advances in Measurement Science (1998, алғашқы лауреат)
* Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының Комсток сыйлығы (1999)
* Лондон Корольдік қоғамының Хьюз медалі (2004)
* Калифорния университеті, Берклиде Faculty Research Lecturer (2005)
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2025)<ref>{{Cite web|url=https://physicsworld.com/john-clarke-michel-devoret-and-john-martinis-win-the-2025-nobel-prize-for-physics/|title=John Clarke, Michel Devoret and John Martinis win the 2025 Nobel Prize for Physics|lang=en-GB|first=Hamish|last=Johnston|work=Physics World|date=2025-10-07|accessdate=2025-10-07}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [http://physics.berkeley.edu/people/faculty/John-Clarke Калифорния университеті, Беркли] сайтында {{Wayback|url=http://physics.berkeley.edu/people/faculty/John-Clarke|date=20180613014811}}.
* [http://physics.berkeley.edu/news-events/news/20170110/symposium-honored-professor-john-clarke Симпозиумның құрметті профессоры Джон Кларк] (2017)
[[Санат:Философия докторлары]]
[[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Америка өнер және ғылым академиясы мүшелері]]
[[Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері]]
[[Санат:Кембридж университеті түлектері]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Физиктер]]
[[Санат:АҚШ физиктері]]
2ds1pbxz0jlc4c5oolkuxby9jtdtzqb
3592075
3592074
2026-04-26T07:42:20Z
Nurkhan
13652
3592075
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі =
|Шынайы есімі = {{lang-en|Kip Thorne}}
|Суреті = John_Clarke_(physicist)_2025_(4x5).png
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 10.2.1942
|Туған жері = {{Туғанжері|Кембридж|Кембриджде|Кембридж}}, [[Англия]], [[Ұлыбритания]]
|Ғылыми аясы = [[физика]]
|Жұмыс орны = [[Калифорния университеті, Беркли]]<br>[[Лоуренс Беркли ұлттық зертханасы]]
|Ғылыми дәрежесі = PhD
| Альма-матер = [[Кембридж университеті]]
|Ғылыми жетекші = [[Брайан Пиппард]]
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі =
|Марапаттары = [[Гуггенхайм стипендиясы]]<br>[[Лондон Корольдік қоғамы]]<br>[[Хьюз медалі]] (2004)<br>
[[Фриц Лондон сыйлығы]] (1987)<br>[[Комсток сыйлығы]] (1999)<br>[[Америка ғылымын дамыту қауымдастығының мүшесі]]<br>
[[Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі, өлшеу ғылымындағы жетістіктері үшін Джозеф Ф. Китли сыйлығы]] (1998)
<br> {{Нобельдік медаль}} [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] (2025)
| Сайты =
}}
'''Джон Кларк''' ([[10 ақпан]] [[1942 жыл|1942]], Кембридж, [[Ұлыбритания]]) — британдық-американдық физик. Конденсацияланған зат және материалтану саласындағы маман, [[асқын өткізгіштік]] және атап айтқанда СКВИДтерді әзірлеу және қолдану бойынша жұмыстарымен танымал<ref>{{Cite web|url=http://physics.berkeley.edu/news-events/news/20170502/john-clarke-named-to-the-american-philosophical-society|title=John Clarke named to the American Philosophical Society {{!}} UC Berkeley Physics<!-- Заголовок добавлен ботом -->|accessdate=2018-06-11|archivedate=2018-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612143104/http://physics.berkeley.edu/news-events/news/20170502/john-clarke-named-to-the-american-philosophical-society}}</ref>. [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі Калифорния университетінің]] профессоры, Лондон Корольдік қоғамының (1986) және Америка философиялық қоғамының (2017) мүшесі, [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|АҚШ Ұлттық ғылым академиясының]] шетелдік мүшесі (2012)<ref>{{Cite web|url=http://www.nasonline.org/member-directory/members/56906.html|title=John Clarke<!-- Заголовок добавлен ботом -->|accessdate=2018-06-11|archivedate=2018-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612142815/http://www.nasonline.org/member-directory/members/56906.html}}</ref>.
[[Кембридж университеті|Кембридж университетінде]] [[Бакалавр дәрежесі|бакалавр]] (1964), [[PhD-доктор|философия докторы]] ''(PhD)'' (1968) және ''Sc.D.'' ғылым докторы (2005) дәрежелерін алды. Содан кейін ол Калифорния университетінде, Берклиде, алдымен постдокторантурада, содан кейін (1969 жылдан бастап) физика мамандығы бойынша қызметкер ретінде оқыды және қазір оның жоғарғы мектебінде профессор болып жұмыс істейді.
[[Америка өнер және ғылым академиясы|Америка өнер және ғылым академиясының]] (2015), Америка физикалық қоғамының және Америка ғылымды дамыту қауымдастығының, сондай-ақ Британ физика институтының мүшесі.
2025 жылғы физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты.
== Марапаттар мен құрметтер ==
* Миллер атындағы профессор
* Слоан қорының стипендиаты
* Гуггенхайм стипендиясы (1977)
* Берклидегі Калифорния университетінің үздік оқытушысы сыйлығы (1983)
* 1987 жылғы Калифорнияның жыл ғалымы
* Фриц Лондон сыйлығы (1987)
* Joseph F. Keithley Award For Advances in Measurement Science (1998, алғашқы лауреат)
* Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының Комсток сыйлығы (1999)
* Лондон Корольдік қоғамының Хьюз медалі (2004)
* Калифорния университеті, Берклиде Faculty Research Lecturer (2005)
* [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|Физика бойынша Нобель сыйлығы]] (2025)<ref>{{Cite web|url=https://physicsworld.com/john-clarke-michel-devoret-and-john-martinis-win-the-2025-nobel-prize-for-physics/|title=John Clarke, Michel Devoret and John Martinis win the 2025 Nobel Prize for Physics|lang=en-GB|first=Hamish|last=Johnston|work=Physics World|date=2025-10-07|accessdate=2025-10-07}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [http://physics.berkeley.edu/people/faculty/John-Clarke Калифорния университеті, Беркли] сайтында {{Wayback|url=http://physics.berkeley.edu/people/faculty/John-Clarke|date=20180613014811}}.
* [http://physics.berkeley.edu/news-events/news/20170110/symposium-honored-professor-john-clarke Симпозиумның құрметті профессоры Джон Кларк] (2017)
[[Санат:Философия докторлары]]
[[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Америка өнер және ғылым академиясы мүшелері]]
[[Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері]]
[[Санат:Кембридж университеті түлектері]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Физиктер]]
[[Санат:АҚШ физиктері]]
oju56u5cl8gzzw75lztwz2a4m14wq5f
Қатысушы талқылауы:ZEdzEd3168
3
780078
3592079
2026-04-26T07:44:40Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592079
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=ZEdzEd3168}}
-- [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] ([[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|талқылауы]]) 12:44, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
5m3zxo7dgrktumwo7s2g2cwvtyqghec
Қатысушы талқылауы:Dacentrurusss
3
780079
3592083
2026-04-26T07:53:31Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592083
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Dacentrurusss}}
-- [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 12:53, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
ezh2u7pd45dypynu3rk3f1fd14r8s3n
Кулуипа Кондучалова
0
780080
3592091
2026-04-26T08:13:21Z
Мағыпар
100137
Жаңа бетте: '''Кулуипа Кондучалова''' ({{langx|ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қара-Жигач, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Ба...
3592091
wikitext
text/x-wiki
'''Кулуипа Кондучалова''' ({{langx|ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қара-Жигач, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
hh1br3qzlik09mn0ijuo4tonby5ezxu
3592092
3592091
2026-04-26T08:16:38Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3592092
wikitext
text/x-wiki
'''Кулуипа Кондучалова''' ({{langx|ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]– [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Күлүйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
5bhy6d4w1ljnsj3bhdiwf67aiooktgp
3592093
3592092
2026-04-26T08:20:38Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3592093
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды: алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
pmtlmmo79iovmgphjax05mq0zkkvdw3
3592095
3592093
2026-04-26T08:37:00Z
Мағыпар
100137
/* Өмірбаяны */ дереккөз
3592095
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
00aavlpmtr0ld8pili9xzluc5r8n2i9
3592096
3592095
2026-04-26T08:39:16Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3592096
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
0l8458u6hvjvl06j0kui8qt3hfff68d
3592097
3592096
2026-04-26T08:46:30Z
Мағыпар
100137
/* Мансабы */ толықтыру
3592097
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
71yha0cifhcr6nfc49o0tes9zgi04pp
3592098
3592097
2026-04-26T08:48:26Z
Мағыпар
100137
/* Мансабы */ толықтыру
3592098
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
0x084631zh14jrchkhtj703h0dw97nq
3592099
3592098
2026-04-26T08:50:11Z
Мағыпар
100137
/* Мансабы */ дереккөз
3592099
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа КондучаловаКулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
9ub7ptou5w7bs48n0iu98noq1okj9ji
3592100
3592099
2026-04-26T08:51:39Z
Мағыпар
100137
/* Мансабы */ дереккөз
3592100
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа КондучаловаКулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
lt0ne7i37tb2z50mou7e88sgd3pkfd0
3592101
3592100
2026-04-26T08:56:32Z
Мағыпар
100137
/* Мансабы */ дереккөз
3592101
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа КондучаловаКулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
kf9tu90sdfjhpt40wuqzh6fy1ypy9m6
3592102
3592101
2026-04-26T08:59:05Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3592102
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа КондучаловаКулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
bbfz4ali44b07qaxazyc625g3qn2iu7
3592103
3592102
2026-04-26T09:00:27Z
Мағыпар
100137
/* Зейнеткерлік кезеңі */ толықтыру
3592103
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа КондучаловаКулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
2upb21l8gbskftwzfgd6le8t9giz322
3592105
3592103
2026-04-26T09:03:29Z
Мағыпар
100137
/* Зейнеткерлік кезеңі */ толықтыру
3592105
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа КондучаловаКулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
9lkldsnnbfy2tntcey7jn7uitzlzjx7
3592106
3592105
2026-04-26T09:07:18Z
Мағыпар
100137
/* Зейнеткерлік кезеңі */ толықтыру
3592106
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа КондучаловаКулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
fnnp9vcxarfrm54nytxu7v3d2k9wgx9
3592107
3592106
2026-04-26T09:09:20Z
Мағыпар
100137
/* Зейнеткерлік кезеңі */ дереккөз
3592107
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа КондучаловаКулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
7821bmspnr097p8xbe9zoyjmf0gcn7c
3592108
3592107
2026-04-26T09:12:04Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3592108
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа КондучаловаКулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
rzky6tdn9tcu99lghqtjebskg28xalv
3592109
3592108
2026-04-26T09:12:49Z
Мағыпар
100137
/* Марапаттары мен атақтары */ дереккөз
3592109
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа КондучаловаКулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
h6dwixgzkw8xat0uj47ppmv5ed9b2fo
3592110
3592109
2026-04-26T09:13:28Z
Мағыпар
100137
/* Мансабы */
3592110
wikitext
text/x-wiki
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
evzwh2g48oufo6vmunvfume8m3o4i6s
3592113
3592110
2026-04-26T09:18:56Z
Мағыпар
100137
үлгі, толықтыру
3592113
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Құлұйпа Кондучалова
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы =
| Ту =
| Ту2 =
| Басқара бастады =
| Басқаруын аяқтады =
| Ізашары =
| Ізбасары =
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні =
| Туған жері =
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы =
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
t9j3649tei3tsmy23es74zj73fgdcma
3592114
3592113
2026-04-26T09:19:31Z
Мағыпар
100137
үлгі, сурет қою
3592114
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Құлұйпа Кондучалова
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}
| Суреті = Kuluypa Konduchalova.png
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы =
| Ту =
| Ту2 =
| Басқара бастады =
| Басқаруын аяқтады =
| Ізашары =
| Ізбасары =
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні =
| Туған жері =
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы =
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
clqe9rnc1a7y568uvydmbju3ie79rft
3592115
3592114
2026-04-26T09:20:33Z
Мағыпар
100137
3592115
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Құлұйпа Кондучалова
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}
| Суреті = Kuluypa Konduchalova 2020 stamp of Kyrgyzstan.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы =
| Ту =
| Ту2 =
| Басқара бастады =
| Басқаруын аяқтады =
| Ізашары =
| Ізбасары =
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні =
| Туған жері =
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы =
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
mi5mxlp89era2bn726udsv1v8yhpjlr
3592125
3592115
2026-04-26T10:02:59Z
Мағыпар
100137
үлгі, толықтыру
3592125
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Құлұйпа Кондучалова
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}
| Суреті = Kuluypa Konduchalova 2020 stamp of Kyrgyzstan.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Қырғыз КСР Мәдениет министрі
| Ту = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = 1958
| Басқаруын аяқтады = 1980
| Ізашары =
| Ізбасары = Жумагуль Балтабаевна Нусупова
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні =
| Туған жері =
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы =
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
10yu8youlsfdg2h4tgrd7yol0lg7uum
3592129
3592125
2026-04-26T10:06:06Z
Мағыпар
100137
үлгі
3592129
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Құлұйпа Кондучалова
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}
| Суреті = Kuluypa Konduchalova 2020 stamp of Kyrgyzstan.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Қырғыз КСР Мәдениет министрі
| Ту = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = 1958
| Басқаруын аяқтады = 1980
| Ізашары =
| Ізбасары = Жумагуль Балтабаевна Нусупова
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі
| Ту_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 = 1953
| Басқаруын аяқтады_2 = 1963
| Ізашары_2 = Шамші Таянов
| Ізбасары_2 = Сакин Бегматовна Бегматова
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні =
| Туған жері =
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы =
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
9os69pmwwjf2ycmq32lqzica4zl4t90
3592131
3592129
2026-04-26T10:07:56Z
Мағыпар
100137
үлгі
3592131
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Құлұйпа Кондучалова
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}
| Суреті = Kuluypa Konduchalova 2020 stamp of Kyrgyzstan.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Қырғыз КСР Мәдениет министрі
| Ту = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = 1958
| Басқаруын аяқтады = 1980
| Ізашары =
| Ізбасары = Жумагуль Балтабаевна Нусупова
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі
| Ту_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 = 1953
| Басқаруын аяқтады_2 = 1963
| Ізашары_2 = Шамші Таянов
| Ізбасары_2 = Сакин Бегматовна Бегматова
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.06.1920
| Туған жері = {{туғанжері|Қаражығаш|Қаражығашта}}, [[Қырғызстан]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы =
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
qk0kv5vdedtty73cv88qhswddeh5x6h
3592136
3592131
2026-04-26T10:14:23Z
Мағыпар
100137
3592136
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Құлұйпа Кондучалова
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}
| Суреті = Kuluypa Konduchalova 2020 stamp of Kyrgyzstan.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Қырғыз КСР Мәдениет министрі
| Ту = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = 1958
| Басқаруын аяқтады = 1980
| Ізашары =
| Ізбасары = Жумагуль Балтабаевна Нусупова
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі
| Ту_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 = 1953
| Басқаруын аяқтады_2 = 1963
| Ізашары_2 = Шамші Таянов
| Ізбасары_2 = Сакин Бегматовна Бегматова
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.06.1920
| Туған жері = {{туғанжері|Қаражығаш|Қаражығашта}}, [[Қырғызстан]]
| Қайтыс болған күні = 07.09.2013
| Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
| Жерленді = Ала-Арча зираты
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Абды Оролбаев
| Балалары = ұлы Диас, қыздары Гүлжамал мен Ирина
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы]]
| Білімі = Бішкек педагогикалық техникумы
| Мамандығы = мұғалім
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
2qqjj7zaeckp6ydtmy5xk46mpohmb0v
3592138
3592136
2026-04-26T10:16:25Z
Мағыпар
100137
3592138
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Құлұйпа Кондучалова
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}
| Суреті = Kuluypa Konduchalova 2020 stamp of Kyrgyzstan.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Қырғыз КСР Мәдениет министрі
| Ту = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = 1958
| Басқаруын аяқтады = 1980
| Ізашары =
| Ізбасары = Жумагуль Балтабаевна Нусупова
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі
| Ту_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 = 1953
| Басқаруын аяқтады_2 = 1963
| Ізашары_2 = Шамші Таянов
| Ізбасары_2 = Сакин Бегматовна Бегматова
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.06.1920
| Туған жері = {{туғанжері|Қаражығаш|Қаражығашта}}, [[Қырғызстан]]
| Қайтыс болған күні = 07.09.2013
| Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
| Жерленді = Ала-Арча зираты
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Абды Оролбаев
| Балалары = ұлы Диас, қыздары Гүлжамал мен Ирина
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы]]
| Білімі = Бішкек педагогикалық техникумы
| Мамандығы = мұғалім
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{1 дәрежелі Манас ордені}}
}}
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
mxfsoql92g4qe72i38ecgixxxiljhwz
3592139
3592138
2026-04-26T10:17:46Z
Мағыпар
100137
3592139
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Құлұйпа Кондучалова
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}
| Суреті = Kuluypa Konduchalova 2020 stamp of Kyrgyzstan.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Қырғыз КСР Мәдениет министрі
| Ту = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = 1958
| Басқаруын аяқтады = 1980
| Ізашары =
| Ізбасары = Жумагуль Балтабаевна Нусупова
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі
| Ту_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 = 1953
| Басқаруын аяқтады_2 = 1963
| Ізашары_2 = Шамші Таянов
| Ізбасары_2 = Сакин Бегматовна Бегматова
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.06.1920
| Туған жері = {{туғанжері|Қаражығаш|Қаражығашта}}, [[Қырғызстан]]
| Қайтыс болған күні = 07.09.2013
| Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
| Жерленді = Ала-Арча зираты
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Абды Оролбаев
| Балалары = ұлы Диас, қыздары Гүлжамал мен Ирина
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы]]
| Білімі = Бішкек педагогикалық техникумы
| Мамандығы = мұғалім
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{1 дәрежелі Манас ордені}} {{3 дәрежелі Манас ордені}}
}}
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
sgzyzay1is4ejyfsz49xhzwe1ct51wo
3592140
3592139
2026-04-26T10:18:46Z
Мағыпар
100137
3592140
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Құлұйпа Кондучалова
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}
| Суреті = Kuluypa Konduchalova 2020 stamp of Kyrgyzstan.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Қырғыз КСР Мәдениет министрі
| Ту = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = 1958
| Басқаруын аяқтады = 1980
| Ізашары =
| Ізбасары = Жумагуль Балтабаевна Нусупова
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі
| Ту_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 = 1953
| Басқаруын аяқтады_2 = 1963
| Ізашары_2 = Шамші Таянов
| Ізбасары_2 = Сакин Бегматовна Бегматова
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.06.1920
| Туған жері = {{туғанжері|Қаражығаш|Қаражығашта}}, [[Қырғызстан]]
| Қайтыс болған күні = 07.09.2013
| Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
| Жерленді = Ала-Арча зираты
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Абды Оролбаев
| Балалары = ұлы Диас, қыздары Гүлжамал мен Ирина
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы]]
| Білімі = Бішкек педагогикалық техникумы
| Мамандығы = мұғалім
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{1 дәрежелі Манас ордені}} {{3 дәрежелі Манас ордені}} {{Ленин ордені}}
}}
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
qgkssavcnxgvmp5j4v1u3ifn83d35kk
3592141
3592140
2026-04-26T10:19:37Z
Мағыпар
100137
3592141
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Құлұйпа Кондучалова
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}
| Суреті = Kuluypa Konduchalova 2020 stamp of Kyrgyzstan.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Қырғыз КСР Мәдениет министрі
| Ту = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = 1958
| Басқаруын аяқтады = 1980
| Ізашары =
| Ізбасары = Жумагуль Балтабаевна Нусупова
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі
| Ту_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 = 1953
| Басқаруын аяқтады_2 = 1963
| Ізашары_2 = Шамші Таянов
| Ізбасары_2 = Сакин Бегматовна Бегматова
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.06.1920
| Туған жері = {{туғанжері|Қаражығаш|Қаражығашта}}, [[Қырғызстан]]
| Қайтыс болған күні = 07.09.2013
| Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
| Жерленді = Ала-Арча зираты
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Абды Оролбаев
| Балалары = ұлы Диас, қыздары Гүлжамал мен Ирина
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы]]
| Білімі = Бішкек педагогикалық техникумы
| Мамандығы = мұғалім
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{1 дәрежелі Манас ордені}} {{3 дәрежелі Манас ордені}} {{Ленин ордені}} {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
kauvo8h2y0f4xhrcng9rfje01xpb7hv
3592142
3592141
2026-04-26T10:22:40Z
Мағыпар
100137
3592142
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Құлұйпа Кондучалова
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}
| Суреті = Kuluypa Konduchalova 2020 stamp of Kyrgyzstan.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Қырғыз КСР Мәдениет министрі
| Ту = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2 =
| Басқара бастады = 1958
| Басқаруын аяқтады = 1980
| Ізашары =
| Ізбасары = Жумагуль Балтабаевна Нусупова
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі
| Ту_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 = 1953
| Басқаруын аяқтады_2 = 1963
| Ізашары_2 = Шамші Таянов
| Ізбасары_2 = Сакин Бегматовна Бегматова
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.06.1920
| Туған жері = {{туғанжері|Қаражығаш|Қаражығашта}}, [[Қырғызстан]]
| Қайтыс болған күні = 07.09.2013
| Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Бішкек|Бішкекте}}
| Жерленді = Ала-Арча зираты
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Абды Оролбаев
| Балалары = ұлы Диас, қыздары Гүлжамал мен Ирина
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы]]
| Білімі = Бішкек педагогикалық техникумы
| Мамандығы = мұғалім
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{1 дәрежелі Манас ордені}} {{3 дәрежелі Манас ордені}} {{Ленин ордені}} {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} {{Құрмет Белгісі ордені}}
}}
'''Құлұйпа Кондучалова''' ({{lang-ky|Күлүйпа Кондучалова}}; [[15 маусым]] [[1920]], Қаражығаш, [[Шу облысы]] – [[7 қыркүйек]] [[2013]], [[Бішкек]]) — Кеңес қырғыз мемлекет қайраткері, Қырғыз КСР Сыртқы істер министрі (1953–1963) және Мәдениет министрі (1958–1980). Қырғыз Республикасының Батыры.
== Өмірбаяны ==
Құлұйпа Кондучалова 1920 жылы Шу облысы, Қаражығаш ауылында дүниеге келген. Болашақ саясаткер көп балалы отбасында өсті. Ормоновтар отбасында 10 бала болды, олардың тек үшеуі ғана аман қалды: үлкен ағасы Ескендір, Құлұйпа және кішісі Сағыйпа.
1938 жылы Фрунзе педагогикалық училищесін сәтті бітіргеннен кейін, Құлұйпа Кондучалова Нарын облысындағы Құланақ ауылында бастауыш сынып мұғалімі болып жұмыс істеп, онда мұғалімдік мансабын жалғастырды, алдымен мектеп оқу ісінің меңгерушісі, содан кейін мектеп директоры болды.<ref>{{citeweb|url=https://dzen.ru/a/YHU17oCMSSutPE7c?ysclid=moec35srus54898017|title=18 великих женщин Кыргызстана, которых должен знать каждый|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Мансабы ==
Ол Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.
1940 жылы Тянь-Шань облыстық комсомол комитетінің хатшысы, 1941 жылы партия қатарына кірді
1943 жылы ол Мәскеудегі Жоғары партия мектебіне жіберілді. Соғыс кезіндегі оқу жылдарында ол нағыз өмір мектебіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://ethnoinfo.ru/zhenshhiny-ministry-v-pravitelstvah-srednej-azii-karernye-puti/?ysclid=mofg8zs3rn109958574|title=Женщины-министры в правительствах Средней Азии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
1953 жылы ол Қырғызстан Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Сыртқы істер министрі болды.
1958 жылы ол бір уақытта екі министрлікті басқарды. Бұл сирек кездесетін жағдай: ол сол кезеңде Сыртқы істер министрі және Мәдениет министрі қызметтерін атқарды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2013/09/130909_kuluypa_konduchalova_died|title=Провод Кулуипы Кондучаловой в её последней поездке|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
Оның басшылығымен Қырғызстан халықаралық байланыстарын нығайта алды. Кулуйпа Кондучалованың ең маңызды жетістіктерінің бірі Қ.Баялинов атындағы Ұлттық кітапхана, сондай-ақ Ош, Нарын және Қаракөл қалаларындағы театрлар сияқты көптеген мәдени мекемелердің салынып, ашылуы.
Сонымен қатар, ел бойынша ондаған музыка мектептері мен мәдени орталықтар ашылды.<ref>{{citeweb|url=https://100women.awli.kg/rus/kuluipa-konduchalova|title=Кулуйпа Кондучалова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Зейнеткерлік кезеңі ==
1980 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрі болып 22 жыл қызмет атқарған Күлийпа Кондучалова зейнеткерлікке шықты.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Күлипа Кондучалова тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі республикалық қоғамның төрайымы болды, оны тегін басқарды.
Күлипа Кондучалованың қызметі Орталық Азияның басқа одақтас республикаларының мәдениетіне де әсер етті.
Қарапайым зейнеткер болғанына қарамастан, Күлипа Кондучалова өз республикасында үлкен беделге ие болды. Халық оны «Еже» (әже) деп атады.
Күлипа Кондучалова 2013 жылы 7 қыркүйекте 93 жасында дүниеден озды. Қайтыс боларынан бір ай бұрын ол қызымен Ала-Арча зиратына барып, бұрынғы достары мен әріптестерінің қабірлеріне құрмет көрсетіп, қайтыс болғаннан кейін жерленетін орнын көрсетті.<ref>{{citeweb|url=https://archive.vn/jwhry#selection-1163.0-1163.199|title=Дочь Советской Киргизии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Қырғыз Республикасының Батыры (2010)
*I және III дәрежелі Манас ордені (2000 және 1997)
*Ленин ордені
*Еңбек Қызыл Ту ордені (екі рет)
*Құрмет белгісі ордені
*Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері (1995)
*«Манас-1000» ескерткіш алтын медалі (1995 жылғы 15 тамыз)
*Қырғыз Республикасының Құрмет грамотасы (1994)
*Халықаралық Құрманжан Датқа сыйлығының лауреаты
*Бішкек қаласының құрметті азаматы<ref>{{citeweb|url=https://nagrada.srs.kg/site/person/1884|title=Жеке маалыматтар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
bt6u1ipewv5zkgjmlkhmr763ja4g0xf
Қатысушы талқылауы:Sameh Elsayed1
3
780081
3592120
2026-04-26T09:52:43Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592120
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Sameh Elsayed1}}
-- [[Қатысушы:Салиха|Салиха]] ([[Қатысушы талқылауы:Салиха|талқылауы]]) 14:52, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
1lzoijt2qb9t443bliu4nhmsfpa5l7a
Поль Сезанн
0
780082
3592121
2026-04-26T09:53:15Z
Жанна Ж
156090
Жаңа бетте: {{Суретші |есімі = |шынайы есімі = |суреті = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = |туған күні = |туған жері = |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |шыққан жері = |азаматтығы = |жанры =...
3592121
wikitext
text/x-wiki
{{Суретші
|есімі =
|шынайы есімі =
|суреті =
|сурет ені =
|сурет атауы =
|туған кездегі есімі =
|туған күні =
|туған жері =
|қайтыс болған күні =
|қайтыс болған жері =
|шыққан жері =
|азаматтығы =
|жанры =
|мектебі =
|өнер ағымы =
|атақты қолөнерлері =
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары =
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты =
|мұрағаты =
|Commons =
}}
'''Поль Сезанн''' — француз
jh36yj7yvssbak09vtulaegdb4t7uqp
3592123
3592121
2026-04-26T09:59:06Z
Жанна Ж
156090
3592123
wikitext
text/x-wiki
{{Суретші
|есімі = Поль Сезанн
|шынайы есімі = {{lang-fr|Paul Cézanne}}
|суреті = Paul Cézanne, c.1890, Portrait de l'artiste à la palette, oil on canvas, 92 x 73 cm, Foundation E.G. Bührle.jpg
|сурет ені =
|сурет атауы = 1890 жылы салған автопортреті
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 19.1.1839
|туған жері =
|қайтыс болған күні = 22.10.1906
|қайтыс болған жері =
|шыққан жері =
|азаматтығы = {{FRA}}
|жанры =
|мектебі =
|өнер ағымы =
|атақты қолөнерлері =
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары =
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты =
|мұрағаты =
|Commons =
}}
'''Поль Сезанн''' — француз
kj2z3a3ness0b7mvwmphkfm2tj2vjxs
3592144
3592123
2026-04-26T10:25:16Z
Жанна Ж
156090
3592144
wikitext
text/x-wiki
{{Суретші
|есімі = Поль Сезанн
|шынайы есімі = {{lang-fr|Paul Cézanne}}
|суреті = Paul Cézanne, c.1890, Portrait de l'artiste à la palette, oil on canvas, 92 x 73 cm, Foundation E.G. Bührle.jpg
|сурет ені =
|сурет атауы = 1890 жылы салған автопортреті
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 19.1.1839
|туған жері = Экс-ан-Прованс
|қайтыс болған күні = 22.10.1906
|қайтыс болған жері = Экс-ан-Прованс
|шыққан жері =
|азаматтығы = {{FRA}}
|жанры = [[натюрморт]], [[пейзаж]], [[портрет]], [[жанрлық кескіндеме]]
|мектебі =
|өнер ағымы = [[импрессионизм]], [[постимпрессионизм]]
|атақты қолөнерлері = [[Пьеро және Арлекин]] (1888), [[Алмаға толы кәрзеңке]] (1893), [[Шомылған әйелдер]] (1898), [[Карта ойнаушылар]] (1890–1895)
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары =
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты = paul-cezanne.org/
|мұрағаты =
|Commons = Paul Cézanne
}}
'''Поль Сезанн''' — француз
aapodlm5foknndg1ou8g4gkfqa6i94p
3592146
3592144
2026-04-26T10:35:34Z
1nter pares
146705
3592146
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|26-04-2026}}
{{Суретші
|есімі = Поль Сезанн
|шынайы есімі = {{lang-fr|Paul Cézanne}}
|суреті = Paul Cézanne, c.1890, Portrait de l'artiste à la palette, oil on canvas, 92 x 73 cm, Foundation E.G. Bührle.jpg
|сурет ені =
|сурет атауы = 1890 жылы салған автопортреті
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 19.1.1839
|туған жері = Экс-ан-Прованс
|қайтыс болған күні = 22.10.1906
|қайтыс болған жері = Экс-ан-Прованс
|шыққан жері =
|азаматтығы = {{FRA}}
|жанры = [[натюрморт]], [[пейзаж]], [[портрет]], [[жанрлық кескіндеме]]
|мектебі =
|өнер ағымы = [[импрессионизм]], [[постимпрессионизм]]
|атақты қолөнерлері = [[Пьеро және Арлекин]] (1888), [[Алмаға толы кәрзеңке]] (1893), [[Шомылған әйелдер]] (1898), [[Карта ойнаушылар]] (1890–1895)
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары =
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты = paul-cezanne.org/
|мұрағаты =
|Commons = Paul Cézanne
}}
'''Поль Сезанн''' — француз
o4xz7g6lypcdhdqdtmkkmuotb7x8x7q
3592149
3592146
2026-04-26T10:37:44Z
Жанна Ж
156090
3592149
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|26-04-2026}}
{{Суретші
|есімі = Поль Сезанн
|шынайы есімі = {{lang-fr|Paul Cézanne}}
|суреті = Paul Cézanne, c.1890, Portrait de l'artiste à la palette, oil on canvas, 92 x 73 cm, Foundation E.G. Bührle.jpg
|сурет ені =
|сурет атауы = 1890 жылы салған автопортреті
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 19.1.1839
|туған жері = Экс-ан-Прованс
|қайтыс болған күні = 22.10.1906
|қайтыс болған жері = Экс-ан-Прованс
|шыққан жері =
|азаматтығы = {{FRA}}
|жанры = [[натюрморт]], [[пейзаж]], [[портрет]], [[жанрлық кескіндеме]]
|мектебі =
|өнер ағымы = [[импрессионизм]], [[постимпрессионизм]]
|атақты қолөнерлері = [[Пьеро және Арлекин]] (1888), [[Алмаға толы кәрзеңке]] (1893), [[Шомылған әйелдер]] (1898), [[Карта ойнаушылар]] (1890–1895)
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары =
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты = paul-cezanne.org/
|мұрағаты =
|Commons = Paul Cézanne
}}
'''Поль Сезанн''' — француз кескіндемешісі.
Сурет салуда ол [[Реализм (өнер)|реализм]] мен [[импрессионизм]]нен бастап, кейін [[постимпрессионизм]]нің ең көрнекті өкілдерінің біріне айналды. «Сезаннизм» деп аталған стильге жол ашқаны [[кубизм]] стилінің пайда болуына зор ықпал тигізді.
bviiuq31j730pv0dh061cuya755i48b
3592159
3592149
2026-04-26T11:27:03Z
Жанна Ж
156090
3592159
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|26-04-2026}}
{{Суретші
|есімі = Поль Сезанн
|шынайы есімі = {{lang-fr|Paul Cézanne}}
|суреті = Paul Cézanne, c.1890, Portrait de l'artiste à la palette, oil on canvas, 92 x 73 cm, Foundation E.G. Bührle.jpg
|сурет ені =
|сурет атауы = 1890 жылы салған автопортреті
|туған кездегі есімі =
|туған күні = 19.1.1839
|туған жері = Экс-ан-Прованс
|қайтыс болған күні = 22.10.1906
|қайтыс болған жері = Экс-ан-Прованс
|шыққан жері =
|азаматтығы = {{FRA}}
|жанры = [[натюрморт]], [[пейзаж]], [[портрет]], [[жанрлық кескіндеме]]
|мектебі =
|өнер ағымы = [[импрессионизм]], [[постимпрессионизм]]
|атақты қолөнерлері = [[Пьеро және Арлекин]] (1888), [[Алмаға толы кәрзеңке]] (1893), [[Шомылған әйелдер]] (1898), [[Карта ойнаушылар]] (1890–1895)
|марапаттаушылары =
|ықпалын тигізу =
|ықпалы әсер етті =
|марапаттары =
|атақ-даңқы =
|сыйлықтары =
|сайты = paul-cezanne.org/
|мұрағаты =
|Commons = Paul Cézanne
}}
'''Поль Сезанн''' — француз кескіндемешісі.
Сурет салуда ол [[Реализм (өнер)|реализм]] мен [[импрессионизм]]нен бастап, кейін [[постимпрессионизм]]нің ең көрнекті өкілдерінің біріне айналды. «Сезаннизм» деп аталған стильге жол ашқаны [[кубизм]] стилінің пайда болуына зор ықпал тигізді.
Мәскеудің [[А.С. Пушкин атындағы бейнелеу өнерінің мемлекеттік мұражайы|А.С. Пушкин мұражайында]] сақталған [[Марна жағалауы]] (1888) немесе Париждің [[Импрессионизм мұражайы]]ндағы [[Жол бұрылысы (Сезанн)|Жол бұрылысы]] (1882) сияқты пейзаждарында суретші кеңістік пен уақыт бірлігін шынайылықпен бейнелейді.
[[Шабдалы мен алмұрттар]] (Мәскеу, 1888–1890), [[Алмалар мен апельсндер]] (Париж, 1895–1900), [[Пердеше, көзе және табақша]] (Нью-Йорк, 1893–1894) атты еңбектері арқылы [[натюрморт]] жанрына терең философиялық мән-мағына мен зерделі толғаныс алып келді.
[[Карта ойнаушылар]], [[Темекіші]], [[Дәу қарағай]] сынды суреттер Сезанн шығармашылығының кемелденген шағында жасасған туындыларының санатына жатады. Бұл шығармалардан буырқанған күш-қуат пен өмірдің жойқын тынысы айқын сезіледі.
8j2jukhe9o4ckw8g1ge0m67zgj3n5z5
Бір түнде болған оқиға
0
780083
3592127
2026-04-26T10:04:56Z
TalgatSnow
143530
Жаңа бетте: {{Кино |Қазақша атауы = Бір түнде болған оқиға |Шынайы атауы = {{lang-en|It Happened One Night}} |Суреті = It-happened-one-night-poster.jpg |Сурет ені = 250 |Сурет атауы = Фильм постері |Жанры = [[Романтикалық комедия]] |Режиссёрі = [[Фрэнк Капра]] |Продюсері =...
3592127
wikitext
text/x-wiki
{{Кино
|Қазақша атауы = Бір түнде болған оқиға
|Шынайы атауы = {{lang-en|It Happened One Night}}
|Суреті = It-happened-one-night-poster.jpg
|Сурет ені = 250
|Сурет атауы = Фильм постері
|Жанры = [[Романтикалық комедия]]
|Режиссёрі = [[Фрэнк Капра]]
|Продюсері = Фрэнк Капра<br>Гарри Кон
|Сценарист = [[Роберт Рискин]]<br>Сэмюэл Хопкинс Адамс (әңгіме)
|Актерлер = [[Кларк Гейбл]]<br>[[Клодетт Кольбер]]
|Операторы = Джозеф Уокер
|Композиторы = Говард Джексон
|Қоюшы суретші = Стивен Гуссон
|Компания = [[Columbia Pictures]]
|Дистрибьютор = Columbia Pictures
|Ұзақтығы = 105 мин.
|Бюджеті = 325 000 [[АҚШ доллары|$]]
|Түсім = 2,5 млн [[АҚШ доллары|$]]
|Мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Жыл = 1934
|imdb_id = 0025316
|Сайты =
}}
«'''Бір түнде болған оқиға'''» ({{lang-en|It Happened One Night}}) — 1934 жылы режиссер [[Фрэнк Капра]] түсірген классикалық романтикалық [[комедия]]. Басты рөлдерді [[Клодетт Кольбер]] мен [[Кларк Гейбл]] сомдаған. Фильм желісі Сэмюэл Хопкинс Адамстың әңгімесіне негізделген.
Бұл туынды адамзат тарихындағы ең ұлы фильмдердің бірі саналады. Сонымен қатар, ол [[Оскар сыйлығы|Академия]]ның бес негізгі номинациясын («[[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]», «[[Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығы|Үздік режиссер]]», «[[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік актер]]», «[[Үздік актриса үшін Оскар сыйлығы|Үздік актриса]]» және «[[Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік бейімделген сценарий]]») қатар жеңіп алып, «Үлкен бестік» сыйлығын иеленген тарихтағы үш-ақ фильмнің алғашқысы болды. Кейінірек бұл «үлкен бестік» биігін тек екі туынды ғана бағындыра алды: «[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]» (1975) және «[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]» (1991). 1993 жылы фильм «мәдени, тарихи немесе эстетикалық құндылығы жоғары» туынды ретінде [[Конгресс кітапханасы]]ның [[АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі]]не енгізілді.
== Сюжеті ==
Уолл-стрит алпауытының мұрагері Элли Эндрюс есімі елге танымал ұшқыш Кинг Уэстлимен көңіл қосып, қашып кетеді. Алайда оның әкесі Александр бұл некенің астарында тек байлыққа деген құштарлық жатқанын түсінеді. Ол адвокаттары некені заңды түрде бұзғанша, қызын Флоридадағы яхтасында қамауда ұстауға тырысады. Бірақ қайсар мінезді Элли қашып шығып, жағаға дейін жүзіп барады да, Нью-Йорктегі сүйіктісіне жету үшін «Greyhound» автобусына отырады. Бұл оқиғадан соң Александр мырза қызын тауып берген адамға 10 000 доллар (2025 жылғы есеппен шамамен 240 000 доллар) сыйақы жариялап, бұл жаңалық бүкіл газет беттерін шарлап кетеді.
Осы сапарда ол жұмысынан жаңа ғана айырылған, өр мінезді репортер Питер Уорнмен танысады. Питер бойжеткеннің кім екенін бірден танып, үлкен сенсация жасау үшін оған көмектесуді ұсынады: егер Элли оған эксклюзивті сұхбат берсе, ол оны Нью-Йоркке жеткізіп салмақ. Егер Элли бас тартса, Питер оның қайда екенін әкесіне айтып қоятынын айтып қорқытады.
Екеуінің алдында түрлі қызықты да қауіпті оқиғаларға толы ұзақ жол күтіп тұр еді. Жол бойында олар ақшасыз қалып, ашық аспан астында түнеп, полициядан жасырынуға мәжбүр болады. Бір-біріне мүлдем ұқсамайтын, үнемі ұрсысып жүретін кейіпкерлер осы қиындықтарды бірге еңсере жүріп, араларында нағыз сезімнің қалай пайда болғанын байқамай қалады.
Фильмнің соңында Элли таңдау жасауы тиіс: әкесі мақұлдаған «Кинг» Уэстлимен сән-салтанатты өмір сүру немесе қарапайым, бірақ өзіне жақын Питермен бірге болу.
== Рөлдерде ==
{{div col|colwidth=22em}}
* [[Кларк Гейбл]] — ''Питер Уорн''
* [[Клодетт Кольбер]] — ''Эллен «Элли» Эндрюс''
* [[Уолтер Коннолли]] — ''Александр Эндрюс''
* [[Роско Карнс]] — ''Оскар Шепли, автобустағы мазасыз жолаушы''
* [[Джеймисон Томас]] — ''«Кинг» Уэстли''
* [[Алан Хейл]] — ''Данкер, жүргізуші''
* [[Артур Хойт]] — ''Зеке, мотель иесі''
* [[Бланш Фридеричи]] — ''Зеке-нің әйелі''
* [[Чарльз С. Уилсон]] — ''Джо Гордон, газет редакторы''
{{div col end}}
'''Титрда көрсетілмегендер'''
{{div col|colwidth=22em}}
* Эрни Адамс — ''сөмке ұрысы''
* Ирвинг Бэкон — ''жанармай бекетінің қызметкері''
* Джордж Брейкстон — ''автобустағы бала''
* Уорд Бонд — ''№1 автобус жүргізушісі''
* Эдди Чандлер — ''№2 автобус жүргізушісі''
* Микки Дэниелс — ''автобустағы сатушы''
* Бесс Флауэрс — ''Агнес, хатшы''
* Гарри Холман — ''автокемпинг менеджері''
* Клэр Макдауэлл — ''автобустағы әйел''
* Гарри Тодд — ''теміржол өткеліндегі кезекші''
* Мэйдел Тернер — ''менеджердің әйелі''
* Уоллис Кларк — ''Ловингтон''
* Франк Яконелли — ''Тони''
* Долорес Фуллер — ''бала''
* Кен Карсон — ''гитарашы''
{{div col end}}
== Марапаттары мен номинациялары ==
=== Оскар ===
{| class="wikitable" style="font-size: 95%; width: 100%;" border="2" cellpadding="3"
|- align="center"
! style="background: #CCCCCC; width: 15%;" | Марапат
! style="background: #CCCCCC;" | Санат
! style="background: #CCCCCC;" | Номинант
! style="background: #CCCCCC; width: 10%;" | Нәтиже
! style="background: #CCCCCC; width: 5%;" | Дереккөз
|-
! scope="row" rowspan="5" | [[Оскар сыйлығы|Оскар]]
| [[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]
| Фрэнк Капра және Гарри Кон ([[Columbia Pictures]])
| {{Жеңіс}}
| align="center" rowspan="5" | <ref name="Oscars1935">{{cite web |url=http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1935 |title=The 7th Academy Awards (1935) Nominees and Winners |publisher=[[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]}}</ref>
|-
| [[Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығы|Үздік режиссёр]]
| [[Фрэнк Капра]]
| {{Жеңіс}}
|-
| [[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік актер]]
| [[Кларк Гейбл]]
| {{Жеңіс}}
|-
| [[Үздік актриса үшін Оскар сыйлығы|Үздік актриса]]
| [[Клодетт Кольбер]]
| {{Жеңіс}}
|-
| [[Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік бейімделген сценарий]]
| [[Роберт Рискин]]
| {{Жеңіс}}
|}
=== AFI рейтингтері ===
Фильм [[Америка кино институты]]ның (AFI) бірнеше беделді тізімдеріне енген:
* 1998: [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм|100 жыл… 100 фильм]] — 35-орын<ref>{{cite web |title=AFI's 100 Years...100 Movies |url=http://www.afi.com/Docs/100Years/movies100.pdf |publisher=[[Америка кино институты]] |access-date=July 17, 2016 |archive-date=April 12, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412113202/http://www.afi.com/Docs/100Years/movies100.pdf |url-status=live }}</ref>
* 2000: [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік комедиялық фильм|100 жыл… 100 комедия]] — 8-орын<ref>{{cite web |title=AFI's 100 Years...100 Laughs |url=http://www.afi.com/Docs/100Years/laughs100.pdf |publisher=[[Америка кино институты]] |access-date=July 17, 2016 |archive-date=June 24, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624052741/http://afi.com/Docs/100Years/laughs100.pdf |url-status=live }}</ref>
* 2002: [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік махаббат хикаясы|100 жыл… 100 құштарлық]] — 38-орын<ref>{{cite web |title=AFI's 100 Years...100 Passions |url=http://www.afi.com/Docs/100Years/passions100.pdf |publisher=[[Америка кино институты]] |access-date=July 17, 2016 |archive-date=June 24, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624052654/http://afi.com/Docs/100Years/passions100.pdf |url-status=live }}</ref>
* 2007: [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм|100 жыл… 100 фильм (10 жылдық мерейтойлық басылым)]] — 46-орын<ref>{{cite web |title=AFI's 100 Years...100 Movies (10th Anniversary Edition) |url=http://www.afi.com/Docs/100Years/100Movies.pdf |publisher=[[Америка кино институты]] |access-date=July 17, 2016 |archive-date=June 6, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130606072909/http://www.afi.com/Docs/100Years/100Movies.pdf |url-status=live }}</ref>
* 2008: [[AFI нұсқасы бойынша 10 жанрдағы 10 үздік фильм|100 жанрлық фильм]]: Романтикалық комедия — 3-орын<ref>{{cite web |title=AFI's 10 Top 10: Top 10 Romantic Comedy |url=http://www.afi.com/10top10/category.aspx?cat=2 |publisher=[[Америка кино институты]] |access-date=July 17, 2016 |archive-date=June 15, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160615004316/http://www.afi.com/10top10/category.aspx?cat=2 |url-status=live }}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* {{IMDb title|0025316}} {{рейтинг-10|8.1}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
{{Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Фрэнк Капра фильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]]
[[Санат:1934 жылғы АҚШ фильмдері]]
[[Санат:АҚШ кинокомедиялары]]
[[Санат:АҚШ мелодрама фильмдері]]
[[Санат:АҚШ ақ-қара түсті фильмдері]]
[[Санат:Columbia Pictures фильмдері]]
[[Санат:АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі]]
[[Санат:Үздік фильм үшін Оскар сыйлығының иегерлері (фильмдер)]]
s3e39hq5e8lhghk553wewrh7oclrwv9
Санат:1934 жылғы фильмдер
14
780084
3592135
2026-04-26T10:12:26Z
TalgatSnow
143530
Жаңа бетте: {{Жылдар бойынша фильмдер|1934}} {{Commonscat|1934 films}}
3592135
wikitext
text/x-wiki
{{Жылдар бойынша фильмдер|1934}}
{{Commonscat|1934 films}}
cd9wiqpbjbic67h4nifq11bwkrpux4o
Қатысушы талқылауы:Kenn kaleka
3
780085
3592143
2026-04-26T10:25:07Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592143
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Kenn kaleka}}
-- [[Қатысушы:Sibom|Sibom]] ([[Қатысушы талқылауы:Sibom|талқылауы]]) 15:25, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
s70r3fw3hbl24mxv4ep3waoh8vz335e
Қатысушы талқылауы:Yerra 30
3
780086
3592145
2026-04-26T10:32:14Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592145
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Yerra 30}}
-- [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]] 15:32, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
rwi08ei3pxmytt314eb9hir57kd6g4e
Қатысушы талқылауы:DMX Diman
3
780087
3592147
2026-04-26T10:35:41Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592147
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=DMX Diman}}
-- [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]] 15:35, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
9pwb34mfxcs0obgxocjnc9l0drgimxo
Қатысушы талқылауы:Kazakh06
3
780088
3592153
2026-04-26T10:54:44Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592153
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Kazakh06}}
-- [[Қатысушы:Салиха|Салиха]] ([[Қатысушы талқылауы:Салиха|талқылауы]]) 15:54, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
gstaxe3wtkzgtu5cg12ymcmsaz8syum
Қатысушы талқылауы:NetDotCat
3
780089
3592156
2026-04-26T11:07:53Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592156
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=NetDotCat}}
-- ''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:07, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
3gthaocetv76bqzodc12jpw6fuenvth
Дауыл билеушісі
0
780090
3592158
2026-04-26T11:26:54Z
TalgatSnow
143530
Жаңа бетте: {{Кино |Қазақша атауы = Дауыл билеушісі |Шынайы атауы = {{lang-en|The Hurt Locker}} |Суреті = The hurt locker.svg |Сурет ені = 250 |Сурет атауы = Фильм постері |Жанры = [[әскери фильм]]<br>[[триллер]]<br>[[драма]] |Режиссёрі = [[Кэтрин Бигелоу]] |Продюсері =...
3592158
wikitext
text/x-wiki
{{Кино
|Қазақша атауы = Дауыл билеушісі
|Шынайы атауы = {{lang-en|The Hurt Locker}}
|Суреті = The hurt locker.svg
|Сурет ені = 250
|Сурет атауы = Фильм постері
|Жанры = [[әскери фильм]]<br>[[триллер]]<br>[[драма]]
|Режиссёрі = [[Кэтрин Бигелоу]]
|Продюсері = Кэтрин Бигелоу<br>Марк Боал<br>Николас Шартье<br>Грег Шапиро
|Сценарист = Марк Боал
|Актерлер = [[Джереми Реннер]]<br>[[Энтони Маки]]<br>[[Брайан Герати]]<br>[[Эванджелин Лилли]]<br>[[Рэйф Файнс]]<br>[[Дэвид Морс]]<br>[[Гай Пирс]]
|Операторы = Бэрри Акройд
|Композиторы = Марко Белтрами<br>Бак Сандерс
|Қоюшы суретші = Карл Юлиуссон
|Компания = [[Voltage Pictures]]<br>Grosvenor Park Productions<br>First Light<br>Kingsgate Films
|Дистрибьютор = [[Summit Entertainment]]
|Ұзақтығы = 130 мин.
|Бюджеті = 15 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt0887912/|title=The Hurt Locker (2009)|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[IMDb]]|access-date=October 26, 2025}}</ref>
|Түсім = 49,9 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt0887912/|title=The Hurt Locker (2009)|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[IMDb]]|access-date=October 26, 2025}}</ref>
|Мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Жыл = 2008
|imdb_id = 0887912
|Сайты =
}}
«'''Дауыл билеушісі'''»<ref>[https://app.qfilms.kz/contents/2008-dauyl-bileushs-1017897893579512044 «Дауыл билеушісі» фильмі қазақ тілінде.] Q-Films платформасы.</ref> ({{lang-en|The Hurt Locker}}) — 2008 жылы режиссер [[Кэтрин Бигелоу]] түсірген америкалық әскери фильм. Туынды [[Ирак]]тағы америкалық [[сапер]]лердің күнделікті тыныс-тіршілігін баяндайды. Басты рөлдерді [[Джереми Реннер]], [[Энтони Маки]] және [[Брайан Герати]] сомдады. Фильмнің сценарийін жазған Марк Боал 2004 жылы журналистер тобымен бірге Иракта екі апта болып, [[АҚШ әскері|АҚШ армиясы]]ның [[Инженерлік әскерлер|жарылғыш заттарды залалсыздандыру мамандары]] мен [[сапер]]лерінің жұмысын өз көзімен көрген.
Америкалық саперлердің сленгінде «Hurt Locker» термині минаға жарылып қаза тапқан мамандар түсетін мифологиялық «азап жәшігін» білдіреді (бұл теңізшілер арасындағы «Дэви Джонс сандығына» ұқсас ұғым). Сондай-ақ, америкалық әскерилер бұл фразаны кез келген қауіпті немесе қиын жағдайды сипаттау үшін қолданады. Фильмнің ортасына қарай бұл тіркес тағы бір [[метафора]]лық мәнге ие болады: сержант Джеймс өзіне ауыр тиетін жеке заттарын — қолдан жасалған жарылғыш құрылғы бөлшектерінен бастап, неке сақинасына дейін — пластиктен жасалған «азап жәшігіне» жинайды.
«Дауыл билеушісі» фильмінің тұсаукесері 2008 жылы [[Венеция кинофестивалі|Венеция халықаралық кинофестивалі]]нде өтіп, 2009 жылдың 26 маусымында [[Summit Entertainment]] компаниясымен АҚШ-та прокатқа шықты. Туынды киносыншылар тарапынан жоғары бағаланып, әсіресе актерлік шеберлік пен операторлық жұмыс ерекше аталды. Фильм «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының тоғыз номинациясына ұсынылып, оның алтауын жеңіп алды, соның ішінде «[[Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығы|Үздік режиссер]]» және «[[Үздік түпнұсқалық сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік түпнұсқалық сценарий]]» номинациялары бар. Сондай-ақ, бұл туынды кино тарихында әйел адам режиссерлік еткен және «[[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]» санатында жеңіске жеткен алғашқы фильм болды. Әлемдік кассада 50 миллион доллар табыс тапты.
«Дауыл билеушісі» 2000-шы жылдардағы және XXI ғасырдағы ең ықпалды әскери фильмдердің бірі болып саналады.<ref name="Bradshaw-2019">{{cite news | url=https://www.theguardian.com/film/2019/sep/13/100-best-films-movies-of-the-21st-century | title=The 100 best films of the 21st century | newspaper=[[The Guardian]] | date=September 13, 2019 | last1=Bradshaw | first1=Peter | last2=Clarke | first2=Cath | last3=Pulver | first3=Andrew | last4=Shoard | first4=Catherine }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.indiewire.com/feature/best-war-movies-21st-century-dunkirk-the-hurt-locker-1201856492/ | title=The Best War Movies of the 21st Century, from 'Dunkirk' to 'The Hurt Locker' | date=July 28, 2017 }}</ref><ref>{{cite web | url=https://deadline.com/2020/12/most-influential-movies-21st-century-so-far-deadline-list-1234662894/ | title=The 21 Most Influential Films of the 21st Century, So Far | date=December 30, 2020 }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.vulture.com/article/best-war-movies-ranked.html | title=The 50 Greatest War Movies Ever Made | date=November 29, 2023 }}</ref> 2020 жылы [[Конгресс кітапханасы]] бұл туындыны «мәдени, тарихи немесе эстетикалық құндылығы бар» деп танып, [[АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі]]не енгізілді.<ref>{{cite web |last = Alter |first = Rebecca |title = Shrek Has Been Inducted Into the National Film Registry |website = Vulture |date = 2020-12-14 |url=https://www.vulture.com/2020/12/national-film-registry-2020-dark-knight-grease-and-shrek.html |access-date = 2020-12-14}}</ref>
Көпшіліктің жоғары бағасына қарамастан, Ирак соғысының ардагерлері фильмді «шындыққа жанаспайтын» және «қисынсыз» деп сынаған болатын.<ref>{{cite web|url=https://www.military.com/off-duty/movies/2024/03/18/hurt-locker-and-americas-fading-memory-of-iraq-war.html |title='The Hurt Locker' and America's Fading Memory of the Iraq War |publisher=military.com |access-date=3 April 2026}}</ref>
== Сюжеті ==
2004 жыл, Ирак соғысы. АҚШ армиясының жарылғыш заттарды залалсыздандыру тобының жетекшісі штаб-сержант Мэтт Томпсон қашықтан басқарылатын жарылғыш құрылғыны жою кезінде қаза табады. Оның орнына тәжірибелі, бірақ тым батыл әрі өз бетінше әрекет ететін сержант Уильям Джеймс келеді.
Джеймс өзінің қол астындағы сержант Сэнборн мен маман Элдридждің сақтық ережелерін елемей, қауіпті тапсырмаларды орындау кезінде шектен тыс тәуекелге барады. Бұл топ мүшелері арасында келіспеушілік тудырады: Сэнборн оның әрекеттерін жауапсыздық деп санаса, Элдридж өлімнен қатты қорқады.
Джеймс бос уақытында «Бэкхем» есімді жергілікті ирактық баламен дос болады. Кейінірек ол жарылғыш зат қойылған мәйіттің ішінен Бэкхемге ұқсайтын баланы көріп, қатты күйзеледі. Бұл оқиға оның эмоциясына әсер етіп, ол өз бетімен кек алу әрекеттеріне көшеді.
Кезекті тапсырма кезінде олар жанкешті лаңкестің денесіне құлыпталған бомбаны залалсыздандыруға тырысады, бірақ уақыт тығыз болғандықтан оны құтқара алмайды. Бұл оқиғалар сарбаздардың психологиялық жағдайын шиеленістіре түседі.
Қызмет мерзімі аяқталып, Джеймс үйіне, әйелі мен баласына оралады. Алайда, қарапайым азаматтық өмір оған тым жалықтырғыш әрі мағынасыз болып көрінеді. Фильмнің соңында Джеймстің соғысқа деген тәуелділігі жеңіп, ол тағы да бір жылдық мерзімге Иракқа, ең қауіпті аймаққа аттанады. Фильмнің басында айтылған «Соғыс — бұл есірткі» деген сөз осы сәтте өз дәлелін табады.
== Рөлдерде ==
{{РөлдердеҮсті}}
{{Рөлдерде|[[Джереми Реннер]]|бірінші класты сержант|Уильям Джеймс}}
{{Рөлдерде|[[Энтони Маки]]|сержант|Джей Ти Сэнборн}}
{{Рөлдерде|[[Брайан Герати]]|маман|Оуэн Элдридж}}
{{Рөлдерде|[[Кристиан Камарго]]|полковник|Джон Кембридж}}
{{Рөлдерде|[[Гай Пирс]]|штаб-сержант|Мэтт Томпсон}}
{{Рөлдерде|[[Рэйф Файнс]]|жалданбалы сарбаздар тобының жетекшісі|}}
{{Рөлдерде|[[Дэвид Морс]]|полковник|Рид}}
{{Рөлдерде|[[Сэм Спруэлл]]|мердігер|Чарли}}
{{Рөлдерде|Кристофер Сайех||«Бэкхем»}}
{{Рөлдерде|[[Эванджелин Лилли]]||Конни Джеймс}}
{{Рөлдерде|Сэм Редфорд|мердігер|Джимми}}
{{Рөлдерде|Сухейл Алдаббач|Үстіне жарылғыш жилет киюге мәжбүрленген адам|}}
{{Рөлдерде|[[Малкольм Барретт]]|сержант|Фостер}}
{{РөлдердеАсты}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* {{IMDb title|0887912}} {{рейтинг-10|7.5}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
{{Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы}}
[[Санат:Кэтрин Бигелоу фильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]]
[[Санат:2008 жылғы АҚШ фильмдері]]
[[Санат:АҚШ драма-фильмдері]]
[[Санат:АҚШ әскери фильмдері]]
[[Санат:Ирак соғысы туралы фильмдер]]
[[Санат:Summit Entertainment фильмдері]]
[[Санат:Үздік фильм үшін Оскар сыйлығының иегерлері (фильмдер)]]
[[Санат:АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі]]
2oi7wnphpr09gl45mjfdftf1al980yn
Қатысушы талқылауы:Einsenkungsmarke
3
780091
3592166
2026-04-26T11:49:15Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592166
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Einsenkungsmarke}}
-- [[Қатысушы:Sibom|Sibom]] ([[Қатысушы талқылауы:Sibom|талқылауы]]) 16:49, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
enk4xdy2o9oafmdmnnh2kmrmlb5kw1f
Қатысушы талқылауы:Мадиеа
3
780092
3592168
2026-04-26T11:56:51Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3592168
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Мадиеа}}
-- [[Қатысушы:Салиха|Салиха]] ([[Қатысушы талқылауы:Салиха|талқылауы]]) 16:56, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
38r57guelyr6mlaiex32z5tcls8yp2l